Википедия:Гомуми форум

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tt">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>ttwiki</dbname>
    <base>https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B8%D1%82</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.4</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Махсус</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Бәхәс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Кулланучы</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Кулланучы бәхәсе</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедия бәхәсе</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файл бәхәсе</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедиаВики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">МедиаВики бәхәсе</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Калып</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Калып бәхәсе</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Ярдәм</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Ярдәм бәхәсе</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Төркем</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Төркем бәхәсе</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Портал бәхәсе</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Википедия:Гомуми форум</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1490</id>
    <revision>
      <id>5935598</id>
      <parentid>5935220</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T13:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* CEEM 2026 */</comment>
      <origin>5935598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26727" sha1="pto04nl5vapiifvaal3svr9nxjyvz19" xml:space="preserve">{{Index box}}__NEWSECTIONLINK__
[[Төркем:Татар Википедиясе]][[Төркем:Википедия:Идарә эшчәнлеге]][[Төркем:Википедия:Форум]]
Татар Википедиясе форумына рәхим итегез! Языр алдыннан [[Wikipedia:Бәхәс кагыйдәләре|бәхәс кагыйдәләре]] белән танышырга тәкъдим итәбез.
{| cellspacing=&quot;3&quot; width=&quot;100%&quot;
|-
|style=&quot;padding-right: 1em; margin-bottom: 0.5em; border: #99B3FF solid 1px&quot;| {{Википедия:Форум/Башлык}}
|{{Userbox
|id       = [[Рәсем:Replacement filing cabinet.svg|40px|none|Архив]]
|border-c = #aaaaaa
|info-c   = #f9f9f9
|info     = '''[[Википедия:Гомуми форум/Архив|Архив]]'''
}}{{Кнопка|Яңа тема башлар өчен, монда басыгыз&lt;/br&gt;Press here to start a new topic&lt;/br&gt;Нажмите сюда, чтобы начать новую тему|url=https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Википедия:Гомуми_форум&amp;action=edit&amp;section=new|class=mw-ui-constructive}}

|}{{Ярдәм навигациясе}}{{Актуаль}}
&lt;!-- &lt;div style=&quot;border:1px solid #DFDFDF; padding:0em 1em 1em 1em; background-color:#FFCC66;&quot;&gt;
'''tt:''' Бу [[Википедия]]'нең эше турында сөйләшү җире.&lt;br /&gt;
Махсус битләр:
* Википедияне куллану турында [[Ярдәм:Эчтәлек|Ярдәм бүлеге]]
* Очраткан хаталар һәм дөрес булмаган тәрҗемәләр турында [[Wikipedia:Хаталар|хаталар битендә]] хәбәр бирегез
* [[Wikipedia:Бәхәслек/Архив|Бәхәслек архивы]]
----
Сорау калдырганда, азагында «&lt;nowiki&gt;--~~~~&lt;/nowiki&gt;» язып имзагызны өстәп куегыз, зинһар.
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border:1px solid #DFDFDF; padding:0em 1em 1em 1em; background-color:#FFCC66;&quot;&gt;'''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on this page. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below, and then [[m:Steward requests/Bot status|request access]] from a steward if there is no objection. Requestes for writing new articles should be made on [[Wikipedia:Мәкаләләр тәрҗемәсе|this]] page.&lt;/div&gt;--&gt;
&lt;!-------------------------------------------------------------------------------------------&gt;
&lt;!-- Яңа темаларны бу юл астына языгыз, зинһар. Please write your request under this line. --&gt;
&lt;!-------------------------------------------------------------------------------------------&gt;


== Җанисәп 2020 ==

Казакъстан авылларына 2021 елгы җанисәп нәтиҗәләрен [https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BA_(%D0%A2%D3%A9%D0%BD%D1%8C%D1%8F%D0%BA_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D1%8A%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D3%99%D1%81%D0%B5)&amp;diff=prev&amp;oldid=4678827 өстәп чыккан идем]. Татарстан авылларына да шул тәртиптә 2020 елгы җанисәп нәтиҗәләрен өстәүгә ничек карыйсыз? Керәшеннәрне аерым күрсәтү кирәкме, татарлар дип кенә калсынмы? Җанисәптә татарлар керәшеннәр кушылып бирелә, тик керәшеннәр үзләре аерым да күрсәтелгән. Керәшеннәр үзләрен татар дип кенә күрсәткән авылларда керәшеннәр саны күренми.--[[Кулланучы:Il Nur|Il Nur]] ([[Кулланучы бәхәсе:Il Nur|бәхәс]]) 3 дек 2025, 13:03 (UTC)

: @[[Кулланучы:Әмир|Әмир]]әфәнде, [https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BA%D1%82%D2%AF%D0%B1%D3%99_(%D0%90%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD%D1%8B)&amp;diff=prev&amp;oldid=4710950 ничек уйлыйсыз]? [[Кулланучы:Il Nur|Il Nur]] ([[Кулланучы бәхәсе:Il Nur|бәхәс]]) 3 дек 2025, 13:43 (UTC)
:: [[Кулланучы:Il Nur|Il Nur әфәнде]], 1) уңай карыйм 2) татарлар дип кенә калсын (һәр авыл саен мөселманнар фәлән кеше, православныйлар фәлән кеше дигән мәгълүматыгыз булса, шул саннарны өстәүгә каршы түгел). [[Кулланучы:Әмир|Әмир]] ([[Кулланучы бәхәсе:Әмир|бәхәс]]) 3 дек 2025, 16:22 (UTC)
::: татарлар 95 %, шул исәптән керәшеннәр 50 %. Менә шулайрак биреп була. Кирәкмәсә алып кына атам, татарлар 95 % дип калачак. [[Кулланучы:Il Nur|Il Nur]] ([[Кулланучы бәхәсе:Il Nur|бәхәс]]) 3 дек 2025, 16:25 (UTC)
:::: татарлар 95 %, шуның эчендә керәшеннәр 50 % ? [[Кулланучы:Әмир|Әмир]] ([[Кулланучы бәхәсе:Әмир|бәхәс]]) 3 дек 2025, 16:28 (UTC)
::::: @[[Кулланучы:Әмир|Әмир]], әйе, шулай дип биреп була. [[Кулланучы:Il Nur|Il Nur]] ([[Кулланучы бәхәсе:Il Nur|бәхәс]]) 3 дек 2025, 16:29 (UTC)
:::::: Эчендә түгел, 45 % — татарлар өлеше түгел, гомум халык өлеше. [[Кулланучы:Il Nur|Il Nur]] ([[Кулланучы бәхәсе:Il Nur|бәхәс]]) 3 дек 2025, 16:30 (UTC)
::::::: татарлар 95 % (шул исәптән [[Православие|православ]] динен тотучы керәшеннәр 50 %) дип язсак озынга китәме? [[Кулланучы:Әмир|Әмир]] ([[Кулланучы бәхәсе:Әмир|бәхәс]]) 3 дек 2025, 16:40 (UTC)
:::::::: алар бәлки ул диндә дә түгелдер. татарлар — 95 % (шул исәптән керәшен татарлары — 50 %)? [[Кулланучы:Il Nur|Il Nur]] ([[Кулланучы бәхәсе:Il Nur|бәхәс]]) 3 дек 2025, 16:51 (UTC)
::::::::: Соңгы вариант белән килешергә була. Татарга кияүгә чыккан керәшен кызлары һәрбер авылда 1-2 булса да бар, алар исәпкә алынмагандыр бит. [[Кулланучы:Әмир|Әмир]] ([[Кулланучы бәхәсе:Әмир|бәхәс]]) 3 дек 2025, 17:14 (UTC)

== [[Википедия:Идарәче статусын алу/Blackisnewyellow (tech)|Идарәче/интерфейс идарәчесе сайлаулары/ Blackisnewyellow]] ==

Хөрмәтле кулланучылар, [[Википедия:Идарәче статусын алу/Blackisnewyellow (tech)|Татар Википедиясенә яңа идарәче сайлау битендә]] [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Contributions/%D0%98%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B8%D0%B7&amp;target=%D0%98%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B8%D0%B7&amp;offset=&amp;limit=500 интерфейс тәрҗемәсендә] дә, Татар Википедиясендә дә актив катнашучы [[Кулланучы:Blackisnewyellow]] өчен тавыш бирүдә үз фикерегезне калдырсагыз иде.--[[Кулланучы:Il Nur|Il Nur]] ([[Кулланучы бәхәсе:Il Nur|бәхәс]]) 25 дек 2025, 08:08 (UTC)

: Тавыш бирү хокукына ия куллланучылар: @[[Кулланучы:Әмир|Әмир]], @[[Кулланучы:A.Khamidullin|A.Khamidullin]], @[[Кулланучы:Frhdkazan|Frhdkazan]], @[[Кулланучы:Bumın qahan|Bumın qahan]], @[[Кулланучы:T1nn27|T1nn27]], @[[Кулланучы:Takhirgeran Umar|Takhirgeran Umar]]— [[Кулланучы:Il Nur|Il Nur]] ([[Кулланучы бәхәсе:Il Nur|бәхәс]]) 25 дек 2025, 08:20 (UTC)
::@[[Кулланучы:Ajdar|Ajdar]] [[Кулланучы:Il Nur|Il Nur]] ([[Кулланучы бәхәсе:Il Nur|бәхәс]]) 25 дек 2025, 10:20 (UTC)

== Терминологияне стандартлаштыру ==

Хөрмәтле кулланучылар, әлегә эксперимент рәвешендә өч термин буенча '''[[Википедия бәхәсе:Татар Википедиясе үсеш планы/Интерфейс тәрҗемәсе/Терминология/Терминнар җәдвәле|бәхәсне]]''' башладым. Википедиябез '''[[Википедия:Кагыйдәләр белән баш ватмагыз|кагыйдәләр белән баш ватмаска]]''' кушса да, уртак терминологияне булдыру локальләштерү эше өчен бик әһәмиятле. Шуңа күрә актив катнашуыгызны үтенәм. [[Кулланучы:Blackisnewyellow|Blackisnewyellow]] ([[Кулланучы бәхәсе:Blackisnewyellow|бәхәс]]) 2 гый 2026, 09:01 (UTC)

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[User:Римма Васильева]] (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Кулланучы:EPIC|EPIC]] ([[Кулланучы бәхәсе:EPIC|бәхәс]]) 14 фев 2026, 18:24 (UTC)

== Онлайн-семинар CEE Hub: Организация фотокампании Викимедиа – 21 февраля ==

[[Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] приглашает принять участие в онлайн семинаре из серии [[Wikimedia CEE Hub/Russian language events|мероприятий на русском языке]] на тему «Как организовать свою фотокампанию Викимедиа», который состоится 21 февраля, в субботу, в 15:00 UTC. Регистрация: [[Event:Как организовать свою фотокампанию Викимедиа]] - Meta-Wiki
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:KGruszczyk-CEEhub@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30092539 --&gt;

== Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции! ==

Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции!

CEE Hub планирует онлайн-мероприятие в Зуме для русскоязычного сообщества Викимедиа. Конференция будет включать  сессии по темам, которые интересны редакторам и участникам.

Мы планируем сосредоточиться на технических темах, но нам важно услышать, что инетресно вам! Этот опрос поможет нам понять, какие темы наиболее актуальны и интересны сообществу.

Мы планируем пригласить экспертов и работать совместно с техническими сотрудниками Фонда Викимедиа, чтобы предоставить новости и информацию из первых рук о инструментах и платформах  Викимедиа.

Конференция планируется на одну из суббот в мае 2026 года.

Ваше мнение очень важно — пожалуйста, потратьте несколько минут, чтобы поделиться своими предпочтениями и предложениями: https://forms.gle/zAfSA64BzCb3qnHh9
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:KGruszczyk-CEEhub@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30092539 --&gt;

== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==

Hi everyone, 

'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.

You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.

We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.

* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.

Join our online Q&amp;A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&amp;A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&amp;A Nr. 2|register here]])

More info &amp; contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''

--[[Кулланучы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Кулланучы бәхәсе:MediaWiki message delivery|бәхәс]]) 31 мар 2026, 11:21 (UTC)
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:TRistovski-CEEhub@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29670168 --&gt;

== Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 ==

''Please help us and your community by translating this announcement into your language!''

Dear all,

The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway.

There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community.

'''Eligibility criteria:'''

* Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]:
** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025
** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026
** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026
* Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]]

You can check your eligibility using the following tool:

https://cee-sc-election.toolforge.org/

'''How to proceed:'''

Candidates may nominate themselves or be nominated by others.

If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026.

The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]:

Please also inform your communities about the election and encourage participation.

Best regards,  

Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026

--[[Meta:Кулланучы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meta:Кулланучы бәхәсе:MediaWiki message delivery|бәхәс]]) 30 апр 2026, 10:00 (UTC)
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=30401522 --&gt;

== Приглашение: Wiki Conference для русскоязычных участников (16 мая) ==

Здравствуйте,

Мы хотели бы пригласить вас на Wiki Conference для русскоязычных участников — онлайн-мероприятие, проводимое при поддержке CEE Hub.

Встреча состоится в субботу, 16 мая, в 12:00 UTC / 14:00 CEST (пожалуйста, проверьте ваше местное время: https://zonestamp.toolforge.org/1778932800).
Вы можете зарегистрироваться заранее, чтобы получить ссылку для подключения: [[Event:Wiki_Conference_for_Russian-Speaking_Contributors]]

Это мероприятие задумано как пространство для участников движения Wikimedia из разных стран, где можно обменяться знаниями, опытом и идеями, связанными с работой в русскоязычных сообществах. Оно открыто для всех редакторов проектов Wikimedia.

Выступления приглашённых спикеров будут сопровождаться синхронным переводом на русский язык. Приглашаются все, кто заинтересован в обсуждаемых темах.

В программе предусмотрены сессии, посвящённые техническим аспектам программного обеспечения Wikimedia, панельная дискуссия о редактировании Википедии в сложных условиях, а также обмен опытом по сотрудничеству с учреждениями GLAM и дополнительные выступления от представителей сообщества.

Среди подтверждённых сессий:
- Сохранение нейтральности в ненейтральной среде — дискуссия с редакторами из разных языковых сообществ (Basak Tosun, Amir Sarabadani, Batyrbek Alimzhanov, Mikheil Chabukashvili), модератор — Iglika Ivanova
- Обмен успешными практиками развития GLAM-проектов — с участием Zana Strkovska (Wikimedia MKD)
- Состояние программного обеспечения Wikimedia — с участием Marshall Miller (Wikimedia Foundation)

Будем рады вашему участию.

С наилучшими пожеланиями,
&lt;br&gt;Команда CEE Hub
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:KGruszczyk-CEEhub@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30401520 --&gt;

== Wiki Loves Eurovision 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]]

Hello everyone!

You are invited to participate in the &quot;[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]&quot; article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available:

* 1st prize: a voucher worth €60
* 2nd prize: a voucher worth €50
* 3rd prize: a voucher worth €40
* 4th–10th prize: a voucher worth €30

To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=30401522 --&gt;

== CEEM 2026 ==

2026 елның 18-20 сентябрендә Румыниянең Клуж-Напока шәһәрендә [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Meeting_2026 Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа волонтерлары очрашуы] узачак. Татар теле җәмгыяте, шәхси грантларда тыш, бирегә бер вәкил җибәрү хокукына ия. Җәмгыять [[Кулланучы:Blackisnewyellow|Blackisnewyellow-ны]] тәкъдим итә. Вәкил регистрацияны 30 майдан да соңга калмыйча узарга тиеш һәм регистрация узганда бу сайлауга сылтама куяр. Сез аның очрашуда татар телле җәмгыятьне тәкъдим итүенә ризамы?--[[Кулланучы:Il Nur|Il Nur]] ([[Кулланучы бәхәсе:Il Nur|бәхәс]]) 18 май 2026, 06:22 (UTC)

=== Риза ===

# {{Риза}}--[[Кулланучы:Il Nur|Il Nur]] ([[Кулланучы бәхәсе:Il Nur|бәхәс]]) 18 май 2026, 06:22 (UTC)
# {{Риза}}----[[Кулланучы:Frhdkazan|frhdkazan]] ([[Кулланучы бәхәсе:Frhdkazan|бәхәс]]) 18 май 2026, 10:34 (UTC)
# {{Риза}}--[[Кулланучы:Fxan|Fxan]] ([[Кулланучы бәхәсе:Fxan|бәхәс]]) 27 май 2026, 09:02 (UTC)
# {{Риза}}--[[Кулланучы:Марьям Султанбаева|Марьям Султанбаева]] ([[Кулланучы бәхәсе:Марьям Султанбаева|бәхәс]]) 27 май 2026, 09:10 (UTC)
# {{Риза}}--[[Кулланучы:Ilnaz26|Ilnaz26]] ([[Кулланучы бәхәсе:Ilnaz26|бәхәс]]) 29 май 2026, 13:21 (UTC)
# {{Риза}}--[[Кулланучы:Aliya2111|Aliya2111]] ([[Кулланучы бәхәсе:Aliya2111|бәхәс]]) 30 май 2026, 18:00 (UTC)

=== Каршы ===

=== Нәтиҗә ===

Каршы килүчеләр булмады.--[[Кулланучы:Il Nur|Il Nur]] ([[Кулланучы бәхәсе:Il Nur|бәхәс]]) 29 май 2026, 06:01 (UTC)

== Доступна запись Вики-конференция для русскоязычных участников ==

Здравствуйте,

Приглашаем вас посмотреть запись Вики-конференция для русскоязычных участников, которая состоялась 16 мая 2026.

Во время конференции участники из разных сообществ делились опытом работы в непростых условиях, обсуждали вопросы цензуры, безопасности редакторов и подходы к оценке надёжности источников в странах с ограниченной свободой медиа. Это был очень открытый и содержательный разговор о том, как сообщества продолжают развивать проекты Викимедиа даже в сложных обстоятельствах.

Также в программе были сессии о развитии языковых разделов Википедии в многоязычных странах, успешных GLAM-партнёрствах, работе с молодёжью через Instagram и TikTok, а также примеры регионального сотрудничества и поддержки между сообществами.

Большинство сессий проходило на английском языке с синхронным переводом на русский. Запись доступна в обеих языковых версиях.

Если вам интересны темы развития сообществ, международного сотрудничества, работы в сложных условиях или просто хочется услышать разные перспективы из региона — рекомендуем найти время и посмотреть запись.

Вики-конференция для русскоязычных участников (пароль:5s20@BJ6): https://us06web.zoom.us/rec/share/vRx-DOpGo_zhW6mdoWzOcuM99agcX-VGHhKl2MA9gMxH-_bH0R5jAoc035Ts2FIr.OyhTpsvbH61fqfXh

С наилучшими пожеланиями,
&lt;br&gt;Каро
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:KGruszczyk-CEEhub@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30591666 --&gt;</text>
      <sha1>pto04nl5vapiifvaal3svr9nxjyvz19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>МедиаВики:Sitenotice</title>
    <ns>8</ns>
    <id>15343</id>
    <revision>
      <id>5935647</id>
      <parentid>5935459</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T20:17:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>яңарту</comment>
      <origin>5935647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="959" sha1="tpe354xwp9s1mnnop5bd2xjc6ui0c7w" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;border: 1px solid #ddd; margin: 0 0 3px;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;nomobile&quot; style=&quot;color: grey; max-width:1280px; margin: 10px auto; font-family: Tahoma, 'DejaVu Sans Condensed', sans-serif; text-align: center; font-size: 10pt; position: relative;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;color: grey; max-width:1280px; margin: 5px auto; font-family: Tahoma, 'DejaVu Sans Condensed', sans-serif; text-align: center; font-size: 12pt; position: relative;&quot;&gt;&lt;small&gt;Мөһим:&lt;/small&gt; [[Википедия:Мәкаләләр остаханәсе|Ничек язарга]] остаханәсе {{*}} [[ВП:Стратегия|ТатВики стратегиясен]] яңарту&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Призлы:&lt;/small&gt; [[Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV|Минем Татарстан]] {{*}} [[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики|ФәнТехВики]]&lt;br /&gt;
&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>tpe354xwp9s1mnnop5bd2xjc6ui0c7w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935658</id>
      <parentid>5935647</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T21:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2026</comment>
      <origin>5935658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="968" sha1="p0kc53xbmrxwwkucfdjrnz6vhns4c5z" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;border: 1px solid #ddd; margin: 0 0 3px;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;nomobile&quot; style=&quot;color: grey; max-width:1280px; margin: 10px auto; font-family: Tahoma, 'DejaVu Sans Condensed', sans-serif; text-align: center; font-size: 10pt; position: relative;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;color: grey; max-width:1280px; margin: 5px auto; font-family: Tahoma, 'DejaVu Sans Condensed', sans-serif; text-align: center; font-size: 12pt; position: relative;&quot;&gt;&lt;small&gt;Мөһим:&lt;/small&gt; [[Википедия:Мәкаләләр остаханәсе|Ничек язарга]] остаханәсе {{*}} [[ВП:Стратегия|ТатВики стратегиясен]] яңарту&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Призлы:&lt;/small&gt; [[Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV|Минем Татарстан]] {{*}} [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2026|ФәнТехВики]]&lt;br /&gt;
&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>p0kc53xbmrxwwkucfdjrnz6vhns4c5z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935659</id>
      <parentid>5935658</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T21:55:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5935659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="967" sha1="2vt52bvxzpts085i1uoj3mttrip8euc" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;border: 1px solid #ddd; margin: 0 0 3px;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;nomobile&quot; style=&quot;color: grey; max-width:1280px; margin: 10px auto; font-family: Tahoma, 'DejaVu Sans Condensed', sans-serif; text-align: center; font-size: 10pt; position: relative;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;color: grey; max-width:1280px; margin: 5px auto; font-family: Tahoma, 'DejaVu Sans Condensed', sans-serif; text-align: center; font-size: 12pt; position: relative;&quot;&gt;&lt;small&gt;Мөһим:&lt;/small&gt; [[Википедия:Мәкаләләр остаханәсе|Ничек язарга]] остаханәсе {{*}} [[ВП:Стратегия|ТатВики стратегиясен]] яңарту&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Призлы:&lt;/small&gt; [[Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV|МинемТатарстан]] {{*}} [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2026|ФәнТехВики]]&lt;br /&gt;
&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>2vt52bvxzpts085i1uoj3mttrip8euc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>28 май</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18777</id>
    <revision>
      <id>5935746</id>
      <parentid>5535063</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T11:26:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21991-09</username>
        <id>60323</id>
      </contributor>
      <comment>/*  Вафатлар */</comment>
      <origin>5935746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5798" sha1="hb647cfi6shu5jha13s50jh487bdymd" xml:space="preserve">'''28 май''' — [[Милади тәкъвиме]]ндә бишенче айның егерме сигезенче көне. Ел ахырына кадәр 217 көн кала.
{{Май тәкъвиме}}{{Шулай ук карагыз/Көн}}

{{Тарихта бу көн}}
=={{Бәйрәмнәр һәм вакыйгалар}}==
==={{Халыкара истәлекле период}}===
==={{Илләр буенча бәйрәмнәр}}===
* {{Байрак/Азәрбайҗан}} [[Азәрбайҗан]] — Җөмһүрият көне.
* {{Байрак/Әрмәнстан}} [[Әрмәнстан]] — Җөмһүрият көне.
==={{Һөнәри һәм җәмгыяви бәйрәмнәр}}===
=== [[Май#.D0.9A.D0.B8.D2.A3 .D0.B2.D0.B0.D0.BA.D1.8B.D1.82.D0.BB.D1.8B .D1.85.D0.B0.D0.BB.D1.8B.D0.BA.D0.B0.D1.80.D0.B0 .D1.87.D0.B0.D1.80.D0.B0.D0.BB.D0.B0.D1.80|Киң вакытлы халыкара чаралар]] ===

== {{Вакыйгалар}} ==
* [[1900 ел|1900]] — [[Әфлисүн Җөмһүрияте]]н [[Британ империясе]]нә кушу.
* [[1964 ел|1964]] — {{PSE}}ны азат итү оешмасы нигезләнә.
* [[1998 ел|1998]] — {{PAK}} [[атом коралы]]н сыный.

== {{Туулар}} ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:28 май көнне туганнар}} 
* [[1524 ел|1524]] — [[II Сәлим]], 
* [[1740 ел|1740]] — [[Федот Шубин]], 
* [[1764 ел|1764]] — [[Эдвард Ливиңстон]], 
* [[1786 ел|1786]] — [[Луис Маклейн]], 
* [[1854 ел|1854]] — [[Иннокентий Канонников]], 
* [[1884 ел|1884]] — [[Эдвард Бенеш]], [[Чехословакия]] дәүләт эшлеклесе.
* [[1905 ел|1905]] — [[Нур Баян]], татар шагыйре.
* [[1907 ел|1907]] — [[Вәкил Тимерханов]], 
* [[1912 ел|1912]] — [[Патрик Вайт]], 
* [[1914 ел|1914]] — [[Хведер Ситта]], 
* [[1917 ел|1917]] — [[Александр Казаков]], ''[[Советлар Берлеге Каһарманы]] ([[1944]])''.
* [[1923 ел|1923]] — [[Карл Вайно]], 
* [[1924 ел|1924]] — [[Шәриф Биккол]], шагыйрь, [[драматург]], журналист.
* [[1931 ел|1931]] — [[Юрий Узиков]], 
* [[1932 ел|1932]] — [[Николай Зеленов]], 
* [[1936 ел|1936]] — [[Фатих Урманче]], фольклорчв-галим.
* [[1938 ел|1938]] — [[Булат Сөләйманов]], себертатар шагыйре. 
* [[1942 ел|1942]] — [[Стәнли Прузинер]], 
* [[1945 ел|1945]] — [[Зарема Әхмәтҗанова]], 
* [[1949 ел|1949]] — [[Рәмзилә Хисаметдинова]], шагыйрә.
* [[1954 ел|1954]] — [[Николай Ишуткин]], 
* 1954 — [[Юрий Егоров (1954)|Юрий Егоров]], 
* [[1962 ел|1962]] — [[Елена Сорочайкина]], 
* [[1968 ел|1968]] — [[Кайли Миноуг]], Австралия җырчысы (''сопрано''), [[кино]] актрисасы.
* [[1976 ел|1976]] — [[Алексей Козин]], 
* [[1984 ел|1984]] — [[Венера Гыймадиева]], [[опера]] [[җырчы]]сы (сопрано).
* [[1991 ел|1991]] — [[Иделия Мөхәммәтҗанова]], [[джаз]] [[җырчы]]сы.
* [[Нурзадә Вәлиуллина]],

== {{Вафатлар}} ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:28 май көнне вафатлар}}
* [[1895 ел|1895]] — [[Волтер Квинтин Гришам]], 
* [[1904 ел|1904]] — [[Иван Смирнов (1856)|Иван Смирнов]], 
* [[1916 ел|1916]] — [[Иван Франко]], украин язучысы.
* [[1923 ел|1923]] — [[Павел Глезденёв]], [[мари]] мәгърифәтчесе, литератор һәм [[Этнография|этнограф]].
* [[1948 ел|1948]] — [[Дәрҗия Аппакова]], [[татар]] [[язучы]]сы, прозаик һәм [[драматург]].
* [[1968 ел|1968]] — [[Фёдор Охлопков]], 
* [[1978 ел|1978]] — [[Иван Золин]], 
* [[1985 ел|1985]] — [[Мәмәт Искәндәров]], 
* [[1986 ел|1986]] — [[Хәлил Тәхәев]], 
* [[1990 ел|1990]] — [[Игорь Возовик]], [[ТАССР]] механизаторы, [[уйлап табу]]чысы, [[мөгаллим]].
* [[1994 ел|1994]] — [[Вера Тульчинская]], 
* [[1998 ел|1998]] — [[Мидхәт Фәйзуллин (1925)|Мидхәт Фәйзуллин]], 
* [[2002 ел|2002]] — [[Дамир Вәлиев]], 
* 2002 — [[Нәкый Батыршин]], 
* 2002 — [[Ростислав Юренев]], 
* [[2003 ел|2003]] — [[Илья Пригожин]], 
* [[2007 ел|2007]] — [[Тавил Хаҗиәхмәтов]], рәссам, Татарстан Республикасы Дәүләт флагының сурәте авторы, Тукай бүләге иясе.
* [[2010 ел|2010]] — [[Фатыйма Вәлифф]], {{AUS}} татарлары милли-мәдәни хәрәкәте әгъзасы.
* [[2012 ел|2012]] — [[Шәүкәт Биктимеров]], күренекле татар артисты.
* [[2026 ел|2026]] — [[Закир Әкбәров]], Башкортстанда яшәп иҗат итүче татар язучысы һәм журналист.

=={{Дини бәйрәмнәр}}==
===={{Исем бәйрәмнәре}}====
== Шулай ук карагыз ==
{{commonscat|28 May}}
==Искәрмәләр==
{{искәрмәләр}}
{{Тәкъвим}}

[[Төркем:Ел көннәре]]
[[Төркем:28 май]]</text>
      <sha1>hb647cfi6shu5jha13s50jh487bdymd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 ел</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18976</id>
    <revision>
      <id>5935747</id>
      <parentid>5871642</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T11:28:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21991-09</username>
        <id>60323</id>
      </contributor>
      <comment>/* Май */</comment>
      <origin>5935747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8746" sha1="7m7jjo3x18iry5gpk1bpm7wmfpq8mvk" xml:space="preserve">{{Хәзерге вакыйгалар}}
{{alsonumber|2026}}
{{Ел өчен навигация|2026}}
{{Гасыр өчен навигация|21}}
{{Башлана торган ел|2026}}

== Вакыйгалар ==
* [[Татарстан]]да 2026 ел '''«Хәрби һәм хезмәт батырлыгы елы»''' ({{lang-ru|Год воинской и трудовой доблести}}) итеп игълан ителгән&lt;ref&gt;''[[Гөлнар Гарифуллина]].'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatarstanda-2026-el-xarbi-ham-xezmat-batyrlygy-ely-5912704 Рөстәм Миңнеханов: Татарстанда 2026 ел Хәрби һәм хезмәт батырлыгы елы булачак.] [[Татар-информ]], 17.10.2025&lt;/ref&gt;  &lt;ref&gt;[https://t.me/moinrt/6044 Рустам Минниханов объявил 2026 год в Татарстане Годом воинской и трудовой доблести]&lt;/ref&gt;.
* [[Русия]]дә 2026 ел '''«Россия халыклары бердәмлеге елы»''' ({{lang-ru|Год единства народов России}}) итеп игълан ителгән&lt;ref&gt;[https://tatar-inform.tatar/news/kukmarada-geroi-istalegena-memorial-takta-ham-geroi-partasy-acyldy-5916092 Путин махсус хәрби операция шартларында илдә яшәүче халыклар тагын да берләшкәнен әйтте.] Татар-информ. 19.12.2025&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kommersant.ru/doc/8180740  Путин поддержал объявление 2026 года Годом единства народов России.] kommersant.ru, 5.11.2025&lt;/ref&gt;.

* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|XXV Кышкы Олимпия уеннары|XXV Кышкы Олимпия уеннары|d|Q4630399}} (6―22 февраль, [[Италия]]).
* [[20 март]] — [[Ураза бәйрәме]].
* [[27 май]] — [[Корбан бәйрәме]].
* [[12 август]] — тулы [[Кояш тотылу|кояш томалануы]].

== Вафатлар ==
=== Гыйнвар ===
=== Февраль ===
* [[5 февраль]] ― [[Азат Хөсәенов (1959)|Азат Хөсәенов]] (66),  музыкант (баянчы), композитор, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1998)&lt;ref&gt;''Гөлнар Гарифуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/azat-xosaenov-vafat-ul-cynnan-da-xalykcan-kompozitor-ide-5918629  Азат Хөсәенов вафат: «Ул чыннан да халыкчан композитор иде».] [[Татар-информ]], 5.02.2026&lt;/ref&gt;.
* [[21 февраль]] ― [[Мөнир Әһлиуллин]] (85), журналист, «[[Ватаным Татарстан]]» гәҗитенең баш мөхәррире (1990―1996)&lt;ref&gt;[https://tatar-inform.tatar/news/na-86-m-godu-zizni-skoncalsya-zasluzennyi-rabotnik-kultury-tassr-munir-agliullin-5919553 Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Мөнир Әһлиуллин вафат булды.] Татар-информ, 21.02.2026&lt;/ref&gt;.
* [[26 февраль]] ― [[Таңсылу Карамыш]] (77), язучы. БР атказанган мәдәният хезмәткәре (2001)&lt;ref&gt;''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]].'' [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-02-26/v-bashkirii-umerla-izvestnaya-poetessa-tansylu-karamysheva-4594674   В Башкирии умерла известная поэтесса Тансылу Карамышева.] [[Башинформ]], 26.02.2026&lt;/ref&gt;.
=== Март ===
* [[22 март]] ― [[Сәйяр Хәбибуллин]] (95), композитор (Мәскәү)&lt;ref&gt;[https://www.business-gazeta.ru/news/697774  Скончался автор легендарного хита «Эзләдем, бәгърем, сине» — 95-летний московский композитор Сайяр Хабибулин.] business-gazeta.ru, 22.03.2026{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://tatar-inform.tatar/news/ezladem-bagyrem-sine-yry-avtory-saiyar-xabibullin-vafat-bulgan-5921017  «Эзләдем, бәгърем, сине» җыры авторы Сәйяр Хәбибуллин вафат булган.] [[Татар-информ]], 22.03.2026&lt;/ref&gt;.
* 22 март ― [[Ирек Акманов]] (92), тарих фәннәре докторы, профессор&lt;ref&gt;''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]].'' [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-03-23/v-ufe-prostilis-s-izvestnym-istorikom-professorom-irekom-akmanovym-4623110 В Уфе простились с выдающимся историком, профессором Иреком Акмановым.] [[Башинформ]], 23.03.2026&lt;/ref&gt;.
* [[23 март]] ― [[Вакыйф Нуруллин]] (90), язучы, ТАССР (1972) һәм РСФСР (1985) атказанган мәдәният хезмәткәре&lt;ref&gt;[https://sptatar.com/vakyjf-nurullin-vafatyna-b-jle-kajgy-urtaklashu/  Татарстан Язучылар берлеге Вакыйф Нуруллин вафатына бәйле кайгы уртаклаша.] Татарстан Язучылар берлеге, 23.03.2026&lt;/ref&gt;.
* [[30 март]] ― [[Кави Кәримов]] (79), тарихчы (Уфа).
=== Апрель ===
* [[20 апрель]] ― [[Рим Гыйниятуллин]] (82), Үзбәкстанның дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе&lt;ref&gt;''[[Гөлнар Гарифуллина]].'' [https://tatar-inform.tatar/news/uzbakstan-tatary-rim-gyiniyatullinny-songy-yulga-ozattylar-ysanycly-divar-augan-kebek-5922466  Үзбәкстан татары Рим Гыйниятуллинны соңгы юлга озаттылар: Ышанычлы дивар ауган кебек…] [[Татар-информ]], 21.04.2026&lt;/ref&gt;.
=== Май ===
* [[4 май]] ― [[Константин Толкачёв]] (73), Башкортстан Республикасы Дәүләт Җыелышы — Корылтай рәисе (1999―2026)&lt;ref&gt;[https://gossov.tatarstan.ru/index.htm/news/4718.htm   Марат Ахметов выразил соболезнования в связи с кончиной Константина Толкачева.] Государственный Совет Республики Татарстан, 4.05.2026&lt;/ref&gt;.
* [[8 май]] ― [[Ренат Тимерҗанов]] (71), ТР буенча баш федераль инспектор (2017–2020)&lt;ref&gt;[https://www.business-gazeta.ru/news/701762   Умер помощник премьер-министра Татарстана и бывший федеральный инспектор по РТ Ренат Тимерзянов.] Бизнес-Онлайн, 8.05.2026&lt;/ref&gt;.
* [[13 май]] ― [[Мәсгут Имашев]] (95), композитор һәм театр эшлеклесе&lt;ref&gt;[https://tatar-inform.tatar/news/kompozitor-ham-teatr-esleklese-masgut-imasev-vafat-5923540 Композитор һәм театр эшлеклесе Мәсгут Имашев вафат.] [[Татар-информ]], 13.05.2026&lt;/ref&gt;.
* [[16 май]] ― [[Резидә Кадыйрова]] (65), [[Татарстанның атказанган артисты]]&lt;ref&gt;[https://kazanfirst.ru/news/ushla-vsled-za-muzhem-skonchalas-zasluzhennaya-artistka-rt-rezeda-kadyrova?ysclid=mp8np4n1q5433859493 Ушла вслед за мужем: скончалась заслуженная артистка РТ Резеда Кадырова.] kazanfirst.ru, 16.05.2026{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.
* [[28 май]] — [[Закир Әкбәров]] (79), Башкортстанда яшәп иҗат иткән татар язучысы һәм журналист.

== Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары ==
* [[Айдар Җаббаров]], [[Эмиль Талипов]], [[Резеда Зәйниева]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;  /&gt;
* [[Лилия Гыйбадуллина]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;  /&gt;
* [[Наил Мәганов]], [[Павел Корчагин]], [[Эрдни Чавлинов]], [[Сергей Вертелецкий]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2515773.htm   Определены лауреаты Государственной премии Республики Татарстан имени Габдуллы Тукая в 2026 году.] Министерство культуры Республики Татарстан, 26.04.2026&lt;/ref&gt;

== Нобель премиясе лауреатлары ==

== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}

[[Төркем:2026 ел]] [[Төркем:Еллар]]</text>
      <sha1>7m7jjo3x18iry5gpk1bpm7wmfpq8mvk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Башкорт дәүләт университеты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37501</id>
    <revision>
      <id>5935711</id>
      <parentid>5910626</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:41:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="290859" sha1="s1ed3tckjqtw6j7p8ixqi65fmskr9ff" xml:space="preserve">{{УК}}
'''{{Label|Q906235|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q906235|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q906235|lang=en}}}}) — 1909-2022 елларда [[Уфа]]да эшләп килгән классик төрдәге [[югары уку йорты]], аерым оешма буларак [[Уфа фән һәм технологияләр университеты]]на керүе белән юкка чыккан.

==Тарихы==
{{Төп мәкалә|К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты}}

1909 елның 2 июлендә Россия империясенең халык мәгарифе министры Александр Шварц Уфада 1909 елның 1 июленнән, ягъни финанслау башланган көннән өчьеллык укытучылар институты ачарга рөхсәт итү турында киңәш бирә. 
1912 елда институтның беренче чыгарылышы була. Аны, тулы уку курсы үтеп, 24 кеше белем ала. 

1929 елда укытучылар институты базасында К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты] оештырыла. 

1957 елда [[ССРБ Министрлар Шурасы]]ның 1957 елның 20 июлендәге карары белән педагогия институты «Башкорт дәүләт университеты» дип үзгәртелә. 6 ноябрьдә университетны ачу тантанасы үткәрелә. Илдә ул 37 нче уку йорты була. Аны оештыручы һәм университетның беренче ректоры итеп [[Шәйхулла Чанбарисов]] тәгаенләнә.

Башкорт дәүләт университеты белем көченең көчле чагылышына һәм бик күп кешеләр өчен аларның туган йортларына әйләнгән.

Фактлар шуны сөйли: башлангыч эшлекле гуманитар дисциплиналар белгечләре әзерләүдә яуланган. 

Тарих факультетында да зур уңышларга ирешә. Беренче чиратта [[XVIII гасыр]]дагы башкорт күтәрелешләренең идеологик, социаль, милли эчтәлеген яңадан карап бәяләгән һәм [[Зәки Вәлиди]]нең иҗтимагый-сәяси, гыйльми һәм әдәби-публицистик эшмәкәрлеген яңадан тергезгән хезмәтләрне әйтергә кирәк. Шул ук факультетта иң борынгы вакытлардан алып хәзерге көнгә кадәр чорны үз эченә алган, ике кисәктән торган «Башкортстан тарихы» басылып чыга.

Университет Башкортстан, шулай ук бөтен ил белән бергә үсә. [[Нефть]] чыгаручы, нефть эшкәртү сәнәгате һәм машиналар җитештерүнең үсеше физика-математика, химия, биология һәм геология-география фәннәренең үсешенә дә көчле йогынты ясый. Бу җәһәттән профессорлар Дмитрий Ожиганов, Валентин Иванов, Миркаши Фартдинов, [[Фәнил Сәяхов]], [[Алексей Леонтьев]], [[Карл Минскер]], [[Евгений Журавлев]], [[Григорий Заблуда]], Юрий Кулагин, Камил Вәлиевларның исемнәрен атап үтәргә кирәк.

Бу елларда Башкорт дәүләт университеты иҗтимагый, дөньяга караш өлкәсендә чын фәнни караш формалашу үзәгенә әйләнгән. Гуманитар фәннәр өлкәсендә профессорлар [[Әхнәф Кирәев]], [[Мидхәт Гайнуллин]], [[Лев Бараг]], Игорь Распопов, [[Ромен Нәзиров]]лар зур абруй яуладылар. Егерме елдан артык университет белән [[Шәйхулла Чанбарисов]] җитәкчелек итә. Ул университетның матди базасын булдыру, уку бинасын педагогик кадрлар белән ныгыту, яңа белгечлекләр ачу өстендә каты эшләде. Аның ССРБ-да университет белеме үсеше турындагы гыйльми хезмәте тәүгеләрдән булып басылып чыкты, бу хезмәт югары белем буенча белгечләрнең югары бәясен алды.

Бүген Башкорт дәүләт университетының штатында 1000-дән артык югары квалификацияле укытучылар эшли, 27 меңгә якын студент укый.

2012 елда Русия Мәгариф һәм фән министрлыгының югары уку йортларны киметү һәм эреләштерү планнары буенча БДУ га [[Бөре дәүләт социаль-педагогия институты]] һәм Зәйнәб Биишева исемендәге [[Стәрлетамак дәүләт педагогия академиясе]] кертелде.

БДУ-ның Стәрлетамак филиалы һәм Зәйнәб Биишева исемендәге Стәрлетамак дәүләт педагогия «БДУ-ның Стәрлетамак филиалы» булып эшли башлады.

2012 елда [[Рөстәм Хәмитов]] РФ Мәгариф һәм фән министры белән очрашуда БДУ, М. Акмулла исемендәге БДПУ һәм Уфа дәүләт икътисад һәм сервис университеты нигезендә «Уфа федераль университеты» оештырырга тәкъдим итә.

2017 елның мартында Өфенең [[Тукай урамы (Уфа)|Тукай урамында]] Башкорт дәүләт университетының тугыз катлы яңа уку корпусы ачылды, аның мәйданы – 14395,20 квадрат метр. Биредә география, тарих, фәлсәфә һәм социология факультетлары, шулай ук Икътисад, финанс һәм бизнес институты урнаша.

[[2023 ел]]ның 10 маенда Башкорт дәүләт университетының төп корпусы ([[Әхмәтзәки Вәлиди урамы (Уфа)|Зәки Вәлиди урамы]], 32) төбәк әһәмиятендәге мәдәни мирас объекты дип танылган.&lt;ref&gt;[https://npa.bashkortostan.ru/38980/  Приказ Управления по государственной охране объектов культурного наследия Республики Башкортостан от 10 мая 2023]{{Deadlink|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Ябылуы ===
2021 елның гыйнварыннан, Башкортстан хакимияте ике мөстәкыйль югары уку йортын — БДУ белән УДАТУ ([[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]) берләштереп, яңа югары уку йорты — '''Уфа фән һәм технологияләр университеты''' ({{lang-ru|Уфимский университет науки и технологий}}, {{lang-ba|Өфө фән һәм технологиялар университеты}}) оештыру фикерен алга куя, дигән мәгълүмат бар&lt;ref&gt;[https://ufa1.ru/text/education/2021/08/18/70084754/ Власти выбрали название для БашГУ и УГАТУ после слияния.] ufa1.ru, 18.08.2021{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

2022 елның 8 июлендә [[Россия Федерациясенең фән һәм югары белем министрлыгы|Россия Федерациясе Фән һәм югары белем бирү министры]] Валерий Фальков БДУ һәм УДАТУ ([[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]) базасында яңа вуз – [[Уфа фән һәм технологияләр университеты]] төзү турында боерыкка кул куйган. БДУ белән УДАТУ рәсми рәвештә кушыла &lt;ref&gt;''Азат Гиззатуллин''. [https://www.bashinform.ru/news/social/2022-07-09/v-minobrnauki-rossii-podpisan-prikaz-o-sozdanii-ufimskogo-universiteta-nauki-i-tehnologiy-2868876 В минобрнауки России подписан приказ о создании Уфимского университета науки и технологий.] ИА Башинформ, 09.07.2022&lt;/ref&gt;.

==Структура==
Университет 12 факультет, 2 институт һәм 1 академядән тора. [[Сибай]], [[Стәрлетамак]], [[Нефтекама]]да филиаллар, [[Учалы]]да факультет эшли. Уку-укыту процессын 105 [[кафедра]] алып бара.

Институтлар
*	Физика-техника институты
*	Хокук институты
Факультетлар
*	Математика һәм мәгълүмат технологияләр
*	Химия
*	Биология
*	География
*	Тарих
*	Икътисад 
*	Филология
*	Романо-герман филологиясе
*	Башкорт әдәбияты һәм журналистика
*	Инженерлар әзерли торган
*	Философия һәм социология
*	Психология
*	Эшкуарлыкның гомуми иминлеге Академиясе.

Бүген вузда 27 меңнән ким талиб укый. Аларга меңнән артык укытучы белем бирә. Шулар исәбендә 161 фән докторы, 477 фәннәр кандидаты, 111 профессор, 283 доцент.

== Шәхесләр ==
===Ректорлар===
* [[Шәйхулла Чанбарисов]] (1957-1981)
* [[Рәгыйб Гыймаев]] (1981-1999)
* Мөхәммәт Харрасов (2000-2010)
* Әхәт Мостафин (2010-2013)
* Николай Морозкин (2013)

=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:БДУ укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q906235. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q906235/p580:башлау,p108/Q906235/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15071233|Лисовский Александр Николаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-01-21
| ''[[:d:Q4286013|Machukhi]]''
| ''[[:d:Q59772480|Poltava men's gymnasium]]''
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q94989033|ураднік]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| [[Краснодар]]
|-
| 
| 1968
| [[Закир Шакиров|Закир Шакирыв]]
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-11-03
| [[Карача-Елга]]
| [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-12-03
| [[Уфа]]
|-
| 1927
| 1930
| [[Шәриф Сүнчәләй]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-11-03
| [[Иске Мәстәк]]
| 
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-11-09
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| [[Закир Аюханов]]
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-05-23
| [[Татар Колмаеры]]
| [[Хөсәения мәдрәсәсе]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-06-22
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21637348|Leonid Vorobyov]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-08-08
| ''[[:d:Q4303548|Мосальск өязе]]''
| ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-10-01
| [[Магнитогорск]]
|-
| 
| 
| [[Габбас Дәүләтшин]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-09-24
| ''[[:d:Q18803457|Таш-Күстән]]''
| ''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-07
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Дмитрий Ожиганов]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-10-30
| [[Бөре (шәһәр)|Бөре]]
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-10-27
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Шәмси Абзанов|Шәмси Абзаныв]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-10-24
| [[Иткенә]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-07-10
| [[Уфа]]
|-
| 1935
| 1948
| [[Усман Хөсни]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| [[Иске Сынны]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-11-30
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Александр Цветаев|Александр Светаев]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-08-26
| ''[[:d:Q4313488|Наруксово]]''
| [[К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты|К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Григорий Заблуда|Григори Заблуда]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-08-07
| ''[[:d:Q4415931|Semenivka]]''
| ''[[:d:Q128602449|Эрастовский профессиональный колледж имени Э. К. Бродского]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-01-23
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Йосыф Гәрәй]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-03-07
| [[Базгыя]]
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-03-02
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55589937|S. K.  Bushuev]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-01-29
| ''[[:d:Q13643269|Берёзовка (Истран кӀошт)]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-08-23
| [[Рига]]
|-
| 1939
| 1947
| [[Солтан Тайсинов]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-11-27
| [[Гайниямак]]
| ''[[:d:Q4406366|Самар дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-09-03
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Габдулла Амантай]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-07-23&lt;br/&gt;1907-12-23
| [[Самар губернасы]]
| [[Ырынбур башкорт педагогия техникумы]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-07-10
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Иосиф Кисселһоф|Йосиф Кисселһоф]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-09-14
| [[Торопец]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-05-19
| [[Уфа]]
|-
| 1951
| 1955
| [[Хәлил Тәхәев]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-02-17
| [[Исламбакты]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-05-28
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Әмир Чаныш]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-01-15
| [[Ырынбур губернасы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-04-04
| [[Уфа]]
|-
| 1951
| 1994
| [[Лев Бараг]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-12-30
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-09-04
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Кадыйр Даян]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-02-04
| [[Коншак]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-10-19
| [[Уфа]]
|-
| 1969
| 1984
| [[Евгений Журавлев|Евгени Журавлөв]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-10-15
| [[Ижау]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-02-08
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111695730|Янғуразов Әхмәт Мөхәмәтвәли улы]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-09-10
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]&lt;br/&gt;[[Иске Бүздәк]]
| [[К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты|К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-09-12
| 
|-
| 
| 
| [[Җәлил Киекбаев]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-10-25
| [[Каранъелга (Гафури районы)|Каранъелга]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-03-19
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Хәнифә Зиннәтуллина|Хәнифә Зиннәтулина]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-12-10
| [[Нократ губернасы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 1965
| 1982
| [[Кирәй Мәргән|Гәрәй Мәргән]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-06-28
| [[Кыйгазытамак]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''
| [[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-01-24
| [[Уфа]]
|-
| 1935
| 1978
| ''[[:d:Q51668746|Bagiya Magasumovna Magasumova]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-01-17
| [[Мәскәү (Башкортстан)|Мәскәү]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-01-01
| [[Уфа]]
|-
| 1935
| 1937
| [[Әхнәф Харисов]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-06-15
| [[Имән (Балтач районы)|Имән]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-05-15&lt;br/&gt;1977-05-11
| [[Уфа]]
|-
| 1950
| 1993
| [[Мөсәллия Хәйруллина]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-12-15
| [[Бакалы (Борай районы)|Бакалы]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-10-02
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q110710355|Victor Vladimirovich Parfenov]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-08-27
| [[Сембер]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| 
|-
| 
| 
| [[Алексей Леонтьев]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-03-27
| ''[[:d:Q4537046|Яковсево]]''
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-04-14
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q45755822|Heinrich Klassen]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-05-18
| ''[[:d:Q4336784|Orlivka]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2599593|гирманис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-03-01
| [[Кобленц]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q75235468|Биғлов Йыһандар Ирғәле улы]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-12-18
| [[Иске Абзан]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-11-28
| [[Уфа]]
|-
| 1961
| 1996
| [[Суфия Юлмәтова]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-01-02
| [[Бөгелмә]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| No/unknown value
| 
|-
| 1968
| 1970
| ''[[:d:Q24350571|Мәгалим Сөбханкулов]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-04-11
| [[Иске Корыч]]
| ''[[:d:Q4406337|Сәмәрканд дәүләт университеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-09-10
| [[Дүшәнбе]]
|-
| 
| 
| [[Татьяна Пиленкова]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-12-25
| [[Калуга губернасы]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[тарих]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-12-30
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111708562|Светкин Юрий Владимирович]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-12-09
| [[Аткар]]
| ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-08-23
| [[Днипро]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q76451204|Фарзетдинов Миркашир Миңлеғәли улы]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-09-05
| [[Яңа Нугай]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-09-28
| [[Уфа]]
|-
| 1973
| 2014
| [[Әхтәм Кинҗәкәев]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-01-01
| [[Иске Бүздәк]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-01-18
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Рөстәм Кузеев]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-01-05
| [[Әмин]]
| ''[[:d:Q4475228|Сембер танк укуханәсе]]''&lt;br/&gt;[[К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты|К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-03-23
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Мидхәт Гайнуллин]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-11-13
| [[Бүздәк районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-04-15
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604596|Исламова Фәһимә Ғәббәс ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-12-19
| 
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Морат Рәхимкулов]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-04-30
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-05-04
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111142754|Бикбулатов Шәһит Хәйбулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-12-08
| [[Мәкъсүт (Җылаер районы)|Мәкъсүт]]
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-09-16
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Леонид Васильев]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-06-14
| ''[[:d:Q4373489|Порхов өязе]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-09-02
| [[Уфа]]
|-
| 1968
| 1989
| [[Габдерахман Галләмев]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-10-15
| [[Күсәй]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12771457|methodologist]]''
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-02-19
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111952457|Барсуков Олег Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-05-10
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-03-20
| [[Пенза]]
|-
| 
| 
| [[Габделхәй Әхәтов]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-09-08
| [[Иске Айман]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-11-25
| [[Чаллы]]
|-
| 
| 
| [[Вазыйх Исхаков]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-10-07
| [[Туйнаш]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-01-11
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Гобәйдулла Илешев]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-10-10
| [[Түбән Сирбай]]
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-08-07
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Талмас Гарипов]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-07-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-05-19
| 
|-
| 
| 
| [[Фәһим Садыйков|Фәһим Садыйкыв]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-06-16
| [[Яңа Мөслим]]
| ''[[:d:Q4476754|Урал дәүләт педагоика университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-06-23
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Гали Сәетбатталов|Гали Сәетбатталыв]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-12-17
| [[Сәеткол (Күгәрчен районы)|Сәеткол]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-07-31
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Биләл Юлдашбаев]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-02
| [[Юрматы (Федоровка районы)|Юрматы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-04-13
| [[Уфа]]
|-
| 1968
| 2006
| [[Нәгыйм Ишбулатов|Нәгыйм Ишбулатыв]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-08-10
| [[Казмаш]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-02-07
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Иосиф Дядькин]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-24
| [[Била Церква|Била-Серква]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q482980|автор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q181043|диссидент]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-03-08
| [[Тверь]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111842720|Ямалиев Ким Мәсғүт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-12-18
| [[Кәттәкурган]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-03-08
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Георгий Богин]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-12-23
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q462390|доцент]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q639669|музыкачы]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-10-10
| [[Тверь]]
|-
| 
| 
| [[Валентин Иванов]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-01-01
| [[Гәйтән]]
| [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-04-15
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4204076|Abdulla Ismagilov]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-03-10
| [[Зиянчура районы]]
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-12-21
| 
|-
| 
| 
| [[Раил Кузеев]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-01-10
| [[Әмин]]
| [[К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты|К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1055894|deputy]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-08-02&lt;br/&gt;2005-08-01
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Карл Минскер]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-06-14
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-05-25
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Мохтар Әхтәмов]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-01-15
| [[Зиянчура районы]]
| 
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 1967
| 1991
| ''[[:d:Q4285761|Әнәс Мәхмүтов]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-01-15
| [[Яңа Усман (Чишмә районы)|Яңа Усман]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-31
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Вәли Псәнчин]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-04-22
| [[Дәүләткол (Күгәрчен районы)|Дәүләткол]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-05-30
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Җәүдәт Гыйләҗетдинов]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-04-15
| [[Арыслан (Чишмә районы)|Арслан]]
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-08-30
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17617372|Vadim Baranov]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-04-26
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-04-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108253678|Хисматов, Мухамедьян Фазыльянович]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-09-10
| [[Кыдрач (Әбҗәлил районы)|Кыдрач]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-03-18
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Азат Абдуллин]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-06-26&lt;br/&gt;1930
| [[Башкорт Үргене]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-11-11
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| [[Габделхак Халиков|Габделхак Халикыв]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-02-09
| [[Кормантау]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]&lt;br/&gt;[[Удмурт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-09-30
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Кәбир Закирҗанов|Кәбир Закирҗаныв]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-04-10
| [[Кыйгы районы]]&lt;br/&gt;[[Еланлы (Кыйгы районы)|Еланлы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Ким Әхмәтҗанов]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-05
| [[Әлмөхәммәт]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-11-09
| [[Әлмөхәммәт]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111754522|Йәнекәйев Заршат Дәүләтша улы]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-03-29
| [[Сафар]]
| ''[[:d:Q65153655|Ҡазан юридик институты]]''
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-06-28
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Нияз Мәҗитов]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-08-20
| [[Тугай (Гафури районы, Сәетбаба авыл советы)|Тугай]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-10-11
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Ирек Акманов]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-08-19
| ''[[:d:Q19815388|Ырыскол]]''
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-03-22
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q47537428|Хәмитов Хөснөтдин Хәйбулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-03-16
| [[Баймак районы]]
| 
| 
| 
| [[Сибай]]
|-
| 
| 
| [[Радик Әхмәтов]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-03-03
| [[Дуван районы|Дыван районы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4474934|Өлкенде]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864835|biotechnologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-08-09
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q120278480|Каримов, Зуфар Фазылович]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-10-15
| [[Түбән Каргавылы]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Эрнст Ишбирдин]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-12-20
| [[Ишбирде (Баймак районы)|Ишбирде]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-05-24
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Марат Минһаҗетдинев|Марат Минһаҗев]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-18
| [[Кобагыш (Башкортстан)|Кобагыш]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-07-02
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Юрий Никифоров|Юри Никифоров]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-11-16
| [[Аделькино|Аделкин]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-11-27
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Фәнил Сәяхов]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-03-05
| [[Яскаен]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-11-20
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Радик Сибәгатов]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-29
| [[Иске Балтач (Балтач районы)]]
| ''[[:d:Q110946531|Бөре дәүләт педагогика институты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-05-06
| [[Уфа]]
|-
| 1974
| 2014
| [[Әнвәр Әсфәндияров|Әнвәр Әсфәндиярев]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-15
| [[Чыңгыз (Баймак районы)|Чыңгыз]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-02-04
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Ромен Нәзиров|Ромен Назаров]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-02-04
| [[Харьков]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-01-16
| [[Уфа]]
|-
| 1965
| 1971
| [[Әхмәр Азнабаев]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-23
| [[Кобагыш (Башкортстан)|Кобагыш]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-04
| [[Уфа]]
|-
| 1967
| 2000
| ''[[:d:Q20604288|Kamil Valeyev]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-02-23
| ''[[:d:Q60850682|Khudayberdino]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-03-26
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Зиләрә Хәсәнова]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-12-05
| [[Яңа Мөслим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Касыйм Йосыпов|Касыйм Йосыпыв]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-26
| [[Сыерышбаш]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q13055862|Мөсанниф Яһүдин]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-02-21
| [[Яңа Хаҗи]]
| 
| [[шагыйрь]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Роберт Баемов]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-10
| [[Кырмыскалы районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-04-30
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Борис Миркин]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-07-16
| [[Уфа]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-08-09
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Ринарт Сөләйманов|Ринарт Сөләйманыв]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-07-27
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q41583|тренер]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Венер Галин]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-04-02
| [[Мәчетле (Салават районы)|Мәчетле]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Кәрим Ишбаев]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-02-09
| [[Төйлегән районы|Төлген районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-03-15
| 
|-
| 
| 
| [[Азат Камалов]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-01
| [[Ямансаз]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-04-23
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Марат Маликов]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-02-02
| [[Илеш районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4384588|Viktor Puchkov]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-08-17
| 
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-08-24
| 
|-
| 
| 
| [[Фәнис Раянов]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-12-12
| [[Туктагол (Бакалы районы)|Туктагол]]
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-04-05
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Рәшит Зәйнетдинов|Рәшит Зәйнетдинев]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-06-18
| [[Гафури районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-12-18
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Борис Әхмәтшин]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-22
| 
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-07-01
| 
|-
| 
| 
| [[Риф Әюпов|Риф Әюпев]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-09-02
| [[Каратәкә]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-01-28
| 
|-
| 
| 
| [[Әхмәт Сөләйманов|Әхмәт Сөләйманыв]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-03-15
| [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-11-21&lt;br/&gt;2016
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Муса Сираҗи]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-02-01
| [[Төпкилде]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-09-14
| [[Туймазы]]
|-
| 
| 
| [[Ризван Хаҗиев]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-09-30
| [[Сөләйман (Мәчетле районы)|Сөләйман]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-27
| [[Мәсәгут (Дуван районы)|Мәсәгут]]
|-
| 
| 
| [[Дамир Вәлиев]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-02
| ''[[:d:Q42670162|Этбай]]''
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-05-28
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Marat Yunısov]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-03-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65334453|Ибраһимова Венера Латип ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-12-09
| [[Морак (Күгәрчен районы)|Морак]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 1970
| 1976
| [[Дамир Азаматов]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-05-05
| [[Чакмагыш (авыл)|Чакмагыш]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-27
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q85951399|Мерәсев Рәхим Зәки улы]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-14
| [[Әмир (Стәрлебаш районы)|Әмир]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Флорида Кудашева]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-09-22
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-10-10
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Марат Колшәрипов]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-01-07
| [[Зирекле (Күгәрчен районы)|Зирекле]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рим Янгузин|Рим Янхуҗин]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-11-15
| [[Стәрлетамак районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-11-11
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Тимергали Килмөхәммәтов]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-19
| [[Үзбәкстан]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-05-02
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Хәйрулла Мортазин]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-01-04
| [[Атнаш (Учалы районы)|Атнаш]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-11-15
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20603970|Аҙнағолов Рафаэль Ғәйнетдин улы]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-02-13
| [[Куандык районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[язучы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Дамир Нуриев]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-03-18
| [[Салават районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Нәзир Колбахтин]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-09-17&lt;br/&gt;1941-09-07
| [[Шәрипкол]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Илдус Абдрахманов]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-02
| [[Котый (Учалы районы)]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Виктор Мазунов]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-04
| [[Исилкүл]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-03-04
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Юрий Монаков|Юри Монаков]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08-07
| [[Ташкент]]
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-01-03
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Баязит Галимов]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-26
| [[Кинҗәбулат (Ишембай районы)]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-02-10
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Анатолий Герчиков]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-04-29
| [[Самар]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109286448|Бәхтизин Рәүеф Заһит улы]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-01-20
| [[Уфа]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-09-10
| 
|-
| 
| 
| [[Хәлил Барлыбаев]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-01-05
| [[Йомаш]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-03-18
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| [[Мирас Иделбаев]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-12-09
| [[Баймак районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Алмас Шәйхулов]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-10-25
| [[Туймазы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-01-06
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Гыйниятулла Кунафин]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-11-22
| [[Сәетбаба]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Филор Мөхәммәтлатыйпов|Филур Мөхәммәтлатыйпыв]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-04-13
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4328185|Vil Nusratullin]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-08-19
| [[Кызылъяр (Нуриман районы)|Кызылъяр]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4519948|Шамсутдинов, Миниахат Асгатович]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-08-13
| [[Сатый|Баязит]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-01-14
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20606526|Ҡаһарманов Ғәлиән Ғәйнетдин улы]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| [[Зиянчура районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 2000
| 
| ''[[:d:Q57648293|А. В. Жибер]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-06-18
| [[Караганды өлкәсе]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-02-27
| 
|-
| 
| 
| [[Вәкил Хаҗин]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-07-11
| [[Бирдегол]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Фәнүр Галин]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-11-01
| [[Кызылъяр (Нуриман районы)|Кызылъяр]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-11-27
| [[Уфа]]
|-
| 1992
| 
| ''[[:d:Q25642283|Раиса Константиновна Коробцова]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-26
| 
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108806162|Салават Усманов]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-09-17
| [[Чакмагыш районы]]&lt;br/&gt;[[Иске Каръяуды|Урта (Иске) Каръяуды]]
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-04-24
| [[Бөре (шәһәр)|Бөре]]
|-
| 
| 
| [[Мөхәммәт Харрасов]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-18
| [[Сәрмән]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-03-09
| [[Уфа]]
|-
| 1974
| 1984
| [[Владислав Шаһапов]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-03-17
| [[Яңа Коты]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-12-22
| 
|-
| 
| 
| [[Җәүдәт Солтанаев]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-07-19
| [[Орски|Ыр]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Зәйтүнә Шәрипова]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-06-10
| [[Бөрҗән районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q43427696|Sergey Pinchuk]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-04-28
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55987510|Рәис Котышов]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-08-07
| [[Өмбәт]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Нурия Карамышева]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-12-03
| [[Стәрлебаш районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Наилә Кирәева]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-11-10
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864835|biotechnologist]]''
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-11-25
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109267995|Науменков Олег Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-02-06
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-02-28
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20603895|Фәнис Абазов]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-06-30
| [[Борай (Башкортстан)|Борай]]
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17281161|педагогика фәннәре докторы]]''
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-01-29
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20606802|Әбдрәшитов Йәғәфәр Мөхәррәм улы]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-11-30
| [[Мәләвез районы]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Светлана Галәветдинова]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-09-30
| [[Учалы районы]]
| 
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Салават Таймасов]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-10-23
| [[Стәрлетамак]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Светлана Лобастова]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-09-14
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рим Вәлиуллин|Вәлиуллин, Рим Абдулла улы]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-10-15
| 
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Хәдичә Солтанбаева]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-27
| [[Зиянчура районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Сергей Колесов]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-11-24
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Зөфәр Еникеев|Зөфәр Еникәев]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-03-04
| [[1нче Мокач]]
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Айсылу Юнысова]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-04-11
| [[Стәрлетамак]]
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q51668905|Мөлөков Радик Рафиҡ улы]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-05-02
| [[Слак (Чишмә районы)|Слак]]
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Леонард Хәлилов]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-01-01
| [[Малаяз]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109318209|Ковалёва Лиана Ароновна]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-12-22
| 
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
|-
| 1977
| 1992
| [[Сергей Лаврентьев]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-04-19
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Фәнил Күзбәков]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-12-02
| [[Әбит]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q29865488|Тагариев Ришат Зәки улы]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-12-03
| [[Тегермән (Караидел районы)|Тегермән]]
| 
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Миңлегали Нәдергулов]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-07
| [[Ишбулды (Җылаер районы)|Ишбулды]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15073590|Николай Морозкин (1953)]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-11-27
| [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65333003|Финогентов Валерий Николаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-05
| 
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Виктор Бондаренко (1953)]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-07
| [[Петухово (Курган өлкәсе)|Петухово]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q75433019|Ivan Borisov]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-30
| [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q99529500|Саньяров Фәнзил Бүләк улы]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-02-17
| [[Бишавыл-Уңгар]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Эльза Хөснетдинова|Илзә Хөснетдинева]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-05-24
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Юлай Гайнетдинов]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-01-08
| [[Баймак районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Риф Әхмәдиев]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-02-13
| [[Әбдрәзәк]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[шагыйрь]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Сәгыйть Аслаев]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-11-01
| [[1нче Эткол]]
| ''[[:d:Q4122948|Волгоград дәүләт физик культура академиясе]]''
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11338576|боксчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рафаэль Шәйхисламов]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-03-27
| [[Аркавыл (Салават районы)|Аркавыл]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q21530609|Pedagogue]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74526660|Гоц Сергей Степанович]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-03-09
| [[Бәләбәй]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Салават Әпсәләмов]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-09-05
| [[Сабыр]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-01-03
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4457502|Anatoliy Nikolaevitsj Timonin]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-02-14
| ''[[:d:Q4361345|Petrovskoye]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 1997
| 
| ''[[:d:Q15064267|Khamit Bajmurzin]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-02-08
| [[Бикбулат (Күгәрчен районы)|Бикбулат]]
| [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Җиһанур Фазуллин]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-09-01
| [[Колчура]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Александр Аринин]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-11-29
| [[Киев]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
|-
| 1983
| 2001
| [[Искәндәр Әхәтев]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-08-18
| [[Уфа]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Урал Вилданов]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-11-04
| [[Учалы районы]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q22132877|Исҡужин Таһир Сәлим улы]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| 
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Лилия Сәгыйдуллина]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-02-15
| [[Иске Тамъян (Шаран районы)|Иске Тамъян]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| 
|-
| 2007
| 
| [[Әхәт Мостафин]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-01-21
| [[Колчура]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Ринад Юлмөхәмәтов]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-01-17
| ''[[:d:Q4108417|Югары Эткол]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Сергей Синенко]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-08-23
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| 
| 
|-
| 1981&lt;br/&gt;2005
| 1983&lt;br/&gt;2010
| [[Илдус Илешев]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-05-17
| [[Югары Сирбай]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Лариса Абрамова]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-09-14
| [[Стәрлетамак районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Булат Хәбибуллин]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-05-24
| ''[[:d:Q24292598|Бәйрәкә авыл җирлеге]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 2014
| 
| [[Лилия Вәлинурова]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-05-29
| [[Иске Яхшый]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74692192|Балапанов Малик Хәмит улы]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-11-19
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Флүзә Фәткуллина]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-01-17
| [[Суыккүл (Ярмәкәй районы)|Суыккүл]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| 
|-
| 1980
| 
| [[Евгений Екомасов]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-08
| [[Диңгез буе крае]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Юрий Зимин]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-07-01
| [[Новотроевка (Гафури районы)|Новотроевка]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q78035909|Ишбирҙин Айрат Рим улы]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-04-25
| [[Ялчы (Иртөбәк авыл советы)|Ялчы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q78563093|Ғиззәтуллин Рим Рифғәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-01-02
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Евгений Круглов]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-03-19
| [[Ярыслау өлкәсе]]&lt;br/&gt;[[Переславль-Залесский]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Морат Киекбаев]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-10-30
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гафур Салихов]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-07
| [[Куандык районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21097014|Жиляев, Александр Петрович]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-07-01
| [[Ишембай]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-20
| 
|-
| 
| 
| [[Җәүдәт Ильясов (математик)|Җәүдәт Ильясов]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-10
| [[Учалы районы]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Илдар Бикбаев]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-15
| [[Урман (Иглин районы)|Урман]]
| ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Ришат Нигъмәтуллин (1959)]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-11
| [[Зиянчура районы]]&lt;br/&gt;[[Исәнгол (Зиянчура районы)|Исәнгол]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[хокук белгече]]
| 
| 
|-
| 1998
| 2009
| ''[[:d:Q4447605|Yalil Suyundukov]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-09-20
| [[Югары Мәмбәт (Баймак районы)|Югары Мәмбәт]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65333383|Заһиҙуллин Ринат Васиҡ улы]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-01-12
| [[Абдулла районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Лилия Зәйнуллина (1960)|Лилия Зәйнуллина]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-02-15
| [[Мәтәле]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-05-10
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112132550|Вәлиәхмәтов Рим Марс улы]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-06-11
| [[Сатый|Баязит]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Зөһрә Рәхмәтуллина]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-08-26
| [[Иглин районы]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Уфа фән һәм технологияләр университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65334197|Байышева Зилә Вәғиз ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-05-25
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74787713|Башкатов Сергей Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-05
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Азамат Әхтәмов|Азамат Әхтәмев]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-03-31
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-14
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Марат Шәрипов]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-03-26
| [[Ямакай]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109285504|Ишкин Хәбир Кәбир улы]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962
| 
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109495524|Swetlana Anatoljewna Mustafina]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-04-08
| ''[[:d:Q4452616|Tatishchevo (Saratov oblast)]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Әнисә Муллаголова]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-03-05
| [[2нче Эткол]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Радий Хәбиров]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-03-20
| [[Сайран (Ишембай районы)|Сайран]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q861904|Билкәнт университеты]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рөстәм Мәрданов]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-05-09
| [[Уфа]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]&lt;br/&gt;[[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109286932|Хисмәтуллина Зөһрә Рәшит ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-05-04
| [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы]]&lt;br/&gt;[[Гранитогорск]]
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәшидә Мәһәдиева]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-02-08
| [[Баймак районы]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[язучы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Анна Ильина]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-12-24
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]&lt;br/&gt;[[Уфа]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864835|biotechnologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Айтуган Акманов]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-05-16
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Булат Атнабаев]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-03-07
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Майя Ишморатова]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-05-27
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Айбулат Псәнчин]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-02-12
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Зәки Әлибаев]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-01-10
| [[Белорет районы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Наилә Әхмәтҗанова]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-06-08
| [[Баймак районы]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Айгөл Мохтаруллина]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-07-21
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q59670903|Rustem Vakhitov]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-10-16
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60148888|грамадазнавец]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15958642|political writer]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18543182|social philosopher]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108815367|Йәнғужин Айбулат Рим улы]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-12-29
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[фәлсәфәче]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q110888174|Вәлиева Гөлназ Даурат ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-08-27
| [[Сөендек (Учалы районы)|Сөендек]]
| [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111671303|Абрарова Зинира Фоат ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-12-16
| [[Торна (авыл)|Торна]]
| ''[[:d:Q110946531|Бөре дәүләт педагогика институты]]''
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Эльвира Аеткулова]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-08-19
| [[Яңа Байрамгул]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111827890|Хәбибуллина Айгөл Рәфҡәт ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-11-04
| [[Ишембай]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гөлфирә Байбулатова]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-05-15
| [[Кече Тәҗәй]]
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111671699|Ғәйфуллин Андрей Юрьевич]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-10-27
| [[Мәсәгут (Дуван районы)|Мәсәгут]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гүзәл Вилданова]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-06-28
| [[Учалы районы]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 1998
| 2006
| [[Илгиз Кадергулов]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-11-04
| ''[[:d:Q4075420|Bayguzino]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q75567777|Йәнгиров Азат Вәзир улы]]''
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-10-08
| [[Екатеринбург]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Лиана Шайдукова]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-01-01
| [[Малаяз]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
|-
| 2017
| 
| [[Юлия Баимова]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| 
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q30263254|Institute of Metal Superplasticity Problems]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q64568980|Iskhak Farkhutdinov]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-06-02
| [[Уфа]]
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48644630|Атанғолов Урал Шәйәхмәт улы]]''
| 
| [[Хәйбулла районы]]
| 
| 
| 
| [[Сибай]]
|-
| 2005-05-10
| 
| ''[[:d:Q57211350|Viner Khabibullin]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2006-12-01
| 2009-06-25
| ''[[:d:Q57423194|Denis Sabirov]]''
| 
| 
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65333491|Кейекбирҙин Нурғәле Мирғәле улы]]''
| 
| [[Баймак районы]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| 
| 
| 
|-
| 2007-03-01&lt;br/&gt;2000-01-09
| 2016-06-30
| ''[[:d:Q81770683|I S Shepelevich]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q84371139|Semen Spivak]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2010
| 2014
| ''[[:d:Q85857338|Andrey V Maltsev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q99285594|Bashkir State University - Birsk Branch]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2017-10-09
| 
| ''[[:d:Q87078396|Rustam Mustafin]]''
| 
| 
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2007-09-01
| 2013-07-30
| ''[[:d:Q87099093|Anton O Terentyev]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2000
| 2001
| ''[[:d:Q90302593|Igor Buzaev]]''
| 
| 
| [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]&lt;br/&gt;[[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 1998-05-01
| 
| ''[[:d:Q91892854|Irina Semenova]]''
| 
| 
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q91892859|Rezeda Khasanova]]''
| 
| 
| Башкорт дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

===Тәмамлаучылар===
{{seealso|Төркем:Башкорт дәүләт университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q906235. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q906235/p580:башлау,p69/Q906235/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74546784|Фәхретдинов Ривал Нуретдин улы]]''
| data-sort-value=&quot;1646&quot; | 1646-03-03
| [[Җилдәр]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1933
| [[Таһир Баишев]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-08-15
| ''[[:d:Q4440733|Иске Хәлил]]''
| [[галим]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-03-19
| [[Уфа]]
|-
| 1918
| 1921
| ''[[:d:Q130337840|Фарси Йосыпов]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| 
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q130331484|Татар югары коммунистик авыл хуҗалыгы мәктәбе]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q13055846|Иҫәнбирҙин Ғиззетдин Сабит улы]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-07-08
| [[Чакмагыш районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гали Рәфикый]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-07-29
| [[Сатый|Баязит]]
| [[язучы]]
| 
| 
| [[Бәләбәй]]
|-
| 
| 1934
| [[Усман Хөсни]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| [[Иске Сынны]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-11-30
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Дан Кинельский]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-12-15
| [[Самар губернасы]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| 
| [[Иглин районы]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604678|Ишбулатов Ғәйнулла Ғөбәйҙулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-09-09
| [[Благовар районы]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Һәдия Дәүләтшина]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-03-05
| [[Самар губернасы]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-12-05
| [[Бөре (шәһәр)|Бөре]]
|-
| 
| 
| [[Батыр Вәлид]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-04-20
| [[Туктагол]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-02-26
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604009|Баҡаев Файзрахман Һибәтулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-01-01
| [[Ырынбур губернасы]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Таҗи Мөхетдин]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-04-03
| ''[[:d:Q1054720|Кәртәле-Запань]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-08-11
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Барый Сәяргалиев]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-12-12
| [[Пермь губернасы]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Исхак Янбәков]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| [[Чыңгыз (Баймак районы)|Чыңгыз]]
| [[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-07-06
| [[Курск өлкәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1655801|Terbunsky District]]''
|-
| 
| 
| [[Әхтәм Ихсан]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-12-16
| [[Акман (Күгәрчен районы)|Акман]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-09-22
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1932
| [[Әкрам Вәли]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-07-28
| [[Аблай (Чакмагыш районы)|Аблай]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-03-19
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Әмир Чаныш]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-01-15
| [[Ырынбур губернасы]]
| [[язучы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-04-04
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Фатыйма Ганиева]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-03-25
| [[Белорет районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| 
|-
| 
| 
| [[Кадыйр Даян]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-02-04
| [[Коншак]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-10-19
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Хәниф Кәрим]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-07-25
| [[Уфа губернасы]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-08-26
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1933
| [[Әбүбәкер Госманов|Әбүбәкер Госманыв]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-04-24
| [[Имән (Балтач районы)|Имән]]
| [[галим]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-06-13
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Кәрим Дияров]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-01-15
| [[Баймак районы]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''&lt;br/&gt;[[курай]]
| [[Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясе|Башкорт дәүләт филармониясе]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-11-17
| 
|-
| 
| 
| [[Сәләм Галимов]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-01-18
| [[Чиләбе өязе]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-07-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| [[Гайнан Әмири]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-08-25
| [[Яңа Артавыл]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-10-09
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Хәнифә Зиннәтуллина|Хәнифә Зиннәтулина]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-12-10
| [[Нократ губернасы]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 1949
| [[Кирәй Мәргән|Гәрәй Мәргән]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-06-28
| [[Кыйгазытамак]]
| [[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-01-24
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Хөсәен Кунакбай]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-02-12
| [[Орски өязе|Ыр өязе]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-02-15
| 
|-
| 
| 
| [[Михаил Янко]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-10-31
| [[Түре (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| [[Курган дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-11-01
| [[Курган]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112079422|Кинйәбулатов Хәйретдин Бәҙретдин улы]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-03-04
| [[Ташавыл]]
| [[укытучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Фатыйма Мостафина]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-12-26
| ''[[:d:Q18774464|Диңгезбай]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-11-02
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4479036|Zubai Utyagulov]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-09-15
| [[Бакый (Белорет районы)|Бакый]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-01-15
| ''[[:d:Q4238374|Krasnovka]]''
|-
| 
| 
| [[Әнвәр Бикчәнтәев]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-10-04
| [[Уфа]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-05-18
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1935
| ''[[:d:Q51668746|Bagiya Magasumovna Magasumova]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-01-17
| [[Мәскәү (Башкортстан)|Мәскәү]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-01-01
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q77290565|Фәритов Хәбир Салауат улы]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-04-12
| [[Кыңгыр-Мәнәвез]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-07-05
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q107060105|Гәрәев Миңлеғол Миңгәрәй улы]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-12-17
| [[Хөсәен (Дәүләкән районы)|Хөсәен]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-10
| 
|-
| 
| 1950
| [[Җиһандар Шакиров|Җиһандар Шакирыв]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-06-23
| [[Текән]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-05-06
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1935
| [[Әхнәф Харисов]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-06-15
| [[Имән (Балтач районы)|Имән]]
| [[язучы]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-05-15&lt;br/&gt;1977-05-11
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55825668|Саяпов Тимер Шаймөхәмәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-03-31
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Габдулла Фатыйхов]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-07-20
| [[Яңа Турбаслы]]
| ''[[:d:Q2385804|белем бирү учреждениесы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Рәгыйдә Янбулатова]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-12-28
| [[Бакай]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| [[Башкорт дәүләт академия драма театры]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q13056546|Хәйҙәров Мөхәммәт Аллаяр улы]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-03-07
| [[Учалы районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Тимер Арслан|Тимер Арыслан]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-05-01
| [[Уфа губернасы]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-03-19
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1941
| [[Мәлих Харис]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-01-27
| [[Яңа Коты]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-03-14
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20605772|Tsjingiz Hadievitsj Hanov]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-12-30
| [[Аркавыл (Салават районы)|Аркавыл]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| 
|-
| 
| 
| [[Наҗар Нәҗми]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-02-05
| [[Миңеште]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-09-06
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16641054|Ilya Gutin]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-12-02
| [[Рогачёв|Раһачоу]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-11-11
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65334845|Ҡотипов Зиннәт Ҡотип улы]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Дуван районы|Дыван районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| [[Беларусия|Беларусь]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q75235468|Биғлов Йыһандар Ирғәле улы]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-12-18
| [[Иске Абзан]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-11-28
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1949
| [[Мансур Абдуллин|Мансур Габдуллин]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-09-15
| [[Кыргыз-Миякә]]
| [[офицер]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-06-08
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Гали Ибраһимов (1919)|Гали Ибраһимыв]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-01-16
| [[Стәрлетамак]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-11-26
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Степан Михляев]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-12-10
| ''[[:d:Q4169981|Дуан]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-03-28
| [[Башкортстан]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604451|Зайлалова Сажидә Хәмәтйәр ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-11-01
| [[Благовар районы]]
| [[укытучы]]
| 
| 
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Мәхмүдә Садыйкова|Мәхмүдә Садыйкыва]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-08-14
| [[Шәрип (Кушнарин районы)|Шәрип]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-09-20
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Кәтибә Кинҗәбулатова]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-09-15
| [[Аргаяш районы]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-06-17
| [[Аргаяш районы]]
|-
| 
| 
| [[Ришат Исмәгыйлев]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-04-15
| [[Нимесләр]]
| [[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-03
| [[Байгилде (Нуриман районы)|Байгилде]]
|-
| 
| 
| [[Фаек Мөхәмәтҗанов]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-03-10
| [[Зур Бадрак]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-06-02
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Габдулла Әхмәтшин]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-10-14
| [[Яңа Биктәш]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-05-25
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q110247843|Сәлимов Әхсән Сәлимгәрәй улы]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-12-24
| [[Иске Солтанбәк]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
| 
| 
| [[Дүртөйле]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q133416446|Залалов Карам Ғәлимйән улы]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-10-15
| [[Подлуб (Караидел районы)|Подлуб]]
| [[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-02-17
| 
|-
| 
| 1942
| ''[[:d:Q942541|Alexander Kazhdan]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-09-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26132815|византолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21280575|armenologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| [[Иваново дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4465237|Тула дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201452|РФА гомуми тарих институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4110846|Vizantiysky Vremennik]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2469587|Novy Mir]]''&lt;br/&gt;[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-05-29
| ''[[:d:Q1264942|Dumbarton Oaks]]''
|-
| 
| 1956
| [[Фәйзулла Солтанов|Фәйзулла Солтаныв]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-10-15
| [[Байдәүләт]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-11-24
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q13055563|Аслаев Төхвәт Хәлим улы]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-06-15
| [[Баймак районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Мәрьям Гыймалова]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-06-22
| [[Дуван-Мәчетле|Дыван-Мәчетле]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-06-24
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1949
| [[Гыйлемдар Рамазанов|Гыйлемдар Рамазаныв]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-06-16
| [[Иске Балак]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-08-25
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1950
| [[Хәмзә Госманов|Хәмзә Госманыв]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-04-24
| [[Тузлыкуыш (Бәләбәй районы)|Тузлыкуыш]]
| [[галим]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-01-13
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Муса Гали]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-10-15
| [[Чишмә районы]]&lt;br/&gt;[[Иске Муса]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-01-15
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Хәким Гыйләҗев]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-03-01
| [[Бүздәк районы]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-11-14
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Зөлфәр Хисмәтуллин]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-07-11
| [[Сәрмән]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-04-06
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q134529160|Вил Мәкъсутов]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-05-06
| [[Күккуян]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1950
| [[Зәкәрия Акназаров]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-08-22
| [[Җылаер кантоны|Җылаер кантуны]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-04-02
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Әхмәт Әминев]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-09-01
| [[Тарказы]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-09-20
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Шәриф Биккол]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-05-28
| [[Карлыман]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-09-03
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Таҗетдин Гыйләҗетдинов|Таҗетдин Гыйләҗетдинев]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-05-02
| [[Зур Бадрак]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-08-14
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1956
| [[Сәрия Мирҗанова|Сәрия Мирҗәнева]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-12-24
| [[Тал Кучкары]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-11-25
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q13056389|Solayman Mullabayev]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-10-10
| [[Кызыл Гвардия районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-04-20
| [[Ырынбур өлкәсе]]
|-
| 
| 
| [[Җәүдәт Сөнәгатуллин]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-06-12
| [[Учалы районы]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-09-29
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Миңлегали Садретдинов]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-05-30
| [[Ташлы-Шәрип]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-12-15
| 
|-
| 
| 1950
| [[Хәниф Габдрахманов|Хәниф Габдерахманыв]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-12-25
| [[Үрнәк (Әлшәй районы)|Үрнәк]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-04-23
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Яныбай Хамматов|Яныбай Хәмматыв]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-01-16
| [[Исмакай]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-09-28
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Габдулла Байбурин]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-03-01
| [[Чишмә районы]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-04-19
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1951
| [[Мидхәт Гайнуллин]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-11-13
| [[Бүздәк районы]]
| [[язучы]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-04-15
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1951
| [[Нур Зарипов|Нур Зарипев]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-06-15
| [[Көзән (Ишембай районы)|Көзән]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-09-06
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604596|Исламова Фәһимә Ғәббәс ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-12-19
| 
| 
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Морат Рәхимкулов]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-04-30
| [[Уфа]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-05-04
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1949
| [[Иван Плотников]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-09-04
| [[Королево (Аскын районы)|Кәрәләү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-07-13
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 1964
| [[Виктор Зотов]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-01-31
| [[Бакалы]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-07-17
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Фәния Чанышева]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-09-01
| [[Бүздәк районы]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-04-14
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1947
| [[Габдерахман Галләмев]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-10-15
| [[Күсәй]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12771457|methodologist]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-02-19
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Саҗидә Сөләйманова]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-10-03
| [[Яңавыл]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
| [[Әлмәт политехник техникумы]]&lt;br/&gt;[[Әлмәт язучылар оешмасы]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-05-10
| [[Әлмәт]]
|-
| 
| 1949
| [[Фәрзәнә Абдуллина]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-12-06
| [[Күгәрчен районы]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1958
| ''[[:d:Q20604150|Бикҡужина Тутыя Әғзәм ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-10-01
| [[Әбит]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q139410358|Каспранский Рауил Рухулбаян улы]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-04-18
| [[Бәйки]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-08-15
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12086487|Бикҡолов Хөрмәт Талха улы]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-03-22
| [[Яңа Калтай]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-08-04
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Геральд Матюшин|Геральд Матүшин]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-11-14
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-08-07
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| [[Вазыйх Исхаков]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-10-07
| [[Туйнаш]]
| [[язучы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-01-11
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604399|Дәүләтбирҙин Сәлихйән Хафиз улы]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-01-26
| [[Бөрҗән районы]]
| 
| 
| 
| [[Бөрҗән районы]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604891|Tansylu Khazhimovna Kusimova]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-01-30
| [[Аскар (Әбҗәлил районы)|Аскар]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89392975|Тюленева (филатова) Любовь Андреевна]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-09-02
| [[Воронеж өлкәсе]]
| [[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-06-29
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q110863890|Мирхәйева Ғәйникамал Әкрәм ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-02-10
| [[Кабыл]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Гайсә Хөсәенов]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-10
| [[Кырмыскалы районы]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-07-27
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Агиш Гыйрфан]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-14
| [[Тәйми|Таймый]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-11-08
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Фәрит Исәнгулов]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-06
| [[Кырмыскалы районы]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-05-20
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Миңнеәхмәт Моталов|Миңнеәхмәт Моталыв]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-19
| ''[[:d:Q4538297|Янтыш]]''
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-04-05
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1947
| [[Биләл Юлдашбаев]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-02
| [[Юрматы (Федоровка районы)|Юрматы]]
| [[галим]]
| [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]&lt;br/&gt;[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-04-13
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Геннадий Баннов|Геннади Баннов]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-12-28
| [[Төмән]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q11338576|боксчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-04-16
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Әмир Гәрәев]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-02-22
| [[Түбән Әрмет]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-11-02
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Хәнифә Искәндәрева]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-20
| [[Яхья (Салават районы)|Яхья]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-04
| [[Аркавыл (Салават районы)|Аркавыл]]
|-
| 
| 1952
| [[Нәгыйм Ишбулатов|Нәгыйм Ишбулатыв]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-08-10
| [[Казмаш]]
| [[галим]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-02-07
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604695|Ишемғолова Аврора Булат ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-26
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Харрас Йосыпов]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-01
| [[Белорет районы]]
| 
| 
| 
| [[Стәрлетамак]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28354731|Adigam Iskuzhin]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-01-27
| [[Темәс]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-03-19
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1958
| ''[[:d:Q52554639|Ғәйнетдинов Рамаҙан Бирғәли улы]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-15
| [[Усмангали]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-10-14
| [[Зөяк]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108069320|Идел Агыйшев]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-02-04
| ''[[:d:Q105977476|Nizhneye Gadelbayevo]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16314361|лексиколог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008
| 
|-
| 
| 1963
| [[Валентин Иванов]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-01-01
| [[Гәйтән]]
| [[математик]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-04-15
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Хәлит Гайсин]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| [[Фёдоровка районы (Башкортстан)|Фёдоровка районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20606455|Ҡазыева Йәүһәрә Санбаш ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-10-30
| [[Ләмәзтамак]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28006627|Leonid Lych]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-02-08
| [[Магильна (Уздзенский районы)|Магильна]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q4201526|Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus]]''
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01-17
| [[Минск]]
|-
| 
| 
| [[Вәли Псәнчин]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-04-22
| [[Дәүләткол (Күгәрчен районы)|Дәүләткол]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-05-30
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1951
| [[Камил Әхияров]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-19
| [[Югары Манчар]]
| [[укытучы]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гафифә Корбанова]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-09-11
| [[Ләмәзтамак]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-09-14
| [[Олы Ыктамак]]
|-
| 
| 
| [[Мияссәр Басыйров]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-11-25
| [[Иске Балыклы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-02-18
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Габделхак Игебаев]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-07-02
| [[Күсәй]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-09-27
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Тәлгыйль Әминев]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-10-04
| [[Тарказы]]
| 
| 
| 
| [[Бәләбәй]]
|-
| 
| 1952
| [[Нина Бызина]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-06-03
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| [[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-04-20
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108253678|Хисматов, Мухамедьян Фазыльянович]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-09-10
| [[Кыдрач (Әбҗәлил районы)|Кыдрач]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-03-18
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1953
| [[Азат Абдуллин]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-06-26&lt;br/&gt;1930
| [[Башкорт Үргене]]
| [[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-11-11
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 1978
| ''[[:d:Q4132720|Khamza Gallyamov]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-04-02
| [[Асы]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-06-16
| 
|-
| 
| 
| [[Ногман Мусин]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-07-17
| [[Ишембай районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-31
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1954
| [[Нигъмәт Шоңкаров|Нигъмәт Шоңкарыв]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-01-01
| [[Ташлы (Әлшәй районы)|Ташлы]]
| [[галим]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-03-04
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1951
| [[Наил Бикбулатов|Наил Бикублатыв]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-02-14
| ''[[:d:Q42670162|Этбай]]''
| [[галим]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-04-18
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16691411|Rashit Akhtari]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-01-06
| [[Ишәле (Мәчетле районы)]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-03-26
| [[Юныс (Мәчетле районы)|Юныс]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604789|Йәнбарисова Зәйтүнә Һәйбән ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-12-25
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Кәбир Закирҗанов|Кәбир Закирҗаныв]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-04-10
| [[Кыйгы районы]]&lt;br/&gt;[[Еланлы (Кыйгы районы)|Еланлы]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q118132647|Ишбулатов Ғәлимйән Сибәғәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-11-18
| [[Байназар (Бөрҗән районы)|Байназар]]
| [[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-12-20
| [[Байназар (Бөрҗән районы)|Байназар]]
|-
| 
| 
| [[Хәмит Гыйззәтуллин]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-10
| [[Җылаер районы|Зилаер районы]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-03-19
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1951
| [[Нәҗибә Мәкъсүтова|Нәҗибә Мәкъсүтева]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-27
| [[Сөләйман (Мәчетле районы)|Сөләйман]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-11-11
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Александр Филиппов (1932)|Александр Филиппов]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-07
| [[Йомагуҗа (Күгәрчен районы)|Йомагуҗа]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-10-15
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Әнүр Вахитов|Әнүр Вахитыв]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-12-20
| [[Гафури районы]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-05-25
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Җиһат Солтанов]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-12-03
| ''[[:d:Q65333713|Сәнкем-Биктимер]]''
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 1955
| [[Шакир Бикколов|Шакир Бикколыв]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-15
| [[Хәлил (Әбҗәлил районы)|Хәлил]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-05-18
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1955
| [[Ким Әхмәтҗанов]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-05
| [[Әлмөхәммәт]]
| [[язучы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-11-09
| [[Әлмөхәммәт]]
|-
| 
| 
| [[Рамил Хәкимов|Рамил Хәкимев]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-06-13
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-06-29
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q30608931|Сәғитов Мөхтәр Мофазал улы]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-08-27
| [[Бөрҗән районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| [[Измир]]
|-
| 
| 
| [[Мөслим Әпсәләмов]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-06-12
| [[Юлдыбай (Җылаер районы)|Юлдыбай]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-07-05
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q76509995|Ғәйнуллин Ғабдулхаҡ Хәйрулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-28
| [[Яңа Каратаулы]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q85852203|Әхтәмйәнов Ихсан Нәсибулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Әхмәт Вилданов]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-26
| [[Иске Богады (Бүздәк районы)|Иске Богады]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111803935|Виктор Сидоров]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-05-10
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 1957
| 1961
| [[Рифгать Әхмәтьянов]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-07-10
| [[Турбаслы]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]&lt;br/&gt;[[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]&lt;br/&gt;[[Уфа фән һәм технологияләр университетының Бөре филиалы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q133272772|Мирасханә]]''
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-10-11
| [[Турбаслы]]
|-
| 
| 
| [[Мохтар Сәгыйтов]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-08-27
| [[Бөрҗән районы]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-06-20
| [[Измир]]
|-
| 
| 
| [[Марсель Гафуров|Марсил Гафурыв]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-05-10
| [[Күгәрчен районы]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-06-16
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109948082|Рысбаева Мәрйәм Әхмәт ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-01-09
| [[Миңдегол]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010
| [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111818152|Төхвәтуллин Расфар Мөхлис улы]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-04-04
| [[Иске Арсланбәк]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1963
| [[Эрнст Ишбирдин]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-12-20
| [[Ишбирде (Баймак районы)|Ишбирде]]
| [[галим]]
| [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]&lt;br/&gt;[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-05-24
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1962
| [[Салават Касыймов]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-12-19
| [[Белорет]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]&lt;br/&gt;[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-11-21
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Марат Минһаҗетдинев|Марат Минһаҗев]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-18
| [[Кобагыш (Башкортстан)|Кобагыш]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-07-02
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1956
| [[Юрий Никифоров|Юри Никифоров]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-11-16
| [[Аделькино|Аделкин]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-11-27
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Ромен Нәзиров|Ромен Назаров]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-02-04
| [[Харьков]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-01-16
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Булат Рәфыйков|Булат Рәфыйкыв]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-08-04
| [[Дәүләткол (Мәләвез районы)|Дәүләткол]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-04-26
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Рамазан Янбәков]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-03-15
| [[Баеш (Баймак районы)|Баеш]]
| [[җырчы]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-10-30
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Әхмәр Азнабаев]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-23
| [[Кобагыш (Башкортстан)|Кобагыш]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[КПССның Башкортстан өлкә комитеты]]&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-04
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1956
| ''[[:d:Q20604288|Kamil Valeyev]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-02-23
| ''[[:d:Q60850682|Khudayberdino]]''
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-03-26
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48942194|Oktyabr Valitov]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-10-25
| [[Күгәрчен (Күгәрчен районы)|Күгәрчен]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q63565777|Арыҫланов Роберт Мөтиғулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-04-08
| ''[[:d:Q4538297|Янтыш]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-08-12
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Әхмәт Рәхимов]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-08-06
| [[Бүздәк районы]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q115630376|Кинйәбулатов Уран Кәрим улы]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-25
| [[Колый (Чиләбе өлкәсе)|Колый]]
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-10-04
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Марат Зәйнуллин]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-05
| [[Югары Саз]]
| [[галим]]
| [[Башкортстан Фәннәр академиясе]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-05-13
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Юрий Поройков]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-02-23
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-01-24
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| [[Зиләрә Хәсәнова]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-12-05
| [[Яңа Мөслим]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Башкорт дәүләт аграр университеты]]&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q13055805|Gauhar Zaynullina]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-08-16
| [[Аргаяш районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәшит Солтангәрәев]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-12-25&lt;br/&gt;1935-12-15
| [[Таймас]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-11-05
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Зиннур Уракчын|Зиннур Ураксин]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-05
| [[Төйлегән районы|Төлген районы]]
| [[галим]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-03-03
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1959
| [[Касыйм Йосыпов|Касыйм Йосыпыв]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-26
| [[Сыерышбаш]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Лира Камалова|Лира Камалыва]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-07
| [[Сәеткол (Күгәрчен районы)|Сәеткол]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11130536|water burial]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12771457|methodologist]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Мөнир Ишбулатов]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-01-19
| [[Бөрҗән районы]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-07-23
| [[Мәләвез]]
|-
| 
| 1958
| [[Рәшит Низамов (1935)|Рәшит Низамов]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-15
| [[Бишавыл-Уңгар]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-06-09
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q99196714|Ғибатов Франгил Ғиззәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-04-12
| [[Калмаклар (Башкортстан)|Калмаклар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q130382420|Зөфәр Сабирҗанов]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-10-01
| ''[[:d:Q4440075|Starobaltachevsky selsoviet]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[«Кызыл таң» газетасы|Кызыл таң]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-12-24
| 
|-
| 
| 1961
| [[Мазһар Исәнбаев]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-09-15
| [[2нче Эткол]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201731|Institut ėtnologicheskikh issledovaniĭ]]''
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-01-11
| 
|-
| 
| 
| [[Галим Дәүләтов|Галим Дәүләтев]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-04-09
| [[Көен|Сергеевка]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-04-15
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Барый Ногманов]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-04-08
| [[Кырмыскалы районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Тайфур Сәгыйтов]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-04-15
| [[Атнагол (Белорет районы)|Атнагол]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-04-26
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q13056472|Уразаев Мәхмүт Һибәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-05-14
| [[Зиянчура районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 1959
| [[Анатолий Пшеничнюк|Анатоли Пшеничнүк]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-01-02
| ''[[:d:Q22344000|Литинге]]''
| [[галим]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-05
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Фәрит Бикбулатов|Фәрит Бикублатыв]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-08-08
| [[Мәкъсүт (Җылаер районы)|Мәкъсүт]]&lt;br/&gt;[[Җылаер районы|Зилаер районы]]
| [[җырчы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-11-25
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109120522|Коваль Юрий Никифорович]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-10-23
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-06
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q110164507|Камил Яекбаев]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-01-30
| [[Абзан (Зиянчура районы)|Абзан]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-07-16
| [[Белорет]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111021943|Аратов Самат Шөғәйеп улы]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-11-24
| [[Исламбай]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11130536|water burial]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1965
| [[Рәшит Шәкүр]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-11
| [[Яңа Габдрахман (Стәрлетамак районы)|Яңа Абдрахман]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11424130|toponymist]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкортстан (гәҗит)|Башкортстан]]&lt;br/&gt;[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]&lt;br/&gt;[[Агыйдел (журнал)|Агидель]]&lt;br/&gt;[[Башкортстан Республикасы Язучылар берлеге]]&lt;br/&gt;[[Башкортстан Фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4080157|Bashkir Encyclopedia, publisher]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4105261|Ватандаш (журнал)]]''&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-06-23
| 
|-
| 
| 
| [[Вафа Әхмәдиев]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-08-05
| [[Гомәр (Ишембай районы)|Гомәр]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-10-20
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Роберт Баемов]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-10
| [[Кырмыскалы районы]]
| [[язучы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-04-30
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Александр Поздняков]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-08-05
| ''[[:d:Q4394192|Ржановка]]''
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Булат Дәүләтбаев]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-07-27
| [[Олы Ака]]
| [[галим]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-03
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Эдуард Әгъзами]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-05
| [[Дүртөйле районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Зиннур Насыйбуллин]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-12
| [[Нуриман районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| [[Казан]]
|-
| 
| 
| [[Ринарт Сөләйманов|Ринарт Сөләйманыв]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-07-27
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q41583|тренер]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Флүрә Азнабаева]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-03-29
| [[Аргаяш районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Кәрим Ишбаев]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-02-09
| [[Төйлегән районы|Төлген районы]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-03-15
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20605318|Нәҙерғолов Урал Фәйзулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937
| [[Переволоцки районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Әхмәт Гайсин]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-01
| [[Благовар районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Алик Бикчурин]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-21
| [[Кыйгы районы]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Азат Камалов]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-01
| [[Ямансаз]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-04-23
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Рәшит Сабитов]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-03-27
| [[Ялгызкаен]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-02-26
| 
|-
| 
| 
| [[Салават Әбделмәнов]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-10
| [[Байгускар]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q113558569|Сәфәров Тәүис Әғләм улы]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-08-19
| [[Илек (Кушнарин районы)|Илек]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-10-07
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Тимер Йосыпов]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-31
| [[Дуван районы|Дыван районы]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-03-16
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Ирек Кинҗәбулатов]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-07-15
| [[Абдулла (Кырмыскалы районы)|Абдулла]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-06-02
| 
|-
| 
| 
| [[Рәшит Зәйнетдинов|Рәшит Зәйнетдинев]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-06-18
| [[Гафури районы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-12-18
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Роберт Паль]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-04-15
| [[Түбән Усылы]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-04-02
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Булат Гафаров]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-08-27
| [[Зиянчура районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| [[Стәрлетамак]]
|-
| 
| 
| [[Борис Әхмәтшин]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-22
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-07-01
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28665101|Ivan Konstantinovitsj Anikeev]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-09-20
| [[Ишембай районы]]
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-05-17
| [[Салават (шәһәр)|Салават]]
|-
| 
| 
| [[Харис Мөлеков]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-10-01
| [[Архангель районы (Башкортстан)|Архангель районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65332880|Нагаева Лидия Ислам ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-04-24
| [[Аскын районы]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65333728|Азамат Таҗетдинов]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938
| [[Баем (Баймак районы)|Баем]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q75101392|Алексеев Анатолий Алексеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-18
| [[Әрлән (Кызыл Кама районы)|Әрлән]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-09-17
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Равил Бикбаев]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-12-12
| [[Переволоцки районы]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-04-23
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Риф Әюпов|Риф Әюпев]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-09-02
| [[Каратәкә]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-01-28
| 
|-
| 
| 
| [[Риф Мифтахов]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-09-17
| [[Кинҗәбулат (Ишембай районы)]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-04-22
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Газим Шәфыйков|Газыйм Шәфыйкыв]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-10-01
| [[Бишкәк]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-01-28
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1967
| [[Әхмәт Сөләйманов|Әхмәт Сөләйманыв]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-03-15
| [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-11-21&lt;br/&gt;2016
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Самат Габидуллин]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-10-30
| [[Бөрҗән районы]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-03-21
| [[Бөрҗән районы]]
|-
| 
| 
| [[Муса Сираҗи]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-02-01
| [[Төпкилде]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-09-14
| [[Туймазы]]
|-
| 
| 1969
| [[Ризван Хаҗиев]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-09-30
| [[Сөләйман (Мәчетле районы)|Сөләйман]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-27
| [[Мәсәгут (Дуван районы)|Мәсәгут]]
|-
| 
| 
| [[Сәнә Сабирҗанова]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-12-03
| [[Салават районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20606358|Ғәбитов Исмәғил Әхмәҙулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-11-25
| [[Бөрҗән районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәсимә Кәримова]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-03-12
| [[Учалы районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-06-21
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Юрий Калашников (галим)]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-08-19
| [[Ләүелга]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-10-16
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1975
| [[Рәйсә Дәүләтбаева]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-11-22
| [[Якшымбәт (Куергазы районы)|Якшымбәт]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рафаэль Дәүләтшин]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-12-24
| [[Түбән Үтәш]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q100249782|Ҡазыханов Вил Суфиян улы]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-09-24
| [[Дүртөйле]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-10-01
| [[Дүртөйле]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q107696894|Ғәбиҙуллин Фәнзил Нәғим улы]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-02-26
| [[Чуалкип]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q110768664|Бикмөхәмәтов Шаһиғәли Зәйнәғәли улы]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-09-03
| [[Тимер (Бөрҗән районы)|Тимер]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-12-24
| 
|-
| 
| 
| [[Рәис Заһидуллин (1940)]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-02-20
| ''[[:d:Q4205551|Isheyevo]]''
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16717038|Соболь Петро Іванович]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Сәбилә Сөләймәнова]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-02-05
| [[Темәс]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Кадыйр Әлибаев]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-06-17
| [[Хәйбулла районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| [[Сибай]]
|-
| 
| 
| [[Владимир Стариков]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-15
| [[Җигән (Ишембай районы)|Җигән]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28656883|Уфа дәүләт икътисад һәм сервис университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-04-28
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q23659574|Ібулаєв Георгій Ібулайович]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-29
| [[Мишкә районы]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рим Һидиятуллин]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-02-25
| [[Яңа Мортаза]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-09-13
| 
|-
| 
| 
| [[Данис Тикеев]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-11-10
| [[Иглин районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| [[Стәрлетамак]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65334453|Ибраһимова Венера Латип ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-12-09
| [[Морак (Күгәрчен районы)|Морак]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 1967
| [[Дияс Яндурин]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-20
| [[Лагыр (Башкортстан)|Лагыр]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-10-04
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Дамир Азаматов]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-05-05
| [[Чакмагыш (авыл)|Чакмагыш]]
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-27
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q85951399|Мерәсев Рәхим Зәки улы]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-14
| [[Әмир (Стәрлебаш районы)|Әмир]]
| 
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Кама дәүләт инженер-икътисад академиясе|Кама дәүләт һәндәси-икътисади академия (ИНЭКА)]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Айрат Мәмлиев]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-06
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108294653|Бүләков Илдус Ҡасим улы]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-06-29
| [[Учалы (авыл)|Учалы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Флорида Кудашева]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-09-22
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-10-10
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111677153|Анатолий Майоров]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-04-23
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]&lt;br/&gt;[[Башкорт Чамалысы]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Сафуан Әлибай]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-02-21
| [[Салават районы]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-07-06
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4318543|Rauil Khormat uly Nighmatullin]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-05-12
| [[Гомәр (Ишембай районы)|Гомәр]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-09-05
| 
|-
| 
| 
| [[Кадим Аралбай]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-09-01
| ''[[:d:Q4451049|Tanatar]]''
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 1967
| [[Марат Колшәрипов]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-01-07
| [[Зирекле (Күгәрчен районы)|Зирекле]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рим Янгузин|Рим Янхуҗин]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-11-15
| [[Стәрлетамак районы]]
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-11-11
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Тимергали Килмөхәммәтов]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-19
| [[Үзбәкстан]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-05-02
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Хәйрулла Мортазин]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-01-04
| [[Атнаш (Учалы районы)|Атнаш]]
| [[математик]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-11-15
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20603970|Аҙнағолов Рафаэль Ғәйнетдин улы]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-02-13
| [[Куандык районы]]
| [[язучы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Дамир Нуриев]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-03-18
| [[Салават районы]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q23673976|Хәкимйәнов Радик Зәкирйән улы]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-08-25
| [[Кыйгы районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 1971
| [[Нәзир Колбахтин]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-09-17&lt;br/&gt;1941-09-07
| [[Шәрипкол]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q106456170|Марсел Котлыгалләмов]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-09-15
| [[Калмак (Әбҗәлил районы)|Калмак]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109287022|Шәрәфетдинов Ирек Йосоп улы]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-09-10
| [[Башкортстан]]&lt;br/&gt;[[Әбҗәлил районы]]&lt;br/&gt;[[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| ''[[:d:Q12335817|урманчы]]''&lt;br/&gt;[[тыюлык]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1895303|урманчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26271631|skilled forestry worker]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11130536|water burial]]''
| [[тыюлык]]
| 
| 
|-
| 
| 1964
| [[Илдус Абдрахманов]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-02
| [[Котый (Учалы районы)]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Башкорт дәүләт аграр университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 1965
| [[Виктор Мазунов]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-04
| [[Исилкүл]]
| [[галим]]
| [[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q48625422|Institute of Physics of Molecules and Crystals]]''&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-03-04
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Фәнил Фәйзуллин]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-20
| [[Яңа Карашиде (Уфа районы)|Яңа Карашиде]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201731|Institut ėtnologicheskikh issledovaniĭ]]''&lt;br/&gt;[[Башкортстан Фәннәр академиясе]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q13056123|Мөхәмәтхәй Әхмәт улы Әхмәтов]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| [[Кыйгы районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q13056682|Ғафаров Марат Фазылтдин улы]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-07-30
| [[Мәләкәс (Мәчетле районы)|Мәләкәс]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Баязит Галимов]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-26
| [[Кинҗәбулат (Ишембай районы)]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-02-10
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1964
| [[Рәфил Абдрахманов]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-04-05
| [[Олы Ака]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q16655682|Institute of Geology Ufa Scientific Center]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Лиза Әгадуллина]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-01
| [[Түбән Кыйгы]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-06-20
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Александр Антышев]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-20
| [[Иглин районы]]&lt;br/&gt;[[Олы Теләк (Иглин районы)|Олы Теләк]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Юрий Муринов]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-04
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| 
| ''[[:d:Q2333445|Рязань дәүләт медицина университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 1969
| [[Рафаэль Фәттахов (1942)]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-06-10
| [[Байталлы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19261760|agricultural worker]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-03-01
| [[Кушнаренко районы|Кушнарин районы]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q113564823|Лоҡманов Рәсих Сәләх улы]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08-21
| [[Сөяргул]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-11-02
| [[Учалы]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16628335|Maryam Burakayeva]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-03-27
| [[Зиянчура районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Люция Заһидуллина]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-08-22
| ''[[:d:Q4205551|Isheyevo]]''
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Ринат Габитов]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-02-01
| [[Бекетово (Кырмыскалы районы)|Бекетово]]
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-06-16
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q98940406|Андреев Алексей Васильевич]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-04-16
| [[Аделькино|Аделкин]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q116167410|Йәркәй Яхшыдәүләтов]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-01-11
| [[Баймак]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q16535915|Bashkortostan]]''
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-09-08
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Әхәт Вилданов]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-08-01
| [[Ишембай районы]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Михаил Чванов]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-25
| [[Малаяз]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604422|Дәүләтҡолов Әхмәт Хажмөхәмәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-17
| [[Архангель районы (Башкортстан)|Архангель районы]]
| [[галим]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 1962
| 
| [[Нэлля Щедрина]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-11-06
| [[Кандалакша]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112076967|Мәрҙәнов Зиннур Шәйхулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-10-10
| [[Үстем]]
| ''[[:d:Q35535|полиция]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Асылгуҗа (Асылгуҗа Баһуманов)|Асылгуҗа]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-10-20
| [[Баймак районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-02-25
| 
|-
| 
| 
| [[Нәҗибә Әминева]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-12-09
| [[Кушнаренко районы|Кушнарин районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Мирас Иделбаев]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-12-09
| [[Баймак районы]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Алмас Шәйхулов]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-10-25
| [[Туймазы]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-01-06
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Гыйниятулла Кунафин]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-11-22
| [[Сәетбаба]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4519948|Шамсутдинов, Миниахат Асгатович]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-08-13
| [[Сатый|Баязит]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-01-14
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Наҗия Игезьянова]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-09-01
| [[Кыйгы районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Риф Тойгынов|Риф Тойгыныв]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-11-24
| [[Куандык районы]]
| [[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-01-08
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Николай Грахов]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-11-26
| [[Уфа]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604564|Ильясов Рәхим Фәтих улы]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| [[Куандык районы]]
| 
| 
| 
| [[Стәрлетамак]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20606526|Ҡаһарманов Ғәлиән Ғәйнетдин улы]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| [[Зиянчура районы]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Валентина Ленцова|Валентина Ленсова]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-03-08
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q4204952|Soviet Central Television]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-02-11
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| [[Виктор Хәкимов]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-09-10
| [[Татар Малаязы]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Миңлегөл Сәгадәткирәева]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-05-10
| [[Кыпчак-Аскар]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89347456|Худякова Лариса Петровна]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-09-02
| [[Чуенчы]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Вәкил Хаҗин]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-07-11
| [[Бирдегол]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Көньяк-Урал дәүләт гуманитар-педагогика университеты|Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q106824310|Аблаев Ирек Йомабай улы]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-05-09
| [[Башкорт Үргене]]
| [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССҖБ дәүләт иминлек кәмитите]]
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-01-11
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 1973
| [[Мансур Әюпов]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-07-08
| [[Исмәгыйль (Дәүләкән районы)|Исмәгыйль]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Фәнүр Галин]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-11-01
| [[Кызылъяр (Нуриман районы)|Кызылъяр]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-11-27
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Валерий Майстренко]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-09-08
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-05-18&lt;br/&gt;2023-05-17
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Мансур Мифтахов]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-07-23
| [[Богдан (Миякә районы)|Богдан]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Мәүлит Ямалетдин]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-05
| [[Аслай (Учалы районы)|Аслай]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-08
| [[Учалы]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17617314|Aleksandr Garbuz]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-05-20
| [[Стәрлетамак]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-12-28
| 
|-
| 
| 1973
| [[Таңчулпан Гарипова]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-09-22
| [[Күсәй]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Лира Яхшыбаева]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-02-15
| [[Сәетбаба]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Фәүзия Латыйпова]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947
| [[Зиянчура районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәдиф Тимершин]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947
| [[Яңавыл районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1969
| ''[[:d:Q25642283|Раиса Константиновна Коробцова]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-26
| 
| 
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәшидә Солтанова]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-07-19
| [[Наурыз]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Нәзифә Кәримова]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947
| [[Мамадыш районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Кави Кәримов]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-15
| [[Ялгызнарат (Тәтешле районы)|Ялгыз Нарат]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-03-30
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Идрис Фәхретдинов]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-01
| [[Кызыл Бүләк (Бакалы районы)|Кызыл Бүләк]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Александр Краузе]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-11-17
| [[Сарытау]]
| [[профессор]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Валентина Горбунова]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-07-21
| [[Ярмәкәй районы|Ярмәкәй райуны]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| ''[[:d:Q16655672|Institute of Biology of Ufa Federal Research Center]]''&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-03-22
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Вакифә Хәйруллина]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-01
| [[Монас]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Данис Дусов]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-05-23
| [[Шәрип (Салават районы)|Шәрип]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q100324095|Шәретдинов Эдуард Фәүзи улы]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-05-05
| [[Аскын (авыл)|Аскын]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-09-05
| 
|-
| 
| 
| [[Миндибай Юлмөхәммәтов]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-05-15
| [[Ильинка (Учалы районы)|Ильинка]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гадел Вәлиев (1947)]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-22
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]&lt;br/&gt;[[Әзекәй (Белорет районы)|Әзекәй]]
| [[укытучы]]
| [[Чиләбе дәүләт университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Марат Ямалов]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-27
| [[Югары Яркәй]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111811780|Ускова Нина Николаевна]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-05-30
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111844677|Маликов Борис Зөфәр улы]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-10-29
| [[Южно-Сахалинск]]
| [[хокук белгече]]
| [[Россия ЭЭМ Уфа юридик институты|Русия ЭЭМ Өфә юридик институты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q115204733|Тамара Абросимова]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-11-15
| [[Херсон]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-03-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q124537468|Ҡанбәкова Римма Вәли ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-29
| [[Стәрлебаш районы]]
| [[укытучы]]
| [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]
| 
| 
|-
| 
| 1969
| [[Ишмөхәммәт Галәветдинов|Ишмөхәммәт Галәветдинев]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-01-01
| [[Чураман]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-10-10
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1971
| [[Мөхәммәт Харрасов]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-18
| [[Сәрмән]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-03-09
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Айсылу Ягафәрова]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-03
| [[Әбҗәлил районы]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Җәүдәт Солтанаев]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-07-19
| [[Орски|Ыр]]
| [[математик]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 1980
| [[Берҗан Баемов|Бөрҗән Баемыв]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-02-07
| [[2нче Эткол]]
| [[язучы]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-11-26
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1971
| [[Гөлфия Юнысова]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-10
| [[Сарыш (Әлшәй районы)|Сарыш]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гөлнур Якупова]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-06-24
| [[Сәетбаба]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Таңсылу Карамыш]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-03-03
| [[Бөрҗән районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Сабир Шәрипов (1948)|Сабир Шәрипов]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-03-20
| [[Бакый (Белорет районы)|Бакый]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-08-31
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Зәйтүнә Шәрипова]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-06-10
| [[Бөрҗән районы]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55411937|Шәрипов Миҙхәт Вилдан улы]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-07-08
| [[Сәетбаба]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55987510|Рәис Котышов]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-08-07
| [[Өмбәт]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Нурия Карамышева]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-12-03
| [[Стәрлебаш районы]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Ольга Артюшкова]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-20
| [[Черкассы|Черкасы]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Наилә Кирәева]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-11-10
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864835|biotechnologist]]''
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q16655672|Institute of Biology of Ufa Federal Research Center]]''
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-11-25
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Барый Кинҗәгулов]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-06-01
| [[Иске Янбәк]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-06-25
| 
|-
| 
| 
| [[Рөстәм Кәбиров]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-10-30
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q110838369|Манапов Юлай Хәләф улы]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-01-01
| [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-05-24
| [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q113509473|Ғәлимова Флүзә Кәбир ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-14
| [[Көбияз]]
| [[укытучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Геннадий Розенберг|Геннади Розенберг]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-05-30
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4201826|РФА Идел бассейны экологиясе институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Галим Хисамов]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-04-25
| [[Куергазы районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Марсель Сәлимов]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-01-03
| [[Сәет-Көрҗә]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Равил Фәйрүзов]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-04-02
| [[Югары Кыйгы]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-02-10
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Фуат Исмәгыйлев]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-01-25
| [[Байгилде (Нуриман районы)|Байгилде]]
| ''[[:d:Q5090503|химик-технолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Юрий Морозов (1941)]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-01-05&lt;br/&gt;1941-12-11
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Нәсимә Суфиянова]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| [[Күгәрчен районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Марис Нәзиров]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-08-04
| [[Чакмагыш районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Фәрит Фәткуллин (1949)|Фәрит Фәткуллин]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-09-27
| [[Корманай]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Александр Филиппов (1949)]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-11-20
| [[Надеждинский]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Светлана Лобастова]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-09-14
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Камил Фазлый]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-02-15
| [[Тузлыкуыш (Бәләбәй районы)|Тузлыкуыш]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-06-23
| [[Тузлыкуыш (Бәләбәй районы)|Тузлыкуыш]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111658959|Даминдарова Фәниә Вәли ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-03-22
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]&lt;br/&gt;[[Мишкино (Учалы районы)|Мишкино]]
| [[фәлсәфәче]]
| [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рим Вәлиуллин|Вәлиуллин, Рим Абдулла улы]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-10-15
| 
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәсимә Уракчына|Рәсимә Ураксина]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-10-19
| [[Яңа Яппар]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-08-23
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Миңсылу Усманова]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-05-01
| [[Баймак районы]]
| [[галим]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Ринат Хәйри]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-19
| [[Үрмәт]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-09-05
| [[Илеш районы]]
|-
| 
| 
| [[Факиһә Тугызбаева]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-01
| [[Бүздәк районы]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-03-20
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Мөхәммәт Закиров]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-11-24
| [[Дәүләт (Караидел районы)|Дәүләт]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-11-22
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Рөстәм Фәезов]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-11-04
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604217|Сәлимҗан Бәдретдинов]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-05-03
| [[Кыйгы районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Василий Бабенко]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-06-20
| ''[[:d:Q25436462|Verkhny Kulchum]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Владимир Иванов (1950)|Владимир Иванов]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-04-28
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]&lt;br/&gt;[[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Роза Буканова]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-29
| [[Җылаер районы|Зилаер районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 1973
| 1978
| ''[[:d:Q65334272|Вәкилов Марат Ғәлимйән улы]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-12-09
| [[Лагыр (Башкортстан)|Лагыр]]
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65334767|Шәрәфлисламов Мәҡсүт Динислам улы]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-06-12
| [[Аскын районы]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Инбер Япаров]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-09-20
| [[Дуван районы|Дыван районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Хәдичә Солтанбаева]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-27
| [[Зиянчура районы]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q76290781|Йомағужин Валерий Әфтәх улы]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-07-18
| [[Түбәнге Ләмәз]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4475838|University of Pereslavl]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Искәндәр Усманов]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-10-15
| [[Уфа]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q77592085|Станислав Сафин]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-06-17
| [[Җилем-Каран]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4070609|Архангельск дәүләт техника университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q100250434|Лукьянчикова Любовь Алексеевна]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-07-13
| [[Стәрлетамак]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Флүзә Морзабаева]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-09-25
| [[Авыргазы районы]]&lt;br/&gt;[[Морадым (Авыргазы районы)|Морадым]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| [[Башкортстан (гәҗит)|Башкортстан]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111663581|Әхмәҙиев Әнүәр Әхәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-04-05
| [[Йомагуҗа (Күгәрчен районы)|Йомагуҗа]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-08-06
| 
|-
| 
| 
| [[Сергей Колесов]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-11-24
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112257795|Сураҡова Фәрхәнә Ниғәмәт ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-02-23
| [[Берәтәк]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q24256060|professor of music composition]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q108289393|university and higher education teachers]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q119628064|Монасипов Мөхтәр Абдулфәйез улы]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-31
| [[Баймак районы]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q124435797|Шәфиғуллина Рима Юныс ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-11-22
| [[Дәүләкән]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q124528505|Мәзитова Әлиә Карам ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-17
| [[Чишмә районы]]&lt;br/&gt;[[Чуалкип]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4057570|Әҙеһәмов Илдус Әнәс улы]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-06-18
| [[Абзай (Кыйгы районы)|Абзай]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Нина Хрящева]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-08-06
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4476754|Урал дәүләт педагоика университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Риф Габитов]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-12-05
| [[Атналы]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Зөһрә Алтынбаева]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-01-03
| [[Ләмәзтамак]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Зөһрә Котлыгилдина]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-08-20
| [[Куергазы районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гомәр Ишморатов]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-09-28
| [[Октябрьски]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гөлшат Әхмәтхуҗина|Гөлшат Әхмәтҡужина]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-02-28
| [[Юлдаш (Әбҗәлил районы)|Юлдаш]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Фән Вәлиәхмәтов]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-01-18
| [[Шаран районы|Шаран райуны]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-10-12
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65159145|Fanuza Arsalanova]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-03-13
| [[Габделкәрим (Ярмәкәй районы)|Габделкәрим]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Өммегөлсем Ардаширова]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-04-07
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q75034669|Баһауетдинов Фәтих Йәһүҙә улы]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-03-30
| [[2нче Чулпан]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1976
| ''[[:d:Q75121038|Мәрьям Колмөхәммәтова]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-07-04
| [[Салҗыгыт (Мәчетле районы)|Салҗыгыт]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1974
| ''[[:d:Q75311660|Батталов Эдварт Миңләхмәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-03-04
| [[Дуван-Мәчетле|Дыван-Мәчетле]]
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q75683356|Герасимов Александр Петрович]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-12-04
| [[Уфа]]
| [[хокук белгече]]
| [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Леонард Хәлилов]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-01-01
| [[Малаяз]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Лиана Ковалёва]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-12-22
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109318209|Ковалёва Лиана Ароновна]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-12-22
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4064775|Alexander Ananenkov]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-05-13
| [[Стәрлетамак]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| [[Газпром]]
| 
| 
|-
| 
| 1977
| [[Сергей Лаврентьев]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-04-19
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16656278|Burebay Iskuzhin]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-01-15
| [[Баеш (Баймак районы)|Баеш]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-04-14
| [[Баймак районы]]
|-
| 
| 
| [[Станислав Шалухин]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-03-01
| [[Уфа]]
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-07-02
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Рамил Янбәков]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-08-10
| [[Давыт-Каеп]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-01-11
| [[Россия]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604279|Sergey Vorobyov]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-05-24
| [[Гафури районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20606600|Ҡоҙаҡаев Фәнил Шәмсетдин улы]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-02-10
| [[Кырмыскалы районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Владимир Соколов (1952)]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-08-09
| [[Яңавыл]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Мәүлидә Якупова]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-11-25
| [[Чиләбе]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Динә Талхина]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-07-27
| [[Аргаяш районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-02-27
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Галимҗан Кәримов]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-03-15
| [[Мәчетле районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рафис Зыязетдинов]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-11-04
| [[Кече Бузат]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гүзәл Булгакова]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-08-07
| [[Уфа]]
| 
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Алсу Саяпова]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-04-10
| [[Байгуҗа (Яңавыл районы)|Байгуҗа]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Флүрә Мәгафурова]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-08-08
| [[Бурлы]]
| ''[[:d:Q1368409|селекционер]]''
| [[Башкортстан авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Светлана Горбушина]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-11-13
| [[Уфа]]
| [[укытучы]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]&lt;br/&gt;[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112583382|Салават Килдин]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-06-16
| [[Морадым (Авыргазы районы)|Морадым]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1501800|генераль директор]]''
| ''[[:d:Q15640476|Council of Ministers of the Bashkir ASSR]]''&lt;br/&gt;[[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q113546395|Хәкимов Марат Нурый улы]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-07-10
| ''[[:d:Q4108417|Югары Эткол]]''
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16465931|state security]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q113571962|Клюев Александр Владимирович]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-08-21
| [[Нахчыван]]
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия Федерациясе федераль иминлек хезмәте|Россия Федерациясе Федераль иминлек хезмәте]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q113585250|Әхмәҙиев Әлим Әхәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-09-08
| [[Йомагуҗа (Күгәрчен районы)|Йомагуҗа]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкортстан хөкүмәте|Башкортстан Хөкүмәте]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-08-08
| 
|-
| 
| 
| [[Миңлегали Нәдергулов]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-07
| [[Ишбулды (Җылаер районы)|Ишбулды]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Владимир Сафонов]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-09-11
| [[Ишембай]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| ''[[:d:Q7381992|Россия гадел хөкем университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Динә Арсланова]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-27
| ''[[:d:Q4108417|Югары Эткол]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гөлфия Янбаева]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-16
| ''[[:d:Q4212120|Канакай]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q23659243|Давлетшина Зіля Мінніярівна]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-01-23
| [[Уфа]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәмилә Йомагуҗина]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-09-10
| [[Учалы районы]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Фәүзия Мөхәмәтшина]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-06-15
| [[Баймак районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q23673977|Alik Shakirov]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-11-30
| [[Зиянчура районы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18800176|Светлый (Сакмаран кӀошт)]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рафаил Зиннуров]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-26
| [[Түбәнге Ләмәз]]
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1281618|сынчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Луиза Фархшатова]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-03-08
| [[Яңа Байрамгул]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1979
| ''[[:d:Q51845168|Leonid Sokolov]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-08
| [[Уфа]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55825787|Юнысбаев Булат Хәләф улы]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-06-22
| [[Баймак районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65333003|Финогентов Валерий Николаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-05
| 
| 
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q75017999|Anatolij Mironovič Bolotnov]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-11-18
| [[Смоленск өлкәсе]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Валентина Борисова]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-04-16&lt;br/&gt;1953
| [[Бишбүләк районы]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Виктор Бондаренко (1953)]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-07
| [[Петухово (Курган өлкәсе)|Петухово]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q212980|психолог]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q75433019|Ivan Borisov]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-30
| [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q76252896|Фәтихов Миңлехан Әбүҙәр улы]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-06-09
| [[Кушкаран]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q99529500|Саньяров Фәнзил Бүләк улы]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-02-17
| [[Бишавыл-Уңгар]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Эльза Хөснетдинова|Илзә Хөснетдинева]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-05-24
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Ринат Камал]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-06-28
| [[Мәчетле районы]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Владимир Тулупов]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-08-08
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Игорь Александров (1945)|Игорь Александров]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-11-26
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Юлай Гайнетдинов]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-01-08
| [[Баймак районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20098094|Абуталіпова Рамзана Асхатівна]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-03-30
| [[Стәрлетамак]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Әнвәр Сөләйманов]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-09-06
| [[Кыңгыр-Мәнәвез]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Усман Гайсин]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-01-12
| 
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Шәүрә Гыйльманова]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-01-01
| [[Гафури районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20606828|Әминев Зәкирйән Ғәлимйән улы]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-01-30
| [[Баймак]]
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Риф Әхмәдиев]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-02-13
| [[Әбдрәзәк]]
| [[шагыйрь]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәфига Усманова|Рәфига Госманова]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-09-07
| [[Бустанай]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q23673988|Ғайсин Әхтәр Магаҙ улы]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-03-05
| [[Әбҗәлил районы]]
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Римма Кучумова|Римма Күчемева]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-11-09
| [[Яңа Катай]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рифмир Мәрдәмшин]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-02-09
| [[Рәтамак]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1162163|директор]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рафаэль Шәйхисламов]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-03-27
| [[Аркавыл (Салават районы)|Аркавыл]]
| ''[[:d:Q21530609|Pedagogue]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65333018|Хәсәнов Ришат Фәүҡәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-09-05
| [[Балтач районы (Башкортстан)|Балтач районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65334560|Латыпов Сөләймән Йәнғәли улы]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-03-05
| [[Тимер (Бөрҗән районы)|Тимер]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q72405557|Ишморатова Наилә Мәүлитйән ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-09-28
| [[Бикмәт (Туймазы районы)|Бикмәт]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 1977
| ''[[:d:Q74526660|Гоц Сергей Степанович]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-03-09
| [[Бәләбәй]]
| ''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74850778|Бенин Владислав Львович]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-07-24
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q19829999|культуролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Зәйтүнә Дударева]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-10-24
| [[Октябрьски]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Салават Әпсәләмов]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-09-05
| [[Сабыр]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-01-03
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Михаил Доломатов]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-11-01
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q124544749|Рима Сәрвәрова]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-07-04
| [[Лаяшты]]
| ''[[:d:Q24702769|radio journalist]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Ризван Хәкимов]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-12-26
| [[Исмаил (Дүртөйле районы)|Исмаил]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q138858|эстрада артисты]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4457502|Anatoliy Nikolaevitsj Timonin]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-02-14
| ''[[:d:Q4361345|Petrovskoye]]''
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4496419|Хәсәнов Марс Мәғнәүи улы]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-05-22
| [[Талбазы (Авыргазы районы)|Толбазы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Әлфия Акбутина]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-10-09
| ''[[:d:Q4108417|Югары Эткол]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гүзәл Галиева]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-03-01
| [[Учалы районы]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Җиһанур Фазуллин]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-09-01
| [[Колчура]]
| [[математик]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Лариса Ямаева]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-11-07
| [[Улан-Удэ]]
| [[галим]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-01-05
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Александр Аринин]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-11-29
| [[Киев]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q28656883|Уфа дәүләт икътисад һәм сервис университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74797056|Vitaly Baykov]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-02-24
| [[Серафимовка (Туймазы районы)]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74989248|Беньковская Галина Васильевна]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-03-07
| [[Атырау]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рөстәм Гаделшин]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-04-14
| [[Уфа]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q16655704|Institute of Mathematics with Computer Center]]''&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]&lt;br/&gt;[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-05-10
| 
|-
| 
| 
| [[Фирдәвес Уразаева]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-07-20
| [[Стәрлебаш районы]]&lt;br/&gt;[[Яшергән]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-03-27
| [[Стәрлетамак]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112121601|Фәссәхов Әғзәм Фәйзрахман улы]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-01-01
| [[Башкорт Илчекәе|Баш-Ильчикей]]
| [[укытучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Азат Гаеткулов]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-01-27
| [[Юлдыбай (Җылаер районы)|Юлдыбай]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Илдус Тимерханов]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-25
| [[Түбән Черекүл]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q22132877|Исҡужин Таһир Сәлим улы]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| 
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| [[Уфа]]
|-
| 1976
| 1981
| [[Фәннур Гыйльманов]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-02-09
| [[Яңа Абзан]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Хәлисә Мөхәмәдиева]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-06-19
| [[Кушкүл (Нуриман районы)|Кече Теңкәш]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Валерий Кокин]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-09-18
| [[Йоматау]]&lt;br/&gt;[[Уфа районы]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-01-15
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65334233|Борханова Флүрә Булат ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-01-10
| [[Азәрбайҗан]]
| [[галим]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74859988|Антошкин Виктор Николаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-09-26
| [[Бала-Чытырман]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Дмитрий Бугай]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-01-26
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Наталья Гилева]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-02-26
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 1978
| [[Зәйтүнә Ханова]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-07-30
| [[Еланыш]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 2002
| ''[[:d:Q91872365|Ғарипов Салауат Рәми улы]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-02-18
| [[Аркавыл (Салават районы)|Аркавыл]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-05-07
| [[Имангул (Учалы районы)|Имангул]]
|-
| 
| 
| [[Көнсылу Котлыбаева]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-13
| [[Галиәкбәр (Бөрҗән районы)|Галиәкбәр]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
| 
|-
| 1974
| 1979
| [[Лилия Сәгыйдуллина]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-02-15
| [[Иске Тамъян (Шаран районы)|Иске Тамъян]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Баязит Ягафәров]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-06-01
| [[Галиәкбәр (Бөрҗән районы)|Галиәкбәр]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
| 
|-
| 1978
| 1983
| ''[[:d:Q110133992|Кәлимуллин Рәшит Шәрифулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-12-08
| [[Илче (Учалы районы)|Илче]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рамил Мөдәрисов]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-07-18
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q124471635|Ғәскәрова Гөлфирә Ильяс ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-06-07
| [[Усман (Торымбәт авыл советы)|Усман]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 1979
| [[Әхәт Мостафин]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-01-21
| [[Колчура]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Артур Реан]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-03-08
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 1979
| [[Ринад Юлмөхәмәтов]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-01-17
| ''[[:d:Q4108417|Югары Эткол]]''
| [[математик]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Җомабикә Ильясова]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-11-01
| ''[[:d:Q4060338|Akyulovo]]''
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Сергей Синенко]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-08-23
| [[Уфа]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Илгизәр Буракаев]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-07-12
| [[Уфа]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Сәрвәр Сурина]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-12-08
| [[Күгәрчен районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гөлчирә Гыйззәтуллина]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-07-04
| [[Бохара вилаяте]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q23673984|Яруллин Ғималетдин Минһаж улы]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-09-19
| [[Кыйгы районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Геннадий Гарустович|Геннади Гарустович]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-08-27
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-05-24
| [[Уфа]]
|-
| 
| 1979
| [[Фәнүзә Гыймалова]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-10-03
| [[Түбән Бикбирде]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 1979
| ''[[:d:Q31751024|Ғималов Фуат Рамазан улы]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-05-13
| [[Мәләкәс (Мәчетле районы)|Мәләкәс]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гадилә Бүләкова]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-04-11
| [[Бөрҗән районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Александр Толстиков]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-08-16
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201537|РФА СБ катализ институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4070706|Archive RAS]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Флизә Фатыйхова]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-07-22
| [[Яңавыл районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65332965|Сөләймәнов Марат Ноғман улы]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-04-05
| [[Әбҗәлил районы]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Лариса Абрамова]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-09-14
| [[Стәрлетамак районы]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108816581|Аллаяров Зиннәт Абдулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-07-14
| [[Баймак районы]]&lt;br/&gt;[[Колчура]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111711990|Ravil Yamilov]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-04-25
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-06-15
| 
|-
| 
| 1980
| ''[[:d:Q115277482|Таццяна Іванаўна Жыткевіч]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1503368|International Sakharov Environmental University]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q116044278|Кинйәбаев Тәлғәт Талха улы]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-09-18
| [[Яңа Собхангол]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 1984
| ''[[:d:Q4130898|Ғәбитов Ғимран Хәмит улы]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-03-20
| ''[[:d:Q4108515|Verkhnetashevo]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Тамара Юлдашева]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-10
| [[Кыявык]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рамил Кулдәүләт]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-05-30
| [[Әлмөхәммәт]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-01-12
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Рамил Искужин]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-03-05
| [[Ыргызлы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Булат Хәбибуллин]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-05-24
| ''[[:d:Q24292598|Бәйрәкә авыл җирлеге]]''
| [[математик]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Әмир Солтангәрәев]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-02-20
| [[Куергазы районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рамил Исламов]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-09-14
| [[Усман (Балтач районы)|Усман]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Артур Сурин]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-06
| ''[[:d:Q4278067|Maloarslangulovo]]''
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-04-01
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Эльза Хорева]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-10-29
| [[Баймак районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Фәния Рәхмәтуллина]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-03-23
| ''[[:d:Q4404448|Sagitovo]]''
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q974144|укытучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11762416|speech and language therapist]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74692192|Балапанов Малик Хәмит улы]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-11-19
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Флүзә Фәткуллина]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-01-17
| [[Суыккүл (Ярмәкәй районы)|Суыккүл]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1975
| 1980
| [[Евгений Екомасов]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-08
| [[Диңгез буе крае]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Юрий Зимин]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-07-01
| [[Новотроевка (Гафури районы)|Новотроевка]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Уфа фән һәм технологияләр университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q78035909|Ишбирҙин Айрат Рим улы]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-04-25
| [[Ялчы (Иртөбәк авыл советы)|Ялчы]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Сергей Ковалёв (1958)]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-10-30
| [[Төньяк Шакша]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]''
| ''[[:d:Q16655682|Institute of Geology Ufa Scientific Center]]''&lt;br/&gt;[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q78563093|Ғиззәтуллин Рим Рифғәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-01-02
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q98940392|Артемьев Ринат Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-07-20
| [[Ермолаево (Куергазы районы)|Ярмалай]]
| [[инженер]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Радмир Мурзагалин]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-02-23
| [[Бәхтегәрәй (Мерәс авыл советы)|Бәхтегәрәй]]
| ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Евгений Круглов]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-03-19
| [[Ярыслау өлкәсе]]&lt;br/&gt;[[Переславль-Залесский]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Морат Киекбаев]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-10-30
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Әхсән Хәлилов]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-08-14
| [[Куергазы районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Салават Галләмов|Салават Галләмев]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-12-24
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q974144|укытучы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-09-05
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Әлфия Әсәдуллина]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-03-02
| [[Авыргазы районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Люция Гомәрова]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-01
| [[Хәйбулла районы]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәис Түләк]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-10-14
| [[Буранбай (Баймак районы)|Буранбай]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Гафур Салихов]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-07
| [[Куандык районы]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Әкрам Ганиев]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-03
| [[Күселәр (авыл)|Күселәр]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2732142|статистик]]''
| [[Башкортстан хөкүмәте|Башкортстан Хөкүмәте]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-05-14
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21097014|Жиляев, Александр Петрович]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-07-01
| [[Ишембай]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-20
| 
|-
| 
| 
| [[Әхәт Мортазин]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-06
| [[Учалы районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55825680|Albert Miftakhov]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-09-15
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-09-11
| 
|-
| 
| 
| [[Азат Ибраһимов]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-07-13
| [[Уфа]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74838472|Гатауллин Раил Рәфкәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-03-03
| [[Арыслан (Кыйгы районы)|Арслан]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәшит Шәйхисламов]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-10-05
| [[Аркавыл (Салават районы)|Аркавыл]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Фаил Сафин]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-20
| [[Бик-Карамалы]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1981
| ''[[:d:Q108657239|Сиразетдинов Зиннур Әмир улы]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-08-25
| [[Сәетбаба]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Ришат Нигъмәтуллин (1959)]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-11
| [[Зиянчура районы]]&lt;br/&gt;[[Исәнгол (Зиянчура районы)|Исәнгол]]
| [[хокук белгече]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гөлнур Хөсәенова]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-10-14
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]&lt;br/&gt;[[Кунакбай (Учалы районы)|Кунакбай]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112064721|Мөхәмәтйәнов Ирек Зирәк улы]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-22
| [[Иске Корыч]]
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q117309398|Ҡаһарманова Зөлфиә Ғәбит ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-08-30
| [[Яңа Собхангол]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65333383|Заһиҙуллин Ринат Васиҡ улы]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-01-12
| [[Абдулла районы]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гөлнур Бохарова]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-11-29
| [[Гафури районы]]
| [[галим]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 1977
| 1982
| [[Гөлфирә Гәрәева]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-25
| [[Илтабан]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1982
| [[Лилия Зәйнуллина (1960)|Лилия Зәйнуллина]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-02-15
| [[Мәтәле]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-05-10
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Светлана Журавлёва]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-04-07
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гүзәл Фәйзуллина]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-11-09
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1982
| [[Флүрә Мурзина]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-05-16
| [[Түбән Үтәш]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| ''[[:d:Q16535915|Bashkortostan]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111763236|Рогожникова Татьяна Михайловна]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-08-12
| [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112132550|Вәлиәхмәтов Рим Марс улы]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-06-11
| [[Сатый|Баязит]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q116758119|Елена Евдокимова]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-08-30
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q462390|доцент]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q119487936|Дүсәлинова Фәриҙә Мазһар ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-06-14
| [[Байназар (Бөрҗән районы)|Байназар]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рима Сөләйманова]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-11-18
| [[Гусево (Әбҗәлил районы)]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[Гыйльми хезмәткәр]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Мөнир Вафин]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-01-16
| [[Бәләбәй районы|Бәләбәй райуны]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16653339|Gabidulla Zaripov]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-11-06
| [[Тирмән (Салават районы)|Термен]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-01-26
| [[Тирмән (Салават районы)|Термен]]
|-
| 
| 
| [[Зөһрә Рәхмәтуллина]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-08-26
| [[Иглин районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Салават Кәримов (1960)|Салават Кәримов]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-01-03
| [[Ишембай]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Марсель Искәндәров]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-01-01
| [[Куергазы районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәшидә Шәмсетдинова]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-10-24
| [[Исәкәй (Ишембай районы)|Исәкәй]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәмзәнә Абуталипова]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-03-30
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65334197|Байышева Зилә Вәғиз ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-05-25
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74787713|Башкатов Сергей Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-05
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q76971657|Зәйнуллин Радик Әнүәр улы]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-02
| [[Красноусол]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Идрис Сәетгалиев]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-16
| [[Иштирәк (Илеш районы)|Иштирәк]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| [[«Кызыл таң» газетасы|Кызыл таң]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Азамат Әхтәмов|Азамат Әхтәмев]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-03-31
| [[Уфа]]
| [[математик]]
| Башкорт дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-14
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4408512|Раил Сарбаев]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-01-11
| [[Абзан (Зиянчура районы)|Абзан]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Марат Шәрипов]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-03-26
| [[Ямакай]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16671288|Лилия Кәйепова]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-03
| [[Йомаш]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20605814|Хәлилов Азат Насретдин улы]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-05-29
| [[Куергазы районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20606851|Әхмәтханов Артур Фәрүәз улы]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-11-15
| [[Төрнәле (Салават районы)|Турналы]]
| [[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-05-14
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Рамил Чураголов]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-08-16
| [[Яңа Акташ (Кырмыскалы районы)|Яңа Акташ]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56314778|Дәүләтова Камилә Йәүҙәт ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-21
| [[Атакент (шәһәр тибындагы поселок)|Атакәнт]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Вәсилә Янбаева]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-08-01
| [[Бөрҗән районы]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q106071370|Ramilʹ Nasibullovich Rakhimov]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-01-07
| [[Стәрлетамак]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109495524|Swetlana Anatoljewna Mustafina]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-04-08
| ''[[:d:Q4452616|Tatishchevo (Saratov oblast)]]''
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q110793058|Юлдашбаев Юлай Хәйрулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-04-18
| [[Башкорт Үргене]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111665298|Ғәлләмов Рушан Рәхимйән улы]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-27
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111729219|Голов Вячеслав Николаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-04-29
| [[Уфа]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q116867957|Аллабирҙин Дамир Зиннәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-06-16
| [[Тимер (Бөрҗән районы)|Тимер]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q23673965|Рахманғолов Сибәғәт Ғибат улы]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-03-04
| [[Куергазы районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Әнисә Муллаголова]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-03-05
| [[2нче Эткол]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q75547573|Svetlana Bochko]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-01-12
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәсимә Гыйльманова]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-01-03
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Илгиз Ирназаров]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Миңзәлә Хәлилова]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-08-17
| [[Баеш (Баймак районы)|Баеш]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q110712488|Йомағужин Фитрат Ғилмитдин улы]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-06-14
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]&lt;br/&gt;[[Бөрҗән районы]]
| [[тыюлык]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q122638665|Кәримова (Алдырханова) Әлнисә Рәхимйән ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-03-18
| [[1нче Мокач]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q65332937|Сибай гимназия-интернаты]]''
| 
| 
|-
| 1984
| 1989
| [[Радий Хәбиров]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-03-20
| [[Сайран (Ишембай районы)|Сайран]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Республика Йорты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12363121|Gulnara Roll]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-11-30
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәсүл Сәгыйтов]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-03-14
| [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q24702769|radio journalist]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Тәнзилә Дәүләтбирдина]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-08-03
| [[Бөрҗән районы]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Фәрит Ганиев]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-01-19
| [[Югары Яркәй]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q2577002|Investigative Committee of Russia]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q63481959|Теләүбаев Илгиз Сафи улы]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-04-19
| [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1987
| ''[[:d:Q65334265|Войтюк Светлана Юрьевна]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-11-22
| [[Уфа]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q75231326|Bikmetov Evgenij Ûr'evič]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-10-15
| [[Уфа]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 1992
| [[Екатерина Волкова]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-03-16
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q71135051|патофизиолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гөлнара Бикбулатова]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-05-14
| [[Хәйбулла районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| 
| 
|-
| 1986
| 1991
| [[Фаил Фәтхетдинов]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-12-29
| [[Иштирәк (Илеш районы)|Иштирәк]]&lt;br/&gt;[[Илеш районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| [[«Өмет» (Уфа)]]&lt;br/&gt;[[«Кызыл таң» газетасы|Кызыл таң]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәлис Уразгулов]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-01-10
| [[Кырмыскалы районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-12-24
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| [[Фоат Сөләйманов]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965
| [[Җылаер районы|Зилаер районы]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гәүһәр Батталова]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-12-22
| [[Уфа]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| 
| 
|-
| 1982
| 1987
| [[Фәнүзә Баһаветдинова]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-05-22
| [[Ибракай|Ибракәй]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| [[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q107567691|Ҡотлоғәлләмов Ғарифулла Шәрифулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-10-05
| [[Чапай (Дәүләкән районы)|Чапай]]
| [[укытучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q116689696|Имаева Гөлнара Зәйнетдин ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-01-14
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Айтуган Акманов]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-05-16
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 1991
| ''[[:d:Q16196753|Andrei Vasilevski]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-07-21
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Камса Мортазин]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-06-01
| [[Учалы районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 1988
| [[Булат Атнабаев]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-03-07
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 1990
| ''[[:d:Q60831757|Дилмөхәмәтов Айрат Әхнәф улы]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-06-21
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Майя Ишморатова]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-05-27
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Флүрә Солтанова]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-01-25
| [[Ашказар (Җылаер районы)|Ашказар]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәйсә Хазбулатова]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-03-08
| [[Чуалкип]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| [[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Айбулат Псәнчин]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-02-12
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Салават Әбүзәров]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-01-29
| [[Ташасты]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Зәки Әлибаев]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-01-10
| [[Белорет районы]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Зариф Байгускаров]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-06-30
| [[Кадыйр (Күгәрчен районы)|Кадыйр]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Азат Фазлыйәхмәтов]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-02-23
| [[Чуенчы]]
| ''[[:d:Q24702769|radio journalist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гөлдәрия Йосыпова]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-01-14
| [[Бала-Чытырман]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q107711156|Шәүрә Шәкүрова]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-12-10
| [[Уфа]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q110537369|Төхбәтова Роза Рәшит ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-01-11
| [[Стәрлетамак]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q114779544|Әминев Марат Мөхәмәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-10-24
| [[Сабай (Гафури районы)|Сабай]]
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
| ''[[:d:Q2085381|нәшрият]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4393592|Республика Башкортостан]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q116056732|Истәкова Рәғиҙә Әхмәт ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-07-09
| [[Иске Монасыйп]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
| ''[[:d:Q4418192|Sibay Institute of Bashkir State University]]''&lt;br/&gt;[[Иске Монасыйп]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Салават Хәмидуллин]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-06-01
| [[Стәрлетамак]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Радик Батыршин]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-07-28
| [[Уфа]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Айсылу Гарифуллина]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-01-01
| [[Бөрҗән районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Эмиль Мусин]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-03-02
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 1996
| ''[[:d:Q51669898|Клара Әһлиуллина]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-12-05
| [[Максим Горький (Архангель районы)|Максим Горький]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16314501|энциклопедист]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Риф Арысланов]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-06-14
| [[Кадеркул]]
| ''[[:d:Q24702769|radio journalist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;[[композитор]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гайнислам Ибраһимов]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-04-07
| [[2нче Эткол]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-31
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q100165794|Алмас Гафаров]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-06-19
| [[Сибай]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111181977|Рамазанов Янис Низаметдин улы]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| [[Урманчы (Салават районы)|Урманчы]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Сәлмән Ярмуллин]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-09-24
| [[Җылаер районы|Зилаер районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q98966346|Ғатауллин Рәмил Сөләймән улы]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-02-24
| [[Уфа]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Зөлфия Ханнанова]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-01-01
| ''[[:d:Q4440733|Иске Хәлил]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q23659251|Данілко Олена Сергіївна]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-05-31
| [[Дәүләкән районы]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Айгөл Мохтаруллина]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-07-21
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Светлана Сураева]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-06-13
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 1993
| ''[[:d:Q59670903|Rustem Vakhitov]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-10-16
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60148888|грамадазнавец]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15958642|political writer]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18543182|social philosopher]]''
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]&lt;br/&gt;[[Башкортстан Фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q951623|Sovetskaya Rossiya]]''&lt;br/&gt;[[Уфа фән һәм технологияләр университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2803341|Central Committee of the Communist Party of the Russian Federation]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Елена Данилко]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-05-31
| [[Бакча (Дәүләкән районы)|Бакча]]
| 
| ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q124654102|Фролова Ирина Васильевна]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-04-12
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Мөнир Кунафин]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-03-17
| [[Сәетбаба]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Артур Дәүләтбәков]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-01-25
| [[Зиянчура районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q31750869|Minglegaefür Zaejnetdinov]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-04-17
| [[Мәчетле районы]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Зәйтүнә Нигъмәтҗанова|Зәйтүнә Нигаматьянова]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-04-10
| [[Лагыр (Башкортстан)|Лагыр]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''
| [[Вечерняя Уфа (газета)|Кичке Уфа]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74698266|Bajmiev Aleksej Chәnif uly]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-04-23
| [[Тәтешле районы]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]&lt;br/&gt;[[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q92315697|Ручкина, Гульнара Флюровна]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-08-31
| [[Уфа]]
| 
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108815367|Йәнғужин Айбулат Рим улы]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-12-29
| [[Уфа]]
| [[фәлсәфәче]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109543126|Исхаҡов Вәдүт Ғәйфулла улы]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-04-29
| ''[[:d:Q4476577|Urazbayevo]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Нәркәс Хөбетдинова]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-02-27
| [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q113410801|Халилов, Динар Галиевич]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-04-19
| [[Салават (шәһәр)|Салават]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q116790008|Миһранова Эльза Венер ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-12-15
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рамил Туйсин]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-04-12
| [[Баймак районы]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q123488649|Aidar Akmanov]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-01-01
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864380|биограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Алсу Шәфигуллина]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-09-27
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20604856|Кучуков Шамил Шакир улы]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-03-14
| [[Күгәрчен районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Бану Каһарманова]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-10-07
| 
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56311119|Олег Мельниченко]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-05-21
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Федерация Советы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Эльвира Аеткулова]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-08-19
| [[Яңа Байрамгул]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]]&lt;br/&gt;Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Башкортстан Корылтае]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q74629452|Аллаяров Алик Рәшит улы]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-07-03
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111190560|Fanira Gaisina]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-07-08
| [[Мөсет (Салават районы)|Мусат]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111827890|Хәбибуллина Айгөл Рәфҡәт ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-11-04
| [[Ишембай]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111983399|Сәлихова Эльвина Әхнәф ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-12-18
| [[Прибельский (Кырмыскалы районы)|Прибельский]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q116731885|Aigul Khakimyanova]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-07-10
| [[Әзекәй (Белорет районы)|Әзекәй]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рита Өметбаева]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-08-03
| [[Җанҗегет (Баймак районы)|Җанҗегет]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q47541952|продюсер]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q122973877|Ҡаһарманова Миләүшә Сәйғәфәр ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-09-10
| [[Аргаяш районы]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гөлназ Котыева]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-01-01
| [[Ишкол]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Тимербулат Кәримов|Тимербулат Кәримев]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-11-02
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гөлфирә Байбулатова]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-05-15
| [[Кече Тәҗәй]]
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Ирена Колсарина]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-06-22&lt;br/&gt;1974
| [[Түбән Аллагуат]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q462390|доцент]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111671699|Ғәйфуллин Андрей Юрьевич]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-10-27
| [[Мәсәгут (Дуван районы)|Мәсәгут]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Лариса Абдуллина]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-07-28
| [[Мәкәш]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Азат Ярмуллин]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-11-04
| [[Җылаер районы|Зилаер районы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рәмзил Ишсарин]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-06-13
| [[Түбән Аллагуат]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Альберт Бәхтизин]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-03-25
| 
| [[математик]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q51464220|Вадим Захаров]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-04-19
| [[Семено-Петровское]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111816763|Сәләхетдинова Рилә Ринат ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-09-12
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q113594059|Әхтәмов Рөстәм Әнүәр улы]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-05-21
| [[Уфа]]
| [[инженер]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q122911567|Кәримова-Байбулатова Рәмзиә Рафаэль ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-05-24
| [[Баймак районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q16535915|Bashkortostan]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q125205676|Ҡыҙрасов Юлай Фәүҡәт улы]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-10-01
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1055894|deputy]]''
| [[Башкортстан Корылтае]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q134489396|Сәлихова Гүзәл Салауат ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-06-13
| [[Баймак]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 1998
| [[Илгиз Кадергулов]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-11-04
| ''[[:d:Q4075420|Bayguzino]]''
| [[галим]]
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q23673942|Рәнис Алтынбаев]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-08-18
| [[Инҗәр (Белорет районы)|Инҗәр]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[җырчы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Салават Котышев]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-02-13
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1998
| ''[[:d:Q65333503|Күскилдина Зөлфиә Мансур ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-03-19
| [[Уфа]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| 
| 
| 
|-
| 1995
| 2000
| [[Гөлнар Юлдыбаева]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-12-28
| [[Сәетбаба]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-26
| [[Уфа]]
|-
| 1996
| 2001
| ''[[:d:Q117344954|Ырыҫҡужина Рәзилә Ишбулды ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-04-24
| [[Җанҗегет (Баймак районы)|Җанҗегет]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q139273741|Ҡасҡынова Гөлнур Нуриман ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-04-12
| ''[[:d:Q4055174|Abubakirovo]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18043502|Кристина Абрамичев]]''
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-09-08
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q674426|куратор]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Рөстәм Ишмөхәммәтов]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-10-07
| [[Йөзимән]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гөлнур Колсарина]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-10-19
| ''[[:d:Q4062534|Allaguvatsky selsoviet]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q75567777|Йәнгиров Азат Вәзир улы]]''
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-10-08
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Тамара Тансыкхуҗина]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-12-11
| [[Чаллы]]
| ''[[:d:Q16402890|шашист]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Евгений Семивеличенко|Евгени Семивеличенко]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-01-16
| [[Уфа]]
| 
| [[Уфа моторлар төзү җитештерү берләшмәсе]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Иван Сухарев]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-06-10
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q23659621|Ілімбетова Азалія Фаттахівна]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-01-01
| [[Салават районы]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 1996-09
| 2001-07
| ''[[:d:Q47704060|Darya Gaysina]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-11-15
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1553123|lector]]''
| ''[[:d:Q1161297|Сассекс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1333399|University of Leicester]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6978783|National Survey of Health &amp; Development]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q245247|Лондон король көллияте]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60831159|Denis Borisov]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-07-18
| [[Уфа]]
| [[математик]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 2000
| [[Рөстәм Ахунов]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-08-22
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65334463|Илембәтова Азалия Фәттәх ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-01-01
| [[Салават районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q27881276|Daur Kove]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-03-15
| [[Сухум]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q119139031|Shamil R. Abdullin]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979
| [[Туймазы]]
| ''[[:d:Q12358881|альголог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q134510732|Ғәлин Уйылдан Нурғәли улы]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-02-26
| ''[[:d:Q4477101|Urman-Bishkadak]]''
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q5261026|Deputy Director]]''
| [[Юлдаш радиосы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4453933|Башҡортостанда телевидение]]''
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-08-28
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q85951851|Бүләков Фәнил Нил улы]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-07-05
| [[Имангул (Учалы районы)|Имангул]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| 
| 
|-
| 1997-09-01
| 2002-06-15
| ''[[:d:Q91260497|Rustem Ilyasov]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Данияр Абдрахманов]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-11-25
| [[Башкортстан]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q23658303|Абсалямова Юлія Аліківна]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-12-03
| [[Гай районы]]
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q381466|Maxim Tchoudov]]''
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-11-12
| [[Михайловка (Уфа районы)|Михайлау]]
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Борис Орехов]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-09-30&lt;br/&gt;1982
| [[Уфа]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Гүзәл Сәгыйтова]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-03-13
| [[Түбән Зәет]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q581817|deputy mayor]]''
| [[Татарстан — Яңа Гасыр]]&lt;br/&gt;[[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]&lt;br/&gt;[[Казан шәһәр Думасы|Казан шәһәр думасы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Игорь Савельев (1983)|Игорь Савельев]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-07-01
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Ренат Хилаҗев]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-04-25
| [[Кытау-Тамак|Усть-Катав]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1979607|финансист]]''&lt;br/&gt;[[эшкуар]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q8246794|блогер]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q130286636|Eldar Validov]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-06-16
| [[Екатеринбург]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Лиана Шайдукова]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-01-01
| [[Малаяз]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Көнсылу Хатмуллина|Көнсылу Хәтмуллина]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-02-26
| [[Галиәкбәр (Бөрҗән районы)|Галиәкбәр]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201689|Institute of Problems of Chemical Physics]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108905839|Irina Pankina]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-03-08
| [[Маячный (Башкортстан)|Маячный]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Фаил Алчынов]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-12-07
| [[Юлдыбай (Җылаер районы)|Юлдыбай]]
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q64568980|Iskhak Farkhutdinov]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-06-02
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 2009
| ''[[:d:Q126365281|Dmitry Bresler]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q432987|Olga Vilukhina]]''
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-03-22
| [[Межгорье (Башкортстан)]]
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Айгиз Баймөхәммәтов]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-10-27&lt;br/&gt;1988
| [[Абзак (Белорет районы)|Абзак]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q116738010|Olesya Akhmetrakhimova]]''
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-03-05
| [[Мәкәш]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Айнур Биргалин]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-10-17
| [[Учалы районы]]
| [[мөфти]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Ратмир Мәүлиев]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-08-14
| [[Нефтекама|Нифтикам]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4064322|Әминева Әлиә Мансур ҡыҙы]]''
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-04-19
| [[Ишембай]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4270710|Mikhalina Lysova]]''
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-03-29
| [[Түбән Тагил]]
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28495022|Gulnaz Abubakirova]]''
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-01-18
| [[Ишембай]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108143275|Iskander Akhmetov]]''
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-01-11
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Миңлегөл Хисамова]]
| 
| [[Куергазы районы]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Вәкилә Калмантаева]]
| 
| ''[[:d:Q18770139|Verxneilyasovo]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q46379573|Lyaysan Aralbaeva]]''
| 
| [[Башкортстан]]
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Альберт Мулдашев]]
| 
| [[Белорет районы]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q50754396|Биглова, Раиса Зигандаровна]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| 
| 
|-
| 1994
| 1998
| ''[[:d:Q51056778|Damir B. Khismatullin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1193547|Tulane University of Louisiana]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q49110|Бостон үнивирситите]]''&lt;br/&gt;[[Дьюк университеты|Дьюк үнивирситите]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q65379|Виргиния политихникә үнивирситите]]''
| 
| 
|-
| 1992-09-01
| 1997-06
| ''[[:d:Q51075770|Gulnaz Korytina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]''&lt;br/&gt;[[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| 
| 
|-
| 1967
| 1972
| ''[[:d:Q52985041|Leonard M. Khalilov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201626|Россия фәннәр академиясенең Нефть химиясе һәм катализ институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55825679|Әхмәҙиев Тамимдар Хажиғәли улы]]''
| 
| [[Кыргыз-Миякә]]
| [[галим]]
| 
| 
| [[Уфа]]
|-
| 1999-09-01
| 
| ''[[:d:Q57022872|Bulat Kuluev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]''
| 
| 
|-
| 2006-11-20
| 2009-06-25
| ''[[:d:Q57423194|Denis Sabirov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Башкорт дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201626|Россия фәннәр академиясенең Нефть химиясе һәм катализ институты]]''
| 
| 
|-
| 1975-09-01
| 2000-08-01
| ''[[:d:Q59392517|Nail L Asfandiarov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q48625422|Institute of Physics of Molecules and Crystals]]''
| 
| 
|-
| 2007-01-09
| 2011-06-30
| ''[[:d:Q59823471|Mikhail S Kuklin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q300980|Aalto University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Җәмил Бурангулов]]
| 
| [[Бөрҗән районы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Евгений Докучаев]]
| 
| [[Архангель районы (Башкортстан)|Архангель районы]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 1976-09-01
| 1981-08-31
| ''[[:d:Q79942244|Ayrat A. Nazarov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263254|Institute of Metal Superplasticity Problems]]''&lt;br/&gt;[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q80067114|Aleksandr Lubyanov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1995
| 2000
| ''[[:d:Q85659496|Ekaterina Cherepanova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2003
| 2009
| ''[[:d:Q85825145|Yuldash Yusupov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Башкортстан Фәннәр академиясе]]
| 
| 
|-
| 1998-09-01
| 2003-06-30
| ''[[:d:Q85831237|Sophia Borisevich]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 2007
| 2013
| ''[[:d:Q85961692|Denis Islamov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201626|Россия фәннәр академиясенең Нефть химиясе һәм катализ институты]]''
| 
| 
|-
| 1976
| 1985
| ''[[:d:Q86323244|Rail R Gataullin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2007-09-01
| 2012-06-30
| ''[[:d:Q86940691|Ekaterina Mescheryakova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2004
| 2010
| ''[[:d:Q87511165|Ulyana Kuzmina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]''
| 
| 
|-
| 2007-09-01
| 2013-06-30
| ''[[:d:Q88012469|Azat F Akbulatov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201689|Institute of Problems of Chemical Physics]]''
| 
| 
|-
| 1970-09-01
| 1975-06-30
| ''[[:d:Q88112317|Nail G Migranov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2016-09-01
| 
| ''[[:d:Q88317752|Filuza Mazhitova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q88317754|Azat Yumaguzin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Уфа фән һәм технологияләр университеты]]
| 
| 
|-
| 1992
| 1997
| ''[[:d:Q88325132|V N Nazarov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q48625422|Institute of Physics of Molecules and Crystals]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q88406293|Elena Mikhaylova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2001
| 2006
| ''[[:d:Q88597196|Timur R Iasakov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q90665823|Elvira Sadykova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4314504|Туклану фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
|-
| 1976-09-01
| 1978-06-26
| ''[[:d:Q90792659|T K Larionova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52846335|Ufa Research Institute of Occupational Health and Human Ecology]]''
| 
| 
|-
| 2000-09-01
| 2005-06-25
| ''[[:d:Q90792668|Rustem Daukaev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52846335|Ufa Research Institute of Occupational Health and Human Ecology]]''
| 
| 
|-
| 2008-09-01&lt;br/&gt;2012-09-01
| 2012-07-01&lt;br/&gt;2014-07-01
| ''[[:d:Q91078069|Elizaveta A Klimentova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q91125662|Yulya N Biglova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1991-06-01
| 1996-07-01
| ''[[:d:Q91260495|Ural Yunusbaev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q497488|Incheon National University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q31249|Кәнзас штаты үнивирситите]]''
| 
| 
|-
| 2000-09-01
| 2005-06-20
| ''[[:d:Q91518844|Olga Kostareva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201415|Institute of Protein Research]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q91892859|Rezeda Khasanova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Башкорт дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2009
| 2014
| ''[[:d:Q91943035|Anastasiya Petrova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1983-09-01
| 1988-06-30
| ''[[:d:Q92720268|Rimma M Sultanova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 1980-09-01
| 1986-06-30
| ''[[:d:Q92992351|Flarit A Sungatov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1978-09-01
| 1983-07-30
| ''[[:d:Q95962055|M V Gordeev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2008-09-01
| 2014-06-30
| ''[[:d:Q96050232|Alfia R Yusupova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q97418673|Sergey Litvinov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]''
| 
| 
|-
| 2000-09
| 2005-06
| ''[[:d:Q99605017|Yulia A Nasykhova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102311065|Liliya Sunagatovna Ibragimova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102385618|Gulnara Safina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102385619|Lyaisan Yamilova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102385621|Elena Gafarova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102385624|Aigul Ayupova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102394152|Elvira Nafikova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102395385|Guzel Yamaletdinova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102395386|Arthur Aznabaev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102398182|Elena Salyakhova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102551800|Zulfiia Filgatovna Aksenova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102551812|Ilnur Mirzovich Utiashev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102647253|Ahtyar Magazovich Gaisin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102693597|Il'dar Khamitovich Musin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102715699|Nail Akhtyamov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102749502|Aleksandr Vladimirovich Komarov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q103174763|Aleksei Yur'evich Timofeev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 1977
| 1982
| ''[[:d:Q104611511|G V Timasheva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52846335|Ufa Research Institute of Occupational Health and Human Ecology]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q136405139|Иҙелбаева Айгөл Рамаҙан ҡыҙы]]''
| 
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q137911352|Илтенбаева Миңзифа Абрар ҡыҙы]]''
| 
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{reflist}}

== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.bashedu.ru Рәсми сайт] {{ref-ru}} {{ref-ba}}

== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Уфа|Башкортстан|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
* [[Башкорт дәүләт университетының татар теле кафедрасы]]
{{Россия классик университетлары ассоциациясе}}{{Башкортстан мәгарифе}}

[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:1909 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:2022 елда ябылган уку йортлары]]
[[Төркем:Башкорт дәүләт университеты]]
[[Төркем:Уфа университетлары]]
[[Төркем:Россия университетлары]]</text>
      <sha1>s1ed3tckjqtw6j7p8ixqi65fmskr9ff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пләтән</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48457</id>
    <revision>
      <id>5935628</id>
      <parentid>527434</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T15:27:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <comment>{{delete|Ялгыш юнәлтү}}</comment>
      <origin>5935628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="e30emstqptxju637kozwmrs25s34dm8" xml:space="preserve">{{delete|Ялгыш юнәлтү}}</text>
      <sha1>e30emstqptxju637kozwmrs25s34dm8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Икътисад (фән)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58806</id>
    <revision>
      <id>5935727</id>
      <parentid>5883205</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T05:32:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38185" sha1="1vwggu7yslnasjza859iq63fcaqcg6t" xml:space="preserve">{{TwinCYR|:İqtisat}}
{{УК}}
''Бу [[:Төркем:Иҗтимагый фәннәр|иҗтимагый фәннәрнең]] берсе турында мәкалә. [[Кеше]]ләр һәм [[юридик зат]]лар арасындагы [[финанс]] мөнәсәбәтләрен аңлатучы феномен өчен ''[[Икътисад]]ны карагыз.''

[[File:Supply-demand-right-shift-demand.svg|thumb|[[Тәкъдим (икътисад)|Тәкъдим]] һәм [[Таләп (икътисад)|таләп]] күләме алмашыну нигезендә [[продукт]] яки [[хезмәт]]нең [[бәя]]сенең (матди [[кыйммәт]]лелегенең) үзгәрелүен аңлатучы [[математик модель]]]]
[[File:GDP PPP Per Capita IMF 2008.png|thumb|250px|right|Дөнья харитасында 2008 елда илләрнең кеше башына [[сатып алу мөмкинчелеге паритеты]] төшенчәсе нигезендә исәпләнелгән [[ТЭП]] күрсәткечләре төсләр белән күрсәтелә.]]

'''Икътисад фәне''' ({{lang-ar|{{Label|Q8134|lang=ar}}}}, {{lang-en|{{Label|Q8134|lang=en}}}}, {{lang-zh|{{Label|Q8134|lang=zh}}}}, {{lang-ru|{{Label|Q8134|lang=ru}}}}) —  [[икътисад]] эчендә барган [[процесс]]ларның табигатен өйрәнүче [[Иҗтимагый фәннәр|иҗтимагый фән]]. 

== Тарих ==
ХХ гасырда алдынгы планга [[икътисади күрсәткечләр]]не кулланган математика моделләре чыга. 

== Фәнни мәктәпләр ==
{{seealso|Төркем:Икътисад теорияләре}}
Икътисад фәненең кулланылган методлары һәм төрле моделләр теге яки бу [[икътисади теория]] тарафлы мәктәпләрнең карашларын тасвирлый.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q1401304}
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p279,p61}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! нәрсәнең ассыйныфы
! ачучы яки уйлап табучы
|-
| ''[[:d:Q4839763|backstop resources]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q107537034|backward disadvantage]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q111169923|boots theory]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1004533|bullionism]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q430460|capability approach]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1002494|consumption theory]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q113834903|Contraction budgétaire expansionniste]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q5337939|Edgeworth paradox]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q125945026|effet boule de neige]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q5380548|entitlement theory]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q139996204|Environmental Kuznets curve]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q499215|free rider problem]]''
| 
| ''[[:d:Q1920219|социаль проблемалар]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q622657|базар механизмы уңышсызлыгы]]''
| 
|-
| ''[[:d:Q5712246|hemline index]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q205231|interest rate parity]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1602872|learning by doing]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q9251472|lipstick effect]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q6525484|Леонард Лаудер]]''
|-
| ''[[:d:Q844212|mutualism]]''
| 
| ''[[:d:Q945763|ирекле базар анархизмы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q268919|базар социализмы]]''
| 
|-
| ''[[:d:Q109315534|principe du reflux]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q234793|Джоан Робинсон]]''
|-
| ''[[:d:Q1151839|prospect theory]]''
| 
| 
| [[Даниел Канеман]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q474333|Амос Тверски]]''
|-
| ''[[:d:Q7306256|redshift]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q943120|regulation school]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q382097|resource-based view]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q162756|rotten kid theorem]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q25377236|Selbstverwaltungsmarxismus]]''
| 
| [[марксизм]]
| 
|-
| ''[[:d:Q262458|shutdown]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q166633|simple commodity production]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q125821349|sludge theory]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q3414300|Southern Question]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q11400664|subsumption of work in capitalism]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q116506820|sufficientarianism]]''
| 
| ''[[:d:Q552284|distributive justice]]''
| 
|-
| ''[[:d:Q2301907|sunspots]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q332425|surplus value]]''
| 
| ''[[:d:Q1850816|капитал артымы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q868257|кыйммәт]]''
| 
|-
| ''[[:d:Q135902149|Teoría del valor-trabajo marxista]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q524879|theory of the second best]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q125378826|théorie des bulles rationnelles]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q131441488|théorème de non-substitution]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q334622|tragedy of the commons]]''
| 
| ''[[:d:Q122143846|public policy failure]]''
| ''[[:d:Q592132|Гарретт Хардин]]''
|-
| ''[[:d:Q6502313|trickle-down economics]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q7841185|trickle-up effect]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q2324183|Австрия мәктәбенең икътисади цикллар теориясе]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q629977|арбитризм]]''
| XVI-XVII гасыр Испан империясендәге сәяси һәм икътисади фикер юнәлеше
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q113841247|бурыч суперциклы теориясе]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q629941|бәяләрне арбитраж аркылы билгеләү теориясе]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q7917714|Веблен дихотомиясе]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q73646|Торстейн Веблен]]''
|-
| ''[[:d:Q5957894|гиперкөндәшлелек]]''
| 
| ''[[:d:Q877707|базар структурасы]]''
| ''[[:d:Q7325027|Ричард Д'Авени]]''
|-
| ''[[:d:Q192523|голланд чире]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q3885895|горизонтализм]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1257519|даими керем гипотезасы]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q47426|Милтон Фридман]]''
|-
| ''[[:d:Q1143021|девелопментализм]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1814941|депрессия]]''
| 
| ''[[:d:Q1920219|социаль проблемалар]]''
| 
|-
| ''[[:d:Q125748063|Джексон Хол консенсусы]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1229663|дистрибутизм]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q3497299|икътисади детерминизм]]''
| 
| 
| 
|-
| [[икътисади цикл]]
| 
| ''[[:d:Q1150070|үзгәреш]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2692606|циклик процесс]]''
| 
|-
| ''[[:d:Q27862467|империализм теорияләре]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1664193|инновацион икътисад]]''
| инновацияләр язмышын өйрәнүче икътисади теория өлкәсе
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1118654|институциональ икътисад]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q116486303|капитал теориясе]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1735584|каталлактика]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q19287889|Кейнс—Рамсей кагыйдәсе]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q5136707|кластерлар теориясе]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1375678|кыйммәт кануны]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q5864710|көндәшлелекле социализм]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q455664|Оскар Ланге]]''
|-
| ''[[:d:Q2319304|көтелгән файда теориясе]]''
| 
| ''[[:d:Q177571|карарлар кабул итү теориясе]]''
| 
|-
| ''[[:d:Q1298254|Лернер — Самуэльсон теоремасы]]''
| халыкара сәүдә аркасында бар илләрдә нигез җитештерү факторлары бәяләренең тигезләнәчәген белдерүче икътисади теориясе
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1822951|либерализм (халыкара мөнәсәбәтләр)]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q585303|ликвидлыкны өстен күрү]]''
| ликвидлык буларак күренгән акчага таләп (икътисади теория)
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1072885|Марковицның портфель теориясе]]''
| 
| 
| 
|-
| [[марксизм]]
| Марксның социологик концепциясе
| [[социализм]]&lt;br/&gt;[[коммунизм]]
| [[Карл Маркс]]&lt;br/&gt;[[Фридрих Энгельс]]
|-
| ''[[:d:Q6822850|металлизм]]''
| акча кыйммәтен бастыру өчен кулланылган металл кыйммәтенә тиңләү мәсләге
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q109317674|неофишеризм]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1430704|очучы казлар парадигмасы]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q415648|Канамэ Акамацу]]''
|-
| ''[[:d:Q9367569|Пигу файдалылыгы]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q313034|Артур Сесил Пигу]]''
|-
| ''[[:d:Q2794956|продуктивизм]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q2111809|продуктның тормыш циклы]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q2134273|Раймонд Вернон]]''
|-
| ''[[:d:Q7295749|рациональ бәйлелек моделе]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1139524|рациональ сайлау теориясе]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1068270|Рикардо-Барро эквивалентлыгы]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q474317|Ростоу икътисади үсеш стадияләре моделе]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q359560|Уолт Уитмен Ростоу]]''
|-
| ''[[:d:Q1634243|Самуэльсон шарты]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q60794318|Сенека эффекты]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q3547798|Уго Барди]]''
|-
| ''[[:d:Q16977104|Стоун–Геари файдалылык функциясе]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q108370265|сәяси икътисад теориясенең критикасы]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q166656|таләп һәм тәкъдим]]''
| базардагы бәяләр билгеләнүенең икътисади моделе
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1898150|Тейлор кагыйдәсе]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q4197365|термоикътисад]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q2435628|Тинберген теориясе]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q183181|Ян Тинберген]]''
|-
| ''[[:d:Q117231116|түләүләр балансы теориясе]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q2799593|универсализм]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q111208284|Уолтерс тезисы]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q2830618|Аллан Уолтерс]]''
|-
| ''[[:d:Q183244|физиократия]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q3622594|фискализм]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q5503704|Фридман-Сэвидж файдалылык функциясе]]''
| 
| ''[[:d:Q4493461|файдалылык функциясе]]''
| 
|-
| ''[[:d:Q124934633|фундаменталь марксчылык теоремасы]]''
| Марксның эшчеләр классын эксплуатацияләү тәгълиматын дәлилләүче фундаменталь теорема
| 
| ''[[:d:Q1376082|Митио Морисима]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q358796|Нобуо Окисио]]''
|-
| ''[[:d:Q5636604|Хабаккук тезисы]]''
| икътисади тарихтагы теория
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q584987|хезмәт нигезле кыйммәт теориясе]]''
| товар яки сервисның кыйммәте аны бәйле иҗтимагый-икътисади шартларда җитештерү өчен кирәк булган эш-хезмәт нигезендә исәпләүче икътисади теория
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q18357586|Шапиро — Стиглиц моделе]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1040595|Карл Шапиро]]''&lt;br/&gt;[[Җозеф Стиглиц]]
|-
| ''[[:d:Q109314534|Шварц гипотезасы]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q446574|Анна Шварц]]''
|-
| ''[[:d:Q549069|эко-капитализм]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q576355|эндоген үсеш теориясе]]''
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1256893|өч секторлы икътисад моделе]]''
| 
| ''[[:d:Q1401304|икътисад теориясе]]''
| ''[[:d:Q18353372|Аллан Фишер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2603996|Колин Кларк]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1351843|Жан Фурастье]]''
|}
{{Wikidata list end}}

== Бүлекләре ==
Иктисадның берәр аерым [[субъект]]ның икътисади [[үзенчәлек]]ләрен өйрәнүче [[:Төркем:Гамәли фәннәр|гамәли фән]] '''[[икътисади география]]''' дип атала.

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P279 wd:Q8134. ?item wdt:P31 wd:Q11862829 }
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p2578}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! өйрәнелгән тармак
|-
| ''[[:d:Q25305034|Artificial economics]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q138855850|economic governance]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q137053180|political arithmetic]]''
| 
| [[дәүләт]]
|-
| ''[[:d:Q396340|авыл хуҗалыгы икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q132731824|авыл хуҗалыгы икътисады]]''
| 
| [[авыл хуҗалыгы]]
|-
| ''[[:d:Q111182436|базар шартларыннан тыш икътисади системалар тикшеренүләре]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q124032307|Бразилия икътисади географиясе]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q623006|гаилә икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q3296256|гамәли икътисад]]''
| гамәли икътисади теория
| 
|-
| ''[[:d:Q2469844|геоикътисад]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q10660901|гомуми икътисад]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1567856|дарулар куллану икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q55693902|икътисад һәм менеджмент]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q112976881|икътисади модельләр һәм фаразлау]]''
| 
| ''[[:d:Q2180497|икътисади модель]]''
|-
| ''[[:d:Q177571|карарлар кабул итү теориясе]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q118227618|китапханәләр икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q26643|коммерция]]''
| 
| ''[[:d:Q601401|сәүдә]]''
|-
| ''[[:d:Q118930251|коммуникацияләр икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q833495|кулланучы сайлавы]]''
| файдалылыкны билгеләүче теория
| 
|-
| ''[[:d:Q1660119|күчемсез милек икътисады]]''
| 
| ''[[:d:Q1660132|real estate industry]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q202346|real estate market]]''
|-
| ''[[:d:Q110391017|маориләр мәдәни икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q747534|математик икътисад]]''
| 
| 
|-
| [[микроикътисад]]
| аерым икътисади агентлар гамәлләрен өйрәнүче икътисади теория бүлеге
| ''[[:d:Q166656|таләп һәм тәкъдим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q833495|кулланучы сайлавы]]''&lt;br/&gt;[[икътисади чыгымнар]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q877707|базар структурасы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q622657|базар механизмы уңышсызлыгы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q282640|гомуми тигезләнеш теориясе]]''
|-
| ''[[:d:Q1394203|мәгълүмат икътисады]]''
| 
| ''[[:d:Q871337|мәгълүмати икътисад]]''
|-
| ''[[:d:Q1041282|мәдәният икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q647525|мөгамәләи икътисад фәне]]''
| психология, белем үзләштерү, хис, мәдәни һәм иҗтимагый үзенчәлекләрнең икътисади карарлар кабул итүгә тәэсирне өйрәнүче дисциплина
| 
|-
| ''[[:d:Q1045712|нейроикътисад]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q26110|позитив икътисади теория]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q31218|сәламәтлек саклау икътисады]]''
| икътисад тармагы
| [[сәламәтлек]]&lt;br/&gt;[[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|-
| ''[[:d:Q105575840|табигый ресурслар]]''
| 
| ''[[:d:Q188460|табигый ресурслар]]''
|-
| ''[[:d:Q5333591|тел икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q113208003|Тын океан утраулары халыкларының мәдәни икътисадлары]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q2294553|финанс икътисады]]''
| 
| [[финанс базары]]
|-
| ''[[:d:Q3082422|франкология]]''
| 
| [[Франция]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1003588|франкофоннар]]''
|-
| ''[[:d:Q47417|халыкара икътисади мөнәсәбәтләр]]''
| академик дисциплина
| ''[[:d:Q178803|халыкара сәүдә]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2048185|халыкара финанслар]]''
|-
| ''[[:d:Q28161|хезмәт икътисады]]''
| хезмәт базарларының эшләве һәм динамикасы, һәм боларны өйрәтү тармагы
| ''[[:d:Q268378|хезмәт]]''
|-
| ''[[:d:Q18388542|цифрлаштыру икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q4530398|ширкәт икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q112971079|шәһәрләр һәм төбәкләр икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q6484062|җир икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1080208|җитештерү теориясе]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q56453016|җәмгыять сәламәтлеге икътисады]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1127188|үсеш икътисады]]''
| 
| ''[[:d:Q4530482|икътисади үсеш]]''
|}
{{Wikidata list end}}

== Танылган галимнәр ==
{{seealso|Икътисад өлкәсендә Нобель премиясе#Лауреатлар исемлеге|Төркем:Икътисадчылар}}

== Халыкара оешмалар ==
* [[Бөтендөнья банкы]]
* [[Бөтендөнья сәүдә оешмасы]]
* [[Халыкара валюта фонды]]
* [[Халыкара икътисадый хезмәттәшлек һәм үсеш оешмасы]]

== Басмалар ==
{{seealso|Төркем:Икътисади журналлар|en:Category:Economics journals|ru:Категория:Экономические журналы}}
* [[The Economist]]
* [[Икътисад (журнал)]]

== Уку йортлары ==
=== Югары уку йортлары ===
{{seealso|Төркем:Икътисад юнәлешле уку йортлары|en:Category:Economics schools|ru:Категория:Экономические учебные заведения}}
* [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты]]
* [[London School of Economics|Лондон икътисад мәктәбе]]
* [[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте университеты]]
* [[Россия Федерациясе хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
* [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
* [[Төньяк-Көнбатыш идарә институты]]
* [[Югары икътисад мәктәбе]]

=== Бизнес мәктәпләре ===
{{seealso|Бизнес мәктәпләре}}

== Күрсәткечләр ==
{{seealso|Икътисади күрсәткечләр|Төркем:Икътисади күрсәткечләр}}

== Төшенчәләр ==
{{seealso|Икътисади төшенчәләр}}

== Терминнар ==
{{seealso|Төркем:Икътисад терминологиясе|Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән/Җәмгыять һәм иҗтимагый фәннәр#Бизнес һәм экономика, 53}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q64513524}
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p279}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! нәрсәнең ассыйныфы
|-
| ''[[:d:Q9290455|a pari]]''
| 
| ''[[:d:Q2141565|situation]]''
|-
| ''[[:d:Q2102495|aandeel van derden]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q136198489|arpa]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q135454726|bahşiş]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q2469628|basket]]''
| 
| ''[[:d:Q36161|күплек]]''
|-
| ''[[:d:Q12819543|Bazis davr]]''
| 
| ''[[:d:Q186081|вакыт интервалы]]''
|-
| ''[[:d:Q2083879|bedrijfskolom]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q125635885|betalingsinnstilling]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q85369504|box office hit]]''
| 
| ''[[:d:Q106577832|smash hit]]''
|-
| ''[[:d:Q833202|BRIC]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q28035381|Bull]]''
| 
| ''[[:d:Q131852007|биржа спекулянты]]''
|-
| ''[[:d:Q5001874|business failure]]''
| 
| ''[[:d:Q1121708|failure]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q832045|бизнес риск]]''
|-
| ''[[:d:Q3648516|CARBS]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q12194048|cash budget]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q2914717|cession]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q136130071|ceyb-i hümayun]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q134583573|cheap Chinese goods]]''
| 
| ''[[:d:Q862865|cheap goods]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1191988|Counterfeit consumer good]]''
|-
| ''[[:d:Q132151444|cheap dangerous online shop]]''
| 
| [[интернет-кибет]]
|-
| ''[[:d:Q862865|cheap goods]]''
| 
| [[Икътисади байлыклар|мал]]
|-
| ''[[:d:Q621810|CIVETS]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1041933|classical dichotomy]]''
| 
| ''[[:d:Q10361123|дихотомия]]''
|-
| ''[[:d:Q1097599|comedy of the commons]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1117368|common ownership]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q964942|conjuncture]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q5177049|countervailing power]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q25393115|Currency appreciation]]''
| 
| ''[[:d:Q9206162|currency appreciation and depreciation]]''
|-
| ''[[:d:Q9206162|currency appreciation and depreciation]]''
| 
| ''[[:d:Q1150070|үзгәреш]]''
|-
| ''[[:d:Q12213088|deferred dividend]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1228734|disinflation]]''
| 
| ''[[:d:Q3249551|процесс]]''
|-
| ''[[:d:Q101245572|domestic-international dual circulation]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q3323665|Dummy]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q21189091|earnings]]''
| 
| ''[[:d:Q100257358|lucre]]''&lt;br/&gt;[[табыш]]
|-
| ''[[:d:Q3566043|economic bad]]''
| 
| [[объект]]
|-
| ''[[:d:Q1478822|economic order]]''
| 
| ''[[:d:Q12893838|order]]''
|-
| ''[[:d:Q16068737|economische zelfstandigheid]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q125264457|Ekonomia Sozial Eraldatzailea]]''
| 
| икътисад&lt;br/&gt;''[[:d:Q8187769|икътисади эшмәкәрлек]]''&lt;br/&gt;[[төшенчә]]
|-
| ''[[:d:Q546395|emerging market]]''
| 
| ''[[:d:Q37654|базар]]''
|-
| ''[[:d:Q1341351|energy intensity]]''
| 
| ''[[:d:Q71550118|individual quantity]]''
|-
| ''[[:d:Q48832787|esercizio]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q5420653|exorbitant privilege]]''
| 
| ''[[:d:Q10898405|interest]]''
|-
| ''[[:d:Q12646565|experience curve effects]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q10495295|Finansiell balans]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q65230120|finanspolitisk råderum]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q4161341|flexibility]]''
| 
| ''[[:d:Q65921492|flexibility]]''
|-
| ''[[:d:Q12212527|floating debt]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1931518|franchise]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q135293835|gedikli]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q2606603|Girodepot]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q565043|going concern]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q137803660|Golden Waterway]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1321169|Greeks]]''
| 
| ''[[:d:Q1413083|параметр]]''
|-
| ''[[:d:Q5994405|has]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1656120|hidden quantity order]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q5752108|Hidden welfare state]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q136154307|iane]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q131577428|impending insolvency]]''
| 
| ''[[:d:Q757382|insolvency]]''
|-
| ''[[:d:Q26897130|insolvency]]''
| 
| ''[[:d:Q757382|insolvency]]''
|-
| ''[[:d:Q194980|intangible good]]''
| 
| [[Икътисади байлыклар|мал]]
|-
| ''[[:d:Q6500754|internship]]''
| 
| ''[[:d:Q11327083|hands-on learning]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''
|-
| ''[[:d:Q376644|invisible hand]]''
| 
| ''[[:d:Q483247|феномен]]''
|-
| ''[[:d:Q11073493|involuntary bankruptcy]]''
| 
| ''[[:d:Q152074|bankruptcy]]''
|-
| ''[[:d:Q2270891|klantenorderontkoppelpunt]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q122898905|kommunalägd parkeringsföretag]]''
| 
| ''[[:d:Q1780371|муниципаль компания]]''
|-
| ''[[:d:Q12322540|kompensationsgrad]]''
| 
| ''[[:d:Q21127747|компенсация]]''
|-
| ''[[:d:Q54869992|Leprechaun economics]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q138159|lexicographic preferences]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q111952785|Lima Consensus]]''
| 
| ''[[:d:Q1417017|неолиберализм]]''
|-
| ''[[:d:Q923190|liquidity trap]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q12552768|Manko]]''
| 
| ''[[:d:Q2184645|deficiency]]''
|-
| ''[[:d:Q1144077|manufacturer's suggested retail price]]''
| 
| ''[[:d:Q2132873|advice]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11765046|retail price]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q23008367|reference point]]''
|-
| ''[[:d:Q12193805|marginal producer]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1661238|marginal propensity to save]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1713661|market clearing]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q3589455|market equilibrium]]''
| 
| ''[[:d:Q1530271|тигезләнеш ноктасы]]''
|-
| ''[[:d:Q15834057|market leader]]''
| 
| [[Фирма|ширкәт]]
|-
| ''[[:d:Q2508647|market penetration]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1274157|market power]]''
| 
| ''[[:d:Q25107|хакимият]]''
|-
| ''[[:d:Q113698899|material productivity]]''
| 
| [[Җитештерүчәнлек (икътисад)|җитештерүчәнлек]]
|-
| ''[[:d:Q110213183|medium-sized enterprise]]''
| 
| ''[[:d:Q622439|кече һәм урта предприятиеләр]]''
|-
| ''[[:d:Q1317949|merit order]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q136098391|mevacib]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q82107|middle income trap]]''
| 
| ''[[:d:Q17990745|икътисади феномен]]''
|-
| ''[[:d:Q40115539|MIKT]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q16512047|MINT countries]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q611214|Next Eleven]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q4327980|nullification]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q16999365|omnichannel]]''
| 
| ''[[:d:Q1363963|marketing strategy]]''
|-
| ''[[:d:Q13405539|Performance bond]]''
| 
| ''[[:d:Q748845|surety]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q625360|margin]]''
|-
| ''[[:d:Q17991437|production concentration ratio]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q11869619|profitability]]''
| 
| ''[[:d:Q1347367|сәләт]]''
|-
| ''[[:d:Q6658033|protect]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q136673476|provision]]''
| 
| ''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''
|-
| ''[[:d:Q294324|public household]]''
| 
| ''[[:d:Q41263|бюджет]]''
|-
| ''[[:d:Q122898840|publicly owned company]]''
| 
| ''[[:d:Q17990971|халык предприятиесе]]''&lt;br/&gt;[[Иҗтимагый компания|гаммәви ширкәт]]
|-
| ''[[:d:Q2130311|Ramp up]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q13167710|redenomination]]''
| 
| [[вакыйга]]
|-
| ''[[:d:Q355618|request for quotation]]''
| 
| ''[[:d:Q23312670|information request]]''
|-
| ''[[:d:Q282942|returns to scale]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q6018283|salgun]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q12334433|samfundsøkonomisk mål]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q478641|seigniorage]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q137840531|Sell America]]''
| 
| ''[[:d:Q3656849|капитал качышы]]''
|-
| ''[[:d:Q671832|selling technique]]''
| 
| ''[[:d:Q194189|сатулар]]''
|-
| ''[[:d:Q136130081|sergi]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q3262595|signalling]]''
| 
| ''[[:d:Q3695082|билге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1180777|signaling]]''
|-
| ''[[:d:Q512314|socialite]]''
| 
| ''[[:d:Q129586023|person with an activity]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q694489|NEET]]''
|-
| ''[[:d:Q471267|Sortino ratio]]''
| 
| ''[[:d:Q3481047|ratio]]''
|-
| ''[[:d:Q3494379|stock market speculation]]''
| 
| ''[[:d:Q107885|спекуляция]]''
|-
| ''[[:d:Q2185779|supply factor]]''
| 
| ''[[:d:Q18603648|тәэсир итүче фактор]]''
|-
| ''[[:d:Q54093524|Tax gap]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q120778497|Ten bagger]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q136146545|terakki]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q14325966|The Weber Problem]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q25313023|throw away paradox]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q114063046|Total primary energy supply]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q334622|tragedy of the commons]]''
| 
| ''[[:d:Q122143846|public policy failure]]''
|-
| ''[[:d:Q568753|transparency]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q12231458|under bond]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q2492927|underwriting]]''
| 
| ''[[:d:Q3563237|икътисади берәмлек]]''
|-
| ''[[:d:Q466707|utility]]''
| 
| ''[[:d:Q878143|кыйммәтлек]]''
|-
| ''[[:d:Q2505930|vermogenstitel]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q1136157|VISTA]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q2236355|voordepot]]''
| 
| [[Aksiä (iqtisad)|aktsiä]]
|-
| ''[[:d:Q4295948|world market]]''
| 
| ''[[:d:Q57495410|халыкара базар]]''
|-
| ''[[:d:Q1260994|world market leader]]''
| 
| ''[[:d:Q15834057|market leader]]''
|-
| ''[[:d:Q1419119|базар тирәнлеге]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q131852007|биржа спекулянты]]''
| 
| ''[[:d:Q9340211|спекулянт]]''
|-
| ''[[:d:Q123170393|бонификация]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q12537400|Бөліс]]''
| 
| ''[[:d:Q8187769|икътисади эшмәкәрлек]]''
|-
| ''[[:d:Q28456710|Гроссман-Стиглиц парадоксы]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q161081|дефляция]]''
| икътисадтагы гомуми (уртача) бәяләр дәрәҗәсенең түбәнәюе белән бара торган акча массасының чагыштырмача түбәнәюе
| ''[[:d:Q3249551|процесс]]''
|-
| [[доллар]]
| 
| [[Valüta|валюта]]
|-
| ''[[:d:Q270791|дәүләт предприятиесе]]''
| 
| ''[[:d:Q122898840|publicly owned company]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17990971|халык предприятиесе]]''
|-
| ''[[:d:Q3563237|икътисади берәмлек]]''
| мөстәкыйль икътисади мөнәсәбәтләр катнашучысы
| ''[[:d:Q2198779|берлек]]''
|-
| ''[[:d:Q17011686|икътисади оппортунизм]]''
| табыш мөмкинлеге әхлак принципларыннан өстен чыга алуын тасвирлаучы термин
| ''[[:d:Q334173|оппортунизм]]''
|-
| ''[[:d:Q1109680|кече бизнес]]''
| 
| [[бизнес]]
|-
| [[Күләгәдәге икътисад]]
| 
| [[икътисад]]
|-
| [[Икътисади байлыклар|мал]]
| кешеләрнең таләпләрен канәгать итүче, файда китерүче матди һәм матди булмаган әйбер
| ''[[:d:Q2897903|продукция]]''
|-
| ''[[:d:Q1780371|муниципаль компания]]''
| 
| ''[[:d:Q17990971|халык предприятиесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q122898840|publicly owned company]]''
|-
| ''[[:d:Q362482|предприятие]]''
| 
| ''[[:d:Q679206|organizational unit]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1415187|икътисади агент]]''&lt;br/&gt;[[Икътисади байлыклар|мал]]
|-
| ''[[:d:Q6015986|психологик дәрәҗә]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q271969|сатып алу мөмкинчелеге]]''
| 
| [[Икътисади күрсәткечләр|икътисади күрсәткеч]]
|-
| ''[[:d:Q107885|спекуляция]]''
| 
| ''[[:d:Q105606485|intellectual activity]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8187769|икътисади эшмәкәрлек]]''
|-
| ''[[:d:Q15788|сум]]''
| 
| [[Valüta|валюта]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q747699|акча берәмлеге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q25401445|decimal currency]]''
|-
| ''[[:d:Q3683077|тулаем керем]]''
| 
| [[керем]]&lt;br/&gt;[[хезмәт хакы]]
|-
| ''[[:d:Q615782|уртаклашучы көндәшлек]]''
| кооператив көндәшлек
| 
|-
| ''[[:d:Q3494378|финанс спекуляциясе]]''
| 
| ''[[:d:Q107885|спекуляция]]''
|-
| ''[[:d:Q17990971|халык предприятиесе]]''
| тулысынча яки өлешчә дәүләт яки муниципалитет малы булган һәм анарга буйсынучы бизнес оешмасы
| [[предприятие]]&lt;br/&gt;[[бизнес]]
|-
| ''[[:d:Q10854954|шәхси хуҗалык]]''
| икътисади берәмлек
| ''[[:d:Q3563237|икътисади берәмлек]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1415187|икътисади агент]]''&lt;br/&gt;[[йорт хуҗалыгы]]
|-
| ''[[:d:Q1051856|экспортёр]]''
| 
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|-
| ''[[:d:Q22127573|Inbound visitor consumption]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q121288701|ハコ企業]]''
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q11647865|金融ビッグバン]]''
| 
| ''[[:d:Q43015|финанслар]]''
|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

==Тышкы сылтамалар==
{{Тышкы сылтамалар}}
;Төп мәгълүмат
* [http://www.oswego.edu/~economic/journals.htm Economic journals on the web] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130710110240/http://www.oswego.edu/~economic/journals.htm |date=2013-07-10 }}
* [http://www.britannica.com/eb/article-9109547/economics Economics] at ''[[Encyclopædia Britannica]]''
* [http://www.intute.ac.uk/socialsciences/economics/ Intute: Economics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070512014346/http://www.intute.ac.uk/socialsciences/economics/ |date=2007-05-12 }}: [[Internet directory]] of UK universities
* [http://repec.org/ Research Papers in Economics (RePEc)]
* [http://rfe.org/ Resources For Economists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130511055542/http://rfe.org/ |date=2013-05-11 }}: [[American Economic Association]]-sponsored guide to 2,000+ Internet resources from &quot;Data&quot; to &quot;Neat Stuff&quot;, updated quarterly.

;Институтлар һәм оешмалар
* [http://edirc.repec.org/ Economics Departments, Institutes and Research Centers in the World]
* [http://www.oecd.org/statistics/ Organization For Co-operation and Economic Development (OECD) Statistics]
* [http://unstats.un.org/unsd United Nations Statistics Division]
* [http://data.worldbank.org/ World Bank Data]

;Өйрәнү ресурслары
* [http://www.oswego.edu/~economic/newbooks.htm A guide to several online economics textbooks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130812211719/http://www.oswego.edu/~economic/newbooks.htm |date=2013-08-12 }}
* [http://economics.about.com/ Economics at About.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070602020408/http://economics.about.com/ |date=2007-06-02 }}
* [[b:Economics|Economics textbooks]] on [[b:Main Page|Wikibooks]]
* [http://www.econguru.com/introduction_to_economics/ Introduction to Economics]: Short [[Creative commons]]-licensed introduction to basic economics
* [http://www.merlot.org/merlot/materials.htm?category=2216 MERLOT Learning Materials: Economics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130614190857/http://www.merlot.org/merlot/materials.htm?category=2216 |date=2013-06-14 }}: US-based database of learning materials
* [http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Economics/index.htm MIT OpenCourseWare: Economics]: Archive of study materials from [[MIT]] courses
* [http://www.economicsnetwork.ac.uk/links/othertl.htm Online Learning and Teaching Materials] UK Economics Network's database of text, slides, glossaries and other resources
* [http://homepage.newschool.edu/het/thought.htm Schools of Thought] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040805133647/http://homepage.newschool.edu/het/thought.htm |date=2004-08-05 }}: Compare various economic schools of thought on particular issues
* [http://www.econlib.org/ The Library of Economics and Liberty (Econlib)]: Economics Books, Articles, Blog (EconLog), Podcasts (EconTalk)
&lt;!-- If you have an interest in the Economics and Business section of Wikipedia, drop by at [[Wikipedia:WikiProject Business and Economics]]. --&gt;

== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Икътисад}}
* [[Икътисад бакалавры]]
* [[Бюджет]]
* [[Икътисади идеология]]
* [[Икътисади политика]]
* [[Иҗтимагый икътисад]]
* [[Иҗтимагый капитал]]
* [[Бөтендөнья сәүдә оешмасы]]
{{Фәннәр}}

[[Төркем:Икътисад фәне]]
[[Төркем:Икътисади теорияләр]]
[[Төркем:Иҗтимагый фәннәр]]

[[sk:Všeobecná ekonomická teória]]

{{тәрҗемә|en|Economics}}{{тәрҗемә|tr|Ekonomi (bilim dalı)}}{{rq|stub}}</text>
      <sha1>1vwggu7yslnasjza859iq63fcaqcg6t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Базаргул (Учалы районы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59832</id>
    <revision>
      <id>5935729</id>
      <parentid>4688011</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T06:15:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5402" sha1="aumxqw0sh43v6to86wzu6y4gtsgjh54" xml:space="preserve">{{ТП-Россия
|халәт                   = Авыл
|татар исеме         = Базаргул
|чын исем    = 
|чын исем    = 
|герб                     = 
|байрак                     = 
|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
|lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
|CoordAddon = 
|CoordScale = 
|ил харитасы              = 
|төбәк харитасы     = 
|район харитасы      = 
|ил харитасы зурлыгы      = 
|төбәк харитасы зурлыгы      = 
|район харитасы зурлыгы      = 
|төбәк                   = Башкортстан 
|төбәк җәдвәлдә         = Башкортстан 
|район төре               = 
|район                    = Учалы районы{{!}}Башкортстанның Учалы районы
|район җәдвәлдә          = Учалы районы
|җирлек төре            = Авыл җирлеге 
|җирлек                =
|җирлек җәдвәлдә      = 
|эчке бүленеш       = 
|башлык                    = 
|нигезләнү елы           = 
|беренче язма искә алу        = 
|элекке исемнәр            = 
|бирле                 = 
|мәйдан                  = 
|ТП үзәге биеклеге        = 
|халык саны              = 47
|исәп елы           = 2010
|тыгызлык               = 
|агломерация             = 
|милли состав     = 
|дини состав = 
|этнохороним             = 
|почта индексы          = 453742
|сәгать кушагы          = +6
|почта индекслары         = 
|телефон коды           = 
|санлы идентификатор   = 80253891002
|Commons та төркем      = 
|сайт                     = 
}}
'''Базаргул''' ({{lang-ba|Баҙарғол}})  — [[Башкортстан]]ның [[Учалы районы]]нда урнашкан авыл.
== Демография ==
Халык саны динамикасы:
{| class='standard' style='text-align: center;' width=65%
|- class='bright'
! [[2002]]&lt;ref name='белешмә'&gt;Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls  Excel форматындагы кушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.&lt;/ref&gt; !! [[2009]]&lt;ref name='белешмә'/&gt; !! [[Җанисәп 2010|2010]]&lt;ref name='башстат'&gt;{{Citation |title=Башкортстан Республикасы торак нокталары буенча халык саны |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-06-05 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81 |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
|--- class='bright'
| 63
| 56
| 47
|}
[[Бөтенроссия халык санын алу, 2010|2010 ел җанисәбен алу]] буенча биредә 47 кешенең яшәве мәгълүм.&lt;ref name=&quot;башстат&quot;/&gt;
== Билгеле шәхесләре ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q4075182. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}
* &quot;'Мөхәмәтьяр Якшымбәтов&quot;' — [[1812 елгы Ватан сугышы]]нда һәм 1813-1814 еллардагы Рус армиясенең чит илгә походларында катнашучы. «1814 елның 19 мартында Парижны алган өчен» һәм «1812 елгы Ватан сугышы истәлегенә» көмеш миналлары кавалеры.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы].
{{Учалы районы}}
[[Төркем:Башкортстан авыллары]]</text>
      <sha1>aumxqw0sh43v6to86wzu6y4gtsgjh54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Төркем:КПСС өлкә комитетларының беренче сәркатипләре</title>
    <ns>14</ns>
    <id>125452</id>
    <revision>
      <id>5935611</id>
      <parentid>3186699</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:12:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <origin>5935611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="212" sha1="lwiye9zw2qp89wnmtzht5yvyx7gtmg4" xml:space="preserve">[[Төркем:Советлар Берлеге коммунистик фиркасе]]
[[Төркем:КПСС край, өлкә һәм округ комитетлары беренче сәркатипләре]]</text>
      <sha1>lwiye9zw2qp89wnmtzht5yvyx7gtmg4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Күпер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158806</id>
    <revision>
      <id>5935642</id>
      <parentid>5930668</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T18:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="134911" sha1="6v009ksfvnnip6cbca18op63e2f721n" xml:space="preserve">{{УК}}
'''Күпер''' — ниндидер каршылыкларны ''([[елга]], [[тарлавык]], [[юл]] һ.б.)'' үтү өчен эшләнгән [[архитектура]] төзелеш юл корылмалары. Терәк конструкцияләре буенча балкалы, аркалы, акылмалы һ.б., материаллары буенча – [[корыч]], [[тимер]]-[[бетон]], [[агач]] һ.б., тәгаенләнеше буенча [[тимер юл]], [[автоюл]], [[җәяүлеләр]] өчен һ.б. күперләр аерыла.

== Танылган вант күперләре ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q158555}
|section=
|sort=label
|columns=p18,label:исем,p17,p131,p177,p287,p1619,p2043}}
{| class='wikitable sortable'
! рәвеш
! исем
! дәүләт
! административ-территориаль берәмлек
! нәрсә аркылы үтә
! проектлаучы
! рәсми ачылу датасы
! озынлык
|-
| [[Файл:Aalemannkanalbrücke Berlin 05.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q300877|Aalemannkanalbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Берлин]]
| ''[[:d:Q300875|Aalemannkanal]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:WadiAbdoun1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q308447|Abdoun Bridge]]''
| [[Үрдүн]]
| [[Амман]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-12-14
| 417 метр
|-
| [[Файл:Silk Bridge Tehran2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12637326|Abrisham Bridge]]''
| [[Иран]]
| [[Тәһран]]
| ''[[:d:Q2029844|Hemmat Expressway]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-07-07
| 132.85 метр
|-
| [[Файл:Ada Bridge 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1272855|Ada Bridge]]''
| [[Сербия]]
| [[Белград]]
| ''[[:d:Q14383|Sava]]''
| ''[[:d:Q95578835|Viktor Markelj]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q65681363|Peter Gabrijelčič]]''
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-01-01
| 996 метр
|-
| [[Файл:AlexFraserBridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4356863|Alex Fraser Bridge]]''
| [[Канада]]
| [[Британия Колумбиясе]]
| ''[[:d:Q269710|Fraser River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-09-22
| 930 метр
|-
| [[Файл:Bridge on the Yangtze River in Anqing Anhui China-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4770457|Anqing Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q360374|Anqing]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-12-26
| 5985 метр
|-
| [[Файл:Anqing Yangtze River Railway Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q14629184|Anqing Yangtze River Railway Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q360374|Anqing]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-12-06
| 2996.8 метр
|-
| [[Файл:Viadotto Morandi (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56101974|Ansa del Tevere viaduct]]''
| [[Италия]]
| [[Рим]]
| 
| 
| 
| 145 метр
|-
| [[Файл:Anzac Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q295838|ANZAC Bridge]]''
| [[Австралия]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| 805 метр
|-
| [[Файл:Aomori Bay Bridge at night.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4778670|Aomori Bay Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Аомори]]
| ''[[:d:Q11662157|Port of Aomori]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q59516|Aomori Station]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992
| 1219 метр
|-
| [[Файл:Arbizelaiko zubibidea (Aretxabaleta).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111781364|Arbizelaiko zubibidea]]''
| [[Испания]]
| [[Аречавалета]]
| ''[[:d:Q1181363|Deba River]]''
| 
| 
| 424.32 метр
|-
| [[Файл:Arthur Ravenel Bridge (from water).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4800088|Arthur Ravenel Jr. Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Көньяк Каролина]]
| ''[[:d:Q5167806|Cooper River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-07-16
| 
|-
| [[Файл:Ágora, Ciudad de las Artes y las Ciencias, Valencia, España, 2014-06-29, DD 58 alt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2458493|Assut de l'Or Bridge]]''
| [[Испания]]
| [[Валенсия]]
| ''[[:d:Q2713406|Turia Garden]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-12-11
| 180 метр
|-
| [[Файл:Basas1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24943201|Atal Setu Bridge]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q2375700|Kathua district]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q172269|Pathankot District]]''
| ''[[:d:Q317899|Ravi River]]''
| 
| 
| 592 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q26709776|Ağın Bridge]]''
| [[Төркия]]
| [[Агын]]
| ''[[:d:Q34894335|Keban Reservoir]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-10-26
| 
|-
| [[Файл:Karaj B1 bridge after the attack (8).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138862866|B1 bridge]]''
| [[Иран]]
| 
| ''[[:d:Q1728885|Karaj River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Cầu Ba Son, TP.HCM, 042022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19705165|Ba Son Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| [[Һошимин|Хошимин]]
| ''[[:d:Q1060805|Saigon River]]''
| 
| 
| 885.7 метр
|-
| [[Файл:Badong Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4841073|Badong Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q799676|Badong County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-07-01
| 908 метр
|-
| [[Файл:Le pont suspendu d'Halong.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115191968|Bai Chay bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| ''[[:d:Q33396|Quảng Ninh]]''
| ''[[:d:Q10834221|Vịnh Cửa Lục]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-12-02
| 903 метр
|-
| [[Файл:Baijusi Yangtze River Bridge1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22100173|Baijusi Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q713410|Dadukou District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q554491|Banan District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1789 метр
|-
| [[Файл:Bailizhou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q138535466|Bailizhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Puente Baluarte 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q805835|Baluarte Bridge]]''
| [[Мексика]]
| [[Конкордия (Конкордия, Синалоа)]]
| ''[[:d:Q948470|Baluarte River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013
| 1124 метр
|-
| [[Файл:Worli skyline with BSWL.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q314572|Bandra–Worli Sea Link]]''
| [[Һиндстан]]
| [[Mumbai|Мумбай]]
| ''[[:d:Q6734002|Mahim Bay]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-06-30
| 3.5 mile
|-
| [[Файл:Tasmania - Batman Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q810853|Batman Bridge]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q17348182|Sidmouth]]''
| ''[[:d:Q971590|Tamar River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-05-18
| 442 метр
|-
| [[Файл:Bayview Bridge 2010-07-24 14-12-30.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q642739|Bayview Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Адамс (округ, Иллинойс)]]&lt;br/&gt;[[Мэрион (округ, Миссури)|Нью-Мадрид (округ, Миссури)]]
| [[Миссисипи (елга)]]
| 
| 
| 1374 метр
|-
| [[Файл:Rheinbrücke A42.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q814024|Beeckerwerth Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дуйсбург]]
| [[Рейн]]
| 
| 
| 1030 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q102046183|Bengbu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q360069|Bengbu]]''
| ''[[:d:Q213576|Huai River]]''
| 
| 
| 452 метр
|-
| [[Файл:Berliner Brücke Halle.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q821449|Berliner Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һалле]]
| ''[[:d:Q1571427|Halle]]''
| 
| 
| 171 метр
|-
| [[Файл:Bianyuzhou Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q22101173|Bianyuzhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1337631|Huangmei County]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1335940|Chaisang District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-12-30
| 3537 метр
|-
| [[Файл:Schneckenbrücke neu (2).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q856823|Bickensteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q47501154|Villingen]]''
| 
| 
| 
| 185 метр
|-
| [[Файл:Bill Emerson Memorial Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q862082|Bill Emerson Memorial Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]&lt;br/&gt;[[Миссури (штат)|Миссури]]
| [[Миссисипи (елга)]]
| 
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-12-13
| 1205 метр
|-
| [[Файл:Bingcaogang Bridge - view from Dukou.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15902649|Bingcaogang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q425415|Panzhihua]]''
| ''[[:d:Q1038418|Jinsha River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Пограничный мост Благовещенск-Хэйхэ.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q65143215|Blagoveshchensk–Heihe Bridge]]''
| [[Россия]]&lt;br/&gt;[[Кытай]]
| ''[[:d:Q349983|Heihe]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1763289|Blagoveshchensky District, Amur Oblast]]''
| [[Амур (елга)|Амур]]
| 
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-06-10
| 1280 метр
|-
| [[Файл:Kerrey Pedestrian Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4933016|Bob Kerrey Pedestrian Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Небраска]]&lt;br/&gt;[[Айова]]
| [[Миссури (елга)]]
| ''[[:d:Q7782117|Theodore Zoli]]''
| 
| 2224 Фут
|-
| [[Файл:Bertonico (LO) - ponte di Boccaserio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98077330|Boccaserio bridge]]''
| [[Италия]]
| [[Бертонико]]&lt;br/&gt;[[Монтодине]]
| ''[[:d:Q63109|Adda]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009
| 400 метр
|-
| [[Файл:Big Obukhovsky Bridge-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1494544|Bolshoy Obukhovsky Bridge]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q1266580|Rybatskoye Municipal Okrug]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16005131|Novosaratovka]]''
| [[Нева]]
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-12-15
| 2824 метр
|-
| [[Файл:Bridge of the Americas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q216061|Bridge of the Americas]]''
| [[Панама]]
| ''[[:d:Q2078026|Balboa]]''
| [[Panama kanalı]]
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-12&lt;br/&gt;1962
| 1654 метр
|-
| [[Файл:Tábor, most přes Jordán (01).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66305676|Bridge over Jordán]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q56413037|Tábor]]''
| ''[[:d:Q6277558|Jordán]]''
| 
| 
| 220 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q130552582|Britannia Road footbridge]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q736170|Town of Cambridge]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1573718|City of Vincent]]''
| ''[[:d:Q1939502|Mitchell Freeway]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q125845486|Yanchep railway line]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-06-07
| 170.25 метр
|-
| [[Файл:New York City (New York, USA), Brooklyn Bridge -- 2012 -- 6630.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125006|Brooklyn Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Манхэттэн]]&lt;br/&gt;[[Бруклин]]
| ''[[:d:Q212862|East River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-05-24
| 5989 Фут
|-
| [[Файл:Cargo-sur-la-Seine-devant-Caudebec-en-Caux-DSC 0375.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q734387|Brotonne Bridge]]''
| [[Франция]]
| [[Кодбек-ан-Ко]]&lt;br/&gt;[[Сен-Никола-де-Бликтюи]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q21979911|Rives-en-Seine]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21979910|Arelaune-en-Seine]]''
| [[Сена]]
| 
| 
| 1278 метр
|-
| [[Файл:Brücke am Wasserfal (Torsten-Lamprecht Weg), Magdeburg 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q996003|Brücke am Wasserfall]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Магдебург]]
| ''[[:d:Q435544|Alte Elbe]]''
| 
| 
| 232.5 метр
|-
| [[Файл:Würzburg - Brücke der Deutschen Einheit.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q996038|Brücke der Deutschen Einheit]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вүрцбург]]
| ''[[:d:Q1670|Main]]''
| 
| 
| 239 метр
|-
| [[Файл:Düsseldorf-Stadtbezirk 1; Schrägseilbrücke a.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15108101|Brücke Jülicher Straße]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
| 
| 
| 
| 162 метр
|-
| [[Файл:Busan Harbor Bridge2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2187707|Busan Harbor Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50363|Nam District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q50423|Yeongdo District]]''
| ''[[:d:Q12438381|Port of Busan]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-05-22
| 3100 метр
|-
| [[Файл:Bridge in Haiphong.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4914331|Bính Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| [[Һайфоң]]
| ''[[:d:Q5024864|Cam River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-05-13
| 1347 метр
|-
| [[Файл:150315-Bruchsal-02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15108515|Büchenauer Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Брухзаль]]
| 
| 
| 
| 85.2 метр
|-
| [[Файл:Cable Bridge Pasco WA.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5015633|Cable Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]]
| ''[[:d:Q2251|Columbia River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-09
| 758 метр
|-
| [[Файл:Židlochovice most 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13629018|Cable-stayed bridge in Židlochovice]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q393955|Жидлоховитсе]]''
| ''[[:d:Q45254|Svratka]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 65 метр
|-
| [[Файл:Ponte Estaiada da Barra da Tijuca (Mapillary 866470744287649).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136675751|cable-stayed bridge of Metro Line 4]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q808789|Barra da Tijuca]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Pod hobanat Satu Mare - vedere generală.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132531878|Cable-stayed bridge of Satu Mare]]''
| [[Румыния]]
| [[Сату-Маре]]
| ''[[:d:Q217401|Someș]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Autostrada A31, ponte sull'Adige (Piacenza d'Adige).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q19660036|Cable-stayed bridge over the Adige river]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q16226|Province of Padua]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16270|Province of Rovigo]]''
| ''[[:d:Q13696|Adige]]''
| 
| 
| 1087 метр
|-
| [[Файл:Puente sobre el rio Iregua en Logrono.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q62592913|Cable-stayed bridge over the Iregua River]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q31917806|Logroño]]''
| ''[[:d:Q2735893|Iregua]]''
| 
| 
| 304 метр
|-
| [[Файл:Ponte ferroviária da Linha 13 Jade.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113483033|Cable-stayed railway bridge of Line 13, São Paulo]]''
| [[Бразилия]]
| 
| ''[[:d:Q2601181|Rodovia Ayrton Senna]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3438425|Rodovia Hélio Smidt]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Cầu Cao Lãnh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5034299|Cao Lanh Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| ''[[:d:Q35656|Cao Lãnh]]''
| ''[[:d:Q2784618|Tiền River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-05-27
| 2010 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q137218070|Carl-Zeiss-Brücke (Saalfeld/Saale)]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Заальфельд/Заале]]
| ''[[:d:Q1678|Saale]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Viadotto Carpineto, raccordo autostradale 5.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15052634|Carpineto viaduct]]''
| [[Италия]]
| [[Виетри-ди-Потенза]]
| 
| 
| 
| 242 метр
|-
| [[Файл:Jinan Weiliu Road Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139792554|Category:Weiliulu Viaduct]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Wujiang Bridge Yuqing1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q138798104|Category:Wujiang Bridge Yuqing]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q1515792|Wu River]]''
| 
| 
| 617 метр
|-
| [[Файл:湘潭三大桥远景.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137718576|Category:Xiangjiang Third Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q831884|Xiang River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Changsha Xiangluzhou Bridge (far view) 20250821.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138818486|Category:Xiangluzhou Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q831884|Xiang River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Centenario1 (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q747908|Centennial Bridge, Panama]]''
| [[Панама]]
| [[Панама]]
| [[Panama kanalı]]
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-08-15
| 1052 метр
|-
| [[Файл:Changshou Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5072119|Changshou Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009
| 1146 метр
|-
| [[Файл:Changtai Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q85879435|Changtai Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q57970|Changzhou]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1365433|Taixing]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Chaozhou Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q99335837|Chaozhou Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1342144|Xiangqiao District]]''
| ''[[:d:Q389788|Han River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-01-15
| 
|-
| [[Файл:Nemours - Pont à haubans sur le Loing - Ensemble.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q21549079|Charles-Hochart Bridge]]''
| [[Франция]]
| [[Немур]]&lt;br/&gt;[[Сен-Пьерр-ле-Немур]]
| ''[[:d:Q249062|Loing]]''
| 
| 
| 155 метр
|-
| [[Файл:Cheongna Haneul Bridge, January 2026.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q136766579|Cheongna Haneul Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Инчон]]
| ''[[:d:Q37960|Сары диңгез]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Saecheonnyeon Cable-stayed Bridge3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136668949|Cheonsa West Bridge]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q17498613|Chibi Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1359268|Honghu]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q615021|Chibi City]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 4557 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q47450746|Chirajara-Brücke]]''
| [[Колумбия]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q11135713|Chizhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q219938|Zongyang County]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1335692|Guichi District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018
| 8347 метр
|-
| [[Файл:Chizhou Yangtze River Rail-Road Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q124632874|Chizhou Yangtze River Rail-Road Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 3.1 километр
|-
| [[Файл:North Korea-Pyongyang-Road to May Day Stadium-01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1076120|Chongryu Bridge]]''
| [[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]]
| [[Пхеньян]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q700629|Chung-guyok]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q700590|Moranbong-guyok]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q195886|Taedonggang-guyok]]''
| ''[[:d:Q330618|Taedong River]]''
| 
| 
| 450 метр
|-
| [[Файл:Chow Chow Bridge, 1968.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20712235|Chow Chow Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q26207198|Quinault Reservation]]''
| ''[[:d:Q1390482|Quinault River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Reading Cycle and Pedestrian Bridge 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21585375|Christchurch Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q21496716|Reading]]''
| ''[[:d:Q19686|River Thames]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-09-30
| 
|-
| [[Файл:Paseo-bridge2a.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5113181|Christopher S. Bond Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миссури (штат)|Миссури]]
| [[Миссури (елга)]]
| 
| 
| 523 метр
|-
| [[Файл:Cimu Bridge 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15931316|Cihmu Bridge]]''
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q97026874|Fushi Village]]''
| ''[[:d:Q11598263|Liwu River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-05
| 136 метр
|-
| [[Файл:Cinecitta Steg1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1092369|Cinecittà-Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Nürnberg]]
| ''[[:d:Q163880|Pegnitz]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Calatrava-Bréck-Citer--w.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108357896|Citer]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q9924|Haarlemmermeer]]''
| ''[[:d:Q2535707|Hoofdvaart/Hoofdweg (Haarlemmermeer)]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Clark bridge west alton mo dec 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1095681|Clark Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]
| [[Миссисипи (елга)]]
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-01
| 1408 метр
|-
| [[Файл:Unten Am Fluß (255170209).jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123014287|Clodra mill bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Берга (Эльстер)]]
| ''[[:d:Q44729|Weisse Elster]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Coast Meridian Overpass bridge deck.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5138195|Coast Meridian Overpass]]''
| [[Канада]]
| [[Британия Колумбиясе]]
| 
| ''[[:d:Q944608|AtkinsRéalis]]''
| 
| 580 метр
|-
| [[Файл:Pont de Cocody.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q86680240|Cocody Bridge]]''
| [[Кот-д’Ивуар]]
| ''[[:d:Q1515|Абиҗан]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1105423|Cocody]]''
| [[Лагуна]]
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-08-12
| 634 метр
|-
| [[Файл:Cornelis van Beverenbrug - IJsselmonde - Rotterdam - View of the bridge from the Zwijndrechtsepad in the south.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108116678|Cornelis van Beverenbrug]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]''
| ''[[:d:Q1469578|A16 motorway]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:El Viaducto, Pereira, Colombia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1632036|César Gaviria Trujillo Viaduct]]''
| [[Колумбия]]
| [[Перейра (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q1613504|Otún River]]''
| 
| 
| 704 метр
|-
| [[Файл:DSC 8728 (17815712628)2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1151193|Cần Thơ Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| [[Канто (Вьетнам)]]
| ''[[:d:Q978743|Bassac River]]''
| 
| 
| 2.65 километр
|-
| 
| ''[[:d:Q139619370|Da-Vinci-Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һайделберг]]
| ''[[:d:Q564867|Mannheim–Karlsruhe–Basel railway]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-12-18
| 121 метр
|-
| [[Файл:Chongqing bridge, Dafosi Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5208370|Dafosi Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| 1176 метр
|-
| [[Файл:Long bridge (Unsplash).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4116335|Dames Point Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Җәксонвилл|Җәксонсвилл]]
| ''[[:d:Q1677915|St. Johns River]]''
| 
| 
| 3244.9 метр&lt;br/&gt;3218 метр
|-
| [[Файл:Donaustadtbrücke.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q877703|Danube city bridge]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| [[Дунай]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q877785|New Danube Canal]]''
| 
| 
| 741 метр
|-
| [[Файл:Danzhou Yangpu Bridge (20230327181151).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17001304|Danzhou Yangpu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q10747786|Yangpu Economic Development Zone]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-04-04
| 
|-
| [[Файл:Donaubruecke Deggenau2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1240840|Deggenau Danube bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Деггендорф]]
| [[Дунай]]
| 
| 
| 848 метр
|-
| [[Файл:Deir-ez-zor335.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5252538|Deir ez-Zor suspension bridge]]''
| [[Сүрия]]
| 
| [[Yefrat yılğası]]
| 
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927
| 460 метр
|-
| [[Файл:鼎山长江大桥.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15614498|Dingshan Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q201723|Jiangjin District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q588451|Jiulongpo District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013
| 2047 метр
|-
| [[Файл:Diwei Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5284753|Diwei Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008
| 
|-
| [[Файл:Mary Ave Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6778982|Don Burnett Bicycle-Pedestrian Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
| ''[[:d:Q399994|Interstate 280]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Donghai Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q338136|Donghai Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| ''[[:d:Q45341|Көнчыгыш Кытай диңгезе]]''
| 
| 
| 32.5 километр
|-
| [[Файл:重庆 长江上的渡江大桥.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17001296|Dongshuimen Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q713343|Yuzhong District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q713491|Nan'an District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1124.947 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q15055837|Donzère-Mondragon Bridge]]''
| [[Франция]]
| [[Ла-Гард-Адемар]]
| ''[[:d:Q1032562|Donzère-Mondragon Canal]]''
| 
| 
| 165 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q16833751|Dryburgh Abbey Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q211113|Scottish Borders]]''
| ''[[:d:Q503262|River Tweed]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Duge Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18109819|Duge Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q485918|Liupanshui]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q373629|Xuanwei]]''
| ''[[:d:Q814822|Beipan River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016
| 1341 метр
|-
| [[Файл:MostUPodebrad A. CelkovyPohled.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18192779|Dálniční most přes Labe u Poděbrad]]''
| [[Чехия]]
| [[Осечек]]&lt;br/&gt;[[Либице над Цидлиноу]]
| [[Эльба]]
| 
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-11-02
| 244.8 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q128795128|Düsseldorfer Brückenfamilie]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Barge under EE bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q378152|East Huntington Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Көнбатыш Виргиния]]
| ''[[:d:Q4915|Ohio River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-08
| 274.32 метр
|-
| [[Файл:Ponte de Figueira da Foz1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2103700|Edgar Cardoso Bridge]]''
| [[Португалия]]
| [[Фигейра-да-Фош]]
| ''[[:d:Q15656|Mondego River]]''
| 
| 
| 1421 метр
|-
| [[Файл:Edong Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q129403|Edong Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q71204|Huangshi]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q44026|Xishui County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1486 метр
|-
| [[Файл:Ehuang Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11447329|Ehuang Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q71355|Huanggang]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q71305|Ezhou]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 3245 метр
|-
| [[Файл:Eisackbrücke Albeins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132485607|Eisackbrücke Albeins]]''
| [[Италия]]
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006
| 
|-
| [[Файл:Ponte Emanuela Loi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q122171343|Emanuela Loi bridge]]''
| [[Италия]]
| [[Монсеррато]]
| ''[[:d:Q3975289|State road 554]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-12-12
| 82.5 метр
|-
| [[Файл:Puente Carlos Fdz. Casado.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6091174|Engineer Carlos Fernández Casado Bridge]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q71140|León Province]]''
| ''[[:d:Q3373938|Reservoir of Barrios de Luna]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Rotterdam erasmusbrug.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1348188|Erasmusbrug]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]''
| ''[[:d:Q1362309|Nieuwe Maas]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-09-06
| 802 метр
|-
| [[Файл:Wuhan Erqi Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11124442|Erqi Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-12-31
| 6507 метр
|-
| [[Файл:Erskine-bridge-south.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5395818|Erskine Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q211091|Renfrewshire]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q208121|West Dunbartonshire]]''
| ''[[:d:Q19721|River Clyde]]''
| ''[[:d:Q4019947|William Brown]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-07-02
| 1321.87 метр
|-
| [[Файл:Υψηλή Γέφυρα Ευρίπου.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25040056|Euripus Bridge]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q12875805|Chalkideon Municipality]]''
| ''[[:d:Q1137741|Euripus Strait]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-07-09
| 694.5 метр
|-
| [[Файл:Duisburg, Expo-Brücke, 2015-07 CN-01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15056047|Expo-Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дуйсбург]]
| ''[[:d:Q9011|Bundesautobahn 3]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Farrisbrua mars 2018 (3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17770694|Farrisbrua]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q156125|Larvik]]''
| ''[[:d:Q3356675|Farris]]''
| 
| 
| 570.6 метр
|-
| [[Файл:Faroebridgesyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1397260|Farø Bridges]]''
| [[Дания]]
| ''[[:d:Q183572|Vordingborg Municipality]]''
| ''[[:d:Q269398|Storstrømmen]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-06-04
| 3322 метр
|-
| [[Файл:瑞安大桥.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24837160|Feiyunjiang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q15900585|Feiyun River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Fengjie Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5443434|Fengjie Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1362044|Fengjie County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005
| 893 метр
|-
| [[Файл:Stuttgart Ferdinand-Leitner Steg - 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15110651|Ferdinand-Leitner-Steg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q727750|Stuttgart-Mitte]]''
| 
| 
| 
| 100 метр
|-
| [[Файл:Fiberline Bridge Kolding Denmark 2013c.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q16323524|Fiberline-broen]]''
| [[Дания]]
| ''[[:d:Q21101|Kolding Municipality]]''
| ''[[:d:Q21009819|Fredericia-Vamdrup-banen]]''
| 
| 
| 40 метр
|-
| [[Файл:Fleher Bruecke, von Westen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q319850|Flehe Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Нойсс]]
| [[Рейн]]
| 
| 
| 1165 метр
|-
| [[Файл:Flug -Rom-Düsseldorf-Hamburg 2013 by-RaBoe 400.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1433327|Flughafenbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
| [[Рейн]]
| 
| 
| 1286.5 метр
|-
| [[Файл:Frankfurt Am Main-Floesserbruecke-Ansicht von der Ignatz-Bubis-Bruecke-20110304.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1434784|Flößerbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Франкфурт]]
| ''[[:d:Q1670|Main]]''
| 
| 
| 221 метр
|-
| [[Файл:Landappbw 480336 1823 Fuss- und Radbrücke über den Neckar Hessigheim.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123194142|Foot and bike bridge over the Neckar (Hessigheim)]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q8541|Ludwigsburg District]]''
| ''[[:d:Q1673|Neckar]]''
| 
| 
| 106 метр
|-
| [[Файл:Lávka v Lužci nad Vltavou 2024-04-27 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106688735|Footbridge Lužec nad Vltavou - Bukol]]''
| [[Чехия]]
| [[Лужец над Влтавоу]]&lt;br/&gt;[[Букол]]
| ''[[:d:Q131574|Vltava]]''
| 
| 
| 138 метр
|-
| [[Файл:Foot bridge over Birchwood Park Avenue, Warrington - geograph.org.uk - 2653980.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124327770|footbridge over Birchwood Park Avenue]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q894095|Warrington]]''
| ''[[:d:Q4649486|A574 road]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q136470804|Fourth Panama Canal Bridge]]''
| [[Панама]]
| ''[[:d:Q2216621|Arraiján District]]''&lt;br/&gt;[[Панама (шәһәр)]]
| [[Panama kanalı]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Pont depuis l' Oyapock.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q996255|Franco-Brazilian Binational Bridge]]''
| [[Бразилия]]&lt;br/&gt;[[Франция]]
| ''[[:d:Q731606|Saint-Georges]]''&lt;br/&gt;[[Ояпоки]]
| ''[[:d:Q1541246|Oyapock]]''
| 
| 
| 378 метр
|-
| [[Файл:Dubrovnik-bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1442774|Franjo Tuđman Bridge]]''
| [[Хорватия]]
| [[Дубровник]]
| ''[[:d:Q931551|Ombla]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002
| 518 метр
|-
| [[Файл:Friedrich-Ebert-Bruecke-Bonn-Panorama.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q589865|Friedrich-Ebert-Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q892684|Stadtbezirk Bonn]]''&lt;br/&gt;[[Бойель]]
| [[Рейн]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Fuchimen Bridge 富翅门大桥 23-09-2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67936115|Fuchimen Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Fuling Pipeline Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q116745710|Fuling Pipeline Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Fuling Wujiang Bridge-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5507939|Fuling Wujiang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q553934|Fuling District]]''
| ''[[:d:Q1515792|Wu River]]''
| 
| 
| 1300 метр
|-
| [[Файл:Fuling Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5507940|Fuling Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-05
| 631 метр
|-
| [[Файл:Galecopperbrug 1991.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13639002|Galecopperbrug]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Үтрехт]]
| ''[[:d:Q478348|Amsterdam–Rhine Canal]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q24834568|Ganlanba Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q15060602|Lancang River]]''&lt;br/&gt;[[Мекоң]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Gantertalbruecke02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q378688|Ganter Bridge]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q67474|Ried-Brig]]''
| ''[[:d:Q96093940|Ganterbach]]''
| 
| 
| 678 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q136544978|Gaolangang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:General Rafael Urdaneta Bridge view from the lake to Cabimas side.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q317207|General Rafael Urdaneta Bridge]]''
| [[Венесуэла]]
| [[Маракайбо]]
| ''[[:d:Q182137|Lake Maracaibo]]''
| 
| 
| 8700 метр
|-
| [[Файл:Geogeum Bridge in Geoheung Jeollanam-do South Korea 20140726.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16093346|Geogeum Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50211|Goheung County]]''
| ''[[:d:Q489336|Sorokdo]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-12-16
| 2028 метр
|-
| [[Файл:George Street Bridge (geograph 3470273).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5544899|George Street Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q7926510|Victoria]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7620664|Stow Hill]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7194170|Pillgwenlly]]''
| ''[[:d:Q19699|River Usk]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-04-09
| 288 метр
|-
| [[Файл:New Goethals Bridge from airplane cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1534090|Goethals Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ричмонд (округ, Нью-Йорк)]]&lt;br/&gt;[[Элизабет (АКШ)]]
| ''[[:d:Q2865187|Arthur Kill]]''
| 
| 
| 2225 метр
|-
| [[Файл:GoldenEarsBridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1056455|Golden Ears Bridge]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q1805330|Langley]]''
| ''[[:d:Q269710|Fraser River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-06-16
| 955 метр
|-
| [[Файл:GoldenHornMetroBridge 09.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6076527|Golden Horn Metro Bridge]]''
| [[Төркия]]
| [[Истанбул]]
| ''[[:d:Q179839|Golden Horn]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-02-15
| 919 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q67897539|Gongan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1198857|Gong'an County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 6317.7 метр
|-
| [[Файл:Lávka Mikulčice–Kopčany, 2022 (11 dt).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q73163897|Great Moravia Footbridge]]''
| [[Чехия]]&lt;br/&gt;[[Словакия]]
| [[Микулчице]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q683855|Kopčany]]''
| ''[[:d:Q179251|Morava]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-10
| 143 метр
|-
| [[Файл:Great River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5599873|Great River Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]&lt;br/&gt;[[Айова]]
| [[Миссисипи (елга)]]
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-10-04
| 
|-
| [[Файл:Mississippi River bridge at Greenville MS - Lake Village AR.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5604665|Greenville Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Арканзас]]&lt;br/&gt;[[Миссисипи (штат)|Миссисипи]]
| [[Миссисипи (елга)]]
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010
| 
|-
| [[Файл:Grenlandsbrua.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1545696|Grenland Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q2290|Porsgrunn]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q484052|Bamble]]''
| ''[[:d:Q1280137|Frierfjord]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| 608 метр
|-
| [[Файл:Grenland bro.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108719190|Grenlandbrücke]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q2290|Porsgrunn]]''
| ''[[:d:Q1280137|Frierfjord]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q110344032|Grjotland bru]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q109031|Voss Municipality]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Puente Internacional 397.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1548495|Guadiana International Bridge]]''
| [[Испания]]&lt;br/&gt;[[Португалия]]
| [[Аямонте]]&lt;br/&gt;[[Каштру-Марин]]
| ''[[:d:Q14305|Guadiana]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| 666 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q137733774|Gujin Chishui River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:교동대교.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16093323|Gyodong Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50205|Ganghwa County]]''
| ''[[:d:Q494786|Ganghwa Island]]''
| 
| 
| 2.11 километр
|-
| [[Файл:Güzelyalı Overpass.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55613159|Güzelyalı Bridge]]''
| [[Төркия]]
| [[Конак (Измир)|Конак]]
| ''[[:d:Q56278382|Mustafa Kemal Coastal Boulevard]]''
| 
| 
| 125 метр
|-
| [[Файл:Neckar bei Untertürkheim - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124713202|Hafenbahnbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Штутгарт]]
| ''[[:d:Q1673|Neckar]]''
| 
| 
| 119.65 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q17023458|Haihuang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q536207|Hualong Hui Autonomous County]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1364610|Jainca County]]''
| [[Xuanxe]]
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q67896729|Haihuang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1364610|Jainca County]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q536207|Hualong Hui Autonomous County]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Haleboggsbridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12059375|Hale Boggs Memorial Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сент-Чарльз (приход, Луизиана)]]
| [[Миссисипи (елга)]]
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-10-06
| 
|-
| [[Файл:Tokyo International Airport Terminal 2 -02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17220033|Haneda Sky Arch]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11610321|Haneda Airport]]''
| ''[[:d:Q11525006|東京湾岸道路]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Hangzhou Bay Bridge ABA 1360 AK1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q326249|Hangzhou Bay Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| ''[[:d:Q700024|Hangzhou Bay]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-05-01
| 35673 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q124398407|Hangzhou-Ningbo Expressway Double Line Yongjiang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Hanjiatuo Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5648246|Hanjiatuo Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q553934|Fuling District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1137 метр
|-
| [[Файл:Calatrava harp.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108357918|Harp]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q9924|Haarlemmermeer]]''
| ''[[:d:Q2535707|Hoofdvaart/Hoofdweg (Haarlemmermeer)]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19255782|Hoofdweg]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Harpe bru.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28718987|Harpe Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q488054|Sør-Fron Municipality]]''
| ''[[:d:Q927499|Gudbrandsdalslågen]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-12-17
| 324.6 метр
|-
| [[Файл:Hatania Doania Bridge - 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60154393|Hatania Doania Setu]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q3335474|Namkhana community development block]]''
| ''[[:d:Q16872954|Hatania Doania]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q17575279|Haugh of Drimmie Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q207679|Perth and Kinross]]''
| ''[[:d:Q1353655|River Ericht]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Helgelandsbrua-2006-07-02.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3319855|Helgeland bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q217808|Alstahaug Municipality]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q48870|Leirfjord Municipality]]''
| ''[[:d:Q1807605|Leirfjorden]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| 1065 метр
|-
| [[Файл:合生大桥 6084.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64585134|Hesheng Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1199390|Huicheng District]]''
| ''[[:d:Q30007669|Dongjiang]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-09-02
| 1.328 километр
|-
| [[Файл:Heureka bridge in Tikkurila, Vantaa, Finland, 2004.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q121028859|Heurekan silta]]''
| [[Финляндия]]
| [[Вантаа]]
| ''[[:d:Q630036|Keravanjoki]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Dálniční most přes Odru a Antošovické jezero 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17061515|Highway bridge over the Oder and Antošovické jezero]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q3491519|Koblov]]''&lt;br/&gt;[[Врбице (Богумин)]]
| [[Одер]]
| 
| 
| 605.6 метр
|-
| [[Файл:Hitsuishijima Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3424793|Hitsuishijima Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Сакаиде]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q67896732|Hongshui River Huiluo Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1153222|Luodian County]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q72417|Tian'e County]]''
| ''[[:d:Q615328|Hongshui River]]''
| 
| 
| 956 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q118323835|Hongyancun Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| ''[[:d:Q1045185|Jialing River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Hovenring 3 Eindhoven.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q796551|Hovenring]]''
| [[Нидерланд]]
| [[Эйндһовен]]
| ''[[:d:Q19371480|Noord Brabantlaan]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19204280|Grasdreef]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19244831|Heistraat]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-06-29
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q22100447|Huangjueping Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q588451|Jiulongpo District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q713491|Nan'an District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q136544859|Huangmaohai Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Huangpu Bridge-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3055421|Huangpu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Гуаңҗу]]
| ''[[:d:Q201463|Pearl River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-12
| 7016 метр
|-
| [[Файл:Huangyi Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15914884|Huangyi Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q425492|Luzhou]]''&lt;br/&gt;[[Сычуань]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q17001726|Humen Rail-Road Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Hungerford.bridge.arp.750pix.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1436185|Hungerford Bridge and Golden Jubilee Bridges]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[Лондон]]
| ''[[:d:Q19686|River Thames]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864
| 
|-
| [[Файл:Husutong Yangtze River Bridge2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17001596|Husutong Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q57947|Nantong]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q42622|Suzhou]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-01
| 11.072 километр
|-
| [[Файл:Hwatae Island Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q22975390|Hwatae Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Йосу]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-12-22
| 1345 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q67896735|Hwatae Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Йосу]]
| 
| 
| 
| 1345 метр
|-
| [[Файл:Puente Héroes del Chaco parcial.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q97486298|Héroes del Chaco Bridge]]''
| [[Парагвай]]
| 
| ''[[:d:Q179396|Paraguay River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Ikara-Ōhashi, -Jan. 2009 a.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11379251|Ikara Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1350888|Nagashima]]''
| ''[[:d:Q34638796|Ikara-seto]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-08-02
| 
|-
| [[Файл:Inland Sea Bridge2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11574440|Ikuchi Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Ономити|Ономичи]]
| ''[[:d:Q231312|Seto Inland Sea]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-12-08
| 790 метр
|-
| [[Файл:Incheon Grand Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483949|Incheon Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Инчон]]
| ''[[:d:Q37960|Сары диңгез]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-10-19
| 12500 метр
|-
| [[Файл:Ponte all’Indiano seen from parco delle Cascine.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397713|Indian Bridge]]''
| [[Италия]]
| [[Флоренция]]
| ''[[:d:Q115457|Arno]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-03-10
| 350 метр
|-
| [[Файл:West Bridge of Industry Park Höchst - Frankfurt Main - Germany - 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1669161|industrial park bridge west]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Франкфурт]]
| ''[[:d:Q1670|Main]]''
| 
| 
| 300 метр
|-
| [[Файл:Isarsteg G-F 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q128600381|Isarsteg Garching–Fischerhäuser]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q1420085|Fischerhäuser]]''&lt;br/&gt;[[Гархинг-бай-Мюнхен]]
| ''[[:d:Q106588|Isar]]''
| 
| 
| 96 метр
|-
| [[Файл:White Bridge of Ahvaz Darafsh (125).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97005112|Island Park Bridge (Ahvaz)]]''
| [[Иран]]
| ''[[:d:Q1272922|Ahvaz County]]''
| ''[[:d:Q461557|Karun River]]''
| 
| 
| 158 метр
|-
| [[Файл:Seto Bri1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4571931|Iwakurojima Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Сакаиде]]
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Jackfield Bridge - geograph.org.uk - 472069.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q88959604|Jackfield Free Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q20886705|The Gorge]]''
| ''[[:d:Q19682|River Severn]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-10-18
| 
|-
| [[Файл:Jedleseer bruecke4.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1686164|Jedleseer Bridge]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| ''[[:d:Q877785|New Danube Canal]]''
| 
| 
| 204 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q19726910|Achmad Amins Bridge]]''
| [[Индонезия]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Jerusalem Chords Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1057872|Jerusalem Chords Bridge]]''
| [[Исраил]]
| [[Иерусалим|Котдус]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-06-25
| 360 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q56424400|Jianghai Channel Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q59095|Zhuhai]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q67896717|Jiangshun Xi River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q34412|Foshan]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q59132|Jiangmen]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Jiashao Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10924079|Jiaxing-Shaoxing Sea Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| ''[[:d:Q700024|Hangzhou Bay]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-07-19
| 10138 метр
|-
| [[Файл:Jiayu Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498603|Jiayu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1236870|Jiayu County]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1359268|Honghu]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-11-28
| 4690 метр
|-
| [[Файл:Jindo Bridge in South Korea.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6750914|Jindo Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50342|Haenam County]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q50325|Jindo County]]''
| 
| 
| 
| 484 метр
|-
| [[Файл:Jingyue Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396998|Jingyue Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1356616|Jianli]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q151958|Yueyang]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-12-09
| 4512.5 метр
|-
| [[Файл:Jingzhou-Changjiang daqio.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11773514|Jingzhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q71247|Jingzhou]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 4397.6 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q67896733|Jingzhou Yangtze River North Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q71247|Jingzhou]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Gong'an Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498601|Jingzhou Yangtze River road-railway bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1363632|Jiangling County]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1198857|Gong'an County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 6317.672 метр
|-
| [[Файл:G5 Jinshajiang Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116728689|Jinshajiang Bridge of Jingkun Expressway]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1342211|Yanbian County]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q425415|Panzhihua]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Jintang cable-stayed bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1015411|Jintang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| ''[[:d:Q45341|Көнчыгыш Кытай диңгезе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-12-25
| 26540 метр
|-
| [[Файл:Second Jiujiang Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q14629144|Jiujiang Yangtze River Expressway Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q216077|Jiujiang]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1337631|Huangmei County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-28
| 8462 метр
|-
| [[Файл:View of the Hong Kong-Zhuhai-Macao Bridge West Section from Zhuhai Qinglü South Road 20250130-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56424258|Jiuzhou Port Channel Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q59095|Zhuhai]]''
| 
| ''[[:d:Q716737|Arup]]''
| 
| 693 метр
|-
| [[Файл:Ponte Jorge Amado, Ilheus, Ba (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51882630|Jorge Amado Bridge]]''
| [[Бразилия]]
| [[Ильеус]]
| ''[[:d:Q9652157|Pontal bay]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5016002|Cachoeira River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-01
| 533 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q17498536|Jungar Yellow River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1354680|Qingshuihe County]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1342508|Jungar Banner]]''
| [[Xuanxe]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Rovaniemi -The ”Lumberjack's Candle Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4539592|Jätkänkynttilä]]''
| [[Финляндия]]
| [[Рованиеми]]
| ''[[:d:Q214779|Kemijoki]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-09-28
| 320 метр
|-
| [[Файл:Ponte-Adige (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59846684|Kaiserjäger bridge]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q59417360|Terre d'Adige]]''&lt;br/&gt;[[Лавис]]
| ''[[:d:Q13696|Adige]]''
| 
| 
| 260 метр
|-
| [[Файл:Kaisermühlenbrücke.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1721708|Kaisermühlen Bridge]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| ''[[:d:Q877785|New Danube Canal]]''
| 
| 
| 208 метр
|-
| [[Файл:Berlin, Kaisersteg, 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1721743|Kaisersteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q158089|Трептов-Көпеник]]''
| ''[[:d:Q1684|Spree]]''
| 
| 
| 140.3 метр
|-
| [[Файл:Kamome-Ohashi (Osaka)01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q10854989|Kamome Ohashi]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q985711|Suminoe-ku]]''
| 
| 
| 
| 442 метр
|-
| [[Файл:Kampmannbrücke (Neubau 2019).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1396221|Kampmann bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Эссен]]
| ''[[:d:Q1664|Ruhr]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-12-20
| 173 метр
|-
| [[Файл:Kan0424.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1723648|Kanchanaphisek Bridge]]''
| [[Таиланд]]
| ''[[:d:Q476440|Phra Pradaeng]]''
| ''[[:d:Q118850|Chao Phraya River]]''
| ''[[:d:Q16912277|WSP USA]]''
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-11-15
| 951 метр
|-
| [[Файл:Kangbo Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14629192|Kangbo Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1199413|Hejiang County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1695 метр
|-
| [[Файл:Kap Shui Mun Bridge from Sham Tseng.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3236838|Kap Shui Mun Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q878514|Tsuen Wan District]]''&lt;br/&gt;[[Һоң Коң]]
| ''[[:d:Q6366345|Kap Shui Mun]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-05-22
| 820 метр
|-
| [[Файл:Karnali Bridge 4.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397000|Karnali Bridge]]''
| [[Непал]]
| ''[[:d:Q28458|Bardiya District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28153|Kailali District]]''
| ''[[:d:Q390232|Ghaghara River]]''
| 
| 
| 500 метр
|-
| [[Файл:Katzengrabensteg Köpenick (2).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1736892|Katzengrabensteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q158089|Трептов-Көпеник]]''
| ''[[:d:Q1684|Spree]]''
| 
| 
| 109.2 метр
|-
| [[Файл:Kawasaki Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10855040|Kawasaki Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1207746|Kita-ku]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q490581|Miyakojima Ward]]''
| ''[[:d:Q52110971|Ōkawa River]]''
| 
| 
| 129.15 метр
|-
| [[Файл:気仙沼湾横断橋.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48753793|Kesennuma Bay Crossing Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Кесеннума]]
| ''[[:d:Q11548037|Kesennuma Bay]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-03-06
| 1344 метр
|-
| [[Файл:Kessock Bridge from North Kessock - geograph.org.uk - 6609413.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1739833|Kessock Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q208279|Highland]]''
| ''[[:d:Q813410|Beauly Firth]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982
| 1056 метр&lt;br/&gt;3465 Фут
|-
| [[Файл:Hinomaru OP-07 Sky Bus Tokyo Fukagawa Sakura Matsuri 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63268232|Kiba Park Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Кото (махсус район)|Кото]]
| 
| 
| 
| 250 метр
|-
| [[Файл:River Tweed and Wire Bridge Cottage, Peebles - geograph.org.uk - 2563936.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19973483|Kingsmeadows Wire Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q211113|Scottish Borders]]''
| ''[[:d:Q503262|River Tweed]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Kolbäcksbron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3604217|Kolbäck Bridge]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q507709|Umeå Municipality]]''
| ''[[:d:Q51845|Ume älv]]''
| 
| 
| 700 метр
|-
| [[Файл:Japan Palau Friendship Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q31374|Koror–Babeldaob Bridge]]''
| [[Палау]]
| ''[[:d:Q189426|Koror]]''
| ''[[:d:Q3368238|reef pass]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-01-11
| 413 метр
|-
| [[Файл:20250928 Kruunusillat Kronbroarna Crown Bridges - Helsinki Helsingfors, Suomi Finland (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q95740548|Kruunuvuorensilta]]''
| [[Финляндия]]
| [[Һельсинки|Һелсинки]]
| ''[[:d:Q10549427|Kruunuvuorenselkä]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-04-18
| 1191 метр
|-
| [[Файл:Ludwigshafen Mannheim Schuhmacherbruecke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1793307|Kurt-Schumacher-Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Маннһейм]]&lt;br/&gt;[[Лүдвигсһафен-ам-Рейн]]
| [[Рейн]]
| 
| 
| 1500 метр
|-
| [[Файл:Kärkistensalmi Bridge 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11874127|Kärkinen Bridge]]''
| [[Финляндия]]
| [[Ювәскүлә|Йювяскюля]]
| ''[[:d:Q24328405|Kärkistensalmi]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-08-29
| 787 метр
|-
| [[Файл:Kåfjordbrua bridge over Kåfjorden in Alta, Troms og Finnmark, Norway, 2022 August.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11982773|Kåfjord bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q6535|Alta]]''
| ''[[:d:Q922809|Kåfjorden]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-12-20
| 300 метр
|-
| [[Файл:Koehlbrandbruecke.wmt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q520613|Köhlbrand Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q1626|Hamburg-Mitte]]''
| ''[[:d:Q730662|Köhlbrand]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-09-20
| 3618 метр
|-
| [[Файл:Puente de la Constitución de 1812, Cádiz, en agosto de 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6464357|La Constitución de 1812 Bridge]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q81978|Cádiz Province]]''
| ''[[:d:Q662059|Bay of Cádiz]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-09-24
| 3092 метр
|-
| [[Файл:پل لالی2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111379185|Lali Bridge]]''
| [[Иран]]
| ''[[:d:Q1279155|Lali County]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1278711|Masjed Soleyman County]]''&lt;br/&gt;[[Хузистан]]
| ''[[:d:Q97603158|Gotvand Lake]]''
| ''[[:d:Q124392710|Hexa Company]]''
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011
| 466 метр
|-
| [[Файл:Langkawi cablecar bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1164611|Langkawi Sky Bridge]]''
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q188947|Kedah]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005
| 125 метр
|-
| [[Файл:Langqi Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67896718|Langqi Min River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q68481|Fuzhou]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Most Jižní spojky 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12032739|Lanový most]]''
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q107739533|Strašnice (Praha 10)]]''
| ''[[:d:Q8550399|railway line 220]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 
|-
| [[Файл:20110826.Obergiblen.Lechtal.-012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116534550|Lechbrücke Bach]]''
| [[Австрия]]
| [[Бах (коммуна)]]&lt;br/&gt;[[Эльбигенальп]]
| ''[[:d:Q155841|Lech]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:August 4, 2011 beautiful Boston vista (6012618162) crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q151914|Leonard P. Zakim Bunker Hill Memorial Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бостон]]
| ''[[:d:Q794927|Charles River]]''
| ''[[:d:Q7782117|Theodore Zoli]]''
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-12-20
| 436.5 метр
|-
| [[Файл:Rheinhochwasser Januar 2011 - LEV Autobahnbruecke 06.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q200494|Leverkusen Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q1786041|Merkenich]]''&lt;br/&gt;[[Леверкузен]]
| [[Рейн]]
| ''[[:d:Q1602933|Hellmut Homberg]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-07-05
| 1061 метр
|-
| [[Файл:Lewis &amp; Clark Bridge in Louisville, Kentucky.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28186741|Lewis and Clark Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Луивилл]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10748572|Utica Township]]''
| ''[[:d:Q4915|Ohio River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-12-18
| 762 метр
|-
| [[Файл:Most Slobode 2005-edit.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q637897|Liberty Bridge]]''
| [[Сербия]]
| [[Нови-Сад]]
| [[Дунай]]
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-10-11
| 1382 метр
|-
| [[Файл:Lidu Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6543759|Lidu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-10-27
| 822 метр
|-
| [[Файл:Lijiatuo Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6547014|Lijiatuo Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| 444 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q137884621|Lingang Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q427265|Yibin]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1732 метр
|-
| [[Файл:临沂市临工大桥南侧西向视图.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125130311|Lingong Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q373346|Linyi]]''
| ''[[:d:Q5967748|Yihe]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-12-27
| 1450 метр
|-
| [[Файл:Linjiangmen Bridge, Jilin City 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q9384661|Linjiangmen Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q92277|Jilin City]]''
| ''[[:d:Q210326|Songhua River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
|-
| [[Файл:Lodemannbrücke Hannover von Linden.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43091057|Lodemannbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q1826001|Linden-Limmer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q883803|Mitte]]''
| ''[[:d:Q464568|Ihme]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q104864023|Long Beach International Gateway Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лоң-Бич|Лоң Бич]]
| ''[[:d:Q30715722|Back Channel, Port of Long Beach]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-10-05
| 8800 Фут
|-
| [[Файл:Longli Bridge1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137733760|Longli Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Toolenburgbrug 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108357873|Luit]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q9924|Haarlemmermeer]]''
| ''[[:d:Q2535707|Hoofdvaart/Hoofdweg (Haarlemmermeer)]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Lune Millennium Bridge from northern bank.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1698906|Lune Millennium Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q205905|Lancaster]]''
| ''[[:d:Q1162445|River Lune]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-02
| 114 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q108940828|M44 motorway bridge over the river Tisza]]''
| [[Маҗарстан]]
| ''[[:d:Q277798|Lakitelek]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1051500|Tiszaug]]''
| ''[[:d:Q134350|Tisza]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Elmek Nimir Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q259912|Mac Nimir Bridge]]''
| [[Судан]]
| ''[[:d:Q310385|Khartoum]]''
| [[Зәңгәр Нил]]
| 
| 
| 1165.5 метр
|-
| [[Файл:Marcelo Fernan Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2692495|Marcelo Fernan Bridge]]''
| [[Филиппин|Филипин]]
| 
| ''[[:d:Q6725749|Mactan Channel]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-08
| 
|-
| [[Файл:Estakada im. Marka Sudaka widziana od Szosy Lubickiej.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26256398|Marek Sudak Overpass in Toruń]]''
| [[Польша]]
| [[Торунь]]
| 
| 
| 
| 300 метр
|-
| [[Файл:View of Margaret Hunt Hill Bridge from Reunion Tower August 2015 23.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6759541|Margaret Hunt Hill Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
| ''[[:d:Q1969490|Trinity River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012
| 368 метр
|-
| [[Файл:Margaretenbrücke, Berlin-Malchow.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q63412774|Margaretenbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Берлин]]
| ''[[:d:Q563551|Berlin outer ring]]''
| 
| 
| 66.4 метр
|-
| [[Файл:2006-05-23 15.32 Zaltbommel, Nijhoff-brug.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q769478|Martinus Nijhoffbrug]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q932089|Neerijnen]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1532373|Zaltbommel]]''
| ''[[:d:Q216171|Waal]]''
| 
| 
| 988.42 метр
|-
| [[Файл:Boyne River Bridge, M1 motorway 353105.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2186349|Mary McAleese Boyne Valley Bridge]]''
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q183544|County Meath]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q183539|County Louth]]''
| ''[[:d:Q896037|River Boyne]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4952568|Boyne Valley]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-06-09
| 
|-
| [[Файл:Masangxi Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13156619|Masangxi Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001
| 726.16 метр
|-
| [[Файл:Matsukawaura Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11530289|Matsukawaura Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Сома (Япония)|Сома]]
| ''[[:d:Q11530290|Matsukawa Lagoon]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-03
| 
|-
| [[Файл:Rheinbrücke Maxau IMGP0871.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q134506756|Maxau Rhine Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вёрт-ам-Райн]]&lt;br/&gt;[[Карлсруэ]]
| [[Рейн]]
| 
| 
| 292 метр
|-
| [[Файл:Meiko-Higashi Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11415491|Meiko Higashi Ohashi Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Токай (Айти)|Токай]]&lt;br/&gt;[[Нагоя]]
| ''[[:d:Q1189542|Port of Nagoya]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| 
|-
| [[Файл:Meiko Nishi Bridges-3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11415494|Meiko Nishi Ohashi roadway bridges]]''
| [[Япония]]
| [[Нагоя]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1203952|Tobishima]]''
| ''[[:d:Q1189542|Port of Nagoya]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985
| 
|-
| [[Файл:Meiko Central Bridge 20160904A.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11415490|Meiko-Chuo Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Нагоя]]
| ''[[:d:Q1189542|Port of Nagoya]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:The Mersey Gateway Bridge viewed from Halton Castle in Runcorn, Cheshire, England.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6820551|Mersey Gateway Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q376141|Halton]]''
| ''[[:d:Q19724|River Mersey]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q935570|Manchester Ship Canal]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-10-14
| 2.2 километр
|-
| [[Файл:Donaubruecke Metten.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1240851|Metten motorway bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Меттен]]
| [[Дунай]]
| 
| 
| 614 метр
|-
| [[Файл:00 0237 Millau - Département Aveyron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q99236|Millau Viaduct]]''
| [[Франция]]
| [[Мийо (город)]]&lt;br/&gt;[[Крессель]]
| ''[[:d:Q215653|Tarn]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3239424|railroad line from Béziers to Neussargues]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-12-14
| 2460 метр
|-
| [[Файл:Moj grad - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1267436|Millennium Bridge]]''
| [[Черногория]]
| [[Подгорица]]
| ''[[:d:Q157736|Morača]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-07-13
| 140 метр
|-
| [[Файл:Minpu 1st Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q36113|Minpu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| ''[[:d:Q99785|Huangpu River]]''
| 
| 
| 1212 метр
|-
| [[Файл:Lovers Bridge in Tyumen (May 2026) - 0 7.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19521596|Most vlyublennyh]]''
| [[Россия]]
| [[Төмән өлкәсе]]
| [[Түре|Тура]]
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-07-26
| 247.6 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q104861911|Msikaba Bridge]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:ミュンヘン大橋.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11342608|Munich bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Саппоро]]
| ''[[:d:Q1132961|Toyohira River]]''
| 
| 
| 172 метр
|-
| [[Файл:Cầu Mỹ Thuận 2 đang thi công.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q32284071|My Thuan 2 Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| ''[[:d:Q36666|Tiền Giang]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7333405|Vĩnh Long]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5017480|Cái Bè]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q34789|Vĩnh Long]]''
| [[Мекоң]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:NotoBriAgri.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11366903|Nakanoto Agricultural Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Нанао]]
| ''[[:d:Q49112765|Sangaguchi Seto]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-03-27
| 
|-
| [[Файл:渝中 建设中的轨交10号线的桥.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28414085|Nanjimen Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q713343|Yuzhong District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Second Nanjing Yangtze Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q210764|Nanjing Baguazhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-03-26
| 1238 метр
|-
| [[Файл:Third Nanjing Yangtze Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3540210|Nanjing Dashengguan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-10-07
| 4744 метр
|-
| [[Файл:Nanjing Jiangxinzhou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q10906923|Nanjing Jiangxinzhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 4.3 километр
|-
| 
| ''[[:d:Q137884722|Nanmengxi Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Nanpu Bridge 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q910848|Nanpu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| ''[[:d:Q99785|Huangpu River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-12-01
| 760 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q24836300|Nanxi Xianyuan Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q427265|Yibin]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1508 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q67896727|Nanxi Xianyuan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q537944|Nanxi District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Zwingenberg.Neckar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112186642|Neckarbrücke (Zwingenberg)]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Цвингенберг (Баден)]]
| ''[[:d:Q1673|Neckar]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-06
| 215 метр
|-
| [[Файл:Neckarsteg mit MVV Hochhaus.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1973734|Neckarsteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Маннһейм]]
| ''[[:d:Q1673|Neckar]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q105030320|Neckarwiese (Mannheim)]]''
| 
| 
| 253 метр
|-
| [[Файл:Brücke am Bahnhof Ilmenau Südwest.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134124037|Nelson Mandela Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q7878|Ilm-Kreis]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Schönebeck,Elbauenbrücke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1325154|Neue Elbebrücke Schönebeck]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Шёнебек (Эльба)]]
| [[Эльба]]
| 
| 
| 1128.5 метр
|-
| [[Файл:Hungerburgbahn-Innbrücke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98123803|Neue Hungerburgbahnbrücke]]''
| [[Австрия]]
| [[Иннсбрук]]
| ''[[:d:Q14369|Inn]]''
| 
| 
| 242 метр
|-
| [[Файл:Queen’s Wharf, Brisbane under construction in April 2020, 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48796815|Neville Bonner Bridge]]''
| [[Австралия]]
| [[Брисбен]]
| ''[[:d:Q905910|Brisbane River]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q65124213|New  Île d'Orléans Bridge]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q1659468|Beauport]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3463183|Saint-Pierre-de-l'Île-d'Orléans]]''
| ''[[:d:Q134750|Изге Ләүрәнти елгасы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2028&quot; | 2028
| 
|-
| [[Файл:201908 Under the New Baishatuo Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21041396|New Baishatuo Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q713410|Dadukou District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201723|Jiangjin District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 5320.334 метр
|-
| [[Файл:2013-06 Donaubruecke Vidin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1077240|New Europe Bridge]]''
| [[Болгария]]&lt;br/&gt;[[Румыния]]
| ''[[:d:Q652856|Calafat]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q178531|Видин]]''
| [[Дунай]]
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-06-14
| 1971 метр&lt;br/&gt;1391 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q104621750|New Kömürhan Bridge]]''
| [[Төркия]]
| ''[[:d:Q483091|Эләзыгъ иле]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q131384|Малатия]]''
| ''[[:d:Q101552090|Karakaya Reservoir]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01-02
| 660 метр
|-
| [[Файл:1. Teilstück der neuen Rheinbrücke Leverkusen am Tag der Verkehrsfreigabe-47249.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q102046231|New Leverkusen Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q7927|Көлн административ бүлгесе]]''
| [[Рейн]]
| 
| 
| 1061 метр
|-
| [[Файл:Lagos motorway concrete cable stayed bridge IC4 Portugal with nice shaped pylons in concrete - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13101568|New Portimão Bridge]]''
| [[Португалия]]
| [[Портимау]]&lt;br/&gt;[[Лагоа (Фару)|Лагоа]]
| ''[[:d:Q2455320|Arade River]]''
| 
| 
| 845 метр
|-
| [[Файл:New Railway Bridge in Belgrade at dusk.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1289610|New Railroad Bridge]]''
| [[Сербия]]
| [[Белград]]
| ''[[:d:Q14383|Sava]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979
| 1928 метр
|-
| [[Файл:Boundary River Highway Bridge of Sino-Korean Yalu River.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5045301|New Yalu River Bridge]]''
| [[Кытай]]&lt;br/&gt;[[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]]
| ''[[:d:Q75110|Dandong]]''&lt;br/&gt;[[Синыйҗу]]
| ''[[:d:Q55498|Yalu River]]''
| 
| No/unknown value
| 
|-
| [[Файл:NewYamunaBridge Ald.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q12063905|New Yamuna Bridge]]''
| [[Һиндстан]]
| [[Праяграҗ|Праяг]]
| ''[[:d:Q132726|Yamuna]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q115972287|New Zuari Bridge]]''
| [[Һиндстан]]
| [[Гоа]]
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Ponte Newton Navarro.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1143597|Newton Navarro Bridge]]''
| [[Бразилия]]
| [[Натал]]
| ''[[:d:Q975675|Potengi River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-11-21
| 1781.6 метр
|-
| [[Файл:Wesel NeueRheinbrückeB58 Bauphase2009 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q832239|Niederrheinbrücke Wesel]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Везел]]
| [[Рейн]]
| 
| 
| 772.5 метр
|-
| [[Файл:Nipigon River bridge construction.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22063704|Nipigon River Bridge]]''
| [[Канада]]
| 
| ''[[:d:Q1164945|Nipigon River]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q17017335|Nissibi Bridge]]''
| [[Төркия]]
| [[Гергер]]&lt;br/&gt;[[Сиверек]]
| ''[[:d:Q34876740|Atatürk Reservoir]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-05-21
| 610 метр
|-
| [[Файл:Nogeyama Footbridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q24867351|Noge no Tsuribashi]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q11610652|Oimatsuchō]]''
| 
| ''[[:d:Q181996|Sori Yanagi]]''
| 
| 
|-
| [[Файл:20220608 Nongye Road Bridge 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67932672|Nongye Road Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q30340|Zhengzhou]]''
| ''[[:d:Q15907254|Zhengzhoubei Railway Station]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-03-31
| 
|-
| [[Файл:Norderelbbrücke A1 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10602002|Norderelbe bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һамбург]]
| ''[[:d:Q1997911|Norderelbe]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962
| 411 метр
|-
| [[Файл:Nordhordalandsbrua towards north.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1998104|Nordhordland Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q10428388|Bergen Municipality]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56404228|Alver Municipality]]''
| ''[[:d:Q1799958|Salhusfjorden]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6513414|Osterfjorden]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-09-22
| 1614.75 метр
|-
| [[Файл:NorthernSpire2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7012379|Northern Spire Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1280897|Sunderland]]''
| ''[[:d:Q1433715|River Wear]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-08-28
| 336 метр
|-
| [[Файл:2026-05-06 Строительство моста-паруса в Мневниковской пойме 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134961770|Novozavodskaya Street bridge]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q998027|Filyovsky Park District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q630277|Khoroshyovo-Mnyovniki District]]''
| [[Мәскәү (елга)|Мәскәү елгасы]]
| 
| 
| 250 метр
|-
| [[Файл:Nydalsbrua P1080734.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114797147|Nydal bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q1324436|Trondheim municipality]]''
| ''[[:d:Q499668|Ниделва]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-10-16
| 183 метр
|-
| [[Файл:Oberhavelsteg 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q73162270|Oberhavelsteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q158083|Spandau]]''
| ''[[:d:Q1278458|Teufelsseekanal]]''
| 
| 
| 125 метр
|-
| [[Файл:Oberkasseler Brücke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q876228|Oberkasseler Brücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
| [[Рейн]]
| 
| 
| 614.72 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q91184034|Ocoee Whitewater Center Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Полк (округ, Теннесси)]]
| ''[[:d:Q7811968|Toccoa River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Ponte estaiada Octavio Frias - Sao Paulo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1075303|Octávio Frias de Oliveira Bridge]]''
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Паулу (штат)]]
| ''[[:d:Q1862264|Pinheiros River]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5245848|Line 9]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q620626|Marginal Pinheiros]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10318729|Sul da Fepasa]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008
| 1600 метр
|-
| [[Файл:Okutama Ohashi Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108314821|Okutama bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q598626|Okutama]]''
| ''[[:d:Q1063006|Tama River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:The Onomichi Bridges2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11465463|Onomichi Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Ономити|Ономичи]]
| ''[[:d:Q11465491|Onomichi Channel]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-03-04
| 385 метр
|-
| [[Файл:Guanyinyan Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5613841|Outer-ring Jiangjin Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009
| 1172 метр
|-
| [[Файл:Leederville Station footbridge, Western Australia, October 2024 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130552242|Oxford Street footbridge]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q736170|Town of Cambridge]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1573718|City of Vincent]]''
| ''[[:d:Q1939502|Mitchell Freeway]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q125845486|Yanchep railway line]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-09
| 266.87 метр
|-
| [[Файл:Papineau-Leblanc Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396678|Papineau-Leblanc Bridge]]''
| [[Канада]]
| [[Монреаль]]&lt;br/&gt;[[Лаваль (Канада)]]
| ''[[:d:Q1783795|Rivière des Prairies]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969
| 458.6 метр&lt;br/&gt;425 метр
|-
| [[Файл:Parkway Bridge - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16047782|Parkway Bridge]]''
| [[Иран]]
| [[Тәһран]]
| ''[[:d:Q1815227|Valiasr Street]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| 250 метр
|-
| [[Файл:Madrid, M-30 1989 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130475852|Pasarela del Marqués de Zafra]]''
| [[Испания]]
| [[Madrid|Мадрид]]
| ''[[:d:Q2606591|Madrid Ring Road]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Passarel·la de les Glòries.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112663891|passarel·la de les Glòries]]''
| [[Испания]]
| [[Барселона]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q250935|Sant Martí]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2390761|El Besòs i el Maresme]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2736444|Diagonal Mar i el Front Marítim del Poblenou]]''
| ''[[:d:Q2714667|B-10 motorway]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Passerelle des Trois-Soeurs 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137206282|Passerelle des Trois-Soeurs]]''
| [[Канада]]
| [[Квебек (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q1707745|Rivière Saint-Charles]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-05-31
| 
|-
| [[Файл:Strasbourg-RemiLeblond-J2R-Passerelle2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2055982|Passerelle Mimram]]''
| [[Алмания|Германия]]&lt;br/&gt;[[Франция]]
| [[Кель (Алмания)|Кель]]&lt;br/&gt;[[Страсбург]]
| [[Рейн]]
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-04-23
| 387.4 метр
|-
| [[Файл:P067539-946135 Pelješac bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1155248|Pelješac Bridge]]''
| [[Хорватия]]
| ''[[:d:Q58289|Dubrovnik-Neretva County]]''
| ''[[:d:Q695074|Bay of Mali Ston]]''
| ''[[:d:Q110802099|Marjan Pipenbaher]]''
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-07-26
| 2404 метр
|-
| [[Файл:Penang Bridge in extension.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1155649|Penang Bridge]]''
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q188096|Пенанг штаты]]''
| ''[[:d:Q3045413|Penang Strait]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-08-03
| 13.5 километр
|-
| 
| ''[[:d:Q24956743|Phước Khánh Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Piacenza - ponte ferroviario AV - vista aerea.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3908187|Piacenza cable-stayed bridge]]''
| [[Италия]]
| [[Пьяченца]]&lt;br/&gt;[[Сан-Рокко-аль-Порто]]
| ''[[:d:Q643|Po]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-12-14
| 1343 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q115658650|Pingzhou Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Polcevera da Coronata2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3907993|Polcevera Viaduct]]''
| [[Италия]]
| [[Җенова]]
| ''[[:d:Q1235154|Polcevera]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q547206|Turin–Genoa railway]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q802333|Genoa–Milan railway]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q657150|Val Polcevera]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-09-04
| 1102 метр
|-
| [[Файл:Pont d'Oxford - Grenoble.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3055929|Pont d'Oxford]]''
| [[Франция]]
| [[Гренобль]]
| ''[[:d:Q201341|Isère]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:20181104 102 huy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13101812|Pont de Ben-Ahin, Wanze]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q711443|Wanze]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q207095|Huy]]''
| ''[[:d:Q41986|Meuse]]''
| 
| 
| 341 метр
|-
| [[Файл:Pont can peixauet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30909068|Pont de Can Peixauet]]''
| [[Испания]]
| [[Санта-Колома-де-Граманет]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3319496|Bon Pastor]]''
| ''[[:d:Q765483|Besòs]]''
| 
| 
| 137.9 метр
|-
| [[Файл:Gilly-sur-Isère - Pont de Gilly sur l'Isère -1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17291492|Pont de Gilly]]''
| [[Франция]]
| [[Оверн-Рона-Әлп]]
| ''[[:d:Q201341|Isère]]''
| 
| 
| 170 метр
|-
| [[Файл:Tuikabelbrug Godsheide.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396980|Pont de Godsheide]]''
| [[Бельгия]]
| [[Һасселт]]
| ''[[:d:Q835090|Albert Canal]]''
| 
| 
| 264 метр
|-
| [[Файл:2007-10-07 12.42 Heusden, brug over de Bergse Maas foto2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2640076|pont de Heusden]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q9845|Heusden]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q9808|Aalburg]]''
| ''[[:d:Q820174|Bergsche Maas]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q3397219|Pont de l'Humanité - Humaniteitsbrug]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q688377|Drogenbos]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q72946|Forest]]''
| ''[[:d:Q802042|line 96 (Infrabel)]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q100324126|line 96N]]''
| 
| 
| 61.65 метр
|-
| [[Файл:Pont de Lézar.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397042|Pont de Lézardrieux]]''
| [[Франция]]
| [[Лезардриё]]
| ''[[:d:Q1232651|Trieux]]''
| 
| 
| 160 метр
|-
| [[Файл:2021 Pont de Normandie.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q504710|Pont de Normandie]]''
| [[Франция]]
| [[Һавр]]&lt;br/&gt;[[Онфлёр]]
| [[Сена]]
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-01-20
| 2141 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q115748397|Pont de Paris]]''
| [[Андорра]]
| [[Андорра-ла-Велья|Andorra la Vella]]
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Pont de Saint-Florent-le-Vieil-1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397114|Pont de Saint-Florent-le-Vieil]]''
| [[Франция]]
| [[Варад]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q21935401|Loireauxence]]''
| ''[[:d:Q1469|Loire]]''
| 
| 
| 207.9 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q43087683|Pont Fernando Reig]]''
| [[Испания]]
| [[Алькой]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| 246 метр
|-
| [[Файл:Pont gisclar 082004.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1751300|Pont Gisclard]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q1445541|Sauto]]''
| ''[[:d:Q1529011|Têt]]''
| 
| 
| 253 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q3396642|Pont Masséna]]''
| [[Франция]]
| [[Париж]]
| ''[[:d:Q160342|railway track]]''
| 
| 
| 492 метр
|-
| [[Файл:Pont Nou (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112638831|Pont Nou]]''
| [[Испания]]
| [[Эсплугес-де-Льобрегат]]
| 
| 
| 
| 72 метр
|-
| [[Файл:1 Pont de Sidi M'Cid.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q12205505|Pont Sidi M'Cid]]''
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q187346|Constantine]]''
| 
| 
| 
| 164 метр
|-
| [[Файл:Pont sobre l'avinguda Pau Claris - 20230122 133643.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113165593|Pont sobre l'avinguda Pau Claris]]''
| [[Испания]]
| [[Марторель]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q138638848|pont sur la canal Donzère-Mondragon (Mondragon)]]''
| [[Франция]]
| [[Мондрагон (Воклюз)|Мондрагон]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12792|Vaucluse]]''
| ''[[:d:Q1032562|Donzère-Mondragon Canal]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q131376354|Ponte ciclopedonale di Cisanello-Riglione]]''
| [[Италия]]
| [[Пиза]]
| ''[[:d:Q115457|Arno]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-05-11
| 662 метр
|-
| [[Файл:Linha Vermelha - Ponte do Saber - UFRJ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10351475|Ponte do Saber]]''
| [[Бразилия]]
| [[Рио-де-Жанейро]]
| ''[[:d:Q224101|Guanabara Bay]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-02-17
| 780 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q110824083|Ponte Pedonal de Odemira]]''
| [[Португалия]]
| [[Одемира]]
| ''[[:d:Q16671|Mira River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013
| 
|-
| [[Файл:Puente Coimbra2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10351377|Ponte Rainha Santa Isabel]]''
| [[Португалия]]
| 
| ''[[:d:Q15656|Mondego River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Ponte sobre ría de Noia.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20541416|ponte sobre a ría de Noia]]''
| [[Испания]]
| [[Ноя]]
| ''[[:d:Q3394949|Ría de Muros e Noia]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Ponte strallato di Marghera (9716642125).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29646686|Port of Venice Bridge]]''
| [[Италия]]
| ''[[:d:Q1024724|Marghera]]''&lt;br/&gt;[[Венеция]]
| 
| 
| 
| 425 метр
|-
| [[Файл:Pont du Port à l'Anglais.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397487|Port à l'Anglais Bridge]]''
| [[Франция]]
| [[Альфорвиль]]&lt;br/&gt;[[Витри-сюр-Сен]]
| [[Сена]]
| 
| 
| 250 метр
|-
| [[Файл:Poya-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q568440|Poya Bridge]]''
| [[Швейцария]]
| [[Фрибур]]
| ''[[:d:Q14333|Saane/Sarine]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-10-12
| 851.6 метр
|-
| [[Файл:Alexanderbrug 075.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2110586|Prins Willem-Alexanderbrug]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q952997|Neder-Betuwe]]''
| [[Рейн]]
| 
| 
| 1419 метр
|-
| [[Файл:Puente, tierras que se unen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47766605|Puente atirantado del Nalón]]''
| [[Испания]]
| [[Лангрео]]
| ''[[:d:Q14516|Nalón]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| 630 метр
|-
| [[Файл:Puente de la Rambla de Albox 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114598557|Puente atirantado sobre la Rambla de Albox]]''
| [[Испания]]
| [[Альбокс]]
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Puente colgante lateral.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4068764|Puente colgante de Santa Fe]]''
| [[Аргентина]]
| [[Санта-Фе (Аргентина)|Санта-Фе]]
| ''[[:d:Q5969144|Setúbal lake]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Puente de Andalucía (Córdoba, España).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5648644|Puente de Andalucía]]''
| [[Испания]]
| [[Куртубә]]
| ''[[:d:Q14309|Guadalquivir]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-02-28
| 455 метр
|-
| [[Файл:Puente de Talavera.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6091363|Puente de Castilla-La Mancha]]''
| [[Испания]]
| [[Талавера-де-ла-Рейна]]
| ''[[:d:Q14294|Tagus River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-10-17
| 318 метр
|-
| [[Файл:Puente de Hispanoamérica en Valladolid.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6091386|Puente de Hispanoamérica, Valladolid]]''
| [[Испания]]
| [[Вальядолид]]
| ''[[:d:Q14757|Pisuerga River]]''
| 
| 
| 156 метр
|-
| [[Файл:1867, Crónica de la provincia de Palencia, Puente de la Unión en Dueñas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52152545|Puente de la Unión]]''
| [[Испания]]
| [[Дуэньяс]]
| ''[[:d:Q14757|Pisuerga River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-06-01
| 72.7 метр
|-
| [[Файл:Puente de las Américas 101118-6966-jikatu.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18418551|Puente de las Américas]]''
| [[Уругвай]]
| [[Сьюдад-де-ла-Коста]]
| ''[[:d:Q5714253|Avenida de las Américas]]''
| 
| 
| 488 метр
|-
| [[Файл:Puente Coatzacoalcos II.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6091171|Puente Ing. Antonio Dovalí Jaime]]''
| [[Мексика]]
| 
| ''[[:d:Q868103|Coatzacoalcos River]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q28772017|puente La Pedrera]]''
| [[Аргентина]]
| [[Вилья-Мерседес]]
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Puente Matute Remus Gdl, Mex..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6091210|Puente Matute Remus]]''
| [[Мексика]]
| [[Халиско (штат)]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q28778397|puente peatonal sobre la Avenida Dorrego]]''
| [[Аргентина]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:PuenteReal.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6091269|Puente Real, Badajoz]]''
| [[Испания]]
| [[Бадахос]]
| ''[[:d:Q14305|Guadiana]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-12-23
| 452 метр
|-
| [[Файл:Puttesund bro 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11996516|Puttesund bro]]''
| [[Норвегия]]
| [[Фредрикстад]]
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Vásárhelyi Pál híd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1462298|Pál Vásárhelyi Bridge]]''
| [[Маҗарстан]]
| [[Дьёр]]
| ''[[:d:Q763066|Moson-Danube]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Ahwaaaz (4)2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5845703|Qadir Bridge]]''
| [[Иран]]
| ''[[:d:Q1272922|Ahvaz County]]''
| ''[[:d:Q461557|Karun River]]''
| ''[[:d:Q124392710|Hexa Company]]''
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-03-15
| 643 метр
|-
| [[Файл:重庆 江北.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10904903|Qiansimen Jialing River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| ''[[:d:Q1045185|Jialing River]]''
| 
| 
| 720 метр
|-
| [[Файл:Qinglinwan Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15939084|Qinglinwan Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| ''[[:d:Q10943371|Yao River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-09-25
| 
|-
| [[Файл:Qingshan Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17163750|Qingshan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-30
| 4364 метр
|-
| [[Файл:Qingshuipu Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15922464|Qingshuipu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-12-28
| 
|-
| [[Файл:K451 point of G94 (20181024101756).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56424437|Qingzhou Channel Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q59095|Zhuhai]]''
| 
| 
| 
| 930 метр
|-
| [[Файл:Queen Elizabeth II Bridge - geograph.org.uk - 1323615.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q179481|Queen Elizabeth II Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q894082|Dartford]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1549155|Thurrock]]''
| ''[[:d:Q19686|River Thames]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-10-30
| 2872 метр
|-
| [[Файл:Queensferry Crossing view01 2017-03-16.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8564816|Queensferry Crossing]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q201149|Fife]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2379199|City of Edinburgh]]''
| ''[[:d:Q202083|Firth of Forth]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-08-30
| 2638 метр
|-
| [[Файл:RabeninselbrückeB2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1726669|Rabeninselbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һалле]]
| ''[[:d:Q1678|Saale]]''
| 
| 
| 85 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q86012790|Rach Mieu 2 Bridge]]''
| [[Вьетнам]]
| 
| ''[[:d:Q2784618|Tiền River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Raiffeisenbruecke Neuwied.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2127612|Raiffeisenbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Вайсентурм]]&lt;br/&gt;[[Нойвид]]
| [[Рейн]]
| 
| 
| 485 метр
|-
| [[Файл:Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha Bridge 20.05.2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16964872|Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha Bridge]]''
| [[Бруней]]
| [[Бәндәр-Сери-Бегаван|Бандар-Сери-Бегаван]]
| ''[[:d:Q407792|Brunei River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-10-14
| 622 метр
|-
| [[Файл:Rama IX Bridge-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1813523|Rama IX Bridge]]''
| [[Таиланд]]
| [[Bangkok|Бангкок]]
| ''[[:d:Q118850|Chao Phraya River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-12-05
| 781.2 метр
|-
| [[Файл:Rama VIII Bridge at night.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1092231|Rama VIII Bridge]]''
| [[Таиланд]]
| [[Bangkok|Бангкок]]
| ''[[:d:Q118850|Chao Phraya River]]''
| 
| 
| 475 метр
|-
| [[Файл:Puente de Rande Pontevedra España.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2117406|Rande Bridge]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q12401348|Trasmañó, Redondela]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3396870|Domaio]]''
| ''[[:d:Q3232570|Ría de Vigo]]''
| ''[[:d:Q941579|Fabrizio de Miranda]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| 1558 метр
|-
| [[Файл:Replotbron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3046103|Replot Bridge]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q1784789|Korsholm]]''
| [[Ботния култыгы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-08-27
| 1045 метр
|-
| [[Файл:Rheinbruecke N4 06 10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2147600|Rheinbrücke N4]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q12697|Canton of Schaffhausen]]''&lt;br/&gt;[[Шаффһаузен]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q11943|Цюрих кантоны]]''
| [[Рейн]]
| 
| 
| 151.76 метр
|-
| [[Файл:Rheinbruecke Speyer A61.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1286261|Rheinbrücke Speyer]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Хоккенхайм]]&lt;br/&gt;[[Шпайер]]
| [[Рейн]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Duesseldorf 1915.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2147862|Rheinknie Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
| [[Рейн]]
| 
| 
| 1519 метр
|-
| [[Файл:Rheinbruecke Neuenkamp pano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1502365|Rhine bridge Neuenkamp]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q317314|Duisburg-Mitte]]''
| [[Рейн]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Vista aérea da ponte sobre o rio Negro que liga Manaus a Iranduba.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q205516|Rio Negro Bridge]]''
| [[Бразилия]]
| [[Амазонас]]
| ''[[:d:Q118771|Rio Negro]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-10-24
| 3595 метр
|-
| [[Файл:C2.35 Ríobrücke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48353|Rio-Antirrio bridge]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q170291|Көнбатыш Греция]]''
| ''[[:d:Q209682|Gulf of Corinth]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-08-07
| 2880 метр
|-
| [[Файл:Suir RiverBridge looking south(Edit).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1419539|River Suir Bridge]]''
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q180231|County Kilkenny]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q184594|County Waterford]]''
| ''[[:d:Q1128134|Suir]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-10-19
| 475 метр&lt;br/&gt;465 метр
|-
| [[Файл:Tümmler steg Döbeln 2022-05-14 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117804230|Robert-Tümmler-Steg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дёбельн]]
| ''[[:d:Q117804124|Flutmulde Döbeln]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Tahya Misr Bridge (Cairo).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64444301|Rod El Farag Axis Bridge]]''
| [[Мисыр]]
| 
| [[Нил]]
| 
| 
| 540 метр
|-
| [[Файл:Rokkou Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11392457|Rokkō Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q277434|Higashinada-ku]]''
| ''[[:d:Q1336906|Port of Kobe]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q104830425|Roma Point Bridge]]''
| [[Филиппин|Филипин]]
| ''[[:d:Q13872|Quezon]]''
| ''[[:d:Q31519882|Silañgan Pass]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Rosenbruecke-Austria.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2167049|Rose Bridge]]''
| [[Австрия]]
| [[Тульн-ан-дер-Донау]]&lt;br/&gt;[[Лангенрор]]
| [[Дунай]]
| 
| 
| 440 метр
|-
| [[Файл:Royal Victoria Dock Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7374966|Royal Victoria Dock Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q208139|London Borough of Newham]]''
| ''[[:d:Q2171143|Royal Victoria Dock]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| 
|-
| [[Файл:Rugao Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16689964|Rugao Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1023796|Rugao]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Runyang North Bridge, China.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q91888150|Runyang Yangtze River North Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q57906|Yangzhou]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-04-30
| 758 метр
|-
| [[Файл:Russky Bridge (October 2024)-0 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q209710|Russky Bridge]]''
| [[Россия]]
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q715174|Eastern Bosphorus]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-07
| 3100 метр
|-
| [[Файл:Southwest View Macau Peninsula2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1137940|Sai Van Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q14773|Macau]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-12-19
| 2200 метр
|-
| [[Файл:Pont de Saint-Nazaire-vue aérienne2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1060111|Saint-Nazaire Bridge]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Назер]]&lt;br/&gt;[[Сен-Бревен-ле-Пен]]
| ''[[:d:Q1469|Loire]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-10-18
| 3356 метр
|-
| [[Файл:Sakitama-bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11484097|Sakitama Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Тода (шәһәр)|Тода]]&lt;br/&gt;[[Вако]]
| ''[[:d:Q625465|Arakawa River]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11502669|Shingashi River]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11618607|Arakawa No. 1 Retention Basin]]''
| 
| 
| 1485.9 метр
|-
| [[Файл:Pont Salah Bey (49475835572)2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26257773|Salah Bey Viaduct]]''
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q187346|Constantine]]''
| ''[[:d:Q2148305|Rhummel River]]''
| 
| 
| 1119 метр
|-
| [[Файл:Saamen silta.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2209135|Sami Bridge]]''
| [[Норвегия]]&lt;br/&gt;[[Финляндия]]
| ''[[:d:Q483964|Tana Municipality]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q581920|Utsjoki]]''
| ''[[:d:Q829866|Tana]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 316.5 метр
|-
| [[Файл:The Samuel Beckett Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1193916|Samuel Beckett Bridge]]''
| [[Ирландия]]
| [[Дублин]]
| ''[[:d:Q208009|Liffey]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-12-10
| 123 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q131748430|Sazlıdere Bridge]]''
| [[Төркия]]
| [[Башакшеһир|Башакшәһәр]]
| ''[[:d:Q6012993|Bathynias]]''
| 
| 
| 860 метр
|-
| [[Файл:TramBrueckeSchenkendorfstr Muenchen-05.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q14541248|Schenkendorfbruecke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q252679|Schwabing-Freimann]]''
| ''[[:d:Q969594|Schenkendorfstraße]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:SchraegseilbrueckeDK.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2250306|Schrägseilbrücke, Vienna]]''
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q10936045|Second Daxie Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-28
| 
|-
| [[Файл:Second Fengdu Yangtze River Bridge (46076959862).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17160969|Second Fengdu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q737865|Fengdu County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 2234 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q67896720|Second Fengdu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q737865|Fengdu County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Jiaojiang No.2 Bridge at night.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15908337|Second Jiaojiang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q1770054|Jiao River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:2PuenteSobreElOrinoco.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3070587|Second Orinoco crossing]]''
| [[Венесуэла]]
| [[Сьюдад-Гваяна]]
| ''[[:d:Q131792|Orinoco River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-11-13
| 3156 метр
|-
| [[Файл:New severn bridge best 750pix.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1287969|Second Severn Crossing]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1369280|South Gloucestershire]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
| ''[[:d:Q12068771|Severn Estuary]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-06-05
| 5128 метр
|-
| [[Файл:Tongling Yangtze Road-Rail Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q67896722|Second Tongling Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q360326|Tongling]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Second Wuhan Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11124749|Second Wuhan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-06-18
| 1876 метр
|-
| [[Файл:Second Wuhu Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498584|Second Wuhu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q359990|Wuhu]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017
| 13982 метр
|-
| [[Файл:Seohae1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q626760|Seohae Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Таңҗин]]&lt;br/&gt;[[Пйоңтек]]
| ''[[:d:Q495506|Asan Bay]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-11-09
| 
|-
| [[Файл:Severinsbrücke 2013-05-28-06.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2275296|Severinsbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q3007|Altstadt-Süd]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621|Deutz]]''
| [[Рейн]]
| 
| 
| 691 метр
|-
| [[Файл:SeanOCaseyBridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q369401|Seán O'Casey Bridge]]''
| [[Ирландия]]
| [[Дублин]]
| ''[[:d:Q208009|Liffey]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-07
| 97.61 метр
|-
| [[Файл:Nanjing ShangBa Jiajiang Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107148943|Shangba Jiajiang Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Shanghai Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q67896716|Shanghai Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-10-31
| 9970 метр
|-
| [[Файл:Shenzhen Bay Bridge 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7222063|Shenzhen Bay Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q871442|Yuen Long District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q533836|Nanshan District]]''
| ''[[:d:Q5250082|Deep Bay]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-07-01
| 5.5 километр
|-
| [[Файл:Fuling Shibangou Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7496018|Shibangou Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-09-25
| 975 метр
|-
| [[Файл:Shifeng Bridge Beijing 2004.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7496218|Shifeng Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Shimen Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q28410011|Shimen Jialing River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| ''[[:d:Q1045185|Jialing River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:The Onomichi Bridges2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11501919|Shin-Onomichi Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Ономити|Ономичи]]
| ''[[:d:Q11465491|Onomichi Channel]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-05-01
| 
|-
| [[Файл:Shishou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498611|Shishou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1359319|Shishou]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-09-28
| 2670 метр
|-
| [[Файл:Sidney Lanier Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3483330|Sidney Lanier Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Брансвик (Джорджия)]]
| ''[[:d:Q4979533|Brunswick River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003
| 2371 метр
|-
| [[Файл:Sieglangersteg 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98124120|Sieglangersteg]]''
| [[Австрия]]
| [[Иннсбрук]]
| ''[[:d:Q14369|Inn]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q429253|Inn Valley Autobahn]]''
| 
| 
| 147 метр
|-
| [[Файл:Most Siekierkowski Warsaw 2022 aerial.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1609397|Siekierkowski Bridge]]''
| [[Польша]]
| [[Варшава]]
| [[Висла]]
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-09-21
| 500 метр
|-
| [[Файл:Signaturebridgenedelhi.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q55633178|Signature Bridge]]''
| [[Һиндстан]]
| [[Dähli]]
| ''[[:d:Q132726|Yamuna]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-11-04
| 675 метр
|-
| [[Файл:Skarnsundbrua.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q852967|Skarnsund Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q488970|Inderøy Municipality]]''
| ''[[:d:Q1042798|Skarnsund]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-12-19
| 1010 метр
|-
| [[Файл:Westminster Pier Park 2015-06-27.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1509055|SkyBridge]]''
| [[Канада]]
| [[Британия Колумбиясе]]
| ''[[:d:Q269710|Fraser River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-03-16
| 616 метр
|-
| [[Файл:Smålenene bro.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7542518|Smaalenene Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q48668|Spydeberg Municipality]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q109469|Askim Municipality]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q42293305|Indre Østfold Municipality]]''
| ''[[:d:Q214535|Glomma]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-11-23
| 289.5 метр
|-
| [[Файл:Most Solidarności w Płocku 4040.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q62592|Solidarity Bridge]]''
| [[Польша]]
| [[Плоцк|Плотск]]
| [[Висла]]
| ''[[:d:Q938156|Nikola Hajdin]]''
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-10-13
| 1712 метр
|-
| [[Файл:The New Swinging Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105829339|Souris Swinging Bridge]]''
| [[Канада]]
| [[Манитоба]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18378260|Souris – Glenwood]]''
| ''[[:d:Q487925|Souris River]]''
| 
| 
| 184 метр
|-
| [[Файл:StadtbahnbrueckeGera.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2326666|Stadtbahnbrücke]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Гера (Алмания)|Гера]]
| ''[[:d:Q44729|Weisse Elster]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Staupitzsteg Döbeln 2022-05-14 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117771698|Staupitzsteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дёбельн]]
| ''[[:d:Q13655|Freiberger Mulde]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:StavangerCityBridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1774362|Stavanger City Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| [[Ставаңер]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-01
| 1066.6 метр
|-
| [[Файл:Stonecutters' Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1587288|Stonecutters Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q877132|Kwai Tsing District]]''
| ''[[:d:Q3537434|Rambler Channel]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-12-20
| 1596 метр
|-
| [[Файл:Storchenbrücke Winterthur.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15060163|Storchenbrücke]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q11943|Цюрих кантоны]]''&lt;br/&gt;[[Винтертур]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2326384|Stadt]]''
| ''[[:d:Q803567|Zürich–Winterthur railway line]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q118416|Winterthur–Bülach–Koblenz railway line]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Strömsundsbron 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1574275|Strömsund Bridge]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q514770|Strömsund Municipality]]''
| ''[[:d:Q458965|Ströms vattudal]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| 332 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q114856436|Sudarshan Setu]]''
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q25565076|Dwarka Taluka]]''
| ''[[:d:Q844917|Gulf of Kutch]]''
| 
| 
| 2320 метр
|-
| [[Файл:Suez Canal Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q611964|Suez Canal Bridge]]''
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q1324574|El-Qantarah al-Sharqiya]]''
| [[Сүәеш каналы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-10-09
| 3900 метр
|-
| [[Файл:Cmglee Penang Second Bridge aerial.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2263851|Sultan Abdul Halim Muadzam Shah Bridge]]''
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q188096|Пенанг штаты]]''
| ''[[:d:Q3045413|Penang Strait]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-03-02
| 24 километр
|-
| [[Файл:Sundial Bridge at Turtle Bay.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1153057|Sundial Bridge at Turtle Bay]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Реддинг (Калифорния)]]
| ''[[:d:Q335575|Sacramento River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-07-04
| 66 метр
|-
| [[Файл:Sunshine Skyway Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2302271|Sunshine Skyway Bridge]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
| ''[[:d:Q1059534|Tampa Bay]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-09-06
| 6.7 километр
|-
| [[Файл:Suramadu Bridge 5.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1275181|Suramadu Bridge]]''
| [[Индонезия]]
| [[Сурабая]]
| ''[[:d:Q521503|Madura Strait]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-06-10
| 5438 метр
|-
| [[Файл:Sutong Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q568902|Sutong Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42622|Suzhou]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q57947|Nantong]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-06-30
| 32.4 километр
|-
| [[Файл:Tabriz, Iran 2013 (110) (15002668536).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5725224|Tabriz Cable Bridge]]''
| [[Иран]]
| ''[[:d:Q1286247|Tabriz County]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007
| 113 метр
|-
| [[Файл:Tacitusbrug.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q759177|Tacitus Bridge]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q600871|Overbetuwe]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q851244|Beuningen]]''
| ''[[:d:Q216171|Waal]]''
| 
| 
| 1055 метр
|-
| [[Файл:Taian Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q24832324|Tai'an Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q425492|Luzhou]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1573 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q18109682|Taiping Fu Yangtze River Sub-branch Highway Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1159662|Dangtu County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:D-BW-Wangen im Allgaeu - Talbruecke Obere Argen 8204.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2390028|Talbrücke Obere Argen]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Ванген (Альгой)]]
| ''[[:d:Q325485|Obere Argen]]''
| 
| 
| 730 метр
|-
| [[Файл:New Tana Bridge crossing Tana River in Tana, Troms og Finnmark, Norway, 2022 August - 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5101742|Tana Bridge]]''
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q483964|Tana Municipality]]''
| ''[[:d:Q829866|Tana]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-15
| 260 метр
|-
| [[Файл:Taoyaomen Bridge, Zhejiang Province.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7684345|Taoyaomen Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q58324|Zhoushan]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003
| 888 метр
|-
| [[Файл:TataraOhashi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1539750|Tatara Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Ономити|Ономичи]]&lt;br/&gt;[[Имабари]]
| ''[[:d:Q231312|Seto Inland Sea]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-05-01
| 1480 метр
|-
| [[Файл:Tokyo Teleport Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q77082644|Teleport Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q4778662|Aomi]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17224919|Daiba]]''
| ''[[:d:Q11525006|東京湾岸道路]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Tenpouzan Bridge0332.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11442325|Tempozan-ohashi Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1365114|Minato-ku]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q960258|Konohana-ku]]''
| ''[[:d:Q51945567|Aji River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-09-18
| 640 метр
|-
| [[Файл:Jembatan Barelang Bintan.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q99249332|Tengku Fisabilillah Bridge]]''
| [[Индонезия]]
| ''[[:d:Q2223|Кепулауан-Риау]]''
| 
| 
| 
| 642 метр
|-
| [[Файл:Tenkenji Bridge and board from right bank.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11442586|Tenkenji Bridge]]''
| [[Япония]]
| 
| ''[[:d:Q954320|Chikugo River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:20110822 Pont de Térénez (3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q774979|Terenez bridge]]''
| [[Франция]]
| [[Арголь]]
| ''[[:d:Q5079|Aulne]]''
| 
| 
| 515 метр
|-
| [[Файл:Theodor-Heuss-Brücke (2).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q876943|Theodor Heuss Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
| [[Рейн]]
| 
| 
| 1270.9 метр
|-
| [[Файл:Map of the Terceira Travessia do Tejo.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q901283|Third Tagus Crossing]]''
| [[Португалия]]
| 
| ''[[:d:Q14294|Tagus River]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q17498570|Third Wanzhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q713825|Wanzhou]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 2120 метр
|-
| [[Файл:Third Wuhu Yangtze Bridge, Oct 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498582|Third Wuhu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q359990|Wuhu]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 4809.9 метр
|-
| [[Файл:The Thotsamarachan Bridge, Bangkok, Thailand (Jan 2025) - img 01.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q116838716|Thotsamarachan Bridge]]''
| [[Таиланд]]
| [[Bangkok|Бангкок]]
| ''[[:d:Q118850|Chao Phraya River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-12-14
| 780 метр
|-
| [[Файл:Tianxingzhou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8039087|Tianxingzhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-12-26
| 4657 метр
|-
| [[Файл:Ting Kau Bridge (Hong Kong).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q179329|Ting Kau Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q878514|Tsuen Wan District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q877132|Kwai Tsing District]]''
| ''[[:d:Q3537434|Rambler Channel]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| 1177 метр
|-
| [[Файл:Ponte dos Tirantes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12397880|Tirantes Bridge]]''
| [[Испания]]
| [[Понтеведра]]
| ''[[:d:Q14553|Lérez River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| 125 метр
|-
| [[Файл:Tjörnbron.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q733320|Tjörn Bridge]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q511438|Stenungsund Municipality]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| 664 метр
|-
| [[Файл:十勝大橋（Tokachiohhashi） - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22119627|Tokachi Ohashi Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1210613|Otofuke]]''&lt;br/&gt;[[Обихиро]]
| ''[[:d:Q3491135|Tokachi River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| 501 метр
|-
| [[Файл:Ashigara bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11526322|Tomei Ashigara Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q726418|Oyama]]''
| 
| ''[[:d:Q181996|Sori Yanagi]]''
| 
| 370 метр
|-
| [[Файл:Tongling Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6379840|Tongling Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q360326|Tongling]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-12-26
| 1152 метр
|-
| [[Файл:Tongling Yangtze Road-Rail Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17007682|Tongling Yangtze River Road-railway Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1198193|Wuwei City]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1197991|Yi'an District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-06-28
| 16719 метр
|-
| [[Файл:Toyosato Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11634263|Toyosato Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q861271|Asahi Ward]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q490514|Higashiyodogawa-ku]]''
| ''[[:d:Q6157657|Japan National Route 479]]''
| 
| 
| 561.4 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q11633973|Toyota Arrows Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Тоёта (шәһәр)|Тойота]]
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Diepoldsau 7 Schrägseilbrücke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14912673|Trambrücke]]''
| [[Швейцария]]
| ''[[:d:Q12746|Canton of St. Gallen]]''
| [[Рейн]]
| 
| 
| 250 метр
|-
| [[Файл:Tsuneyoshi Ohashi Osaka JPN 002.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63348226|Tsuneyoshi Bridge]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q960258|Konohana-ku]]''
| ''[[:d:Q5354480|Port of Osaka]]''
| 
| 
| 539.65 метр
|-
| [[Файл:Tuibrug Lanklaar 18-06-2018 11-06-20.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130360046|Tuibrug Lanklaar]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q581246|Dilsen-Stokkem]]''
| ''[[:d:Q228617|Zuid-Willemsvaart]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q21995106|Twerton Bridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q810793|Bath and North East Somerset]]''
| ''[[:d:Q19711|River Avon]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:重庆 长江上的渡江大桥.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25352117|Twin River Bridges]]''
| [[Кытай]]
| 
| [[Янцзы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1045185|Jialing River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Tähtiniemen silta.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5491948|Tähtiniemi Bridge]]''
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q849934|Heinola]]''
| ''[[:d:Q533040|Ruotsalainen]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-11
| 924 метр
|-
| [[Файл:Uddevallabron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1785659|Uddevalla Bridge]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q501442|Uddevalla Municipality]]''
| ''[[:d:Q10438154|Byfjorden]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-05-20
| 1712 метр
|-
| [[Файл:Bdg pylonTU sl2 01-2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15985023|University Bridge in Bydgoszcz]]''
| [[Польша]]
| [[Быдгощ|Быдгочч]]
| ''[[:d:Q772970|Brda]]''
| 
| 
| 200.9 метр
|-
| [[Файл:Vanšu Bridge (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q317508|Vanšu Bridge]]''
| [[Латвия]]
| [[Рига]]
| [[Көнбатыш Двина]]
| 
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| 625 метр
|-
| [[Файл:Varvsbron i Helsingborg, från Oceanhamnen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112673595|Varvsbron]]''
| [[Швеция]]
| ''[[:d:Q487648|Һелсиңборг коммунасы]]''
| ''[[:d:Q112673614|Södra hamnen]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q782249|European route E4]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-09-30
| 221.5 метр
|-
| [[Файл:Vasco da Gama Bridge 03.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q233737|Vasco da Gama Bridge]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q1428475|Parque das Nações]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18468970|Sacavém e Prior Velho]]''&lt;br/&gt;[[Самоку]]&lt;br/&gt;[[Алкошети (район)]]
| ''[[:d:Q14294|Tagus River]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1139429|North railway line]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-03-29
| 12345 метр
|-
| [[Файл:Northside Veterans Bridge PB040389.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7923585|Veterans' Glass City Skyway]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
| ''[[:d:Q282052|Maumee River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Le metro enjambe la rocade sud - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109407744|Viaduc de franchissement de la rocade de Rennes]]''
| [[Франция]]
| [[Ренн]]
| ''[[:d:Q3437385|Rocade de Rennes]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-03-15
| 140 метр
|-
| [[Файл:Réunion RouteDesTamarins RavineTrois-Bassins.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3556687|Viaduc de la ravine des Trois-Bassins]]''
| [[Франция]]
| [[Сен-Поль (Реюньон)|Сен-Поль]]&lt;br/&gt;[[Труа-Бассен]]
| ''[[:d:Q3420350|Ravine des Trois-Bassins]]''
| 
| 
| 374 метр
|-
| [[Файл:Viaduc des Rochers Noirs-1923.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q527017|Viaduc des Rochers Noirs]]''
| [[Франция]]
| [[Лапло]]&lt;br/&gt;[[Сурсак]]
| ''[[:d:Q831573|Luzège]]''
| 
| 
| 160 метр
|-
| [[Файл:ViaductPovBystrica2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1622374|Viaduct Považská Bystrica]]''
| [[Словакия]]
| ''[[:d:Q319787|Поважска-Бистритса]]''
| ''[[:d:Q202598|Váh]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-05-31
| 957 метр
|-
| [[Файл:'The Wings to fly' (7180909325).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1145433|Vidyasagar Setu]]''
| [[Һиндстан]]
| [[Kälküttä|Кәлкүттә]]
| ''[[:d:Q739687|Hooghly River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-10-10
| 823 метр
|-
| [[Файл:Albi - le Pont Vieux.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396772|Vieux pont d'Albi]]''
| [[Франция]]
| [[Альби]]
| ''[[:d:Q215653|Tarn]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Viaduto do Corgo (Corgo Viaduct), Vila Real, Portugal (2015-01) (17679614363)2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15133762|Vila Real Bridge]]''
| [[Португалия]]
| [[Вила-Реал]]
| ''[[:d:Q3325117|Corgo River]]''
| 
| 
| 2796 метр
|-
| [[Файл:Volksparksteg-Bundesallee-Berlin-Wilmersdorf-06-2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60484322|Volksparksteg]]''
| [[Алмания|Германия]]
| ''[[:d:Q158095|Шарлоттенбург-Вилмерсдорф]]''
| ''[[:d:Q1005415|Bundesallee]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| 65 метр
|-
| [[Файл:Vöestbrücke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2535709|VÖEST Bridge]]''
| [[Австрия]]
| [[Линц]]
| [[Дунай]]
| 
| 
| 407 метр
|-
| [[Файл:Wadi el Kuf Bridge 1970's.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q996209|Wadi el Kuf Bridge]]''
| [[Ливия]]
| 
| ''[[:d:Q31901357|Wādī al Kūf]]''
| ''[[:d:Q340099|Riccardo Morandi]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| 477 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q17008069|Wangdong Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q774185|Wangjiang County]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1241526|Dongzhi County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016
| 3608 метр
|-
| [[Файл:West Gate Bridge Melbourne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2564257|West Gate Bridge]]''
| [[Австралия]]
| [[Виктория (штат)]]
| ''[[:d:Q695081|Yarra River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-11-15
| 2582.4 метр
|-
| [[Файл:Overzicht - Rotterdam - 20342581 - RCE.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1416985|Willemsbrug]]''
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]''
| ''[[:d:Q1362309|Nieuwe Maas]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| 270 метр
|-
| [[Файл:원산안면대교.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q85983373|Wonsan Anmyeon Bridge]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[Порйоң]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q50335|Taean County]]''
| ''[[:d:Q37960|Сары диңгез]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Baishazhou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8039078|Wuhan Baishazhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-09
| 3586.38 метр
|-
| [[Файл:Junshan Bridge-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4718612|Wuhan Junshan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1025837|Caidian District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1337329|Jiangxia District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-12-15
| 4881 метр
|-
| [[Файл:Wuhan Zhuankou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498607|Wuhan Zhuankou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1025837|Caidian District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14017353|Qingling Subdistrict]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 5296 метр
|-
| [[Файл:Park near the bridge, Wuhu Yangtze River Bridge1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397317|Wuhu Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q359990|Wuhu]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-09-30
| 10521 метр
|-
| [[Файл:Wuxue Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498605|Wuxue Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1367949|Wuxue]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1356685|Yangxin County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021
| 2051.5 метр
|-
| [[Файл:River Wye estuary and M48 Wye road bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29497292|Wye Bridge (M48 Viaduct)]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q771986|Chepstow]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Xiangjiang Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q132026852|Xiang River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q47097|Guizhou]]''
| ''[[:d:Q14658414|Xiang River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021
| 1648 метр
|-
| [[Файл:象山港大桥桥面.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15944436|Xiangshan Harbor Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q17009798|Xiangshan Harbor]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-12-29
| 
|-
| [[Файл:Xihong Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97201292|Xihong Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q10943371|Yao River]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q137882884|Xindu Jinsha River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q1038418|Jinsha River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:西双版纳大桥3208.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q140005534|Xishuangbanna Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q15060602|Lancang River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Ariake-engan-yabegawa-briage1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11584293|Yabegawa Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Мияма]]&lt;br/&gt;[[Янагава]]
| ''[[:d:Q11584292|Yabe River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Yangmeizhou Bridge - 20241102.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137706746|Yangmeizhou Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q45761|Hunan]]''
| ''[[:d:Q831884|Xiang River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-09-29
| 2123 метр
|-
| [[Файл:Shanghai boat bund 31.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1365598|Yangpu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| ''[[:d:Q99785|Huangpu River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-10
| 8354 метр
|-
| [[Файл:Yaroslavl footbridge, Exeter - geograph.org.uk - 1090521.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98936730|Yaroslavl footbridge]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q21886091|Exeter]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Yibin Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15909000|Yibin Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q427265|Yibin]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-04-07
| 928.73 метр
|-
| [[Файл:Yiling Bridge-2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8053608|Yiling Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q71266|Yichang]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-12-20
| 936 метр
|-
| [[Файл:Sunset of Yokohama Bay Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1138655|Yokohama Bay Bridge]]''
| [[Япония]]
| [[Yokohama|Йокоһама]]
| ''[[:d:Q1190021|Port of Yokohama]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-09-27
| 860 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q17163784|Yongchuan Yangtze River bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q713989|Yongchuan District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201723|Jiangjin District]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1895.8 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q67896724|Yongchuan Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Ypsilon bru.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1794536|Ypsilon]]''
| [[Норвегия]]
| [[Драммен]]
| ''[[:d:Q537889|Drammenselva]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-01-16
| 135 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q100715207|Yuanhong Channel Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q28798569|Haitan Haixia]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-10-01
| 
|-
| [[Файл:Yugra Bridge 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q598755|Yugra Bridge]]''
| [[Россия]]
| [[Соргыт]]
| [[Об]]
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000
| 2110 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q137758570|Yunwu Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Yunyang Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3334941|Yunyang Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q14447|Yunyang County]]''
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005
| 1278 метр
|-
| [[Файл:Zhaobaoshan Bridge in Zhenhai District.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11077295|Zhaobaoshan Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Zhivopisny Bridge2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q834287|Zhivopisny Bridge]]''
| [[Россия]]
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү (елга)|Мәскәү елгасы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007
| 1460 метр
|-
| [[Файл:Zhongba Bridge over the Jingsha River in Yibin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24831387|Zhongba bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q181904|Cuiping District]]''
| ''[[:d:Q1038418|Jinsha River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:中山大桥 20240818-B.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134626125|Zhongshan Bridge]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q15175|Guangdong]]''
| ''[[:d:Q17028737|G2518 Shenzhen–Cenxi Expressway]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-06-30
| 
|-
| [[Файл:Zhongshan Xiangshan Bridge Overview 202605.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138529698|Zhongshan Xiangshan Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Zhongxing Bridge, Ningbo, 2021-01-01 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98742652|Zhongxing Bridge]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Zhongxian Changjiang Bridge.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8070973|Zhongzhou Yangtze River Bridge]]''
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| [[Янцзы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009
| 2145.2 метр
|-
| [[Файл:Strelasundquerung (2007-06-11).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q46998746|Ziegelgraben Bridge]]''
| [[Алмания|Германия]]
| [[Штральзунд]]
| ''[[:d:Q33129843|Ziegelgraben]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-10-20
| 583.3 метр
|-
| [[Файл:Zolotoy Bridge (October 2024)-0 16.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q209832|Zolotoy Bridge]]''
| [[Россия]]
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q715148|Zolotoy Rog]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-08-11
| 2.1 километр
|-
| [[Файл:Øresund Bridge from the air in September 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q297871|Øresund Bridge]]''
| [[Швеция]]&lt;br/&gt;[[Дания]]
| ''[[:d:Q282496|Tårnby Municipality]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q503361|Malmö Municipality]]''
| [[Өресунд]]
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-07-01
| 7845 метр
|-
| [[Файл:Most Świętokrzyski w Warszawie 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q387805|Świętokrzyski Bridge]]''
| [[Польша]]
| [[Варшава]]
| [[Висла]]
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-10-06
| 430 метр
|-
| [[Файл:2016WIKI AbrahamLincolnBridgeLouKYJune12.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22059035|Авраам Линкольн күпере]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Луивилл]]&lt;br/&gt;[[Джефферсонвилл (Индиана)|Джефферсонвилл]]
| ''[[:d:Q4915|Ohio River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-12-06
| 2100 Фут
|-
| [[Файл:Mezcala Bridge - Mexico edit2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4210025|Мецкала күпере]]''
| [[Мексика]]
| ''[[:d:Q2651777|Mártir de Cuilapan Municipality]]''
| ''[[:d:Q1129218|Balsas River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 911 метр
|-
| [[Файл:Views from the high floors of the Korston Hotel (April 2025) - 0 4.jpg|center|128px]]
| [[Миллениум күпере]]
| [[Россия]]
| [[Казан]]
| [[Казансу]]
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-07-29
| 835 метр
|-
| [[Файл:Pedestrian bridge over the Ural River in Orenburg (October 2025) - 0 7.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136682089|Пешеходный мост через Урал]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q32362081|Үзәк районы]]''
| [[Җаек (елга)|Җаек]]
| 
| 
| 220 метр
|-
| [[Файл:Moscow, Rostokinsky cable-stayed footbridge over the Yauza (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135404062|Ростокинский вантовый пешеходный мост (2006)]]''
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q2366666|Rostokino District]]''
| ''[[:d:Q1126808|Yauza]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Bratislava New Bridge from castle hill.JPG|center|128px]]
| [[СНП күпере (Братислава)]]
| [[Словакия]]
| [[Братислава]]
| [[Дунай]]
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-08-26
| 431.8 метр
|-
| [[Файл:Huanggang Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17001848|Хуанган күпере]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q71355|Huanggang]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q71305|Ezhou]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 4008.192 метр
|-
| [[Файл:七都大桥北汊桥夜景.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138856077|七都大桥北汊桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q713020|Ou River]]''
| 
| 
| 1866 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q51738871|乐清湾跨海大桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q24836150|台州湾跨海大桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q1770054|Jiao River]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q138784817|壶西大桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q847844|Liu River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Waitan Bridge in Ningbo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17008645|外滩大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-12-29
| 
|-
| [[Файл:Yamato-bashi, Osaka01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11433489|大和橋]]''
| [[Япония]]
| [[Osaka|Осака]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q985711|Suminoe-ku]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1042008|Sakai-ku]]''
| ''[[:d:Q9001527|Yamato River]]''
| 
| 
| 192 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q15935988|宁波铁路枢纽北环线甬江特大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-12-10
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q11040371|尹山斜拉桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q21042913|Beijing-Hangzhou Grand Canal]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Mingyuexia Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130366356|明月峡长江大桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 810 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q138798525|江安长江二桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1815 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q113584423|泸州长江六桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1722 метр
|-
| [[Файл:温州大桥北航道桥南塔南向.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19853059|温州大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| ''[[:d:Q713020|Ou River]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-05-26
| 
|-
| [[Файл:Xuanmen Bay Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55708410|漩门湾大桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Guanjiangkou Bridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17498543|灌江口大桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| 
| 
| 
| 4366 метр
|-
| [[Файл:Yongjiang Bridge 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15935759|甬江大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q8054980|Yong River]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q139145687|百合郁江特大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1355002|Hengzhou]]''
| ''[[:d:Q2669549|Yu River]]''
| 
| 
| 612 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q138798427|盐坪坝长江大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q427265|Yibin]]''
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 866 метр
|-
| [[Файл:神秘谷大桥 2025-07-06.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138424849|神秘谷大桥]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1012620|Jinghong]]''
| ''[[:d:Q15060602|Lancang River]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q138799528|神臂城长江大桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1329.9 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q138799032|纳溪长江大桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 1206 метр
|-
| 
| ''[[:d:Q138799236|茜草长江大桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| [[Янцзы]]
| 
| 
| 2189 метр
|-
| [[Файл:蓉湖大桥.webp|center|128px]]
| ''[[:d:Q97351068|蓉湖大桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q21042913|Beijing-Hangzhou Grand Canal]]''
| 
| 
| 1180 метр
|-
| [[Файл:银盆岭大桥 俯视.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15940744|銀盆嶺大橋]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q831884|Xiang River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Third Qiantang River Bridge2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15929622|钱江三桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q19751|Qiantang River]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| ''[[:d:Q67931359|香溪河大桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q10566475|Xiangxi River]]''
| 
| 
| 
|-
| [[Файл:Gaoming Bridge 20230827.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138843650|高明大桥]]''
| [[Кытай]]
| 
| ''[[:d:Q15900585|Feiyun River]]''
| 
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Чыганаклар ==
* [http://башкирская-энциклопедия.рф/index.php/read/8-statya/7421-k-per-r Башкорт энциклопедиясе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304184204/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/read/8-statya/7421-k-per-r |date=2016-03-04 }} {{ref-ba}}

== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}

== Моны да карагыз ==
{{Портал|Архитектура|Төзелеш}}

[[Төркем:Архитектура]]</text>
      <sha1>6v009ksfvnnip6cbca18op63e2f721n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portu futbol taqımı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>164008</id>
    <revision>
      <id>5935735</id>
      <parentid>4074294</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T09:12:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>24617</id>
      </contributor>
      <comment>[[Portugaliä]]neñ 31 tapqır çempionı</comment>
      <origin>5935735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2889" sha1="f1sa5jms4wghai102hw18fifzb0hhhw" xml:space="preserve">{{Карточка
|имя               =Portu futbol taqımı
|стиль_тела        = vcard
|название          = 
|стиль_названия    = 
|вверху            = &lt;big&gt;Portu futbol taqımı&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;''Futebol Clube do Porto'' 
|класс_вверху      = fn
|стиль_вверху      = background-color:{{{фон|red}}}; color:{{{цвет|white}}};
|вверху2           = 
|класс_вверху2     = nickname
|стиль_вверху2     = color: #000000;
|изображение       = {{#if: {{{изображение|Estádio do Dragão (8468978586).jpg}}}|[[Файл:{{{изображение|Estádio do Dragão (8468978586).jpg}}}|
 {{#if: {{{ширина|}}}|{{{ширина}}}|280px}}|
 {{#if: {{{подпись|}}}||}}]]}}
|стиль_изображения = 
|подпись           = {{{подпись|}}}
|стиль_подписи     = 
|стиль_заголовков  = width:600px;
|стиль_меток       = background: #eee; text-align: center; width:100px;
|стиль_текста      = text-align: center;

|заголовок1 = 
|метка1     = Tulı isem 
|текст1     = '''Futebol Clube do Porto'''

|заголовок3 = 
|метка3     = Quşamatlar 
|текст3     =  ''«Portistas, Dragões»''

|заголовок4 = 
|метка4     = Nigezlängän 
|текст4     = [[1893]]

|заголовок6 = 
|метка6     = Stadion 
|текст6     = Eştadiu do Dragão

|заголовок7 = 
|метка7     = Sıydırışlığı 
|текст7     = 52 202

|заголовок8 = 
|метка8     = Baş trenerı 
|текст8     = Xulen Lopetegi

|заголовок9 = 
|метка9     = Reyting 
|текст9     =   10 nçе urın (UEFA)

|заголовок10 = 
|метка10     = Yarış 
|текст10     =  Sagriş Ligası
}}
'''Portu futbol taqımı''' (portugalça ''Futebol Clube do Porto'') — [[Portugaliä]] [[Portu]] şähäreneñ hönäri futbol taqımı.

'''Sagriş Ligası'''nda çığış yasıy. [[1893]] yılda nigezlängän.

[[1933]] yılda Portu [[Portugaliä]] çempionatına nigez saluçılarınıñ berse bulğan.

[[Portugaliä]]neñ 31 tapqır çempionı, 24 tapqır Kubok iäse.

Öy stadionı - &quot;Eştadiu do Dragão&quot;, 52 202 keşe sıydıra.

Benfika häm Sporting belän Portugaliäneñ zur öçäwenä kerä.

İke tapqır [[Çempionnar ligası]]nda ciñä.

Töp köndäşe - [[Benfika futbol taqımı]].

== Qazanışlar ==

* [[Çempionnar ligası]] - ciñü -  [[1987]], [[2004]]
* [[UEFA Superkuboğı]] - [[1987]]
* [[Awrupa ligası]] - ciñü -   [[2003]], [[2011]]
* Qıytğaara kubok -  [[1987]], [[2004]]

==Sıltamalar ==
* [http://www.fcporto.pt/pt/Pages/fc-porto.aspx FC Porto]

[[Төркем:Әлифба буенча футбол клублары]]
[[Төркем:Португалия футбол такымнары]]</text>
      <sha1>f1sa5jms4wghai102hw18fifzb0hhhw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Альфред Лепа</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171170</id>
    <revision>
      <id>5935635</id>
      <parentid>3537872</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T17:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <origin>5935635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8615" sha1="isw2dva9t2m2335umo7eirss7k4ofox" xml:space="preserve">{{Шәхес
| исем = Альфред Лепа&lt;br/&gt;&lt;small&gt;{{Lang-lv|''Alfrēds Lepa''}}&lt;/small&gt;
| рәсем = А.Лепа.JPG
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = &lt;!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--&gt;
| рәсем язуы = А.К.Лепа
| тулы исем = Альфред Карлович Лепа
| һөнәр = сәясәтче
| туу датасы = 05.08.1896
| туу җире = {{туу җире|Рига|Ригада}}
| гражданлык = {{байраклаштыру|Россия империясе}}→&lt;br/&gt;{{байраклаштыру|РСФСР}}→&lt;br/&gt;{{байраклаштыру|ССРБ}}
| милләт = латыш
| үлем датасы = 09.05.1938
| үлем җире = [[Казан]]
| әти = 
| әни =
| ир = 
| хатын =
| балалар = ''кызы'' Людмила
| бүләк һәм премияләр = 
| сайт =
| башка мәгълүмат = 
}}
{{Дәүләт эшлеклесе
 | исем               = Альфред Лепа
 | чын исем           = 
 | рәсем              = 
 | автограф           =
 | тәртип             = 
 | титул              = [[Файл:Flag of Tatar ASSR (1954).svg|25px]] [[КПССның  Татарстан өлкә комитеты|ВКП (б) Татарстан өлкә комитеты  1 нче сәркатибе]]
 | байрак             = 
 | байрак2            = 
 | чорбаш             = [[октябрь]] [[1933 ел]]
 | чоразак            = [[26 август]]  [[1937 ел]]
 | вице-президент     = 
 | аңа кадәр          = [[Михаил Разумов]]
 | дәвамчысы          = [[Александр Алемасов]]
 | тәртип2           = 
 | титул2            = 
 | байрак2           = 
 | байрак2_2          = 
 | чорбаш2           = 
 | чоразак2          = 
 | аңа кадәр2        = 
 | дәвамчысы2        = 
 | хезмәт еллары      = 
 | иялек              = 
 | дәрәҗә             = 
 | гаскәр төре        = 
 | фирка              = 
 | белем              = 
 | туу датасы         = 
 | туу урыны          = 
 | үлем датасы = 
 | үлем урыны = 
 | дин                = 
 | сайт               = 
 | Commons            = 
}}
'''Альфред Лепа''', {{Lang-lv|Alfrēds Lepa (Liepa)}},&lt;ref&gt;https://timenote.info/lv/Alfreds-Liepa-05.08.1896&lt;/ref&gt; {{lang-ru|Альфред Карлович Лепа}} – [[КПСС|ВКП (б)]] [[КПССның Татарстан өлкә комитеты|Татарстан өлкә комитеты]] беренче сәркатибе ([[1933]]-[[1937]]). [[КПСС|РСДРП (б)]] әгъзасы (''[[1914 ел]]ның [[гыйнвар]]ыннан'').

== Тәрҗемәи хәле ==
[[Файл:А.К.Лепа 1.jpg|250px|thumb|right|А.К. Лепа]]
[[1896 ел]]ның [[24 июль|24 июлендә]] (''[[5 август]]та'')  [[Рига]]да туган. Әлеге [[шәһәр]]нең реальный укуханәсендә укыган. [[Рига]]ның идән асты инкыйлаб оешмасында [[1914 ел]]ның [[гыйнвар]]ында [[КПСС|РСДРП (б)]] фиркасенә кабул ителә. [[1914 ел]]ның [[21 август]]ында кулга алынып, Нарым краена (''Енисей губернасы'') сөргенгә озатыла. Төрмәдән качу оештыруы ([[1916]], [[сентябрь]]) уңышсыз тәмамлана. [[1917 ел]]ның [[март]]ында амнистия буенча иреккә чыгарыла&lt;ref&gt;[http://online.zakon.kz/Document/?doc_id=30101635  Оnline.zakon.kz сайтында]&lt;/ref&gt; .

== Октябрь инкыйлабы ==
[[Екатиринбур]]да [[КПСС|фирка]] комитетында азык-төлек комиссары итеп билгеләнә. [[Урал]]ның сәнәгать үзәкләрен азык-төлек белән тәэмин итү өчен катгый чаралар күрүдә (''продразверстка'') катнаша.

== Ватандашлар сугышы ==
Сугышта [[Урал]]да атаман Дутовның ак [[казаклар]] гаскәренә, [[Александр Колчак|Колчакка]] каршы көрәшүче Көнчыгыш фронтның 3 нче армиясенең, 30 нчы укчы дивизиянең сәяси бүлеге җитәкчесе буларак катнаша.

== Фирка эшчәнлеге ==
* [[1920]], [[гыйнвар]]-[[1920]], [[май]]  [[КПСС|РКП (б)]] үзәк комитеты эш башкаручысы.
* [[1920]]-[[1921]]  [[КПСС|РКП (б)]] үзәк комитетының [[Төркистан]] бюросы сәркатибе, [[Төркистан]] [[КПСС|коммунистлар фиркасенең]] [[Җидесу өлкәсе|Җидесу өлкә]] комитеты җаваплы сәркатибе.
* [[1921]]-[[1924]]  [[КПСС|РКП (б)]] үзәк комитетының хисаплау бүлеге мөдире урынбасары.
* [[1924]], [[гыйнвар]] [[СССР|ССРБ]]ның [[Польша Җөмһүрияте (1918—1939)|Польшадагы]] вәкиллеге 1 нче сәркатибе.
* [[1924]]-[[1926]]  [[КПСС|РКП (б)]] (''[[1925 ел]]дан  [[КПСС|ВКП (б)]]'') [[Себер крае|Себер край]] комитетының хисаплау бүлеге мөдире, соңыннан 2 нче сәркатибе.
* [[1926]]-[[1928]]  [[КПСС|ВКП (б)]]  [[Курск губернасы|Курск губерна]] комитеты җаваплы сәркатибе.
* [[1928]]-[[1929]] [[КПСС|ВКП (б)]]  [[Вятка губернасы|Вятка губерна]] комитеты җаваплы сәркатибе.
* 1929 [[КПСС|ВКП (б)]]  [[Түбән Новгород крае|Түбән Новгород край]] комитеты сәркатибе.
* 1929-1933 [[Үзбәкстан Совет Социалистик Республикасы|Үзбәкстан]] [[КПСС|коммунистлар фиркасе]] үзәк комитетының 2 нче сәркатибе.
* 1933-1937 [[КПСС|ВКП (б)]]  [[КПССның Татарстан өлкә комитеты|Татарстан өлкә комитеты]] 1 нче сәркатибе.

== Сәяси золым корбаны ==
[[1937 ел]]ның [[5 октябрь|5 октябрендә]] кулга алына. [[1938 ел]]ның [[9 май|9 маенда]] [[Казан]]да атып үтерелә &lt;ref&gt;[http://www.sakharov-center.ru/asfcd/martirolog/?t=page&amp;id=17139  Сахаров-үзәк сайтында]&lt;/ref&gt;. [[1955 ел]]да аклана.

== Моны да карагыз ==
* [[Казанның канлы май 1938 корбаннары]]

== Әдәбият ==
# Лепа А. К. Боевые задачи большевиков Татарии. Казань, 1934.

== Чыганаклар ==
# Борцы за счастье народное. 2 нче китап. [[Казан]]: ТКН, 1983.
# Политические лидеры Вятского края. Век XX. Биографический справочник. CD. ГАСПИ КО, [[Киров]], 2006.

== Сылтамалар ==
* [http://www.knowbysight.info/LLL/05549.asp Коммунистлар фиркасе һәм Шуралар берлеге тарихы буенча белешмәлек 1898-1991]
* [http://tatarile.org/maglumat/%D1%88%D3%99%D1%85%D0%B5%D1%81/%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2-%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Татар энциклопедиясе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306012631/http://tatarile.org/maglumat/%D1%88%D3%99%D1%85%D0%B5%D1%81/%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2-%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |date=2016-03-06 }}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

{{ТАССР җитәкчеләре}}

{{DEFAULTSORT:Лепа, Альфред}}
[[Төркем:КПССның Татарстан өлкә комитеты беренче сәркатипләре]]
[[Төркем:Сталин репрессияләре корбаннары]]</text>
      <sha1>isw2dva9t2m2335umo7eirss7k4ofox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179391</id>
    <revision>
      <id>5935660</id>
      <parentid>5910185</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T21:58:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30449" sha1="9ei0buimrcbufqd6jr9luqtywoqybki" xml:space="preserve">{{УК}}
'''{{Label|Q2333455|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q2333455|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q2333455|lang=en}}}}) —  Федераль дәүләт бюджет югары белем бирү учреждениесе ({{lang-ru|Федеральное государственное бюджетное  образовательное учреждение высшего образования}}). 1779 елда ачылды. [[Геодезия]] буенча милли мәгариф һәм фән үзәге.

==Тарих==
1835 укый йорты &quot;'Константин җир үлчәү укуханәсенә&quot;' үзгәртелә.

1835-1838 Институтын беренче директоры вазифасын күренекле рус сәясәтче [[Аксаков Сергей Тимофеевич]] башкарды.

==Факультетлар һәм кафедралар==
* Геодезия факультеты (Г)
** Астрономия һәм галәм геодезия
** Югары геодезия
** Югары математика
** Геодезия
** Мәгълүмати технологияләр
** Кулланма геодезия
** Информатика кулланма
* Картография һәм геоинформатика факультеты (КГ)
** Дизайн
** Бастыру Карталар
** Картография
* Кулланма һәм космонавтика фотограмметрия факультеты (Пиф)
** Аэрокосмос мәглүмәтен автоматлаштырып эшкәртү һәм техника исәпләү
** Аэрокосмос төшерү
** Фотограмметрия
** Галәм мониторингы
** Кулланма экология һәм химия
* Оптик-мәгълүмат системалар һәм технологияләр факультеты (ФИС)
** Мәгълүмат-исәпләү системалар
** Оптик приборлар конструкторлау
** Оптик проектлау приборлар
** Оптик-электрон приборлар
** Кулланма оптика
** Физика
** Метрология
* Икътисад һәм территорияләр белән идарә итү факультеты (ФУТ)
** Кадастр 
** Фәлсәфә
** Икътисад
** Икътисад һәм эшкуарлык
* Гуманитар факультеты (ГУФ)
** Архитектура һәм ландшафт
** Кушымта лингвисты белем алуы
** Чит телләр
** Хокук
** Тарих
** Рус теле
** Ихтыяр теориясе
** Физик мәдәнияте

== Танылган шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q2333455. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q2333455/p580:башлау,p108/Q2333455/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4482486|Sergey Efimovitsj Fel]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885
| 
| 
| ''[[:d:Q294126|surveyor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1734662|картограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q116994205|геодезист]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4512577|Gleb Cherdantsev]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-08-04
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1734662|картограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-12-05
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4061573|Nikolai Mikhailovich Aleksapolsky]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-01-10
| [[Курск]]
| ''[[:d:Q4231456|Konstantinovsky Surveying Institute]]''
| ''[[:d:Q1734662|картограф]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-03-05
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4421767|Pjotr Alekseevitsj Skvortsov]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| 
| ''[[:d:Q4231456|Konstantinovsky Surveying Institute]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112989063|Гавриил Дмитриевич Рихтер]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-07-07
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-10-11
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q137556354|Волков Николай Михайлович]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899
| 
| 
| ''[[:d:Q1734662|картограф]]''
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| 
|-
| 1959
| 1967
| ''[[:d:Q28858980|Dmitrii Panov]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-09-05
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-01-26
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4377303|Arkadiĭ Ivanovich Preobrazhenskiĭ]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1734662|картограф]]''
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112863507|Мэтт, Юрий Фомич]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-05-27
| 
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 1934
| 
| ''[[:d:Q20512412|Arshavir Tatevyan]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-02-01
| 
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q294126|surveyor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-04-08
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12142474|Поривкіна Ольга Василівна]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-01-28
| [[Рязань]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-09-07
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q40010820|Aleksandr Dubovik]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-08-29
| [[Сумы өлкәсе]]
| Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4091123|Vasily Bolshakov]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-03-11
| ''[[:d:Q2601504|Krasnoborsky District]]''
| Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты
| ''[[:d:Q294126|surveyor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1734662|картограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q116994205|геодезист]]''
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-08-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 1970
| 
| ''[[:d:Q110613025|Vladimir Vasilyev]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-03-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-08-10
| 
|-
| 1977
| 
| ''[[:d:Q110246980|Kira B. Shingareva]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-09
| [[Мәскәү]]
| [[Дрезден техник университеты]]&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-09-15
| 
|-
| 1988
| 2007
| ''[[:d:Q431006|Виктор Савиных]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-03-07
| [[Березкины]]
| Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты
| [[Галәмче|космонавт]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q432425|flight engineer]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| 
| 
|-
| 2002-09
| 
| ''[[:d:Q137240821|Надежда Камынина]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-09-23
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 2005-09-01
| 
| ''[[:d:Q86369758|Tatiana Skrypitsyna]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2009-03-01
| 2014-11-20
| ''[[:d:Q92242006|Maria Polinova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q591115|University of Haifa]]''&lt;br/&gt;Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q124875698|Olga Vladimirovna Kulagina]]''
| 
| 
| Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты
| ''[[:d:Q1734662|картограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q127109944|Gleb Igorevich Zagrebin]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

=== Тәмамлаучылар === 
{{seealso|Төркем:Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2333455. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q2333455/p580:башлау,p69/Q2333455/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 
| 1916
| ''[[:d:Q20508956|Levon Manucharyan]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-08-07
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q116994205|геодезист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q952960|Әрмәнстан милли политехник университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-07-11
| [[Ереван]]
|-
| 
| 1930
| ''[[:d:Q133501727|Ekaterina Mudretsova]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-10-09
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q98767231|All Russian Scientific Research Institute of Geophysical Prospecting]]''
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4405865|Konstantin Salishchev]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-11-07
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q1734662|картограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-08-25
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4198785|Aleksandr Izotov]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-08-13
| [[Абляскино]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-03-10
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q129670332|Макар Яфімавіч Міхалёў]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-05-14
| [[Насовичы]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-04-02
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19819613|Yury Bulanzhe]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-08-10&lt;br/&gt;1911-07-28
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-06-02
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4274122|Vladimir Magnitsky]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-05-30
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q294126|surveyor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q116994205|геодезист]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-10-16
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q40010820|Aleksandr Dubovik]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-08-29
| [[Сумы өлкәсе]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201777|Schmidt Institute of Physics of the Earth]]''&lt;br/&gt;Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304105|Мәскәү дәүләт приборлар төзелеше һәм информатика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4218106|Leonid Kashin]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-07-23
| ''[[:d:Q2218506|Kineshemsky District]]''
| ''[[:d:Q294126|surveyor]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-02-12
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60830763|Зайцев, Иван Иванович]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-08-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-05-06
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16370780|Yury Meshcheryakov]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-08-07&lt;br/&gt;1921-08-17
| [[Калуга]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201464|РФА җәгърафия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-05-20&lt;br/&gt;1970-05-19
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111868193|Николай Алексеевич Буденков]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-05-14
| ''[[:d:Q14621005|Марково]]''
| 
| ''[[:d:Q4122971|Волгоград дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-01-26
| 
|-
| 1939
| 1946
| ''[[:d:Q12142258|Lidiya Ponomarenko]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-02-16
| ''[[:d:Q2350829|Кыпуче]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2443377|топограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q294126|surveyor]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1734662|картограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q113954691|State Mine Supervision Committee of the Council of Ministers of the Ukrainian SSR]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12100495|Ukrainian Institute of Scientific and Technical Expertise and Information]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201535|Institute of the History of Ukraine]]''
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-12-03
| [[Киев]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4534960|Юркина, Мария Ивановна]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-12-04
| [[Тверь]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4504322|Central Scientific Research Institute of Geodesy, Aerial Surveying and Cartography]]''
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-10-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q30346143|Viktor Kozlov]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-03-21
| [[Егорьевск]]
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12360779|демограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-07-19&lt;br/&gt;2013-06-19
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21640452|Елена Кондратьева]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-12-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-04-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4091123|Vasily Bolshakov]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-03-11
| ''[[:d:Q2601504|Krasnoborsky District]]''
| ''[[:d:Q294126|surveyor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1734662|картограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q116994205|геодезист]]''
| Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-08-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4427373|Zinaida Sokolovskaya]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-11-05
| [[Свободный (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-12-12
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q101421245|Vladimir Glotov]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-06-07
| 
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
| ''[[:d:Q21660538|Electronic Computing Technology Scientific-Research Center]]''
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-03-12
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21506362|Yakov Rozval]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-12-21
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-07-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4249260|Vladimir Kusov]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-04-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1734662|картограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q116994205|геодезист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-02-02
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4215684|Mikhail Karpenko]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-10-15
| [[Мәскәү]]
| [[инженер]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28497367|Иван Фёдорович Глумов]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-09-11
| ''[[:d:Q21850918|Zhashkovo]]''
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-12-20
| 
|-
| 
| 1959
| ''[[:d:Q4718163|Alexander Gurshtein]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-02-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q1853182|Sternberg Astronomical Institute]]''
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-04-03
| [[Гранд-Джанкшн (Колорадо)|Гранд-Джанкшн]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16405660|Jüri Randjärv]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-08-08
| ''[[:d:Q3477443|Kaiu]]''
| ''[[:d:Q116994205|геодезист]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Геннадий Рязанцев|Геннади Рәзансев]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-03-07
| [[Казан]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-01-09
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q22919355|Surija Tatevjan]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-22
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q4201418|Institute of Astronomy of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-07-16
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65153595|Lidia Rykhlova]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-04-08
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q1853182|Sternberg Astronomical Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201418|Institute of Astronomy of the Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
|-
| 
| 1972
| ''[[:d:Q91934424|Arest Beglaryan]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-28
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q294126|surveyor]]''
| ''[[:d:Q952960|Әрмәнстан милли политехник университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011
| [[Ереван]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4374243|Alexey Postnikov]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-03-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1734662|картограф]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19907954|Gennady Yefimov]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-11-14
| [[Акъяр]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 1963
| 
| ''[[:d:Q431006|Виктор Савиных]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-03-07
| [[Березкины]]
| [[Галәмче|космонавт]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q432425|flight engineer]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| ''[[:d:Q763402|Энергия]]''&lt;br/&gt;Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4426959|Svjatoslav Michaylovitsj Sokol]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-03-22
| ''[[:d:Q1235840|Talačyn District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-12-03
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4316679|Viktor Nekrutenko]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-08-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60824788|Irina Aleksandrovna Rodionova]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-08-01
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q107297314|Vladimir Lyubimov]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-08-01
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| ''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q28534999|Kirov region local museum]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-05-12
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| 
| 1997
| ''[[:d:Q728371|Vasily Tsibliyev]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-02-20
| ''[[:d:Q4336280|Orikhivka]]''
| [[Галәмче|космонавт]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2095549|очучы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4175372|Vsevolod Yemelin]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-03-16
| [[Мәскәү]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2145981|реставратор]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4526200|Nikolay Shorokhov]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-12-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-07-02
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111290571|Igor Glukhovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-09
| 
| 
| [[Федерация Советы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112971444|Alexey Gorinov]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-07-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10547393|local politician]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1994
| ''[[:d:Q448491|Yuri Guidzenko]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-03-26
| ''[[:d:Q2000479|Yelanets]]''
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''&lt;br/&gt;[[Галәмче|космонавт]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q55351476|сынаучы галәмгизәр]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4208324|Leonid Kazinets]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-11-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''&lt;br/&gt;[[эшкуар]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4296106|Irina Mironova]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-02-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33231|фотограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55104635|Нырцов, Максим Валерьевич]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-09-05
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| 
| 
|-
| 1998-09
| 2002-06
| ''[[:d:Q137240821|Надежда Камынина]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-09-23
| [[Мәскәү]]
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты
| 
| 
|-
| 2005-09-01
| 2010-07-23
| ''[[:d:Q59818711|Anton Ermakov]]''
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q26229689|Vsevolod Zanko]]''
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-07-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1976-09-01
| 1983-05-25
| ''[[:d:Q58098792|Alexey Mishonov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1480532|University System of Maryland]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q503415|Мериленд университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q49212|Техас A&amp;M университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7205824|Plymouth Marine Laboratory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21015842|National Centers for Environmental Information]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12130131|Диңгез гидрофизикасы институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7895455|University of Georgia Marine Institute]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q86745199|Vladimir Kaftan]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| 
| 
|-
| 2012-09-01&lt;br/&gt;2008-09-01
| 2014-09-01&lt;br/&gt;2012-09-01
| ''[[:d:Q92242006|Maria Polinova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q52845826|Research Institute of Precision Instruments (Russia)]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q101012524|University of Haifa Department of Geography and Environmental Studies]]''
| 
| 
|-
| 1998-09-01
| 2002-05-17
| ''[[:d:Q109467029|Bayarmaa Byambaa]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q124875698|Olga Vladimirovna Kulagina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1734662|картограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.miigaik.ru/ Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университетлар сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160111031636/http://miigaik.ru/ |date=2016-01-11 }}
* [http://de.miigaik.ru/about.htm дистанцион укыту] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161008114718/http://de.miigaik.ru/about.htm |date=2016-10-08 }}
* [http://forum.miigaik.net/ Студентлар форумы МИИГАиК ноктасы NET] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160716144521/http://forum.miigaik.net/ |date=2016-07-16 }}
* [http://www.mgugik.ru Сайт профсоюз оешмасы университеты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160204014303/http://www.mgugik.ru/ |date=2016-02-04 }}
* [http://impulse-center.ru/ Сайт МНИЦ &quot;Импульс&quot; МИИГАиК]
* [http://www.fop2002.narod.ru/ Неофициальный сайт факультеты оптик әсбап]
* [http://www.ustinov.fr/forum// Форумы геодезисты]
* [http://4du.ru/ студентларга Ярдәм МИИГАиК буенча геодезия һәм башка фәннәр]
* [http://coslab.ru/ Комплекслы лаборатория тикшеренүләре внеземные территорияләрен] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151020141532/http://coslab.ru/ |date=2015-10-20 }}

== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Мәскәү|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]

[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1779 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]]</text>
      <sha1>9ei0buimrcbufqd6jr9luqtywoqybki</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Даниил Элмен</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184737</id>
    <revision>
      <id>5935613</id>
      <parentid>5882470</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <origin>5935613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2850" sha1="q3ckkrzy7j8u311idhq8395gno2dbke" xml:space="preserve">{{Шәхес
| исем = Даниил Элмен
| рәсем =
| рәсем_зурлыгы = 250px
| alt = &lt;!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--&gt;
| рәсем язуы =
| тулы исем = 
| һөнәр = 
| туу датасы = 
| туу җире = 
| гражданлык = 
| милләт = 
| үлем датасы = 
| үлем җире = 
| әти = 
| әни =
| ир = 
| хатын =
| балалар =
| бүләк һәм премияләр = }}
'''Даниил Элмен (Семөнов)''' ({{CC2|29|декабрь|1885}}, [[Исмәндәр]], [[Ядернә өязе]], [[Казан губернасы]], [[Россия империясе]]&lt;ref&gt;([[Ядернә районы]], [[Чуашстан]], [[Россия]])&lt;/ref&gt;—{{Үлем датасы|3|9|1932}}, [[Ильинка (Муркаш районы)|Ильинка]], [[Чуаш АССР]], [[СССР|Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе]]) — [[чуаш]] [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] дәүләт эшлеклесе, [[Беренче бөтендөнья сугышы|Беренче бөтендөнья]] сугышында катнашучы.

[[Сембер чуаш укытучылар мәктәбе]]&lt;nowiki/&gt;ндә (?-?), Кызыл профессура институтында (1924-1929) укыган. [[Ядернә өязе|Ядернә]] өяз шурасы башкарма комитеты рәисе (1918), Россия СФСР милләтләр эшләре халык комиссарлыгы чуаш бүлеге мөдире (1918-20), Чуаш инкыйлаби комитеты рәисе (1920), [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|РК(б)Ф]] вакытлы [[Чуаш автономияле өлкәсе|Чуаш]] өлкә комитеты рәисе (1920-1921), Чуаш хезмәт коммунасы өлкә шурасы башкарма комитеты рәисе (1920-1921), РК(б)Ф Чуаш өлкә комитеты җаваплы сәркәтибе (1922-1924), [[Түбән Новгород]] коммунистик университеты (педагогия институты) сәяси икътисад кафедрасы доценты (1929-1932).

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{ЧАССР җитәкчеләре}}{{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Элмен, Даниил }}
[[Төркем:Кызыл профессура институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Сембер чуаш укытучылар мәктәбен тәмамлаучылар]]
[[Төркем:КПССның Чуашстан өлкә комитеты беренче сәркатипләре]]</text>
      <sha1>q3ckkrzy7j8u311idhq8395gno2dbke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сергей Петров (1889)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184742</id>
    <revision>
      <id>5935615</id>
      <parentid>5882276</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:25:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <origin>5935615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2642" sha1="e0td2oqn00n6wnnt3kw37fypzjy0fyu" xml:space="preserve">{{Шәхес
| исем = Сергей Петров
| рәсем =
| рәсем_зурлыгы = 250px
| alt = &lt;!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--&gt;
| рәсем язуы =
| тулы исем = 
| һөнәр = 
| туу датасы = 
| туу җире = 
| гражданлык = 
| милләт = 
| үлем датасы = 
| үлем җире = 
| әти = 
| әни =
| ир = 
| хатын =
| балалар =
| бүләк һәм премияләр = {{Ленин ордены}}}}{{Мәгънәләр|Петров}}
'''Сергей Петров''' ({{CC2|16|октябрь|1889|4}}, [[Аттиково]], [[Чабаксар өязе]], [[Казан губернасы]], [[Россия империясе]]&lt;ref&gt;([[Кузлаука районы]], [[Чуашстан]], [[Россия]])&lt;/ref&gt;—{{Туу датасы|10|8|1942}}, Доменское, [[Караганда өлкәсе]], [[Казакъ ССР]], [[СССР|Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе]]) — [[чуаш]] [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] дәүләт эшлеклесе,  [[Беренче бөтендөнья сугышы|Беренче бөтендөнья]] һәм [[Россия ватандашлар сугышы|Россия ватандашлар]] сугышларында катнашучы.

[[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе үзәк комитеты|БК(б)Ф ҮК]] каршындагы фирка эшчеләр курсларында (1926) укыган. [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|РК(б)Ф]] [[Богырыслан өязе|Богырыслан өяз]] комитеты җаваплы сәркәтибе (1923-1926), БК(б)Ф [[Чуаш автономияле өлкәсе|Чуаш өлкә]] комитеты җаваплы сәркәтибе (беренче сәркәтибе, 1926-1937), [[Атып үтерү|атып үтерелүгә]] хөкем ителгән (1938), мәхкәмә карары 10 елга иректән мәхрүм итүгә үзгәртелгән (1941).
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{ЧАССР җитәкчеләре}}{{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Петров, Сергей}}
[[Төркем:Сталин репрессияләре корбаннары]]
[[Төркем:Репрессияләнгән чуашлар]]
[[Төркем:КПССның Чуашстан өлкә комитеты беренче сәркатипләре]]</text>
      <sha1>e0td2oqn00n6wnnt3kw37fypzjy0fyu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Илья Прокопьев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184757</id>
    <revision>
      <id>5935614</id>
      <parentid>4077215</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:22:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <origin>5935614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3344" sha1="n69l9v8s76j03xfigks2tg3fd9cew9h" xml:space="preserve">{{Шәхес
| исем = Илья Прокопьев
| рәсем =
| рәсем_зурлыгы = 250px
| alt = &lt;!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--&gt;
| рәсем язуы =
| тулы исем = 
| һөнәр = 
| туу датасы = 
| туу җире = 
| гражданлык = 
| милләт = 
| үлем датасы = 
| үлем җире = 
| әти = 
| әни =
| ир = 
| хатын =
| балалар =
| бүләк һәм премияләр = {{Ленин ордены}}{{Ленин ордены}}{{1 дәрәҗә Ватан сугышы ордены}}{{Хезмәт Кызыл Байрагы ордены}}{{Хезмәт Кызыл Байрагы ордены}}{{Хезмәт Кызыл Байрагы ордены}}{{Батырлык өчен медале}}{{Японияне җиңгән өчен медале}}{{Чирәм җирләрне үзләштерү өчен медале}}}}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Прокопьев}}
'''Илья Прокопьев''' ({{Туу датасы|29|7|1926}}, [[Мачамыш]], [[Ядернә өязе]], [[Чуаш АССР]], [[СССР|Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе]]&lt;ref&gt;([[Урнар районы]], [[Чуашстан]], [[Россия]])&lt;/ref&gt;—{{Үлем датасы|20|2|2017}}, Чабаксар, Чуашстан, РФ) — [[чуаш]] [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] дәүләт эшлеклесе, [[совет-япон сугышы]]нда катнашучы.

[[Хабарау]] дәүләт педагогия институтын (1950), [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе үзәк комитеты|СБКФ ҮК]] каршындагы Югары фирка мәктәбен (1958), СБКФ ҮК каршындагы җәмгыять фәннәре академиясен (1963) бетергән. СБКФ Калинин [[Чабаксарның Калинин районы|район]] комитетында бүлек мөдире, сәркәтип һәм беренче сәркәтип (1950-1956), СБКФ Чуаш өлкә комитетында беренче сәркәтип ярдәмчесе, бүлекләр мөдире, сәркәтип (1958-1961, 1963-1974), СБКФ Чуаш [[Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы|өлкә]] комитеты сәркәтибе (1974-1988). СБКФ ҮК әгъзасы (1976-1989), [[Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Югары Шурасы|Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Югары шурасы]]ның 9-11 чакырылышлары депутаты.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{ЧАССР җитәкчеләре}}{{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Прокопьев, Илья }}
[[Төркем:СБКФ ҮК әгъзалары]]
[[Төркем:Югары фирка мәктәбен тәмамлаучылар]]
[[Төркем:ССРБ Югары Шурасы депутатлары]]
[[Төркем:КПССның Чуашстан өлкә комитеты беренче сәркатипләре]]</text>
      <sha1>n69l9v8s76j03xfigks2tg3fd9cew9h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Валентин Шурчанов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184801</id>
    <revision>
      <id>5935612</id>
      <parentid>2792594</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:20:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <origin>5935612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3566" sha1="6jwx1z4l74ie111eeh8q2uyn6amq7rz" xml:space="preserve">{{Шәхес
| исем = Валентин Шурчанов
| рәсем =
| рәсем_зурлыгы = 250px
| alt = &lt;!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--&gt;
| рәсем язуы =
| тулы исем = 
| һөнәр = 
| туу датасы = 
| туу җире = 
| гражданлык = 
| милләт = 
| үлем датасы = 
| үлем җире = 
| әти = 
| әни =
| ир = 
| хатын =
| балалар =
| бүләк һәм премияләр = }}
'''Валентин Шурчанов''' ({{Туу датасы|19|1|1947}}, [[Иске Шелтем]], [[Канаш районы]], [[ЧАССР]], [[СССР|Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе]]&lt;ref&gt;([[Чуашстан]], [[Россия]])&lt;/ref&gt;) — [[чуаш]] [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] һәм россия дәүләт эшлеклесе.

[[Чабаксар]] энергетик тихникумын (1964), Чуаш дәүләт университетын (1975), [[Горький]] югары фирка мәктәбен (1982), [[Россия Федерациясе Президенты|РФ президенты]] каршындагы Россия дәүләт хемзәте академиясен (2015) бетергән. СБКФ [[Шөмерле]] шәһәр комитеты беренче сәркәтибе (1986-1987), СБКФ Чуаш [[Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы|өлкә]] комитеты икенче сәркәтибе (1988-1990), СБКФ Чуаш өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1990-1991), [[Чуашстан]] дәүләт шурасы рәисе (1994-1998), [[«Правда» гәзите|«Правда» гәҗите]] баш мөхәррире (2005-2009), [[Россия Федерациясе коммунистик фиркасе|РФКФ]] ҮК сәркәтибе (2009-2013). [[РФ Дәүләт Думасы|РФ дәүләт думасы]]ның 3 нче һәм 5-7 чакырылышлары депутаты.

== Сылтамалар == 
* [http://www.duma.gov.ru/structure/deputies/131426/ Патшалăх Думин сайтĕнчи профайл]
* [http://kprf.ru/rus_soc/69028.html ''В. Шурчанов'' Депутатская вертикаль — содружество депутатов-коммунистов]
* [http://www.krasnoetv.ru/node/1872 Встреча с В. С. Шурчановым. Королев, 30.06.2009 ç. (видео)]
* [https://chuvash.org/news/19428.html Валентин Шурчанов чӗлхесене вӗрентессипе ҫыхӑннӑ саккуншӑн мӗншӗн сасӑламан?]
* [https://www.idelreal.org/a/29333545.html Депутат Госдумы от Чувашии рассказал, почему не поддержал закон о добровольном изучении родных языков]

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

{{ЧАССР җитәкчеләре}}{{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Шурчанов, Валентин }}
[[Төркем:Россия Федерациясе Дәүләт Думасы депутатлары]]
[[Төркем:Чуаш дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Мөхәррирләр]]
[[Төркем:КПССның Чуашстан өлкә комитеты беренче сәркатипләре]]</text>
      <sha1>6jwx1z4l74ie111eeh8q2uyn6amq7rz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Анатолий Леонтьев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>185031</id>
    <revision>
      <id>5935610</id>
      <parentid>2792567</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:07:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <origin>5935610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2378" sha1="cpyn6pq0vxq4savjwyplr15d1zk891y" xml:space="preserve">{{Шәхес
| исем = Анатолий Леонтьев
| рәсем =
| рәсем_зурлыгы = 250px
| alt = &lt;!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--&gt;
| рәсем язуы =
| тулы исем = 
| һөнәр = 
| туу датасы = 15.02.1937
| туу җире = 
| гражданлык = 
| милләт = 
| үлем датасы = 17.06.2007
| үлем җире = 
| әти = 
| әни =
| ир = 
| хатын =
| балалар =
| бүләк һәм премияләр = {{Хөрмәт Билгесе урдᴎны}}{{Хөрмәт Билгесе урдᴎны}}}}
'''Анатолий Леонтьев''' ({{Туу датасы|15|2|1937}}, [[Яңа Шептахово]], [[Ормар районы]], [[Чуаш АССР]], [[СССР|Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе]]&lt;ref&gt;([[Ормар районы]], [[Чуашстан]], [[Россия]])&lt;/ref&gt;—{{Үлем датасы|17|6|2007}}, [[Чабаксар]], [[Чуашстан]], [[РФ]]) — [[чуаш]] [[Сәвит Социалистик җөмһүpиятлар Берлеге|сәвит]] һәм россия дәүләт эшлеклесе.
&lt;br/&gt;Чуаш авыл хуҗалыгы институтын (1960), СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбен (1969) бетергән. БЛкәБ Чуаш өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1963-1967), СБКФ Кузлаука район комитеты беренче сәркәтибе (1969-?), СБКФ Чуаш өлкә комитеты авыл хуҗалыгы мәсьәләләре буенча сәркәтибе (1976-1988), Чуаш АССР югары шурасы президиумы рәисе (1988-1990), Чуаш АССР (ССР) югары шурасы рәисе (1990-1991), РФ президентының Төньяк Кавказ җөмһүриятләре буенча тулы вәкаләтле вәкиле (1992-1994).

== Тышкы сылтамалар ==
* http://gov.cap.ru/SiteMap.aspx?gov_id=83&amp;id=789320

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{ЧАССР җитәкчеләре}}{{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Леонтьев, Анатолий }}
[[Төркем:КПССның Чуашстан өлкә комитеты әгъзалары]]</text>
      <sha1>cpyn6pq0vxq4savjwyplr15d1zk891y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вәкил Гыйрфанов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193962</id>
    <revision>
      <id>5935638</id>
      <parentid>4076641</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T18:10:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <origin>5935638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1034" sha1="d8wyp4l0u9j9psxgim2pn15t6q8jehd" xml:space="preserve">{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия| Гыйрфанов}}
{{Шәхес}}
'''Вәкил Гыйрфанов''' (Вәкил Кәли улы Гыйрфанов, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) —  агробиолог, авыл хуҗалыгы фәннәре докторы (1965), профессор (1967). РСФСҖның (1969) һәм БАССРның (1957) атказанган фән эшлеклесе, СССР ФА БФ Биология институты җитәкчесе (1961-1980), БАССР ЮШ рәисе (1975-1979).
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}{{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Гыйрфанов, Вәкил }}
[[Төркем:БАССР атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:РСФСР атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Авыл хуҗалыгы фәннәре докторлары]]
[[Төркем:КПССның Башкортстан өлкә комитеты әгъзалары]]</text>
      <sha1>d8wyp4l0u9j9psxgim2pn15t6q8jehd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әбүбәкер Госманов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194507</id>
    <revision>
      <id>5935636</id>
      <parentid>5552657</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T18:02:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <origin>5935636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="791" sha1="lsw0nelaaaca0v4ev09tmq96qah62gn" xml:space="preserve">&lt;small&gt;{{мәгънәләр|Госманов}}&lt;/small&gt;
{{Шәхес}}'''Әбүбәкер Госманов''' (Әбүбәкер Нурҗан улы Госманов, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — тарихчы, фәлкелүрче, тарих фәннәре нәмзәде (1960), БАССРның атказанган фән эшлеклесе (1970).


{{stub}}
&lt;references /&gt;
{{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Госманов, Әбүбәкер }}
[[Төркем:БАССР атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Тарих фәннәре кандидатлары]]
[[Төркем:КПССның Башкортстан өлкә комитеты әгъзалары]]
[[Төркем:Башкортстан тарихчылары]]</text>
      <sha1>lsw0nelaaaca0v4ev09tmq96qah62gn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мәрван Җангиров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194630</id>
    <revision>
      <id>5935639</id>
      <parentid>2417565</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T18:13:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <origin>5935639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1511" sha1="olfebadkacw1b7i69ufu08r2g951epm" xml:space="preserve">{{Шәхес}}'''Мәрван Җангирев''' (Мәрван Җангир улы Җангирев, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — дәүләт эшлеклесе, тарих фәннәре нәмзәде (1951), [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|БК(б)Фнең]] [[Мәчетле районы|Мәчетле]] һәм [[Миякә районы|Миякә]] район комитетларының 1 нче сәркатибе (1935-1937), Уфа шәһәр шурасы башкарма комитеты рәисе (1943-1945), [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|Тарих, тел һәм әдәбият институты]] (Уфа) директоры (1951-1952), [[Башкорт дәүләт университеты|БДУ]] директоры (1951-?), [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|СБКФнең]] Уфа шәһәр комитетының 1 нче сәркатибе (1953-1963), [[Башкорт дәүләт педагогика университеты|БДПИ]] ректоры (1967-1971).
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}{{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Янгиров, Мәрван }}
[[Төркем:КПССның Башкортстан өлкә комитеты әгъзалары]]
[[Төркем:Ректорлар]]
[[Төркем:КПСС район комитетларының беренче секретарьлары]]</text>
      <sha1>olfebadkacw1b7i69ufu08r2g951epm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935640</id>
      <parentid>5935639</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T18:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <origin>5935640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1579" sha1="eex95ii2pzdx0dzxixyzjcdqh53to56" xml:space="preserve">{{Шәхес}}'''Мәрван Җангирев''' (Мәрван Җангир улы Җангирев, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — дәүләт эшлеклесе, тарих фәннәре нәмзәде (1951), [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|БК(б)Фнең]] [[Мәчетле районы|Мәчетле]] һәм [[Миякә районы|Миякә]] район комитетларының 1 нче сәркатибе (1935-1937), Уфа шәһәр шурасы башкарма комитеты рәисе (1943-1945), [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|Тарих, тел һәм әдәбият институты]] (Уфа) директоры (1951-1952), [[Башкорт дәүләт университеты|БДУ]] директоры (1951-?), [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|СБКФнең]] Уфа шәһәр комитетының 1 нче сәркатибе (1953-1963), [[Башкорт дәүләт педагогика университеты|БДПИ]] ректоры (1967-1971).
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}{{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Янгиров, Мәрван }}
[[Төркем:КПССның Башкортстан өлкә комитеты әгъзалары]]
[[Төркем:Ректорлар]]
[[Төркем:КПСС район комитетларының беренче секретарьлары]]
[[Төркем:Тарих фәннәре кандидатлары]]</text>
      <sha1>eex95ii2pzdx0dzxixyzjcdqh53to56</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Марафоннар/Агымдагылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>204676</id>
    <revision>
      <id>5935646</id>
      <parentid>5517286</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T20:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ Төмән + Татар дөньясы</comment>
      <origin>5935646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8380" sha1="a89cxsig8z5m3jajqhd9r0mb3jin917" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;[[Төркем:Википедия:Бәйгеләр]]{{seealso|ВП:Марафоннар/Якынлашучылар|ВП:Марафоннар/Тәмамланганнар|ВП:Марафоннар/Дан аллеясе}}&lt;/noinclude&gt;
{| cellpadding=4 cellspacing=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
 !Эмблема
 !Исеме
 !Башлана
 !Тәмамлана
 |-
 |[[File:МинБезТатар logo 04.svg|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/МинБезТатар]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/МинБезТатар|МинБезТатар]]»
 |01-01
 |12-31
 |-
 |[[File:Olympic pictogram Athletics.png|75px|link=Википедия:Марафончылар]]
 |«[[Википедия:Марафончылар|Вики.tatar»&lt;sup&gt;@'''10*10*10]]'''&lt;/sup&gt;
 |01-01
 |12-31
 |-
 |[[Файл:Public Domain Symbol.png|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Иҗтимагый мирас]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Иҗтимагый мирас|Иҗтимагый мирас]]»
 |01-01
 |02-29
 |-
 |[[File:ТатарДөньясы40.jpg|75px|link=Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы]]
 |«[[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы|Татар дөньясы]]»
 |1/4/7/10-01
 |&lt;small&gt;айның соңгы көне&lt;/small&gt;
 |-
 |[[File:Вики-Төмән.png|75px|link=Википедия:Марафоннар/Төмән]]
 |«[[Википедия:Марафоннар/Төмән|Төмән]]» &lt;small&gt;({{lang-ru|Мириада}}, тиешле мәкаләләр)&lt;/small&gt;  
 |2/5/8/11-01
 |&lt;small&gt;айның соңгы көне&lt;/small&gt;
 |-
 |[[File:MinemTatarstan-logo1.png|75px|link=Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан]]
 |«[[Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан|Минем Татарстан]]»
 |3/6/9/12-01
 |&lt;small&gt;айның соңгы көне&lt;/small&gt;
 |-
 |[[Файл:World Map (political).svg|75px|link=Проект:Төбәк тематик атналыгы]]
 |«[[Проект:Төбәк тематик атналыгы|Төбәк атналыгы»]]
 |төрлечә
 |төрлечә
 |-
 |[[Файл:Wiki Loves Ramadan Logomark 01.svg|75px|link=Википедия:Марафоннар/Вики Рамазанны ярата]]
 |«[[Википедия:Марафоннар/Вики Рамазанны ярата|Вики Рамазанны ярата»]]
 |&lt;small&gt;1 [[рамазан]]&lt;/small&gt;
 |&lt;small&gt;1 [[шәүвәл]]&lt;/small&gt;
 |-
 |[[File:Fnf-combo.png|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз|Халык мәдәнияте һәм хатын-кыз]]»
 |02-01
 |03-31
 |-
 |[[File:CEE_Women_Campaign_logo_(black).svg|75px|link=Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026]]
 |«[[Проект:Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы 2026|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы]]»
 |03-01
 |04-20
 |-
 |[[File:CEE Spring original.png|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз|Вики-яз]]»
 |03-21
 |05-31
 &lt;!--
 |-
 |[[Файл:Tatar40.pdf|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Татар 4.0]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Татар 4.0|Татар 4.0]]»
 |02-21
 |04-15
 |-
 |[[File:WikiForHumanRight2022 Campaign 1 (2).png|75px|border|link=Википедия:Бәйгеләр/КешеХокукларыӨченВики/Сау-сәламәт әйләнә-тирә мохиткә хокук]]
[[File:WikiForHumanRights 2022 Gif Banner.gif|75px|border|link=Википедия:Бәйгеләр/КешеХокукларыӨченВики/Сау-сәламәт әйләнә-тирә мохиткә хокук]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/КешеХокукларыӨченВики/Сау-сәламәт әйләнә-тирә мохиткә хокук|Сау-сәламәт әйләнә-тирә мохит]]»
 |04-15
 |05-15 --&gt;
 |-
 |[[Файл:Alumni and Professors project Logo.svg|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Россия чыгарылышлары һәм остазлары]]
 |«'''[[Википедия:Бәйгеләр/Россия чыгарылышлары һәм остазлары|Россия чыгарылышлары һәм остазлары]]»
 |04-21
 |06-15
 |-
 |[[File:WLE Austria Logo (no text).svg|75px|link=Википедия:Вики Җирне ярата]]
 |«[[Википедия:Вики Җирне ярата|Вики Җирне ярата]]»
 |05-01
 |07-31
 |-
 |[[File:AFRICA WIKI CHALLENGE LOGO.svg|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Вики-Африка]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Вики-Африка|Вики-Африка]]»
 |05-20
 |06-20
 |-
 |[[File:TechnologyMarathon.png|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики|ФәнТехВики]]»
 |06-01
 |08-14
 |-
 |[[File:TurkicLanguagemap.png|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Төрки марафон]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Төрки марафон|Төрки марафон]]»
 |07-01
 |07-31
 |-
 |[[File:WPWP logo 1.png|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Сурәтләре җитмәгән мәкаләләр]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Сурәтләре җитмәгән мәкаләләр|Сурәтләре җитмәгән мәкаләләр]]»
 |07-01
 |08-31
 |-
 |[[File:Wiki-fgos-WPLR-tt.pdf|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/ФГОС.wiki]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/ФГОС.wiki|ФГОС.wiki]]»
 |08-15
 |10-15
 |-
 |[[File:Wiki Loves Monuments Logo notext.svg|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Вики һәйкәлләрне ярата]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Вики һәйкәлләрне ярата|Вики һәйкәлләрне ярата]]»
 |09-01
 |09-30
 |-
 |[[File:Logo-wiki-loves-fashion.svg|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Вики моданы ярата]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Вики моданы ярата|Вики моданы ярата]]»
 |09
 |10
 |-
 |[[File:Wiki loves Caucasus Logo.svg|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Вики Кавказны ярата]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Вики Кавказны ярата|Вики Кавказны ярата]]»
 |10-01
 |10-31
 |-
 |[[File:Wikiquote She Said logo.png|75px|link=m:Wiki Loves Women/SheSaid/tt]]
 |«'''[[m:Wiki Loves Women/SheSaid/tt|АнаЗатСүзе]]'''»&lt;sup&gt;&lt;small&gt;@[[incubator:Wq/tt/Баш бит|Татарча Викиөзек]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;
 |10-01
 |12-31
 |-
 |[[File:Logo-wiki-loves-sport-definitivo-nero.svg|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Вики спортны ярата]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Вики спортны ярата|Вики спортны ярата]]»
 |10
 |12
 |-
 |[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Азия ае]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Азия ае|Азия ае]]»
 |11-01
 |11-30
 |-
 |[[File:Font Awesome 5 solid university.svg|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Безнең университетлар]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Безнең университетлар|Безнең университетлар]]»
 |11-16
 |12-31
 &lt;!--
 |-
 |[[File:UEWikipedia.png|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Украин мәдәни дипломатиясе айлыгы]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Украин мәдәни дипломатиясе айлыгы|Украин мәдәни дипломатиясе айлыгы]]»
 |03-01
 |03-31
 |-
 |[[Файл:Белем җәүһәрләре.png|75px|link=Википедия:Бәйгеләр/Белем җәүһәрләре]]
 |«[[Википедия:Бәйгеләр/Белем җәүһәрләре|Белем җәүһәрләре]]»
 |05-01
 |10-31
--&gt; 
 |-
 |}</text>
      <sha1>a89cxsig8z5m3jajqhd9r0mb3jin917</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Россия Федерациясенең фән һәм югары белем министрлыгы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>206048</id>
    <revision>
      <id>5935734</id>
      <parentid>5854317</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T09:06:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="111198" sha1="k56f45c1hqtqn1695jbpg3o8js3fgrp" xml:space="preserve">{{ҮК}}
'''Россия Федерациясенең фән һәм югары белем министрлыгы''' ({{lang-ru|Министерство науки и высшего образования Российской Федерации}})— [[Россия Хөкүмәте]]нең, башкарма федераль влачының фән һәм югары белем буенча дәүләт органы.

2018 елның 15 маенда «О структуре федеральных органов исполнительной власти» Россия Президенты Указы буенча төзелде.

== Буйсынган оешмалар ==
{{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P749 wd:Q53579434}
|section=
|sort=p571
|columns=p571:нигезләнү,p18,label:Исем,p131:урнашуы}}
{| class='wikitable sortable'
! нигезләнү
! рәвеш
! Исем
! урнашуы
|-
| data-sort-value=&quot;1727&quot; | 1727&lt;br/&gt;1923
| [[Файл:Издательский комплекс &quot;Наука&quot;.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q248326|&quot;Наука&quot; нәшрияты]]''
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1755&quot; | 1755-01-12
| [[Файл:МГУ, вид с воздуха.jpg|center|128px]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[Мәскәү]]&lt;br/&gt;[[Көнбатыш административ округ (Мәскәү)|Көнбатыш административ округ]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2359096|Раменки]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4258282|Leninskie Gory]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1773&quot; | 1773-11-01
| [[Файл:Spb Vasilievsky Island Mining College asv2019-09 img3.jpg|center|128px]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| [[Василий утравы районы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4032432|Municipal Okrug #7]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1779&quot; | 1779-05-27
| [[Файл:Старый миигаик.jpg|center|128px]]
| [[Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты]]
| [[Мәскәү]]&lt;br/&gt;[[Үзәк административ округ (Мәскәү)|Үзәк административ округ]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1669860|Басманный районы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1797&quot; | 1797
| [[Файл:Historic Centre of Saint Petersburg and Related Groups of Monuments-110858.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]''
| [[Василий утравы районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1803&quot; | 1803-05-22
| [[Файл:СПбГЛТУ - главное здание.jpg|center|128px]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| [[Выборг районы (Санкт-Петербург)|Выборг районы]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1804&quot; | 1804-11-05
| [[Файл:Kazan State University from the 2 Korpus.jpg|center|128px]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Казан]]&lt;br/&gt;[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]&lt;br/&gt;[[Татарстан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1804&quot; | 1804
| [[Файл:Moscow State Linguistic University at Ostozhenka (2013) by shakko 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q862100|Хамовники]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818
| [[Файл:Spb 06-2012 Palace Embankment various 06.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1825&quot; | 1825
| [[Файл:Здание МГХПА.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2360835|Сергей Григорьевич Строганов исемендәге Россия дәүләт сәнгать-сәнәгать университеты]]''
| ''[[:d:Q2704327|Сокол]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828
| [[Файл:State Institute of Technology SPB (img1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1830&quot; | 1830-07-13
| [[Файл:Слободской дворец 003.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1832&quot; | 1832-05-09
| [[Файл:DSC02490 2006 Санкт-Петербург, 2-я Красноармейская улица, 4, Учебный корпус Института гражданских инженеров им. императора Николая I.jpg|center|128px]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[Санкт-Петербург]]&lt;br/&gt;[[Адмираллык районы|Санкт-Петербургның Адмираллык районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-08-07
| [[Файл:Pulkovo Observatory5.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| [[Мәскәү районы (Санкт-Петербург)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845
| 
| ''[[:d:Q4127519|Бөтенроссия җимешле культуралары селекциясе фәнни-тикшеренү институты]]''
| [[Орёл]]
|-
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864&lt;br/&gt;1865
| [[Файл:Главный корпус Московского политехнического университета.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870
| [[Файл:Tver university.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''
| [[Тверь]]
|-
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872
| [[Файл:МПГУ 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876
| [[Файл:Belgorod State University in september.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2010483|Белгород дәүләт университеты]]''
| [[Белгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-01-09
| [[Файл:Art and Industry Academy SPB 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2652597|А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878
| [[Файл:Главный корпус ТГУ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880
| 
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-06-03
| [[Файл:Electrotechnical University SPB 01.jpg|center|128px]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| [[Санкт-Петербург]]&lt;br/&gt;[[Петроград районы|Санкт-Петербургның Петроград районы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4068270|Аптекарский утравы муниципаль округы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| [[Файл:Здание Химической лаборатории, фонтан и памятники ученым.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-06-14
| [[Файл:Kazan-khti-main.jpg|center|128px]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-10-27
| [[Файл:St. Petersburg, ministry of government properties.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896
| [[Файл:Ленина-30-DSN57425.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899
| [[Файл:Far Eastern Federal University 2.JPG|center|128px]]
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
| [[Диңгез буе крае]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4112963|Владивосток шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15189883|Русский бистәсе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899
| [[Файл:Политехнический институт. Главное здание01.jpg|center|128px]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[Калинин районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Калинин районы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4059198|Академическое муниципаль округы]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905
| [[Файл:Spb Vasilievsky Island Pushkin House asv2019-09 img10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| [[Василий утравы районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| [[Файл:Панорама-НПИ-Главный.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]''
| [[Новочеркасск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| [[Файл:Third housing of Plekhanov University of Economics in Moscow, front view.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908
| [[Файл:Yaroslavl Respublikanskaya October 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]''
| [[Ярославль]]
|-
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908
| 
| ''[[:d:Q52847860|М. Г. Сафронов исемендәге Якутск авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институты]]''
| [[Якутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909
| [[Файл:Univer saratov.JPG|center|128px]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| [[Сарытау]]&lt;br/&gt;[[Сарытауның Киров районы]]&lt;br/&gt;[[Сарытау өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909
| [[Файл:Bashkir State University (Ufa).jpg|center|128px]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911
| [[Файл:NN 28-08-2021 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4318650|Нижгар дәүләт педагогия университеты]]''
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-10-16&lt;br/&gt;1911
| [[Файл:Samara state university of social sciences and education.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]''
| [[Самар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-09-15
| [[Файл:Buildings in Saratov (July 2025) - 0 10.jpg|center|128px]]
| [[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]]
| [[Сарытау]]&lt;br/&gt;[[Сарытауның Фрунзе районы]]&lt;br/&gt;[[Сарытау өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914
| [[Файл:Главный корпус .jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4406402|Самар дәүләт техника университеты]]''
| [[Самар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915
| [[Файл:Rostov-on-Don, Southern Federal University, Russia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2065921|Көньяк федераль университеты]]''
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915
| [[Файл:Institute of Volcanology and Seismology FEB RAS logo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2656051|РФА ЕКБ Вулканология һәм сейсмология институты]]''
| [[Петропавловск-Камчатский]]
|-
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915
| [[Файл:RGU Ryazan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4402655|С.А. Есенин исемендәге Рязань дәүләт университеты]]''
| [[Рязань]]
|-
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916
| [[Файл:Lobachevsky University. Faculty of Philology 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916
| [[Файл:Пермский государственный университет. Корпус №5.jpg|center|128px]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q4160819|Дзержинский районы]]''&lt;br/&gt;[[Пермь]]&lt;br/&gt;[[Пермь крае]]
|-
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917
| [[Файл:Улица Ярагского, 57.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]''
| [[Махачкала]]
|-
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917
| [[Файл:Институт биологии развития им. Н. К. Кольцова РАН..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201427|Koltzov Institute of Developmental Biology]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917
| [[Файл:Nizhny Novgorod Technical University 1st building.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Файл:Ioffe Institut main building.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-10-27
| [[Файл:Buildings in Irkutsk (September 2025) - 0 16.jpg|center|128px]]
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| [[Иркутск]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4376063|Уң яр округы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27551718|Иркутск шәһәр округы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-05-18&lt;br/&gt;1802-04-21
| [[Файл:ВГУ 2006.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| [[Воронеж]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Файл:Ivanovo ISUCT.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4196666|Иваново дәүләт химия-технология университеты]]''
| [[Иваново]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918&lt;br/&gt;1974-01-28
| [[Файл:Ивановский государственный университет.jpg|center|128px]]
| [[Иваново дәүләт университеты]]
| [[Иваново өлкәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q27547037|Иваново шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Иваново]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4333152|Октябрьский районы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Файл:2023. Краснодар DSC 0351.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4243515|Кубан дәүләт технология университеты]]''
| [[Краснодар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Файл:Korpus b.jpg|center|128px]]
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Файл:Smolensk State University.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''
| [[Смоленск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Файл:Ул.Интернациональная,33, ТГУ им.Г.Р.Державина, 17.10.2011 - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4450873|Гаврила Романович Державин исемендәге Тамбов дәүләт университеты]]''
| [[Тамбов]]
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| [[Файл:Management university.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| 
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-06-23&lt;br/&gt;1931
| [[Файл:Главный корпус ОГУ (Орёл, Комсомольская, 95) (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7101513|Иван Сергеевич Тургенев исемендәге Орёл дәүләт университеты]]''
| [[Орёл]]
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| 
| ''[[:d:Q30282203|И. И. Мечников исемендәге Вакциналар һәм сүлләр фәнни тикшеренү институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| [[Файл:Ural State Technical University (August 2022) - 1.jpg|center|128px]]
| [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]
| [[Екатеринбург]]&lt;br/&gt;[[Екатеринбурның Киров районы|Киров районы]]&lt;br/&gt;[[Свердловск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| [[Файл:Grozny Oil University.jpg|center|128px]]
| [[Грозный дәүләт нефть техника университеты|Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты]]
| [[Грозный]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4258359|Әхмәт районы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4144847|Грозный шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Чечня]]
|-
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-09-19
| [[Файл:Кубанский государственный университет (IMG 3253).jpg|center|128px]]
| [[Кубан дәүләт университеты]]
| [[Краснодар]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4214245|Карасунский округы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4307501|Краснодар шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Краснодар крае]]
|-
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-08-21
| [[Файл:Vladikavkaz Universitet.jpg|center|128px]]
| [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]]
| [[Владикавказ]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19909744|Иристон районы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28589810|Владикавказ шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Төньяк Осетия]]
|-
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-11-22
| [[Файл:Mgsu.kampus.jpg|center|128px]]
| [[Мәскәү дәүләт төзелеш университеты]]
| [[Мәскәү]]&lt;br/&gt;[[Төньяк-Көнчыгыш административ округ (Мәскәү)|Төньяк-Көнчыгыш административ округ]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2367611|Ярославский районы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922
| [[Файл:Tvstu-winter-2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4453264|Тверь дәүләт техник университеты]]''
| [[Тверь]]
|-
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-12-05
| [[Файл:Лаборатория в Колтушах.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925
| 
| ''[[:d:Q30263241|Бөтенроссия радиология һәм экология фәнни тикшеренү институты]]''
| [[Обнинск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927
| [[Файл:2016-Moscow-soil.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2645793|Dokuchaev Soil Science Institute]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| [[Файл:Старый корпус БГТУ Брянск.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4097537|Брянск дәүләт техник университеты]]''
| [[Брянск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| [[Файл:Institute of Philosophy, Russian Academy of Sciences.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| [[Файл:Новосибирский государственный университет экономики и управления &quot;НИНХ&quot;.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4325464|Новосибирск дәүләт икътисад һәм идарә университеты]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929&lt;br/&gt;1948-05-15
| [[Файл:Обелиск в Севастополе.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12130131|Диңгез гидрофизикасы институты]]''
| [[Акъяр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| [[Файл:Главное здание ФГБНУ ФНЦ ВИЖ им. Л.К. Эрнста.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18404991|Федераль хайван үрчетү фәнни үзәге – Академик Л. К. Эрнст исемендәге Бөтенроссия хайван үрчетү институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Институт востоковедения Российской академии наук.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Lefortovo mei.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Из академии в универсиетет.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q605825|Г. Ф. Морозов исемендәге Воронеж дәүләт урман техник университеты]]''
| [[Воронеж]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Новосибирский государственный архитектурно-строительный университет 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1296887|Новосибирск дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-26
| [[Файл:НИ ИрГТУ (ИрНИТУ).jpg|center|128px]]
| [[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[Иркутск өлкәсе]]&lt;br/&gt;[[Иркутск]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4410160|Свердловский округы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Tula State University (building 1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''
| [[Тула]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-08-29
| [[Файл:MAI-moscow.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Moscow paleontologia.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-05-13
| [[Файл:Zelyonaya street 1, Kazan (2017-10-22) 01.jpg|center|128px]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[Казан]]&lt;br/&gt;[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]&lt;br/&gt;[[Татарстан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-06-10
| [[Файл:Здание чувашского государственного педагогического института им И.Я. Яковлева.JPG|center|128px]]
| [[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]]
| [[Чабаксар]]&lt;br/&gt;[[Чабаксарның Ленин районы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28589804|Чабаксар шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Чуашстан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Bgpu main building.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4087768|Благовещенск дәүләт педагогика университеты]]''
| [[Благовещенск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Dom bankov i promishlennosty.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4097524|Брянск дәүләт инженер-техник университеты]]''
| [[Брянск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Брянский государственный университет.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4097540|Академик И. Г. Петровский исемендәге Брянск дәүләт университеты]]''
| [[Брянск]]&lt;br/&gt;[[Яңа Зыбков]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Volgograd State Technical University 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4122969|Волгоград дәүләт техник университеты]]''
| [[Волгоград]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Воронежская государственная технологическая академия - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4125415|Воронеж дәүләт инженер технологияләр университеты]]''
| [[Воронеж]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:VIZRbuilding1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Don state technical university.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4166431|Дон дәүләт техник университеты]]''
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:ИГЭУ им. В.И. Ленина.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4196665|Иваново дәүләт энергетика университеты]]''
| [[Иваново]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:КНЦ РАН.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4228949|Kola Science Centre RAS]]''
| [[Апатиты]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-12-13
| [[Файл:Madi front.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| 
| ''[[:d:Q4304094|«Станкин» Мәскәү дәүләт технология университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Moscow, Sadovnicheskaya 33, main entrance (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4304097|Алексей Николаевич Косыгин исемендәге Россия дәүләт университеты (Технологияләр. Дизайн. Сәнгать)]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-05-14
| [[Файл:МГУПП.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| 
| ''[[:d:Q4314504|Туклану фәнни-тикшеренү институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Nizhny Novgorod Ilyinskaya Street 07-2019 13.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4318648|Түбән Новгород дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]''
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-04-17
| [[Файл:Российский государственный геологоразведочный университет имени Серго Орджоникидзе.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-07-23
| [[Файл:0653Aa1. Полярная академия.jpg|center|128px]]
| [[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]
| [[Санкт-Петербург]]&lt;br/&gt;[[Фрунзе районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Фрунзе районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:SMTU.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-04-26
| [[Файл:SPbSUITD.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4407701|Санкт-Петербург дәүләт технология һәм дизайн университеты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-10-06&lt;br/&gt;1930
| [[Файл:Саратовский политехнический универ 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
| [[Сарытау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-08-20
| [[Файл:На крыше вид на СИБАДИ 2 (33949794960).jpg|center|128px]]
| [[Себер дәүләт автомобиль-юл университеты|Себер дәүләт автомобиль юллары университеты]]
| [[Омск өлкәсе]]&lt;br/&gt;[[Омск]]&lt;br/&gt;[[Совет административ округы (Омск)|Совет административ округы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:СибГИУ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4418285|Себер дәүләт сәнәгый университеты]]''
| [[Новокузнецк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Siberian State Technological University, Krasnoyarsk, pic 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4418288|Себер дәүләт технологик университеты]]''
| [[Красноярск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Уральский лесотехнический университет.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4476752|Урал дәүләт урман техник университеты]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-08-11
| [[Файл:Байкальский государственный университет.jpg|center|128px]]
| [[Байкал дәүләт университеты]]
| [[Иркутск]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4376063|Уң яр округы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27551718|Иркутск шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Иркутск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Файл:Republic Street 9, Tyumen (2026-05-02).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| [[Төмән өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| 
| ''[[:d:Q30263709|Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясенең Бөтенроссия авыл хуҗалыгы микробиологиясе фәнни тикшеренү институты]]''
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| 
| ''[[:d:Q30263712|All-Russian Scientific Research and Technological Institute of Poultry Russian Academy of Agricultural Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| [[Файл:Khibini polyarno-alpiisky boyanichesky sad institut.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q428258|N.A. Avrorin Polar-Alpine Botanic Garden-Institute]]''
| [[Кировск (Мурманск өлкәсе)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-02-10
| [[Файл:Удмуртский государственный университет.jpg|center|128px]]
| [[Удмурт дәүләт университеты]]
| [[Ижауның Октябрь районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| 
| ''[[:d:Q4127478|I.V. Michurin Federal Research Center]]''
| [[Мичуринск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-08
| [[Файл:ДГУ.png|center|128px]]
| [[Дагстан дәүләт университеты]]
| [[Махачкала]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4426461|Советский районы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16638662|Махачкала шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Дагстан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| [[Файл:IpmUrORAN.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201784|РФА Урал бүлекчәсенең Металлар физикасы институты]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-15
| 
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-01
| [[Файл:Saransk University (42033511865).jpg|center|128px]]
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
| [[Саранск]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q48941175|Ленин районы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4145676|Саранск шәһәр бүлгесе]]''&lt;br/&gt;[[Мордовия]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| [[Файл:Moscow, Sadovaya-Kudrinskaya Street 9 by night.jpg|center|128px]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| [[Файл:Moscow Novoivanovskoe ulitsa Kalinina 1 k2 20180602 043.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4314511|Moscow Research Institute&quot; Nemchinovka &quot;]]''
| ''[[:d:Q3879094|Novoivanovskoye]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| [[Файл:Rostov-on-Don, Rostov State University of Economics, Russia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4398497|Ростов дәүләт икътисад университеты]]''
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-09-12
| 
| ''[[:d:Q4406405|Самара дәүләт икътисад университеты]]''
| [[Самар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-04-20
| [[Файл:СГЮА корпус 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
| [[Сарытау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| 
| ''[[:d:Q4412485|Төньяк Кавказ таучылык-металлургия институты]]''
| [[Владикавказ]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| [[Файл:УрГЮУ 2019 01 corr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-03-25
| [[Файл:Главный корпус УлГПУ имени И.Н. Ульянова.jpg|center|128px]]
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]
| [[Сембер]]&lt;br/&gt;[[Сембернең Ленин районы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4145679|Сембер шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Сембер өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| [[Файл:BSU 5.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]''
| [[Бурятия]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| [[Файл:БГТУ «ВОЕНМЕХ» им. Д.Ф. Устинова.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| [[Файл:Ufa State Technical University of Aviation.jpg|center|128px]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-10-01
| 
| [[Әстерхан дәүләт университеты]]
| [[Әстерхан]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4258352|Ленинский районы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27532708|Әстерхан шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Әстерхан өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| [[Файл:FEB RAS Presidium.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''
| [[Владивосток]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-28
| [[Файл:IIET-logo.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-03-05
| [[Файл:Здание 1-ой мужской гимназии (г. Казань, ул. К.Маркса) - 2.JPG|center|128px]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[Татарстан]]&lt;br/&gt;[[Казан]]&lt;br/&gt;[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| [[Файл:The main building of Mari state technical university.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]''
| [[Йошкар-Ола]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932&lt;br/&gt;1919
| 
| ''[[:d:Q4401554|П. А. Соловьёв исемендәге Рыбинск дәүләт авиация техник университеты]]''
| [[Рыбинск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| [[Файл:Санкт-Петербург, Агрофизический институт сверху.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24897059|Агрофизик фәнни тикшеренү институты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| 
| ''[[:d:Q52843163|Federal Rostov Agrarian Research Centre]]''
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-10-14
| [[Файл:Meshchansky District, Moscow, Russia - panoramio (209).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-04-28
| [[Файл:MIAN-IVMRAN.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-04-28
| [[Файл:Leninsky 41-66 - IMG 3293 (45658210522).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''
| [[Санкт-Петербург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1962788|Гагаринский районы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934
| [[Файл:КФЕН СВФУ август 2013.jpg|center|128px]]
| [[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]]
| [[Якутия]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18405912|Якутск шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Якутск]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4333128|Октябрьский округ]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-03-22
| [[Файл:Магнитогорский государственный технический университет.jpg|center|128px]]
| [[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]]
| [[Чиләбе өлкәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19910636|Магнитогорск шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Магнитогорск]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q30891259|Ленинский районы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-12-18
| 
| ''[[:d:Q4201437|РФА Биохимия институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-06-23
| [[Файл:Институт нефтехимического синтеза им. А.В.Топчиева РАН.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934
| [[Файл:2025-IPPE-RAN-LOGO.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201691|Россия фәннәр академиясенең Алексей Николаевич Северцов исемендәге Экология һәм эволюция мәсьәләләре институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934
| [[Файл:Timiryazev Institute of Plant Physiology - spider building (31264489930).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201795|Timiryazev Institute of Plant Physiology]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934
| [[Файл:Институт физических проблем Академии наук СССР 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201800|РФА Физик проблемнар институты]]''
| ''[[:d:Q1962788|Гагаринский районы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934
| [[Файл:Курский Государственный Университет.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4248858|Курск дәүләт университеты]]''
| [[Курск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-09-17
| 
| ''[[:d:Q3176002|Institute for Humanitarian Research and North Indigenous Peoples Problems]]''
| [[Якутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936
| [[Файл:Санкт-Петербургский институт истории РАН. Фасад здания.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937&lt;br/&gt;1859
| 
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-13
| [[Файл:Нижегородский государственный лингвистический университет.jpg|center|128px]]
| [[Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты|Николай Александрович Добролюбов исемендәге Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты]]
| [[Түбән Новгород]]&lt;br/&gt;[[Нижгарның Нижгар районы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q23898959|Түбән Новгород шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Түбән Новгород өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-07
| [[Файл:Chechen university 1946.jpg|center|128px]]
| [[Чечен дәүләт университеты|Әхмәт хаҗи Әбделхәмид улы Кадыйров исемендәге Чечен дәүләт университеты]]
| [[Грозный]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4258359|Әхмәт районы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4144847|Грозный шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Чечня]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938
| [[Файл:IMASH.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201585|РФА машинабелем институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938&lt;br/&gt;1995
| [[Файл:Zabaikalie State University.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4516673|Байкал арты дәүләт университеты]]''
| [[Чита]]
|-
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-04-16&lt;br/&gt;1994
| [[Файл:Катанов памятник.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1059283|Николай Фёдорович Катанов исемендәге Хакасия дәүләт университеты]]''
| [[Абакан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| [[Файл:МГПУ 1 корпус.jpg|center|128px]]
| [[Мурманск арктика дәүләт университеты]]
| [[Мурманск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| [[Файл:Udmurtia Glazov asv2019-05 img02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4139464|В. Г. Короленко исемендәге Глазов дәүләт педагогия институты]]''
| [[Глазов]]
|-
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| [[Файл:Елецкий государственный университет имени И. А. Бунина. Главный корпус.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4174759|Иван Алексеевич Бунин исемендәге Елец дәүләт университеты]]''
| [[Елец]]
|-
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-10-11
| 
| ''[[:d:Q4201509|IZMIRAN]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| [[Файл:Lermontovskiy, Pyatigorsk, Stavropolskiy kray, Russia - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4385796|Пятигорск дәүләт университеты]]''
| [[Биштау|Пятигорск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| 
| ''[[:d:Q16690205|Идарә итү проблемнары институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| 
| ''[[:d:Q30266847|Zavaritsky Institute of Geology and Geochemistry]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-04&lt;br/&gt;1940
| [[Файл:Lomi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| [[Файл:Petrozavodsk 06-2017 img34 University.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''
| [[Петрозаводск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| 
| ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]''
| [[Сыктывкар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-11-22
| [[Файл:Главный корпус МИФИ (21.03.2026).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-11-16
| 
| [[Омск дәүләт техник университеты]]
| [[Омск]]&lt;br/&gt;[[Совет административ округы (Омск)|Совет административ округы]]&lt;br/&gt;[[Омск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| [[Файл:Astu barnaul autumn 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3701429|Иван Иванович Ползунов исемендәге Алтай дәүләт техник университеты]]''
| [[Барнавыл]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-10-01
| [[Файл:SSAU.jpg|center|128px]]
| [[Академик С. П. Королёв исемендәге Самар илкүләм тикшеренү университеты|Академик С. П. Королёв исемендәге Самар милли тикшеренү университеты]]
| [[Самар өлкәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q27577214|Самар шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Самар]]&lt;br/&gt;[[Самарның Октябрь районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-12-15
| [[Файл:South Ural State University (13125656685).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
| [[Чиләбе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-11-16
| 
| ''[[:d:Q4201552|РФА бәллүрбелем институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943&lt;br/&gt;1944
| 
| ''[[:d:Q4201723|Institute of Systematics and Ecology of Animals]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-03
| [[Файл:Penza State University building 1.jpg|center|128px]]
| [[Пенза дәүләт университеты]]
| [[Пенза өлкәсе]]&lt;br/&gt;[[Пенза]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19910489|Ленинский районы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-02-09
| [[Файл:Moscow, Volkhonka Street 18-2.JPG|center|128px]]
| [[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]]
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| [[Файл:Novosibirsk 20190630 205104.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201478|Chinakal Institute of Mining of the Siberian Branch of the RAS]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| [[Файл:Научный центр психического здоровья 2023.tiff|center|128px]]
| ''[[:d:Q4314607|Mental Health Research Center of Russian Academy of Medical Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| [[Файл:Главный корпус ЯГТУ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4538874|Ярославль дәүләт техник университеты]]''
| [[Ярославль]]
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-18
| [[Файл:Ipae.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19844052|Institute of Plant and Animal Ecology]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| 
| ''[[:d:Q30263322|N.A. Semashko National Research Institute of Public Health]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| 
| ''[[:d:Q30263711|Research Institute of General Pathology and Pathophysiology, the Russian Academy of Medical Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-04-14
| [[Файл:Botanical Garden, Moscow.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q894653|N.V. Tsitsin Main Botanical Garden]]''
| ''[[:d:Q2704188|Ostankinsky District]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| 
| ''[[:d:Q4153937|Dagestan Scientific Center RAS]]''
| [[Махачкала]]
|-
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| [[Файл:Knc ran.jpg|center|128px]]
| [[Россия фәннәр академиясенең Казан фәнни үзәге]]
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-10-12
| 
| ''[[:d:Q19908085|Frumkin Institute of Physical Chemistry and Electrochemistry]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| 
| ''[[:d:Q21643413|Scientific Center of Neurology]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| [[Файл:Mipt phystech.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| [[Долгопрудный]]&lt;br/&gt;[[Жуковский (Мәскәү өлкәсе)|Жуковски (Мәскәү өлкәсе)]]&lt;br/&gt;[[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| [[Файл:Moscow Leninsky Avenue 49 2018-10 1539616633.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201596|Россия фәннәр академиясенең Александр Александрович Байков исемендәге Металлургия һәм материаллар белеме институты]]''
| ''[[:d:Q1962788|Гагаринский районы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-01-31&lt;br/&gt;1930
| [[Файл:KarRC summer View from left.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]''
| [[Петрозаводск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| [[Файл:Институт органической химии им. Н.Д.Зелинского 02.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]''
| ''[[:d:Q1962788|Гагаринский районы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| 
| ''[[:d:Q30263231|Irkutsk Scientific Center of Surgery and Traumatology]]''
| [[Иркутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947
| [[Файл:101-0160 IMG.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''
| [[Калининград]]
|-
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03
| [[Файл:Институт геохимии и аналитической химии им. В. И. Вернадского, ул. Косыгина, 19..JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7263638|Россия фәннәр академиясенең Владимир Иванович Вернадский исемендәге Геохимия һәм аналитик химия институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948
| [[Файл:Kaluga 2013 Lunacharskogo 2 north 02 1TM.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4210420|Константин Эдуардович Циолковский исемендәге Калуга дәүләт университеты]]''
| [[Калуга]]
|-
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-01-05
| [[Файл:SakhGU 1.JPG|center|128px]]
| [[Сахалин дәүләт университеты]]
| [[Сахалин өлкәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4145648|Южно-Сахалинск шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Южно-Сахалинск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-02-24
| [[Файл:В Ботаническом саду поздней осенью, Владивосток, 2006-11-18.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10752072|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Ботаник бакча-институты]]''
| ''[[:d:Q16699112|Sovetsky district]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| [[Файл:Nstu-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1467445|Новосибирск дәүләт техник университеты]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| 
| ''[[:d:Q4201459|Institute of Higher Nervous Activity]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| [[Файл:LinguisticsInstituteMoscow.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| [[Файл:KuzSTU.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4244744|Кузбасс дәүләт техника университеты]]''
| [[Кемерово]]
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-11
| [[Файл:МГТУ.jpg|center|128px]]
| [[Мурманск арктик университеты]]
| [[Мурманск]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17082747|Pervomaysky District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17080695|Oktyabrsky District]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| [[Файл:СНТУ. Учебный корпус. Студгородок..JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1987511|Акъяр дәүләт университеты]]''
| [[Акъяр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| 
| ''[[:d:Q4201429|Institute for Biological Problems of Cryolithozone]]''
| [[Якутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| [[Файл:Памятник Попову .jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4402649|Владимир Фёдорович Уткин исемендәге Рязань дәүләт радиотехника университеты]]''
| [[Рязань]]
|-
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| [[Файл:USC RAS.jpg|center|128px]]
| [[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| 
| ''[[:d:Q16636179|Geological Institute KSC RAS]]''
| [[Апатиты]]
|-
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952
| [[Файл:Tomsk-State-University-of-Architecture-and-Building.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1736331|Томск дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]''
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952
| [[Файл:Mgus-rgutis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-07-19
| [[Файл:Viniti.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2537306|VINITI]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-02-22
| [[Файл:Izhevsk State Technical University main building.jpg|center|128px]]
| [[М. Т. Калашников исемендәге Ижевск дәүләт техник университеты|Михаил Тимофеевич Калашников исемендәге Ижевск дәүләт техник университеты]]
| [[Ижауның Октябрь районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952
| [[Файл:ILI RAS front from left 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-09-12
| [[Файл:IBC RAN 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201752|Institute of Theoretical and Experimental Biophysics]]''
| [[Пущино]]
|-
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| [[Файл:Пермский национальный исследовательский политехнический университет.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-09-18
| [[Файл:FIRE Fry 507.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
| ''[[:d:Q2489707|РФА Гамәли математика институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| [[Файл:МГУТУ главное здание.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4304106|Кирилл Григорьевич Разумовский исемендәге Мәскәү дәүләт технология һәм идарә университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-23
| 
| ''[[:d:Q4314506|Gause Institute of New Antibiotics Russian Academy of Medical Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-04-29
| [[Файл:Bstu00938.jpg|center|128px]]
| [[Белгород дәүләт технология университеты|Владимир Григорьевич Шухов исемендәге Белгород дәүләт технология университеты]]
| [[Белгород]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q27532780|Белгород шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Белгород өлкәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4126633|Белгородның Көнчыгыш округ районы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954
| 
| ''[[:d:Q4201858|Nesmeyanov Institute of Organoelement Compounds]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-09-14
| [[Файл:Orenburg State University (October 2025) - 0 1.jpg|center|128px]]
| [[Ырынбур дәүләт университеты]]
| [[Ырынбур өлкәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4144855|Ырынбур шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Ырынбур]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q32362081|Үзәк районы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955&lt;br/&gt;1930
| [[Файл:2017-IGEM-RAN.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201470|РФА Руда чыганаклары геологиясе, петрография, минералогия һәм геохимия институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| [[Файл:Knastu3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4230202|Амурдагы Комсомольск дәүләт университеты]]''
| [[Амурдагы Комсомольск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955&lt;br/&gt;1962
| [[Файл:Ulan-Ude 20170625 125822.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5329352|Көнчыгыш Себер дәүләт технология һәм идарә университеты]]''
| [[Улан-Удэ]]
|-
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| 
| ''[[:d:Q40217660|Institute of Metallurgy]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| [[Файл:IWEIR 11.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-08-14
| [[Файл:016. Воронеж. Архитектурно-строительный университет.jpg|center|128px]]
| [[Воронеж дәүләт техник университеты|Воронеж дәүләт техника университеты]]
| [[Воронеж]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4258358|Ленинский районы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27538353|Воронеж шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Воронеж өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-09-21
| 
| ''[[:d:Q4201423|Ivan Dmitrievich Papanin  Institute of Biology of Inland Waters]]''
| ''[[:d:Q4094674|Borok]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-01-06
| 
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-11-01
| [[Файл:Фасад ЛГТУ.jpg|center|128px]]
| [[Липецк дәүләт техник университеты]]
| [[Липецк]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4426443|Советский районы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27588357|Липецк шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Липецк өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| 
| ''[[:d:Q30263255|Scientific Center]]''
| [[Черноголовка]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-09-18
| [[Файл:Ulstu.jpg|center|128px]]
| [[Сембер дәүләт техник университеты]]
| [[Сембер өлкәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4145679|Сембер шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Сембер]]&lt;br/&gt;[[Сембернең Ленин районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| [[Файл:Братский государственный университет.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4095958|Братск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q132732|Bratsk]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| 
| ''[[:d:Q4201465|V.B. Sochava Institute of Geography]]''
| [[Иркутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| 
| ''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''
| [[Новосибирскиның Совет районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-04-26
| 
| ''[[:d:Q4201612|РФА молекуляр биология институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| [[Файл:Institute of Thermophysics.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201757|S.S. Kutateladze Institute of Thermophysics SB RAS]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-02
| [[Файл:Санкт-Петербург, институт цитологии сверху (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-06-21
| [[Файл:Institute of Cytology and Genetics.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| 
| ''[[:d:Q4201841|Institute of Economics and Industrial Engineering]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| 
| ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]''
| [[Иркутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-04-05
| [[Файл:ГУК КБГУ новый.jpg|center|128px]]
| [[Х. М. Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты|Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты]]
| [[Налчык]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19908781|Нальчик шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Кабарда-Балкария]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| 
| ''[[:d:Q30263962|Kuzbass Cardiology Center]]''
| [[Кемерово]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| 
| ''[[:d:Q97821268|Scientific and Technological Center of Unique Instrumentation]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-03-29
| [[Файл:Togu entrance.jpg|center|128px]]
| [[Тын океан дәүләт университеты]]
| [[Хабаровск крае]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q27517125|Хабаровск шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Хабарау|Хабаровск]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4200937|Индустриальный районы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| [[Файл:Budker institut akademgorodok.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1063329|РФА СБ Төш физикасы институты]]''
| ''[[:d:Q83627|Akademgorodok]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| [[Файл:ВлГУ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4113278|Александр һәм Николай Григорьевич Столетовлар исемендәге Владимир дәүләт университеты]]''
| [[Владимир (шәһәр)|Владимир]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| 
| ''[[:d:Q4127506|National Research Institute for Veterinary Virology and Microbiology of Russia]]''
| [[Петушки (шәһәр)|Петушки]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-10-17
| [[Файл:Petropavlovsk-Kamchatsky building 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4211795|Витус Беринг исемендәге Камчатка дәүләт университеты]]''
| [[Петропавловск-Камчатский]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-04-01
| 
| ''[[:d:Q4348484|Пенза дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]''
| [[Пенза]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| [[Файл:Здание губернской земской управы - 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4450874|Тамбов дәүләт техник университеты]]''
| [[Тамбов]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| [[Файл:Ukhta university.JPG|center|128px]]
| [[Ухта дәүләт техник университеты]]
| [[Ухта]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2602523|Ухта шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Коми Республикасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| 
| ''[[:d:Q30263207|Institute of High Temperature Electrochemistry]]''
| ''[[:d:Q4225379|Kovalevskoe]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| 
| ''[[:d:Q30263261|Russian Research Institute for Phytopathology]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| 
| ''[[:d:Q43896945|VA Nasonova Scientific Research Institute of Rheumatology]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| [[Файл:Akademgorodok NSU Interweek.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| [[Файл:Moscow Spiridonovka Tarasov Mansion asv2021-07 img32.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| 
| ''[[:d:Q30263219|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Геология институты]]''
| [[Владивосток]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| [[Файл:Siberian State Aerospace University, Krasnoyarsk.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q174220|Академик Михаил Фёдорович Решетнёв исемендәге Себер дәүләт аэро-космос университеты]]''
| [[Красноярск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| 
| ''[[:d:Q4144711|Mining Institute KSC RAS]]''
| [[Апатиты]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| 
| ''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]''
| [[Иркутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-11-22
| 
| [[Төньяк-Көнчыгыш дәүләт университеты]]
| [[Магадан өлкәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q27588372|Магадан шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Магадан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| 
| ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]''
| [[Иркутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| [[Файл:Administration building of the Central Siberian Botanical Garden.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4504376|Central Siberian Botanical Garden]]''
| [[Новосибирскиның Совет районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| 
| ''[[:d:Q52842966|V.P. Larionov Institute of the Physical-Technical Problems of the North]]''
| [[Якутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962
| [[Файл:Tomsk State University of Control Systems and Radioelectronics.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4460386|Томск дәүләт идарә итү системалары һәм радиоэлектроника университеты]]''
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962
| 
| ''[[:d:Q33121401|Institute of Biology UB RAS]]''
| [[Сыктывкар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-03-13
| [[Файл:Главный корпус ВятГУ.png|center|128px]]
| [[Вятка дәүләт университеты]]
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]&lt;br/&gt;[[Кировның Ленин районы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4221641|Киров шәһәре муниципалитеты]]''&lt;br/&gt;[[Киров өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| 
| ''[[:d:Q4201789|Россия фәннәр академиясенең Каты җисем физикасы институты]]''
| [[Черноголовка]]
|-
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| [[Файл:Tyumen Oblast Tyumen Industrial University 2023-06 1687891138.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''
| [[Төмән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| [[Файл:Tsemi ran 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963&lt;br/&gt;1846
| [[Файл:Российский научный центр хирургии 2006 июнь 062.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19909105|Рәсәйнең Хирургия фәнни үзәге]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964
| [[Файл:Landau Institute for Theoretical Physics.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]''
| [[Черноголовка]]
|-
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964
| 
| ''[[:d:Q4201458|Institute of Computational Mathematics and Mathematical Geophysics]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964
| [[Файл:Юго-Западный государственный университет.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4533671|Көньяк-Көнбатыш дәүләт университеты]]''
| [[Курск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964
| [[Файл:Moscow, Talalikhina 26 Oct 2009 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q30263234|V.M.Gorbatov Federal Research Center of Food Systems]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965
| [[Файл:Zelenograd - MIET.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q182118|«МИЭТ» илкүләм тикшеренү университеты]]''
| [[Зеленоград административ округы (Мәскәү)|Зеленоград административ округы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-05-15
| [[Файл:Институт космических исследований - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1433237|РФА Космик тикшеренүләр институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966
| [[Файл:Sao-6m-Telescope.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1937388|Special Astrophysical Observatory of the Russian Academy of Science]]''
| [[Карачай-Чиркәсия]]
|-
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966
| [[Файл:Улан-Удэ в конце 2008 года (04).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4100062|Buryatia Scientific Center SB RAS]]''
| [[Улан-Удэ]]
|-
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966
| [[Файл:Institute of Archaeology and Ethnography of the Siberian Branch of the RAS, IAET SB RAS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201411|Institute of Archaeology and Ethnography]]''
| [[Новосибирскиның Совет районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-10-10
| [[Файл:Ural State University of Economics (Aug 2024) - 2.jpg|center|128px]]
| [[Урал дәүләт икътисад университеты]]
| [[Екатеринбург]]&lt;br/&gt;[[Екатеринбурның Ленин районы|Екатеринбургның Ленин районы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19908245|Центр]]''&lt;br/&gt;[[Свердловск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| [[Файл:Гос. ИРЯ им. А.С. Пушкина.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2384139|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Дәүләт рус теле институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-08-17
| [[Файл:Здание Чебоксарского медицинского техникума.jpg|center|128px]]
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]]
| [[Чабаксар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| [[Файл:МИРЭА — Российский технологический университет, 2024 год.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3272997|&quot;Мәскәү радиотехника, электроника һәм автоматика институты&quot; (МИРЭА) Россия технология университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-01-18
| [[Файл:БГПУ (Уфа).jpg|center|128px]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| [[Уфа]]&lt;br/&gt;[[Уфаның Киров районы|Киров районы]]&lt;br/&gt;[[Башкортстан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| 
| ''[[:d:Q4201468|Institute of Precambrian Geology and Geochronology]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| [[Файл:ISKRAN plaque.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| 
| ''[[:d:Q16679135|Research Institute of Physiology and Fundamental Medicine of the Siberian Branch of the Russian Academy of Medical Sciences]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| 
| ''[[:d:Q4201452|РФА гомуми тарих институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| 
| ''[[:d:Q4201657|РФА СБ Туфрак белеме һәм агрохимия институты]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| 
| ''[[:d:Q4201744|Institute for Spectroscopy Russian Academy of Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-07-18
| [[Файл:Kazan State Power Engineering University (2023-07-18) 04.jpg|center|128px]]
| [[Казан дәүләт энергетика университеты]]
| [[Казан]]&lt;br/&gt;[[Казанның Киров районы|Киров районы]]&lt;br/&gt;[[Кәҗә бистәсе]]&lt;br/&gt;[[Татарстан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-01
| 
| ''[[:d:Q4502946|Russian State Scientific Center for Robotics and Technical Cybernetics]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-02-07
| [[Файл:INION RAN (January 2021)-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969
| [[Файл:Институт оптики атмосферы Сибирского отделения РАН - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201638|V.E. Zuev Institute of Atmospheric Optics]]''
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970
| [[Файл:Kalmuniversitet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q786280|Басан Бадьминович Городовиков исемендәге Калмык дәүләт университеты]]''
| [[Элиста]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970
| [[Файл:Yaroslavl State University, 1 corpus.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q958886|Павел Григорьевич Демидов исемендәге Ярославль дәүләт университеты]]''
| [[Ярославль]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970
| 
| ''[[:d:Q4201879|Institute for Nuclear Research]]''
| [[Троицк (Мәскәү)|Троицк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-06-30
| 
| ''[[:d:Q4494336|Хабаровск дәүләт икътисад һәм хокук университеты]]''
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| 
| ''[[:d:Q4201698|Institute of Psychology]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| 
| ''[[:d:Q4201837|Institute of Economics of the Urals Branch of the Russian Academy of Sciences]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-06-01
| [[Файл:ИАПУ ДВО РАН.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16655664|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Автоматика һәм идарә процесслары институты]]''
| ''[[:d:Q4112963|Владивосток шәһәр округы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| 
| ''[[:d:Q30263224|Institute of History, Archaeology and Ethnography of the Peoples of Far-East]]''
| [[Владивосток]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| 
| ''[[:d:Q30263264|Y.A. Kosygin Research Institute of Tectonics and Geophysics]]''
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| 
| ''[[:d:Q30263710|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Химия институты]]''
| [[Владивосток]]
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-02-10
| [[Файл:Главный корпус СыктГУ.jpg|center|128px]]
| [[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]]
| [[Коми Республикасы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3744966|Сыктывкар шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Сыктывкар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| [[Файл:УралГАХА.jpg|center|128px]]
| [[Урал дәүләт архитектура-сәнгать университеты]]
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| [[Файл:Дагестанский ГТУ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2563821|Дагстан дәүләт техник университеты]]''
| [[Махачкала]]
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| 
| ''[[:d:Q4201609|Institute of Monitoring of Climatic and Ecological Systems SB RAS]]''
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-01-01
| [[Файл:The main building of Mari State University.jpg|center|128px]]
| [[Мари дәүләт университеты]]
| [[Мари Ил|Мари Иле]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18055588|«Йошкар-Ола каласы» шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Йошкар-Ола]]
|-
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| [[Файл:Architecture of Barnaul-2021 - 26.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4062936|Алтай дәүләт университеты]]''
| [[Барнавыл]]
|-
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-02-26
| [[Файл:Фото НИИГБ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30274286|Research Institute of Eye Diseases, Russian Academy of Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974
| [[Файл:Главный корпус ОмГУ им. Ф.М. Достоевского.jpg|center|128px]]
| [[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]]
| [[Омск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| [[Файл:Амурский Государственный университет.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4064597|Амур дәүләт университеты]]''
| [[Благовещенск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976
| [[Файл:Chelyabinsk State University (June 2025) - 0 1.jpg|center|128px]]
| [[Чиләбе дәүләт университеты]]
| [[Чиләбе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976
| [[Файл:Moscow-1255 - 78 улица Миклухо-Маклая.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201431|Institute of Bioorganic Chemistry]]''
| ''[[:d:Q122788|Коньково]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976
| [[Файл:Institute of Applied Physics RAS (main entrance).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201666|A. V. Gaponov-Grekhov Institute of Applied Physics RAS]]''
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| 
| ''[[:d:Q4201673|Research Institute of Comprehensive Exploitation of Mineral Resources RAS]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| 
| ''[[:d:Q30263267|Institute of Coal]]''
| [[Кемерово]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| [[Файл:Akademgorodok.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4239241|Krasnoyarsk Scientific Center SB RAS]]''
| [[Красноярск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-01-19
| [[Файл:SPIIRAS front 2008autumn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4407710|Питырбур информатика һәм автоматлаштыру институты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-12
| 
| ''[[:d:Q4460390|Tomsk Scientific Center SB RAS]]''
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| [[Файл:Volgograd State University 003.jpg|center|128px]]
| [[Волгоград дәүләт университеты]]
| [[Волгоград]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| ''[[:d:Q4201457|G. I. Marchuk Institute of Computational Mathematics]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| [[Файл:Пвгус.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4366451|Идел буе дәүләт сервис университеты]]''
| [[Тольятти]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981&lt;br/&gt;1981-03-05
| [[Файл:Profsoyuznaya Street, 70.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30263196|Institute of Synthetic Polymeric Materials]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| 
| ''[[:d:Q30263713|Research Institute for Fundamental and Clinical Immunology]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-07-29
| [[Файл:Laboratory in Institute of Ecology of the Volga River Basin.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201826|РФА Идел бассейны экологиясе институты]]''
| [[Тольятти]]
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983
| 
| ''[[:d:Q28666129|The Institute of Informatics Problems of The Russian Academy of Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| [[Файл:Ипс-ран-2007-1583.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48501886|Program Systems Institute of RAS]]''
| ''[[:d:Q4109686|Veskovo near Pereslavl]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985
| 
| ''[[:d:Q4201680|Institute of the Problems of Northern Development]]''
| [[Төмән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985
| 
| ''[[:d:Q4201862|Energy Research Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-08
| 
| ''[[:d:Q4201405|Institute for Computer Aided Design]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| 
| ''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| 
| ''[[:d:Q4201683|Institute for Design Problems in Microelectronics]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| 
| ''[[:d:Q4201848|Luzin Institute for Economic Studies KSC RAS]]''
| [[Апатиты]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-10-01
| 
| ''[[:d:Q4314514|Scientific Research Institute of System Development]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| 
| ''[[:d:Q30263237|Institute of Engineering Science]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| 
| ''[[:d:Q4201444|Institute for Water and Environmental Problems]]''
| [[Барнавыл]]
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987&lt;br/&gt;1998-06-23
| 
| ''[[:d:Q30263964|Scientific Center of Family Health Problems and Human Reproduction]]''
| [[Иркутск]]&lt;br/&gt;[[Иркутск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| [[Файл:Симбирский банк Ульяновск.jpg|center|128px]]
| [[Сембер дәүләт университеты]]
| [[Сембер]]&lt;br/&gt;[[Сембернең Ленин районы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4145679|Сембер шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Сембер өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| 
| ''[[:d:Q4483572|Institute of Physics and Technology]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| 
| ''[[:d:Q16655712|G.A. Razuvaev Institute of Organometallic Chemistry]]''
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| 
| ''[[:d:Q30263277|Institute of Mineralogy]]''
| [[Мияс]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| 
| ''[[:d:Q30892013|Institute of Ecology of Mountain Territories]]''
| [[Беслан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-03-29
| [[Файл:Sochi State University.jpg|center|128px]]
| [[Сочи дәүләт университеты]]
| [[Сочи]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2084341|Центральный районы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3085607|Сочи курорт шәһәре муниципаль берәмлеге]]''&lt;br/&gt;[[Краснодар крае]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| [[Файл:Здание госучреждений, Новосибирск.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4325440|Андрей Дмитриевич Крячков исемендәге Новосибирск дәүләт архитектура, дизайн һәм сәнгатьләр университеты]]''
| [[Новосибирск]]&lt;br/&gt;[[Новосибирскиның Үзәк районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| [[Файл:ПГУ им. Шолом-Алейхема.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4377625|Шолом-Алейхем исемендәге Амур буе дәүләт университеты]]''
| [[Яһүд автономияле өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| 
| ''[[:d:Q30263239|Institute of geophysics of the Russian Academy of Sciences]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| [[Файл:Moscow LeningradskyProspekt7 9477.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30263307|Institute of Applied Mechanics]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| 
| ''[[:d:Q52846434|N.V. Chersky Mining Institute of the North]]''
| [[Якутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| 
| ''[[:d:Q4201425|Institute of Gene Biology]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| [[Файл:Institute of Computational Technologies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201460|Institute of Computational Technologies]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-03-12
| [[Файл:Институт мозга человека имени Н. П. Бехтеревой РАН.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201606|Institute of the Human Brain]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-03-30
| 
| ''[[:d:Q4201722|A.P. Ershov Institute of Informatics Systems]]''
| [[Новосибирск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| 
| ''[[:d:Q24932623|Tyumen Scientific Center SB RAS]]''
| [[Төмән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-05-26
| 
| ''[[:d:Q118610705|Institute of Philosophy and Law SB RAS]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| [[Файл:RGGU facade (Nikolskaya) 01.jpg|center|128px]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| [[Файл:Moskva Strominka 18k3 2020-11.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4398068|Россия дәүләт социаль университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| 
| ''[[:d:Q30266866|Institute of Theoretical and Applied Electrodynamics]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| 
| ''[[:d:Q48950706|Caspian Agrarian Federal Research Centre of RAS]]''
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992
| 
| ''[[:d:Q4201693|РФА Урал бүлекчәсенең Сәнәгый экология институты]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| [[Файл:Gasu a 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4144551|Таулы Алтай дәүләт университеты]]''
| [[Таулы Алтай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-06-30
| [[Файл:Главный корпус НовГУ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4322512|Ярослав Зирәк исемендәге Новгород дәүләт университеты]]''
| [[Бөек Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 
| ''[[:d:Q30263218|Institute of Organic Synthesis]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
| ''[[:d:Q4135895|Geophysical Service of the Russian Academy of Sciences]]''
| [[Обнинск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| [[Файл:Moscow, Maronovsky 26 May 2010 02.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4146754|Гуманитар фәннәр дәүләт академик университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-12-13
| 
| ''[[:d:Q4201438|Emanuel Institute of Biochemical Physics]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-01-25
| [[Файл:Moscow. Kommunistichesky Lane.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201729|Institute for System Programming]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| [[Файл:TuvSU.jpg|center|128px]]
| [[Тыва дәүләт университеты]]
| [[Кызыл (шәһәр)|Кызыл]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| [[Файл:Okn-117-1.jpg|center|128px]]
| [[Курган дәүләт университеты]]
| [[Курган]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| 
| ''[[:d:Q4304064|Мәскәү дәүләт психология һәм педагогика университеты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-06-03
| [[Файл:Cherepovets State University (1).jpg|center|128px]]
| [[Череповец дәүләт университеты]]
| [[Вологда өлкәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q27538324|Череповец шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Череповец]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| 
| ''[[:d:Q115733663|Moscow Social Pedagogical Institute]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997&lt;br/&gt;2002-10-08
| [[Файл:0425Aa1. Saint Petersburg. Alferov University.jpg|center|128px]]
| [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]
| [[Санкт-Петербург]]&lt;br/&gt;[[Калинин районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Калинин районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| 
| ''[[:d:Q30263269|Scientific Research Institute of Experimental and Clinical Medicine]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| 
| ''[[:d:Q30263969|Far Eastern Scientific Centre of Physiology and Pathology of Respiration Russian Academy of Medical Sciences]]''
| [[Благовещенск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999
| 
| ''[[:d:Q56584050|Institute of Oil and Gas Problems]]''
| [[Якутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000
| [[Файл:АГИК.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30263251|Арктика дәүләт мәдәният һәм сәнгать институты]]''
| [[Якутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000
| 
| ''[[:d:Q107642877|Vladikavkaz Research Center of the Russian Academy of Sciences]]''
| [[Төньяк Осетия]]&lt;br/&gt;[[Владикавказ]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001
| [[Файл:Togliatti state university 0475.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4460099|Тольятти дәүләт университеты]]''
| [[Тольятти]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001
| [[Файл:Ugrasu glavnii korpus.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4533707|Югра дәүләт университеты]]''
| [[Ханты-Мансийск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003
| 
| ''[[:d:Q30266853|Institute of Immunology and Physiology]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006
| [[Файл:Siberian Federal University (site 4), Krasnoyarsk.JPG|center|128px]]
| [[Себер федераль университеты]]
| [[Красноярск]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4333155|Oktyabrsky District]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18405934|Красноярск шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Красноярск крае]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006
| 
| ''[[:d:Q30263232|Institute of Applied Mathematics FEB RAS]]''
| [[Владивосток]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007
| [[Файл:Novosibirsk 20170608 080813.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201530|Institute of History]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010
| [[Файл:Arkhangelsk technology university.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4352907|Михаил Ломоносов исемендәге Төньяк (Арктик) федераль университеты]]''
| [[Архангельск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-12-27
| [[Файл:Pskov State University 1.jpg|center|128px]]
| [[Псков дәүләт университеты]]
| [[Псков]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q127587217|Псков шәһәр округы]]''&lt;br/&gt;[[Псков өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-12-29&lt;br/&gt;1930
| [[Файл:Санкт-Петербургский государственный экономический университет.jpg|center|128px]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| [[Санкт-Петербург]]&lt;br/&gt;[[Үзәк районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Үзәк районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012
| [[Файл:Main campus of NCFU.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4412491|Төньяк Кавказ федераль университеты]]''
| [[Ставрополь]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-11-28
| [[Файл:Ivgpuofficialphoto.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56173858|Иваново дәүләт политехника университеты]]''
| [[Иваново]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-24
| [[Файл:VSTU Vologda Rektorat.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16423702|Вологда дәүләт университеты]]''
| [[Вологда]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014
| [[Файл:ТНУ - panoramio (4).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17749157|Владимир Иванович Вернадский исемендәге Кырым федераль университеты]]''
| [[Кырым]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-12-31
| 
| ''[[:d:Q30263522|Research Center of Biotechnology RAS]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015
| 
| ''[[:d:Q28666306|Federal Research Centre Coal and Coal Chemistry]]''
| [[Кемерово]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016
| 
| ''[[:d:Q117818393|Federal Altai Scientific Center for Agrobiotechnology]]''
| [[Барнавыл]]
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-05-11
| 
| ''[[:d:Q46815702|Perm Federal Research Center of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]''
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017
| 
| ''[[:d:Q102254460|Federal Center of Theoretical and Applied Sociology of the Russian Academy of Sciences]]''
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017
| 
| ''[[:d:Q106412027|Kursk Federal Agrarian Scientific Center]]''
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022
| [[Файл:Bashkir State University at night.jpg|center|128px]]
| [[Уфа фән һәм технологияләр университеты]]
| [[Уфаның Киров районы|Киров районы]]&lt;br/&gt;[[Уфа]]&lt;br/&gt;[[Башкортстан]]
|-
| 
| [[Файл:Nauchny and CrAO-Crimea Ukraine.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''
| [[Baqçasaray|Бакчасарай]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q903849|Nauchnyi]]''&lt;br/&gt;[[Кырым]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4127490|All-Russian Research Institute of Agricultural Biotechnology Russian Academy of Agricultural Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4135899|Geophysical Center]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:State Public Scientific &amp; Technological Library in Novosibirsk 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4146636|State Public Scientific &amp; Technological Library]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201378|International Tomography Center]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201407|РФА Электр үлчәмнәре институты]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201408|Institute for Analytical Instrumentation]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| [[Файл:Institute for Protein Research, Osaka University.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201415|Institute of Protein Research]]''
| [[Пущино]]
|-
| 
| [[Файл:Усадьба Пятницкая ул дом 48 Замоскворечье Центральный округ Москва 09098.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201418|Institute of Astronomy of the Russian Academy of Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201445|Institute of Water Problems]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:100IG-01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201464|РФА җәгърафия институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201471|Е. М. Сергеев ис. РФА геоэкология институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201479|Institute of Mining]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201496|Institute of Geosphere Dynamics]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201532|Institute of History and Archaeology]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| [[Файл:IC SB RAS.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201537|РФА СБ катализ институты]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201554|Institute of Laser Physics]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201558|Institute of Forest Science]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:Imm UrO RAN.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201581|N.N. Krasovskii Institute of Mathematics and Mechanics of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| [[Файл:Melnikov Permafrost Institute.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201593|Melnikov Permafrost Institute]]''
| [[Якутия]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201608|Institute of Mongolian, Buddhist and Tibetan Studies]]''
| [[Улан-Удэ]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201613|Institute of Economic Forecasting]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201622|Россия фәннәр академиясе Себер бүлекчәсенең Анатолий Васильевич Николаев исемендәге Органик булмаган химия институты]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201632|Vavilov Institute of General Genetics]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:Институт общей и неорганической химии имени Н. С. Курнакова РАН.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201634|РФА гомуми һәм органик химия институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201635|Institute of General and Experimental Biology]]''
| [[Улан-Удэ]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201654|Chumakov Institute of Poliomyelitis and Viral Encephalitis]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:5491. St. Petersburg. Kutuzov Embankment, 10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201663|Institute of Applied Astronomy]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201669|Institute of Natural Resources, Ecology and Cryology]]''
| [[Чита]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201678|Oil and Gas Research Institute]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201684|Market Economy Institute]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201686|Institute for Problems of Chemical and Energetic Technologies]]''
| [[Бийск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201689|Institute of Problems of Chemical Physics]]''
| [[Черноголовка]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201720|Institute of High Current Electronics]]''
| [[Тум|Томск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201746|Institute of Structural Macrokinetics and Materials Science]]''
| [[Черноголовка]]
|-
| 
| [[Файл:Novosibirsk 20190514 080436.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201751|РФА СБ гамәли һәм назари механика институты]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201777|Schmidt Institute of Physics of the Earth]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:Sign of the Moscow Institute of Atmospheric Physics.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201781|A.M. Obukhov Institute of Atmospheric Physics RAS]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201782|РФА югары басымнар физикасы институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201787|Institute of Semiconductor Physics]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| [[Файл:Ifpm Gl 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201792|Institute of Strength Physics and Materials Science SB RAS]]''
| [[Тум|Томск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201803|Institute of Philosophy and Law of Ural Branch of Russian Academy of Sciences]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201807|Institute of Chemistry of High-Purity Substances]]''
| [[Түбән Новгород]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201811|Institute of Petroleum Chemistry]]''
| [[Тум|Томск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201813|Institute of Solid State Chemistry]]''
| ''[[:d:Q635860|Izmaylovo District]]''
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201814|Institute of Solid State Chemistry and Mechanochemistry]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201816|Institute of Chemical Kinetics and Combustion]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201817|Institute of Chemical Biology and Fundamental Medicine]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4201854|Institute of Experimental Mineralogy]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:Иэф уро ран.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201856|Institute of Electrophysics]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| [[Файл:Калмыцкий институт гуманитарных исследований.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4210236|Kalmyk Scientific Center of the Russian Academy of Sciences]]''
| [[Элиста]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4288447|Institute of Earthquake Prediction Theory and Mathematical Geophysics]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:ММБИ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4308104|Murmansk Marine Biological Institute]]''
| [[Мурманск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4314516|Institute of Pharmacology Russian Academy of Medical Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4330436|Joint Institute for High Temperatures]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:ПГИ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4371607|Polar Geophysical Institute]]''
| [[Мурманск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
| [[Владивосток]]
|-
| 
| [[Файл:Тихоокеанский океанологический институт имени В. И. Ильичёва ДВО РАН.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4458752|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Виктор Иванович Ильичёв исемендәге Тын океан океанология институты]]''
| [[Владивосток]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4504032|Centre for Forest Ecology and Productivity]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4504057|Center for Theoretical Problems of Physicochemical Pharmacology]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:Ангарская государственная техническая академия.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4761983|Ангарск дәүләт техник университеты]]''
| [[Ангарск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16655698|Institute of Space Physics Research and Radio Wave Propagation]]''
| ''[[:d:Q3126991|Paratunka]]''
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16655721|РФА Гомуми физика институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:Iitp ras.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16655725|The Institute for Information Transmission Problems of Russian Academy of Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18408466|Institute of Marine Geology and Geophysics FEB RAS]]''
| [[Южно-Сахалинск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19908058|Institute of Biomedical Chemistry]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:Иэф уро ран.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19908075|Institute of Thermal Physics UB RAS]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19908469|Россия медицина фәннәре академиясенең Медико-генетик тикшеренүләр үзәге]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:Sevastopolin akvaario.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21043033|Institute of Marine Biological Research (Sevastopol)]]''
| [[Акъяр]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21645243|Central Scientific Research Institute of Tuberculosis, Russian Academy of Medical Sciences]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Файл:Кооперативный 5 IMG 0442.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30266886|Tomsk National Research Medical Center]]''
| [[Тум|Томск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q30266888|Volga Research Institute for Milk and Meat Production and Processing]]''
| [[Волгоград]]
|-
| 
| [[Файл:Botanical Garden in Yekaterinburg (August 2025) - 0 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48941460|Botanical Garden of the Urals Branch of the Russian Academy of Sciences]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q54500127|Kabardino-Balkar Scientific Center]]''
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q57779616|Submicron Heterostructures for Microelectronics, Research &amp; Engineering Center, RAS]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q106485258|Udmurt Federal Research Center]]''
| [[Ижау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108130733|Orenburg Federal Research Center of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]''
| [[Ырынбур]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108265816|Federal Research Center for Rehabilitation and General Resuscitation]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108271130|Khabarovsk Federal Research Center FEB RAS]]''
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q117812429|Yakut Scientific Center SB RAS]]''
| [[Якутск]]
|}
{{Wikidata list end}}

== Министрлар ==
{{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P39 wd:Q107688573. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p39/Q107688573/p580
|columns=p39/Q107688573/p580:башлый,p18,label:Исем,p569,p69,p512,p582:тәмамлый}}
{| class='wikitable sortable'
! башлый
! рәвеш
! Исем
! туу датасы
! әлма-матер
! академик дәрәҗә
! тәмамлый
|-
| 2020-01-21
| [[Файл:FalkovVN.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15066166|Валерий Фальков]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-10-18
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q19610320|юридик фәннәр нәмзәте]]''
| 
|-
| 2018-05-18
| [[Файл:Mikhail Kotjukov 2018.jpg|center|128px]]
| [[Михаил Котюков]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-12-21
| ''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]''
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
*[http://minobrnauki.gov.ru/ Россия Федерациясенең фән һәм югары белем министрлыгы ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181021200735/http://minobrnauki.gov.ru/ |date=2018-10-21 }}

== Моны да карагыз ==
{{Федераль министрлыклар, агентлыклар һәм хезмәтләр}}

[[Төркем:Россия Федерациясе федераль министрлыклары]]</text>
      <sha1>k56f45c1hqtqn1695jbpg3o8js3fgrp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Муса Җәлил урамы (Ишембай)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208984</id>
    <revision>
      <id>5935732</id>
      <parentid>3953443</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T08:36:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>35870</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5935732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3150" sha1="52xbsadbwg1qn32g0ita9utipx0zw3w" xml:space="preserve">{{Урам|Ишембай
 |шәһәр       = [[Ишембай]]
 |төбәк     = [[Башкортстан]]
 |ил      = Русия
 |исем    = Муса Җәлил урамы
 |lat_deg = |lon_deg = 
  |region                 = RU-BA
  |CoordScale             = 10000
}}
&lt;small&gt;{{мәгънәләр|Муса Җәлил урамы}}&lt;/small&gt;
'''Муса Җәлил урамы''' ({{lang-ba|Муса Йәлил урамы}}, {{lang-ru|ул. Мусы Джалиля}}) — [[Башкортстан]]ның [[Ишембай]] шәһәрендә урнашкан кечкенә урам.&lt;br/&gt; 
Почта индексы 453204. ОКАТО коды 8042000000.

== Урнашуы ==
[[Агыйдел (елга)|Агыйдел елгасының]] уңъяк кушылдыгы булган [[Тәйрүк (елга)|Тәйрүк]] елгасының (''[[:ba:Тәйрүк (йылға)|ba]]'') сулъяк ярында, шәһәрнең [[көнчыгыш]] өлешендә (Алебастр торак районында) урнашкан шәхси йортлардан торучы кыска урам. Некрасов урамы белән киселештән башлана, Комаров урамы белән киселештә тәмамлана. Бер урам да аны кисеп үтми. 

== Тарих ==
[[Файл:Hero of the USSR Gold Star.png|20px|Советлар Берлеге Каһарманы]] [[Советлар Берлеге Каһарманы]] шагыйрь [[Муса Җәлил]] (''[[1906 ел|1906]]—[[1944 ел|1944]]'') хөрмәтенә аталган.

== Игътибарга лаек объектлар ==
Шәхси йортлардан башка игътибарга лаек объектлар юк. Урам башында шәһәрнең [[Иван Губкин (1871)|И. М. Губкин]] исемендәге паркы урнашкан.

== Галерея ==

== Әдәбият ==
# Атлас городов Республики Башкортостан. Екатеринбург, 2010.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://2gis.ru/sterlitamak/geo/7600460026377447?queryState=center%2F56.057557%2C53.447152%2Fzoom%2F17  Муса Җәлил урамы картада]
* [http://башкирская-энциклопедия.рф/info/19-pamyatniki/18640-ulitsy-ishimbaya.html   Ишимбай (улицы, носящие имена людей).]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Башкирская энциклопедия
* [http://kartami.ru/ishimbay   Ишембайның интерактив картасы]
* [https://city-address.ru/region-2_ishimbai/ulitsa-musy-djalilya/  Муса Җәлил урамының иярченнән күренеше] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190915125556/https://city-address.ru/region-2_ishimbai/ulitsa-musy-djalilya/ |date=2019-09-15 }}
{{Муса Җәлил}}

[[Төркем:Русия урамнары]]
[[Төркем:Ишембай]]
[[Төркем:Муса Җәлил хөрмәтенә аталган объектлар]]</text>
      <sha1>52xbsadbwg1qn32g0ita9utipx0zw3w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кшатрия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>227185</id>
    <revision>
      <id>5935620</id>
      <parentid>3527946</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>35870</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5935620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14162" sha1="ds15s8xt2wcxouenpdrolpop083todv" xml:space="preserve">'''Кшатрия''' (Санскрит сүзе ''kṣatra'', &quot;хөкем&quot; сүзеннән) ул [[Һинду]] җәмгыятенең дүрт [[варна]]ларның (иҗтимагый тәртипләре)нең берсе, ул гаскәр хезмәтенә бәйле. [[Санскрит]] &quot;кшатрия&quot; төшенчәсе [[Ведик]] җәмгыять контекстында кулланыла, биредә әгъзалар дүрт сыйныфка оештырылган:  ''[[брамин]]'', кшатрия, ''[[вайшья]]'' һәм ''[[шудра]]''.&lt;ref&gt;Bujor Avari (2007). ''[https://books.google.com/books?id=Y1e2V_4Um10C&amp;pg=PA74&amp;dq=indo-aryan+society+kshatriya&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=eLhWUrnwLfGw4APh24CYAQ&amp;ved=0CGAQ6AEwCTgK#v=onepage&amp;q=indo-aryan%20society%20kshatriya&amp;f=false India: The Ancient Past: A History of the Indian Sub-Continent from c. 7000 BC to AD 1200]'', p. 89&lt;/ref&gt;

==Килеп чыгышы==
===Иртә Ригведик кабилә җитәкчелеге===
[[Ведик Һиндстан]]да административ машина башында &quot;Раджан&quot; дигән кабилә җитәкчесе торган, аның позициясе буыннан буынга күчмәгән. Патша &quot;Самити&quot; дигән хатыннар да катнашкан кабилә җыелышында сайланган булган. Раджан кабиләне һәм мал-туарны яклаган, аңа каһин ярдәм иткән; дүрт варна системасы булмаган.&lt;ref name=raj&gt;{{cite book|last=Sharma|first=Ram Sharan|title=India's ancient past|year=2005|publisher=Oxford University Press|location=the University of Michigan|isbn= 9780195667141|pages=110–112}}&lt;/ref&gt;

===Соңрак Ведик чор===
''Ригведа''ның ''[[Пуруша Шукта]]''сы дүрт варналарның [[Пуруша Шукта]] корбаны (яджна) аша барлыкка китерелүен символик тасвирлый. Кайбер галимнәр Ведик әдәбиятының борынгы стиле белән чагыштырып караганда, яңарак характерга нигезләнеп &quot;Пуруша Шукта&quot;ның &quot;Ригведа&quot;га соңрак кертелгән дип фикер йөртәләр.{{citation needed|date=January 2014}} Бөтен Һиндлеләр дә Ведик җәмгыятьтә тулысында регуляцияләнмәгәнгә күрә,&lt;ref&gt;David Kean (2007). [https://books.google.com/books?id=beJP_BOIhEcC&amp;pg=PA26 Caste-based Discrimination in International Human Rights Law], p. 26.  Ashgate Publishing Ltd.&lt;/ref&gt; ''Пуруша Шукта'' мирас буенча күчә торган каста схемасын ныгытыр өчен уйланылган булырга мөмкин.{{citation needed|date=January 2014}} Альтернатив аңлату булып 'Шудра' сүзенең &quot;Ригведа&quot;ның &quot;Пуруша Сукта&quot;дан башка урында очрамавы тора.&lt;ref&gt;
Jayantanuja Bandyopadhyaya (2007). [https://books.google.com/books?id=gwUF11NRyT4C&amp;pg=PA37 Class and Religion in Ancient India], pp. 37–47. Anthem Press.&lt;/ref&gt;

Гәрчә ''Пуруша Сукта''да &quot;кшатрия&quot; төшенчәсе түгел, ә ''раджанйя'' төшенчәсе кулланса да, ул Ведик текстларда дүрт иҗтимагый сыйныф бергә искә алынган беренче урын дип санала.&lt;ref name=&quot;roy&quot;&gt;Kumkum Roy (2011). [https://books.google.com/books?id=TGzbPNdtJGsC&amp;pg=PA148 Insights and Interventions: Essays in Honour of Uma Chakravarti], p. 148. Primus Books.&lt;/ref&gt; ''Раджанья'' төшенчәсен куллану мөгаен &quot;раджанның туганнары&quot; дигәнгә ишарә итә, алар шул вакытта аерым иҗтимагый сыйныф буларак пәйда булган,&lt;ref name=&quot;roy&quot;/&gt; һәм Ведик чорның ахырына, ''раджанья'' төшенчәсе ''кшатрия'' белән алыштырылган булган; биредә ''раджанья'' ''раджан'' һәм ''кшатрия'' арасында туганлыкны ассызыклый, аерым биләмә өстеннән куәтне билгели.&lt;ref name=&quot;roy&quot;/&gt; Раджанья төшенчәсе кшатрия сүзеннән аермалы буларак билгеле сызыкта статусны күрсәткән. Шул ук вакытта ''кшатра''ның мәгънәсе &quot;хөкем итүче; хөкем тәртибеннән берсе&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book
 |last       = Turner
 |first      = Sir Ralph Lilley
 |authorlink = Ralph Lilley Turner
 |author2    = Dorothy Rivers Turner
 |title      = A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages.
 |url        = http://dsalsrv02.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.1:1:81.soas
 |accessdate = 23 October 2011
 |edition    = Accompanied by three supplementary volumes: ''indexes'', compiled by Dorothy Rivers Turner: 1969.&amp;nbsp;– ''Phonetic analysis'': 1971.&amp;nbsp;– ''Addenda et corrigenda'': 1985.
 |origyear   = 1962
 |date       = January 2006
 |publisher  = Oxford University Press
 |location   = London
 |pages      = 189–190
}}{{Deadlink|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
[[File:StandingBuddha.jpg|thumb|Гаутама [[Будда]] кшатрия [[Шакья]] гаиләсендә туган булган.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.buddhanet.net/e-learning/buddhism/lifebuddha/1lbud.htm|title=Life of Buddha: Queen Maha Maya's Dream (Part 1)|website=www.buddhanet.net|access-date=2018-10-12}}{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;]]
Җайсвал күрсәткәнчә ''Браһман'' төшенчәсе &quot;Пуруша Сукта&quot;дан башка Риг-Ведада очрамагын күрсәтә һәм каһиннәр сыйныфы өчен кулланмаган булырга мөмкин булган.&lt;ref name=&quot;roy&quot;/&gt; [[Панини]], [[Патанджали]], Катьяяна һәм ''Махабхарата'' абруена нигезләнеп, Җайясвал ышануынча Раджанья сәяси сыйныф булган.&lt;ref name=&quot;choudhary&quot;&gt;
Radhakrishna Choudhary (1964). The Vrātyas in Ancient India, Volume 38 of Chowkhamba Sanskrit studies, p. 125. Sanskrit Series Office.&lt;/ref&gt; Кайбер мисаллар булып [[Андһака]] һәм [[Вришни]] Раджаньялар булган, алар сайланган хөкемдарлар системасына буйсынганнар.&lt;ref name=&quot;roy&quot;/&gt; Рам Шаран Шарма тәфсилләп язганча үзәк җитәкче төрле клан җитәкчеләре яки сызык җитәкчеләре тарафыннан сайланып, &quot;раджанья&quot; (хөкемдарга ярдәм итүче аристократия) һәм &quot;вис&quot; (крестьяннар) арасында поляризация артып җитәкчеләр аерым сыйныф булып киткәннәр бер яктан (''раджа, раджанья, кшатра, кшатрия'') һәм икенче яктан ''вис'' (клан крестьяннары).&lt;ref name=&quot;sharma&quot;&gt;Ram Sharan Sharma (1991). [https://books.google.com/books?id=9_E3K8fQoDgC&amp;pg=PA172 Aspects of Political Ideas and Institutions in Ancient India, p. 172]. Motilal Banarsidass Publications.&lt;/ref&gt;

Кшатрия төшенчәсе ''kshatra'' сүзеннән килеп чыккан һәм территория өстеннән суверинитет һәм клан җирләре өстеннән хуҗалыкның символы булган. Соңрак бу патшалыкның фикере үсешенә этәргеч булган.&lt;ref name=raj1&gt;{{cite book|last=Reddy|title=General Studies History 4 Upsc|year=2005|publisher=Tata McGraw-Hill Education|isbn= 9780070604476|pages=78,79,33,80,27,123}}&lt;/ref&gt; Шримад [[Бхагавад Гита]]да [[Кришна|Шри Кришна]]ның шундый сүзләре бар:
&lt;blockquote&gt;
शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युध्दे चाप्यपलायनम् ।&lt;br&gt;दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम् ॥१८-४३ ॥&lt;br&gt;
Кшатрия беркайчан да сугыштан качмый, ул каһарманлыкны, осталыкны, рыцарьлыкны һәм сугыш алдында түземлекне күрсәтә. Җәмгыятькә бирү һәм гражданнарны яклау (Кшатра вазифалары) Кшатрияның нормасы булып торалар.
&lt;/blockquote&gt;
[[Брахмана]]лар чорында (Безнең эрага кадәр 800 елдан безнең эрага кадәр 700 елга кадәр) варна позициясенең ачыкланмаганы булган. ''Панчавимша Брахмана''да (13,4,7), Раджанья беренче булып куелалар, шуннан соң Брахмана һәм Вайшья. ''Шатапатха Брахмана 13.8.3.11''да, Кшатриялар икенче булып куелган. ''Шатапатха Брахмана 1.1.4.12'' тәртип шундый — Брахмана, Вайшья, Раджанья, Шудра. Брахманик традициянең тәртибе — Брахмана, Кшатрия, Вайшья, Шудра — [[дхармасутра]]лар вакытыннан (безнең эрага кадәр 450 елдан безнең эрага кадәр 100 елга кадәр) билгеләнгән булган.&lt;ref&gt;Upinder Singh (2008). [https://books.google.com/books?id=GW5Gx0HSXKUC&amp;pg=PA202 A History of Ancient and Early Medieval India: From the Stone Age to the 12th Century, p. 202]. Pearson Education India.&lt;/ref&gt; Кшатриялар еш Буддачылар даирәләрендә хөкемдарлар булып танылган.&lt;ref name=Auboyer&gt;{{cite book|author=Jeanne Auboyer|title=Daily Life in Ancient India|year=1965|publisher=Phoenix Press|isbn=1-84212-591-5|pages=26–27|url-access=registration|url=https://archive.org/details/dailylifeinancie0000aubo}}&lt;/ref&gt; Хәтта Һинду җәмгыятьләрендә дә, алар еш Браминнар белән көндәш булганнар, әмма гомумән алар каһиннәр сыйныфының өстенлеген таныганнар.&lt;ref name=Auboyer/&gt;

=== Хәзерге эра ===
1960 елларда [[джаджмани системасы]]ның ничек эшләгәненең контекстын язганда, Паулине Коленда &quot;Кшатрияның каста функциясе авылны җитәкләргә һәм якларга һәм яулап алгач яулап алынган җирләр белән идарә итү&quot; дип билгеләгән. Кшатриялар бу функцияләрне мөмкин булганча үтиләр, һәм түләү буларак &quot;каминнар&quot;га ризык өләшәләр һәм җитәкчелекне тәэмин итәләр.&lt;ref name=&quot;kolenda&quot;&gt;{{cite journal |title=Toward a Model of the Hindu Jajmani System |first=Pauline Mahar |last=Kolenda |journal=Human Organization |volume=22 |issue=1 |date=Spring 1963 |pages=11-31 |jstor=44124164}}&lt;/ref&gt;

==Символлар==
Ритуалларда ''ньягродһа'' (''[[Ficus indica]]'' яки Һиндстан инжиры яки [[баньян]] агачы) ''дандасы'', яки таягы физик яшәүчәнлекне яки &quot;оджас&quot;ны бирү өчен мантра белән билгеләнгән.&lt;ref&gt;Brian K. Smith. [https://books.google.com/books/about/Reflections_On_Resemblance_Ritual_And_Re.html?id=nkruE6UCz54C ''Reflections on Resemblance, Ritual, and Religion''], Motilal Banarsidass Publishe, 1998&lt;/ref&gt;

==Буыннан-буынга күчү==

Ведада берән &quot;ванша&quot; (сызык) кшатриялар искә алынмый. [[Итихаса]]-[[Пурана]] традициясе сызыклары&lt;ref name=&quot;indianhistory&quot;/&gt;: [[Кояш династиясе]] (Сурьяванши);&lt;ref name=&quot;indianhistory&quot;/&gt; һәм [[Ай династиясе]] (Чандраванши) / Сомаванши).&lt;ref name=&quot;indianhistory&quot;/&gt;

Башка сызыклар бар, мәсьәлән, [[Агниванши]] (&quot;ут сызыгы&quot;), биредә баба эпонимы [[Агни]] (ут)тан килеп чыккан,&lt;ref name=&quot;indianhistory&quot;&gt;Indian History: Ancient and medieval, p. 22. Volume 1 of Indian History, Encyclopædia Britannica (India) Pvt. Ltd, 2003.&lt;/ref&gt; һәм [[Нагаванши]] (еланнан туган), бу [[Нага]]лардан килеп чыгышны раслый. Итиһаса-Пурана традициясендә шәһадәте булмаган Нагаванши, язмаларда килеп чыгышын табып булган Нага кабиләләре булган.&lt;ref&gt;Omacanda Hāṇḍā. Naga Cults and Traditions in the Western Himalaya, p. 251. [https://books.google.com/books?id=Xd50t19YpJEC&amp;pg=PA251]&lt;/ref&gt;

{{clear}}

==Шулай ук карарга мөмкин==
*[[Кришна]]
*[[Арджуна]]
*[[Һиндстан каста системасы]]
*[[Бали каста системасы]]
*[[Раджпут кланнары]]
*[[Алгы каста]]лар
*[[Санскритизация]]
*[[AJGAR]]

==Искәрмәләр==

==Өстәмә укырга мөмкин==
*Ramesh Chandra Majumdar, Bharatiya Vidya Bhavan. ''History and Culture of Indian People, The Vedic Age''. Bharatiya Vidya Bhavan, 1996. pp.&amp;nbsp;313–314

[[Төркем:Һинд дине]]
[[Төркем:Һинд дине төшенчәләре]]</text>
      <sha1>ds15s8xt2wcxouenpdrolpop083todv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Х. М. Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>389124</id>
    <revision>
      <id>5935656</id>
      <parentid>5931612</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T21:15:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54280" sha1="rrc3cof0d58ygbhj3o10p1csr373y3f" xml:space="preserve">{{УК}}
'''{{Label|Q4206599|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4206599|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4206599|lang=en}}}}, {{lang-kbd|{{Label|Q4206599|lang=kbd}}}}, {{lang-krc|{{Label|Q4206599|lang=krc}}}}) — [[Кабарда-Балкария]] башкаласы [[Нальчик]] шәһәрендә урнашкан классик университет. [[1957 ел]]да нигезләнгән.
1996 елда югары уку йортына вузның беренче ректоры Хатута Мут улы Бербеков исеме бирелгән.

== Тарих ==

[[Файл:Vladimir Putin 6 September 2001-1.jpg|thumb|273x273px| [[Владимир Путин]] КБДУ студентлары белән, [[2001]]]]
[[1924 ел]]да [[Нальчик]]та, соңыннан медицина факультетына бирелгән бинада Ленин уку шәһәрчеге (ЛУШ) ачыла&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xn--80ac0azac.xn--p1ai/udm483k9.htm|title=Страницы истории Кабардино-Балкарского Государственного университета им. Х.М. Бербекова|publisher=xn--80ac0azac.xn--p1ai|accessdate=2017-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170324095858/https://xn--80ac0azac.xn--p1ai/udm483k9.htm|archivedate=2017-03-24|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kbpravda.ru/node/5229|title=Завет от поколения к поколению &amp;#124; Официальный сайт Кабардино-Балкарской правды|publisher=kbpravda.ru|accessdate=2017-03-23|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170324085538/http://kbpravda.ru/node/5229|archivedate=2017-03-24}}&lt;/ref&gt;. 1925 елда ЛУШта медтехникум, шулай ук тракторчылар курслары, авыл хуҗалыгы мәктәбе, совет-фирка мәктәбе эшли&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://guides.rusarchives.ru/browse/guidebook.html?bid=211&amp;sid=725597|title=Государственные архивы Кабардино-Балкарской республики. Путеводитель. 2005|publisher=guides.rusarchives.ru|accessdate=2017-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170324084812/http://guides.rusarchives.ru/browse/guidebook.html?bid=211&amp;sid=725597|archivedate=2017-03-24|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.climbingclub.ru/nalchik2/|title=Город Нальчик|publisher=www.climbingclub.ru|accessdate=2017-03-23|archivedate=2019-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190119124605/http://www.climbingclub.ru/nalchik2/}}&lt;/ref&gt;.

[[1931 ел]]да ЛУШ базасында педагогика эшче факультеты эшли башлый. ЛУШ Ленин фирка уку шәһәрчеге итеп үзгәртеп корыла, 1936 елда ябыла.

[[1932 ел]]ның [[7 июль|7 июлендә]] [[КПСС]]ның Кабарда-Балкар өлкә комитеты үтенече буенча Педагогия институты ачыла.

Пединститут базасында [[1957 ел]]да Кабарда-Балкар дәүләт университеты оештырыла. Университет составында 4 факультет була:
* тарих-филология,
* физика-математика,
* инженер-төзүчеләр,
* авыл хуҗалыгы

Барлыгы 21 кафедрада мәктәп укытучылары, шул исәптән пединститутта әзерләнми торган чит телләр укытучылары, шулай ук инженер-төзүчеләр һәм агрономнар белем ала.

Квалифицияле белгечләр әзерләүдә һәм фәнни тикшеренүләр үткәрүдә зур өлеше өчен Кабарда-Балкар дәүләт университеты [[1982 ел]]да [[Халыклар Дуслыгы ордены]] белән бүләкләнә. 1996 елның 30 декабрендә КБР президенты указы белән югары уку йортына вузның беренче ректоры будып эшләгән Хатута Мут улы Бербеков исеме бирелгән.

КБДУ [[Кабарда-Балкария|Кабарда-Балкар республикасының]] әйдәп баручы фәнни, белем бирү, мәгълүмати, социомәдәни үзәкләренең берсе булып тора, ел да ике меңләп белгеч әзерләп чыгара, җиһазланышы буенча Россиянең башка классик университетлары арасында алдынгы урында тора.

== Исем үзгәрү тарихы ==

* Ленин уку шәһәрчеге (1924—1931)
* Педагогика эшче факультеты (1931—1932)
* Кабарда-Балкар дәүләт педагогика институты (КБДПИ) (1932—1957)
* Кабарда-Балкар дәүләт университеты (1957—1982)
* [[Халыклар Дуслыгы ордены|Халыклар Дуслыгы орденлы]] Кабарда-Балкар дәүләт университеты (1982—1996)
* Х. М. Бербеков исемендәге [[Халыклар Дуслыгы ордены|Халыклар Дуслыгы орденлы]] Кабарда-Балкар дәүләт университеты (1996—{{х.в.}})

== Күпбаскычлы укыту системасы ==
[[Файл:Vladimir Putin 6 September 2001-2.jpg|thumb|273px| [[Владимир Путин]] КБДУ укытучылары белән, [[2001]]]]
КБДУда күпбаскычлы укыту системасын кертү өчен юридик нигез булып, [[Россия Хөкүмәте|РФ Хөкүмәтенең]] 1997 елның 10 сентябрендәге «Кабарда-Балкария Республикасында һөнәри белем бирү системасын камилләштерү турында» 1153нче номерлы карары тора&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.edu.ru/db-mon/mo/data/d_97/1962.html|deadlink=yes|title=О совершенствовании системы профессионального образования в Кабардино-Балкарской Республике|publisher=www.edu.ru|accessdate=2016-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160917224153/http://www.edu.ru/db-mon/mo/data/d_97/1962.html|archivedate=2016-09-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://russia.bestpravo.com/fed2008i/data152/tex152014.htm|deadlink=yes|title=О совершенствовании системы профессионального образования в кабардино-балкарской|publisher=russia.bestpravo.com|accessdate=2016-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160922195039/http://russia.bestpravo.com/fed2008i/data152/tex152014.htm|archivedate=2016-09-22}}&lt;/ref&gt;, әлеге карар нигезендә университет составына 6 көллият һәм укытучыларның квалификациясен күтәрү институты (оештыру-хокукый нигездә бердәм юридик зат буларак) кертелә.

КБДУның үзендә бу системаны 30 төрдәге белгечлек буенча әзерләүче 12 факультет, 2 институт, ординатура, интернатура, укытучыларның квалификациясен күтәрү һәм мәгариф хезмәткәрләрен яңадан әзерләү институты, тармакара квалификация күтәрү һәм кадрларны яңадан әзерләү төбәк үзәге, шулай ук махсус урта һәм югары уку йортлары мөгаллимнәренең квалификациясен күтәрү факультеты дәвам итә.

Университетның урта һөнәри уку йортлары белән интеграциясе системасы белем бирү процессының күп баскычлы булуын һәм өзлексезлеген тәэмин итә, белем бирүнең сыйфатын һәм белгечләр әзерләү дәрәҗәсен яхшыртуга, университет галимнәренең фәнни-тикшеренү учреждениеләре галимнәре белән элемтәләрен көчәйтүгә һәм тирәнәйтүгә, белем бирү процессы белән идарә итүгә, университетның төбәкнең башка мәгариф учреждениеләренә йогынтысын тәэмин итүгә ярдәм итә.

Университетта:
* урта һөнәри белем бирү идарәсе
* ректор каршындагы урта һөнәри белем бирү буенча фәнни-методик үзәк&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://spo.kbsu.ru/main/index.php?type=1&amp;id=4001|title=СПО КБГУ|publisher=spo.kbsu.ru|accessdate=2018-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180426075714/http://spo.kbsu.ru/main/index.php?type=1&amp;id=4001|archivedate=2018-04-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
* гуманитар һәм социаль-икътисадый дисциплиналар буенча цикл комиссиясе, 6 кафедра булдырылган.
Кайбер көллиятләрнең чыгарылыш сыйныф укучылары югары белемне кыскартылган срокларда алырга мөмкин. Көллиятләрдә һәм лицейда 500дән артык укытучы эшли.

== Халыкара эшчәнлек ==
Кабарда-Балкар дәүләт университеты 1966 елдан чит илләр өчен белгечләр әзерләү белән шөгыльләнә. Чит ил студентлары белән эшләү дәверендә чит илләр өчен 1500 гә якын белгеч әзерләнгән.

Халыкара эшчәнлек КБДУ эшчәнлегенең иң мөһим юнәлешләренең берсе булып тора. КБДУның халыкара эшчәнлеген үстерүнең өстенлекле юнәлеше — мәгарифне интернационализацияләү һәм халыкара хезмәттәшлекнең яңа формаларын эзләү, шулай ук КБДУны дөнья мәгълүмат киңлегендә хезмәт базарында көндәшлеккә сәләтле белгечләр әзерләүгә сәләтле заманча мәгариф, фәнни һәм мәдәни үзәк буларак таныту.

Университетның халыкара эшчәнлек өлкәсендә иң мөһим бурычы — үзара файдалы халыкара хезмәттәшлекне оештыру өчен чит ил партнерларын эзләү.

Хәзерге вакытта КБДУ белән фән-мәгариф өлкәсендә хезмәттәшлек итәргә теләгән төрле илләрнең дәүләт һәм башка структуралары белән сөйләшүләр алып барыла.
КБДУ [[Иордания]], [[Төркия]], [[Сүрия]] кебек традицион партнер-илләр белән элемтәләрен саклап калган, шулай ук [[Һиндстан]], [[Таҗикстан]], [[Төрекмәнстан]] кебек илләрдән килгән студентлар контингентын киңәйткән.

== Бүлекчәләр ==
КБДУның китапханә фондында бүгенге көндә 1,5 млн.нан артык саклау берәмлеге, шул исәптән 2000 уникаль басма бар. 1998 елдан башлап, «АИБС» электрон автоматлаштырылган китапханә-мәгълүмат системасы кертелә, электрон китапханә формалаша.

КБДУның шәхси исәпләү машиналары паркы 980 берәмлек тәшкил итә. Белем бирү процессы 50 компьютер һәм өч мультимедиа классында башкарыла. Компьютер техникасының бөтен паркы университет локаль челтәренә берләштерелгән, глобаль [[Интернет]] челтәренә чыгу мөмкинлеге бар, аңа университет телемедицина үзәге дә кушылган.

Университетта 17 белгечлек буенча докторлык диссертацияләре яклау өчен 8 һәм кандидатлык диссертацияләре яклау өчен 1 диссертация советы эшли.

КБДУда фәнни тикшеренүләр 33 төп фәнни юнәлеш кысаларында 132 төп тема буенча 92 кафедрада, 2 фәнни-тикшеренү институтында һәм Бөтенроссия физик тәрбия һәм спорт фәнни-тикшеренү институты филиалында, 20 фәнни-тикшеренү лабораториясендә һәм «Марс» ОКТБда башкарыла.

=== Көллиятләр ===
* Медицина көллияте
* Мәгълүмати технологияләр һәм икътисад көллияте
* Педагогика көллияте
* Дизайн көллияте

=== Факультетлар ===
* Медицина факультеты

=== Институтлар ===
* Халыкара белем бирү югары мәктәбе
* Архитектура, төзелеш һәм дизайн институты
* Социаль-гуманитар институт
* Педагогика, психология һәм физик тәрбия-спорт белеме институты
* Информатика, электроника һәм робототехника институты
* Хокук, икътисад һәм финанслар институты
* Физика һәм математика институты
* Химия һәм биология институты
* Квалификация күтәрү һәм һөнәри яңадан әзерләү институты
* Стоматология һәм теш-бит хирургиясе

== Фәнни журналлар ==
* «АBСЕ»&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://kbsu.ru/podrazdelenija/inye-podrazdeleniya/aktualnye-voprosy-sovremennogo-estestvoznaniya/|title=Актуальные вопросы современного естествознания &amp;#124; Кабардино-Балкарский государственный университет имени Х.М. Бербекова|publisher=kbsu.ru|lang=ru|accessdate=2018-04-24}}&lt;/ref&gt;
* «Известия КБГУ»&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://izvestia.kbsu.ru/|title=Главная страница|publisher=izvestia.kbsu.ru|lang=ru|accessdate=2018-04-24}}&lt;/ref&gt;
* «Кавказология»&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://kbsu.ru/nauchnye-izdaniya/zhurnal-kavkazologiya/|title=Электронный журнал «Кавказология» &amp;#124; Кабардино-Балкарский государственный университет имени Х.М. Бербекова|publisher=kbsu.ru|lang=ru|accessdate=2018-04-24}}&lt;/ref&gt;
* «Язык: история и современность»&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://em.kbsu.ru/|title=Язык: история и современность|publisher=em.kbsu.ru|accessdate=2018-04-24|archivedate=2018-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180425033610/http://em.kbsu.ru/}}&lt;/ref&gt;
* «Актуальные проблемы права и экономики»

== Танылган шәхесләр ==

=== Ректорлар ===
* Хатута Мут улы Бербеков (1957—1965)
* Камбулат Нәүрүз улы Керефов (1965—1973)
* Владимир Калим улы Тлостанов (1973—1994)
* Барасби Сөләйман улы Карамурзов (1994—2015)
* Юрий Камбулат улы Альтудов (2015 — {{х.в.}})

=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Кабарда-Балкар дәүләт университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4206599. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4206599/p580:башлау,p108/Q4206599/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12166543|Філоненко Віктор Йосипович]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884
| 
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| 
|-
| 1936
| 1945
| ''[[:d:Q99564214|Филоненко, Виктор Иосифович]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-11-19
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-09-30
| [[Биштау|Пятигорск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q63147183|Эльбердов, Хасан Увжукович]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-03-15
| ''[[:d:Q4222705|Kishpek]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-03-22
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4492377|Felix Frankl]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-03-12
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| [[Вена университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-07
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4062314|Umar Aliev]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-01-18
| ''[[:d:Q1049128|Karachayevsky District]]''
| 
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-09-21
| [[Карачаевск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4206520|Bilar Kabaloev]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-11-11
| ''[[:d:Q4066204|Anzorey]]''
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-04-01
| [[Владикавказ]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15064240|Hamzat Ibraevitsj Badachov]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-08-15
| [[Кубан өлкәсе]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24009920|Abram Pershits]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-03-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-10-01
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q51667703|Елена Александровна Домбровская]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-08-27
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q47454006|Туган Хабасович Кумыков]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-12-05
| ''[[:d:Q13650024|Chegem Vtoroy]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-03-24
| ''[[:d:Q13650024|Chegem Vtoroy]]''
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19916060|Khizir Khapsirokov]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-03-18
| ''[[:d:Q4494375|Khabez]]''
| ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-09
| ''[[:d:Q4494375|Khabez]]''
|-
| 1953
| 2019
| ''[[:d:Q130379822|Джамалдин Коков]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-25
| ''[[:d:Q4277995|Malka]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-06-20
| 
|-
| 1954
| 
| ''[[:d:Q130487088|Мухамед Апажев]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-07-05
| ''[[:d:Q16719194|Shalushka]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q85868835|Shurdumov Ghazali]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-10-20
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-04
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4185435|Mikhail Zalikhanov]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-06-22
| ''[[:d:Q788875|Кабарда-Балкар Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15623737|бозбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4215479|Khachim Karmokov]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-05-02
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-12-30
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16271838|Magomet Absjajev]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-09-05
| 
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24009735|Valeriy Goergenovitsj Petrosjan]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-06-19
| [[Налчык]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-11-10
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q39039995|Abdulakh K. Mikitaev]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-04-23
| ''[[:d:Q4277995|Malka]]''
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-04-20
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q47453832|Khuseyn Chechenov]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-22
| ''[[:d:Q4251407|Kyondelen]]''
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65150068|Мусукаев, Александр Ибрагимович]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| 
| ''[[:d:Q4214443|Karachaevo-Cherkessk State University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55172|Alexander Sokurov]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-06-14
| ''[[:d:Q58164506|Podorvikha]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4521361|Mikhail Shakhramanyan]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-07-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4114348|Бөек Пётр исемендәге Стратегик максатлардагы ракета гаскәрләренең хәрби академиясе]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1377734|Chernobyl liquidator]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4160707|Kasbolat Dzamikhov]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-10-05
| ''[[:d:Q16657667|Kamennomostskoe]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q26776804|Evgeniy Ivakhnenko]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-05
| [[Камышлы (Волгоград өлкәсе)|Камышлы]]
| 
| [[фәлсәфәче]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q29359590|Fatimat Aslanbievna Tembotova]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-12-30
| 
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4494937|Madina Andreevna Hakoeasjeva]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| [[Налчык]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| [[язучы]]
| 
| 
|-
| 1990-01-01
| 
| ''[[:d:Q49883393|Zaur A Kokov]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2018-09-01
| 
| ''[[:d:Q57446870|Vitaliy Shapovalov]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q59833405|Mikhail Zalikhanov]]''
| 
| 
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2003-01-16
| 
| ''[[:d:Q74638431|Khokonov MKh]]''
| 
| 
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2003
| 
| ''[[:d:Q94583346|Azamat Zhansitov]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Кабарда-Балкар дәүләт университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4206599. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4206599/p580:башлау,p69/Q4206599/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4184073|Задумкин, Сергей Николаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| [[Вологда]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4339342|Kərim Otarov]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-05-15
| [[Тырныавыз]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-10-13
| [[Налчык]]
|-
| 
| 1937
| ''[[:d:Q29359624|イスマイル・ウリバシェフ]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-04-10
| ''[[:d:Q1019436|Kashkhatau]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-01-17
| 
|-
| 
| 1940
| ''[[:d:Q4525901|Adam Shogentsukov]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-08-31
| [[Баксан (шәһәр)]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q487596|драматург]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-05-05
| [[Баксан (шәһәр)]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15064240|Hamzat Ibraevitsj Badachov]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-08-15
| [[Кубан өлкәсе]]
| 
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4132281|Moeradin Tembolatovitsj Galatsjiev]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-05-10
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-06-07
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15076672|Grant Arakelovitsj Oganjants]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-04-16
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q65430223|Hrant]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-08-26
| [[Румыния]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17426638|Sjakir Sabirzjanovitsj Tenisjev]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-03-06
| [[Алчевск]]
| ''[[:d:Q9149093|альпинист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-02-17
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60828718|Мокаев, Аллахберди Тенгизович]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921
| ''[[:d:Q1019436|Kashkhatau]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15068235|Moechab Alimovitsj Kambiev]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-05-25
| ''[[:d:Q16657667|Kamennomostskoe]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-29
| ''[[:d:Q16657667|Kamennomostskoe]]''
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21103560|Kishuka Kushkhov]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-05-01
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-09
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| [[Олег Лобов]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-12-19&lt;br/&gt;1924
| [[Ростов өлкәсе]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-04-17
| [[Новочеркасск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q86606917|Баков, Нарзан Муратович]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-05-09
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-05-08
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q47454006|Туган Хабасович Кумыков]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-12-05
| ''[[:d:Q13650024|Chegem Vtoroy]]''
| [[галим]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-03-24
| ''[[:d:Q13650024|Chegem Vtoroy]]''
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4312690|Zaoerbiy Magometovitsj Naloev]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-07-15
| ''[[:d:Q15978464|Khatuyey]]''
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-07-05
| [[Налчык]]
|-
| 
| 1952
| ''[[:d:Q130379822|Джамалдин Коков]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-25
| ''[[:d:Q4277995|Malka]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-06-20
| 
|-
| 1950
| 1954
| ''[[:d:Q130487088|Мухамед Апажев]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-07-05
| ''[[:d:Q16719194|Shalushka]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q31392|Коменски университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q837320|Һавана университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q839919|University of Santiago de Cuba]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28355543|Темботов, Асланби Казиевич]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-16
| ''[[:d:Q922636|Zolsky District]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-08-09
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4454448|Vladimir Temirzhanov]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-04-15
| ''[[:d:Q16689335|Psygansu]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-09-20
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q85868835|Shurdumov Ghazali]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-10-20
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| 
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-04
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4459638|Zjagafar Zoebeirovitsj Tokoemaev]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-05-29
| ''[[:d:Q15978459|Tashly-Tala]]''
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-11-20
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4464894|Vladimir Batakhovich Tugov]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-04-25
| ''[[:d:Q2445176|Карачай айрат өлкәсе]]''
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15064213|Ibragim Hizirovitsj Babaev]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936
| ''[[:d:Q19613636|Belaya Rechka]]''
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q25493842|Ibragim Daoetovitsj Zjangoerazov]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-07-19
| ''[[:d:Q871842|Chereksky District]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-01-15
| [[Иҗевское (Акмола өлкәсе)]]
|-
| 
| 1964
| ''[[:d:Q85996944|Павленко, Николай Михайлович]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-06-15
| ''[[:d:Q4429869|Sotnikovskoye]]''
| 
| ''[[:d:Q4201441|National Institute of Grape and Wine &quot;Magarach&quot;]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20610752|Тедеты Рюрик]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-07-16
| ''[[:d:Q12866037|Kulukhta]]''
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-05-01
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60695261|Адам Нахушев]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-12-05
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-12-27
| [[Налчык]]
|-
| 1957
| 1962
| ''[[:d:Q137826281|Исмаил Чеченов]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-04-30
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q130927266|Институт гуманитарных исследований КБНЦ РАН]]''
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-06-29
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4185435|Mikhail Zalikhanov]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-06-22
| ''[[:d:Q788875|Кабарда-Балкар Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15623737|бозбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q27972247|High Mountain Geophysical Institute, Rosgydromet]]''&lt;br/&gt;Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4299939|Magomet Mokayev]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-06-15
| ''[[:d:Q19262|Elbrussky District]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-12-04
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15686429|Zejtun Tolgurov]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-02-14
| ''[[:d:Q19262|Elbrussky District]]''
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-23
| 
|-
| 
| 1963
| ''[[:d:Q51711681|Vladimir Sokhov]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-09-10
| ''[[:d:Q16014689|Urozhaynoye]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-09-22
| 
|-
| 
| 1962
| ''[[:d:Q113414622|Yury Naurzokov]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-04-05
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q132130300|Владимир Булатович Хамуков]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-11-10
| ''[[:d:Q16657667|Kamennomostskoe]]''
| 
| ''[[:d:Q28656901|Валерий Мухамедович Коков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт аграр университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-09-17
| [[Налчык]]
|-
| 1961
| 1966
| ''[[:d:Q135529274|Джебраил Мекулов]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-05-02
| ''[[:d:Q1007289|Koshekhabl]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1685363|пропагандист]]''
| ''[[:d:Q4058026|Adygeĭskiĭ respublikanskiĭ institut gumanitarnykh issledovaniĭ im. T. M. Kerasheva]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4274888|Maĭkopskiĭ gosudarstvennyĭ tekhnologicheskiĭ universitet]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q30879738|B. M. Zumakulov]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-02-15
| [[Тырныавыз]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[офицер]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 1963
| ''[[:d:Q65151239|İsmayıl Miziyev]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-12-08
| ''[[:d:Q15696261|Nizhny Chegem]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-08
| [[Налчык]]
|-
| 1964
| 1968
| ''[[:d:Q130386857|Хангери Баков]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-09-17
| ''[[:d:Q4177900|Zhako]]''
| ''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| ''[[:d:Q4214443|Karachaevo-Cherkessk State University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q130927266|Институт гуманитарных исследований КБНЦ РАН]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q1390122|Valery Kokov]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-10-18
| [[Тырныавыз]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-10-29
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4097735|Nikolai Bugay]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-19
| ''[[:d:Q2817339|Starotitarovskaya]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4215479|Khachim Karmokov]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-05-02
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-12-30
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16271838|Magomet Absjajev]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-09-05
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24009735|Valeriy Goergenovitsj Petrosjan]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-06-19
| [[Налчык]]
| [[галим]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-11-10
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28665271|Бзасежев Заурбий Адамович]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-12-09
| ''[[:d:Q1007289|Koshekhabl]]''
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q101243313|Нахушев, Заурби Ахмедович]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-05-01
| ''[[:d:Q16651208|Zhankhoteko]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18238395|Gennady Gubin]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-06
| [[Яңа Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1970
| ''[[:d:Q131048513|Альмир Абрегов]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-11-28
| ''[[:d:Q4496517|Khatazhukay]]''
| ''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''
| [[Адыгея дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4055231|Abkhazian State Museum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16679937|Nat︠s︡ionalʹnyĭ muzeĭ Respubliki Adygei︠a︡]]''
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-08-01
| 
|-
| 
| 1970
| ''[[:d:Q130382118|Мухамед Хафицэ]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-03-30
| ''[[:d:Q4189131|Zayukovo]]''
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q3760353|Адыгэ псалъэ]]''
| 
| 
|-
| 
| 1980
| ''[[:d:Q133844100|Валерий Кварчия]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-02-10
| [[Ткуарчал]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4055231|Abkhazian State Museum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4055232|Gulia Abkhaz Institute of Humanitarian Studies]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4158748|Stanislav Derev]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-09-14
| [[Ставрополь крае]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-07-19
| [[Черкесск]]
|-
| 
| 1969
| ''[[:d:Q48964594|Карамурзов, Барасби Сулейманович]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-11-10
| ''[[:d:Q4137307|Germenchik]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4219516|Aslanbek Kerashev]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-06-25
| [[Майкоп]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19908320|Курданов, Хусейн Абукаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-12-28
| 
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 1966
| 1971
| ''[[:d:Q135915936|Валерий Кажаров]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-08-19
| ''[[:d:Q16694721|Sarmakovo]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-06-10
| 
|-
| 
| 
| [[Абдуллах Бегиев]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-10-19
| [[Кыргызстан]]&lt;br/&gt;[[Чуй өлкәсе]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55102317|Амерханов, Харон Адиевич]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-08-04
| ''[[:d:Q499191|Semipalatinsk Oblast]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56307981|Ilyas Bechelov]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-03-05
| ''[[:d:Q2549636|Bayzak District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826026|Zubar Dokshokov]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-09-13
| ''[[:d:Q19958721|Vako-Zhile]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 
| 
|-
| 
| 1975
| ''[[:d:Q139565664|Чеченов, Алий Ахматович]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-05-25
| ''[[:d:Q2782151|Don-Aryk]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4073601|Oleg Ashkhotov]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-03-15
| [[Налчык]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17617597|Kjuri Hamzatovitsj Ibragimov]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-22
| [[Кызылурда өлкәсе]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q84724580|Татьяна Егорова]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-09
| [[Налчык]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 2007
| ''[[:d:Q136475712|Rafael Guzmán Tirado]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-05-25
| [[Гранада]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60098894|русист]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4160707|Kasbolat Dzamikhov]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-10-05
| ''[[:d:Q16657667|Kamennomostskoe]]''
| [[галим]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4179717|Boris Hazjmoeratovitsj Zjeroekov]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-02-28
| ''[[:d:Q16689335|Psygansu]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28656901|Валерий Мухамедович Коков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт аграр университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-12-25
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4538755|Georgi Jaropolski]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-12-17
| [[Новосибирск]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16308156|инглиз теле һәм әдәбияте белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-11-21
| [[Налчык]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q29359590|Fatimat Aslanbievna Tembotova]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-12-30
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q30892013|Institute of Ecology of Mountain Territories]]''&lt;br/&gt;[[Адыгея дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q307065|Abkhazian State University]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4234151|Pyotr Korotchenko]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-12-08
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4494937|Madina Andreevna Hakoeasjeva]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| [[Налчык]]
| [[язучы]]
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15064285|Vladimir Balov]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-08-27
| ''[[:d:Q19691564|Kenzhe]]''
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48956274|Moerat Azrailovitsj Kabaloev]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-08-18
| [[Дүшәнбе]]
| ''[[:d:Q600751|прокурор]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q29359625|Mukharbiy Ulbashev]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-05-15
| ''[[:d:Q15978662|Verkhnyaya Balkaria]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 
| 
|-
| 
| 1985
| ''[[:d:Q2636634|Yuri Krasnozhan]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-06-07
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4494473|Хагасов, Залимгери Абузедович]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-05-25
| ''[[:d:Q4364470|Planovskoye]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4086457|Khasanbi Bidzhiyev]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-05-19
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1991
| ''[[:d:Q55106378|Adalbi Shhagoshev]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-06-06
| ''[[:d:Q15978464|Khatuyey]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q84724346|Алий Мусуков]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-05-11
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109493053|Taimyraz Akhohkov]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-07-10
| [[Баксан (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-05-24
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21637751|ანზორ გაუნოვი]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-01-07
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55103780|Zalim Gadanov]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-09-01
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q11688034|Beslan Mudranov]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-07-07
| [[Баксан (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q100742671|Asker Thalidzhokov]]''
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-02-08
| [[Әстерхан өлкәсе]]
| ''[[:d:Q56425414|media manager]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| [[Букмекерлар рейтингы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q30346628|Kantemir Balagov]]''
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-07-28
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q222344|кинооператор]]''
| 
| 
| 
|-
| 2008&lt;br/&gt;2016
| 2012&lt;br/&gt;2022
| ''[[:d:Q122873835|Жидков Руслан Сергеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-10-12
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1983-09-01
| 1990-07-01
| ''[[:d:Q49883393|Zaur A Kokov]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1983&lt;br/&gt;1978
| 1992&lt;br/&gt;1983
| ''[[:d:Q58376607|Sultan Dabagov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1674876|Istituto Nazionale di Fisica Nucleare]]''
| 
| 
|-
| 1979-09-01
| 1984-06-30
| ''[[:d:Q59833258|Alla Tashilova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1995-09-01
| 2001-06-15
| ''[[:d:Q59833357|Ali M. Abshaev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4412491|Төньяк Кавказ федераль университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q59833405|Mikhail Zalikhanov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q27972247|High Mountain Geophysical Institute, Rosgydromet]]''&lt;br/&gt;Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1978-09-01
| 1983-09-01
| ''[[:d:Q59833464|Alexander Shapovalov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q27972247|High Mountain Geophysical Institute, Rosgydromet]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q61758810|Anatoliy Dzagalov]]''
| 
| ''[[:d:Q18401851|Verkhny Kurp]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201535|Institute of the History of Ukraine]]''
| 
| 
|-
| 1975-09-09
| 1980-07-05
| ''[[:d:Q74638431|Khokonov MKh]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1992-09-01
| 1998-06-30
| ''[[:d:Q81398771|Ali M. Mudunov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q16692656|Н. Н. Блохин исемендәге Россия илкүләм онкология медицина тикшеренү үзәге]]''
| 
| 
|-
| 2004
| 2009
| ''[[:d:Q88125929|Anton L Popov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201752|Institute of Theoretical and Experimental Biophysics]]''
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [https://vid1.ria.ru/ig/ratings/Klass-2018.htm Рейтинг востребованности вузов в РФ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401060532/https://vid1.ria.ru/ig/ratings/Klass-2018.htm |date=2022-04-01 }}
* [https://raex-a.ru/database/companies/kbsu_vuz/ Рейтинг ВУЗов России, 2012. Эксперт РА]{{Deadlink|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://ege.hse.ru/rating/2018/75767740/all/ Мониторинг качества приёма в ВУЗы]

== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]

{{Россия классик университетлары ассоциациясе}}
{{Яхшы мәкалә}}

[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1957 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Кабарда-Балкар дәүләт университеты]]
[[Төркем:Нальчик]]
[[Төркем:Халыклар Дуслыгы ордены белән бүләкләнгән оешмалар]]</text>
      <sha1>rrc3cof0d58ygbhj3o10p1csr373y3f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иркутск дәүләт университеты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>389190</id>
    <revision>
      <id>5935723</id>
      <parentid>5910717</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T04:41:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143766" sha1="ik1jsp9nj5rarmgfe6cafn9ywx2kzxp" xml:space="preserve">{{УК}}
'''{{Label|Q670649|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q670649|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q670649|lang=en}}}}) — [[Иркутск]] шәһәренең югары уку йорты, [[Көнчыгыш Себер |Көнчыгыш Себер]]нең борынгы университеты.&lt;ref&gt;{{Citation |title=История развития |url=http://isu.ru/ru/about/history/history_development.html |access-date=2020-12-07 |archive-date=2020-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108150820/http://isu.ru/ru/about/history/history_development.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Иркутск дәүләт университетына 1918 елның 27 октябрендә Себер Вакытлы хөкүмәте тарафыннан нигез салына. Университетка нигез салучы һәм беренче ректор — философ һәм педагог М.М. Рубинштейн була. Беренче факультетлар: тарих-филология һәм юридик. 1920 елда үзгәртеп корулар сериясеннән соң, 1930 елда университет таркала, ә 1931 елның көзендә яңадан Көнчыгыш-Себер университеты буларак эшли башлый. Аның составына өч бүлек керә: химия, туфрак-география һәм физика; шул ук вакытта дәресләрнең лекция формасы яңартыла, ә 1933 елның маенда факультет системасы торгызыла, һәм 4 факультетка туплана: физика-математика, биология, химия, геология-туфрак-география; гуманитар факультет 1940 елда торгызыла. Шул рәвешле, белән 1930-нчы елларда университетта  табигый-фәнни белгечлекләр өстенлектш булалар.

1925 елдан башлап университет төрле белгечлекләр буенча укыткан һәм Монголия, Кытай, Африка һәм гарәп илләреннән килгән чит ил гражданнарының фәнни стажировка үткәргән.

ИГУ үзенең фундаменталь, шул исәптән экология өлкәсендә, тикшеренүләре белән билгеле (төбәктә [[Байкал күле]] урнашкан). 1997 елдан башлап университетның үз рәсми сайты бар.

Совет чорында (1939-1989 елларда) А.А. Жданов исемен йөртә.

2014 елда университетка Көнчыгыш Себер дәүләт мәгариф академиясе кушыла.

2016 елда филология, Чит телләр һәм медиакоммуникацияләр институты оештырыла, составына ИДУ филологиясе һәм журналистика факультеты һәм МДЛУ Иркутск шәһәрендәге элеккеге филиалының уку бүлекләре керә.

2018 елның 27 октябрендә Иркутск дәүләт университеты үзенең 100 еллыгын билгеләп үтә.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://100.isu.ru/|title=100-летие ИГУ|publisher=100.isu.ru|accessdate=2020-01-14}}&lt;/ref&gt;.

2019 елның 1 сентябреннән хәрби уку үзәге эшли башлый.

Хәзерге вакытта вузның белем бирү комплексы 8 уку институты, 8 факультет, 1 филиал, Распутин исемендәге фәнни китапханәне үз эченә ала. Университет структурасында 13 фәнни бүлек бар: фәнни-тикшеренү өлеше (НИЧ), 4 фәнни - тикшеренү институты (гамәли физика, биология, нефть һәм углехимия синтезы, Байкалны хокукый саклау), яңа мәгълүмати технологияләр үзәге (ЦНИТ), төбәкара иҗтимагый фәннәр институты (МИОН), «Байкальский регион» фәнни-тикшеренү үзәге, астрономия обсерваториясе, биология-туфрак факультеты ботаник бакчасы, квант химиясе лабораториясе, тарихи һәм сәяси демография лабораториясе, төбәк проблемалары һәм инновацияләр социология лабораториясе.

== Танылган шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Иркутск дәүләт университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q670649. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q670649/p580:башлау,p108/Q670649/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 1920-12-14
| 1930
| ''[[:d:Q154707|Vladimir Shevyakov]]''
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-10-17
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q81475231|Реформатское училище]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-10-18
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4284017|Pyotr Maslov]]''
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-07-15
| [[Троицк өязе]]
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-06-04
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q29043112|Vladimir Shostakovich]]''
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-07-17
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4227089|Nikolay Nikolaevitsj Kozmin]]''
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-02-23
| [[Красноярск]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-08-21
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| [[Витольд Орловски]]
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-01-24
| ''[[:d:Q148962|Борисов өязе]]''&lt;br/&gt;[[Vilnius|Вилнүс]]&lt;br/&gt;[[Плешчаницы|Плешчанитсы]]
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2419397|терапевт]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15924224|интернист]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-12-02
| [[Варшава]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4159082|Viktorin Deryabin]]''
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-11-09
| ''[[:d:Q27581758|Соровски]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-01-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1919
| 1932
| [[Николай Бушмакин]]
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875
| [[Чистай]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-10-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| [[Виктор Меньшиков]]
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-01-11
| [[Лаеш өязе]]
| [[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]&lt;br/&gt;[[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-02-22
| [[Казан]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15088974|Moses Rubinstein]]''
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-06-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-04-03
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55974055|Vitalii Cheslavovich Dorogostaisky]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-09-16
| [[Тулун]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-11-27
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826990|Valentin Ivanovich Smirnov]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-03-02
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4296071|N. D. Mironov]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-09-13
| [[Дрезден]]
| ''[[:d:Q3401716|Беренче Питырбур классик гимназиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936
| ''[[:d:Q627487|Aryanah]]''
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4492362|Izrail Frank-Kamenetsky]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-01-31&lt;br/&gt;1880
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1350189|египтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829990|библеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-06-04&lt;br/&gt;1937
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56310335|Klavdi Mirotvortsev]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880
| 
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108670406|Mikhail Belyayev]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880
| [[Россия империясе]]
| ''[[:d:Q56737452|Moscow Theological Seminary]]''&lt;br/&gt;Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| [[Василий Доманжо]]
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-04-29
| [[Пенза губернасы]]
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]&lt;br/&gt;[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-09-09
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4360518|Bernhard Petri]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-09-17
| [[Берн]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-25
| [[Иркутск өлкәсе]]
|-
| 1922
| 1929
| ''[[:d:Q15061256|Nikolay Pavlovitsj Sjavrov]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-12-02
| ''[[:d:Q4333966|Olovyannaya]]''
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-13
| ''[[:d:Q1651481|Chebulinsky District]]''
|-
| 
| 
| [[Һербертс Маннс]]
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-11-01
| ''[[:d:Q107582|Cēsis]]''
| [[Казан Император университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-22
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| [[Әбүбәкер Терегулов]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-02-21
| [[Уфа]]
| 
| [[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-12-18
| [[Казан]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q29967938|Konstantin Kudryashov]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-02-22
| 
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-20
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4319949|N. I. Nikiforov]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-04-29
| [[Киев губернасы|Киев гөбернәсе]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16481664|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19908453|Nikolay Matsokin]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-12-23
| [[Киев]]
| 
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-08
| 
|-
| 1928
| 1929
| ''[[:d:Q21092036|Boris Vickberg]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-09-06
| ''[[:d:Q4346255|Parkhomivka, Krasnokutsk Raion]]''
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-08-28
| [[Пермь]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55105031|G. S. Vinogradov]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-04-09
| [[Иркутск губернасы]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-07-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1920
| 1923
| [[Алексей Сперанский (1888)|Алексей Сперанский]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-12-30
| [[Өрҗем]]
| ''[[:d:Q107028082|медыцынскі факультэт Імператарскага Казанскага ўніверсітэта]]''
| ''[[:d:Q3368718|патолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-07-23
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| [[Сергей Лаптев]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-08-22
| [[Казан]]
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-08-03
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826773|Sergej Aleksandrovič Arcybyšev]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| 
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-08-22
| 
|-
| 1923&lt;br/&gt;1942
| 1930&lt;br/&gt;1945
| ''[[:d:Q4058092|Mark Azadovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-12-06
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4171003|Vsevolod Nikolaevitsj Doerdenevskiy]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-02-09
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-10-13
| 
|-
| 1931
| 1963
| ''[[:d:Q4226390|Mihail Mihajlovič Kožov]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-11-18
| ''[[:d:Q16017664|Тутура]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-11-04
| 
|-
| 
| 
| [[Соломон Лурье]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-12-27
| [[Могилёв]]
| ''[[:d:Q4299199|Могилөв ирләр гимназиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18916625|иллинис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5121550|иудаика галиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-10-30
| [[Львов]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60825530|Николаев, Иван Васильевич]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| ''[[:d:Q16710337|Urluk]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q497643|Байкал арты өлкәсе]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q124128095|Павел Павлович Хороших]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-05-30&lt;br/&gt;1890-05-20
| [[Иркутск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-08-16
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18279999|Георгий Трифонович Чуич]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-04-22
| ''[[:d:Q2501494|Bogatić Municipality]]''
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-10
| [[Тум|Томск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826904|Рукавицын, Иннокентий Николаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-04-22
| 
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-08-16
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12112667|Копержинский, Константин Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-10-23
| ''[[:d:Q4139619|Hlibiv]]''
| ''[[:d:Q12107988|Kamianets-Podilskyi Boys Gymnasium]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q27237370|Mikhail Altshuller]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-03-21
| [[Төмән]]
| ''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q32362603|Moïseï Andreïevitch Goudochnikov]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-09-01
| [[Саранск өязе|Саран өязе]]
| ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-07-20
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| [[Владислав Яснитский]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| [[Сембер]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-11-13
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55656602|Шевцов, Николай Степанович]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| [[Ырынбур губернасы]]
| ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55974499|Boris Vasilevitsj Zonov]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-07-25
| [[Бодайбо (шәһәр)]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56310502|Мишарин, Кузьма Иванович]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| [[Иркутск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4061691|Mikhail Alekseyev]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-05-24&lt;br/&gt;1896-06-05
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q12130697|Музыкально-драматическое училище М. К. Лесневич-Носовой]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12098973|Гимназия В. П. Науменко]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1944
| 1945
| ''[[:d:Q112536177|Moisey Altman]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-06-17
| [[Ула (агрошәһәрчек)|Ула]]
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''&lt;br/&gt;[[Бакы дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q36698014|Vasily Prinada]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897
| 
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-12-12
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19909131|Русаков, Григорий Константинович]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-03
| ''[[:d:Q4076971|Baltsky Uyezd]]''
| 
| [[галим]]
| No/unknown value
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q32362608|Fyodor Kudryavtsev]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-10-22&lt;br/&gt;1899-11-05
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-04-29
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826521|Позан Юрий Михайлович]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-05-29
| 
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-08-09
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| [[Николай Горев]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-06-21&lt;br/&gt;1900-04-08
| [[Казан]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-11-09
| No/unknown value&lt;br/&gt;[[Киев]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55652510|Деуля, Тарас Тимофеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| [[Томск губернасы|Тум губернасы]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-06-30
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4346181|Joseph Antonovich Parfianovich]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-09-04
| [[Лепель|Лепел]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-08-04
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q51670553|Marija Nestorovna Bobrova]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-09-10
| [[Донецк]]
| ''[[:d:Q4267928|University of Luhansk]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826575|Serguey Vladimirovitch Chostakovitch]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-07-04
| 
| 
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60827005|Талалаев, Евгений Васильевич]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902
| 
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-03-11
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56308956|Епова, Нина Афанасьевна]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826870|Тресков, Андрей Алексеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-05-12
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-12-04
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60827012|Фролов, Дмитрий Николаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-10-24
| [[Котельнич|Катилнич]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-04-30
| [[Самар]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55651000|Бочкарёв, Пётр Федосеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-01-04
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-07-16
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60827027|Власов, Николай Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-12-15
| [[Барнавыл]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-11-30
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4290037|Matvey Nikolaevitsj Melcheev]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-12-20
| [[Иркутск губернасы]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-07-07
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28359042|Erdemto Rintsjinovitsj Rigdilon]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-10-10
| ''[[:d:Q21103727|Kusoty]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-04-24
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56308615|Васильев, Владимир Владимирович]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-06-25
| [[Иркутск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q554066|Vladimir Sobolev]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-05-17
| [[Луганск]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-09-01
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18047187|Nikolay Florensov]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-01-15
| [[Киев]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-04-21
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19799293|N. P. Farberov]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-11-21
| [[Шарсцин]]
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-02-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q120267528|Кулик, Сергей Андреевич]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| ''[[:d:Q4395287|Rivne]]''
| ''[[:d:Q137355|Воронеж дәүләт аграр университеты]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4331605|Mikhail Odintsov]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-10-23
| [[Иркутск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-03-12
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56310097|Калабина, Анастасия Васильевна]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-01-07
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-02-12
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60694713|B. S. Sanzhiev]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-11-12
| ''[[:d:Q1196405|Selenginsky District]]''
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56653698|Iakov Raikhbaum]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-08-06
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-03-20
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89423552|Mikhail Platonov]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-12-24
| [[Иркутск губернасы]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-07-21
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q5780131|Runar Viktor Gåsström]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-05-13
| [[Һельсинки|Һелсинки]]&lt;br/&gt;[[Нью-Йорк]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-04-13
| [[Калининград]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48208469|Поляков, Валерий Михайлович]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-10-22
| [[Иркутск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-01-27
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60694719|N. O. Sharakshinova]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915
| 
| ''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826942|Макеев, Олег Владимирович]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-08-03&lt;br/&gt;1915-08-02
| [[Кяхта]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-08-13
| [[Пущино]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21707217|Viktor Prokopʹevich Solonenko]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-11-15
| [[Иркутск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-05-01
| [[Иркутск]]
|-
| 1949
| 1952
| ''[[:d:Q139582056|Егоров Александр Георгиевич]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55105169|Michail Stepanovič Mecik]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-11-08
| [[Төмән өлкәсе]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4155046|Yelena Darevskaya]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-12-10
| [[Хоцимск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q19829967|mongolist]]''
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-10-05
| [[Иркутск]]
|-
| 1953
| 1959
| ''[[:d:Q39382883|Сяргей Курылёў]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| [[Сергиев Посад]]
| ''[[:d:Q4304336|Мәскәү юридик институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56312959|Васіль Адамавіч Шкурко]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-04-17
| [[Бурки]]
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30337102|Речитса дәүләт педагогия көллияте]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-05-21
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55105163|A. G. Mitroshkina]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-12-12
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4464631|Vasiliĭ Prokopʹevich Trushkin]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-07-31
| [[Сердобск өязе]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18120029|библиофил]]''
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-08-16
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q78148399|Vladimir I. Nizhechek]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-09-09
| [[Иркутск]]
| 
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-10-28
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4299174|Lev Mogilev]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55104994|N. S. Tenditnik]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-03-07
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-11-11
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4424562|Aleksey Smirnov]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q4418288|Себер дәүләт технологик университеты]]''
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q78195561|Perttsik A. Vadim]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-09-05
| [[Архангельск]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-12-08
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q36692308|Tamara Nikolaevna Titorenko]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-08-14
| ''[[:d:Q485891|Ананьив]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q482980|автор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Леонид Ермолинский]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927
| [[Улан-Удэ]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-08-08
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55653930|Nikolaj Fomič Losev]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-12-06
| [[Краснодар крае]]
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q40050032|Stanislav Gurulyov]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-13
| ''[[:d:Q4333966|Olovyannaya]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11424130|toponymist]]''
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-02-23
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15066043|Дружинин, Игорь Петрович]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-02-10
| [[Ветлуга районы]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-10-22
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48644985|Мандельбаум, Марк Миронович]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-01-17
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-01-09
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 1974
| ''[[:d:Q89503602|Вячаслаў Міхайлавіч Шырокаў]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-02-14
| [[Сембер]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826629|Пластинин, Василий Васильевич]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-01-24
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-05-12
| [[Омск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21092538|Grigory Gaverov]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-06-12
| [[Киев]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-08-28
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48209678|Olga Kozhova]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-02-03
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12358881|альголог]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-01-10
| 
|-
| 
| 
| [[Владимир Матросов]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-05-08
| ''[[:d:Q2236290|Шипуново]]''
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-04-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q115697974|Victor Drits]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-25
| ''[[:d:Q182902|Chita Oblast]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]''
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-09-10
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60694808|Бояринцев, Юрий Еремеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-05-12
| [[Полевской]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-11-23
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28355333|Vladimir Gurman]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-09-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-06-08
| [[Переславль-Залесский]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q87769123|Olga N. Gorbunova]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[хокук белгече]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55653582|Juriy Pavlovitsj Kozlov]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-05-15
| [[Киев]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-10-15
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826738|Gelij Veniaminovič Pavlinskij]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-01-14
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-02-02
| 
|-
| 1965
| 1982
| ''[[:d:Q16943133|Anatoly Merenkov]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-08-30
| [[Иске Оскол]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20643088|German Medvedev]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-01-07
| [[Наро-Фоминск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-02-21
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60694801|Кринберг, Игорь Августович]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-08-21
| [[Самар]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-12-24
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q78148410|Valery A. Semeusov]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-11-11
| [[Иркутск]]
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q978044|executive]]''
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-10-10
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826849|Казимировский, Эдуард Соломонович]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-04-24
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4200443|Vyacheslav Imshenetsky]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| [[Түбән Новгород]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48034422|Oleg Vasilyev]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-11-01
| [[Иркутск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4418851|Nikolai Sidorov]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| 
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Александр Толстоногов]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-03-04
| [[Төньяк Казакъстан өлкәсе]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4207665|Aleksey Kazannik]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-07-26
| ''[[:d:Q4350747|Perepys]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-06-02
| [[Омск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55664770|Fjodor Karlovitsj Sjmidt]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-10-12
| ''[[:d:Q2157145|Нижнеингашски районы]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4192191|Valery Zinovyev]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-07-27
| [[Нерчинск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-03-21
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q40035300|Gennady Butakov]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-31
| ''[[:d:Q16013131|Тыреть 2-я]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-07-18
| [[Анапа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q45750087|Evgueni F. Martynovich]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-07-05
| [[Шимановск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55656538|Чернов, Николай Фёдорович]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-29
| ''[[:d:Q4063258|Alygdzher]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60830642|Vladimir I. Zlobin]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-01-06
| ''[[:d:Q189419|Zemun]]''
| [[Урал дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q54935618|Vladimir Srochko]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-06-04
| ''[[:d:Q1655792|Tayshetsky District]]''
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60694763|Boleslav Sergeyevich Shostakovich]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| 
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q20179720|паланис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-07-17&lt;br/&gt;2015-07-18
| 
|-
| 1991
| 
| [[Станислав Васильев]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-07-05
| [[Чыстякове|Чыстәкове]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4443585|Aleksandr Strekalovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-11-02
| [[Кырым]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60694762|Леви, Кирилл Георгиевич]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-02-10
| [[Мәскәү]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-10-13
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4154404|Lev Dameshek]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-04-02
| [[Иркутск өлкәсе]]
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Валерий Даниленко]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-11-10
| ''[[:d:Q4456489|Tes]]''
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-03-17
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4424554|Aleksandr Smirnov]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-08-03
| [[Ржев]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-12-03
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56307487|Aleksandr Stanislavovič Madžarov]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-08-09
| [[Астана]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4075376|Anatoly Bayborodin]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-03-24
| ''[[:d:Q4429644|Sosnovo-Ozerskoye]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4227795|Sergey Kolesnikov]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-06-01
| ''[[:d:Q2223049|Gusanagyugh]]''
| [[Новосибирск дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112988715|Vetrov Viktor Mixailovich]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-05-23
| [[Иркутск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-11-11
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q39392102|Александр Павлович Потехин]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-02-23
| ''[[:d:Q1655156|Karymsky District]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-07
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q54185255|Кузеванов Виктор Яковлевич]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-12-21
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q39388816|Евгений Викторович Скляров]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-10-19
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24352740|Филиппов, Сергей Петрович]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-11-15
| [[Актүбә өлкәсе]]
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55107010|Кузьмин, Олег Викторович]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| [[Коркино]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q30345962|Sergey Yuryevich Marochkin]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-11-16
| [[Заозёрный|Заозөрный]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4536414|Sergey Yazev]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-04-16
| [[Иркутск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4189639|Igor Zvecharovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| [[Алдан (шәһәр)|Алдан]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[хокук белгече]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15064839|Igor Bychkov]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-05-08
| [[Чита]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55650462|Alexander Walerjewitsch Argutschinzew]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-05-04
| [[Иркутск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q43427705|Гладкочуб, Дмитрий Петрович]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-02-08
| [[Благовещенск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q97184098|Рычкова, Любовь Владимировна]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-08-14
| 
| 
| ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21508384|Victor Vladimirovich Chepinoga]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974
| 
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15071672|Maxim A. Timofeyev]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-07-02
| [[Ангарск]]
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| 
| 
|-
| 1999-09-01
| 
| ''[[:d:Q48883711|Alexey E. Rastegin]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 1999
| 
| ''[[:d:Q25441869|Dmitry Sherbakov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q101013876|Novosibirsk State University Faculty of Foreign Languages]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2010&lt;br/&gt;1982-03&lt;br/&gt;2005&lt;br/&gt;2003
| 2010&lt;br/&gt;2007
| ''[[:d:Q56755372|Eugene A Silow]]''
| 
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2009-12-01
| 2011-09-30
| ''[[:d:Q57008749|Olga Petrova]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2009-01-01
| 2012-05-05
| ''[[:d:Q57213271|Vasiliy V Pavlichenko]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q57213379|Denis Axenov-Gribanov]]''
| 
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2012-01-01
| 
| ''[[:d:Q57213396|Daria Bedulina]]''
| 
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2009-09-01
| 2012-02-19
| ''[[:d:Q57311584|Alex Gavryushkin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 1982
| 
| ''[[:d:Q57936556|Yuri Konstantinov]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2017
| 
| ''[[:d:Q59709175|Renat V Adelshin]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q59842438|Sergei Kogai]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 1986
| 
| ''[[:d:Q60739246|Igor Fefelov]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2006-09-01
| 2019-08-01
| ''[[:d:Q61199255|Nikolay Sudakov]]''
| 
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 1992-02-01
| 
| ''[[:d:Q63615868|Victor Y Kuzevanov]]''
| 
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| 
|-
| 2007-09-01
| 2011-06-22
| ''[[:d:Q85360773|Natalia V Karimova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q31249|Кәнзас штаты үнивирситите]]''&lt;br/&gt;Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 1978-09-01
| 
| ''[[:d:Q87871543|Alexander Yu Safronov]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 1980
| 
| ''[[:d:Q87965601|Nadezhda M Vitkovskaya]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q88541976|Alexander F Schmidt]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2002-01-01
| 2008-09-30
| ''[[:d:Q89295107|Sergey Rosbakh]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2008
| 
| ''[[:d:Q91084574|Anna Skitnevskaya]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2000-09-01
| 
| ''[[:d:Q91153404|Victor V Chepinoga]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2000-04-06
| 
| ''[[:d:Q91172328|Ivan S Petrushin]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2014
| 
| ''[[:d:Q92257774|Ekaterina Shchapova]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q92257775|Anton Gurkov]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 1989-07-01
| 
| ''[[:d:Q92664695|Alexander B Trofimov]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2020-07-01
| 
| ''[[:d:Q95993793|Ekaterina Borvinskaya]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2012
| 
| ''[[:d:Q95993794|Boris Baduev]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2018-07-01&lt;br/&gt;2014-10-01&lt;br/&gt;2021-09-01
| 2022-02-28&lt;br/&gt;2018-06-30&lt;br/&gt;2022-04-24
| ''[[:d:Q96066320|Alexander S Bobkov]]''
| 
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q96186633|Mikhail S Derevyanko]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q101160009|E K Grigoricheva]]''
| 
| 
| Иркутск дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

=== Тәмамлаучылар === 
{{seealso|Төркем:Өркет дәүләт университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q670649. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q670649/p580:башлау,p69/Q670649/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55974055|Vitalii Cheslavovich Dorogostaisky]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-09-16
| [[Тулун]]
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-11-27
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 1922
| ''[[:d:Q108670406|Mikhail Belyayev]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880
| [[Россия империясе]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55105031|G. S. Vinogradov]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-04-09
| [[Иркутск губернасы]]
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-07-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 1925
| ''[[:d:Q4226390|Mihail Mihajlovič Kožov]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-11-18
| ''[[:d:Q16017664|Тутура]]''
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-11-04
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q124128095|Павел Павлович Хороших]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-05-30&lt;br/&gt;1890-05-20
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-08-16
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| [[Василий Горохов (педагог)|Бәчели Горохов]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-03-01
| [[Олы Елау]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-07
| [[Казан]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56310502|Мишарин, Кузьма Иванович]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| 
|-
| 
| 
| [[Павел Черных]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-07-09
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4304063|Мәскәү шәһәр педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-08-10
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15071188|Isaak Haimovitsj Livsjits]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-06-16
| [[Глуск]]
| [[укытучы]]
| [[Новосибирск дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55104028|Sergey Romanovitsj Semjonov]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-04-22
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 1924
| ''[[:d:Q4498796|Chaim-Ber Chodosh]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-01-24
| [[Куранец]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-04-29
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q116809558|Casimira Basevich]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898
| [[Иркутск]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4429668|Georgy Sosnovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-06-12
| ''[[:d:Q2058364|Bezhitsa]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q32362608|Fyodor Kudryavtsev]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-10-22&lt;br/&gt;1899-11-05
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-04-29
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| [[Николай Горев]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-06-21&lt;br/&gt;1900-04-08
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-11-09
| No/unknown value&lt;br/&gt;[[Киев]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q47452789|Alexander Meiselman]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-09-11
| ''[[:d:Q4449828|Tayga railway station]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q124769623|Boris Blankov]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q30281600|Gabrichevsky Institute of Epidemiology and Microbiology]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-04-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55652510|Деуля, Тарас Тимофеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| [[Томск губернасы|Тум губернасы]]
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-06-30
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q62714836|Михайловская, Анна Ивановна]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4180402|Yelena Zhilkina]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-12-14
| [[Иркутск губернасы]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-09-21
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 1926
| ''[[:d:Q4346181|Joseph Antonovich Parfianovich]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-09-04
| [[Лепель|Лепел]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-08-04
| 
|-
| 1924
| 1928
| ''[[:d:Q16407279|Ivan Rubtsov]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-01-16
| [[Яңа Литовск]]
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-09-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28358732|Pavel Maslov]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-03-17
| [[Маслово (Чиләбе өлкәсе)|Маслово]]
| [[галим]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201836|Россия фәннәр академиясенең Икътисад институты]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-01-03
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q52598839|Aleksey Jakovlevitsj Sitsjjov]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-10-05
| ''[[:d:Q4108456|Верхнемарково]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-07-12
| [[Курган]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4247133|G. F. Kungurov]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-03-25
| [[Сретенск]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-06-13
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4301158|Ivan Molchanov-Sibirsky]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-05-01
| [[Владивосток]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-04-01
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q6740166|Maksim Fridman]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-04-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;[[хирург]]
| ''[[:d:Q4221178|Кыргыз дәүләт тыйб академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-06-18
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56308956|Епова, Нина Афанасьевна]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826870|Тресков, Андрей Алексеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-05-12
| 
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-12-04
| 
|-
| 1922
| 
| ''[[:d:Q108538073|Fedor Talyzin]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903
| 
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112395866|Mihail Aleksandrovich Peskov]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-10-14
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q121599184|Nikolay Tupitsyn]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-11-18
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-12-08
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4279687|Pavel Malyarevsky]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-01-08&lt;br/&gt;1904-01-21
| [[Тубыл]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-03-04
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4533759|Karl Yudelson]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-06-04
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-01-01
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12107547|Aleksey Kaverin]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-09-29
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55651000|Бочкарёв, Пётр Федосеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-01-04
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-07-16
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 1928
| ''[[:d:Q138772762|Арский Иван Петрович]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| ''[[:d:Q4249662|Kutulik]]''
| [[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4156279|Georgy Debets]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-12-07
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-01-19
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24845116|Mikhail Shostakovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-05-23&lt;br/&gt;1905-06-06
| ''[[:d:Q149030|Новоселытсә]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4325259|Novoselytsia]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-11-01
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60827027|Власов, Николай Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-12-15
| [[Барнавыл]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-11-30
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q62714458|Trofim Alekseevič Bertagaev]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-10-06
| ''[[:d:Q16628278|Булуса]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''&lt;br/&gt;[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108675727|Юрый Валянцінавіч Гулькевіч]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-02-07
| ''[[:d:Q4443787|Strelna station]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4449705|Tajik State Medical University]]''&lt;br/&gt;[[Новосибирск дәүләт медицина университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q25536448|Міністэрства аховы здароўя БССР]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-04-01
| [[Минск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4290037|Matvey Nikolaevitsj Melcheev]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-12-20
| [[Иркутск губернасы]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-07-07
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| [[Николай Некрасов (икътисадчы)]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-06-18
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4426262|Commission for the Study of the Natural Productive Forces]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-05-01
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q715743|Mikhail Mikhaylovich Gerasimov]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-09-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1281618|сынчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-07-21
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 1928
| ''[[:d:Q4371672|Vladimir Pomerantsev]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-07-22
| [[Иркутск]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-03-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4397179|Nickolay Romanov]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-02-19
| ''[[:d:Q4092007|Bolsheokinskoye]]''
| [[математик]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4406337|Сәмәрканд дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-05-08
| [[Ташкент]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4468740|Elizaveta Ubryatova]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-10-27
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-03-04
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20624375|Nikita Kanayev]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-09-27
| ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]''
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-10-23
| [[Якутия]]
|-
| 
| 1941
| ''[[:d:Q21146711|Тарасов, Пётр Прокопьевич]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-04-07
| ''[[:d:Q16016762|Знаменка]]''
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-03-21
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28665621|Lidija Ivanovna Tamm]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-02-17
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-07-02
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56308615|Васильев, Владимир Владимирович]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-06-25
| [[Иркутск]]
| [[математик]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55103627|Boris Shaver]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-03-03
| [[Чита]]
| ''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q600751|прокурор]]''
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-07-29
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4319600|Nicander (Volyannikov)]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-03-22
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-06-21
| [[Ялта]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4493968|Yevgeny Fyodorov]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-06-26
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1589563|Main Astronomical Observatory of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4370794|Poltava Gravimetric Observatory]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-11-08
| [[Киев]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18047187|Nikolay Florensov]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-01-15
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-04-21
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 1938
| ''[[:d:Q131305609|Igor Kobelyatsky]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-06-18
| [[Каунас]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-12-09
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 1936
| ''[[:d:Q4331605|Mikhail Odintsov]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-10-23
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-03-12
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28356841|Valeri Lomtadze]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-09-03
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-06-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56310097|Калабина, Анастасия Васильевна]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-01-07
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-02-12
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56653698|Iakov Raikhbaum]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-08-06
| 
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-03-20
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89423552|Mikhail Platonov]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-12-24
| [[Иркутск губернасы]]
| [[математик]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-07-21
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 1939
| ''[[:d:Q21143262|Grigory Feinstein]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-04-18
| ''[[:d:Q497643|Байкал арты өлкәсе]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-06-22
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q36639660|N.L. Antipova]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914
| [[Чита]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12358881|альголог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48208469|Поляков, Валерий Михайлович]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-10-22
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-01-27
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826942|Макеев, Олег Владимирович]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-08-03&lt;br/&gt;1915-08-02
| [[Кяхта]]
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4100062|Buryatia Scientific Center SB RAS]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16628491|Buryat State Agricultural Academy]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201791|Institute of Physical-Chemical and Biological Problems in Soil Science]]''
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-08-13
| [[Пущино]]
|-
| 
| 1940
| ''[[:d:Q21707217|Viktor Prokopʹevich Solonenko]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-11-15
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-05-01
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 1938
| ''[[:d:Q139582056|Егоров Александр Георгиевич]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916
| 
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
|-
| 
| 1941
| ''[[:d:Q21089004|Vladimir Belov]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Эрбет (шәһәр)|Эрбет]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55105169|Michail Stepanovič Mecik]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-11-08
| [[Төмән өлкәсе]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55663484|Aleksandr Dulov]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-09-01
| ''[[:d:Q16016762|Знаменка]]''
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-09-06
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4155046|Yelena Darevskaya]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-12-10
| [[Хоцимск]]
| ''[[:d:Q19829967|mongolist]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-10-05
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4155977|Ignaty Dvoretsky]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-05-02
| [[Слюдянка]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q487596|драматург]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-05-17&lt;br/&gt;1987-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4401410|Moisey Aleksandrovitsj Ribakov]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-01-21
| [[Иркутск]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-17
| ''[[:d:Q4400970|Russkoe]]''
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112989021|Гавриил Иванов]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| 
| [[галим]]
| [[Кубан дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| [[Краснодар]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55105163|A. G. Mitroshkina]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-12-12
| 
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q62656733|Semen Tseitlin]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-02-08&lt;br/&gt;1920
| [[Сухиничи]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-11-29&lt;br/&gt;1996
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4464631|Vasiliĭ Prokopʹevich Trushkin]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-07-31
| [[Сердобск өязе]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18120029|библиофил]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-08-16
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4067058|Afanasy Antipin]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-11-07
| [[Иркутск губернасы]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-07-13
| 
|-
| 
| 1942
| [[Григорий Галазий]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-03-05
| ''[[:d:Q4292268|Mechebilove]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17269204|limnologist]]''
| ''[[:d:Q4203308|Иркутский завод тяжёлого машиностроения]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q138786470|Байкальская лимнологическая станция АН СССР]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-07-23
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4299174|Lev Mogilev]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922
| 
| [[язучы]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q51331767|Irina Yakovlevna Melik-Gaykazyan]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-04-24
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4244744|Кузбасс дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-10-01
| [[Тум|Томск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55104994|N. S. Tenditnik]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-03-07
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-11-11
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q87822557|Yelizaveta Barannikova]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923
| ''[[:d:Q18923826|Khokhorsk]]''
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4174532|Nikolay Yelayev]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-12-30
| ''[[:d:Q2626661|Ust-Orda Buryat Okrug]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-06-24
| [[Улан-Удэ]]
|-
| 
| 1953
| ''[[:d:Q4314458|Michail Veniaminovitsj Naoetsjitel]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-08-06
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Байкал дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2630637|Һомел дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-05-04
| [[Гомель]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q23942756|Ralf Männil]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-10-24
| [[Таллинн]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-09-27
| [[Таллинн]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4330969|Leonard Oganesyan]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-10-15
| [[Гөмре]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4201637|Institute of Limnology of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15617641|Хроленок, Сергей Фёдорович]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4126500|Иркутск дәүләт университетының Педагогика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-04-12
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 1955
| ''[[:d:Q132197481|Arseniy Pankratov]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4416829|Mark Sergeev]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-05-11
| [[Енакиеве]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-06-09
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 1956
| ''[[:d:Q19916838|Yuri Khabardin]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-11-06
| [[Киренск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4417768|Серп и молот (завод, Харьков)]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q134998919|Botuobinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-08-21
| [[Харьков]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18407743|Anatoliy Shmotov]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-05-08
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-11-21
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109494337|Найдакова, Валентина Цыреновна]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-05-20
| ''[[:d:Q17562764|Tory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1098623|Tunkinsky District]]''
| 
| ''[[:d:Q16631997|East Siberian State Institute of Culture]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-20
| [[Улан-Удэ]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4467376|Viktor Tyukavkin]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-07-31
| ''[[:d:Q4061453|Aleksandrovskiy Zavod]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4126500|Иркутск дәүләт университетының Педагогика институты]]''
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-01-29
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q40050032|Stanislav Gurulyov]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-13
| ''[[:d:Q4333966|Olovyannaya]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11424130|toponymist]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-02-23
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4265038|Nikolay Logachyov]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-10-07
| ''[[:d:Q4326253|Novoshipunovo]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-12-20
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28665167|Roman Zacharovitsj Tarakanov]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-10-27
| ''[[:d:Q16015062|Anga]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q18408466|Institute of Marine Geology and Geophysics FEB RAS]]''
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-06-06
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q47452985|Валентина Николаевна Аверьянова]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-02-17
| [[Иркутск]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-10-28
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 1960
| ''[[:d:Q4239775|Leonid Stanislavovitsj Krasovskiy]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-10-21
| [[Кривой Рог]]
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-08
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4520800|Anatoly Shastin]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-04-26
| [[Иркутск]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-01-16
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q5874804|Galina A. Peshkova]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-12-10
| ''[[:d:Q4326199|Новочеремховское муниципальное образование]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-04-13
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826629|Пластинин, Василий Васильевич]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-01-24
| 
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-05-12
| [[Омск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4344486|Ivan Panchukov]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-11-26
| ''[[:d:Q726524|Okinsky District]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-08-22
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4392624|Nikolai Reimers]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-02-04
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-01-31
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21092538|Grigory Gaverov]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-06-12
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-08-28
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48209678|Olga Kozhova]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-02-03
| 
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12358881|альголог]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-01-10
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q51669989|Vladimir Grigor‘jevič Asejev]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-11-16
| [[Тулун]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4126500|Иркутск дәүләт университетының Педагогика институты]]''
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-02-22
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4274593|Vladimir Mazur]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-08-05
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-10-27
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18640699|Alexander Shcherbakov]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-14
| 
| [[галим]]
| [[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-10-01
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q77466153|Nonna Tyukavkina]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-12-22
| [[Зима|Зима (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-12-19
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 1954
| ''[[:d:Q112988914|Ломоносов, Игорь Сергеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-16
| 
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q115697974|Victor Drits]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-25
| ''[[:d:Q182902|Chita Oblast]]''
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-09-10
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q123735680|Dashi-Dondok Bazarov]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-12-05
| ''[[:d:Q28514234|Сахюрта]]''
| ''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4100062|Buryatia Scientific Center SB RAS]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-02-11
| [[Улан-Удэ]]
|-
| 
| 
| [[Мария Хадаханэ]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-06-06
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[Тыва дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-03-17
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4061634|Veniamin Alekseyev]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-07-03
| [[Могоча]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201532|Institute of History and Archaeology]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4254180|Boris Lapin]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-09-05
| [[Иркутск]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-06-04
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4445147|Yevgeny Suvorov]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-10-30
| ''[[:d:Q1658361|Zalarinsky District]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-08-01
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15065672|Albert Guruljov]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-09-28
| [[Спасск-Дальний]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-12-24
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15081959|Anatoly Prelovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-04-19
| [[Иркутск]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q487596|драматург]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-11-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q87769123|Olga N. Gorbunova]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
| [[хокук белгече]]
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4245760|Georgy Kuklin]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-12-17
| ''[[:d:Q74881|Dalian]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]''
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-05-04
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826738|Gelij Veniaminovič Pavlinskij]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-01-14
| 
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-02-02
| 
|-
| 
| 1958
| ''[[:d:Q97192235|Tatiana Chernysheva]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-18
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-03-14
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4495395|Leonid Khanbekov]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-09-15
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20643088|German Medvedev]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-01-07
| [[Наро-Фоминск]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-02-21
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q36367748|Ivan Vlasovitsj Gordienko]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-01-03
| ''[[:d:Q21336217|Жигайловка]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q16636182|Dobretsov Geological Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q36570234|Ganna F. Zagorenko]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-03-08
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12358881|альголог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-02-18
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60694801|Кринберг, Игорь Августович]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-08-21
| [[Самар]]
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-12-24
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q529309|Valentin Rasputin]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-03-15
| ''[[:d:Q4006652|Ust'-Uda]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-03-14
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q1706297|Alexander Vampilov]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-08-19
| [[Черемхово (Иркутск өлкәсе)]]
| [[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-08-17
| [[Байкал|Байкал күле]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4076690|Kim Balkov]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-15
| ''[[:d:Q606857|Кәхта районы]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-28
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4093350|Aleksandr Timofeevich Bonner]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-06-04
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4402487|Valery Ryabtsev]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-21
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60826849|Казимировский, Эдуард Соломонович]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-04-24
| 
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q123996122|Прокопий Батюрович Коновалов]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-02
| ''[[:d:Q19655167|Толодой]]''
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829967|mongolist]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201608|Institute of Mongolian, Buddhist and Tibetan Studies]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4100062|Buryatia Scientific Center SB RAS]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q595709|Leonid Borodin]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-04-14
| [[Иркутск]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-11-24
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4364517|Leonid Plastinin]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-10
| ''[[:d:Q740565|Khorinsky District]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| 
| 
| 
|-
| 1958
| 1963
| ''[[:d:Q15066579|Gelij Zjerebtsov]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-09-17
| [[Тайшет]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15070486|Boris Trofimov]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-10-02
| [[Чита]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19916218|Andrey Rumyantsev]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-09-15
| ''[[:d:Q18407546|Sherashovo]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| [[Дора Васильева]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-12-12
| [[Вилюйск]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-04-14
| [[Якутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q99887294|Лапердин Валерий Кириллович]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-07-26
| ''[[:d:Q21103574|Byrka, Priargunsky District, Zabaykalsky Krai]]''
| 
| ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-01-03
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q138788280|Черепанов Вадим Васильевич]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4200443|Vyacheslav Imshenetsky]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| [[Түбән Новгород]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12097147|Горошко Михайло Васильович]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-10-27
| ''[[:d:Q65354|Tarashcha Raion]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48034422|Oleg Vasilyev]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-11-01
| [[Иркутск]]
| [[математик]]
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 1962
| ''[[:d:Q138609682|Коваленко, Владимир Афанасьевич]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-03-21
| [[Иланский|Илански]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-11-17
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 1971
| ''[[:d:Q138821889|Sergey Kostrovitsky]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-07-04
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4418851|Nikolai Sidorov]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| 
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q135286938|Margarita Kink]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4207665|Aleksey Kazannik]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-07-26
| ''[[:d:Q4350747|Perepys]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-06-02
| [[Омск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48644845|Anatoly Imetkhenov]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-10-13
| ''[[:d:Q13653496|Zama]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q5329352|Көнчыгыш Себер дәүләт технология һәм идарә университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-11-25
| [[Улан-Удэ]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55664770|Fjodor Karlovitsj Sjmidt]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-10-12
| ''[[:d:Q2157145|Нижнеингашски районы]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4192191|Valery Zinovyev]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-07-27
| [[Нерчинск]]
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4126500|Иркутск дәүләт университетының Педагогика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-03-21
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4296989|Michail Alekseevitsj Mitjukov]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-07
| ''[[:d:Q2219403|Ust-Udinsky District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q26243591|Аргучинцев, Валерий Куприянович]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-30
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-07-02
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q40035300|Gennady Butakov]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-31
| ''[[:d:Q16013131|Тыреть 2-я]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-07-18
| [[Анапа]]
|-
| 1965
| 1969
| ''[[:d:Q45750087|Evgueni F. Martynovich]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-07-05
| [[Шимановск]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55656538|Чернов, Николай Фёдорович]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-29
| ''[[:d:Q4063258|Alygdzher]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4494848|Valery Khayryuzov]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-09-16
| [[Иркутск]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16684748|Pavel Panchenko]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-04-21
| 
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21640309|Albina Kovalyova]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-08-17
| ''[[:d:Q4497795|Хингуй (станци)]]''
| [[хокук белгече]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24010105|Alekszandr Vlagyimirovics Sztyepanov]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-10-11
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4421901|Vladimir Skif]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-02-17
| ''[[:d:Q905575|Kuytun]]''
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1148872|пародист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15845800|Larisa Zlobina]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-10-10
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q54935618|Vladimir Srochko]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-06-04
| ''[[:d:Q1655792|Tayshetsky District]]''
| [[математик]]
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q125848149|Тиваненко Алексей Васильевич]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-07-17&lt;br/&gt;1947-11-24
| ''[[:d:Q16016731|Zabituy]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q30263268|Baikal Institute of Nature Management]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4136041|Sergey Gerasimov]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-10-25
| 
| [[хокук белгече]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4168441|Nikolay Drozdov]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-08-21
| ''[[:d:Q18406972|Chernigovskoye]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4443585|Aleksandr Strekalovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-11-02
| [[Кырым]]
| [[математик]]
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15066085|Bair Dugarov]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-06-19&lt;br/&gt;1947-06-17
| ''[[:d:Q726524|Okinsky District]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q4201608|Institute of Mongolian, Buddhist and Tibetan Studies]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60694762|Леви, Кирилл Георгиевич]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-02-10
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''&lt;br/&gt;[[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-10-13
| [[Иркутск]]
|-
| 1969&lt;br/&gt;1978
| 1974&lt;br/&gt;1981
| ''[[:d:Q108134189|Анатолий Ипполитович Круликовский]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-10-14
| 
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q48930480|philosophy teacher]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q95746777|Aleksandr Vasiliev]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-07-30
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1977
| ''[[:d:Q135104002|Victor Podvysotsky]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-12-23
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12104641|Zhytomyr State Technological University]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4424554|Aleksandr Smirnov]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-08-03
| [[Ржев]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-12-03
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4465164|Arnold Tulokhonov]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-09-03
| ''[[:d:Q27556380|Закулей]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q22133451|Svetlana Dambinova]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-03-15
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56307487|Aleksandr Stanislavovič Madžarov]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-08-09
| [[Астана]]
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4075376|Anatoly Bayborodin]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-03-24
| ''[[:d:Q4429644|Sosnovo-Ozerskoye]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4478015|Mikhail Uspensky]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-11-29
| [[Барнавыл]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-12-13
| [[Красноярск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q26255828|M. D. Severʹi͡anov]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-11-22
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q16666956|Красноярск дәүләт архитектура-төзелеш академиясе]]''
| 
| 
|-
| 
| 1972
| ''[[:d:Q84816363|Vladimir Tauson]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16335312|геохимик]]''
| ''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112988715|Vetrov Viktor Mixailovich]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-05-23
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4203315|Irkutsk Oblast Local Museum]]''&lt;br/&gt;Иркутск дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-11-11
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4465974|Турик, Александр Степанович]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-11-29
| [[Сахалин өлкәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q39392102|Александр Павлович Потехин]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-02-23
| ''[[:d:Q1655156|Karymsky District]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-07
| [[Иркутск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60827606|Самдан, Зоя Баировна]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-04-22
| ''[[:d:Q4406264|Samagaltay]]''
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65157691|Anton Romanov]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-10-23
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109484656|Иван Кузьмич Миронов]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-07-04
| [[Красноярск крае]]
| ''[[:d:Q392651|махсус агент]]''&lt;br/&gt;[[генерал-лейтенант]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4208180|Казачий генерал]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4289860|Vladimir Melnikov]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-01-26
| [[Совет Гаване]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-08-27
| [[Чита]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q54185255|Кузеванов Виктор Яковлевич]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-12-21
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q1996071|Botanic Garden of the Irkutsk State University]]''&lt;br/&gt;Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111912547|Michael Shunkov]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-05-24
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4265094|Vladimir Loginov]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-11-18
| [[Онега (шәһәр)|Онега]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-10-17
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|-
| 
| 1976
| ''[[:d:Q39389280|Galina Korzun]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-01-26
| 
| ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q41583|тренер]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q117313738|Петрук Віра Андріївна]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-08-03
| ''[[:d:Q16017102|Нови Када]]''&lt;br/&gt;[[Иркутск өлкәсе]]
| [[профессор]]&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q12093373|Vinnytsia National Technical University]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4084991|Людмила Берлина]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-03-27
| ''[[:d:Q958163|Ust-Ordynsky]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-08-08
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28500711|Леонид Лазаревич Убугунов]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-07-19
| [[Иркутск өлкәсе]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4201635|Institute of General and Experimental Biology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16628491|Buryat State Agricultural Academy]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55107010|Кузьмин, Олег Викторович]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| [[Коркино]]
| [[математик]]
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q98497160|Yuriy Kurin]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-04-29
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4096923|Valentina Bronevich]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-01-25
| ''[[:d:Q1042950|Tigilsky District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4100149|Aleksandr Butakov]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-08-30
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| [[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 1978
| ''[[:d:Q4197419|Ignatius]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-25
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q30345962|Sergey Yuryevich Marochkin]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-11-16
| [[Заозёрный|Заозөрный]]
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21154030|Valery Pavlovich Prishchepa]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-02-07
| ''[[:d:Q16016757|Zayarsk]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1059283|Николай Фёдорович Катанов исемендәге Хакасия дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-19
| [[Абакан]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q32361920|Valeriy Petrov]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-10-20
| ''[[:d:Q27556395|Нукуты]]''
| [[хокук белгече]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q97315635|Коржинек, Леонид Геннадьевич]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-11-24
| ''[[:d:Q4333966|Olovyannaya]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q182902|Chita Oblast]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 1979
| ''[[:d:Q131722489|Ilya Korobkov]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-08-02
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6873803|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университетының Мирный политехник институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q134998919|Botuobinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 1981
| ''[[:d:Q4525335|Victor Shkulev]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-04-13
| ''[[:d:Q4475260|Ulyoty]]''
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[эшкуар]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2462658|менеджер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4536414|Sergey Yazev]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-04-16
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65157620|Петров, Сергей Анатольевич]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-05-20
| [[Уссурийск]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 1980
| ''[[:d:Q139962748|Lyudmila Liskovaya]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-04-18
| [[Нижнеудинск]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4189639|Igor Zvecharovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| [[Алдан (шәһәр)|Алдан]]
| [[хокук белгече]]
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q5295572|Dondogdorjyn Erdenebat]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-10-26
| ''[[:d:Q234680|Selenge Province]]''
| [[эшкуар]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q99293102|Виктор Васильевич Игнатенко]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-26
| ''[[:d:Q632454|Arkhara]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q132174326|Alexey F. Nikolsky]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-10-06
| [[Иркутск]]
| 
| [[Байкал дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201465|V.B. Sochava Institute of Geography]]''
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01
| 
|-
| 1978
| 1983
| ''[[:d:Q132623110|Sodnomsambuu Demberel]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q132627265|Institute of Astronomy and Geophysics]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4278088|Igor Malov]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| [[Екатеринбург]]
| [[галим]]
| [[Иркутск дәүләт медицина университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24934244|Vitaly Ivanov]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-07-31
| [[Красноярск]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 1982
| ''[[:d:Q88323366|Elena V. Gritsenko]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-11-17&lt;br/&gt;1960
| [[Иркутск]]
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q462390|доцент]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q100600973|Марина Владимировна Седых]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-05-03
| [[Иркутск]]
| [[эшкуар]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q123510463|Лбова Людмила Валентиновна]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-08-30
| ''[[:d:Q4250916|Kyren]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 1983
| ''[[:d:Q15064839|Igor Bychkov]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-05-08
| [[Чита]]
| [[математик]]
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q30263210|Matrosov Institute for System Dynamics and Control Theory]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15066457|Sergey Yeroshchenko]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-05-28
| [[Черемхово (Иркутск өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q136817468|Кириллова, Альбина Александровна]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-01-01
| ''[[:d:Q19614420|Gakhany]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1651989|Ekhirit-Bulagatsky District]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 1985
| ''[[:d:Q4237406|Николай Крадин]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-04-17
| ''[[:d:Q1244168|Онохой бистәсе]]''
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;[[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q64516600|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Ерак Көнчыгыш халыклары тарихы, археологиясе һәм этнографиясе институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4368460|Igor Podshivalov]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-08-02
| [[Ангарск]]
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12359071|анархист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-08-08
| [[Шелехов (шәһәр)|Шелехов]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q97315659|Морохоева, Ирина Петровна]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-08-28
| ''[[:d:Q4464934|Тугутуй]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4531345|Lena Eltang]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-08-29
| [[Санкт-Петербург]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1987
| ''[[:d:Q18427736|Kamran Aliyev]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-11-18
| [[Балакән]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55651155|Alexander Varfolomeev]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-06-04
| ''[[:d:Q4308991|Mukhorshibir]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q2373776|Nikolai Kuryanovich]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-06-19
| [[Тулун]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15077472|Sergey Sklyarov]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-08-28
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q7381992|Россия гадел хөкем университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55650462|Alexander Walerjewitsch Argutschinzew]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-05-04
| [[Иркутск]]
| [[математик]]
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q43427705|Гладкочуб, Дмитрий Петрович]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-02-08
| [[Благовещенск]]
| [[галим]]
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4142905|Gombojavyn Zandanshatar]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-03-08
| ''[[:d:Q2593925|Baatsagaan]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q22918573|Yury Garmaev]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-09-02
| 
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109486588|Донская, Татьяна Владимировна]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-11-05
| [[Иркутск]]
| 
| ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''
| 
| 
|-
| 
| 1993&lt;br/&gt;1995
| ''[[:d:Q123523350|Evgeny Shtefan]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-05-12
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12623890|Korea Research Institute of Chemical Technology]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q137427655|Иванов, Алексей Викторович]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-12-19
| [[Иркутск]]
| 
| ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q26255799|Valeriya Ivanova]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-11-11
| [[Иркутск]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q88422120|Denis Sidorov]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-10-30
| [[Иркутск]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q649868|Hunan University]]''&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q504723|University of Siegen]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15071672|Maxim A. Timofeyev]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-07-02
| [[Ангарск]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q29359155|Oksana Wiktorowna Lunina]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-06-08
| [[Находка]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60836036|Большедворский, Марк Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| [[Ангарск]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24352595|Aleksey Litvinov]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-03-24
| [[Абакан]]
| ''[[:d:Q970153|child actor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q7510890|Anna Matison]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-07-08
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q61817103|principal director]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2962070|куючы-рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1323191|костюмнар буенча рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21088414|Andrey Antipin]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-08-19
| ''[[:d:Q1656206|Ust-Kutsky District]]''
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q41186183|Башкатов, Дмитрий Викторович]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-02-05
| ''[[:d:Q909079|Chunsky (urban-type settlement)]]''
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 2007
| ''[[:d:Q139584044|Leonid Bardukhinov]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-02-14
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''&lt;br/&gt;[[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4058367|Azija]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-06-10
| ''[[:d:Q4250916|Kyren]]''
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 2010
| ''[[:d:Q127789216|Andrey O. Frolov]]''
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-02-21
| ''[[:d:Q132732|Bratsk]]''
| 
| ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q131590680|Vasily S. Vishnyakov]]''
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-03-25
| 
| ''[[:d:Q12358881|альголог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21640871|Alesya Kuznetsova]]''
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-03-30
| ''[[:d:Q132732|Bratsk]]''
| ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q138662806|Olga Popova]]''
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2000065|University of Cádiz]]''
| 
| 
|-
| 1996-10&lt;br/&gt;1986-09&lt;br/&gt;1980-08-15
| 1999-11&lt;br/&gt;1990-11&lt;br/&gt;1985-06-22
| ''[[:d:Q56755372|Eugene A Silow]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q482651|Pai Chai University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864831|Biotech Research and Innovation Centre]]''
| 
| 
|-
| 2001
| 2006
| ''[[:d:Q57031397|Ilya Kotelnikov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30254726|Institute of Macromolecular Chemistry]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
| 
| 
|-
| 2002-09-01
| 2007-06-01
| ''[[:d:Q57056781|Maxim Gonchar]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| 
| 
|-
| 2009-09-01
| 2014-05-31
| ''[[:d:Q57190189|Alina Vishneva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| 
| 
|-
| 2006-08-01
| 2011-06-20
| ''[[:d:Q57213379|Denis Axenov-Gribanov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2006-07-01&lt;br/&gt;2001-09-01
| 2009-10-26&lt;br/&gt;2006-07-01
| ''[[:d:Q57213396|Daria Bedulina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1994-09-01
| 1998-03-04
| ''[[:d:Q57848774|Oksana Lunina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q58211881|Alexey Galanin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1991-05-31
| 1996-05-31
| ''[[:d:Q58323410|Dmitry Naumov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q492318|University of Alabama]]''
| 
| 
|-
| 1990-06-30
| 1995-06-30
| ''[[:d:Q58926467|Kirill Palamartchouk]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q837164|Ньюкасл университеты]]''
| 
| 
|-
| 1955-09-01
| 1960-06-10
| ''[[:d:Q59833770|Margarita Erbajeva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 1974-09-01
| 1979-05-31
| ''[[:d:Q59833848|Fedora Khenzykhenova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1967-09-01
| 1972-06-01
| ''[[:d:Q59889357|Nina Zolotukhina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]''
| 
| 
|-
| 2009
| 2011
| ''[[:d:Q60173227|Vladimir V Annenkov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1063329|РФА СБ Төш физикасы институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| 
| 
|-
| 2001-09
| 2005-06
| ''[[:d:Q60331337|Alexey Vladimirov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q574571|Регенсбург университеты]]''&lt;br/&gt;[[Лунд университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q219694|Комплутенсе университеты]]''
| 
| 
|-
| 1972
| 1977
| ''[[:d:Q61013711|Mikhail Grudinin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
|-
| 1986
| 1991
| ''[[:d:Q61199242|Svetlana Lepekhova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2002-01&lt;br/&gt;1997-06-01
| 2005-01&lt;br/&gt;2002-06
| ''[[:d:Q61199255|Nikolay Sudakov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30263231|Irkutsk Scientific Center of Surgery and Traumatology]]''&lt;br/&gt;Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]
| 
| 
|-
| 1971
| 1976
| ''[[:d:Q63615868|Victor Y Kuzevanov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| Иркутск дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q1996071|Botanic Garden of the Irkutsk State University]]''&lt;br/&gt;[[Байкал дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]''
| 
| 
|-
| 1979-09-01
| 
| ''[[:d:Q71799865|Vadim Annenkov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
| 
| 
|-
| 1982-08-01
| 1987-05-31
| ''[[:d:Q73169373|Aleksey V. Kolesnichenko]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''
| 
| 
|-
| 1981-09
| 1986-05
| ''[[:d:Q74266826|Genadii Borovskii]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]''
| 
| 
|-
| 1971-09-01
| 1976-06-25
| ''[[:d:Q74761545|Sergei V. Rasskazov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1966
| 1971
| ''[[:d:Q80455411|Lyudmila I Larina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 1999
| 2004
| ''[[:d:Q83501231|Irina Rusakova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q83654252|Boris Sukhov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 1996-09-01
| 2001-08-31
| ''[[:d:Q83818094|Alexander V Mareev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2002-06-01
| 
| ''[[:d:Q85260983|Nikolay Strokin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2008-09-01&lt;br/&gt;2001-09-01
| 2011-06-22&lt;br/&gt;2008-06-23
| ''[[:d:Q85360773|Natalia V Karimova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q868421|Ирвайндагы Калифорния университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q31249|Кәнзас штаты үнивирситите]]''&lt;br/&gt;Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2008-09-01
| 2013-06-01
| ''[[:d:Q86042901|Alexey Morozov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
| 
| 
|-
| 1998-09-01
| 2003-06-23
| ''[[:d:Q86408203|Alexander Valeryevich Liapunov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2006-09
| 2011-07
| ''[[:d:Q87010994|Ivan Mikhaylov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
| 
| 
|-
| 1970-09-01
| 1975-05-31
| ''[[:d:Q87314193|Natalia L Zaichenko]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2006-09-01&lt;br/&gt;2011-09-01
| 2011-06-20&lt;br/&gt;2013-06-20
| ''[[:d:Q87416309|Anton Kuzmin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 1997-09
| 2002-06
| ''[[:d:Q87604047|Svetlana Chernitsyna]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
| 
| 
|-
| 1983-09-01
| 
| ''[[:d:Q87901479|Mikhail Pastukhov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]''
| 
| 
|-
| 2005-09-01
| 2010-08-31
| ''[[:d:Q87965599|Vladimir B Orel]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1993-09-01
| 1998-06-30
| ''[[:d:Q89338632|Vera I Poletaeva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]''
| 
| 
|-
| 2006
| 2011
| ''[[:d:Q91038184|Sergey A Potapov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''
| 
| 
|-
| 2002
| 2007
| ''[[:d:Q91419626|Matosova Ekaterina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1993-09
| 1999-06
| ''[[:d:Q91581138|Vera Ivanova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]''
| 
| 
|-
| 2000-01-09
| 2005-06-01
| ''[[:d:Q92096079|Mikhail Makarov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q92664691|Alexandra M Belogolova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 2010-09-01&lt;br/&gt;2018-01-09
| 2015-07-01&lt;br/&gt;2020-07-31
| ''[[:d:Q93114214|Artem N Bondaryuk]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52846162|Irkutsk Antiplague Research Institute of Siberia and Far East]]''
| 
| 
|-
| 2011&lt;br/&gt;2007
| 2013&lt;br/&gt;2011
| ''[[:d:Q94957250|Dmitrii A Shabalin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q95643731|Veronika V Gurina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q96034339|Lyubov Dudareva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]''
| 
| 
|-
| 2012-09-01&lt;br/&gt;2016-09-01&lt;br/&gt;2018-10-01
| 2016-06-30&lt;br/&gt;2018-06-30
| ''[[:d:Q96066320|Alexander S Bobkov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q98476384|Enkhmaa Dagvadorj]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q20612408|Mongolian National University of Medical Sciences]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q98887664|Anastasia G Koroleva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
| 
| 
|-
| 1994
| 1999
| ''[[:d:Q99585861|Vadim N Nurminsky]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]''
| 
| 
|-
| 1977-09-01
| 1982-06-30
| ''[[:d:Q100736720|Andre Zhdanov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q101160009|E K Grigoricheva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]''&lt;br/&gt;Иркутск дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102241213|Vladimir Fedorovich Kleimenov]]''
| 
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102241214|Vasily Vasilievich Bludov]]''
| 
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102267342|Boris Yakovlevich Rubinstein]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102276868|Eugenia V. Markova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102276870|Svetlana V. Solodusha]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102276880|Olga Alexandrovna Romanova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102276881|V Abdullin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102312381|Vladimir Olegovich Kazak]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102312382|Veronika Vladimirovna Shemetova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102341272|Margarita Il'inichna Verhozina]]''
| 
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102344759|Sergey Valer'evich Zhurkov]]''
| 
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q103164618|Andrei Valerevich Mantsivoda]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q103164629|Vladimir Ivanovich Martʹyanov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q103164653|Yury Penzin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q103164673|Emil' Itskovich Fridman]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q103164681|Aleksndr Mikhaylovich Slobodskoy]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 1997-09-01
| 2002-06-01
| ''[[:d:Q113030351|Vladimir V. Lyubushkin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| 
| 
|-
| 2017-02-05
| 2017-12-31
| ''[[:d:Q116773910|Sohei Wada]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q129111547|Жукова, Татьяна Васильевна]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''
| ''[[:d:Q17043366|Naroch biological Station]]''
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Чыганаклар ==
* Иркутский государственный университет им. А. А. Жданова : Крупнейший учебно-методический центр Восточной Сибири / Министерство высшего и среднего специального образования РСФСР. — Иркутск : Восточно-Сибирская правда, 1978. — 172 с. — 5000 экз.
* Нестерович, А. А. Иркутский государственный университет — первенец вузовской науки Восточной Сибири (1918−1998). — Иркутск : Агентство «Комсомольская правда — Байкал» : Изд-во Иркут. ун-та, 1998. — 112 с. — 3000 экз.
* Восточно-сибирский государственный университет // Университеты и научные учреждения / Ред. коллегия: Р. И. Белкин, Г. И. Бройдо, Х. З. Габидуллин и др.; Наркомпрос РСФСР. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.; Л.: Объединённое научно-техническое издательство, 1935. — VIII, 585 с.
* Иркутский биолого-географический институт // Университеты и научные учреждения / Ред. коллегия: Р. И. Белкин, Г. И. Бройдо, Х. З. Габидуллин и др.; Наркомпрос РСФСР. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.; Л.: Объединённое научно-техническое издательство, 1935. — VIII, 585 с.
* Иркутский государственный университет / Смирнов А. И. // Излучение плазмы — Исламский фронт спасения [Электронный ресурс]. — 2008. — С. 674. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 11). — ISBN 978-5-85270-342-2.

== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}

== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]

[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1918 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Иркутск]]</text>
      <sha1>ik1jsp9nj5rarmgfe6cafn9ywx2kzxp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Константин Чеботарёв</title>
    <ns>0</ns>
    <id>389441</id>
    <revision>
      <id>5935595</id>
      <parentid>3503630</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T12:18:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>35870</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5935595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4513" sha1="5t0t5lzwxl290fr6yz3qz9p3znn76cd" xml:space="preserve">{{Шәхес}}
'''Константин Константинович Чеботарев''' ([[1892 ел]], [[Уфа губернасы]]ның [[Бәләбәй өязе]] Юрминск авылы - 1974 ел, [[Мәскәү]]) — рус һәм совет рәссамы, 1920 еллар Казан сәнгать авангарды лидеры. Рәсем сәнгатендә һәм графикада да, шулай ук театр рәссамы буларак да эшли.

== Биографиясе ==
1892 елда [[Уфа губернасы]]ның [[Бәләбәй өязе]] бай крестьян гаиләсендә туган. Казанда белем ала, 1917 елда [[Казан сәнгать мәктәбе]]н тәмамлый, анда аның укытучыларының берсе Николай Фешин була. 1914 елда [[Кырым]]да була, шуннан соң берникадәр вакыт импрессионизм стилендә эшли, әмма соңрак аннан читләшә.

1917 елда үзен «Союз Подсолнечник» дип атаган рәссамнар берләшмәсе лидеры була. Берләшмә «исән калган сәнгать»кә каршы көрәшне максат итеп куйган. Сәнгать авангарды дәвамында барлыкка килгән төркемнең беренче күргәзмәсе 1918 елда була. Куелган 305 эшнең 50се Чеботаревныкы була. Бу чорда ул нигездә геометрик формалардагы композицияләрдән төзелгән әсәрләр иҗат итә. Аның иң танылган эше «Кызыл армия» (1917) була.

1919 елда Чеботарев [[Колчак|Колчак армиясе]]нә алына һәм Казанга 1921 елда гына кайта.

1920 еллар башында рәссам Югары ирекле сәнгать-техник остаханәләрнең (АРХУМАС) чишмә башында тора, соңрак Казан сәнгать-техник институтының уку бүлеге мөдире Фешин инициативасы белән сынлы сәнгать, рәсем һәм композиция укыта.

Казан 1920 елларда инде танылган авангард үзәге була. 1920 елдан «Всадник» («Җайдак») альманахы чыга, аңа армиядән кайткан Чеботарев кушыла. Ул шулай ук Казанның «КЭМСТ» яшьләр театрында эшли һәм берничә спектакль күрсәтә.

1926 елда Чеботарев [[Мәскәү]]гә күчеп китә, анда да театр рәссамы булып эшли.

1930 елларда ул, репрессияләнмәсә дә, күргәзмәләрдә катнашу мөмкинлеген югалткан. 1940 елдан ул Мәскәүгә Рәссамнар Берлегенә гариза бирә, тик анда 1970 елда гына кабул ителә. Сугыштан соңгы чорда Мәскәү шәһәренең Новогиреево шәһәрендә яши. Новогиреево зиратында җирләнгән.

== Чыганаклар ==
* К. К. Чеботарев (1892—1974): Каталог / [Сост. Е. С. Шостакович ; Отв. ред. Л. С. Кейдан] ; МОСХ РСФСР. — М., 1978 (Тип. Мин-ва культ. СССР). — 24 с. : ил. ; 21 см. — [1 л. 50 т.], 500 экз.

== Тышкы сылтамалар ==
* [http://chebotarev.gopr.ru/about/ Константин Константинович Чеботарев /1892-1974/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304085746/http://chebotarev.gopr.ru/about/ |date=2016-03-04 }}
* [http://chebotarev.gopr.ru/gallery/ Константин Константинович Чеботарев /Работы/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150108112435/http://chebotarev.gopr.ru/gallery/ |date=2015-01-08 }}

[[Төркем:Казан сынлы сәнгать укуханәсен тәмамлаучылар]]
[[Категория:Казан рәссамнары]]
[[Категория:ССРБ рәссамнары]]
[[Төркем:Авангард рәссамнары]]
{{MyTatarstan2020}}</text>
      <sha1>5t0t5lzwxl290fr6yz3qz9p3znn76cd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>389491</id>
    <revision>
      <id>5935716</id>
      <parentid>5910584</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T03:20:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="217865" sha1="7cz952b652g2mxfs8rx2vdfp1govlh0" xml:space="preserve">{{УК}}

'''{{Label|Q400422|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q400422|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q400422|lang=en}}}}) — [[Сарытау өлкәсе]]нең административ үзәге [[Сарытау]] шәһәрендә урнашкан [[югары уку йорты]], Сарытау шәһәренең иң өлкән югары уку йортларыннан берсе. [[1909 ел]]да Император [[Николай II]] исемендәге университет буларак нигезләнгән.&lt;br/&gt;
[[2010 ел]]да [[Россиянең илкүләм тикшеренү университеты|илкүләм тикшеренү университеты]] статусы бирелгән&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.edu.ru/abitur/act.72/index.php |title=Национальные исследовательские университеты |accessdate=2019-05-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190728195228/http://www.edu.ru/abitur/act.72/index.php |archivedate=2019-07-28 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Тарих ==
Император Николай университетына Сарытау җәмәгатьчелегенең, хакимиятнең һәм премьер-министр [[Пётр Столыпин|П. А. Столыпинның]] зур тырышлыгы белән [[1909 ел]]ның 10 июнендә нигез салына. Тантаналы ачылу [[6 декабрь]]дә уза. Шул ук көнне университетның булачак корпуслары төзеләчәк урында таш салына. Аларны төзү өчен архитектор [[Карл Мюфке]] җәлеп ителә. Берничә ел эчендә ул тулы бер ансамбль төзүгә ирешә.

Сарытау университетының беренче ректоры — [[Василий Разумовский|Василий Иван улы Разумовский]]. Башта университет составында бер генә факультет — медицина факультеты булган. [[1917 ел]]да физика-математика, тарих-филология һәм юридик факультетлар ачыла. Тарих-филология факультеты деканы Семен Людвиг улы Франк була. Университетта П. К. Галлер эшли. Революциядән соң беренче елларда агрономия факультетында Николай Вавилов {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Николай Вавилов|Н. И. Вавилов|ru|Вавилов, Николай Иванович}} эшли.

[[1922 ел]]да агрономия факультеты мөстәкыйль авыл хуҗалыгы институты итеп үзгәртелә.

[[1923 ел]]ның октябрендә университетка [[Николай Чернышевский|Н. Г. Чернышевский]] исеме бирелә.

[[1930 ел]]да медицина факультеты аерым институт итеп үстерелә. [[1931 ел]]да Советлар төзелеше һәм хокук факультеты базасында Совет хокукы институты төзелә, ул Сарытау дәүләт хокук академиясенә нигез салучы була. Шул ук елны педагогика факультеты да аерым институтка әйләнә.

[[Бөек Ватан сугышы]] елларында Сарытауга [[Ленинград университеты]] эвакуацияләнә.

[[1970 ел]]да [[Бөек Ватан сугышы|1941-1945 елларда]] һәлак булган университет хезмәткәрләренә һәм студентларына Мемориал ачыла.

[[1998 ел]]да [[Россия Хөкүмәте|Россия Федерациясе Хөкүмәте]] карары белән СДУ составына Сарытау һәм Балашов педагогика институтлары, радиоэлектроника көллияте һәм политехникум кертелгән.

2009—2014 елларда вуз территориясендә Изге Мефодий һәм Кирилл храмы торгызылган&lt;ref&gt;[http://www.eparhia-saratov.ru/Articles/hram-svyatykh-ravnoapostolnykh-kirilla-i-mefodiya-saratov  Храм Святых равноапостольных Кирилла и Мефодия г. Саратова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150209140527/http://www.eparhia-saratov.ru/Articles/hram-svyatykh-ravnoapostolnykh-kirilla-i-mefodiya-saratov |date=2015-02-09 }}{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

[[2010 ел]]дан СДУ — Россиянең илкүләм тикшеренү университеты&lt;ref&gt;{{Cite news|title=СГУ стал национальным исследовательским университетом|author=|url=https://www.sgu.ru/node/51275|publisher=// СГУ|date=|accessdate=2018-02-22|archiveurl=https://archive.is/20130417185415/www.sgu.ru/node/51275|archivedate=2013-04-17}} {{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.sgu.ru/node/51275 |access-date=2023-06-11 |archive-date=2013-04-17 |archive-url=https://archive.ph/20130417185415/www.sgu.ru/node/51275 |dead-url=unfit }}&lt;/ref&gt;.

== Структура ==
СДУ структурасына 15 факультет (биология, география, геология, социология, механика-математика, чит телләр һәм лингводактика, компьютер фәннәре һәм мәгълүмат технологияләре, нано — һәм биомедицина технологияләре, психология, психологик-педагогик һәм махсус белем, физик, фәлсәфә, икътисад, юридик), 6 белем бирү институты (тарих һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты, өстәмә һөнәри белем бирү, сәнгать, физик тәрбия һәм спорт институты, филология һәм журналистика институты, химия) керә. [[Балашов]]тагы филиал — [[югары уку йорты|югары уку йортлары]] филиаллары арасында Россиядә иң зурысы. Белем бирү һәм фәнни-тикшеренү процессын университетта 166 кафедра, шул исәптән 12 база кафедрасы тәэмин итә.

Университет составына шулай ук В. А. Артисевич исемендәге зона фәнни китапханәсе&lt;ref&gt;{{Cite news|title=СГУ в годы кризиса университетской системы|author=|url=https://www.sgu.ru/node/23439|work=СГУ|date=|accessdate=2018-02-22|archiveurl=https://archive.is/20130417133353/www.sgu.ru/node/23439|archivedate=2013-04-17}} {{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.sgu.ru/node/23439 |access-date=2023-06-11 |archive-date=2013-04-17 |archive-url=https://archive.ph/20130417133353/www.sgu.ru/node/23439 |dead-url=unfit }}&lt;/ref&gt;, Идел буе региональ яңа мәгълүмат технологияләре үзәге, исәпләү үзәге, нәшрият һәм типография керә.

Сарытау дәүләт университетында өзлексез әзерлек циклы тормышка ашырыла: югары уку йортына кадәрге әзерлек — урта һөнәри белем — югары һөнәри белем — югары уку йортыннан соңгы белем — белгечләрнең квалификациясен күтәрү һәм яңадан әзерләү.

СДУда 26 342 студент һәм 590 аспирант белем ала. Укыту 82 югары һөнәри белем, 21 урта һөнәри белем, 61 — аспирантура, 5 — докторантура, 28 — бакалавриат юнәлешләре һәм 13 — магистратура юнәлеше, 15 өстәмә һөнәри белем бирү программасы, 26 — һөнәри әзерлек юнәлеше буенча гамәлгә ашырыла.

СДУда 1 704 укытучы һәм фәнни хезмәткәр, шул исәптән 239 фәннәр докторы һәм 879 фәннәр кандидаты эшли. Университет профессорлары арасында — 8 РФ атказанган фән эшлеклесе, 1 РФА әгъза-корреспонденты. Университетта күп дистә еллар аспирантура һәм докторантура эшли. 37 фәнни белгечлек буенча 15 докторлык диссертациясе яклау советы гамәлдә.

== Фәнни журналлар ==
Университет «Известия вузов. Прикладная нелинейная динамика», «Электрохимическая энергетика», «Поволжский экологический журнал», «Современная герпетология», 9 юнәлеш буенча «Известия СГУ. Новая серия» фәнни журналлары нәшер ителә.

== Фотосурәтләр ==
&lt;gallery&gt;
Корпус №5, СГУ.jpg|V корпус (Әстерхан ур., 83)
Храм святых Мефодия и Кирилла вид на 1 корпус СГУ.jpg|Изге Мефодий һәм Кирилл храмы
&lt;/gallery&gt;

== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Сарытау дәүләт университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q400422. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q400422/p580:башлау,p108/Q400422/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 
| 
| [[Владимир Арнольдов]]
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-09-12
| [[Сембер]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]&lt;br/&gt;[[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15077593|Andrey Sirotinin]]''
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864
| [[Дятьково|Дәтково]]
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| [[Андрей Гордягин|Андрей Гордәгин]]
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-10-17
| [[Пермь]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-15
| [[Казан]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q94535571|Alexis Vasilevich Babine]]''
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866&lt;br/&gt;1866-03-22
| ''[[:d:Q4174589|Ялатма]]''
| ''[[:d:Q4360215|institut d'histoire et de philologie de Saint-Pétersbourg]]''&lt;br/&gt;[[Kornell universitetı|Корнелл университеты]]
| ''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930&lt;br/&gt;1930-05-10
| [[Сан-Франциско]]
|-
| 1917-12-01
| 1930-06-08
| ''[[:d:Q15699375|Александр Гераклитов]]''
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-11-18
| [[Камышлы (Волгоград өлкәсе)|Камышлы]]
| ''[[:d:Q18399859|Сарытау ирләр гимназиясе]]''&lt;br/&gt;[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33386280|китапчылык белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-04-11
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21148498|Nikolaj Grigorʹevič Stadnickij]]''
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10872101|анатом]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| [[Ижау]]
|-
| 1912
| 1926
| ''[[:d:Q4430865|Sergey Spasokukotsky]]''
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-05-29
| [[Кострома]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-11-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 1924
| 1931
| ''[[:d:Q4394909|Andrey Rikhter]]''
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-08-03
| ''[[:d:Q21670032|Kurovskoye]]''
| ''[[:d:Q3401716|Беренче Питырбур классик гимназиясе]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12358881|альголог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| [[Вячеслав Заленский]]
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-08-21
| [[Чабаксар]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-07-04
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q1974172|Nikolay Durnovo]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-10-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-27
| [[Сандармох]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q3379459|Grigory Ilyinsky]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-03-11&lt;br/&gt;1876-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q28667071|Saint Petersburg 6th gymnasium]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26709887|археограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-14
| [[Тум|Томск]]
|-
| 1917
| 
| ''[[:d:Q981959|Semyon Frank]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-01-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''&lt;br/&gt;[[Казан Император университеты]]
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212980|психолог]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-12-10
| [[Лондон]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21134905|Vladimir Chelintsev]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-02-22
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-04-03
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28359269|Reinhard Friedrich Hollmann]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-05-17
| [[Тарту]]
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-04-04
| [[Майнц]]
|-
| 1918
| 1921
| ''[[:d:Q4191592|Vladimir Zernov]]''
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-05-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-09-30
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4296216|Sergey Romanovitsj Mirotvortsev]]''
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-05-16
| [[Серафимович (шәһәр)|Серафимович]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| [[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-05-04
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21149120|Скворцов, Владислав Иринархович]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-09-24
| 
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4065508|Nikolaĭ Nikolaevich Andreev]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-07-16
| ''[[:d:Q4248586|Kurmani]]''
| ''[[:d:Q4304001|3 нче Мәскәү кәдит курпысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q58039437|Imperial Moscow Technical School]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| [[Иван Козьминых]]
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-03-28
| [[Алабуга]]
| ''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''
| 
| 
| 
|-
| 1918
| 1919-03
| ''[[:d:Q4089890|Sergey Boguslavsky]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-11-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-09-03
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q731283|Vladimir Vasilevich Golubev]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-11-21
| [[Сергиев Посад]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-12-04
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4239027|Tatiana Krasnoselskaia]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 1934
| 1941
| ''[[:d:Q13033252|Фрыдрых Лунгерсгаўзен]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-05-12
| ''[[:d:Q4081425|Bekovo]]''
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-05-11
| [[Бийск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18786127|Pavel Rykov]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-10-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-26
| [[Уссурийск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28320464|Oganes Smbatovitsj Parsamov]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12172694|Щеглова Софія Олексіївна]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-09-18
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-06-01
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18238482|Давид, Рудольф Эдуардович]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| [[Пабьянице|Пабьянитсе]]
| ''[[:d:Q4361180|Петр авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q106967416|Міхаіл Паўлавіч Сакалоўскі]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-11-19
| [[Ржев]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-05-18
| [[Одесса]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4100646|Vladimir Bush]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4479389|Annenschule]]''
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q9177980|Borys Łapicki]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| [[Тум|Томск]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-01-28
| [[Луҗ]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15068493|Solomon Katzenbogen]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-05-10
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q1482689|Киев милли икътисад университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407737|Санкт-Петербург психоневрология фәнни тикшеренү институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-09-01
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q122971881|Ізраіль Веніямінавіч Герчыкаў]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| [[Горваль]]
| ''[[:d:Q122971894|Кіеўскае камерцыйнае вучылішча]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q55379167|Pedagogical Faculty of the Belarusian State University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| No/unknown value
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4421652|Aleksandr Skaftymov]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-09-28
| [[Сарытау губернасы]]
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-01-26
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q120572|Viktor Zhirmunsky]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-07-21
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4454719|Tenischew-Schule]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2599593|гирманис]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1917
| 1922
| ''[[:d:Q983399|Ivan Privalov]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-01-30
| [[Түбән Ламу|Түбән Ломов]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-07-13
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q1504060|George Genrihovič Dinges]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-12-13
| ''[[:d:Q21843347|Tsvetochnoye]]''
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-07-18
| [[Колпашево]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q3291047|Mariya Sergeyenko]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-12-09
| [[Яңа Зыбков]]
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q191808|кәшиш]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-10-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 1931
| ''[[:d:Q3920202|Iosif Voŭk-Lievanovič]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-10-25
| [[Лявонавка (Пухавицкий районы)|Лявонавка]]
| ''[[:d:Q54888309|Бабруйская гімназія]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-02
| [[Ырынбур]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q27862944|Березов, Николай Фёдорович]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-05-11
| [[Сарытау]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 
| No/unknown value
| 
|-
| 
| 
| [[Николай Трифонов]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-12-09
| [[Казан]]
|-
| 1917
| 1919
| ''[[:d:Q1990021|Михаил Попов]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-04-17
| [[Вольск]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1937
| 1940
| ''[[:d:Q21517365|Leonid Ignatievich Kazakevicz]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893
| 
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979
| 
|-
| 1935
| 1937
| ''[[:d:Q723638|Aleksandr Khinchin]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-07-07
| [[Кондрово]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-11-18
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| [[Георгий Вахрушев|Георги Вахрушев]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-11-17
| [[Некрасовка (Гафури районы)|Некрасовка]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-05-06
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4332933|Yulian Oksman]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-01-17&lt;br/&gt;1894-12-30&lt;br/&gt;1895-01-11
| [[Вознесенск]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-09-15
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4061691|Mikhail Alekseyev]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-05-24&lt;br/&gt;1896-06-05
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q12130697|Музыкально-драматическое училище М. К. Лесневич-Носовой]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12098973|Гимназия В. П. Науменко]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21102842|Irina Krasovskaya]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-09-20
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-05-09
| ''[[:d:Q51004|Siversky]]''
|-
| 1941
| 1942
| ''[[:d:Q112536177|Moisey Altman]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-06-17
| [[Ула (агрошәһәрчек)|Ула]]
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''&lt;br/&gt;[[Бакы дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4163952|A. I. Dovatur]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-10-23&lt;br/&gt;1897-11-03
| ''[[:d:Q890311|Рени]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4399120|Nikolay Rubinshteyn]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-12-11
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q28598846|Ришелье гимназиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-01-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21390287|Абрам Міхайлавіч Рэйнус]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-10-28
| [[Полоцк|Полатск]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q25503534|Юлія Восіпаўна Бібіла]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-01-10
| [[Поразава]]
| ''[[:d:Q110820786|Ваўкавыская жаночая гімназія]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q110820787|Бабруйская жаночая гімназія]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q55393462|Факультэт грамадскіх навук БДУ]]''
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-12-09
| [[Минск]]
|-
| 1925
| 1929
| ''[[:d:Q60834593|Miroshxina Nataliya Mitrofanovna]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-08-26
| [[Атырау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-08-18
| [[Ташкент]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4059529|Tatyana Akimova]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-12-25
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-04-18&lt;br/&gt;1987-04-21
| [[Пенза]]
|-
| 
| 
| [[Георгий Остроумов]]
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-12-27
| [[Пенза]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19909131|Русаков, Григорий Константинович]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-03
| ''[[:d:Q4076971|Baltsky Uyezd]]''
| 
| [[галим]]
| No/unknown value
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4180980|Boris Nikolsky]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-10-01
| [[Уфа губернасы]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]''
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q5952053|Juan Planelles Ripoll]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-04-08
| [[Херес-де-ла-Фронтера]]
| ''[[:d:Q584919|University of Madrid]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-08-25
| [[Очамчира]]
|-
| 1935
| 
| ''[[:d:Q21149195|Ivan Sinitsyn]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-02-22&lt;br/&gt;1900-02-21
| ''[[:d:Q4171825|Dyakovka, Krasnokutsky District]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-08-11
| [[Элиста]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q44155953|Гавриил Кириллович Хворостин]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-07-13
| [[Киев губернасы|Киев гөбернәсе]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-21
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q370795|Labori Kalmanson]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-09-17
| [[Могилёв]]
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-10
| [[Чиләбе]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q120280628|Ивановский, Николай Николаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| 
|-
| 1944
| 1946
| ''[[:d:Q4151773|Grigory Gukovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-04-19&lt;br/&gt;1902-05-01
| [[Одесса]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21098825|Vyacheslav Yesafov]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-03-11
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q51670553|Marija Nestorovna Bobrova]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-09-10
| [[Донецк]]
| ''[[:d:Q4267928|University of Luhansk]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65705081|Фенюк, Борис Константинович]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-08-26
| 
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-07-22
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17617483|Roman Mertslin]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-10-17
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-02-09
| [[Сарытау]]
|-
| 1930&lt;br/&gt;1940&lt;br/&gt;1972
| 1936&lt;br/&gt;1962&lt;br/&gt;1983
| ''[[:d:Q1990799|Nikolai Chudakov]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-12-14
| [[Яңа Борас районы]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-11-22
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| [[Иван Страхов]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-09-06&lt;br/&gt;1905-09-19
| ''[[:d:Q21669475|Ильинское]]''
| ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-11-20
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q65200427|Кац Марк Львович]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-08-12
| ''[[:d:Q4425605|Snitkiv]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-05-17
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4070292|Vera Artisevich]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-05-15&lt;br/&gt;1907
| [[Одесса]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33386280|китапчылык белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-02-06
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q29359301|Artur Ozolin]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-01-07
| [[Сердобск]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-04-19
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| [[Даниил Лучинин]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| 
| 
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-10
| 
|-
| 1933&lt;br/&gt;1945&lt;br/&gt;1951
| 1944&lt;br/&gt;1951&lt;br/&gt;1960
| ''[[:d:Q136213249|Калинин Венедикт Иванович]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-03-03
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-15
| 
|-
| 1935
| 1978
| ''[[:d:Q950880|Viktor Wagner]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-11-04
| [[Сарытау]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-08-15
| [[Брест]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q11212369|Мостафин Исхак Сәлах улы]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-09-03&lt;br/&gt;1908-08-20
| [[Өрләдем]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-12-01
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4260430|Sergey Lekhnitsky]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-06-22
| [[Кострома]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-09-10
| ''[[:d:Q2677944|Кырым өлкәсе]]''
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4369485|Yevgraf Pokusayev]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-12-06
| ''[[:d:Q4091078|Bolkhuny]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-08-11
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28359302|Sergey Khokhlov]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-09-29
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-11-23
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4480994|Savely Falkovich]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-06-02
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-11-30
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q51670072|Валентин Григорьевич Лебедев]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-09-09
| [[Виннипег]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-09-09
| [[Сарытау]]
|-
| 1940
| 1946
| ''[[:d:Q12170089|Sergei Chernikov]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-05-11
| [[Сергиев Посад]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-01-23
| [[Киев]]
|-
| 
| 
| [[Соломон Стам]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-11-21
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3332711|медиевист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-06-02
| [[Мәскәү]]
|-
| 1944
| 1949
| ''[[:d:Q12141816|Georgii Polozii]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-04-23
| ''[[:d:Q1655251|Chitinsky District]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-09-26
| [[Киев]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q22133523|Alexander Liber]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-01-23
| [[Полтава]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-06-27
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55106399|Zinaida Kiryashkina]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-05-10
| [[Сарытау]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-01-15
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4077709|Lidiya Barannikova]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-08-16
| 
| 
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q723682|dean]]''
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-11-14
| [[Сарытау]]
|-
| 1949
| 1958
| ''[[:d:Q79330060|Константинов, Александр Степанович]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-11-07
| ''[[:d:Q21853254|Пронькино]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-02-19
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4094814|Vladimir Borukhovich]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-12-16
| ''[[:d:Q4145365|Horodok]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-09-22
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4536079|Yakov Yavchunovskiy]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-01-10
| [[Сумы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4070562|Vera Arkhangelskaya]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-07-15
| [[Базарлы Караболак районы]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-03-26
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q14927263|Vladimir Shevchik]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-07-01
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-02-12
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21127990|Vladimir Barkovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-01-24
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-12-31
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q82241310|Olga Sirotinina]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-06-27
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-07-18
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111016527|Nadia Pakhareva]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-12-20
| [[Балакау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q87805863|Касаткіна Віра Іванівна]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-10-02
| [[Сарытау]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89190511|Акентьєва Лідія Ісаївна]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-09-08
| [[Самойловка районы]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19613975|Mara Borisova]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-08-15
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-11-15
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109489677|Шабалин, Владимир Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-09-13
| [[Сөмсә]]
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-01-27
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4275472|Gera Makarovskaya]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-02-02
| ''[[:d:Q1686625|Yelan]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-06-10
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4502209|Gleb Khudyakov]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-20
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-06-13
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| [[Александр Дерюгин]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-22
| [[Алабуга]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-09-22
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q84722793|Полищук, Галина Георгиевна]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-07-16
| ''[[:d:Q2473575|Voronovytsya]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-12-07
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q132753323|Булах, Борис Михайлович]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-06-10
| [[Ставрополь]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-01-21
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4340656|Vitaly Ochev]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-08-26
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-02-13
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4406897|Galina Samosyuk]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-09-29
| ''[[:d:Q1943710|Molochnoye]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-03-07
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4463481|Nikolay Troitsky]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-12-19
| [[Ершов районы]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-05-28
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q22246825|Emilia Kadkalova]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-07-16
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-04-26
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q115411053|Віталь Міхайлавіч Дашанкоў]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-07-23
| [[Орёл]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 1955
| 
| ''[[:d:Q128947998|Yakov A. Richter]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-07-26
| [[Славянск-на-Кубани]]
| ''[[:d:Q4138546|Gymnasium No1 (Saratov)]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-26
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4223721|Boris Klimov]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-09
| 
| ''[[:d:Q4371750|Поморье дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-12-26
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q50279236|Anatoly Bogomolov]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-05-18
| ''[[:d:Q24559828|Krasny Yar]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-09-15
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4067412|Galina Antonova]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-05-03
| [[Аткар районы]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4685922|adult educator]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-07-05
| [[Тамбов]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17617381|Konstantin Mavrin]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-06-03
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-03-12
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102310043|Avgust Khromov]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-06-17
| ''[[:d:Q23872860|Olenkovo]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4217816|Taisiya Kats]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-07-14
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-04-05
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q115411094|Аляксандр Аляксандравіч Кураеў]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-11
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18279563|Adolf Demchenko]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-12-03
| [[Шостка]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-18
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4380149|Valery Prozorov]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-04-29
| [[Бакы]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q136816653|Шляхтин, Геннадий Викторович]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-08-14
| [[Кяхта]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-07-18
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q138609667|Шараевский, Юрий Павлович]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-10-03
| [[Амурдагы Николаевск]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-01-01
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q88868269|Valery Tuchin]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-02-04
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109485464|Бабков, Лев Михайлович]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-03-19
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4239985|Aleksandr Kreder]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-04-23
| [[Атбасар]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-10-30
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24010753|Valeriy Anikin]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-30
| [[Аткар]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q51668408|Леонид Юрьевич Коссович]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-10-15
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4093899|Yury Borisov]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-02-05
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-03-05
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4346199|Viktor Parfyonov]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-06-21
| [[Батум]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q136352283|Vladimir Ryabukho]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4301590|Sergey Monakhov]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-08-21
| [[Ростов-на-Дону]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q126372588|Кащеев Владимир Иванович]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-05-09
| [[Таганрог]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15080817|Igor Pleve]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-14
| [[Прокопьевск]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| 
|-
| 1983
| 1995
| ''[[:d:Q104023472|Юдин Александр Иванович]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q50213406|Алексей Чумаченко]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-24
| ''[[:d:Q4333621|Olenivka]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q26776674|Velikhan Mirzekhanov]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-12-10
| ''[[:d:Q28504570|Ichin]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q381160|эксперт]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q30346650|Vera Afanasieva]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-09-26
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15207679|Vadim Mikhaylin]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-12-13
| [[Мияс]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q462390|доцент]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829999|культуролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 
| 
|-
| 2006-09-01
| 
| ''[[:d:Q56307458|Andrej Arbuzov]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-06-30
| [[Протвино]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 1999-03-01
| 2019-01-20
| ''[[:d:Q56046360|Alexander E. Hramov]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-09-20
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q58407712|Marina Barulina]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q126028512|Кубанкин, Дмитрий Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-01-22
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| 
|-
| 2018-09-01
| 
| ''[[:d:Q92895697|Sergey M Zaytsev]]''
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2003
| 
| ''[[:d:Q21388322|Vasily Victorovich Anikin]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28500924|Օլգա Շինդինա]]''
| 
| [[Сарытау]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[галим]]
| 
| 
|-
| 2014-01-01
| 
| ''[[:d:Q42318428|Anton R. Kiselev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4915128|биомедик]]''
| 
| 
|-
| 2016-02-05
| 
| ''[[:d:Q43771457|Alexey A. Koronovskii]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2000-01-01
| 
| ''[[:d:Q49468603|Anatoly Karavaev]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2015-09-01
| 
| ''[[:d:Q51534881|Yury Ishbulatov]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 1997-10-01
| 2000-08-30
| ''[[:d:Q51708666|Natalia B. Janson]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 2015-09-01&lt;br/&gt;2014-09-01&lt;br/&gt;2014-02-15
| 2014-09-01
| ''[[:d:Q52850035|Nadezhda Semenova]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2019-11-01
| 2021-12-31
| ''[[:d:Q56849211|Thomas Penzel]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q101381074|Philipps-Universitat Marburg Fachbereich Medizin]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q155354|Марбург университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
|-
| 2008-09
| 
| ''[[:d:Q57047257|Ilya V Sysoev]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q57419530|Valentina Feodorova]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2003-09-01
| 
| ''[[:d:Q57482443|Andrey Rytik]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2014-07-01
| 
| ''[[:d:Q58202493|Bogdan Parakhonskiy]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q58332203|Irina Goryacheva]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 1993
| 
| ''[[:d:Q59198245|Elina A Genina]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''
| 
| 
|-
| 2009-10-01
| 
| ''[[:d:Q59277278|Ilya Garber]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q59305632|Maxim S. Arkhangelsky]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| 
| 
|-
| 2009-10-06
| 
| ''[[:d:Q59830342|Mikhail Lavrentyev]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2016-09-01
| 
| ''[[:d:Q60061783|Daniil N Bratashov]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2014-03-24
| 
| ''[[:d:Q60962228|Dmitry Postnov]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2012-10-16
| 
| ''[[:d:Q61336386|Olga E Glukhova]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| 
| 
|-
| 2015-01-01&lt;br/&gt;2008-01-01
| 2015-01-01
| ''[[:d:Q61473892|Alexandr V. Sadovnikov]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2013
| 
| ''[[:d:Q62056693|Nikita Navolokin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q66605794|Mike Mirzayanov]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| 
| 
|-
| 2019-04-01
| 
| ''[[:d:Q73464819|Nikita Ryskin]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2002-12
| 
| ''[[:d:Q78067127|Svetlana Konnova]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2004-04-01
| 
| ''[[:d:Q81028170|Olga I Moskalenko]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2014-09-01
| 
| ''[[:d:Q83420091|Andrey V Starodubov]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q83975467|Marina Burashnikova]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q84033045|Michael Slepchenkov]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q84523196|Alexey A Serdobintsev]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2018-11-14
| 
| ''[[:d:Q85498149|Ekaterina S Prikhozhdenko]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 2014
| ''[[:d:Q85721436|Sergey German]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q86088416|Alena Sergeeva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2016
| 2022-12
| ''[[:d:Q86088421|Ekaterina Lengert]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2009-02-01
| 
| ''[[:d:Q86606337|Evgeny G Glukhovskoy]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2016&lt;br/&gt;2022-02-01
| 2018
| ''[[:d:Q87038568|Vladimir Semenov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q3359833|Burgundy - Franche-Comté University Group]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 1997-09-01
| 
| ''[[:d:Q87265388|Sergei L Shmakov]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2016
| 
| ''[[:d:Q87764198|Anton Sdobnov]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2016-02-04
| 
| ''[[:d:Q88076802|Ekaterina N Lazareva]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2016&lt;br/&gt;2012
| 2020&lt;br/&gt;2015
| ''[[:d:Q88234242|Nikita S Frolov]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2001
| 
| ''[[:d:Q88293966|Natalia A Burmistrova]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2010-09-01
| 2022-06-30
| ''[[:d:Q89250501|Денис Воронин]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2003-09-01
| 
| ''[[:d:Q89456013|Vladislav V Serov]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89602296|Viktoriya Skazkina]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2014-05-07
| 2017-01-07
| ''[[:d:Q89759985|Tatiana M Medvedeva]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89807815|Vladimir Kisin]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2017
| 
| ''[[:d:Q90371483|Polina Demina]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q90420471|Anastasiya E Runnova]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q90773181|Yulia Svenskaya]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2018-05&lt;br/&gt;2016-09
| 2018-04
| ''[[:d:Q90773656|Anastasiia A Kozlova]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2018-09-04
| 
| ''[[:d:Q91058012|Elena Rybalova]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2014-04-15
| 
| ''[[:d:Q92686834|Anna M Vostrikova]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q92714537|Tatiana Vadivasova]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2010-09
| 
| ''[[:d:Q92978074|Anna B Shipovskaya]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2013-01-24
| 
| ''[[:d:Q92978077|Olga N Malinkina]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2014-01-09
| 
| ''[[:d:Q94556491|Alexandra I Danchuk]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2013-07-01
| 
| ''[[:d:Q98211725|Alexey V Ermakov]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2015-04-02
| 
| ''[[:d:Q100737172|Aleš Lapanje]]''
| 
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 2020-09-01
| 
| ''[[:d:Q103824638|Pavel V Kuptsov]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
|-
| 1989-01
| 
| ''[[:d:Q104677652|Yury Blinkov]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| [[математик]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109600308|Tatʹi︠a︡na Nikolaevna Medvedeva]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q122842155|Iya IIvanovna Molostovskaya]]''
| 
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q136216142|Владимир Леонидович Патрушев]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

=== Тәмамлаучылар === 
{{seealso|Төркем:Сарытау дәүләт университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q400422. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q400422/p580:башлау,p69/Q400422/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q61182255|Павел Александрович Аргунов]]''
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-09-05
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-03-11
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4349599|Konstantin Sergeevich Pervukhin]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-02-05
| ''[[:d:Q20036050|Babje]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-01-19
| [[Тверь]]
|-
| 
| 1919
| ''[[:d:Q25490385|Rikhard Solomonivich Shul'ts]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-06-16
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4182949|head of laboratory]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-10-09
| [[Алматы]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16437297|Мұстафа Көкебаев]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888
| ''[[:d:Q2736647|Bokey Orda District]]''
| ''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964
| [[Чимкәнт]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q1961090|Alexander Bakulev]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-11-25
| [[Бакули]]
| [[хирург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4314610|А. Н. Бакулев исемендәге Россия илкүләм йөрәк һәм тамырлары хирургиясе медицина тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1962532|USSR Academy of Medical Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-03-31
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21099304|Nikolay Vasilevitsj Kasatkin]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-02-17
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-11-24
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 1918
| ''[[:d:Q16712631|Сямён Маркавіч Фрыд]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-11-02
| [[Смилавичы]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30281756|Belarusian Research Institute for Epidemiology and Microbiology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-02-16
| [[Минск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4124735|Miron Efimovitsj Volskiy]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892
| [[Брест]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| [[Бишкәк]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4186065|Vladimir Zamyatnin]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-09-03
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4127489|Бөтенроссия читтән торып уку финанс-икътисад инситуты]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12160133|Татаринов Євген Олександрович]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-03-02
| [[Сарытау]]
| 
| ''[[:d:Q4315019|Милли тыйб университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-05-10
| [[Киев]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q1990021|Михаил Попов]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-04-17
| [[Вольск]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q280791|Hryshko National Botanical Garden]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4361766|Anna Petryaeva]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-01-19
| ''[[:d:Q13648315|Kallivere]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q15846344|Смоленск дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4439013|Ставрополь дәүләт медицина университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-12-15
| [[Смоленск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4482070|Aleksey Fedortsov]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| ''[[:d:Q3702213|Даниловка]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-10-21
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q20508895|روبن پارونیان]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-11
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;[[хирург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-11-14
| [[Ереван]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21092337|Vladimir Voskresensky]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| [[Рига]]
| [[галим]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21152633|Уладзімір Ксенафонтавіч Сяменчанка]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-01-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-05-12
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q57043319|Dmitry Ramzaev]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-05
| [[Сарытау өязе]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-09
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q139585954|Əbdül Xalıq Cəfərov]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-10-18
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2447386|дирматулыг]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| [[Бакы]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4255943|Mark Samoeilovitsj Lebedinskiy]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-04-19
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12154291|Nikolay Nikolaevich Sokolov]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| [[Тамбов]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-12-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 1919
| ''[[:d:Q21505741|Elena Barulina]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-07-25
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3126128|генетик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-07-09
| [[Сарытау]]&lt;br/&gt;[[Мәскәү]]
|-
| 
| 1919
| ''[[:d:Q60029608|Daniil Markov]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-01-13
| [[Рассказово]]
| ''[[:d:Q15839237|невропатолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q694748|physiotherapist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3368718|патолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q92703501|balneotherapist]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30263917|Republican Scientific and Practical Center of Neurology and Neurosurgery]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4082709|Belarusian Medical Academy of Postgraduate Education]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-12-23
| [[Минск]]
|-
| 
| 1921
| ''[[:d:Q111812624|Борис Гинзбург]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-03-28
| ''[[:d:Q4200647|Inhulets]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]&lt;br/&gt;[[Себер дәүләт медицина университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4397981|Россия дәвамлы медицина һөнәри белем алу академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгы]]&lt;br/&gt;[[Чита дәүләт медицина академиясе]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-06-03
| [[Казан]]
|-
| 
| 1921
| ''[[:d:Q4376869|Nikolai Preypich]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-10-27
| [[Резекне]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6824851|metrologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1968265|Bureau of Weights and Measures]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 1924
| [[Николай Сиротинин]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-11-14
| [[Сарытау]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q19909110|Microbe]]''&lt;br/&gt;[[Казан дәүләт медицина университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q56355836|Kyiv State Medical Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-04-04
| [[Киев]]
|-
| 
| 1919
| [[Гавриил Непряхин]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-03-24
| [[Әстерхан]]
| [[галим]]
| [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]]&lt;br/&gt;[[Казан дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-03-20
| [[Казан]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q99667793|Радищев, Вячеслав Петрович]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-03-11
| [[Хвалынск|Хвалын]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-10-25
| [[Казан]]
|-
| 
| 1921
| ''[[:d:Q4163952|A. I. Dovatur]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-10-23&lt;br/&gt;1897-11-03
| ''[[:d:Q890311|Рени]]''
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4408124|Yuri S. Sapozhnikov]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897
| [[Петровск өязе|Питрау өязе]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970
| [[Киев]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12097068|Oleksiy Horodetskyi]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-03-30
| [[Самар өлкәсе]]
| ''[[:d:Q14906342|биофизик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-01-09
| [[Киев]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12860201|Hajkaz Kostanian]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q5154330|Communist Party of Armenian Soviet Socialist Republic]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q619504|Profintern]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-04-21
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15068206|Калмановский, Соломон Моисеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-05-15
| [[Могилёв]]
| [[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-03-03
| [[Чиләбе]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21390287|Абрам Міхайлавіч Рэйнус]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-10-28
| [[Полоцк|Полатск]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4243512|Кубань дәүләт медицина университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q39387851|Ilya Ioff]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-06-25
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39372574|protistologist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-04-07
| [[Ставрополь]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60834593|Miroshxina Nataliya Mitrofanovna]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-08-26
| [[Атырау]]
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2428356|Ташкент дәүләт икътисад университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-08-18
| [[Ташкент]]
|-
| 
| 1927
| ''[[:d:Q106626616|Иван Фёдорович Вавилов]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-10-18
| ''[[:d:Q4275466|Makarovo]]''
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3746192|phytopathologist]]''
| ''[[:d:Q30257656|Crimean Agrotechnological University]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-03-30
| [[Акмәсҗит]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4059529|Tatyana Akimova]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-12-25
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-04-18&lt;br/&gt;1987-04-21
| [[Пенза]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12142878|Потоцький Іван Іванович]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-11-10
| [[Лопатино районы]]
| 
| ''[[:d:Q4315019|Милли тыйб университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q41573953|Lev Nikolajevič Maškillejson]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-05-22
| [[Түбән Новгород]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2447386|дирматулыг]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q25543366|dermatovenereologist]]''
| ''[[:d:Q4125386|Воронеж дәүләт медицина университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-04-08
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48747576|Шефер, Давид Григорьевич]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-12-01
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48953844|Степанов, Павел Дмитриевич]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-11-14
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| [[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-01-27
| [[Саранск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q123038887|Гуревич, Григорий Борисович]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-07-06
| [[Горки (шәһәр)|Һорки]]
| 
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18405103|Мәскәү индустрия-педагогия институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-05-20
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q70251782|Ekaterina Nikolaevna Kuševa]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-05-07
| [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-11-19
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4133016|Agnessa Mikhailovna Hamburg]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-06-18
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q104034015|forensic pathologist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-09-19
| [[Киев]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4139969|Oleg Glozman]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-01-25
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3144914|гематолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-07-27
| [[Алматы]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4170501|Andreas Dulson]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-01-27
| ''[[:d:Q28667638|Краснополье]]''
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Томск дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-01-15
| [[Тум|Томск]]
|-
| 1923
| 1928
| ''[[:d:Q21149195|Ivan Sinitsyn]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-02-22&lt;br/&gt;1900-02-21
| ''[[:d:Q4171825|Dyakovka, Krasnokutsky District]]''
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q16694641|Local Museum of Saratov Oblast]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-08-11
| [[Элиста]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55103031|Герасимов, Сергей Григорьевич]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-01-07
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89190241|Медвєдєва Наталія Борисівна]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-12-25
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q56368208|Інститут клінічної фізіології АН УРСР]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q97382373|Институт экспериментальной биологии и патологии]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12074615|Institute of plant protection of the National Academy of Agricultural Sciences of Ukraine]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12074617|I. I. Schmalhausen Institute of Zoology]]''
| No/unknown value
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4190172|Nikolay Borisovitsj Zeyder]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-03-29
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-07-11
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21146732|Pyotr Tarasov]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-10-21
| [[Маркс (шәһәр)]]
| [[хирург]]
| ''[[:d:Q4534008|Көньяк Урал дәүләт медицина университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-08-08
| [[Чиләбе]]
|-
| 
| 1924
| ''[[:d:Q62713894|Кузнецов, Евграф Сергеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-02-28
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-02-17
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q120280628|Ивановский, Николай Николаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19909110|Microbe]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q122931891|Вера Паўлаўна Нікольская]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-02-12
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
|-
| 
| 1927
| ''[[:d:Q4176781|Tikhon Yeroshevsky]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-06-26
| [[Самар губернасы]]
| ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q3533383|Волгоград дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4406401|Самара дәүләт медицина университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-07-22
| [[Самар]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15686154|Mikhail Zhestev]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-10-19
| ''[[:d:Q638592|Krāslava]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-02-20
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21098825|Vyacheslav Yesafov]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-03-11
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112988965|Рыбалкина, Александра Васильевна]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-03-23
| [[Калининск]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-08-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| [[Александр Трофимов]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-10-07
| [[Кушниково|Кушник]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-06-15
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17617483|Roman Mertslin]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-10-17
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-02-09
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q38373723|Nikolai Pravorotov]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-05-26
| ''[[:d:Q18798710|Rasskazan]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q114009157|хуҗалык эшлеклесе]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-02
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109495296|Зелепукин, Пётр Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903
| [[Аткар өязе]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 1929
| ''[[:d:Q1965296|Fyodor Uglov]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-09-22
| ''[[:d:Q16663551|Kirensky Uyezd]]''
| [[хирург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q96036530|health activist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q482980|автор]]''
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-06-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 1926
| ''[[:d:Q1990799|Nikolai Chudakov]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-12-14
| [[Яңа Борас районы]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-11-22
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 1931
| ''[[:d:Q4272271|Eva Lyusternik]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-11-17
| ''[[:d:Q4445436|Sudylkiv]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-10-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 1929
| ''[[:d:Q4338112|Dmitry Osnovin]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-11-06
| ''[[:d:Q18802873|Сулак]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1614474|Волгоград дәүләт социаль-педагогик университет]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-02-19
| ''[[:d:Q160139|Mauthausen concentration camp]]''
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4506338|Nikolai Tsyganov]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-12-11
| ''[[:d:Q19638769|Мачкасы]]''
| [[шагыйрь]]
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-10-23
| [[Саранск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4515999|Ivan Savvitsj Tsjimboerg]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-01-27
| [[Евличы]]
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q140259|list of rectors of the Belarusian State University]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60713775|Варонежскі зоаветэрынарны інстытут]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q31953290|Institut d'histoire du parti communiste de Biélorussie]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15783544|Anna Vladimirovna Nikulina]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-12-22
| [[Черкесск]]
| ''[[:d:Q4991371|солдат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q168559|кәмисәр]]''&lt;br/&gt;[[майор]]
| 
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17615512|Ilya Kibel]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-10-06
| [[Сарытау]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-09-05
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q48508555|Semyon Belozyorov]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-02-06
| ''[[:d:Q853173|Kalachinsky District]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4210651|Sanji Kalyaev]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-01-02
| ''[[:d:Q4503002|Tsagan-Nur]]''
| [[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q4495174|Halmg ünn]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-03-18
| [[Элиста]]
|-
| 1925
| 1929
| ''[[:d:Q120279389|Зицер, Емельян Ушерович]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-12-10
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| ''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4070292|Vera Artisevich]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-05-15&lt;br/&gt;1907
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33386280|китапчылык белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-02-06
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4227787|Pyotr Kolesnikov]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-10-03
| ''[[:d:Q541541|Staroshcherbinovskaya]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26709887|археограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| [[Вологда дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-05-28
| [[Вологда]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q29359301|Artur Ozolin]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-01-07
| [[Сердобск]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-04-19
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q92382321|Денисова анна Владимировна]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| [[Бәләбәй]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| [[Белорет]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q136211070|Yuri Korovin]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| 
| ''[[:d:Q60319113|radio technician]]''
| ''[[:d:Q30893327|Central Radio Laboratory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q112960362|NNPO Frunze]]''
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| 
|-
| 1923
| 1930
| ''[[:d:Q136213249|Калинин Венедикт Иванович]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-03-03
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]''
| [[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q30893327|Central Radio Laboratory]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-15
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q11212369|Мостафин Исхак Сәлах улы]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-09-03&lt;br/&gt;1908-08-20
| [[Өрләдем]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-12-01
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18640589|Vladimir Frontasev]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-03-03
| ''[[:d:Q4213297|Kapustin Yar]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4369485|Yevgraf Pokusayev]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-12-06
| ''[[:d:Q4091078|Bolkhuny]]''
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-08-11
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60835202|Петров, Георгий Иванович]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-03-21
| [[Балашау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-06-01
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q97007164|Adrian Makedonov]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-05-09&lt;br/&gt;1909-05-22
| [[Смоленск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-10-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28359302|Sergey Khokhlov]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-09-29
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-11-23
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28839228|Измаил Ибрагимович Енгуразов]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4408415|Саратовнефтегаз]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60835678|Nina Dmitrievna Sindeeva]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| 
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16335312|геохимик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19908069|Institute of Mineralogy, Geochemistry and Crystal Chemistry of Rare Elements]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4162433|Andrej Borisovič Ditmar]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-05-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q723682|dean]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-04-27
| [[Ярославль]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4480994|Savely Falkovich]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-06-02
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-11-30
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17427713|Utash Ochirov]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-06
| ''[[:d:Q14558268|Икицохуровский улус]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q786280|Басан Бадьминович Городовиков исемендәге Калмык дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| [[Элиста]]
|-
| 
| 1930
| ''[[:d:Q19916166|Andrei Andreevich Rikhter]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-03-13&lt;br/&gt;1911-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-06-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q131783478|Шнейдмюллер, Владимир Иванович]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-10-12
| [[Кириллов (шәһәр)|Кириллов]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4274100|Магнитогорск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-04-25
| [[Магнитогорск]]
|-
| 1927
| 1930
| ''[[:d:Q893804|Boris Gnedenko]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-01-01
| [[Сембер]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4196595|Иваново дәүләт политехника университетының текстиль институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201577|Institute of Mathematics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4207572|Nikolay Kazakov]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| ''[[:d:Q4109177|Verkhopenye]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-03-02
| [[Рига]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4528397|Vasiliy Filippovitsj Sjtsjadin]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-01-28
| ''[[:d:Q3916266|Rudnya, Volgograd Oblast]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-11-05
| [[Балашау]]
|-
| 1930
| 1933
| ''[[:d:Q12170089|Sergei Chernikov]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-05-11
| [[Сергиев Посад]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201577|Institute of Mathematics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201581|N.N. Krasovskii Institute of Mathematics and Mechanics of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-01-23
| [[Киев]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12578468|Irdan Nigmetovitsj Azerbaev]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-07-12
| ''[[:d:Q2736676|Zhanybek District]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| [[Алматы]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15077401|Dordzhi Antonovich Pavlov]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| ''[[:d:Q4064549|Amur-Sanan]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q786280|Басан Бадьминович Городовиков исемендәге Калмык дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4210236|Kalmyk Scientific Center of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997&lt;br/&gt;1996
| [[Элиста]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q85990704|Гончаренко, Николай Гаврилович]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-12-26
| ''[[:d:Q962476|Kompaniivka Raion]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-05-05
| [[Луганск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q134236483|Nikolay Petrovich Mikhailov]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q96657311|Institute of Geological Sciences USSR Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| 
| 1941
| [[Варвара Яхимович]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-12-17
| [[Варшава]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q16655682|Institute of Geology Ufa Scientific Center]]''
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-08-19
| [[Уфа]]
|-
| 1933
| 1937
| ''[[:d:Q12141816|Georgii Polozii]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-04-23
| ''[[:d:Q1655251|Chitinsky District]]''
| [[математик]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''&lt;br/&gt;[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-09-26
| [[Киев]]
|-
| 
| 1941
| ''[[:d:Q15076864|Aleksandr Soljanov]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-11-29
| ''[[:d:Q18792586|Nikolskoye]]''
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]''
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-10-18
| [[Пенза]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q22133523|Alexander Liber]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-01-23
| [[Полтава]]
| [[математик]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-06-27
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4244958|Vladimir Kuznetsov]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-06-30
| ''[[:d:Q1686625|Yelan]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q337449|Халыкара фән тарихы академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-03-21
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4054898|Anatoly Abramov]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-12-05
| ''[[:d:Q4217882|Kachalinskaya]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-02-17
| [[Воронеж]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4351430|Yury Perlin]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-09-17
| [[Кирсанов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146913|Ion Creangă Pedagogical State University]]''
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-03-10
| [[Кишинёв]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q78196897|Gennady Al. Samoilov]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-03-07
| ''[[:d:Q18766377|Баскатовка]]''
| [[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q134606401|Rudolf Koch]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-01-20
| [[Стәрлетамак]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-08-10
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12124242|Молодчиков Олександр Володимирович]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-08-17
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201535|Institute of the History of Ukraine]]''
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-10-11
| [[Киев]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15617467|Trifon Grigorevitsj Mazoer]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-06-24
| ''[[:d:Q4404042|Savyntsi]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-01-30
| [[Пугачев (шәһәр)|Пугачев]]
|-
| 
| 1941
| [[Василий Прокаев]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-07-01
| ''[[:d:Q19638769|Мачкасы]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4476754|Урал дәүләт педагоика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-01-24
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111820256|Сенченко Геннадий Степанович]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-02-05
| [[Украин Совет Социалистик Республикасы|Украина Совет Социалистик Республикасы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4119461|Zlinka]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-07-17
| [[Уфа]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q128984729|Vladimir Aksyonov]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-08-01
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| ''[[:d:Q114009157|хуҗалык эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-12-10
| [[Волгоград]]
|-
| 
| 1956
| ''[[:d:Q109613994|Remzi Burnas]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-06-17
| ''[[:d:Q4259761|Lisnosillia]]''
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-05-10
| [[Хакколабад|Хәккульабад]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q115172964|Васіль Васільевіч Грынін]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| ''[[:d:Q4072056|Atemar]]''
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16655757|Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Belarus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-01-30
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4400066|Valentin Rumyantsev]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-07-19
| ''[[:d:Q19639177|Novoskatovka]]''
| [[инженер]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-06-10
| [[Мәскәү]]
|-
| 1940s
| 1946
| ''[[:d:Q16495874|Solomon Adlivankin]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-12-29
| [[Минск]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4076509|Balashov branch of Saratov State University]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-04-14
| [[Пермь]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q29358745|Vladislav Stanislavovitsj Visjemirskiy]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-10-05
| [[Красноармейск (Сарытау өлкәсе)|Красноармейск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201469|V. S. Sobolev Institute of Geology and Mineralogy]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-05-05
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109485227|Курантов, Александр Павлович]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-11-26
| 
| 
| ''[[:d:Q21637489|All-Russian Scientific Research Institute of Records Management and Archival]]''
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4439519|Venedikt Timofeevitsj Stantsev]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-04-22
| [[Балашау өязе|Балашу өязе]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-09-11
| [[Екатеринбург]]
|-
| 1941
| 1943
| ''[[:d:Q15065381|Lazar Matveevich Gluskin]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-03-10
| [[Бахмут (Донецк өлкәсе)|Бахмут]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4166431|Дон дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4166093|Донбасс дәүләт техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56803|Харкау милли мәгарифбелем үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1980701|Харьков илкүләм радиоэлектроника университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-04-15
| [[Харьков]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q22919295|Y. N. Chumakov]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-07-10
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4325461|Новосибирск дәүләт педагогика үниверситеты]]''
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-05-06
| [[Новосибирск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q138266418|Сыноров, Владимир Фёдорович]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-09-22
| ''[[:d:Q4287375|Medvedevo]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-09-26
| [[Воронеж]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4070562|Vera Arkhangelskaya]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-07-15
| [[Базарлы Караболак районы]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-03-26
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4150229|Serafima Gromova]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-06-14
| ''[[:d:Q19827000|Orlovka, Talovsky District, Voronezh Oblast]]''
| [[инженер]]
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-09-16
| [[Зеленоград административ округы (Мәскәү)|Зеленоград административ округы]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12113426|Aleksandr Sergeevitsj Kosmodamianskiy]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-03-24
| ''[[:d:Q21342927|Ревны]]''
| [[Каты җисем физикасы|каты матдә физикасы]]
| ''[[:d:Q80171|Донецк илкүләм университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-06-12
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12141456|Nikolay Petrovitsj Podoljan]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-09-24
| [[Каманича]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-05-21
| [[Киев]]
|-
| 
| 1947
| ''[[:d:Q14927263|Vladimir Shevchik]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-07-01
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-02-12
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21127990|Vladimir Barkovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-01-24
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-12-31
| [[Екатеринбург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q82241310|Olga Sirotinina]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-06-27
| [[Сарытау]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-07-18
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q109356722|Лернер, Борис Львович]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-10-12
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-12-17
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4296599|Φιόντορ Μίτενκοφ]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-11-25
| [[Базарлы Караболак районы]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q845042|OKBM Afrikantov]]''
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-11-09
| [[Түбән Новгород]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q13033623|Яўген Бараноўскі]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-08-09
| [[Минск өлкәсе]]
| [[математик]]
| [[Иваново дәүләт университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q111016527|Nadia Pakhareva]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-12-20
| [[Балакау]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4152223|V. V. Gura]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-06-01
| [[Николаевск (Волгоград өлкәсе)|Николаевск]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-11-17
| [[Минск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60695324|Решетов, Владимир Павлович]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-10-16
| ''[[:d:Q4061836|Alekseyevka]]''
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-11-22
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60837342|Мямлин, Анатолий Николаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-04-01
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-07-05
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q78149090|Vsevolod M. Kuritsyn]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-07-05
| [[Воронеж]]
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-06-01
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89190511|Акентьєва Лідія Ісаївна]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-09-08
| [[Самойловка районы]]
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4267920|Lugansk National Agrarian University]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4071348|Sergey Konstantinovitsj Aslanov]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-08-18&lt;br/&gt;1929-08-18
| [[Әстерхан]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4410118|Lazar' Matveevich Sverdlov]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21534149|Aleksandr Shamaro]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926
| [[Сарытау]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4076477|Boris Balashov]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-12-07
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q165029|иликтер мантүре]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1475726|филателист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-01-20
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4452411|Aleksandr Tatarintsev]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-10-01
| [[Балашау өязе|Балашу өязе]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q4139464|В. Г. Короленко исемендәге Глазов дәүләт педагогия институты]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-01-24
| [[Глазов]]
|-
| 
| 1952
| ''[[:d:Q112988814|Плющев, Юрий Иванович]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-02-19
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| No/unknown value
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4275472|Gera Makarovskaya]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-02-02
| ''[[:d:Q1686625|Yelan]]''
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-06-10
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 1951
| ''[[:d:Q4395256|L. I. Rovnin]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-02
| [[Тирмез]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-10-29
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4475074|Pyotr Ulyanov]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-05-03
| [[Татищево районы]]
| [[математик]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-11-13
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4502209|Gleb Khudyakov]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-20
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-06-13
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4502210|Dmitry Khudyakov]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-06
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-24
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19909413|Vitaly Tanasiychuk]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-01-18
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q15143191|science communicator]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21096687|Leonid Konstantinovich Dolgopolov]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-10-21
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 1950
| ''[[:d:Q51669508|Леонид Михайлович Тимонин]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-07
| [[Яңа Борас районы]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-08-14
| [[Сарыкылыч]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q84722793|Полищук, Галина Георгиевна]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-07-16
| ''[[:d:Q2473575|Voronovytsya]]''
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-12-07
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q136008721|Vladimir Nikolaevich Andrianov]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-05-06
| ''[[:d:Q4239663|Krasny Yar]]''
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| 
| 
| 
|-
| 1947
| 1951
| ''[[:d:Q553209|Alexei Kostrikin]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-02-12
| ''[[:d:Q24324583|Bolshoy Morets]]''
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-09-22
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| [[Юрий Давыдов]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-07-31&lt;br/&gt;1929-08-31
| [[Каманича]]
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q4201736|Institute of Sociology]]''
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-04-21
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12142090|Поликарпов, Геннадий Григорьевич]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-08-16
| ''[[:d:Q13640249|Олы Глушица]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q7263671|A.O. Kovalevsky Institute of Biology of the Southern Seas]]''
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-08-11
| [[Акъяр]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15699466|Anatoly Yevstushenko]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-03-10
| ''[[:d:Q2991922|Petropavlivka Raion]]''
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-03-12
| [[Фролово]]
|-
| 1945
| 1950
| ''[[:d:Q21392959|Leonid Sergeevich Glikman]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27808149|paleoichthyologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q132753323|Булах, Борис Михайлович]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-06-10
| [[Ставрополь]]
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''&lt;br/&gt;[[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-01-21
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q61376280|Valentyna Palamarchuk]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-11-28
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3660870|Instytut pedahohiky]]''
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-12-16
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4340656|Vitaly Ochev]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-08-26
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-02-13
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4406897|Galina Samosyuk]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-09-29
| ''[[:d:Q1943710|Molochnoye]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-03-07
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4463481|Nikolay Troitsky]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-12-19
| [[Ершов районы]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-05-28
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17287372|Yury Sklyarov]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-01-27
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-06-19
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18278571|David Tyoply]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-18
| [[Әстерхан]]
| [[галим]]
| [[Әстерхан дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-10-01
| [[Әстерхан]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q115411053|Віталь Міхайлавіч Дашанкоў]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-07-23
| [[Орёл]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''
| 
| 
|-
| 1949
| 1954
| ''[[:d:Q128947998|Yakov A. Richter]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-07-26
| [[Славянск-на-Кубани]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-26
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q50279236|Anatoly Bogomolov]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-05-18
| ''[[:d:Q24559828|Krasny Yar]]''
| 
| ''[[:d:Q80171|Донецк илкүләм университеты]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201670|Institute of Applied Mathematics and Mechanics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-09-15
| [[Сарытау]]
|-
| 1951
| 1956
| ''[[:d:Q97571149|Алкснэ Арнольд Эдуардович]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-07-10
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-11-21
| [[Кривой Рог]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q464975|Lev Petrovich Pitaevskii]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-01-18
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''
| ''[[:d:Q4201800|РФА Физик проблемнар институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q930528|Тренто университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333705|Технион]]''
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-08-23
| [[Роверето]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4067412|Galina Antonova]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-05-03
| [[Аткар районы]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4685922|adult educator]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-07-05
| [[Тамбов]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4152674|Vladimir Gusev]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-04-19
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-08-29
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4162575|Adolf Borisovitsj Dichtjar]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-11-11
| [[Наро-Фоминск]]
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-02-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q51480343|Evgeny E. Nikitin]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-05-09
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q333705|Технион]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q85327095|Александрова, Вера Александровна]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-10-01
| 
| [[укытучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4142593|Mark Golubchik]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-08-06
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-11-25
| [[Саранск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17617381|Konstantin Mavrin]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-06-03
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-03-12
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q2643990|Aleksej Shestoperov]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-06-25
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-04-24
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 1958
| ''[[:d:Q18278430|Сцепинский Юрий Евгеньевич]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-09-07
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-03-07
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21130712|Valentina Yarskaya-Smirnova]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-08-15
| [[Екатеринбург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-11-13
| 
|-
| 
| 1957
| [[Вил Байбурин]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-07-02
| [[Ырынбур]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q85136934|Yuriy Karogodin]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-03-14
| [[Харьков]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102310043|Avgust Khromov]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-06-17
| ''[[:d:Q23872860|Olenkovo]]''
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4217816|Taisiya Kats]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-07-14
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-04-05
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24009980|Dmitry Lunkov]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-04-14
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11814411|documentarian]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-04
| 
|-
| 
| 1958
| ''[[:d:Q109493325|Gennady Yakovlev]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-03-10
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-05-14
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q139558393|Vyacheslav Alexandrovich Begutchev]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-05-24
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q25504180|meliorator]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-01-29
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4402412|Viktor Ryabov]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-07-22
| ''[[:d:Q18804723|Усинское]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-02-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4507250|Aleksandr Chaplik]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-25
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201787|Institute of Semiconductor Physics]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q55107881|Perederiy Valentyna Ivanivna]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-17
| [[Тикси]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4706362|Інстытут геаграфіі НАН Украіны]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112115043|Смирнов Виталий Борисович]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-04-13
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]&lt;br/&gt;[[Волгоград дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-25
| [[Волгоград]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q115411094|Аляксандр Аляксандравіч Кураеў]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-11
| [[Сарытау]]
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q106580342|Faculty of Radioengineering and Electronics]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4319797|Serafima Nikitina]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-09-01
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-10-02
| 
|-
| 
| 1960
| ''[[:d:Q4945319|Boris M. Schein]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-06-22
| [[Мәскәү]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1193547|Tulane University of Louisiana]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1070333|Арканзас университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-10-04
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12107850|Калоєров Стефан Олексійович]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-07
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15849439|Dmitry Trubetskov]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-06-14&lt;br/&gt;1938-07-14
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-12
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18279563|Adolf Demchenko]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-12-03
| [[Шостка]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-18
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q56060736|Nikolay Tikhonov]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-09-28
| [[Сарытау]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q52847968|Academician V.P.Makeyev State Rocket Centre (Russia)]]''&lt;br/&gt;[[Чиләбе дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4114109|Yefim Vodonos]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-02-01
| ''[[:d:Q219836|Звеныһородка]]''
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q1270949|Radishchev Art Museum]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4149868|Anatoly Grishin]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-02-20
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-07-07
| [[Тум|Томск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4225961|Mikhail Kogalovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-03-09
| 
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q12108968|Станіслаў Касьперскі]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| [[Новочеркасск]]
| [[шагыйрь]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q114646507|Морозова, Алла Леонтьевна]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-07
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4176386|Mikhail Yerin]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-05-29
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q958886|Павел Григорьевич Демидов исемендәге Ярославль дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-06-09
| [[Ярославль]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4380149|Valery Prozorov]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-04-29
| [[Бакы]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4537302|G. V. Âkuševa]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-01-06
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2384139|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Дәүләт рус теле институты]]''
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-12-17
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q136816653|Шляхтин, Геннадий Викторович]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-08-14
| [[Кяхта]]
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-07-18
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4072594|Anatoly Afanasyev]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-14
| ''[[:d:Q4279163|Malyy Uzen]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q260368|B.I. Stepanov Institute of Physics]]''
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-19
| [[Минск]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4259208|Yury Lepyokhin]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-09-23
| ''[[:d:Q3623602|Dergachi, Saratov Oblast]]''
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-02-16
| [[Волгоград]]
|-
| 
| 1964
| ''[[:d:Q55164793|Boris G. Mirkin]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-12-05
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q375606|Биркбек]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q138609667|Шараевский, Юрий Павлович]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-10-03
| [[Амурдагы Николаевск]]
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-01-01
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15060700|Gennadiy Petrovitsj Jarovoy]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-11-19
| ''[[:d:Q4126272|Voskresenskoye, Saratov Oblast]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-07-17
| 
|-
| 
| 
| [[Анатолий Герчиков]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-04-29
| [[Самар]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60829606|Vadim Semënovič Aniŝenko]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-10-21
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q97496745|Посадский, Виктор Николаевич]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-03-14
| [[Мичуринск]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102257083|Vitaly Arestov]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-16
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4529010|Mikhail Shchetinin]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-10-17
| ''[[:d:Q4326583|Novy Biryuzyak]]''
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-11-10
| ''[[:d:Q4453843|Tekos]]''
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q88868269|Valery Tuchin]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-02-04
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q28666155|Institute of Precision Mechanics and Control]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 1967
| ''[[:d:Q4513038|Pyotr Cherkasov]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-01-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q4201452|РФА гомуми тарих институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 1969
| ''[[:d:Q85995437|Мартазінова Вазіра Файзулівна]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-07-29
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q12164165|Ukrainian Hydrometeorological Institute]]''
| 
| 
|-
| 
| 1969
| ''[[:d:Q109485464|Бабков, Лев Михайлович]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-03-19
| [[Сарытау]]
| 
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4239985|Aleksandr Kreder]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-04-23
| [[Атбасар]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-10-30
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4370913|Mikhail Poluboyarov]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-11-15
| ''[[:d:Q4277331|Malaya Serdoba]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4405034|Viktor Sazonov]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-11-26
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-09-20
| [[Самар]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4480917|Boris Falikov]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-09-24
| [[Холмск]]
| ''[[:d:Q17488357|диннәр тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24010753|Valeriy Anikin]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-30
| [[Аткар]]
| [[математик]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24809974|Vladimir Gerdt]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-21
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1366589|«Дубна» дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01
| [[Дубна]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q29865436|Александр Николаевич Сальников]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-11-05
| [[Аткар]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60695018|Васильчук, Николай Сергеевич]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-05-19
| [[Орхава]]
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-09-29
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q103794687|Полдников, Юрий Иванович]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-04-18
| ''[[:d:Q47045423|Рыбное]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q110041211|Nikolaj Petrovič Mašovec]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-07-06
| [[Слабутски|Слободской]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-05-14
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q112552491|Sergej Grigor‘jevič Borovikov]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-02-21
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q124362692|Stepan Dadayan]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-24
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4801547|Artsakh University]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4199587|Sergey Ilyin]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-12-18
| [[Сарытау]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-04-24
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18786153|Dzhuchi Tugan-Baranovsky]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-06
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Волгоград дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-01-05
| [[Волгоград]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q51668408|Леонид Юрьевич Коссович]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-10-15
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 1972
| ''[[:d:Q51670785|Пётр Николаевич Харченко]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-10-08
| [[Кирсаново (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)]]
| [[галим]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q59101634|Rafik Grigorjan]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-11-20
| [[Била Церква|Била-Серква]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4093899|Yury Borisov]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-02-05
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-03-05
| [[Сарытау]]
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q98227867|Aleksandr Lazarevich Paradiz]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-01-01
| ''[[:d:Q13643099|Yasnaya]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1973
| ''[[:d:Q113588435|Natalia Sergeyevna Gurina]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-09-04
| [[Ртищево]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q723682|dean]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q3919286|Viciebsk State Medical University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4089633|Sergey Bogomolov]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-02-23
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q9149093|альпинист]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4173505|Վերա Եվուշկինա]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-04-18
| [[Сарытау]]
| [[композитор]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4346199|Viktor Parfyonov]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-06-21
| [[Батум]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4408429|Сарытау руханилар семинариясе]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q137018832|Александр Владимирович Базаев]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-01-21
| ''[[:d:Q3266276|Vyezdnoye]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-03-01
| ''[[:d:Q905459|Ardatov]]''
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4301590|Sergey Monakhov]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-08-21
| [[Ростов-на-Дону]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q26255592|Oleg Shommer]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-12-11
| [[Сарытау]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 2003
| ''[[:d:Q4443030|Mikhail Stolyarov]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-19
| [[Нәриман районы|Нариман районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21088196|Valery Alekseyev]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-23
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q127448523|Iosipenko Alexander Daniilovich]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-06-08
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q6957626|Nadezhda Roshchina]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-06-30
| ''[[:d:Q4439754|Staraia Porubiojka]]''
| ''[[:d:Q13382576|ишүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17674866|Dmitry Mustafin]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-06-26
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33231|фотограф]]''
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-02-04
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q24010706|Lyudmila Kornilova]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-08-16
| 
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4371934|Aleksandr Ponomaryov]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-10-13
| [[Аткар]]
| ''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1980
| ''[[:d:Q4446588|Sergey Surovov]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-10-31
| [[Сарытау]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q21091830|Буренин, Александр Григорьевич]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-28
| ''[[:d:Q3642634|Borisoglebsky Urban Okrug]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4155552|Roman Dbar]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-11-14
| [[Пицунда]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q22665614|Noerali Nazarovitsj Salichov]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-01-28
| [[Күлаб]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2669434|Russian-Tajik Slavonic University]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q62714281|Кузьмин, Иван Георгиевич]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-10-15
| ''[[:d:Q18773556|Гривки (Екатериновкан кӀошт)]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15080817|Igor Pleve]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-14
| [[Прокопьевск]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q16673925|Sergey Malykh]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-02-25
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4397941|Россия мәгариф академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4382933|Л. Г. Щукина исемендәге РМА Психология институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q96244700|Sergey Korobov]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-10-31
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1975
| 1980
| ''[[:d:Q104023472|Юдин Александр Иванович]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q60852327|Правительство Саратовской области]]''
| 
| 
|-
| 1977-09
| 1979-09
| ''[[:d:Q96101212|David Tarkhnishvili]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16063497|эволюционист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q109958058|population geneticist]]''
| ''[[:d:Q2324420|Ilia State University]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4072646|Mikhail Afanasyev]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| ''[[:d:Q4199081|Ikryanoye]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4138608|Վալենտինա Գինդլեր]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-02-24
| [[Балашау]]
| [[җырчы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15086712|Dmitry Prokudin]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-08-12
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q95920193|Vladislav Vinogradov]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-02-16
| [[Төрекмәнбашы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q117001250|Sergey Shanin]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-11-04
| [[Липецк]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10800557|киноактер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1984
| ''[[:d:Q26776674|Velikhan Mirzekhanov]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-12-10
| ''[[:d:Q28504570|Ichin]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q381160|эксперт]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q96733063|Vostokovedenie i Afrikanistika]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201452|РФА гомуми тарих институты]]''&lt;br/&gt;[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q30346650|Vera Afanasieva]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-09-26
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60832405|Elena Rostislavovna I︠A︡rskai︠a︡-Smirnova]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-11-28
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;[[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4721311|Alexey Chernyshov]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-02-24
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q15207679|Vadim Mikhaylin]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-12-13
| [[Мияс]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q462390|доцент]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829999|культуролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q62714160|Алёшина, Марина Владимировна]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-10-26
| [[Сарытау өлкәсе]]
| 
| 
| 
| 
|-
| 1983-09-01
| 1988-08-28
| ''[[:d:Q59204851|Iren E Kuznetsova]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-07-14
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17675145|Igor Meglinski]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-04-03
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1201513|Отаго университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19715616|Sevinc Hüseynova]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-01-28
| [[Славьянка (Гәдәбәй)]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4214272|Sergey Karasyov]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-09-12
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4483565|Physical technical lyceum 1, Saratov]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q25390523|Konstantin Andreyev]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-07-28
| [[Аткар]]
| [[адвокат]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q90156601|Roman Chuychenko]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-06-20
| [[Моздок|Мәздәк]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q60829518|Igor Kuznetsov]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-04-05
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4480803|MSU Faculty of Political Science]]''
| 
| 
|-
| 1991-09-01
| 1996-06-30
| ''[[:d:Q56046360|Alexander E. Hramov]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-09-20
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4406401|Самара дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''&lt;br/&gt;[[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1992
| 1997
| ''[[:d:Q18404879|Flawian Mitrofanov]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-11-17
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q91187063|Eastern Orthodox monk]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q18618519|Andrew Kozenko]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-01-15
| [[Малгобәк|Малгобек]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q18340732|Meduza]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q7453997|Sergey Khovanskiy]]''
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-02-12
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| ''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q4154701|Elizaveta Danilova]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-01-15
| [[Сарытау]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| [[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 2001
| ''[[:d:Q58407712|Marina Barulina]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]''
| ''[[:d:Q28666155|Institute of Precision Mechanics and Control]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q51669657|Marta Antonicheva]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-03-08
| [[Бакы]]
| [[язучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q126028512|Кубанкин, Дмитрий Александрович]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-01-22
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q16694641|Local Museum of Saratov Oblast]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q19910770|Ekaterina Melnikova]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-08-29
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q6968045|Natalia Lobova]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-09-03
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| ''[[:d:Q16004471|kayaker]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 2009
| ''[[:d:Q138380731|Yuri Kasimtsev]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-07-17
| ''[[:d:Q4199413|Ilovatka]]''
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18545066|stand-up comedian]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q17605618|Kira Stepanova]]''
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-11-12
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
| ''[[:d:Q16004471|kayaker]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q108318274|Iuliia Shishova]]''
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-03-30
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 1994
| ''[[:d:Q134704045|Sergey Pozharnik]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| [[Сарытау]]
| [[эшкуар]]
| 
| 
| 
|-
| 1981-09
| 1986-07
| ''[[:d:Q21388322|Vasily Victorovich Anikin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2012-09-01
| 2015-09-01
| ''[[:d:Q27500536|Alexey S. Sazhnev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201423|Ivan Dmitrievich Papanin  Institute of Biology of Inland Waters]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q28500924|Օլգա Շինդինա]]''
| 
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1978
| 1987
| ''[[:d:Q37367969|Igor Jouline]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q714439|Oak Ridge National Laboratory]]''&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1150105|Теннесси университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6669083|Loma Linda University School of Medicine]]''&lt;br/&gt;[[Оксфорд университеты]]
| 
| 
|-
| 1992-10-01&lt;br/&gt;1984-09-01
| 1996-11-05&lt;br/&gt;1989-07-01
| ''[[:d:Q41045886|Olga V. Sosnovtseva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''
| 
| 
|-
| 1990
| 1994
| ''[[:d:Q41549838|Victor Sysoev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
| 
| 
|-
| 1983
| 1990
| ''[[:d:Q41862801|Alexandre Chigaev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1190812|University of New Mexico]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q379848|Los Alamos National Laboratory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''
| 
| 
|-
| 1967-09-01
| 1972-06-30
| ''[[:d:Q42239051|Igor Nefedov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q300980|Aalto University]]''
| 
| 
|-
| 1999-06
| 2004-06
| ''[[:d:Q43260346|Arthur Kopylov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263711|Research Institute of General Pathology and Pathophysiology, the Russian Academy of Medical Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19908058|Institute of Biomedical Chemistry]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201434|Institute of Cell Biophysics]]''
| 
| 
|-
| 1979-09-01
| 1982-05-31
| ''[[:d:Q43771441|Vladimir Ponomarenko]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]''
| 
| 
|-
| 1991
| 1995
| ''[[:d:Q46665553|Marina Chernyshova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2007-10-01&lt;br/&gt;2001-09-01
| 2010-09-10&lt;br/&gt;2006-06-30
| ''[[:d:Q51235817|Sergey V Astakhov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 
| 
|-
| 2011-09-01
| 
| ''[[:d:Q51534881|Yury Ishbulatov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1993-10-01&lt;br/&gt;1988-06-01
| 1997-10-01&lt;br/&gt;1993-06-01
| ''[[:d:Q51708666|Natalia B. Janson]]''
| 
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1434547|Лафборо университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q262854|Ләнкәстер үнивирситите]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2014-09-01&lt;br/&gt;2009-09-01
| 2014-07-01
| ''[[:d:Q52850035|Nadezhda Semenova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 1978
| ''[[:d:Q55154167|Dmitry A. Zimnyakov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q28666155|Institute of Precision Mechanics and Control]]''
| 
| 
|-
| 
| 2008&lt;br/&gt;2005
| ''[[:d:Q56568598|Irina Khromova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q245247|Лондон король көллияте]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3179598|Public University of Navarre]]''
| 
| 
|-
| 1999-09
| 2004-06
| ''[[:d:Q57047257|Ilya V Sysoev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2007-09-01
| 2012-07-04
| ''[[:d:Q57451126|Artur Prilepsky]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]''
| 
| 
|-
| 2003-09-01
| 
| ''[[:d:Q57482443|Andrey Rytik]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1988-09-01
| 1993-06-30
| ''[[:d:Q58332203|Irina Goryacheva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1979-09-01
| 1984-05-31
| ''[[:d:Q58924667|Konstantin Grankin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4071802|Ulugh Beg Astronomical Institute]]''
| 
| 
|-
| 
| 1993
| ''[[:d:Q59198245|Elina A Genina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1983
| 1991
| ''[[:d:Q59689736|Oleg Ermakov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Пенза дәүләт университеты]]
| 
| 
|-
| 2001
| 2006
| ''[[:d:Q59702846|Svetlana S Konnova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1999-09-01
| 2004-07-01
| ''[[:d:Q60061783|Daniil N Bratashov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1997-07-20&lt;br/&gt;1987-10-20&lt;br/&gt;1978-09-01
| 2001-03-30&lt;br/&gt;1990-10-20&lt;br/&gt;1983-06-20
| ''[[:d:Q60962228|Dmitry Postnov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2009-07-01
| 
| ''[[:d:Q61336386|Olga E Glukhova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2004-09-01
| 2009-06-01
| ''[[:d:Q61473892|Alexandr V. Sadovnikov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 1975
| ''[[:d:Q61831060|Alexander N Yakunin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q28666155|Institute of Precision Mechanics and Control]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q62610244|Alexander Balanov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1434547|Лафборо университеты]]''
| 
| 
|-
| 2012-03-01
| 
| ''[[:d:Q62731164|Svetlana Klimova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2003-09
| 2008-06
| ''[[:d:Q63770987|Varvara Kozyreva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q5020439|California Department of Public Health]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q115376|Көнбатыш Вирҗиния үнивирситите]]''
| 
| 
|-
| 2000-09-01
| 2004-06-30
| ''[[:d:Q63889394|Irina V Kabakova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1145731|University of Technology Sydney]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1002486|AMOLF]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q487556|Сидней университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q66605794|Mike Mirzayanov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5140130|Codeforces]]''
| 
| 
|-
| 1976-09-01
| 1981-08-30
| ''[[:d:Q71623909|Alexey Aksinenko]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263216|Institute of Physiologically Active Compounds]]''
| 
| 
|-
| 1970-10-01&lt;br/&gt;1965-09-01
| 1973-10-01&lt;br/&gt;1970-07-20
| ''[[:d:Q72142829|Marina V. Frontasyeva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| 
| 
|-
| 1991-08-01&lt;br/&gt;1984-09-01
| 1996-01-18&lt;br/&gt;1991-07-01
| ''[[:d:Q73464819|Nikita Ryskin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1970
| 1975
| ''[[:d:Q74409202|Victor F. Melnikov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| 
| 
|-
| 2012-10-04
| 2012-10-04
| ''[[:d:Q77193420|Vladimir Salmin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Себер федераль университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4239243|Красноярск дәүләт медицина университеты]]''
| 
| 
|-
| 1973-09-01
| 1978-06-01
| ''[[:d:Q78067127|Svetlana Konnova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1981
| 1987
| ''[[:d:Q79925793|Svetlana Belova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52842944|Saratov Research Institute of Traumatology and Orthopedics]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q80814769|Lilia Petrova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]''
| 
| 
|-
| 2005-09-01&lt;br/&gt;2000-09-01
| 2008-11-14&lt;br/&gt;2005-07-31
| ''[[:d:Q83420091|Andrey V Starodubov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1995-09-01
| 
| ''[[:d:Q83423231|Julia Skibina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1995-08
| 2000-06
| ''[[:d:Q83579666|Yulia A Getmanenko]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q793867|Скриппс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864855|Җорҗия технология университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q83975467|Marina Burashnikova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q84033045|Michael Slepchenkov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2000-09-01
| 2006-06-01
| ''[[:d:Q84766226|Denis V Fateev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2015-09-01&lt;br/&gt;2010-09-01
| 2019-09-01&lt;br/&gt;2015-07-08
| ''[[:d:Q85498149|Ekaterina S Prikhozhdenko]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2005-09-01&lt;br/&gt;2010
| 2010-07-03&lt;br/&gt;2013
| ''[[:d:Q85721436|Sergey German]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2003
| 2008
| ''[[:d:Q85886768|Porshakov Aleksandr Porshakov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30265880|Russian Scientific Research Institute Microbe]]''
| 
| 
|-
| 2016
| 
| ''[[:d:Q86088421|Ekaterina Lengert]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| 
| 
|-
| 1990-10-10&lt;br/&gt;1982-09-01
| 1993-10-10&lt;br/&gt;1989-07-01
| ''[[:d:Q86606337|Evgeny G Glukhovskoy]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q86774060|Denis Utkin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30265880|Russian Scientific Research Institute Microbe]]''
| 
| 
|-
| 1994-09-01&lt;br/&gt;1984-09-01
| 1997-12-31&lt;br/&gt;1988-06-20
| ''[[:d:Q86788269|Svetlana Rogacheva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''
| 
| 
|-
| 2012&lt;br/&gt;2007
| 2016&lt;br/&gt;2012
| ''[[:d:Q87038568|Vladimir Semenov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''
| 
| 
|-
| 1974-09-01
| 1979-07-01
| ''[[:d:Q87315135|Alexander Fainleib]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2011
| 2014
| ''[[:d:Q87412554|Alexey M Tsikin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q87675672|Anastassia N. Alexandrova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''
| 
| 
|-
| 2009-09
| 2014-06
| ''[[:d:Q87702937|Mariia Saveleva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2013&lt;br/&gt;2008
| 2013
| ''[[:d:Q87764198|Anton Sdobnov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1357517|Оулу университеты]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q87927854|Maria Kupryashina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]''
| 
| 
|-
| 2014-05-06
| 2018-12
| ''[[:d:Q87948559|Maxim A Kurochkin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2002
| 2007
| ''[[:d:Q87978278|Alexander V Cherkasov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2014-09-01&lt;br/&gt;2006-09-01&lt;br/&gt;2001-09-01
| 2016-07-31&lt;br/&gt;2009-12-31&lt;br/&gt;2006-07-31
| ''[[:d:Q88076802|Ekaterina N Lazareva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2011-09-01
| 2017-06-01
| ''[[:d:Q88164483|Anatoly A Abalymov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1137665|Гент университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''
| 
| 
|-
| 2012&lt;br/&gt;2007
| 2015&lt;br/&gt;2012
| ''[[:d:Q88234242|Nikita S Frolov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q833670|Лөвен католик университеты]]''&lt;br/&gt;[[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1988-09-01
| 1994-06-30
| ''[[:d:Q88293966|Natalia A Burmistrova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89250501|Денис Воронин]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2008
| 2013
| ''[[:d:Q89267689|Stella Yevstigneyeva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89387895|Anton Krynkin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q823917|Шеффилд университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89443344|Andrey Grachev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2012-09-01&lt;br/&gt;2007-09-01
| 2016-10-01&lt;br/&gt;2012-06-23
| ''[[:d:Q89443346|Dmitry Mitin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1994
| 2003
| ''[[:d:Q89456013|Vladislav V Serov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1997-09-01
| 2007-05-30
| ''[[:d:Q89631718|Popyhova Era]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''
| 
| 
|-
| 2010-09-01
| 
| ''[[:d:Q89759985|Tatiana M Medvedeva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201459|Institute of Higher Nervous Activity]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1969-09-01
| 1974-07-01
| ''[[:d:Q89807815|Vladimir Kisin]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2011-09-01&lt;br/&gt;2015-09-01
| 2015-07-01&lt;br/&gt;2017-08-31
| ''[[:d:Q89953195|Elena Pitsik]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q89953197|Vadim Grubov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 1985
| ''[[:d:Q90225106|I B Zakharova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q90773181|Yulia Svenskaya]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2014-09&lt;br/&gt;2018-09
| 2018-06&lt;br/&gt;2020-06
| ''[[:d:Q90773656|Anastasiia A Kozlova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2011-09-01&lt;br/&gt;2015-09-01
| 2015-07-01&lt;br/&gt;2017-07-01
| ''[[:d:Q90773658|Roman A Verkhovskii]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2013
| 2017
| ''[[:d:Q90913190|Ekaterina Zinchenko]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 1994
| 2003
| ''[[:d:Q91798503|Elena S Yurina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263208|Institute of Solution Chemistry]]''
| 
| 
|-
| 1997-09-01
| 2002-06-01
| ''[[:d:Q92067591|Ekaterina Y Shurkova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1474100|Old Dominion University]]''&lt;br/&gt;[[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]]
| 
| 
|-
| 2012-09-01
| 2018-09-01
| ''[[:d:Q92686834|Anna M Vostrikova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 2014-09-01
| 2016-06-29
| ''[[:d:Q92911748|Boris Latosh]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12586769|Institute for Basic Science]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1366589|«Дубна» дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1161297|Сассекс университеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| 
| 
|-
| 1985-09
| 1990-06
| ''[[:d:Q92978074|Anna B Shipovskaya]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1998-09
| 2003-06
| ''[[:d:Q92978077|Olga N Malinkina]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1995-09-01
| 2000-06-08
| ''[[:d:Q93042332|Danila Prikazchikov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1737734|University of Keele]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| 
| 
|-
| 1971-06-11
| 
| ''[[:d:Q93190188|Boris D Zaitsev]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2007-10-01&lt;br/&gt;2002-09-01
| 2011-02-17&lt;br/&gt;2007-06-14
| ''[[:d:Q94481042|Nataliya Stankevich]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;[[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| 
| 
|-
| 2002
| 2007
| ''[[:d:Q95561338|Elena L Kossovich]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| 
| 
|-
| 1993-09-01
| 1999-06
| ''[[:d:Q95989196|N Y Rusetskaya]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 2009
| 2015
| ''[[:d:Q96197503|Eugene A Sheck]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q15846344|Смоленск дәүләт медицина университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q96824806|Yulia Filip'echeva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]''
| 
| 
|-
| 2003
| 2009
| ''[[:d:Q98158372|Alina Ryabova]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102288211|Vasilii' A. Fortunatov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102289388|Valentin S. Trokhimenko]]''
| 
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102291179|Vladimir S. Garvatsky]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102291182|Vladimir T. Kulik]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 1964
| 1969
| ''[[:d:Q102292970|Vladimir Abramovich Strauss]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102301162|Vladislav Fedorovich Emel'yanov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102301328|Iosif Yakovlevich Chernyavskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102304277|Georgii Petrovich Boev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102307393|Sergey Yurievich Graf]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102307394|Olga Evgenievna Baranova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102307395|Alexander Anatolievich Golubev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102307396|Victor Vadimovich Grigoriev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102307397|Denis Leonidovich Stupin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102311540|Anton Sergeevich Galaev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102311541|Mark Volfovich Losik]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102317375|Anna L. Libih (Libikh)]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102347653|Sergey Buterin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102347655|Mikhail Ignatiev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102347656|Konstantin Kravchenko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102347659|Pavel Kudishin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102347660|Yulja Kuryshova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102347661|Dmitry Lukomskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102347664|Oleg Gorbunov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102347667|Dmitry Poplavskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102360669|Evgenii N. Roiz]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102370910|Vladislav Bronislavovich Poplavskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102370913|Albert Vladimirovich Gohman]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102370920|Yurii Ivanovich Ermakov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102370925|Viacheslav Nikolaevich Salii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102371035|Valerii Aftahovich Yumaguzhin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102371039|Viktor Vladimirovich Rozen]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102371042|Oleg Vladimirovich Shimel'fenig]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102371045|A. S. Udalov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102383195|Mark A. Spivak]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102383196|Yurii E. Penzov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102383227|Samuil A. Kaganov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102383228|I. S. Tarasov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102383597|Natal'ya Fyodorovna Ržehina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102383600|S. M. Čašečnikov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102383604|Nikolai' Kabanov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102384671|Georgiĭ I. Žotikov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102384672|David Efimovich Chernyĭ]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102385555|F. Kagan]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102385557|A. Peršin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102386459|A. F. Ravič]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102386465|Vladislav L. Arkhangelʹskiĭ]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102386469|E. V. Pavlovskiĭ]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102386472|A. I. Raben]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102387377|M. B. Dikhtyar']]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102387381|Sergei' D. Orlov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102387384|Sergei' A. Liber]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102393765|Alexander Vasil'ev]]''
| 
| 
| [[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102399594|Anastasia Vladimirovna Zharkova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102399600|Svetlana Gennadievna Kurnosova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102399601|Andrei Vladimirovich Filkin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102399602|Mikhail Borisovich Abrosimov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102399820|Mikhail Aleksandrovich Kabanov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102399821|Mikhail Matveevich Katz]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102399822|Aleksandra Valerievna Kireeva]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102399824|Aleksandr Alekseevich Dolgov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102400005|Igor Ivanovich Melnik]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102403052|Sergey Valentinovich Bykov]]''
| 
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102403626|Ol'ga Valentinovna Okhlupina]]''
| 
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102406553|Galina Kamyshova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q102435250|Iraida Frolova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q103001398|Pavel Gumenyuk]]''
| 
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q103001407|Alexander Kuznetsov]]''
| 
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q103001420|Svetlana Romanova]]''
| 
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
|-
| 1989
| 1994
| ''[[:d:Q103824638|Pavel V Kuptsov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q104677652|Yury Blinkov]]''
| 
| 
| [[математик]]
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты&lt;br/&gt;[[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 2007
| ''[[:d:Q107500913|Artur Davoyan]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''&lt;br/&gt;[[Pensilvaniä universitetı|Пенсилвания университеты]]
| 
| 
|-
| 
| 1994
| ''[[:d:Q109600308|Tatʹi︠a︡na Nikolaevna Medvedeva]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 1966-04
| 2013-12
| ''[[:d:Q122842155|Iya IIvanovna Molostovskaya]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q123585517|Mikhail Krasnov]]''
| 
| [[Сарытау]]
| [[укытучы]]
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| ''[[:d:Q136087475|Taisiia Ivanovna Lukiantseva]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
&lt;small&gt;{{искәрмәләр}}&lt;/small&gt;

== Әдәбият ==
* [http://leftinmsu.narod.ru/library_files/books/Universytety_narkompros_files/444.htm Саратовский государственный университет им. Н. Г. Чернышевского] // [http://leftinmsu.narod.ru/library_files/books/Universytety_narkompros_files/Universytety_narkompros.html Университеты и научные учреждения] / Ред. коллегия: Р. И. Белкин, Г. И. Бройдо, [[Хаҗи Габидуллин|Х. З. Габидуллин]] и др.; Наркомпрос РСФСР. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.; Л.: Объединённое научно-техническое издательство, 1935. — VIII, 585 с.

== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}

== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
{{Россия классик университетлары ассоциациясе}}

[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:1909 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Сарытау дәүләт университеты]]</text>
      <sha1>7cz952b652g2mxfs8rx2vdfp1govlh0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нәфис</title>
    <ns>0</ns>
    <id>389927</id>
    <revision>
      <id>5935629</id>
      <parentid>4711270</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T15:32:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20951-15</username>
        <id>60255</id>
      </contributor>
      <origin>5935629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30050" sha1="bsq5mrb3x98k5gmq4esyb7vawijro28" xml:space="preserve">{{Предприятия карточкасы|исеме=«Нәфис» компанияләр төркеме|число сотрудников=4000 якын (2012)&lt;ref&gt;[http://www.nefco.ru/news/important_news_detail/94 Оборот ГК «Нэфис» в первом квартале 2012 года вырос в 1,5 раза] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304045317/http://www.nefco.ru/news/important_news_detail/94 |date=2016-03-04 }} // Официальный сайт ГК «Нэфис». — 2012. — 30 мая.&lt;/ref&gt;|lat_deg=55.7674|lat_dir=N|lon_deg=49.1243|lon_dir=E|CoordScale=2000|region=RU|сайт=[http://www.nefco.ru/ www.nefco.ru]|материнская компания=ПАО «Нэфис Косметикс» — Казанский химический комбинат имени М. Вахитова (мыловаренный и свечной завод № 1 бывш. Крестовниковых)&lt;!--это действительно полное современное название компании, см. её устав--&gt;|чистая прибыль=369 млн руб. (2014)&lt;ref name=&quot;chistaya pribyl&quot;&gt;[https://www.business-gazeta.ru/blog/205997 // ГК «Нэфис» увеличила чистую прибыль на 68% ]&lt;/ref&gt;|логотип=Логотип ПАО Нэфис Косметикс.png|операционная прибыль=39,2 млрд руб. (2015)&lt;ref name=&quot;oborot&quot; /&gt;|оборот=44,5 млрд руб. (2015)&lt;ref name=&quot;oborot&quot;&gt;[https://www.business-gazeta.ru/blog/307162 //Группа компаний «Нэфис» подвела итоги 2015 года ]&lt;/ref&gt;|продукция=мыло, стиральный порошок, другие моющие и чистящие средства; свечи, технические кислоты; майонез, кетчуп и соусы; подсолнечное и рапсовое масло|отрасль=азык-төлек сәнәгате|ключевые фигуры=[[Нуреев Рустем Рауфович]] (генеральный директор ПАО «Нэфис Косметикс»),&lt;br&gt;&lt;!-- Дмитрий Владимирович Хайбуллин (гендиректор ПАО «Нэфис Косметикс»),&lt;br /&gt;--&gt;
[[Самаренкин, Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Анатольевич Самаренкин]] (председатель советов директоров ОАО «Казанский жировой комбинат» и ОАО «Казанский МЭЗ»)&lt;!--,&lt;br /&gt;
Анатолий Михайлович Тюрников (гендиректор ОАО «Казанский жировой комбинат»),&lt;br /&gt;
Михаил Федорович Сыровацкий (гендиректор ОАО «Казанский МЭЗ»)--&gt;|урнашыу={{Флагификация|Россия}}: [[Казань]], [[Габдулла Тукай урамы (Казан)|Габдулла Тукай урамы]], 152|основатели=Валентин Константинович и Иосиф Константинович Крестовниковы|прежние названия=Стеариновый-химический и мыловаренный завод Фабрично-торгового товарищества братьев Крестовниковых;&lt;br&gt;Казанский государственный мыловаренный, свечной и химический завод № 1 им. М.-Н. Вахитова;&lt;br&gt;Казанский государственный жировой комбинат им. М.-Н. Вахитова;&lt;br&gt;Казанский ордена Трудового Красного Знамени химический комбинат им. М. Вахитова|тип=Холдинг|нигезе салынган=[[1855]]}}

'''Нәфис''' — [[Казан|Казанда]] урнашкан көнкүреш химиясе һәм май продукциясе җитештерүчеләрне берләштерүче [[Русия|Россия]] холдингы.

[[2022 ел]]да холдингка '''«Хезмәт батырлыгы предприятиесе»''' дигән мактаулы исем бирелгән&lt;ref&gt;[https://tatar-inform.tatar/news/rustam-minnixanov-pozdravil-nefis-kosmetiks-so-170-letiem-5915113  Рөстәм Миңнеханов «Нәфис Косметикс»ны 170 еллыгы белән котлады.] [[Татар-информ]], 3.12.2025&lt;/ref&gt;.
== Тарих ==

=== Революциягә кадәрге чор ===
[[Файл:Stearinovyj_zavod_v_Kazani.jpg|сулда|мини|250x250пкс| Казан Крестовниковларның стеарин-шәм заводы беренче эшләгән елында.]]
1855 елда абыйлы-энеле Крестовниковлар Мәскәү фабрикантлары Екатеринбург урамындагы (хәзер [[Габдулла Тукай урамы (Казан)|Габдулла Тукай урамы]]) [[Пләтән]] бистәсендә стеарин-шәм заводы төзүне оештыра. Крестовниковлар заводы, гыйбадәт кылу һәм изгеләндерү белән, 1855 елның 28 декабрендә ачыла&lt;ref name=&quot;historyco&quot;&gt;См.: [http://www.nefco.ru/#Yy04LTA= История компании] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120629215003/http://www.nefco.ru/#Yy04LTA= |date=2012-06-29 }} // Официальный сайт ГК «Нэфис».&lt;/ref&gt;. Завод проектының авторы — [[Казан университеты|Казан университетының технология кафедрасы]] мөдире, профессор [[Модест Киттары|М. Я. Киттары]]. Завод төзелешенә чыгымнар 30 мең сум тәшкил иткән. Бер елдан соң завод әйләнеше 400 мең сумга кадәр җиткән.1856 елның гыйнварында чыгарылган шәмнәрнең беренче партиясен Николай Крестовников Казан губернаторына тапшыра&lt;ref name=&quot;historyco&quot; /&gt;. 1856 елда завод каты сабын кисәге чыгара башлый, аны җитештерү өчен өстәмә корпус төзелә. Предприятиенең башка продукциясе — экспортка плитәләрдә җибәрелә торган стеарин, шулай ук, минераль һәм үсемлек майларын алмаштыручы олеин кислотасы.

1861 елда завод продукциясе беренче премияләр яулый: Ирекле икътисади җәмгыятьтән зур алтын медаль һәм Россия Финанс министрлыгыннан көмеш медаль&lt;ref name=&quot;historyco&quot; /&gt;. 
[[Файл:Glavny_korpus_stearinovogo_zavoda_v_Kazani.jpg|сулда|мини|300x300пкс| Заводның төп бинасы XIX гасыр ахырында.]]
1860 елларда завод 24 га мәйдан били, анда 100дән артык корылма һәм 5 фабрика корпусы урнашкан була. 1871—1873 елларда, Кабан артында (элеккеге Пләтән авылы урынында) урнашкан предприятиенең җитештерү комплексы территориясендә, архитектор Н. И. Ужумедский-Грицевич проекты буенча, ике катлы лаборатория, остаханәләр, пекарнялар һәм башка биналар төзелгән&lt;ref name=&quot;minkult&quot;&gt;[http://mincult.tatarstan.ru/rus/info.php?id=220323 Комплекс зданий завода братьев Крестовниковых]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Сайт Министерства культуры РТ на официальном портале Правительства Татарстана.&lt;/ref&gt;.

1892 елда аның продукция сату күләме 5 млн. сум тәшкил иткән. Заводта эшчеләр саны 2000 кешегә җиткән. Завод каршында балалар өчен хастаханә, мәктәп оештырылган.

1909 елда, элек Крестовниковлар заводында эшләгән, Харьков технология институты профессоры [[Сергей Фокин|С. А. Фокин]] җитәкчелегендә, Казанда Россиядә майларны гидрогенизацияләү өчен беренче җайланма төзелә.

=== Совет чоры ===
1918 елның 28 июнендә кабул ителгән [[Бөтенрусия Үзәк Башкарма Комитеты|РСФСР Үзәк Башкарма комитеты]] һәм [[Халык комиссарлары шурасы|РСФСР Халык Комиссарлары Советы]] карары нигезендә Крестовниковлар заводы элеккеге хуҗалардан республика милкенә күчәргә тиеш була, әмма 1918 елның җәендә [[Казанны штурмлау (1918 ел, август)|Казанга КомУч халык армиясе штурмы]] комачаулый. [[Казан операциясе|Казан операциясеннән]] соң гына, завод тулысынча миллиләштерелгән һәм Центрожир (РСФСР Югары халык хуҗалыгы Советының май сәнәгате баш комитеты) буйсынуына тапшырылган. 1919 елның гыйнварыннан ул «1 нче номерлы Дәүләт сабын кайнату һәм шәм заводы» дип атала башлый.

[[Ватандашлар сугышы|Ватандашлар сугышыннан]] соң завод бик авыр хәлдә кала. 1921 елда эшчеләр 830 тонна сабын чыгара алалар (бу күрсәткечтән сугышка кадәрге 5,4%). Идел буенда корылык һәм [[1921-1922 еллар ачлыгы|ачлык]] аркасында җитештерүне чимал белән тәэмин итү проблемасы туа. Центрожир заводны ябарга маташса да, каршылыкка очрый һәм аны яңа оешкан Татарстан Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгына бирә.

1922 елда заводка революционер [[Мулланур Вахитов]] исеме бирелә, ул «Мулланур Вахитов исемендәге 1 номерлы Дәүләт сабын кайнату, шәм һәм химия заводы» исемен ала.

[[Бөек Ватан сугышы]] вакытында комбинатының шактый эшчеләр саны [[Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәренә]] чакырылганга, завод хезмәткәрләренең гомуми саны 1500дән 600гә кадәр кимегән. Заводта оборона продукциясе — глицерин җитештерүне арттырганнар, шулай ук шартлаткыч катнашмалар өчен порошоклар җитештерүне үзләштергәннәр.

1955—1965 елларда Казан май комбинатында масштаблы реконструкция башкарыла — җитештерү куәтләре күп тапкырлар арттырыла, яңа складлар төзелә. 

1965 елдан предприятие «М. Вахитов исемендәге Казан химия комбинаты» дип атала башлый.

Җитештерелә торган продукция күләме һәм товарларның сыйфаты буенча югары күрсәткечләргә ирешүе өчен, 1976 елда Вахитов исемендәге Казан химия комбинаты [[Кызыл Байрак Хезмәт ордены|Хезмәт Кызыл Байрагы ордены]] белән бүләкләнә. Предприятие продукциясенең төп төрләренә «СССР Дәүләт Сыйфат билгесе» бирелә.

=== Хәзерге заман тарихы ===
«Татарстан Республикасында дәүләт һәм коммуналь милекне үзгәртеп кору (дәүләтләштерү һәм хосусыйлаштыру турында)» Татарстан Республикасы Законы нигезендә предприятие хосусыйлаштырыла: 1992 елның 4 декабрендә Татарстан Дәүләт милке Вахитов исемендәге химкомбинатка республикада беренче дәүләт предприятиесен хосусыйлаштыру турында 1 нче номерлы таныклык бирә&lt;ref name=&quot;historyco4&quot;&gt;См.: [http://www.nefco.ru/#Yy04LTA= История компании] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120629215003/http://www.nefco.ru/#Yy04LTA= |date=2012-06-29 }} // Официальный сайт ГК «Нэфис».&lt;/ref&gt;. 1993 елның 25 гыйнварыннан предприятие «Нәфис» АҖ дип атала башлый.

== Структурасы һәм хуҗалары ==
«Нәфис» компанияләр төркеменә «Нәфис Косметикс» ААҖ, «Казан май комбинаты» ААҖ, «Казан МЭЗ» ААҖ (Казан май экстракциясе заводы) һәм «Нәфис-Биопродукт» ААҖ керә. «Нәфис Косметикс» (М Вахитов исемендәге Казан химия комбинаты) төп җәмгыятенең җитештерүләре Казанның Идел буе районында урнашкан. Бүлендек предприятиеләре: Казан май комбинаты, Казан май экстрация заводы һәм «Нәфис-Биопродукт» ААҖ җитештерүләре Татарстанның [[Лаеш районы]] [[Усад (Лаеш районы)|Усады]] авылында урнашкан. Холдингның баш офисы [[Вахитов мәйданы (Казан)|Вахитов мәйданы]] янында урнашкан.

2012 елның беренче кварталына «Нәфис Косметикс» ААҖ акцияләренең төп хуҗалары: Н. С. Клячина (26,35 %), компаниянең директорлар советы рәисе И. Б. Богуславский (21,7 %), З. Г. Сыровацкая (18,83 %), компания гендиректоры Д. В. Хәйбуллин (7 %), М. Ф. Сыровацкий (5,3 %), Д. А. Самаренкин (2,04 %), Ш. Р. Габдуллин (0,44 %) һәм «Казан май комбинаты» ААҖ (0,11%)&lt;ref&gt;[http://www.nefco.ru/#cy0yNg== Информация для акционеров ОАО «Нэфис Косметикс»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120629215003/http://www.nefco.ru/#cy0yNg== |date=2012-06-29 }} // Официальный сайт ГК «Нэфис». — 2012. — 31 марта.&lt;/ref&gt;.

2012 елның беренче кварталына «Казан май комбинаты» ААҖ акцияләренең төп хуҗалары: Н. С. Клячина (44,5 %), [[Ирек Богуславский|И. Б. Богуславский]] (24,56 %), компаниянең директорлар советы рәисе [[Дмитрий Самаренкин|Д. А. Самаренкин]] (20,51 %) һәм М. Ф. Сыровацкий (3,64%)&lt;ref&gt;[http://www.nefco.ru/#cy0yNw== Информация для акционеров ОАО «Казанский жировой комбинат»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120629215003/http://www.nefco.ru/#cy0yNw== |date=2012-06-29 }} // Официальный сайт ГК «Нэфис». — 2012. — 31 марта.&lt;/ref&gt;. Компаниянең гендиректоры — А. М. Тюрников.

2012 елның беренче кварталына «Казан МЭЗ» ААҖ акцияләре хуҗалары: «Нәфис Косметикс» ААҖ (71,86 %) һәм »Татарстан Республикасы Инвестиция-венчур фонды» дәүләт коммерцияле булмаган оешмасы (28,14 %)&lt;ref&gt;[http://www.nefco.ru/#cy0yOA== Информация для акционеров ОАО «Казанский МЭЗ»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120629215003/http://www.nefco.ru/#cy0yOA== |date=2012-06-29 }} // Официальный сайт ГК «Нэфис». — 2012. — 31 марта.&lt;/ref&gt;. Компаниянең гендиректоры — М. Ф. Сыровацкий.

2012 елның беренче кварталына «Нәфис-Биопродукт» ААҖ акцияләренең хуҗалары: «Казан май комбинаты» ААҖ (36 %) һәм «Казан МЭЗ» ААҖ (64%)&lt;ref&gt;[http://nefis-bio.ru/ Информация ОАО «Нэфис-Биопродукт»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130919103655/http://nefis-bio.ru/ |date=2013-09-19 }} // Официальный сайт ОАО «Нэфис-Биопродукт». — 2012. — 31 марта.&lt;/ref&gt;. Компаниянең гендиректоры — Н. И. Дорохова.

== Эшләнмә ==
[[Файл:BiMax_Color_gel_1000g..JPG|ссылка=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:BiMax_Color_gel_1000g..JPG|уңда|мини|187x187пкс|Юу өчен гель BiMAX.]]
«Нәфис» компанияләр төркеме — Русиядә көнкүреш химиясе һәм май эшләнмә җитештерүчеләрнең иң эреләреннән берсе. 

«Нәфис Косметикс» ААҖ химия продукциясен: көнкүреш химиясе (сабын, синтетик юу әйберләре, коры юу әйберләре, сыек юу әйберләре), шәмнәр, майлы техник кислоталар, глицерин, пластификаторлар, флотогудрон һәм башкаларны җитештерә. Предприятие барлыгы 300дән артык төрдә продукция чыгара&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nefco.ru/#Yy04LTA=|title=Группа компаний «Нэфис»|publisher=Официальный сайт ОАО «Нэфис Косметикс».|accessdate=2020-12-29|archivedate=2012-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120629215003/http://www.nefco.ru/#Yy04LTA=}}&lt;/ref&gt;.  2012 елга «Нәфис Косметикс» Henkel Group һәм Procter &amp; Gamble трансмилли компанияләре белән беррәттән, Россия базарына савыт-саба, кер порошоклары һәм порошок төрле чистарту әйберләре белән тәэмин итүче иң эре предприятиеләрнең берсе була. 

«Нәфис Косметикс» ААҖ продукциясенең мөһим брендлары һәм сәүдә маркалары: 

* «AOS», «BiMAX», «Я родился», «Sorti», «Биолан» кер юу порошоклары;
* «AOS», «Я родился», «Sorti», «Биолан» савыт-саба юу чаралары;
* «BiMAX», «Я родился» чистарту порошоклары;
* «Биолан», «Sorti» порошоклары;
* «Я родился», «Пёрышко» кондиционерлары, «Love» кондиционер-концентратлары;
* «Целебные травы», «Лесная полянка», «Осенний вальс», «Фруктовая аллея», «Детское», «Заводъ братьев Крестовниковыхъ» һәм башка туалет сабыннары;
* «Мои кудряшки», «Целебные травы», «Лесная полянка» шампуньнары.

{| class=&quot;wikitable&quot;
!«Нәфис» продукциясенең төп төрләрен чыгару, мең тонна
! 2010 &lt;ref&gt;[http://www.nefco.ru/download/0JPQvtC00L7QstC%2B0Llf0L7RgtGH0LXRgl_Qsl_QstC%2B0YDQtNC1X9Cz0L7RgtC%2B0LLRi9C5LmRvYw%3D%3D Годовой отчет ОАО «Казанский МЭЗ» за 2010 год]{{Deadlink|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Citation |title=Годовой отчет ОАО «Казанский жировой комбинат» за 2010 год |url=http://www.nefco.ru/download/NGE5ODU3Nzg2ZGUyMWY3OThjNWRhODNiM2YyMDk5ODQuZG9j |access-date=2020-12-29 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304071342/http://www.nefco.ru/download/NGE5ODU3Nzg2ZGUyMWY3OThjNWRhODNiM2YyMDk5ODQuZG9j |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
! 2011 &lt;ref name=&quot;qb&quot;&gt;{{Citation |title=Годовой отчет ОАО «Казанский МЭЗ» за 2011 год |url=http://www.nefco.ru/download/ZGYwMzQwMjcwZmE1ZDhjNWM2ODE2MWM5MzRiOGFkYzAuZG9j |access-date=2020-12-29 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304131411/http://www.nefco.ru/download/ZGYwMzQwMjcwZmE1ZDhjNWM2ODE2MWM5MzRiOGFkYzAuZG9j |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://www.nefco.ru/download/NGI4ZDdhNjk2OWYwM2I5NGU3NWJmNGU0YjQxNzYwMmMuZG9j Годовой отчет ОАО «Нэфис Косметикс» за 2011 год]{{Deadlink|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
! Синтетик юу чаралары
| align=&quot;center&quot; | 69.7
| align=&quot;center&quot; | 70.2
|-
! Техник майлар
| align=&quot;center&quot; | 22.5
| align=&quot;center&quot; | 21.4
|-
! Сабын
| align=&quot;center&quot; | 12.5
| align=&quot;center&quot; | 9.5
|-
! Шәм
| align=&quot;center&quot; | 0.16
| align=&quot;center&quot; | 0.11
|-
! Майонез
| align=&quot;center&quot; | 45.3
| align=&quot;center&quot; |
|-
! Кетчуп
| align=&quot;center&quot; | 7.2
| align=&quot;center&quot; |
|-
! Көнбагыш мае
| align=&quot;center&quot; | 114,7
| align=&quot;center&quot; | 79.2
|-
! Рапс мае
| align=&quot;center&quot; | 8.9
| align=&quot;center&quot; | 15,8
|}

== Экология ==
2013 елның ноябрендә «Нәфис Косметикс» компаниясе рәсми рәвештә гасырлар дәвамында Казанның үзәк өлешендә яшәүчеләргә һәм кунакларга уңайсызлыклар тудырган исне тулысынча бетерү турында игълан итә.

== Кызыклы фактлар ==

* 1904 елда Крестовниковлар заводында Казан берләштерелгән сәнәгать училищесының түбән механик-техник училищесында укучы [[Сергей Киров|Сергей Миронович Костриков (Киров)]] практика уза. Башка мәгълүматлар буенча, заводта экскурсиядә булу өчен, ул үзен практикант итеп күрсәтә&lt;ref&gt;''Андрей Лебедев.'' [http://rt-online.ru/aticles/rubric-78/56048/ Кузница казанской химической школы]{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Республика Татарстан. — 2004. — 27 мая.&lt;/ref&gt;.
*Бертуган Крестовниковлар Фабрика-сәүдә ширкәте бинасы (Тукай урамы (Габдулла Тукай урамы, 113а йорты) 2002 елда республика (төбәк) әһәмиятендәге күчемсез шәһәр төзелеше һәм архитектура һәйкәллләренең Дәүләт саклау реестрына кертелә&lt;ref&gt;Постановление Кабинета Министров РТ от 10 ноября 2002 года № 626 «О включении в государственные охранные реестры недвижимых памятников истории, градостроительства и архитектуры республиканского (Республики Татарстан) значения дополнительно выявленных объектов» // Сборник постановлений и распоряжений Кабинета Министров Республики Татарстан и нормативных актов республиканских органов исполнительной власти. — 2002. — № 8. — С. 124.&lt;/ref&gt;.
*2003—2006 елларда «BiMax» һәм «Миленькая фея» брендлары астында товарлар җитештерүче «Нәфис Косметикс» ААҖ «TriMax» һәм «Маленькая фея» маркалары астында товарлар чыгарган «Калина» концерны белән судлаша. «Бренд сугышы» буларак тасвирланган&lt;ref&gt;[https://expert.ru/ural/2005/04/04ur-upov_65173/ Битва гигантов за фею с порошком] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150510153337/http://expert.ru/ural/2005/04/04ur-upov_65173/ |date=2015-05-10 }} // «Эксперт Урал». — 2005. — № 4 (176). — 31 января.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kommersant.ru/doc/860772 Когда компании примеряли чужой бренд] // «Коммерсантъ. Секрет Фирмы». — 2006. — № 32 (167). — 4 сентября.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Нина Бондарева.'' [https://dela.ru/articles/18380/ Зовите меня «Никто»] // Экономическое обозрение. — 2008. — 21 апреля.&lt;/ref&gt;, Россиядә иң зур патент бәхәсләренең берсе «TriMax» һәм «Миленькая фея» сәүдә билгеләрен куллануны туктату турында килешү белән тәмамлана. Суд тикшерүе вакытында компанияләр 46 дәгъва тапшырган, ә акчалата дәгъваларның күләме 1,214 млрд сумга җиткән&lt;ref&gt;[https://news.rin.ru/news_text/88747/ «Калина» и «Нэфис Косметикс» отзывают судебные иски друг против друга] // Российская информационная сеть Rin.Ru. — 2006. — 26 августа&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://lenta.ru/news2/2006/08/24/kalina/ «Концерн „Калина“» и «Нэфис Косметикс» помирились] // Lenta.ru. — 2006. — 24 августа.&lt;/ref&gt;.
*2007 елда «Нәфис» компанияләр төркеме, Татарстан Президенты йөкләмәсе белән, Казанның туплы хоккей буенча «Ракета» клубы иганәчесе була&lt;ref&gt;''Михаил Тимуров.'' [https://kazved.ru/news/sport/18-11-2009/vklad-v-kopilku-sportivnoy-stolitsy-4701241 Вклад в копилку спортивной столицы] // Казанские Ведомости. — 2009. — № 201. — 19 ноября.&lt;/ref&gt;. Клуб [[Ак Барс — Динамо (туплы хоккей клубы, Казан)|«Динамо-Казан»]] дип үзгәртелә.

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Әдәбият ==

* ''Крестовников Н. К.'' Семейная хроника Крестовниковых: в 3 кн. — {{М.}}: Т-во скоропеч. А. А. Левенсон, 1903—1904.
* ''Ключевич А. С.'' История Казанского жирового комбината им. М.-Н. Вахитова (1855—1945). — Казань: Татгосиздат, 1950. — 279 с.
* К 100-летию Казанского жирового комбината им. Вахитова. — {{М.}}: Пищепромиздат, 1957. — 60 с.
* ''Ключевич А. С.'' Из истории материальной культуры и народного хозяйства России: Моющие средства, переработка жиров с древнейших времён по 1917 г. — Казань: Издательство Казанского университета, 1971. — 496 с.

== Сылтамалар ==

* [http://www.nefco.ru/ «Нәфис Косметикс» ААҖ рәсми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120629215003/http://www.nefco.ru/ |date=2012-06-29 }}
* [http://mrricco.ru «Казан май комбинаты» ААҖ рәсми сайты]
* [http://www.kazanmez.ru/ «Казан май экстракциясе заводы» ААҖ рәсми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121102161108/http://www.kazanmez.ru/ |date=2012-11-02 }}
* [http://mrricco.ru/ «Нәфис-Биопродукт» ААҖ рәсми сайты]
[[Төркем:Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнгән оешмалар]]
[[Төркем:Казан ширкәтләре]]
[[Төркем:Казанның Мактау китабына кертелгәннәр]]
{{MyTatarstan2020}}</text>
      <sha1>bsq5mrb3x98k5gmq4esyb7vawijro28</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алдабергенов авылы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>408788</id>
    <revision>
      <id>5935597</id>
      <parentid>4684697</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T13:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4808" sha1="pmlelfqv396484i8xn48d9fc9sc5k9l" xml:space="preserve">{{ТП-Казакъстан
| АТОК = 196433100
}}
'''Алдабергенов авылы''' ({{lang-kk|Алдабергенов ауылы}}) — [[Казакъстан]]ның [[Җидесу өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.&lt;ref&gt;{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-09 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;

== Климаты ==
Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.&lt;ref&gt;Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.&lt;/ref&gt;

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}

2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 3811 кеше яши&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]&lt;/ref&gt;, шул исәптән:
[[казакълар]] — 91,08 %,
башка халыклар — 8,92 %&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]&lt;/ref&gt;.

== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q13220412. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| ''[[:d:Q124624583|Нургали Нурпеисов]]''
| 
| ''[[:d:Q56651400|beet grower]]''
| 
| 
| Алдабергенов авылы
|-
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| ''[[:d:Q16437843|Bazarbay Asambaev]]''
| 
| 
| 
| No/unknown value
| Алдабергенов авылы
|-
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906
| ''[[:d:Q16434965|Tasjinbala Aydarbekova]]''
| 
| 
| 
| No/unknown value
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| ''[[:d:Q16435757|Zarisja Dairova]]''
| 
| 
| 
| No/unknown value
| Алдабергенов авылы
|}
{{Wikidata list end}}


== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Чыганаклар ==
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.

== Әдәбият ==
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.

[[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]]
[[Төркем:Җидесу өлкәсе торак пунктлары]]
{{Kazakhstan-geo-stub}}</text>
      <sha1>pmlelfqv396484i8xn48d9fc9sc5k9l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сәидә Мөхәммәтҗанова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>424427</id>
    <revision>
      <id>5935722</id>
      <parentid>4644789</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T04:28:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>176</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Saida_Mukhametzyanova_01.jpg|Saida_Mukhametzyanova_01.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No license since 25 May 2026.</comment>
      <origin>5935722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17012" sha1="tc68d96c31yjceapjm95figlr3sge6z" xml:space="preserve">{{Шәхес
| исем = Сәидә Мөхәммәтҗанова
| рәсем =
| рәсем_зурлыгы =
| alt = &lt;!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--&gt;
| рәсем язуы = 
| тулы исем = Сәидә Айрат кызы Мөхәммәтҗанова
| һөнәр =    
| туу датасы = 12.01.2001  
| туу җире = [[Россия]], {{туу җире|Казан|Казанда}}
| гражданлык = {{байрак|Россия}} [[РФ]]
| милләт = татар
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти = Айрат хәзрәт Мөхәммәтҗанов
| әни = Зилә Мөхәммәтҗанова
| ир =
| хатын =
| балалар =
| бүләк һәм премияләр = [[Файл:Заслуженный работник РТ.jpg|20px|ТР атказанган артисты (2025)]]
| сайт = https://vk.com/saida_muhammadjan
| башка мәгълүмат =
}}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Мөхәммәтҗанов}}
'''Сәидә Мөхәммәтҗанова''' ([[12 гыйнвар|12.01]].[[2001 ел|2001]], [[Казан]], {{Татарстан республикасы байрагы}}) — [[татарлар|татар]] [[җырчы]]сы. [[Татарстанның атказанган артисты]] (''[[2025 ел|2025]]''). «Голос. Дети» икенче сезоны финалисты, «Ovoz» бәйгесенең ярымфиналисты.

== Тәрҗемәи хәле ==
[[2001 ел]]ның [[12 гыйнвар]]ендә [[Казан]] шәһәрендә туа. Әтисе — Айрат Әнвәр улы Мөхәммәтҗанов, әнисе — Зилә Фәрит кызы Мөхәммәтҗанова. Алим исемле энесе бар.

Әтисе берничә ел [[Свердловск өлкәсе]]ндәге [[Югары Пышма]] шәһәренең мәчетендә [[имам]] булып эшләгәч, Уралда торалар.

2012 елда гаиләләре белән Казанга күченәләр. Казанның [[Идел буе районы (Казан)|Идел буе районындагы]] 22-нче музыка мәктәбендә фортепиано һәм вокал классларында укый&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tnv.ru/articles/i-said-i-want-to-be-away-from-show-business-and-engaged-in-the-business/|title=Саида Мухаметзянова: «Я хочу быть подальше от шоу-бизнеса и заниматься своим делом»|lang=ru|website=tnv.ru|access-date=2025-10-29}}&lt;/ref&gt;.

Мәктәпне тәмамлаганнан соң, [[Казан (Идел буе) федераль университеты|КФУ]]&lt;nowiki/&gt;ның халыкара мөнәсәбәтләр институтында, көнчыгышны өйрәнү факультетында «төрки халыкларның икътисады һәм сәясәте» юнәлешендә укый, анда төрек, инглиз һәм гарәп телләрен өйрәнә. Шул ук вакытта И. В. Әүһәдиев исемендәге [[Казан музыка көллияте|Казан музыка көллиятендә]] белем ала. КФУның «төрки-мөселман дөньясы сәнгате тарихы» юнәлешендә магистратурада укый.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/603356|title=«Я не царица, к сожалению или к счастью»: Саида Мухаметзянова хочет сделать татарскую песню идеальной|lang=ru|author=Альфред Мухаметрахимов|website=www.business-gazeta.ru|date=2023-08-12|publisher=«Бизнес Online»|access-date=2025-10-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2020 елның декабрендә [[Казан шәһәр филармониясе]]нә эшкә кергән.

== Иҗаты ==
Биш яшьтән «Ак калфак» фольклор ансамблендә жырлаган, мөнәҗәтләр башкарган.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.sobaka.ru/kzn/entertainment/music/36831|title=Саида Мухаметзянова|date=2015-05-19|lang=ru|website=Собака.ru|access-date=2025-10-29}}&lt;/ref&gt;. 6 яшеннән [[Габделфәт Сафин]], [[Асылъяр]] кебек артистларның концертларында [[Мәскәү]], [[Уфа]], [[Екатеринбург]], [[Ырынбур|Оренбург,]] [[Чиләбе]] шәһәрләрендә чыгыш ясаган. 9 яшендә Югары Пышма музыка мәктәбендә беренче концертын оештыра. Күп музыкаль бәйгеләрдә җиңү яулый, фортепианода һәм курайда уйный&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kazved.ru/news/saida-muhametzyanova-proshla-v-final-shou-golos-deti-4777863|title=Саида Мухаметзянова прошла в финал шоу «Голос дети»|lang=ru-RU|website=Казанские ведомости|access-date=2025-10-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tatar-congress.org/tatarlar-halkymminem/seide-mohemmetzhanova-zhyr-minem-ochen-hobbi/|title=Сәидә Мөхәммәтҗанова: «Җыр минем өчен хобби…»|website=Всемирный конгресс татар|access-date=2025-10-29}}&lt;/ref&gt;. Кызның беренче остазы Венера Гәрәева була.

2015 елда «[[:ru:Голос._Дети_(Россия,_сезон_2)|Голос. Дети]]» проектында катнаша һәм Пелагея төркеменә эләгә. Ул җырчыны «Су буйлап» җыры белән шаккатыра. Нәтиҗәдә финалга җитеп, 3нче урынга лаек була&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://116.ru/text/entertainment/2024/04/28/73521605/|title=«Могу удивить пением, присущим только татарам». Певица из Казани поразила судей на узбекском «Голосе»|date=2024-04-28|lang=ru|website=116.ру|access-date=2025-10-29}}&lt;/ref&gt;. Сәйдәнең әйтүенчә, проектта катнашуның төп максаты — татар мәдәниятен алга сөрү була&lt;ref name=&quot;:62&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tnv.ru/articles/i-said-i-want-to-be-away-from-show-business-and-engaged-in-the-business/|title=Саида Мухаметзянова: «Я хочу быть подальше от шоу-бизнеса и заниматься своим делом»|lang=ru|website=tnv.ru|access-date=2025-10-29}}&lt;/ref&gt;. Татар, рус, француз, итальян, португал, гарәп, инглиз, төрек, кырым татар телләрендә җырлый&lt;ref name=&quot;:62&quot; /&gt;. Эксперт Алинә Глазкова фикеренчә — «''Сәйдәнең вокалында нәкъ татар башкаручыларына хас үзенчәлек бар. Бу нәкъ милли җырда була торган мелизмнар — тавышның нәфис челтерәүләре''»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kazan.kp.ru/daily/26364/3248854/|title=Татарская принцесса заставила Америку|author=Анастасия Шагабутдинова|date=2015-04-15|lang=ru|website=Комсомольская Правда|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

2020 елда Dairafest этник фестивалендә, Дәүләт академия капелласында Санкт-Петербургның «Летания» оркестры белән чыгыш ясый. Соңрак алар белән 2021 елда [[Санкт-Петербург|Санкт-Петербургта]] сольный концерт оештыра&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kazanfirst.ru/interviews/569246|title=«Хочу показать, как на самом деле должны звучать татарские народные песни» 10/01/2022 –|last=Кадырова|first=Ляйсан|date=2022-01-10|lang=ru-RU|website=KazanFirst|access-date=2025-10-29}}&lt;/ref&gt;. [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге театрның]] «[[Зәңгәр шәл (спектакль)|Зәңгәр шәл]]» спектаклендә Мәйсәрә ролен,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kazanfil.ru/tt/afisha/z%d3%99%d2%a3g%d3%99r-sh%d3%99l/|title=«Зәңгәр шәл» – Казанская Филармония|lang=tt-RU|access-date=2025-10-29}}&lt;/ref&gt; [[Казан шәһәр филармониясе|Казан шәһәре филармониясендә]] куелган «Йосыф — Зөләйха» спектаклендә төп рольне башкара&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kazved.ru/news/saida-muxametzyanova-moe-glavnoe-stremlenie-prodvigat-tatarskuyu-pesnyu-5879822|title=Саида Мухаметзянова: Мое главное стремление - продвигать татарскую песню|lang=ru-RU|website=Казанские ведомости|access-date=2025-10-29}}&lt;/ref&gt;.

2024 елда [[Үзбәкстан|Үзбәкстанда]] узучы Ovoz телешоуында катнаша. Беренче этапта «[[Гөлҗамал (җыр)|Гөлҗамал]]» җырын башкарып, Севара Назархан төркеменә эләгә.&lt;ref name=&quot;:42&quot;&gt;{{Cite web|url=https://116.ru/text/entertainment/2024/04/28/73521605/|title=«Могу удивить пением, присущим только татарам». Певица из Казани поразила судей на узбекском «Голосе»|date=2024-04-28|lang=ru|website=116.ру|access-date=2025-10-29}}&lt;/ref&gt; Шул ук вакытта дүрт остаз да аңа борыла&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/631645|title=«Моя татарочка приехала!»: как Саида Мухаметзянова покоряет узбекский «Голос»|author=Альфред Мухаметрахимов|date=2024-04-30|publisher=«Бизнес Online»|lang=ru|website=www.business-gazeta.ru|access-date=2025-10-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Ярымфиналда 3 % тавышлар аермасы белән Шохрухмирзо Ганиевка юл куя&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/644192|title=Саида Мухаметзянова: «В российском «Голосе» тяжело продвигать что-то на родном языке»|author=Альфред Мухаметрахимов|date=2024-08-11|publisher=«Бизнес Online»|lang=ru|website=www.business-gazeta.ru|access-date=2025-10-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Шул ук елда «Ярату» дип аталучы беренче зур концертын куя&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/323815-saida-muhametzyanova-provela-pervyy-bolshoy-solnyy-koncert-v-piramide|title=Саида Мухаметзянова: «Любовь невозможно повторить, невозможно заменить»|author=Радиф Кашапов|date=2024-12-08|publisher=«Реальное время»|lang=ru|website=Реальное время|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. [[Зөлфәт Хәким]] повесте буенча куелган «Телсез күке» фильмында Кәшифә ролендә төшә&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; . Фильмны «Алтын мөнбәр» халыкара кинофестивалендә күрсәтәләр&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/647372|title=Дебют Саиды Мухаметзяновой и девиантные подростки: новое кино из Татарстана|author=Екатерина Халаева|date=2024-10-10|publisher=«Бизнес Online»|lang=ru|website=www.business-gazeta.ru|access-date=2025-10-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. [[Искәндәр Мостафин]], Ринат Вәлиев, [[Луиза Батыр-Болгари]]&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/603356|title=«Я не царица, к сожалению или к счастью»: Саида Мухаметзянова хочет сделать татарскую песню идеальной|author=Альфред Мухаметрахимов|date=2023-08-12|publisher=«Бизнес Online»|lang=ru|website=www.business-gazeta.ru|access-date=2025-10-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt; һәм башка шәхесләр белән эшли.

== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* [[2014 ел]]да [[Созвездие-Йолдызлык (фестиваль)|«Созвездие-Йолдызлык» фестиваленең]] гран-приена ирешкән.
* [[2015 ел]]да Русиянең [[Первый канал (Россия)|беренче телеканалы]] уздырган «Голос. Дети» («Тавыш. Балалар») проекты лауреаты була.
* [[2024 ел]]да [[Ташкент]]та Үзбәкстанның «Zoʻr TV» каналында баручы «Ovoz» ({{lang-tt|Аваз}}, {{lang-ru|Голос}}) җыр бәйгесендә (шоу) катнашып, [[Гөлҗамал|«Гөлҗамал»]] татар халык җырын аʻкапеллага башкара. Аның чыгышының «The Voice of Uzbekistan» дип аталган [[YouTube|«YouTube»]] каналында урнаштырылган [https://www.youtube.com/watch?v=vKNYQObIBS4  видеоязмасы] 4 көндә 537 меңнән артык карау җыйган&lt;ref&gt;''Камилә Билалова.'' [https://intertat.tatar/news/saida-moxammatanova-uzbakca-golosta-farrux-zakirov-mina-borylyrga-ties-tugel-ide-5865886  Сәидә Мөхәммәтҗанова үзбәкчә &quot;Голос&quot;та: «Фәррух Закиров миңа борылырга тиеш түгел иде».] [[Интертат]], 2.05.2024&lt;/ref&gt;. Финалга уза алмаган. Аның көндәше Шохрухмирзо Ганиев 48,9 % тавыш җыйган, Сәидә җыйган тавышлар исә нибары 3 процентка азрак — 45,6 % булган&lt;ref&gt;[https://vk.com/wall-5862379_22553 Саида Мухаметзянова не вышла в финал узбекского «Голоса».] Чирчик Узбекистан Вконтакте, 3.08.2024&lt;/ref&gt;. «Голос» проектының Голландиядәге төп җитәкчелеге төзегән иң яхшы башкарылган җырлар рейтингында Сәйдә Мөхәммәтҗанова башкарган «Гөлҗамал» җыры атнаның, ә соңрак айның иң яхшы җыры дип билгеләнә&lt;ref&gt;[https://tatar-inform.tatar/news/saida-moxammatanova-uzbakstanda-golamal-yryn-baskaryp-donyakulam-reitingka-kergan-5892220  Сәйдә Мөхәммәтҗанова Үзбәкстанда «Гөлҗамал» җырын башкарып дөньякүләм рейтингка кергән.] [[Татар-информ]], 22.08.2024&lt;/ref&gt;.
* [[2025 ел]], 6 февраль ― [[Татарстанның атказанган артисты]] ― ''музыка сәнгатен үстерүгә керткән өлеше өчен''&lt;ref&gt;[https://www.tatar-inform.ru/news/pevica-muxametzyanova-udostoena-zvaniya-zasluzennyi-artist-rt-5973005  Певица Мухаметзянова удостоена звания «Заслуженный артист РТ».] [[Татар-информ]], 7.02.2025&lt;/ref&gt;

== Альбомнары ==

* «Балачактан килми китәсе» (2015).
* «Су буйлап» (2023).
* «Эсперанто» (2024).

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://www.azatliq.org/a/27128712.html Сәидә Мөхәммәтҗанова: «Һәр татарның милли моң белән танылу мөмкинлеге бар»]. Байбулат Дәүләт, [[Азатлык радиосы]], 16 июль 2015
* [https://tatar-congress.org/tatarlar-halkymminem/seide-mohemmetzhanova-zhyr-minem-ochen-hobbi/ Сәидә Мөхәммәтҗанова: «Җыр минем өчен хобби…»]. Булат Ибраһимов, «Халкым минем» газетасы, 2015
{{Tatar 4.0-2021}}
{{DEFAULTSORT:Мөхәммәтҗанова, Сәидә}}
[[Төркем:Татар җырчылары]]
[[Төркем:Татарстанның атказанган артистлары]]</text>
      <sha1>tc68d96c31yjceapjm95figlr3sge6z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Наталья Герман</title>
    <ns>0</ns>
    <id>425904</id>
    <revision>
      <id>5935742</id>
      <parentid>4644327</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T10:51:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>35870</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5935742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9433" sha1="0iw1m93ogks1zlzbq2vo8smtizqcyka" xml:space="preserve">{{Шәхес}}
'''Наталья Мирчевна Герман''' (молд. ''&lt;span lang=&quot;mo&quot;&gt;Natalia Gherman&lt;/span&gt;''; [[20 март]] [[1969 ел|1969]], [[Кишинёв]], [[Молдавия Совет Социалистик Республикасы|Молдова ССР ы]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]) — [[Молдова Республикасы|Молдавия]] дәүләт һәм сәяси эшмәкәре. 2017 елдан Үзәк Азия буенча БМО-ның генераль секретаренең махсус вәкиле&lt;ref&gt;{{Citation |title=Региональный центр ООН по превентивной дипломатии для Центральной Азии. Специальные представители Генерального секретаря ООН |url=https://unrcca.unmissions.org/ru/%D0%B3-%D0%B6%D0%B0-%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%8F-%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0-2017-%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%8F%D1%89%D0%B5%D0%B5-0 |access-date=2021-04-25 |archive-date=2020-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200820160134/https://unrcca.unmissions.org/ru/%D0%B3-%D0%B6%D0%B0-%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%8F-%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0-2017-%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%8F%D1%89%D0%B5%D0%B5-0 |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;.

Беренче вице-премьер-министр, 2013 елның 30 маеннан 2016 елның 20 гыйнварына кадәр Молдованың чит һәм Европа интеграциясе министры. 2015 елның 21 июненнән 21 июленә кадәр Молдова Республикасының Премьер-министры.

Молдавиянең беренче президенты Мирча Снегурның кызы

== Биографиясе ==
Наталья  Герман 1969 елның 20 мартында [[Кишинёв]] шәһәрендә туган. Молдова дәүләт университетында [[Инглиз теле|инглиз]] һәм [[Alman tele|немец телләренең]] филология факультетын белем ала. 1992 елда [[Бухарест]]та сәяси һәм административ тикшеренүләрнең милли мәктәбен тәмамлый.

[[Австрия]]да илче вазифасын били, [[АИХО|ОБСЕ]] карамагында даими вәкил һәм Венада башка халыкара оешмаларда даими вәкил ([[2002 ел|2002]]—[[2006 ел|2006]]), [[Швеция]], [[Норвегия]] һәм [[Финляндия]]да ([[2006 ел|2006]]—[[2009 ел]]ларда илче вазифаларын били.

[[2009 ел]]ның [[29 июнь|29 июнендә]] Герман Наталья министр  Андрей Стран кушуы буенча Европа интеграциясе һәм чит ил эшләре министры урынбасары итеп тәгаенләнә һәм Молдавия белән Европа Берлеге арасында берләшмә турында килешү төзү буенча баш сөйләшүче итеп тәгаенләнә.

[[2013 ел]]ның [[30 май|30 маенда]] Герман Наталья Юрий Лянкэ хөкүмәтендә беренче вице-премьер-министр, Европа интеграциясе һәм чит министры итеп тәгаенләнә.

[[2017 ел]]ның сентябрь аенда [[Ашкабад]]та резиденциясе белән Үзәк Азиянең превентив дипломатия буенча Төбәк үзәкнең махсус вәкиле һәм җитәкчесе итеп тәгаенләнә.&lt;ref&gt;[https://turkmenportal.com/blog/12826/mezhdunarodnym-forumom-otmetili-v-turkmenistane-10letnii-yubilei-rcpdca Международным форумом отметили в Туркменистане 10-летний юбилей РЦПДЦА]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://tdh.gov.tm/news/en/articles.aspx&amp;article10449&amp;cat11 Состоялась Международная конференция «РЦПДЦА: 10 лет сотрудничества с Центральной Азией в целях мира и процветания региона»]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.uzdaily.uz/ru/post/34157 Наталья Герман возглавит Региональный центр превентивной дипломатии в Центральной Азии]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://unrcca.unmissions.org/ru/%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%8F-%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B0-%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8E-%D0%B2-%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D0%B5-%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D1%85-%D0%BE%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%BC%D0%B8%D0%B4 |title=Спецпредставитель Наталья Герман Провела Лекцию В Институте Международных Отношений Мид Туркменистана {{!}} Рцпдца |accessdate=2021-04-25 |archivedate=2020-10-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201020204255/https://unrcca.unmissions.org/ru/%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%8F-%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B0-%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8E-%D0%B2-%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D0%B5-%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D1%85-%D0%BE%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%BC%D0%B8%D0%B4 }}&lt;/ref&gt;

Молдованың евроинтеграциясе һәм ЕАЭС Таможня союзына интеграциягә каршы чыгыш ясый, Молдавиядә Россия телеканалларын ретрансляцияләүне тыю яклы булып тора&lt;ref&gt;[http://www.newsru.com/world/22apr2014/telemold.html Новости NEWSru.com :: Молдавия приняла решение отказаться от российских телеканалов, которые занялись пропагандой «альтернативы евроинтеграции»]&lt;/ref&gt;.

== Чит телләрне белүе ==
Молдаван теленнән тыш, румын, рус, француз һәм немец телләрендә сөйләшә.

== Наградалары ==

* Җөмһүрият ордены ([[2014 ел]])&lt;ref&gt;{{Citation |title=Президент Николае Тимофти наградил государственными наградами группу депутатов, членов правительства и высокопоставленных государственных служащих |url=http://www.presedinte.md/rus/comunicate-de-presa/presedintele-nicolae-timofti-a-semnat-un-decret-privind-conferirea-distinctiilor-de-stat-unui-grup-de-deputati-ministri-membri-ai-guvernului-si-inalti-functionari-publici |access-date=2021-04-25 |archive-date=2023-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231025095451/https://presedinte.md/rus/comunicate-de-presa/presedintele-nicolae-timofti-a-semnat-un-decret-privind-conferirea-distinctiilor-de-stat-unui-grup-de-deputati-ministri-membri-ai-guvernului-si-inalti-functionari-publici |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
* Поляр йолдызының 1 сыйныф Командор ордены ([[Швеция]], [[2010 ел]])&lt;ref&gt;{{Citation |title=Viceministrului Afacerilor Externe şi Integrării Europene, dnei Natalia Gherman, i-a fost conferit Ordinul Regal Steaua Polară |url=http://www.mfa.gov.md/comunicate-presa-md/483763/ |access-date=2021-04-25 |archive-date=2016-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160805065234/http://www.mfa.gov.md/comunicate-presa-md/483763 |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
* «Төркмәнстанның нейтралитетына 25 ел» юбилей медале  (2020, [[Төрекмәнстан|Төркмәнстан]])

== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}

== Сылтамалар ==

* [https://web.archive.org/web/20130918114335/http://www.vipmagazin.md/people/Gherman_Natalia_people/biografia Gherman Natalia]
* [http://www.mfa.gov.md/viceministri-nonjs-js/ Биография Наталии Герман на сайте МИНЕИ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190505141208/http://www.mfa.gov.md/viceministri-nonjs-js/ |date=2019-05-05 }}

[[Төркем:Сәясәтче хатын-кызлар]]
[[Төркем:20 март көнне туганнар]]
[[Төркем:1969 елда туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Молдова сәясәтчеләре]]
[[Төркем:XXI гасыр сәясәтчеләре]]</text>
      <sha1>0iw1m93ogks1zlzbq2vo8smtizqcyka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Закир Әкбәров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>460645</id>
    <revision>
      <id>5935743</id>
      <parentid>4124364</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T11:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21991-09</username>
        <id>60323</id>
      </contributor>
      <comment>/* Биографиясе */</comment>
      <origin>5935743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7833" sha1="st8mgfjh9pvgbqyyxzldyyw5wqmfnmj" xml:space="preserve">{{TurkicMarathon2021}}
{{Шәхес}}
{{Фш|Әкбәров}}
'''Закир Насыйр улы Әкбәров''' ([[4 март]] [[1947 ел|1947]]) — язучы, журналист һәм педагог.

== Биографиясе ==
Закир Насыйр улы Әкбәров 1947 елның 4 мартында [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Башкорт АССРның]] [[Куергазы районы]] [[Зәк-Ишмәт]] авылында туган.

Үз авылында җидееллык мәктәпне тәмамлый, урта белемне [[Таймас]] мәктәбендә ала. [[1963 ел|1963 елда]] Стәрлетамак дәүләт педагогия институтының тел һәм әдәбият факультетына укырга керә. Аны [[1968 ел|1968 елда]] тәмамлый һәм Күмертау районы [[Мораптал]] урта мәктәбенә рус теле һәм әдәбияты укытучысы итеп эшкә җибәрелә.

[[1969 ел|1969]]—[[1970 ел|1970]] елларда армиядә хезмәт итә. Аннары Мораптал урта мәктәбендә рус теле һәм әдәбияты, тарих фәннәрен укыта, [[1972]]—[[1977]] елларда тәрбия эшләре буенча директор урынбасары булып эшли.

[[1977 ел|1977 елда]] Закир Әкбәровны Күмертау районы Якшембәт урта мәктәбе директоры итеп тәгаенлиләр. Ә 1979 елда Күмертау район Советы башкарма комитетының мәгариф бүлеге мөдире вазифасына тәкъдим итәләр. [[1982 ел]]да Күмертау район Советы башкарма комитеты рәисе урынбасары итеп сайлыйлар.

1985 елдан алып [[1991 ел|1991]] елга кадәр Закир Әкбәров КПССның Күмертау шәһәр комитетында җаваплы вазифалар башкара: пропаганда һәм агитацион бүлеге мөдире, идеология буенча секретарь, икенче секретарь.

[[1991]]—[[1994]] елларда Күмертау каласындагы Ю. Гагарин исемендәге 2нче санлы интернат-мәктәбе (соңыннан 3-нче Башкорт республика гимназия-интернаты) коллективына җитәкчелек итә.

[[1994 ел|1994]] елда республиканың [[«Кызыл таң» газетасы|«Кызыл таң»]] гәзитенә үз хәбәрче вазыйфасына эшкә чакырыла. [[1997]]—[[2010]] елларда, ягъни лаеклы ялга чыкканчы Күмертау шәһәренең «Время»-«Заман» (соңыннан «Кумертауское время») гәзитенең баш мөхәррире булып эшли.
Лаеклы ялга чыккач, язучылык белән шөгыльләнә һәм җәмәгать эшләрендә катнаша. 

2026 елның 28 маенда Күмертау шәһәрендә вафат була.

== Иҗаты ==
Әдәби иҗат белән Закир Әкбәров гәзитләрдә эшләгән елларында шөгыльләнә башлый. Публицистик мәкаләләр белән бергә ул сатирик һәм юмористик хикәяләр, повестьлар яза, алар «[[«Кызыл таң» газетасы|Кызыл таң»]], [[Башкортстан (гәҗит)|«Башкортстан»]], [[«Өмет» (Уфа)|«Өмет»]] газеталары, «[[Агыйдел (журнал)|Агыйдел»]], «[[Тулпар (журнал)|Тулпар]]», «[[«Һәнәк» журналы|Һәнәк»]], «Чаян», [[Чаллы]]да чыгучы [[«Мәйдан» журналы|«Мәйдан»]] журналлары битләрендә, әдәби альманахларда дөнья күрә. Авторның бер-бер артлы китаплары басыла. Үзенең әсәрләрендә язучы җәмгыятьтәге җитешсезлекләрне ачып сала, кешеләр холкындагы кире сыйфатлардан ачы көлә.

== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* Сорос гранты;
* Хәким Гыйләҗев исемендәге премия  лауреаты;
* Баязит Бикбай исемендәге премия  лауреаты.
* [[2023 ел]]ның апрелендә [[«Мәйдан» журналы]] редакциясе [[Чаллы язучылар оешмасы|Татарстан Язучылар берлегенең Чаллы бүлеге]] белән берлектә оештырган «Бу заман шундый заман ул…» әдәби бәйгесендә икенче урын алган ― ''«Повесть» номинациясендә («Чоңгылның чите юк» әсәре белән)''.&lt;ref&gt;''Гөлназ Хәбибуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatar-inform-tatar-redakciyase-bas-moxarrire-ramis-latyipov-adabi-baigeda-inde-5869713  «Татар-информ» татар редакциясе баш мөхәррире Рәмис Латыйпов әдәби бәйгедә җиңде.] [[Татар-информ]], 14.04.2023&lt;/ref&gt;
== Китаплары ==

* Ил йөген ир күтәрер. Күмертау, 2001;
* Гаҗәп су. Күмертау, 2003;
* Аллам сакласын! Уфа, 2004;
* Шайтан ялчысы. Күмертау, 2007;
* Әрем исе. Уфа, 2007;
* Хәйләкәр йорт. Күмертау, 2009;
* Почтальон малае. Күмертау, 2013;
* Әкәмәт  утрау. Уфа, 2015;
* И в шутку, и в серьез. Кумертау, 20016.

== Әдәбият ==
* Ф. Фаткуллин. Каләмдәшнең иҗади күчтәнәче. — «Кызыл таң», 2003 ел , 16 декабрь;
* Саетгалиев И. Үзебезнең Закир абый. — «Кызыл таң», 2007ел, 3 март;
* Акбашев К. Елмаю — сәламәтлек билгесе. — «Кызыл таң», 2010 ел, 16 июль;
* Булатова Д. Сатира — җитди жанр. Язучы Закир Әкбәров белән әңгәмә — «Тулпар», 2011 ел, № 5;
* Камил Фазлый. «Спонсор сыерыңа» да, үзеңә дә рәхмәт,сатирик! — «Кызыл таң», 2014 ел, 23 август;
* Сөләйманов Р. Елмайта да, елата да. «Башкортстан укытучысы», 2015, № 3;
* [[Рәдиф Тимершин|Тимершин Р.]] Рухи сәламәтлек сагында. «Әкәмәт утрау» китабына баш сүз.

== Чыганаклар ==
* Писатели земли башкирской. Уфа, 2006 г., стр.25.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

[[Төркем:Русия журналистлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча журналистлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча язучылар]]
[[Төркем:Татар язучылары]]
[[Төркем:Куергазы районында туганнар]]
[[Төркем:Кызыл таң журналистлары]]
[[Төркем:Илдар Юзеев премиясе лауреатлары]]
{{DEFAULTSORT:Әкбәров Закир}}</text>
      <sha1>st8mgfjh9pvgbqyyxzldyyw5wqmfnmj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935744</id>
      <parentid>5935743</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T11:21:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21991-09</username>
        <id>60323</id>
      </contributor>
      <comment>/* Биографиясе */</comment>
      <origin>5935744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7982" sha1="t6ors97jtmv3yobawxh1b990pqwbf73" xml:space="preserve">{{TurkicMarathon2021}}
{{Шәхес}}
{{Фш|Әкбәров}}
'''Закир Насыйр улы Әкбәров''' ([[4 март]] [[1947 ел|1947]]) — язучы, журналист һәм педагог.

== Биографиясе ==
Закир Насыйр улы Әкбәров 1947 елның 4 мартында [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Башкорт АССРның]] [[Куергазы районы]] [[Зәк-Ишмәт]] авылында туган.

Үз авылында җидееллык мәктәпне тәмамлый, урта белемне [[Таймас]] мәктәбендә ала. [[1963 ел|1963 елда]] Стәрлетамак дәүләт педагогия институтының тел һәм әдәбият факультетына укырга керә. Аны [[1968 ел|1968 елда]] тәмамлый һәм Күмертау районы [[Мораптал]] урта мәктәбенә рус теле һәм әдәбияты укытучысы итеп эшкә җибәрелә.

[[1969 ел|1969]]—[[1970 ел|1970]] елларда армиядә хезмәт итә. Аннары [[Мораптал]] урта мәктәбендә рус теле һәм әдәбияты, тарих фәннәрен укыта, [[1972]]—[[1977]] елларда тәрбия эшләре буенча директор урынбасары булып эшли.

[[1977 ел]]да Закир Әкбәровны Күмертау районы Якшембәт урта мәктәбе директоры итеп тәгаенлиләр. Ә 1979 елда Күмертау район Советы башкарма комитетының мәгариф бүлеге мөдире вазифасына тәкъдим итәләр. [[1982 ел]]да Күмертау район Советы башкарма комитеты рәисе урынбасары итеп сайлыйлар.

1985 елдан алып [[1991 ел|1991]] елга кадәр Закир Әкбәров КПССның Күмертау шәһәр комитетында җаваплы вазифалар башкара: пропаганда һәм агитацион бүлеге мөдире, идеология буенча секретарь, икенче секретарь.

[[1991]]—[[1994]] елларда Күмертау каласындагы Ю. Гагарин исемендәге 2нче санлы интернат-мәктәбе (соңыннан 3-нче Башкорт республика гимназия-интернаты) коллективына җитәкчелек итә.

[[1994 ел|1994]] елда республиканың [[«Кызыл таң» газетасы|«Кызыл таң»]] гәзитенә үз хәбәрче вазыйфасына эшкә чакырыла. [[1997]]—[[2010]] елларда, ягъни лаеклы ялга чыкканчы Күмертау шәһәренең «Время»-«Заман» (соңыннан «Кумертауское время») гәзитенең баш мөхәррире булып эшли.
Лаеклы ялга чыккач, язучылык белән шөгыльләнә һәм җәмәгать эшләрендә катнаша. 

2026 елның 28 маенда Күмертау шәһәрендә вафат була.&lt;ref&gt;[https://matbugat.ru/news/?id=51139|29.05.2026 Матбугат.ру  Язучы һәм журналист Закир Әкбәров вафат]&lt;/ref&gt;

== Иҗаты ==
Әдәби иҗат белән Закир Әкбәров гәзитләрдә эшләгән елларында шөгыльләнә башлый. Публицистик мәкаләләр белән бергә ул сатирик һәм юмористик хикәяләр, повестьлар яза, алар «[[«Кызыл таң» газетасы|Кызыл таң»]], [[Башкортстан (гәҗит)|«Башкортстан»]], [[«Өмет» (Уфа)|«Өмет»]] газеталары, «[[Агыйдел (журнал)|Агыйдел»]], «[[Тулпар (журнал)|Тулпар]]», «[[«Һәнәк» журналы|Һәнәк»]], «Чаян», [[Чаллы]]да чыгучы [[«Мәйдан» журналы|«Мәйдан»]] журналлары битләрендә, әдәби альманахларда дөнья күрә. Авторның бер-бер артлы китаплары басыла. Үзенең әсәрләрендә язучы җәмгыятьтәге җитешсезлекләрне ачып сала, кешеләр холкындагы кире сыйфатлардан ачы көлә.

== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* Сорос гранты;
* Хәким Гыйләҗев исемендәге премия  лауреаты;
* Баязит Бикбай исемендәге премия  лауреаты.
* [[2023 ел]]ның апрелендә [[«Мәйдан» журналы]] редакциясе [[Чаллы язучылар оешмасы|Татарстан Язучылар берлегенең Чаллы бүлеге]] белән берлектә оештырган «Бу заман шундый заман ул…» әдәби бәйгесендә икенче урын алган ― ''«Повесть» номинациясендә («Чоңгылның чите юк» әсәре белән)''.&lt;ref&gt;''Гөлназ Хәбибуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatar-inform-tatar-redakciyase-bas-moxarrire-ramis-latyipov-adabi-baigeda-inde-5869713  «Татар-информ» татар редакциясе баш мөхәррире Рәмис Латыйпов әдәби бәйгедә җиңде.] [[Татар-информ]], 14.04.2023&lt;/ref&gt;
== Китаплары ==

* Ил йөген ир күтәрер. Күмертау, 2001;
* Гаҗәп су. Күмертау, 2003;
* Аллам сакласын! Уфа, 2004;
* Шайтан ялчысы. Күмертау, 2007;
* Әрем исе. Уфа, 2007;
* Хәйләкәр йорт. Күмертау, 2009;
* Почтальон малае. Күмертау, 2013;
* Әкәмәт  утрау. Уфа, 2015;
* И в шутку, и в серьез. Кумертау, 20016.

== Әдәбият ==
* Ф. Фаткуллин. Каләмдәшнең иҗади күчтәнәче. — «Кызыл таң», 2003 ел , 16 декабрь;
* Саетгалиев И. Үзебезнең Закир абый. — «Кызыл таң», 2007ел, 3 март;
* Акбашев К. Елмаю — сәламәтлек билгесе. — «Кызыл таң», 2010 ел, 16 июль;
* Булатова Д. Сатира — җитди жанр. Язучы Закир Әкбәров белән әңгәмә — «Тулпар», 2011 ел, № 5;
* Камил Фазлый. «Спонсор сыерыңа» да, үзеңә дә рәхмәт,сатирик! — «Кызыл таң», 2014 ел, 23 август;
* Сөләйманов Р. Елмайта да, елата да. «Башкортстан укытучысы», 2015, № 3;
* [[Рәдиф Тимершин|Тимершин Р.]] Рухи сәламәтлек сагында. «Әкәмәт утрау» китабына баш сүз.

== Чыганаклар ==
* Писатели земли башкирской. Уфа, 2006 г., стр.25.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

[[Төркем:Русия журналистлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча журналистлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча язучылар]]
[[Төркем:Татар язучылары]]
[[Төркем:Куергазы районында туганнар]]
[[Төркем:Кызыл таң журналистлары]]
[[Төркем:Илдар Юзеев премиясе лауреатлары]]
{{DEFAULTSORT:Әкбәров Закир}}</text>
      <sha1>t6ors97jtmv3yobawxh1b990pqwbf73</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935745</id>
      <parentid>5935744</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T11:24:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21991-09</username>
        <id>60323</id>
      </contributor>
      <origin>5935745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8089" sha1="qy9lehivzk171bqvmy24nz45govis03" xml:space="preserve">{{TurkicMarathon2021}}
{{Шәхес}}
{{Фш|Әкбәров}}
'''Закир Насыйр улы Әкбәров''' ([[4 март]] [[1947 ел|1947]]) — язучы, журналист һәм педагог.

== Биографиясе ==
Закир Насыйр улы Әкбәров 1947 елның 4 мартында [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Башкорт АССРның]] [[Куергазы районы]] [[Зәк-Ишмәт]] авылында туган.

Үз авылында җидееллык мәктәпне тәмамлый, урта белемне [[Таймас]] мәктәбендә ала. [[1963 ел|1963 елда]] Стәрлетамак дәүләт педагогия институтының тел һәм әдәбият факультетына укырга керә. Аны [[1968 ел|1968 елда]] тәмамлый һәм Күмертау районы [[Мораптал]] урта мәктәбенә рус теле һәм әдәбияты укытучысы итеп эшкә җибәрелә.

[[1969 ел|1969]]—[[1970 ел|1970]] елларда армиядә хезмәт итә. Аннары [[Мораптал]] урта мәктәбендә рус теле һәм әдәбияты, тарих фәннәрен укыта, [[1972]]—[[1977]] елларда тәрбия эшләре буенча директор урынбасары булып эшли.

[[1977 ел]]да Закир Әкбәровны Күмертау районы [[Якшымбәт (Куергазы районы)|Якшембәт]] урта мәктәбе директоры итеп тәгаенлиләр. Ә 1979 елда Күмертау район Советы башкарма комитетының мәгариф бүлеге мөдире вазифасына тәкъдим итәләр. [[1982 ел]]да Күмертау район Советы башкарма комитеты рәисе урынбасары итеп сайлыйлар.

1985 елдан алып [[1991 ел|1991]] елга кадәр Закир Әкбәров КПССның [[Күмертау]] шәһәр комитетында җаваплы вазифалар башкара: пропаганда һәм агитацион бүлеге мөдире, идеология буенча секретарь, икенче секретарь.

[[1991]]—[[1994]] елларда Күмертау каласындагы Ю. Гагарин исемендәге 2нче санлы интернат-мәктәбе (соңыннан 3-нче Башкорт республика гимназия-интернаты) коллективына җитәкчелек итә.

[[1994 ел|1994]] елда республиканың [[«Кызыл таң» газетасы|«Кызыл таң»]] гәзитенә үз хәбәрче вазыйфасына эшкә чакырыла. [[1997]]—[[2010]] елларда, ягъни лаеклы ялга чыкканчы Күмертау шәһәренең «Время»-«Заман» (соңыннан «Кумертауское время») гәзитенең баш мөхәррире булып эшли.
Лаеклы ялга чыккач, язучылык белән шөгыльләнә һәм җәмәгать эшләрендә катнаша. 

2026 елның 28 маенда Күмертау шәһәрендә вафат була.&lt;ref&gt;[https://matbugat.ru/news/?id=51139|29.05.2026 Матбугат.ру  Язучы һәм журналист Закир Әкбәров вафат]&lt;/ref&gt;

== Иҗаты ==
Әдәби иҗат белән Закир Әкбәров гәзитләрдә эшләгән елларында шөгыльләнә башлый. Публицистик мәкаләләр белән бергә ул сатирик һәм юмористик хикәяләр, повестьлар яза, алар «[[«Кызыл таң» газетасы|Кызыл таң»]], [[Башкортстан (гәҗит)|«Башкортстан»]], [[«Өмет» (Уфа)|«Өмет»]] газеталары, «[[Агыйдел (журнал)|Агыйдел»]], «[[Тулпар (журнал)|Тулпар]]», «[[«Һәнәк» журналы|Һәнәк»]], [[«Чаян»]], [[Чаллы]]да чыгучы [[«Мәйдан» журналы|«Мәйдан»]] журналлары битләрендә, әдәби альманахларда дөнья күрә. Авторның бер-бер артлы китаплары басыла. Үзенең әсәрләрендә язучы җәмгыятьтәге җитешсезлекләрне ачып сала, кешеләр холкындагы кире сыйфатлардан ачы көлә.

== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* Сорос гранты;
* Хәким Гыйләҗев исемендәге премия  лауреаты;
* Баязит Бикбай исемендәге премия  лауреаты.
* [[2023 ел]]ның апрелендә [[«Мәйдан» журналы]] редакциясе [[Чаллы язучылар оешмасы|Татарстан Язучылар берлегенең Чаллы бүлеге]] белән берлектә оештырган «Бу заман шундый заман ул…» әдәби бәйгесендә икенче урын алган ― ''«Повесть» номинациясендә («Чоңгылның чите юк» әсәре белән)''.&lt;ref&gt;''Гөлназ Хәбибуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatar-inform-tatar-redakciyase-bas-moxarrire-ramis-latyipov-adabi-baigeda-inde-5869713  «Татар-информ» татар редакциясе баш мөхәррире Рәмис Латыйпов әдәби бәйгедә җиңде.] [[Татар-информ]], 14.04.2023&lt;/ref&gt;
== Китаплары ==

* Ил йөген ир күтәрер. Күмертау, 2001;
* Гаҗәп су. Күмертау, 2003;
* Аллам сакласын! Уфа, 2004;
* Шайтан ялчысы. Күмертау, 2007;
* Әрем исе. Уфа, 2007;
* Хәйләкәр йорт. Күмертау, 2009;
* Почтальон малае. Күмертау, 2013;
* Әкәмәт  утрау. Уфа, 2015;
* И в шутку, и в серьез. Кумертау, 20016.

== Әдәбият ==
* [[Фәрит Фәткуллин (1949)|Ф. Фаткуллин]]. Каләмдәшнең иҗади күчтәнәче. — «Кызыл таң», 2003 ел , 16 декабрь;
* Саетгалиев И. Үзебезнең Закир абый. — «Кызыл таң», 2007ел, 3 март;
* Акбашев К. Елмаю — сәламәтлек билгесе. — «Кызыл таң», 2010 ел, 16 июль;
* Булатова Д. Сатира — җитди жанр. Язучы Закир Әкбәров белән әңгәмә — «Тулпар», 2011 ел, № 5;
* [[Камил Фазлый]]. «Спонсор сыерыңа» да, үзеңә дә рәхмәт,сатирик! — «Кызыл таң», 2014 ел, 23 август;
* Сөләйманов Р. Елмайта да, елата да. «Башкортстан укытучысы», 2015, № 3;
* [[Рәдиф Тимершин|Тимершин Р.]] Рухи сәламәтлек сагында. «Әкәмәт утрау» китабына баш сүз.

== Чыганаклар ==
* Писатели земли башкирской. Уфа, 2006 г., стр.25.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

[[Төркем:Русия журналистлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча журналистлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча язучылар]]
[[Төркем:Татар язучылары]]
[[Төркем:Куергазы районында туганнар]]
[[Төркем:Кызыл таң журналистлары]]
[[Төркем:Илдар Юзеев премиясе лауреатлары]]
{{DEFAULTSORT:Әкбәров, Закир}}</text>
      <sha1>qy9lehivzk171bqvmy24nz45govis03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Акөрен (Аладаг)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>506327</id>
    <revision>
      <id>5935713</id>
      <parentid>4858435</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T01:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3768" sha1="d6yav8mvj6j1syvhsm45f4vtshmb9ri" xml:space="preserve">{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}

{{УК}}

{{мәгънәләр|Акөрен (мәгънәләр)}}

'''Акөрен''' ({{lang-tr|Akören}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; Адана иле Аладаг илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Акөрен Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 355 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 683 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q4702098. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &amp;#91;в 35 т.&amp;#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}

[[Төркем:Аладаг илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]


{{Turkey-geo-stub}}</text>
      <sha1>d6yav8mvj6j1syvhsm45f4vtshmb9ri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Байбоган (Бозкыр)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>507981</id>
    <revision>
      <id>5935596</id>
      <parentid>4697318</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T12:45:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3175" sha1="odtqmfc4w6hx5fy76t8gbkpru665ef1" xml:space="preserve">{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}

{{УК}}

{{мәгънәләр|Байбоган}}

'''Байбоган''' ({{lang-tr|Bayboğan}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; Конья иле Бозкыр илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
{{Бүлекне тулыландырырга}}

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6080074. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &amp;#91;в 35 т.&amp;#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}

[[Төркем:Бозкыр илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]


{{Turkey-geo-stub}}</text>
      <sha1>odtqmfc4w6hx5fy76t8gbkpru665ef1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гөлбек (Гөлбашы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>510102</id>
    <revision>
      <id>5935668</id>
      <parentid>4863883</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:40:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3761" sha1="61d60v6mp0rq8wczpovbbpr0q5ytm42" xml:space="preserve">{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}

{{УК}}

{{мәгънәләр|Гөлбек}}

'''Гөлбек''' ({{lang-tr|Gölbek}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; Анкара иле Гөлбашы илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Гөлбек Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 69 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 378 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q4832236. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &amp;#91;в 35 т.&amp;#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}

[[Төркем:Гөлбашы илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]


{{Turkey-geo-stub}}</text>
      <sha1>61d60v6mp0rq8wczpovbbpr0q5ytm42</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гөллү (Нарман)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>510152</id>
    <revision>
      <id>5935641</id>
      <parentid>4863957</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T18:41:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3784" sha1="ih0v9keo5p84h2v3825mosscacyeov9" xml:space="preserve">{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}

{{УК}}

{{мәгънәләр|Гөллү (мәгънәләр)}}

'''Гөллү''' ({{lang-tr|Göllü}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; Эрзурум иле Нарман илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Гөллү Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 767 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 1091 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6712342. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &amp;#91;в 35 т.&amp;#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}

[[Төркем:Нарман илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]


{{Turkey-geo-stub}}</text>
      <sha1>ih0v9keo5p84h2v3825mosscacyeov9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дерекөй (Оф)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>511455</id>
    <revision>
      <id>5935648</id>
      <parentid>4865036</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T20:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3767" sha1="4cxrsub88co00jxfrv21slqfhjg3x2a" xml:space="preserve">{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}

{{УК}}

{{мәгънәләр|Дерекөй (мәгънәләр)}}

'''Дерекөй''' ({{lang-tr|Dereköy}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Дерекөй Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 647 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 957 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6790420. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &amp;#91;в 35 т.&amp;#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}

[[Төркем:Оф илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]


{{Turkey-geo-stub}}</text>
      <sha1>4cxrsub88co00jxfrv21slqfhjg3x2a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мавигөл (Арнавуткөй)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>518069</id>
    <revision>
      <id>5935724</id>
      <parentid>4755332</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T04:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3684" sha1="axdzp7d8sef4h5qphc9lfrlqrexknjm" xml:space="preserve">{{УК}}

{{мәгънәләр|Мавигөл}}

'''Мавигөл''' ({{lang-tr|Mavigöl}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; Истмала иле Арнавуткөй илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Мавигөл Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 374 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 28 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q109393567. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}

{{Turkey-geo-stub}}

[[Төркем:Арнавуткөй илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]</text>
      <sha1>axdzp7d8sef4h5qphc9lfrlqrexknjm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хамидие (Гемлык)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>523607</id>
    <revision>
      <id>5935634</id>
      <parentid>4842584</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T17:37:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3683" sha1="3sv115d18o6v5hdhpesbwoe30l1gvmv" xml:space="preserve">{{УК}}

{{мәгънәләр|Хамидие (мәгънәләр)}}

'''Хамидие''' ({{lang-tr|Hamidiye}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; Бурса иле Гемлык илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Хамидие Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 311 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 76 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6672964. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}

{{Turkey-geo-stub}}

[[Төркем:Гемлык илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]</text>
      <sha1>3sv115d18o6v5hdhpesbwoe30l1gvmv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хоҗаллы (Сарычам)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>523930</id>
    <revision>
      <id>5935673</id>
      <parentid>4843533</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:48:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3671" sha1="cyvp4l2jlxjuxq3jq9o0skge9sb3fc8" xml:space="preserve">{{УК}}

{{мәгънәләр|Хоҗаллы}}

'''Хоҗаллы''' ({{lang-tr|Hocallı}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Хоҗаллы Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 380 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 701 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q5875319. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}

{{Turkey-geo-stub}}

[[Төркем:Сарычам илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]</text>
      <sha1>cyvp4l2jlxjuxq3jq9o0skge9sb3fc8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чимели (Караташ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>525097</id>
    <revision>
      <id>5935726</id>
      <parentid>4845358</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T05:04:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3663" sha1="qtyft4smteimbegtn2pi9uwzrf3fzyh" xml:space="preserve">{{УК}}

{{мәгънәләр|Чимели}}

'''Чимели''' ({{lang-tr|Çimeli}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; Адана иле Караташ илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Чимели Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 420 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 730 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q272839. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}

{{Turkey-geo-stub}}

[[Төркем:Караташ илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]</text>
      <sha1>qtyft4smteimbegtn2pi9uwzrf3fzyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эсенбаглар (Мезитли)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>526333</id>
    <revision>
      <id>5935714</id>
      <parentid>4722038</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T02:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3097" sha1="kupq527of9zog892wjrc2qz7hu4mn8v" xml:space="preserve">{{УК}}

{{мәгънәләр|Эсенбаглар}}

'''Эсенбаглар''' ({{lang-tr|Esenbağlar}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; Мерсин иле Мезитли илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
{{Бүлекне тулыландырырга}}

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q109386727. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}

{{Turkey-geo-stub}}

[[Төркем:Мезитли илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]</text>
      <sha1>kupq527of9zog892wjrc2qz7hu4mn8v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Якутие (Якутие)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>527333</id>
    <revision>
      <id>5935721</id>
      <parentid>4849757</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T04:11:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3683" sha1="5xeibu9ay06nruolc9azmoyk8ct8seo" xml:space="preserve">{{УК}}

{{мәгънәләр|Якутие}}

'''Якутие''' ({{lang-tr|Yakutiye}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; Эрзурум иле Якутие илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Якутие Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 717 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 1047 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q2577943. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}

{{Turkey-geo-stub}}

[[Төркем:Якутие илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]</text>
      <sha1>5xeibu9ay06nruolc9azmoyk8ct8seo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Истилли (Дүзҗе)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>535514</id>
    <revision>
      <id>5935730</id>
      <parentid>4868973</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T06:19:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4161" sha1="7dd1oxcz9xiayaycbnag0qt2wocfunr" xml:space="preserve">{{Orphan|date=октябрь 2024}}

{{УК}}

{{мәгънәләр|Истилли}}

'''Истилли''' ({{lang-tr|İstilli}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; [[Дүзҗе]] иле Дүзҗе илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Истилли Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 181 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 178 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6447863. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &amp;#91;в 35 т.&amp;#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&amp;P5=H&amp;page1=90&amp;page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&amp;P5=H&amp;page1=90&amp;page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}

[[Төркем:Дүзҗе илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]


{{Turkey-geo-stub}}</text>
      <sha1>7dd1oxcz9xiayaycbnag0qt2wocfunr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Көпрүҗүк (Варто)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>538089</id>
    <revision>
      <id>5935655</id>
      <parentid>4875580</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T21:05:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4383" sha1="hppqictttaaufathtewxh17g43780pf" xml:space="preserve">{{Orphan|date=октябрь 2024}}

{{УК}}

{{мәгънәләр|Көпрүҗүк}}

'''Көпрүҗүк''' ({{lang-tr|Köprücük}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; [[Муш]] иле Варто илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Көпрүҗүк Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 718 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 1056 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q3668831. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| ''[[:d:Q7731531|Mehmet Şerif Fırat]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-07-01
| 
|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &amp;#91;в 35 т.&amp;#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&amp;P5=H&amp;page1=90&amp;page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&amp;P5=H&amp;page1=90&amp;page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}

[[Төркем:Варто илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]


{{Turkey-geo-stub}}</text>
      <sha1>hppqictttaaufathtewxh17g43780pf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Куруоба (Айваҗык)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>538409</id>
    <revision>
      <id>5935630</id>
      <parentid>4873787</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T15:37:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4168" sha1="kunb2mufcis79sq834767uwq20jd3lh" xml:space="preserve">{{Orphan|date=октябрь 2024}}

{{УК}}

{{мәгънәләр|Куруоба}}

'''Куруоба''' ({{lang-tr|Kuruoba}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; [[Чанаккале]] иле Айваҗык илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Куруоба Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 567 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 285 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6601896. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &amp;#91;в 35 т.&amp;#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&amp;P5=H&amp;page1=90&amp;page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&amp;P5=H&amp;page1=90&amp;page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}

[[Төркем:Айваҗык илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]


{{Turkey-geo-stub}}</text>
      <sha1>kunb2mufcis79sq834767uwq20jd3lh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Муратдеде (Караман)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>539485</id>
    <revision>
      <id>5935637</id>
      <parentid>4778682</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T18:08:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4136" sha1="dj0r9ljos1a97lqrkhbuduu9iquw4tk" xml:space="preserve">{{УК}}

{{мәгънәләр|Муратдеде}}

'''Муратдеде''' ({{lang-tr|Muratdede}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; [[Караман]] иле Караман илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Муратдеде Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 308 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 541 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6584896. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&amp;P5=H&amp;page1=90&amp;page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&amp;P5=H&amp;page1=90&amp;page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}

{{Turkey-geo-stub}}

[[Төркем:Караман илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]</text>
      <sha1>dj0r9ljos1a97lqrkhbuduu9iquw4tk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Огулбей (Дивриги)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>539769</id>
    <revision>
      <id>5935712</id>
      <parentid>4801536</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T00:20:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4128" sha1="ge7e2eonfabsrssja9plf6g3sho6yv3" xml:space="preserve">{{УК}}

{{мәгънәләр|Огулбей}}

'''Огулбей''' ({{lang-tr|Oğulbey}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]&lt;ref&gt;[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; [[Сивас]] иле Дивриги илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&amp;locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}&lt;/ref&gt;

== Географиясе ==
Огулбей Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 462 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 805 чакрым ераклыкта урнашкан&lt;ref&gt;Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.&lt;/ref&gt;.

== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q3677307. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны

|}
{{Wikidata list end}}

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&amp;P5=H&amp;page1=90&amp;page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&amp;P5=H&amp;page1=90&amp;page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}

{{Turkey-geo-stub}}

[[Төркем:Дивриги илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]</text>
      <sha1>ge7e2eonfabsrssja9plf6g3sho6yv3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Наталия Половынка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>566120</id>
    <revision>
      <id>5935741</id>
      <parentid>4122979</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T10:49:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>35870</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5935741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1497" sha1="locyctxt79cc7uvtr344mys9swklkrq" xml:space="preserve">{{Шәхес}}
'''Наталия Половынка''' ({{lang-uk|Наталія Юхимівна Половинка}}; {{Туу датасы|27|07|1965}}) — украин театр һәм кино актрисасы.

== Фильмография ==

== Тышкы сылтамалар ==
* [http://www.umoloda.kiev.ua/number/1221/164/43296/ Интервью в газете «Украина молодая»]
* [http://dudaryk.lviv.ua/ua/workers/275{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 
* [https://web.archive.org/web/20140714111829/http://www.maisternia.com.ua/ua/prsn_pol.php Страница художественного центра «Мастерская песни»]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://uk-ua.facebook.com/people/Наталія-Половинка/100000030986302 Наталья Половинка на Facebook]
* [http://risu.org.ua/ua/index/exclusive/kaleidoscope/46502/ Религиозно-информационная служба Украины]
* [http://risu.org.ua/ua/index/exclusive/kaleidoscope/46502/ Анатолий Бабинский. «Мы губим передачи»]
* [http://wordvoice.org/nataliya-polovinka Страница театрального центра «Слово и голос»]{{Deadlink|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Төркем:Украина актрисалары]] [[Төркем:Актрисалар]]</text>
      <sha1>locyctxt79cc7uvtr344mys9swklkrq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Марафоннар/Вики-яз</title>
    <ns>4</ns>
    <id>567820</id>
    <revision>
      <id>5935632</id>
      <parentid>5514772</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T15:54:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дан аллеясе */</comment>
      <origin>5935632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21812" sha1="2accinzx5n99sbz1qdokd7q6sydqid3" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[File:CEE Spring original.png|350px]]&lt;/div&gt;
«'''Үзәк һәм Европа Вики-язы'''» — Википедияне ''[[Үзәк Аурупа|Үзәк]]'', ''[[Балкан ярымутравы|Көньяк-Көнчыгыш]]''  һәм ''[[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]]'' илләре, халыклары һәм бар тарихи-мәдәни феноменнарына бәйле мәкаләләр белән баетуга &lt;small&gt;(гамәлдәгеләрне яхшырту яки [[энциклопедия|энциклопедик]] кыйммәтендәге [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|яңа контентны булдыру]])&lt;/small&gt; багышланган язу [[Википедия:Бәйгеләр|вики-бәйгесе]] (''[[:en:Edit-a-thon|en]] / [[:ru:Вики-марафон|ru]]''). 

Чара 2015 елдан башлап ел саен март-май айларында үтә. Проектның [https://www.wikidata.org/wiki/Q54085024?uselang=tt күптелле Викимәгълүматлар бите], викиара хезмәттәшлек [[m:Wikimedia CEE Spring|Мета-Вики мохитендәге бите]] 

== Марафон вакытлары ==
* Башлана: [[21 март]] &lt;small&gt;([[Нәүрүз]] көне)&lt;/small&gt;
* Тәмамлана: [[31 май]] &lt;small&gt;([[яз]]ның соңгы көне)&lt;/small&gt;
* Нәтиҗәләр игъланы:  [[21 июнь]]гә кадәр

== Катнашу ==
Гамәлдәге чыгарылышта Татвикидан катнашканыгызны мондагы вики-мөхәррирләргә һәм укучыларга күрсәтү өчен тамгалау калыплары:
* [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|Мәкалә бәхәс бите]] - &lt;nowiki&gt;{{Вики-яз мәкаләсе |ел=&lt;/nowiki&gt;{{CURRENTYEAR}} &lt;nowiki&gt;| кулланучы=Викимедиа хисап язмагыз}}&lt;/nowiki&gt;
* [[Калып:Вики-яз катнашучысы|Кулланучы бите]] - &lt;nowiki&gt;{{Вики-яз катнашучысы |ел=&lt;/nowiki&gt;{{CURRENTYEAR}} &lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;

== Татарча Викидә аерым чыгарылышлар ==
[[File:TASILLA-logo.jpg|thumb|175px|link=Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]]'нең [[Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]]]
[[File:Logo Wikimedia CEE region.svg|thumb|175px|link=m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа вики-волонтёрлары хезмәттәшлеге|[[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа вики-волонтёрлары хезмәттәшлеге]]]]
[[File:Тарих институты.jpg|175px|thumb|link=Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|[[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]]]
[[File:Bridges_across_Cultures_full_logo.svg|thumb|175px|link=:m:Category:Bridges across Cultures|«Мәдәниятара күперләр» проекты]]
[[File:Tatarica-Logo-tt.png|thumb|175px|link=Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты|[[Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты]], аның [[Tatarica (энциклопедия)|төп онлайн-белешмәлеге]] һәм [[Tatarica энциклопедиясе мәкаләләре исемлеге|мәкаләләре исемлеге]]]]
[[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|thumb|175px|link=:m:Wikimedia Österreich|«[[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]]»]]
[[Файл:БТК эмблемасы.jpg|thumb|175px|link=Бөтендөнья татар конгрессы|[[Бөтендөнья татар конгрессы]] һәм Бөтендья татар яшьләре форумы]]
[[File:Wikimedia Education horizontal.svg|thumb|175px|link=ВП:Мәгариф|[[ВП:Мәгариф|Вики-мәгариф]] халыкара инициативасы]]
[[Файл:Мин татарча сөйләшәм.jpg|185px|link=«Мин татарча сөйләшәм» акциясе|right]]
[[File:Wikimedians of Russia EN-RU-TT LOGO.jpg|thumb|175px|link=m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|[[m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|Россия телләре викимедиачыларының кулланучылар төркеме]].]]
[[Файл:Татнетны үстерү фонды.png|thumb|175px|link=Татнетны үстерү фонды|[[Татнетны үстерү фонды]]]]
[[File:Spbmf logo.jpg|thumb|175px|link=Санкт-Петербург татар медиафорумы|[[Санкт-Петербург татар медиафорумы]]]]
[[File:WIKIMEDIA LOGO-TATARCA.png|right|185px|link=m:Wikimedians_of_Turkic_Languages_User_Group/tt|Төрки телле викимедиачыларының кулланучылар төркеме]]
[[File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|175px|thumb|link=Татар порталлары берлеге|[[Татар порталлары берлеге]]]]
[[File:Tatar_Wikimedia_Community_User_Group_Tulip_Text_tt_globe_tilted_hat.png|right|185px|link=m:Wikimedia Community of Tatar language User Group/tt]]
[[Файл:Белем_радиосы.jpg|175px|thumb|link=Белем радиосы|[[Белем радиосы]]]]
[[File:Wikimedia RU logo vertical RUS.svg|thumb|175px|link=:wmru:|Россия илкүләм вики-волонтёрлар берләшмәсе:&lt;/br&gt;
* [[wmru:Викимедиа:О нас/tt|Эшчәнлеге турында]]&lt;/br&gt;
* [[wmru:Устав|Нигезнәмәсе]] {{ref-ru}}&lt;/br&gt;
* [[wmru:Викимедиа:Свидетельства/tt|Таныклыклары]] {{ref-ru}}]]
[[File:Selet WikiSchool logo.png|right|185px|link=Сәләт викимәктәбе]]
[[File:Wikimedia Indigenous Languages - Map.svg|thumb|175px|link=:m:Wikimedia Language Diversity/tt|«[[m:Wikimedia Language Diversity/tt|Викимедиа күптеллелек инициативасы]]»]]
# [[Проект:Вики-яз — 2017|2017]]
# [[Проект:Вики-яз — 2018|2018]]
# [[Проект:Вики-яз — 2019|2019]]
# [[Проект:Вики-яз — 2020|2020]] 
# [[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/2021|2021]] 
# [[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/2022|2022]] 
# [[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/2023|2023]]
# [[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/2024|2024]]
# [[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/2025|2025]]
# [[Проект:Вики-яз 2026|2026]]

== Оештыручылар һәм башкаручылар ==
Бәйге [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк, Көньяк-Көнчыгыш һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрлар берләшмәләре]] тарафыннан булдырылган. Һәрбер вики-проектында һәм аның тел бүлегендә җирле волонтёрлар тарафыннан оештырыла, башкарыла һәм бәяләнә. Призлар тәкъдим итү, бүләкләүне һәм танытуны оештыру һәр ел катнашучы партнёрлар тарафыннан карала. Җиңүчеләргә приз буларак Россиядә Ozon.ru бүләк сертификатлары кулланыла. 

==Нигезләр==
* Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' &lt;small&gt;''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''&lt;/small&gt; һәрбер [[Википедия:Кулланучылар|кулланучы]] катнаша ала.
* Күптелле Википедиянең «[[d:Q8937945#sitelinks-wikipedia|Үзәк Европа]]», «[[d:Q9811465#sitelinks-wikipedia|Көньяк-Көнчыгыш Европа]]» һәм «[[d:Q6581403#sitelinks-wikipedia|Көнчыгыш Европа төркемнәре]]» җыентыкларына керүче мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/2022/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала. 
* '''Нәтиҗәле катнашу:''' [[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/2022/Бәяләү җәдвәле|мәкаләләрне бәяләү формуласы]] һәм [[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/2022/Белешмәләр|яңа катнашучылар өчен файдалы мәгълүмат]]. 
* Бәйгенең Татарча Википедиядәге [[#Дан аллеясе|Дан аллеясенә]] һәр елгы чыгарылышы дәвамында булдырылган мәкаләләр өчен иң күп баллар алган 3-5 катнашучы кертелә. 
** Бар мәкаләләрегезнең 2шәр яңасы һәм яхшыртылганы алынып тикшерелә, кертелгән материалларыгыз уртача баллары нигезендә гомуми суммасы билгеләнә.
** 12 һәм 6 айгача вики-тәҗрибәсе булган авторлар алган баллары *2 һәм *3 коэффициенты белән бәяләнә.
** Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Һәрбер мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру шарт.
&lt;pre&gt;{{Вики-яз мәкаләсе|ел=2023| ил-тел-төбәк-халык = |тема= | кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз}}&lt;/pre&gt;
* Проект [[Файл:TatLangCommission.jpg|20px]] [[Татарстан Республикасы Президенты каршындагы татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе]] башлаткан ''[[wmru:Умный регион/Татарстан/Партнёры/Комиссия по вопросам сохранения и развития татарского языка|вики-хезмәттәшлек чикләрендә]]'' үткәрелә. Татарча бастыручы түбәндәге оешмаларга караган мәгълүмат чыганакларда чыккан материаллар фактларын кертү, сайт яки басмаларын аларга сылтама һәм искәрмәләр урнаштыру белән мәңгеләштерү һәм популярлаштыручы катнашучыларга бонуслы баллар бирелә: 
** [[File:Фәннәр_академиясе.jpg|20px]] [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]]нең [[Файл:Archtat-logo.png|20px]] [[Альфред Халиков исемендәге Археология институты]], [[File:TASILLA-logo.jpg|20px]] [[Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]], [[Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты]] һәм [[File:Тарих институты.jpg|20px]] [[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]], 
** [[File:Coat of arms of Tatarstan.svg|15px]] [[Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы|Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән]], [[Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы|Мәдәният]] һәм башка ведомство-министрлыклары, 
** [[Файл:Татмедиа.jpg|20px]] [[Татмедиа]] холдингына керүче һәм башка [[:Төркем:Татар мәгълүмат чаралары|татарча ММЧлары]], 
** [[Файл:Татарстан китап нәшрияты логотибы.jpg|20px]] [[Татарстан китап нәшрияты]] һәм башка [[:Төркем:Нәшриятлар|нәшриятларда]] чыккан бар [[:Төркем:Татар матбугаты|татар телле басмалар]], 
** [[Файл:КФУ логотибы 2015.svg|20px]] [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]ның [[d:Q25080754|Филология һәм мәдәниятара багланышлар институты]]нда эшләүче [[Габдулла Тукай исемендәге милли мәдәният һәм мәгариф Югары мәктәбе]] &lt;small&gt;([[wmru:Умный регион/Татарстан/Партнёры/ВШНКОГТ ИФМК КФУ|уртак проект]])&lt;/small&gt;
** [[Файл:БТК эмблемасы.jpg|20px]] [[Бөтендөнья татар конгрессы]], [[Файл:Татнетны үстерү фонды.png|20px]] [[Татнетны үстерү фонды]] &lt;small&gt;([[ВП:Белем җәүһәрләре|уртак проект]])&lt;/small&gt;, [[File:Spbmf logo.jpg|20px]] [[Санкт-Петербург татар медиафорумы]] һәм башка чараларда катнашучы төрле [[Татнет сәхифәләре исемлеге|татар телле сайтлары]].

== Дан аллеясе ==
{| cellpadding=4 cellspacing=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
!#
!User
!'''Σ'''
![[Проект:Вики-яз 2026#Нәтиҗәләр|2026]]
![[Проект:Вики-яз 2025#Нәтиҗәләр|2025]]
![[Проект:Вики-яз 2024#Нәтиҗәләр|2024]]
![[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/2023/Нәтиҗәләр#Җәдвәл|2023]]
![[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/2022/Нәтиҗәләр#Җәдвәл|2022]]
![[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/2021/Нәтиҗәләр#Җәдвәл|2021]]
![[Проект:Вики-яз_—_2020#Бәйге_катнашучылары|2020]]
![[Проект:Вики-яз_—_2019#Бәйге_катнашучылары|2019]]
![[Проект:Вики-яз — 2018#Бәйге катнашучылары|2018]]
![[:Төркем:«Вики-яз — 2017» бәйгесе мәкаләләре|2017]]
|-
|1
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User: Әмир|Әмир]]
|4
|
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
|-
|2
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:Marat-avgust|Marat-avgust]]
|1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|-
|3
|[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|20px]][[User:Kitap|Kitap]]
|1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|[[File:Bronze medal icon.svg|20px]]
|-
|4
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:A.Khamidullin|A.Khamidullin]]
|1
|
|
|
|
|
|
|
|
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
|
|-
|5
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:frhdkazan|frhdkazan]]
|1
|
|
|
|
|
|
|
|
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|
|-
|6
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User: Шайдуллина Айсылу|Шайдуллина Айсылу]]
|2
|
|
|
|
|
|
|[[File:Bronze medal icon.svg|20px]]
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
|
|
|-
|7
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:Фәнзил|Фәнзил]]
|1
|
|
|
|
|
|
|
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|
|
|-
|8
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:Шарафутдинова Рәзилә|Шарафутдинова Рәзилә]]
|1
|
|
|
|
|
|
|
|[[File:Bronze medal icon.svg|20px]]
|
|
|-
|9
|[[Файл:Flag of Moscow, Russia.svg|20px]][[User:Фәрһад|Фәрһад]]
|2
|
|[[File:Bronze medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|-
|10
|[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|20px]][[User:Zlgll|Zlgll]]
|1
|
|
|
|
|
|
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|-
|11
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:Римма Васильева|Римма Васильева]]
|1
|
|
|
|
|
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|-
|12
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:Timlesj|Timlesj]]
|3
|
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|
|
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|-
|13
|[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|20px]][[User:Юлдашева Луиза|Юлдашева Луиза]]
|1
|
|
|
|
|
|[[File:Bronze medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|-
|14
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:Veronika 1991|Veronika 1991]]
|1
|
|
|
|
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|
|-
|15
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:Tolia1957|Tolia1957]]
|1
|
|
|
|
|[[File:Bronze medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|
|-
|16
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:Ilnur efende|Ilnur efende]]
|1
|
|
|
|[[File:Bronze medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|
|
|-
|17
|[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|20px]][[User:Slonoed5|Slonoed5]]
|1
|
|
|
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|
|
|-
|-
|18
|[[Файл:Flag of Moscow, Russia.svg|20px]][[User:Динә Абдуллина|Динә Абдуллина]]
|1
|
|
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|
|
|
|-
|-
|19
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:Kutuz116|Kutuz116]]
|1
|
|
|[[File:Bronze medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|
|
|
|-
|-
|20
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:Ilnaz26|Ilnaz26]]
|1
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|-
|21
|[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|20px]][[User:Таңһылыу|Таңһылыу]]
|1
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|-
|22
|[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|20px]][[User:Aliya2111|Aliya2111]]
|1
|[[File:Bronze medal icon.svg|20px]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|}

== Тематик илчеләр ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! # 
! Тематик илчелек&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Thematic ambassadorship&lt;/small&gt; 
! [[Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/2023/Нәтиҗәләр#Тематик илчеләр|2023]] 
|-
|1
|{{AZE}}
|{{u|Римма Васильева}}/{{u|Әмир}}
|-
|2
|{{Башкортстан республикасы байрагы}}
|{{u|Әмир}}
|-
|3
|{{BLR}}
|{{u|Pierre L'iserois}}
|-
|4
|{{BGR}}
|{{u|Zolgoyo‎}}
|-
|5
|{{GRE}}
|{{u|A.Khamidullin}}
|-
|6
|{{GEO}}
|{{u|Slonoed5‎}}
|-
|7
|{{KAZ}}
|{{u|Slonoed5‎}}
|-
|8
|[[File:Flag of the Crimean Tatar people.svg|20px]] [[Кырым татарлары]]
|{{u|Ilnur efende‎}}
|-
|9
|{{HUN}}
|{{u|Slonoed5‎}}
|-
|10
|{{MOL}}
|
|-
|11
|{{POL}}
|{{u|Pierre L'iserois}}
|-
|12
|{{RUS}}
|{{u|Ilnur efende‎}}
|-
|13
|[[File:Map_of_Russia_-_Northwestern_Federal_District_(2018_composition).svg|20px]] [[Россиянең Төньяк-Көнбатышы]]
|{{u|Slonoed5‎}}
|-
|14
|{{ROU}}
|{{u|Zolgoyo‎}}
|-
|15
|[[File:Flag of Sakha.svg|20px]] [[сахалар‎]]
|{{u|A.Khamidullin}}
|-
|16
|{{SRB}}
|{{u|A.Khamidullin}}/{{u|Әмир}}
|-
|17
|{{SVK}}
|{{u|A.Khamidullin}}
|-
|18
|{{SLO}}
|{{u|Ilnur efende‎}}
|-
|19
|[[File:Map_of_Russia_-_North_Caucasian_Federal_District_(2018_composition).svg|20px]] [[Төньяк Кавказ‎]]
|{{u|A.Khamidullin}}/{{u|Әмир}}
|-
|20
|{{UKR}}
|{{u|Ilnur efende‎}}
|-
|21
|{{UZB}}
|{{u|A.Khamidullin}}
|-
|22
|[[File:Flag of the Romani people.svg|20px]] [[чегәннәр]]
|{{u|A.Khamidullin}}/{{u|Slonoed5}}
|-
|23
|[[Файл:Erzya Flag.svg|20px]] [[эрзәләр]]
|{{u|Әмир}}
|-
|24
|{{EST}}
|{{u|Әмир}}/{{u|Slonoed5}}
|-
|25
|[[File:Noun 354603 ccJohnTGarcia architecture.svg|20px]] [[архитектура]]
|{{u|Әмир}}
|-
|26
|[[File:Noun 332979 ccDiegoNaive geography.svg|20px]] [[география]]
|{{u|Pierre L'iserois}}
|-
|27
|[[File:Q159810 noun 509351 ccParkjisun economy.svg|20px]] [[икътисад]]
|{{u|Әмир}}
|-
|28
|[[File:231 Klasika scio.svg|20px]] [[мәдәният]]
|{{u|Әмир}}
|-
|29
|[[Файл:A coloured voting box.svg|20px]] [[сәясәт]]
|{{u|Әмир}}
|-
|30
|[[File:P history.png|20px]] [[тарих]]
|{{u|Pierre L'iserois}}
|-
|31
|[[Файл:Telecom-icon.svg|20px]] [[технология]]
|{{u|Әмир}}
|-
|32
|[[File:Nuvola_apps_kalzium.svg|20px]] [[фән]]
|{{u|A.Khamidullin}}
|-
|33
|[[File:Female symbols.svg|20px]] [[хатын-кыз]]лар
|{{u|Slonoed5‎}}
|-
|34
|[[Файл:Social sciences.svg|20px]] [[җәмгыять]]
|{{u|Ilnur efende‎}}
|-
|}

== Шулай ук карагыз ==
* [[Татар энциклопедиясе]]нә керүче '''''[[Tatarica энциклопедиясе мәкаләләре исемлеге|мәкаләләр исемлеге]]'''''
* Татарча Википедиядәге бәйгеләр турында ''сораулар бирү өчен'' [[File:Telegram logo.svg|15px|link=]] [[Telegram]]'да [https://t.me/wikiyaz wikiyaz]

== Исемлекләр ==
{{Википедия:Бәйгеләр/Вики-яз/Исемлекләр}}
{{Википедия бүләкләре, медальләре һәм танылу юллары}}

[[Төркем:Проект:Вики-яз]]</text>
      <sha1>2accinzx5n99sbz1qdokd7q6sydqid3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мексика муниципалитетлары</title>
    <ns>0</ns>
    <id>665011</id>
    <revision>
      <id>5935725</id>
      <parentid>3799745</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T04:49:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>35870</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5935725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3244" sha1="o0clndtqoccumg0jrq14hkbdmytgfe9" xml:space="preserve">{{УК}}
[[Файл:Municipalities of México (black borders).svg|thumb|300px|Мексика муниципалитетлары]]

'''Мексика муниципалитетлары''' ({{lang-es|municipio(s)}}) — [[Мексика]]да штатлардан соң икенче дәрәҗәдәге административ бүленеш төрләре. (шәһәр) районнарга (исп.delegaciones) бүленгән [[Мексика федераль округы|федераль округтан]] тыш, муниципалитетлар Мексиканың барлык штатларында да бар.

2005 елдагы соңгы халык санын алу вакытында Мексикада 2441 муниципалитет һәм 16 федераль округ районы исәпләнә. Муниципалитетлар саны даими рәвештә үзгәрә, шуңа күрә төрле чыганакларда төрле саннар очрарга мөмкин. Һәр штатның муниципалитетлары саны штатның зурлыгына һәм халкына карап берничәдән берничә йөзгә кадәр үзгәрергә мөмкин. Бер муниципалитетның уртача халкы якынча 45 мең кеше тәшкил итә.

Муниципалитетның эчке сәяси оешмасы һәм хокуклары һәм бурычлары 1917 елгы Мексика Конституциясенең 115 статьясында билгеләнә, һәм аерым штатлар конституцияләрендә җентекләбрәк ачыла.&lt;ref&gt;[http://constitucion.gob.mx/index.php?idseccion=168&amp;ruta=1 Constitución Política de los Estados Unidos Mexicanos] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070519012122/http://constitucion.gob.mx/index.php?idseccion=168&amp;ruta=1 |date=2007-05-19 }} Article 115&lt;/ref&gt;

Күп кенә муниципалитетлар Мексиканың административ бүленешенең өченче дәрәҗәсе булган общиналарга яки районнарга бүленәләр. Төрле штатларда алар төрлечә аталалар:  delegaciones, comisarías, alcaldías, juntas municipales, гомуми сүз (исп. secciones) белән берләшәләр. Җәмгыять башлыкларын халык сайламый, ә муниципалитет рәисе билгели.

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [http://www.country-studies.com/mexico/government-structure.html Mexican government structure] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181215223316/http://www.country-studies.com/mexico/government-structure.html |date=2018-12-15 }}{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20061018120443/http://constitucion.presidencia.gob.mx/index.php?idseccion=210 История испанской конституции]{{ref-es}}
* [https://web.archive.org/web/20070209231450/http://www.e-local.gob.mx/ Mexico Portal de Información Municipal]{{ref-es}}


[[Категория:Мексика муниципалитетлары| ]]</text>
      <sha1>o0clndtqoccumg0jrq14hkbdmytgfe9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики</title>
    <ns>4</ns>
    <id>812515</id>
    <revision>
      <id>5935649</id>
      <parentid>4422589</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T20:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Frhdkazan [[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики]]: Марафоннарны стандарт атау тәртибе буенча</comment>
      <origin>4422589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12338" sha1="ee4xh8zx1x6f66sk3pdyn4ntsmucnt7" xml:space="preserve">{{УК}}

'''ФәнТехВики''' яки ''[[Фән]] һәм [[техника]]га багышланган вики марафон'' — ел саен җәйнең 1 июнь - 14 август &lt;small&gt;([[UTC]] буенча)&lt;/small&gt; узачак кешеләр тарихында '''[[:Төркем:Фән|фән]]''' һәм '''[[:Төркем:Техника|техника]]''' компонентлары, бәйле вакыйгалары, уйлап чыгару һәм җитештерүдә катнашкан шәхесләр һәм оешмаларга багышланган ''[[Ярдәм:Үзгәртү|яңа мәкаләләр язу һәм булганнарны яхшырту]] буенча [[Википедия:Бәйгеләр|вики-бәйге]]'' (викимарафон: ''[[:en:Edit-a-thon|en]] / [[:ru:Вики-марафон|ru]]''). Башка фән-белем-технология тармаклары арасында махсус [[Википедия:Бәйгеләр/Партнёрларныкы/Татнет экосистемасы|Татнет экосистемасы]] номинациясе дә урын ала. Катнашучылар өлешләре [[Татнетны үстерү фонды]] белән бергәләп үткәрелгән [[Википедия:Бәйгеләр/Белем_җәүһәрләре/2024|БелемҖәүһәрләре@Тат.Википедия]] марафоны чикләрендә бәяләнә.

&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;&lt;small&gt;Бу битнең кыска адресы &lt;nowiki&gt;w.wiki/AFYf&lt;/nowiki&gt;&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
== ФәнТехВики {{CURRENTYEAR}} ==
&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Проект:ФәнТехВики {{CURRENTYEAR}} мәкаләләре|Кертелгән бар мәкаләләр|class=mw-ui-constructive}}&lt;/br&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Проект:ФәнТехВики {{CURRENTYEAR}} мәкаләләре — катнашучылар буенча|&lt;small&gt;Катнашучылар буенча мәкаләләр&lt;/small&gt;|class=mw-ui-progressive}}&lt;/br&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Проект:ФәнТехВики {{CURRENTYEAR}} катнашучылары|Катнашучылар битләре|class=mw-ui-destructive}}&lt;/br&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Проект:ФәнТехВики {{CURRENTYEAR}} мәкаләләре — тармаклар буенча|&lt;small&gt;Тармаклар буенча мәкаләләр&lt;/small&gt;|class=mw-ui-constructive}}&lt;/br&gt;
&lt;/div&gt;

Гамәлдәге чыгарылышта Татвикидан катнашканыгызны мондагы вики-мөхәррирләргә һәм укучыларга күрсәтү өчен тамгалау калыплары:
* [[Калып:ФәнТехВики мәкаләсе|Мәкалә бәхәс бите]] - &lt;nowiki&gt;{{ФәнТехВики мәкаләсе |ел=&lt;/nowiki&gt;{{CURRENTYEAR}} &lt;nowiki&gt;| кулланучы=Username |тармак =}}&lt;/nowiki&gt;
* [[Калып:ФәнТехВики катнашучысы|Кулланучы бите]] - &lt;nowiki&gt;{{ФәнТехВики катнашучысы |ел=&lt;/nowiki&gt;{{CURRENTYEAR}} &lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;

== Элеккеләр ==
* [[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2024|2024]]
* [[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2023|2023]]

==Нигезләр==
* Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' &lt;small&gt;''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''&lt;/small&gt; һәрбер [[Википедия:Кулланучылар|кулланучы]] катнаша ала.
* Күптелле Википедиянең мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Азия ае/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә булдырылган материаллар кабул ителә. 
* [[Википедия:Бәйгеләр/Бәяләү җәдвәле|Баллар бирү тәртибе]]. Бар мәкаләләрегезнең 2шәр яңасы һәм яхшыртылганы алынып тикшерелә, кертелгән материалларыгыз уртача баллары нигезендә гомуми суммасы билгеләнә.
* 12 һәм 6 айгача вики-тәҗрибәсе булган авторлар алган баллары *2 һәм *3 коэффициенты белән бәяләнә.
* Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Һәрбер мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру шарт.

== Танылу ==
[[Файл:Татнетны_үстерү_фонды.png|thumb|260px|[[Татнетны үстерү фонды]] белән бергә [[Википедия:Бәйгеләр/Белем_җәүһәрләре/2024|БелемҖәүһәрләре@Тат.Википедия]] марафоны чикләрендә бәяләнә һәм таныла.]]
* Бәйге чикләрендә кимендә 1 квалификацион мәкалә булдырган һәр волонтёр: 
*# [[Калып:ФәнТехВики катнашучысы|электрон]] һәм бастырырлык ''катнашу сертификаты'' белән таныла &lt;small&gt;(инглизчә {{*}} русча {{*}} татарча)&lt;/small&gt;
*# хисап язмасы &lt;small&gt;(учёткасы)&lt;/small&gt; исеме мәкаләнең тарихында, бәхәс битендә, [[:Төркем:Проект:ФәнТехВики {{CURRENTYEAR}} катнашучылары|бәйгенең катнашучылары]] һәм өлешләрен [[/{{CURRENTYEAR}}#Бәяләү|бәяләү җәдвәленә]] мәңгегә яздырыла.
* 4 мәкаләне булдырган/яхшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә:
*# бу статусы электрон сертификатында билгеләнә
*# хисап язмасы [[/{{CURRENTYEAR}}#Нәтиҗәләр|Нәтиҗәләр]] битендәге җәдвәлдә күрсәтелә һәм өч телле '''диплом''' белән таныла
*# бәйгеге кертелгән мәкаләләрне бәяләүдә тупланган алдынгы 3әү - бәйгенең «[[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики#Дан_аллеясе|Дан галереясенә]]», тармак буенча лидерлары - «[[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики#Тематик_илчеләр|Тематик илчеләр]]» җәдвәленә кертелә. 
*# иң күп мәкаләләр булдыручыга «Татарча Википедиядә фән һәм техника илчесе {{CURRENTYEAR}}» ({{lang-en|Tatar Wikipedia SciTech Ambassador {{CURRENTYEAR}}}})
*# тармак буйлап иң күп мәкаләләр булдыручылар «Татарча Википедиядә фән һәм техника тармагы илчесе {{CURRENTYEAR}}» ({{lang-en|Tatar Wikipedia SciTech Area Ambassador {{CURRENTYEAR}}}}) буларак таныла.

== Гамәлдәге материаллар ==
[[File:Wikimedians of Russia EN-RU-TT LOGO.jpg|thumb|175px|link=m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|[[m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|Россия телләре викимедиачыларының кулланучылар төркеме]].]]
[[File:WMTurkic local logo - Russian.svg|thumb|175px|link=:m:Wikimedians of Turkic Languages User Group/tt|«Төрки викимедиачылары» берлеге]]
[[File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|175px|thumb|right|[https://www.wikidata.org/wiki/Q123238328?uselang=tt Татар порталлары берлеге]]]
[[File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|thumb|175px|[[m:Wikimedia Community of Tatar language User Group/tt|Татарча Википедиядә җирле техник партнёр]].]]

=== Татарча Википедиядә &quot;Фән&quot; төркеме ===
&lt;categorytree&gt;Фән&lt;/categorytree&gt;

=== Татарча Википедиядә &quot;Техника&quot; төркеме ===
&lt;categorytree&gt;Техника&lt;/categorytree&gt;

== Күптелле яки уртак проектларда ==
* күптелле Википедиянең [[d:Q1458083#sitelinks-wikipedia|Фән]] һәм [[d:Q1458045#sitelinks-wikipedia|Техника]] темасына багышланган төркемнәр җыентыклары 
* Медиа-файллар Викиҗыентыгының [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Science?uselang=tt Фән] һәм [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Technology?uselang=tt Техника] төркеме 
* ясалма интеллект укырлык Викимәгълүматта [https://www.wikidata.org/wiki/Q336?uselang=tt Фән] һәм [https://www.wikidata.org/wiki/Q2695280?uselang=tt Техника] элементы

== Дан аллеясе ==
{| cellpadding=4 cellspacing=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
!#
!User
!'''Σ'''
![[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2024#Җәдвәл|2024]]
![[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2023 мәкаләләре|2023]]
|-
|1
|[[User: Ilnur efende|Ilnur efende]]
|2
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
|-
|2
|[[User: A.Khamidullin|A.Khamidullin]]
|1
| -
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|-
|3
|[[User:Slonoed5|Slonoed5]]
|1
| -
|[[File:Bronze medal icon.svg|20px]]
|-
|4
|[[User:Динә Абдуллина|Динә Абдуллина]]
|1
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
| -
|-
|5
|[[User:Әмир|Әмир]]
|1
|[[File:Bronze medal icon.svg|20px]]
| -
|-
|}

== Оештыручылар ==
* [[m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|Россия телләре вики-волонтёрлары]] һәм [https://www.wikidata.org/wiki/Q123238328?uselang=tt Татар порталлары берлеге] берләшмәләре
* [[m:Wikimedians of Turkic Languages User Group/tt|Төрки телле викимедиачылар төркеме]] һәм '''[[m:Wikimedia Community of Tatar language User Group/tt|Татар телле викимедиачылар төркеме]]'''

== Шулай ук карагыз ==
* Сорауларны бирү юллары:
** Татарча Википедиядәге бәйгенең [[Википедия бәхәсе:Бәйгеләр/ФәнТехВики|бәхәс битенә]] урнаштыру
** [[File:Telegram logo.svg|15px|link=https://t.me/wikiyaz]] [https://t.me/wikiyaz Татарча Википедиядә барган бәйгеләр турында аралашу] каналы 
* Мөрәҗәгатьләр статистикасы: 
** [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;range=latest-90&amp;pages=Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики Бу биткә] 
** [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;range=latest-90&amp;pages=Төркем:Проект:ФәнТехВики_{{CURRENTYEAR}}_мәкаләләре {{CURRENTYEAR}} чыгарылышында теркәлгән татарча мәкаләләр исемлегенә]
** [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;range=latest-90&amp;pages=Төркем:Проект:ФәнТехВики_{{CURRENTYEAR}}_мәкаләләре_-_бәяләнгәннәре {{CURRENTYEAR}} җирле нәтиҗәләр исемлегенә кабул ителгәннәренең укылулары] &lt;small&gt;(бәйгедән соң булдырыла)&lt;/small&gt;

{{Википедия бүләкләре, медальләре һәм танылу юллары}}

[[Төркем:Проект:ФәнТехВики]]</text>
      <sha1>ee4xh8zx1x6f66sk3pdyn4ntsmucnt7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Милана Петрова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>812574</id>
    <revision>
      <id>5935728</id>
      <parentid>4109919</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T05:46:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>35870</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5935728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21365" sha1="5nk4ikuuj1ycppkw9vpuvspsefpj7bt" xml:space="preserve">{{ВикиЯз|ел=2023}}
{{Фш|Петров}}
{{Шәхес|тулы исем=Андрей Вадим улы Петров|туу датасы=01.09.1996|туу җире=[[Бордуково (Калуга өлкәсе)|Бордуково]], [[Калуга өлкәсе]], [[Россия]]|гражданлык={{RUS}}|һөнәр=[[блогер]]|сурәт=Милана Петрова.png}}

'''Милана Петрова''', Милана Вадим кызы Петрова (туган вакыттагы исеме — '''Андрей Вадим улы Петров'''; ''[[1996 ел|1996 елның]] [[1 сентябрь|1 сентябре]], [[Россия|РФ]], [[Калуга өлкәсе]], [[Бордуково (Калуга өлкәсе)|Бордуково]]'') — [[Россия]] [[Бьюти-блогер|бьюти-блогеры]]. Үзенең чакыручан образы белән билгеле. Бу еш кына төрле скандаллар һәм инцидентлар аркасында җәмәгатьнең игътибар объекты. Моннан тыш, Петровны трансгендерлык игълан ителгәнче Россиядә ир-атлар макияжын популярлаштыручыларның берсе дип атаганнар; шулай ук ул гендер кысалары булмаган Россиядән сигез егет рейтингына кергән. Ә Милана үзенең музыкаль карьерасын башлагач, аның дебют трегы Россиядә квиркор жанрында беренче релиз була.

== Тәрҗемәи хәле ==
Андрей Вадимович Петров 1996 елның 1 сентябрендә [[Калуга өлкәсе]]&lt;nowiki/&gt;нең [[Сухиничи районы]] Бордуково авылында туган. 12нче мәктәптә укыган; уку йортының үзешчәнлегендә катнашкан. Авыл администрациясе Андрей турында яхшы укыган һәм беркем белән дә талашмаган, шулай ук авыл чараларында еш чыгыш ясаган һәм төрле конкурслар алып баручы булган яхшы егет дип әйткән. [[Mash (интернет-нәшрият)|Mash]] интернет-нәшрияты хәбәр иткәнчә, Андрейның шулай ук Александр исемле туган абыйсы бар&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mash.ru/longread/136989|title=Парень из деревни Бордуково. История блогера Андрея Петрова|date=2020-03-09|lang=ru|website=[[Mash (интернет-издание)|Mash]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008035405/https://mash.ru/longread/136989|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://peopletalk.ru/article/v-seti-poyavilos-video-iz-derevni-gde-vyros-bloger-andrej-petrov/|title=В сети появилось видео из деревни, где вырос блогер Андрей Петров|author=Мария Парфишина|date=2020-03-10|lang=ru|website=PeopleTalk|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008035546/https://peopletalk.ru/article/v-seti-poyavilos-video-iz-derevni-gde-vyros-bloger-andrej-petrov/|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

Блогер карьерасын 2014 елда [[ASKfm]]'да һәм [[Periscope]]'та башлаган. Шуннан соң [[Instagram]] һәм [[YouTube]] аккаунтларын булдыра&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://srsly.ru/person/show/7938/|title=Карточка Андрея Петрова|date=2021-02-12|lang=ru|website=[[SRSLY]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008035858/https://srsly.ru/person/show/7938/|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no|accessdate=2023-05-17|archivedate=2022-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221010102017/https://srsly.ru/person/show/7938/}}&lt;/ref&gt;. 18 яшендә Мәскәүгә күчеп килгән һәм анда университетка укырга кергән, әмма блогерлык карьерасын үстерү өчен аннан киткән. Бер мәгълүмат буенча ул өч айдан соң&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.5-tv.ru/tabloid/286444/korol-mejkapa-cem-izvesten-bloger-andrej-petrov/|title=Чем известен блогер Андрей Петров, которого избили в Москве?|date=2020-03-02|lang=ru|website=[[Пятый канал (Россия)|Пятый канал]]|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;, ә икенчеләре буенча бер айдан соң киткән&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. YouTube-тагы видеоларында Петров косметик продуктларга бәяләмәләр бастырган, [[феминизм]] һәм сәламәтлек темаларын тикшергән, шулай ук [[Толерантлык (социология)|толерантлык]] идеяләрен алга сөргән. Шулай ук аның каналында [[мукбанг]] форматында видеолар чыккан&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lenta.ru/articles/2021/02/17/russian_mukbang/|title=«Нет, не тресну!»|author=Ксения Кривотулова|date=2021-02-17|lang=ru|website=[[Лента.ру]]|subtitle=38-летняя россиянка объедается и выпивает на камеру. Как это принесло ей всенародную любовь?|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008040113/https://lenta.ru/articles/2021/02/17/russian_mukbang/|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Моннан тыш, Андрейның киләчәк карьерасы өлешчә төрле скандаллар һәм инцидентлар нигезендә төзелгән&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://peopletalk.ru/article/top-skandalov-s-uchastiem-andreya-petrova/|title=Топ скандалов с участием Андрея Петрова|date=2020-03-02|lang=ru|website=Peopletalk|access-date=2022-10-30|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

В августе 2017 года Андрей Петров выпустил видеоролик с критикой продукции российского косметического бренда Beautydrugs. Андрей сүзләренчә, Beautydrugs белән Виктория «Koffkathecat» Моисеева коллаборациясендә ясалган хайлайтердан файдаланганнан соң, аның аллергик реакциясе булган, ул аны бары тик аларның продукциясе белән генә бәйли. Видеога комментарийларда кулланучылар аларның продуктларына охшаш реакцияләр турында сөйләгәннәр. Үз чиратында, бренд гаепләүләргә Андрейның аларның исемендә кара пиар ясавы белән җавап биргән&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. Шулай ук бренд Андрейны наркотиклар куллануда һәм йогышлы авырулар йөртүдә гаепләгән&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.beautyslav.ru/blog/post/andrey-petrov-protiv-beautydrugs-bn-07/|title=Андрей Петров против Beautydrugs|author=Вячеслав Крикунов|date=2017-08-13|lang=ru|website=Бьютислав|access-date=2022-11-28|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Компания ягыннан мондый гамәлләр Наталина «Муа» Шубина (башка бьюти-блогер) тарафыннан тәнкыйтькә дучар булган. Моннан тыш, Петров Beautydrugs соравы буенча аллергиянең нәкъ менә аларның продукциясе аркасында килеп чыгуына өстәмә дәлилләр бирмәгән дип хәбәр ителгән. Вакыт узу белән хәл тынган&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;.

2018 елның ноябрендә Петровның Чиләбе косметика кибете «Азума» белән конфликт булган&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ntv.ru/novosti/2103260/|title=Бьюти-блогер Петров стал участником скандала в челябинском магазине косметики|date=2018-11-12|lang=ru|website=[[НТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008040947/https://www.ntv.ru/novosti/2103260/|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ura.news/news/1052358776|title=Популярный бьюти-блогер устроил скандал в челябинском магазине|author=Иван Шестак|date=2018-11-10|lang=ru|website=[[Ура.ру]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008041115/https://ura.news/news/1052358776|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

2019 елның июлендә Петров «Пычкы ЛГБТга каршы» ({{Lang-ru|«Пила против ЛГБТ»}}) гомофоб оешмасының «[[Кара исемлек|кара исемлегенә]]» эләккән. Шуңа күрә ул үзенең иминлеге өчен куркып, берничә көн өйдән чыкмаган&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://meduza.io/feature/2019/12/25/uslyshal-kak-menya-obzyvayut-etim-slovom-i-mne-stalo-veselo|title=«Услышал, как меня обзывают этим словом, и мне стало весело»|author=Степан Нилов|date=2019-12-25|lang=ru|website=[[Meduza]]|subtitle=Бьюти-блогер Андрей Петров стал первым русским гей-рэпером — записал клип «Pidor» и сразу набрал миллион просмотров. Мы с ним поговорили|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008040625/https://meduza.io/feature/2019/12/25/uslyshal-kak-menya-obzyvayut-etim-slovom-i-mne-stalo-veselo|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Шул ук елның августында тикшерү чыга, анда әлеге оешманың барлыгын кире кагалар, аны мистификация дип атыйлар&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.the-village.ru/city/situation/358165-kak-razvodyat-na-pile|title=Разбираем миф о «Пиле» — банде гомофобов-убийц, которой не существует|date=2019-08-02|lang=ru|website=[[The Village]]|subtitle=Как сделать городскую страшилку популярнее Путина|access-date=2022-10-30|deadlink=no|accessdate=2023-06-04|archivedate=2022-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221029220206/https://www.the-village.ru/city/situation/358165-kak-razvodyat-na-pile}}&lt;/ref&gt;.

2019 елның 17 сентябрендә [[гей]] буларак [[каминг-аут]] ясаган, бу хакта үзенең YouTube каналындагы видеоларның берсендә сөйләгән&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Шул ук елның 19 декабрендә [[квиркор]] жанрында «Pidor» дип аталган музыкаль сингл белән дебют ясаган&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wmj.ru/stil-zhizni/novosti/petrov-klip-21-12-2019.htm|title=Скандальный бьюти-блогер Андрей Петров запел и снялся в нижнем белье и вечернем макияже в клипе о геях|author=Александра Лисица|date=2019-12-21|lang=ru|website=[[WMJ]]|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Трек Россиядә бу жанрда беренче релиз булган. Бу трекның максатларының берсе дип ул [[реклейминг]]&lt;nowiki/&gt;ны атаган. Петров сүзләренчә, әлеге клип чыккач, бу сүз мыскыллаучы контекстны югалтачак, киресенчә, иронияле характер алачак&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. 2022 елның декабренә 11 сингл чыгарылган, әмма стриминг сервисларында аларның бишесе генә бар, башта алар барысы да [[цифрлы дистрибуция]] аша мәйданчыкларда басылган булса да.

2020 елның мартында Андрей Петров һәм аның дусты Дмитрий Городецкий Арслан Хасавов тарафыннан кыйналган. Хасавов та җәрәхәтләр алган. Мәсәлән, газ баллончигы аркасында күзне һәм йөзне химик пешү. Арслан версиясе буенча, конфликт егетләрнең комендант сәгате вакытында музыканы кычкырып тыңлаулары һәм бу аңа ошамавы аркасында килеп чыккан. Андрей версиясе буенча, һөҗүм [[һомофобия]] аркасында булган. Хасавов сүзләренчә, бу Петров тарафыннан тәртип бозуның беренче очрагы түгел, һәм ул һәр очракта блогердан музыканы әкренрәк итүен сорый. Андрей Арсланның беренче тапкыр гына дәгъвалар белән килмәвен һәм «фатирга ишекне аяк белән бәреп чыгарырга» маташкан белдерә. Соңрак конфликт ике ягы да бер-берсенә гаризалар язган, әмма моның ничек тәмамлануы төгәл билгеле түгел&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2020/03/01/petrov/|title=Популярного блогера-гея избили в Москве|date=2020-03-01|lang=ru|website=[[Лента.ру]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008041244/https://lenta.ru/news/2020/03/01/petrov/|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2020/03/05/bloggershouse/|title=Стали известны подробности нападения на блогера-гея в Москве|date=2020-03-01|lang=ru|website=[[Лента.ру]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008041414/https://lenta.ru/news/2020/03/05/bloggershouse/|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://peopletalk.ru/article/populyarnogo-blogera-andreya-petrova-izbili-vsya-hronologiya-skandala/|title=Популярного блогера Андрея Петрова избили: вся хронология скандала|author=Мадина Ибрагимова|date=2020-03-02|lang=ru|website=PeopleTalk|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008041629/https://peopletalk.ru/article/populyarnogo-blogera-andreya-petrova-izbili-vsya-hronologiya-skandala/|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eg.ru/showbusiness/851943-blogera-andreya-petrova-jestoko-izbili-v-moskve/|title=Блогера Андрея Петрова жестоко избили в Москве|author=Ярослав Григорьев|date=2020-03-01|lang=ru|website=[[Экспресс газета]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008041743/https://www.eg.ru/showbusiness/851943-blogera-andreya-petrova-jestoko-izbili-v-moskve/|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20200302/1566627254.html|title=Бьюти-блогер Андрей Петров рассказал о драке с соседом|date=2020-03-02|lang=ru|website=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008041835/https://ria.ru/20200302/1566627254.html|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mk.ru/photo/gallery/19784-367338.html|title=Бьюти-блогер Андрей Петров подвергся избиению в Москве: эпатажная фотогалерея|date=2020-03-02|lang=ru|website=[[Московский комсомолец]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008041953/https://www.mk.ru/photo/gallery/19784-367338.html|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vm.ru/news/784087-bloger-andrej-petrov-pokazal-kak-raspylil-ballonchik-v-lico-sosedu|title=Блогер Андрей Петров показал, как распылил баллончик в лицо соседу|author=Ростислав Зубков|date=2020-03-02|lang=ru|website=[[Вечерняя Москва]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008042056/https://vm.ru/news/784087-bloger-andrej-petrov-pokazal-kak-raspylil-ballonchik-v-lico-sosedu|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vesti.ru/article/1707009|title=Видеоблогер Петров лишился ногтя после драки с главредом «Учительской газеты»|date=2020-03-02|lang=ru|website=[[Вести.ру]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008042212/https://www.vesti.ru/article/1707009|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.5-tv.ru/news/286327/davno-namena-vzelsa-butibloger-petrov-rasskazal-kak-ego-sdrugom-izbili/|title=«Давно на меня взъелся»: бьюти-блогер Петров рассказал об избиении соседом|author=Игорь Рязов|date=2020-03-01|lang=ru|website=[[Пятый канал (Россия)|Пятый канал]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008042315/https://www.5-tv.ru/news/286327/davno-namena-vzelsa-butibloger-petrov-rasskazal-kak-ego-sdrugom-izbili/|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

2020 елның маенда Петров «[[Ирләр дәүләте]]» [[Ксенофобия|ксенофоб]] берләшмәсе лидеры Владислав Поздняковтан үтерү белән янаулар алуын хәбәр иткән. Поздняков шулай ук үз тарафдарларын блогерның әти-әнисе адресын табарга һәм аларга «тәэсир итәргә» чакырган. Андрей хәзерге вакытта полициягә гариза яза алмавын, чөнки берләшмә лидерының кайда булуын белмәвен сөйләгән. Шулай да ул [[Социаль челтәрләр|социаль челтәрләрдә]] «Ирләр дәүләте» аккаунтларын блоклаштыру тырышкан. Аларның берсендә аңа, [[Сүз иреге|сүз ирегенә]] сылтап, баш тартканнар, ә икенчесендә аның мөрәҗәгатенә бөтенләй җавап бирмәгәннәр. Вакыт узу белән хәл тынычланган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2020/05/08/petrov/|title=Российский блогер-гей рассказал об угрозах от создателя «Мужского государства»|date=2020-05-08|lang=ru|website=[[Лента.ру]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008042549/https://lenta.ru/news/2020/05/08/petrov/|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.saratov.kp.ru/daily/27128/4214718/|title=«Меня хотят убить»: Блогер Андрей Петров заявляет, что ему угрожает уроженец Саратовской области|date=2020-05-10|lang=ru|website=[[Комсомольская правда]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008042657/https://www.saratov.kp.ru/daily/27128/4214718/|archive-date=2022-10-08|access-date=2022-10-08|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://66.ru/news/society/245350/|title=Суд запретил «Мужское государство». Движение объявили экстремистской организацией|date=2021-10-18|lang=ru|website=[[66.ru]]|access-date=2022-10-30|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ЛГБТ музыкада]]
[[Төркем:Трансгендер һәм транссексуаль хатын-кызлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча музыкантлар]][[Төркем:Рэперлар]][[Төркем:Блогерлар]]</text>
      <sha1>5nk4ikuuj1ycppkw9vpuvspsefpj7bt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2023</title>
    <ns>4</ns>
    <id>812944</id>
    <revision>
      <id>5935651</id>
      <parentid>4081901</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T20:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Frhdkazan [[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2023]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2023]]: Марафоннарны стандарт атау тәртибе буенча</comment>
      <origin>4081901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11465" sha1="gyapxmnli6gj0z3hlwixbqdze1adn5o" xml:space="preserve">{{Калып:Википедия:Бәйге|проект=ФәнТехВики|ел=2023}}
[[Файл:TechnologyMarathon.png|250px|thumb|Бәйге эмблемасы]]
[[Файл:Татнетны үстерү фонды.png|right|200px|link=Татнетны үстерү фонды]]
'''«Технология марафоны 2023»''' яки ''ФәнТехВики 2023'' — Татарча Википедиядә [[Фән]] һәм [[Техника]] темасына багышланган мәкаләләр бәйгесенең 2023 чыгарылышы. Кешелек тарихында ''[[:Төркем:Фән|Фән]]'' һәм ''[[:Төркем:Техника|Техника]]'' өлкәсенең бар өлешләрен татарчалаштыруга багышлана. Бәйге сыман оештырылган бу чара ''беренче тапкыр үткәрелә''.  
&lt;p&gt;&lt;small&gt;Бу битнең кыска адресы &lt;/small&gt;&lt;nowiki&gt;w.wiki/6n2B&lt;/nowiki&gt;

== [[Файл:Calendar Icon v1.svg|20px|link=]] Үткәрелү вакыты ==
&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2023 мәкаләләре|Кертелгән бар мәкаләләр|class=mw-ui-constructive}}&lt;/br&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2023 мәкаләләре — катнашучылар буенча|&lt;small&gt;Катнашучылар буенча мәкаләләр&lt;/small&gt;|class=mw-ui-progressive}}&lt;/br&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2023 катнашучылары|Катнашучылар битләре|class=mw-ui-destructive}}&lt;/br&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2023 мәкаләләре — тармаклар буенча|&lt;small&gt;Тармаклар буенча мәкаләләр&lt;/small&gt;|class=mw-ui-constructive}}&lt;/br&gt;
&lt;/div&gt;
* Бәйгенең старты: '''1 июнь 2023''' 0:00 [[UTC]] &lt;small&gt;([[:w:tt:Мәскәү вакыты|Мәскәү вакыты]] буенча 03:00 дән)&lt;/small&gt;.
* Бәйгенең финишы: '''14 август 2023''' 23:59 [[UTC]] &lt;small&gt;([[:w:tt:Мәскәү вакыты|Мәскәү вакыты]] буенча 15 август 02:59 кадәр)&lt;/small&gt;.

== Бәйге тәртипләре ==
[[File:Я мы татары.png|right|180px|link=d:Q117185594|Миллиард татар]]
[[File:Wikimedians of Russia EN-RU-TT LOGO.jpg|thumb|175px|link=m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|[[m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|Россия телләре викимедиачыларының кулланучылар төркеме]].]]
[[File:WMTurkic local logo - Russian.svg|thumb|175px|link=:m:Wikimedians of Turkic Languages User Group/tt|«Төрки викимедиачылары» берлеге]]
[[File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|thumb|175px|[[m:Wikimedia Community of Tatar language User Group/tt|Татарча Википедиядә җирле техник партнёр]].]]
[[File:TASILLA-logo.jpg|thumb|175px|[[Татар теле]] регуляторы [[Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]] күзәтүендә]]
[[File:Spbmf logo.jpg|thumb|175px|link=Санкт-Петербург татар медиафорумы|[[Санкт-Петербург татар медиафорумы]]]]
[[File:Wikimedia RU logo vertical RUS.svg|thumb|175px|link=:wmru:|Россиядә оештыручы партнёр буларак җирле вики-волонтёрларының «Викимедиа РУ» коммерциячел булмаган партнёрлыгы булып тора:&lt;/br&gt;
* [[wmru:Викимедиа:О нас/tt|Эшчәнлеге турында]]&lt;/br&gt;
* [[wmru:Устав|Нигезнәмәсе]] {{ref-ru}}&lt;/br&gt;
* [[wmru:Викимедиа:Свидетельства/tt|Таныклыклары]] {{ref-ru}}]]
* Бәйге чикләрендә '''''[[:Төркем:Фән|Фән]]''''' һәм '''''[[:Төркем:Техника|Техника]]''''' төркеменә яки астөркемнәренә караган мәкаләләрне булдыру, баету, аларны сурәтләү өчен фото-аудио-видео контентны йөкләү яки өстәү санала. 
* Марафон үткәрелү чоры дәвамында кимендә 1500 байтка баетылган һәм бәйгегә кертелгән мәкаләләр һәм баетучылар бәяләнә, таныла һәм бүләкләнелә
* Бәйгегә кертелү өчен, вики-мәкаләнең бәхәс битенә түбәндәге калыпны урнаштырыгыз: &lt;pre&gt;{{ФәнТехВики мәкаләсе |ел = 2023 |кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз |тармак = }}&lt;/pre&gt;
* [[Википедия:Бәйгеләр/Партнёрларныкы/Татнет экосистемасы/2023|Татнет экосистемасы]] номинациясе өчен «[[Татмедиа]]»/«[[Миллиард.татар]]» тарафыннан приз фонды тәкъдим ителә.

== Танылу ==
* Бәйге чикләрендә кимендә 1 квалификацион мәкалә булдырган һәр волонтёр: 
*# [[Калып:ФәнТехВики катнашучысы|электрон]] һәм бастырырлык ''катнашу сертификаты'' белән таныла &lt;small&gt;([https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tt инглизчә] {{*}} [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tt русча] {{*}} [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tt татарча])&lt;/small&gt;
*# хисап язмасы &lt;small&gt;(учёткасы)&lt;/small&gt; исеме мәкаләнең тарихында, бәхәс битендә, [[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2023 катнашучылары|бәйгенең катнашучылары]] һәм өлешләрен [[/Бәяләү|бәяләү җәдвәленә]] мәңгегә яздырыла.
* 4 мәкаләне булдырган/яхшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә:
*# бу статусы электрон сертификатында билгеләнә
*# хисап язмасы [[/Нәтиҗәләр|Нәтиҗәләр]] битендәге җәдвәлдә күрсәтелә һәм өч телле '''диплом''' белән таныла
*# бәйгеге кертелгән мәкаләләрне бәяләүдә тупланган алдынгы 3әү - бәйгенең «[[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики#Дан_аллеясе|Дан галереясенә]]», тармак буенча лидерлары - «[[Википедия:Бәйгеләр/Технология марафоны#Тематик_илчеләр|Тематик илчеләр]]» җәдвәленә кертелә. 
*# иң күп мәкаләләр булдыручыга «Татарча Википедиядә фән һәм техника илчесе 2023» ({{lang-en|Tatar Wikipedia SciTech Ambassador 2023}})
*# тармак буйлап иң күп мәкаләләр булдыручыга «Татарча Википедиядә фән һәм техника тармагы илчесе 2023» ({{lang-en|Tatar Wikipedia SciTech Area Ambassador 2023}})

== Оештыручылар ==
Ел саен үткәреләчәк проект фикере «[[Татмедиа]]»/«[[Миллиард.татар]]» һәм «[[m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|Россия вики-волонтёрлары җәмгыяте]]» вәкилләрнеке. Россиядә оештыру өчен «Викимедиа Россия» &lt;small&gt;(НП «[[:wmru:Викимедиа:О нас/tt|Викимедиа РУ]]»)&lt;/small&gt;, башка төрки илләрендә исә «[[m:Wikimedians of Turkic Languages User Group/tt|Төрки викимедиачылары]]» берлеге әгъзаларыннан торган техник төркем башкара, Татарча Википедиядә бәяләү эшчәнлеген «[[:meta:Wikimedia_Community_of_Tatar_language_User_Group/tt|Татар телле Викимедиа җәмгыятенең]]» волонтёрлары башкара. 

== Гамәлдәге материаллар ==

=== Татарча Википедиядә &quot;Фән&quot; төркеме ===
&lt;categorytree&gt;Фән&lt;/categorytree&gt;

=== Татарча Википедиядә &quot;Техника&quot; төркеме ===
&lt;categorytree&gt;Техника&lt;/categorytree&gt;

== Күптелле яки уртак проектларда ==
* күптелле Википедиянең [[d:Q1458083#sitelinks-wikipedia|Фән]] һәм [[d:Q1458045#sitelinks-wikipedia|Техника]] темасына багышланган төркемнәр җыентыклары 
* Медиа-файллар Викиҗыентыгының [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Science?uselang=tt Фән] һәм [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Technology?uselang=tt Техника] төркеме 
* ясалма интеллект укырлык Викимәгълүматта [https://www.wikidata.org/wiki/Q336?uselang=tt Фән] һәм [https://www.wikidata.org/wiki/Q2695280?uselang=tt Техника] элементы

== Моны да карагыз ==
* Нәтиҗәле катнашу киңәшләре: 
** [[Википедия:Бәйгеләр/Вики-Африка/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә_итү_коралы|Тәрҗемә итү коралын куллану]] 
** Марафон мәкаләләрен [[Википедия:Бәйгеләр/Бәяләү җәдвәле|бәяләү (баллар бирү) тәртибе]]
* Сорауларны бирү юллары:
** Татарча Википедиядәге бәйгенең [[Википедия бәхәсе:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2023|бәхәс битенә]] урнаштыру
** [[File:Telegram logo.svg|15px|link=https://t.me/wikiyaz]] [https://t.me/wikiyaz Татарча Википедиядә барган бәйгеләр турында аралашу] каналы 
* Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;range=latest-90&amp;pages=Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2023 Бу биткә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;range=latest-90&amp;pages=Төркем:Проект:ФәнТехВики_2023_мәкаләләре Теркәлгән татарча мәкаләләр исемлегенә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;range=latest-90&amp;pages=Төркем:Проект:ФәнТехВики_2023_мәкаләләре_-_бәяләнгәннәре Җирле нәтиҗәләр исемлегенә кабул ителгәннәренең укылулары] &lt;small&gt;(бәйгедән соң булдырыла)&lt;/small&gt;

[[Төркем:Проект:ФәнТехВики 2023]]</text>
      <sha1>gyapxmnli6gj0z3hlwixbqdze1adn5o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2024</title>
    <ns>4</ns>
    <id>860732</id>
    <revision>
      <id>5935653</id>
      <parentid>4402067</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T20:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Frhdkazan [[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2024]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2024]]: Марафоннарны стандарт атау тәртибе буенча</comment>
      <origin>4402067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21758" sha1="77idi4ma4dgrn2mgrydpurln2fk2szx" xml:space="preserve">[[Файл:TechnologyMarathon.png|250px|thumb|Бәйге эмблемасы]]
[[Файл:Татнетны үстерү фонды.png|right|200px|link=Татнетны үстерү фонды]]
'''«Фән, техника һәм технология марафоны 2024»''' яки ''ФәнТехВики 2024'' — Татарча Википедиядә [[фән]], [[техника]] һәм [[технология]] темаларына багышланган мәкаләләр бәйгесенең 2024 чыгарылышы. Кешелек тарихында ''[[:Төркем:Фән|Фән]]'' һәм ''[[:Төркем:Техника|Техника]]'' өлкәсенең бар өлешләрен татарчалаштыруга багышлана. Бәйге сыман оештырылган бу чара беренче тапкыр 2023 елда [[File:Я мы татары.png|20px]] [[Миллиард.татар]] тәкъдиме буенча [[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2023|оештырылды]]. Катнашучылар өлешләре [[Татнетны үстерү фонды]] белән бергәләп үткәрелгән [[Википедия:Бәйгеләр/Белем_җәүһәрләре/2024|БелемҖәүһәрләре@Тат.Википедия]] марафоны чикләрендә бәяләнә. 
&lt;p&gt;&lt;small&gt;Бу битнең кыска адресы &lt;/small&gt;&lt;nowiki&gt;w.wiki/&lt;/nowiki&gt;

== [[Файл:Calendar Icon v1.svg|20px|link=]] Үткәрелү вакыты ==
&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре|Кертелгән бар мәкаләләр|class=mw-ui-constructive}}&lt;/br&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — катнашучылар буенча|&lt;small&gt;Катнашучылар буенча мәкаләләр&lt;/small&gt;|class=mw-ui-progressive}}&lt;/br&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 катнашучылары|Катнашучылар битләре|class=mw-ui-destructive}}&lt;/br&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — тармаклар буенча|&lt;small&gt;Тармаклар буенча мәкаләләр&lt;/small&gt;|class=mw-ui-constructive}}&lt;/br&gt;
&lt;/div&gt;
* Бәйгенең старты: '''1 июнь 2024''' 0:00 [[UTC]] &lt;small&gt;([[:w:tt:Мәскәү вакыты|Мәскәү вакыты]] буенча 03:00 дән)&lt;/small&gt;.
* Бәйгенең финишы: '''14 август 2024''' 23:59 [[UTC]] &lt;small&gt;([[:w:tt:Мәскәү вакыты|Мәскәү вакыты]] буенча 15 август 02:59 кадәр)&lt;/small&gt;.

== Бәйге тәртипләре ==
[[File:Wikimedians of Russia EN-RU-TT LOGO.jpg|thumb|175px|link=m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|[[m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|Россия телләре викимедиачыларының кулланучылар төркеме]].]]
[[File:WMTurkic local logo - Russian.svg|thumb|175px|link=:m:Wikimedians of Turkic Languages User Group/tt|«Төрки викимедиачылары» берлеге]]
[[File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|thumb|175px|[[m:Wikimedia Community of Tatar language User Group/tt|Татарча Википедиядә җирле техник партнёр]].]]
[[File:Spbmf logo.jpg|thumb|175px|link=Санкт-Петербург татар медиафорумы|[[Санкт-Петербург татар медиафорумы]]]]
* Бәйге чикләрендә '''''[[:Төркем:Фән|Фән]]''''' һәм '''''[[:Төркем:Техника|Техника]]''''' төркеменә яки астөркемнәренә караган мәкаләләрне булдыру, баету, аларны сурәтләү өчен фото-аудио-видео контентны йөкләү яки өстәү санала. 
* Марафон үткәрелү чоры дәвамында кимендә 1500 байтка баетылган һәм бәйгегә кертелгән мәкаләләр һәм баетучылар бәяләнә, таныла һәм бүләкләнелә
* Бәйгегә кертелү өчен, вики-мәкаләнең бәхәс битенә түбәндәге калыпны урнаштырыгыз: &lt;pre&gt;{{ФәнТехВики мәкаләсе |ел = 2023 |кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз |тармак = }}&lt;/pre&gt;

== Танылу ==
* Бәйге чикләрендә кимендә 1 квалификацион мәкалә булдырган һәр волонтёр: 
*# [[Калып:ФәнТехВики катнашучысы|электрон]] һәм бастырырлык ''катнашу сертификаты'' белән таныла &lt;small&gt;([https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tt инглизчә] {{*}} [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tt русча] {{*}} [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tt татарча])&lt;/small&gt;
*# хисап язмасы &lt;small&gt;(учёткасы)&lt;/small&gt; исеме мәкаләнең тарихында, бәхәс битендә, [[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 катнашучылары|бәйгенең катнашучылары]] һәм өлешләрен [[/Бәяләү|бәяләү җәдвәленә]] мәңгегә яздырыла.
* 4 мәкаләне булдырган/яхшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә:
*# бу статусы электрон сертификатында билгеләнә
*# хисап язмасы [[/Нәтиҗәләр|Нәтиҗәләр]] битендәге җәдвәлдә күрсәтелә һәм өч телле '''диплом''' белән таныла
*# бәйгеге кертелгән мәкаләләрне бәяләүдә тупланган алдынгы 3әү - бәйгенең «[[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики#Дан_аллеясе|Дан галереясенә]]», тармак буенча лидерлары - «[[Википедия:Бәйгеләр/Технология марафоны#Тематик_илчеләр|Тематик илчеләр]]» җәдвәленә кертелә. 
*# иң күп мәкаләләр булдыручыга «Татарча Википедиядә фән һәм техника илчесе 2024» ({{lang-en|Tatar Wikipedia SciTech Ambassador 2024}})
*# тармак буйлап иң күп мәкаләләр булдыручыга «Татарча Википедиядә фән һәм техника тармагы илчесе 2024» ({{lang-en|Tatar Wikipedia SciTech Area Ambassador 2024}})

== Оештыручылар ==
Ел саен үткәреләчәк проект фикере «[[Татмедиа]]»/«[[Миллиард.татар]]» һәм «[[m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|Россия вики-волонтёрлары җәмгыяте]]» вәкилләрнеке. Татарча Википедиядә бәяләү эшчәнлеген «[[:meta:Wikimedia_Community_of_Tatar_language_User_Group/tt|Татар телле Викимедиа җәмгыятенең]]» волонтёрлары башкара. 

== Бәяләү ==
* Гомуми һәм мәкаләләр язуга кагылышлы [[w:tt:Калып:Гамәлдәге кагыйдәләр|кагыйдәләрне]] бозу аркасында идарәчеләр бетергән яки дисквалификациягән материаллар өчен жюри җаваплы түгел һәм боларга бәя бирми.

=== Минималь таләпләр ===
Бәйге зачётына кабул ителгән катнашу:
# Бәйге темасына туры килә
# [[w:tt:Википедия:Татар Википедиясе теле|Әдәби телнең белешмә-энциклопедик стиле нормаларына туры килгән эчтәлек]]
# Минималь үзгәреш күләме — &quot;+1500 байт&quot; (тарих бүлегендә күренә, [https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Википедия:Бәйгеләр/Минем_Татарстан/Катнашу&amp;action=history үрнәк]).
# Төп мохиттә: [[Өчпочмак (ризык)]], [[Татарлар]], [[Татар профессиональ музыкасы]] (ягъни '''Википедия:''', '''Калып:''', '''Кулланучы:''', '''Төркем:''' яки аларның бәхәс мохитләрендә '''түгел''' - күренми һәм саналмый)
# [[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|Гамәлдәге тәртипләрне]] бозмый
# Мәкалә 2024 елның 1 июньнең 0:01 белән 14 августның 23:59 ([[UTC]]) вакытлары арасында [[Махсус:Яңа бит|яңа булдырылган]] — Казан/Мәскәү сәгате белән бу 1.06.2024 (3:01) белән 15.08.2024 (2:59) арасына туры килә.

=== Процесс ===
* Җаваплы башкаручы — [[w:tt:Фәрһад Фәткуллин|Фәрһад Фәткуллин]] ({{u|frhdkazan}}, Казан)
* [https://www.youtube.com/watch?v=c3AW-hPtOVs Мәкаләне бәяләү процессы видеосы] &lt;small&gt;(«[[Википедия:Бәйгеләр/Минем Татарстан|Минем Татарстан 2020-2021]]» үрнәгендә)&lt;/small&gt;
* Процедура: 
*# Катнашучылар булдырылган һәм тулыландырылган мәкаләләрне пре-квалификацияләү - баетылу күләме, вакыты һәм темасына туры килгән мәкаләләр уза
*# Узганнар арасыннан булдырылган һәм тулыландырылган мәкаләләр категориясеннән очрагында очраклы рәвештә 2шәр мәкалә сайланыла һәм [[Википедия:Бәйгеләр/Бәяләү җәдвәле|Баллар бирү тәртибе]] нигезендә тирән тикшерелә
*# Катнашучы һәр бер категориягә керткән мәкаләләре өчен уртача балл исәпләнелә
*# Уртача баллар бу категориядә булган квалификацион мәкаләләре санына тапкырлана, нәтиҗәләре кушыла

=== Җәдвәл ===
(5) Тәҗрибә коэффициенты — бәйге башлануга вики-тәҗрибәсе 6 һәм 12 айдан ким булган яңа кулланучылардан таләп ителгән ихтыяр көчен тану өчен ясала.
  
{| cellpadding=4 cellspacing=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
 !№
 !Кулланучы&lt;/br&gt;&lt;small&gt;User&lt;/small&gt;
 !Теркәлгәне&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Registered&lt;/small&gt;
 !Кабул ителгәне&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Accepted&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(3)
 !Очраклы бәяләү&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Random mean&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(4)
 !Тәҗрибә коэф&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Experience coef.&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(5)
 !Тулаем балл&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Total Points&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;&lt;small&gt;(3)*(4)*(5)&lt;/small&gt;
 !Өлеше(%)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Contribution %&lt;/small&gt;
 |-
 |Σ
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — катнашучылар буенча|6]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре|49]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — бәяләнгәннәре|49]]
 |([[Википедия:Бәйгеләр/Бәяләү җәдвәле#Бәяләү җәдвәле|#]]+[[Википедия:Бәйгеләр/Бәяләү җәдвәле#Бәяләү җәдвәле|#]])/2=Ур.арифм.
 |&lt;small&gt;1-тәҗрибәле, 2-12 айгача, 3-6 айгача&lt;/small&gt;
 |&lt;!--Σ результатов в строках ниже --&gt;{{#expr:{{formatnum:72|R}}+{{formatnum:312|R}}+{{formatnum:2088|R}}+{{formatnum:72|R}}+{{formatnum:40014|R}}+{{formatnum:1350|R}}}}
 |100%
 |-
 |1
 |{{u|A.Khamidullin}}
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — A. Khamidullin|1]]
 |&lt;!-- [3] --&gt;1
 |&lt;!-- [4] --&gt;[[Бәхәс:Принц Бальтазар Карлосның сунарчы костюмында портреты#Бәяләү җәдвәле|72]]
 |&lt;!-- [5] 1-тәҗрибәле, 2 - 12 айгача, 3 - 6 айгача --&gt;[[Special:CentralAuth/A.Khamidullin|1]]
 |&lt;!-- [6] --&gt;{{#expr:{{formatnum:1|R}}*{{formatnum:72|R}}*{{formatnum:1|R}}}}
 |&lt;!-- [7]--&gt;{{#expr:{{formatnum:1|R}}*{{formatnum:72|R}}*{{formatnum:1|R}}/43908*100 round 2}}
 |-
 |2
 |{{u|Fxan}}
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — Fxan|6]]
 |&lt;!-- [3] --&gt;6
 |&lt;!-- [4] --&gt;([[Бәхәс:Акча_билгесе#Бәяләү_җәдвәле|60]]+[[Бәхәс:Финанс_базары#Бәяләү_җәдвәле|44]])/2=52
 |&lt;!-- [5] 1-тәҗрибәле, 2 - 12 айгача, 3 - 6 айгача --&gt;[[Special:CentralAuth/Fxan|1]]
 |&lt;!-- [6] --&gt;{{#expr:{{formatnum:6|R}}*{{formatnum:52|R}}*{{formatnum:1|R}}}}
 |&lt;!-- [7]--&gt;{{#expr:{{formatnum:6|R}}*{{formatnum:52|R}}*{{formatnum:1|R}}/43908*100 round 2}}
 |-
 |3
 |{{u|Il Nur}}
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — Il Nur|2]]
 |&lt;!-- [3] --&gt;2
 |&lt;!-- [4] --&gt;([[Бәхәс:Илгиз_Халиков#Бәяләү җәдвәле|1188]]+[[Бәхәс:Рәшит_Гаимов#Бәяләү_җәдвәле|900]])/2=1044
 |&lt;!-- [5] 1-тәҗрибәле, 2 - 12 айгача, 3 - 6 айгача --&gt;[[Special:CentralAuth/Il Nur|1]]
 |&lt;!-- [6] --&gt;{{#expr:{{formatnum:2|R}}*{{formatnum:1044|R}}*{{formatnum:1|R}}}}
 |&lt;!-- [7]--&gt;{{#expr:{{formatnum:2|R}}*{{formatnum:1044|R}}*{{formatnum:1|R}}/43908*100 round 2}}
 |-
 |4
 |{{u|SirjePap}}
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — SirjePap|1]]
 |&lt;!-- [3] --&gt;1
 |&lt;!-- [4] --&gt;[[Бәхәс:Яңа заман#Бәяләү җәдвәле|24]]
 |&lt;!-- [5] 1-тәҗрибәле, 2 - 12 айгача, 3 - 6 айгача --&gt;[[Special:CentralAuth/SirjePap|3]]
 |&lt;!-- [6] --&gt;{{#expr:{{formatnum:1|R}}*{{formatnum:24|R}}*{{formatnum:3|R}}}}
 |&lt;!-- [7]--&gt;{{#expr:{{formatnum:1|R}}*{{formatnum:24|R}}*{{formatnum:3|R}}/43908*100 round 2}}
 |-
 |5
 |{{u|Динә Абдуллина}}
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — Динә Абдуллина|38]]
 |&lt;!-- [3] --&gt;38
 |&lt;!-- [4] --&gt;([[Бәхәс:Кайнозой#Бәяләү_җәдвәле|198]]+[[Бәхәс:Хлоропласт#Бәяләү_җәдвәле|504]])/2=351
 |&lt;!-- [5] 1-тәҗрибәле, 2 - 12 айгача, 3 - 6 айгача --&gt;[[Special:CentralAuth/Динә Абдуллина|3]]
 |&lt;!-- [6] --&gt;{{#expr:{{formatnum:38|R}}*{{formatnum:351|R}}*{{formatnum:3|R}}}}
 |&lt;!-- [7]--&gt;{{#expr:{{formatnum:38|R}}*{{formatnum:351|R}}*{{formatnum:3|R}}/43908*100 round 2}}
 |-
 |6
 |{{u|Әмир}}
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — Әмир|1]]
 |&lt;!-- [3] --&gt;1
 |&lt;!-- [4] --&gt;[[Бәхәс:Радик Динәхмәтов|1350]]
 |&lt;!-- [5] 1-тәҗрибәле, 2 - 12 айгача, 3 - 6 айгача --&gt;[[Special:CentralAuth/Әмир|1]]
 |&lt;!-- [6] --&gt;{{#expr:{{formatnum:1|R}}*{{formatnum:1350|R}}*{{formatnum:1|R}}}}
 |&lt;!-- [7]--&gt;{{#expr:{{formatnum:1|R}}*{{formatnum:1350|R}}*{{formatnum:1|R}}/43908*100 round 2}}
 |- 
 |}

=== Тармаклар буенча илчеләр ===
# Фән, техника һәм технология темасы буенча гомуми илче [[#Җәдвәл|югарыдагы бүлек җәдвәлендә]] иң күп баллар җыйганы була.
# Тематик тармаклар буенча илчелек (түбәндә) мәкаләләр саны буенча билгеләнә (1дәге лидердан тыш).

{| cellpadding=4 cellspacing=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
 !№
 !Кулланучы
 !&lt;small&gt;биология&lt;/small&gt;
 !&lt;small&gt;география&lt;/small&gt;
 !&lt;small&gt;геология&lt;/small&gt;
 !&lt;small&gt;икътисад&lt;/small&gt;
 !&lt;small&gt;медицина&lt;/small&gt;
 !&lt;small&gt;сәнгать&lt;/small&gt;
 !&lt;small&gt;табиг.фән&lt;/small&gt;
 !&lt;small&gt;тарих&lt;/small&gt;
 !&lt;small&gt;тел бел.&lt;/small&gt;
 !&lt;small&gt;этнография&lt;/small&gt;
 |-
 |#
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — катнашучылар буенча|6]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — биология|16]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — география|3]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — геология|7]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — икътисад|6]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — медицина|3]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — сәнгать|3]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — табигать фәннәре|3]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — тарих|5]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — тел белеме|1]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — этнография|1]]
 |-
 |1
 |{{u|A.Khamidullin}}
 | -
 | -
 | -
 | -
 | -
 |1
 | -
 | -
 | -
 | -
 |-
 |2
 |{{u|Fxan}}
 | -
 | -
 | -
 |'''''6'''''
 | -
 | -
 | -
 | -
 | -
 | -
 |-
 |3
 |{{u|Il Nur}}
 | -
 | -
 | -
 | -
 | -
 |1
 | -
 | -
 |'''''1'''''
 | -
 |-
 |4
 |{{u|SirjePap}}
 | -
 | -
 | -
 | -
 | -
 | -
 | -
 |1
 | -
 | -
 |-
 |5
 |{{u|Динә Абдуллина}}
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — биология|16]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — география|3]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — геология|7]]
 | -
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — медицина|3]]
 | -
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — табигать фәннәре|3]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024 мәкаләләре — тарих|4]]
 | -
 |1
 |-
 |6
 |{{u|Әмир}}
 | -
 | -
 | -
 | -
 | -
 |1
 | -
 | -
 | -
 | -
 |- 
 |}

== Гамәлдәге материаллар ==

=== Татарча Википедиядә &quot;Фән&quot; төркеме ===
&lt;categorytree&gt;Фән&lt;/categorytree&gt;

=== Татарча Википедиядә &quot;Техника&quot; төркеме ===
&lt;categorytree&gt;Техника&lt;/categorytree&gt;

== Күптелле яки уртак проектларда ==
* күптелле Википедиянең [[d:Q1458083#sitelinks-wikipedia|Фән]] һәм [[d:Q1458045#sitelinks-wikipedia|Техника]] темасына багышланган төркемнәр җыентыклары 
* Медиа-файллар Викиҗыентыгының [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Science?uselang=tt Фән] һәм [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Technology?uselang=tt Техника] төркеме 
* ясалма интеллект укырлык Викимәгълүматта [https://www.wikidata.org/wiki/Q336?uselang=tt Фән] һәм [https://www.wikidata.org/wiki/Q2695280?uselang=tt Техника] элементы

== Моны да карагыз ==
* Нәтиҗәле катнашу киңәшләре: 
** [[Википедия:Бәйгеләр/Вики-Африка/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә_итү_коралы|Тәрҗемә итү коралын куллану]] 
** Марафон мәкаләләрен [[Википедия:Бәйгеләр/Бәяләү җәдвәле|бәяләү (баллар бирү) тәртибе]]
* Сорауларны бирү юллары:
** Татарча Википедиядәге бәйгенең [[Википедия бәхәсе:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2024|бәхәс битенә]] урнаштыру
** [[File:Telegram logo.svg|15px|link=https://t.me/wikiyaz]] [https://t.me/wikiyaz Татарча Википедиядә барган бәйгеләр турында аралашу] каналы 
* Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;range=latest-90&amp;pages=Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2024 Бу биткә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;range=latest-90&amp;pages=Төркем:Проект:ФәнТехВики_2024_мәкаләләре Теркәлгән татарча мәкаләләр исемлегенә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;range=latest-90&amp;pages=Төркем:Проект:ФәнТехВики_2024_мәкаләләре_-_бәяләнгәннәре Җирле нәтиҗәләр исемлегенә кабул ителгәннәренең укылулары] &lt;small&gt;(бәйгедән соң булдырыла)&lt;/small&gt;

[[Төркем:Проект:ФәнТехВики 2024]]</text>
      <sha1>77idi4ma4dgrn2mgrydpurln2fk2szx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Казанда вафатлар исемлеге</title>
    <ns>0</ns>
    <id>860771</id>
    <revision>
      <id>5935733</id>
      <parentid>5933804</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T08:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="316291" sha1="ecjmctvc460zag81a4p8lxz7zxja8pk" xml:space="preserve">{{Мәгълүмати исемлек}}
{{seealso|Төркем:Казанда вафатлар|Казанда туганнар исемлеге}}
'''Казанда вафатлар исемлеге''' яки '''Казанда вафат булган шәхесләр''' ({{lang-ru|Список умерших в Казани; Умершие в Казани&lt;!-- {{Label||lang=ru}}--&gt;}}, {{lang-en|List of individuals, dead in Kazan; Kazan deaths&lt;!-- {{Label||lang=en}}--&gt;}}) — тарих дәвамында [[Казан]] шәһәрендә вафат булган танылган [[шәхес]]ләр исемлеге. 
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}

Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели. &lt;!-- Кул белән тутырылучы татарча тасвирламасы булмаганда - буш калдыра.--&gt;

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P20 wd:Q900. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=label
|columns=p570,label:исем,p106,p569,p19}}
{| class='wikitable sortable'
! үлем датасы
! исем
! һөнәр төре
! туу датасы
! туу урыны
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-08-12
| ''[[:d:Q123701991|Akim Denisov]]''
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-09-12
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| ''[[:d:Q4369768|Aleksandr Efimovitsj Polesitskiy]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| [[Харцызк|Харсызьк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878
| ''[[:d:Q12117279|Aleksandr Lebedev]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1798&quot; | 1798
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-09-29
| ''[[:d:Q139899418|Aleksandr Shirokov]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-12-21
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| ''[[:d:Q139483313|Aleksej Petrovič Onegov]]''
| ''[[:d:Q202883|ветеринар]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-04-19
| ''[[:d:Q660174|Alexander Elenkin]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15924544|lichenologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-09-04
| [[Варшава]]
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017
| ''[[:d:Q139033689|Alʹfija Avzalovna Avzalova]]''
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-08-27
| ''[[:d:Q137715818|Andrey Prokopyev]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-02-13
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902
| ''[[:d:Q104721860|Andrey Volkov]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-12-31
| ''[[:d:Q128195154|Anna Blank]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1795&quot; | 1795
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-11-01
| ''[[:d:Q3917311|Antanas Juška]]''
| ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17484288|ethnomusicologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value=&quot;1819&quot; | 1819-06-16
| ''[[:d:Q12652595|Daujotai]]''
|-
| 
| ''[[:d:Q31292314|Babək Abuşov]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-09-20
| [[Көрдәмир]]
|-
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881
| ''[[:d:Q126945139|Carl Eisrich]]''
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1817&quot; | 1817-05
| [[Рига]]
|-
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-05-11
| ''[[:d:Q11694336|Dmitrij Skałozubow]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-08-21
| [[Кострома]]
|-
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-05-16
| ''[[:d:Q4397355|Dmitry Romanovsky]]''
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1825&quot; | 1825-02-25
| [[Тверь губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1506&quot; | 1506
| ''[[:d:Q4522383|Dmitry Shein]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906
| ''[[:d:Q95742822|Feliks Rymowicz]]''
| ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847-11-24
| ''[[:d:Q125483956|Firs Yushkov]]''
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1811&quot; | 1811
| ''[[:d:Q4123713|Vologodsky Uyezd]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-04-13
| ''[[:d:Q4205811|Franciszek Jellachich]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1808&quot; | 1808
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-04-24
| ''[[:d:Q124846599|Fyodor Gavrilov]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q482980|автор]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-02-16
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-10-11
| ''[[:d:Q48955496|Fyodor Krasavin]]''
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-02-21
| ''[[:d:Q20674608|Тимонино (Любиман кӀошт)]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983
| ''[[:d:Q133736870|Gabdrahman Minskij]]''
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-10-03
| ''[[:d:Q47341751|Gennadi Moskovski]]''
| ''[[:d:Q13382576|ишүче]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-04-21
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-11-08
| ''[[:d:Q128200456|German Lokke]]''
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''
| data-sort-value=&quot;1834&quot; | 1834
| [[Клайпеда]]
|-
| data-sort-value=&quot;1563&quot; | 1563-12-05
| ''[[:d:Q3111725|Gourias de Kazan]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1450&quot; | 15th century
| ''[[:d:Q2259534|Radonezh]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847
| ''[[:d:Q94905191|Hellmuth Winter]]''
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1785&quot; | 1785
| [[Гадебуш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965
| ''[[:d:Q139362071|Inna Mislavskaya]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-02-13
| ''[[:d:Q136641985|Iosif Bolzani]]''
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818-09-18
| [[Берлин]]
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943
| ''[[:d:Q112520845|Iosif Savel‘jevič Vojtinskij]]''
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| ''[[:d:Q64124960|Ivan Kotelov]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1603&quot; | 1603
| ''[[:d:Q104717716|Ivan Nashchokin]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q121998|илче]]''
| data-sort-value=&quot;1600&quot; | 16th century
| [[Рус патшалыгы|Рус дәүләте]]
|-
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-06-24
| ''[[:d:Q126028318|Ivan Nefediev]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-02-06
| ''[[:d:Q12173175|Ivan Yakovlevich Yukhimenko]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-10-14
| [[Харьков]]
|-
| data-sort-value=&quot;1530&quot; | 1530
| ''[[:d:Q4176713|Ivan Yeropkin-Klyapikov]]''
| 
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-04-24
| ''[[:d:Q112164437|İlyas əl-Tsudaxari]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1829&quot; | 1829
| ''[[:d:Q4064258|Ameterkmakhi]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1826&quot; | 1826
| ''[[:d:Q132853923|Johann Heinrich Ehrich]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1527635|Gispersleben]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-05
| ''[[:d:Q16453758|Jonas Taurinskas]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-05-04
| ''[[:d:Q13193434|Plėnakiai]]''
|-
| No/unknown value
| ''[[:d:Q11728175|Jonasz Kazański]]''
| 
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-05-05&lt;br/&gt;1878
| ''[[:d:Q17446714|Julius Octavianus Mikszewicz]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1824&quot; | 1824-10-24&lt;br/&gt;1824
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-04-25
| ''[[:d:Q96464760|Józef Olszewski]]''
| ''[[:d:Q1125062|rebel]]''
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-02-03
| ''[[:d:Q134567222|Karl Aleksander Holzmann]]''
| ''[[:d:Q106823762|veterinary scientist]]''
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-06-30
| ''[[:d:Q14948301|Aakre manor]]''&lt;br/&gt;[[Тарту]]
|-
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871
| ''[[:d:Q105349342|Kazimierz Choromański]]''
| 
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-10-30
| ''[[:d:Q97165404|Konstantin Arkhangelsky]]''
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870
| ''[[:d:Q4130254|Вязники өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-11-15
| ''[[:d:Q111529184|Ksawery Korbut]]''
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q486748|пианист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q765778|органист]]''
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-10-06
| [[Каунас]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-09-24
| ''[[:d:Q115926028|Leonid Topchiy]]''
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-03-23
| [[Харьков]]
|-
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-05-25
| ''[[:d:Q119713884|Ljudmila Petrovna Osokinová]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-05-30
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-01-19
| ''[[:d:Q19850434|Ludwik Nowicki]]''
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
| data-sort-value=&quot;1830&quot; | 1830
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010
| [[Lúbov Speranskaya]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-06-23&lt;br/&gt;1913-06-23
| [[Витебск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-09-27
| ''[[:d:Q131746092|Mariya Elizarova]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-06-20
| [[Каранбаш (Дәүләкән районы)|Каранбаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-09-05
| ''[[:d:Q6814013|Melvin L. Brown]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-02-02
| [[Магаффи (Пенсильвания)|Магаффи]]
|-
| data-sort-value=&quot;1661&quot; | 1661&lt;br/&gt;1656
| ''[[:d:Q74200422|Mikołaj Kisiel]]''
| ''[[:d:Q94989033|ураднік]]''
| data-sort-value=&quot;1650&quot; | 17th century
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016
| ''[[:d:Q137109966|Mäsgud Gajnetdin]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1518&quot; | 1518
| [[Möxämmät-Ämin xan]]
| 
| data-sort-value=&quot;1469&quot; | 1469
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-05-16
| ''[[:d:Q139384062|Məhəmməd Qali]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-03-24
| [[Татарстан байрагы]]&lt;br/&gt;[[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-06-06
| ''[[:d:Q121555578|Napoleon Iwanicki]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835
| 
|-
| No/unknown value
| ''[[:d:Q11790512|Nektariusz Kazański]]''
| 
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-07-20
| ''[[:d:Q60830488|Nikolai Bychkov]]''
| 
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-10-19
| ''[[:d:Q137516106|Nikolay Dmitrievich Mertvago]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1805&quot; | 1805-04-24
| [[Акмәсҗит]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| ''[[:d:Q124631946|Nikolay List]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-02-12
| ''[[:d:Q105945844|Peter Kayukov]]''
| ''[[:d:Q35380338|гидрогеолог]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-05-25
| ''[[:d:Q4134456|Gvardeytsy village]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-01-10
| ''[[:d:Q138024153|Rashid Salakhutdinov]]''
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q937857|футболчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-06-03
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-09-09
| ''[[:d:Q115653979|Roman Efimovich Petrov]]''
| ''[[:d:Q12713481|эшче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-06-01
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1549&quot; | 1549
| [[Сафа-Гәрәй|Safagäräy]]
| 
| data-sort-value=&quot;1510&quot; | 1510
| [[Baqçasaray|Бакчасарай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-07-04
| ''[[:d:Q26036645|Serafima Nikitichna Bazhina]]''
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-07-16
| [[Семёнов (шәһәр)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-03-22
| ''[[:d:Q21390625|Sergei F. Tsarevsky]]''
| ''[[:d:Q16271064|герпетолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q161944|диякын]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-02-23
| [[Минск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-07-30
| ''[[:d:Q117400263|Sergey Mikhaylovich Bubennov]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3374326|muralist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q739437|рәссам-плакатчы]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-06-13
| [[Кемерово]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-02-07
| ''[[:d:Q124128490|Shaida Abdrakhmanovna Maksudova]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-11-29
| [[Уразай (Әгерҗе районы)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-09
| ''[[:d:Q27862991|Sofia Venediktovna Melikova-Tolstaïa]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-02-14
| ''[[:d:Q109486564|Sophia Vasilievna Chicherina]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-02-19
| [[Париж]]
|-
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| ''[[:d:Q123260673|Stanislovas Klikavičius]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-08-31
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-01-24
| ''[[:d:Q4242326|Stanisław Krusiński]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-05-01
| [[Сарытау губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-09-18
| ''[[:d:Q121767410|Suren Mirumyants]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-11-01
| [[Сәмәрканд]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-11-28
| ''[[:d:Q111916269|Tahir Ğäzizef]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-09-12
| [[Иске Монасыйп]]
|-
| data-sort-value=&quot;1812&quot; | 1812-12-03
| ''[[:d:Q16403574|Thomas Friedrich Sabler]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1768&quot; | 1768-12-24
| [[Таллинн]]
|-
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-11-12
| [[Василий Виноградов (1874)|Vasili Vinogradov]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-01-07
| [[Алабуга]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-05-18
| ''[[:d:Q106447045|Viktor Dering]]''
| ''[[:d:Q12800682|саксофонист]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-08-14
| [[Харбин]]
|-
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-01-04
| ''[[:d:Q20871302|Vladimir Andreev]]''
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-12-04
| [[Ногинск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| ''[[:d:Q110008141|Vladimir Baranov]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q294126|surveyor]]''
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872
| [[Микулино|Микулин]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| ''[[:d:Q126846664|Vladimir Sergeevič Sadikov]]''
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792938|cure doctor]]''
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006
| ''[[:d:Q24010576|Vladimir Usov]]''
| ''[[:d:Q484188|серияле үтерүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q29042975|pedophile]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| [[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|-
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917
| [[Vsevolod Luknitskiy|Vsevolod Luknitski]]
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844
| [[Петербург губернасы|Санкт-Петербург губернасы]]
|-
| 
| ''[[:d:Q101002537|Władysław Izbicki]]''
| 
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-02-21
| ''[[:d:Q1299717|Yakov Pechnikov]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-04-15
| [[Воронеж]]
|-
| No/unknown value
| ''[[:d:Q4340770|Yelena Oshanina]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q689909|feldsher]]''
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-06-12
| ''[[:d:Q4369413|Pokrovskoye, Pokrovsky District, Oryol Oblast]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-02-28
| ''[[:d:Q133752711|Zaki Nuri]]''
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-12-24
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-03-12
| ''[[:d:Q123512770|Ziya Abdulmanov]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-12-22
| [[Янганай]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-03
| [[Äsğät Ğalimcanov]]
| ''[[:d:Q66660783|charity worker]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1077064|charity]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-03-02
| [[Болын-Балыкчы авыл җирлеге]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-02-16
| ''[[:d:Q94413509|Ămirkhan Eniki]]''
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909
| 
|-
| 
| [[Абдулла Гомәр]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-06-15
| [[Ырынбур]]
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-10-28
| [[Абдулла Әхмәт]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-03-12
| ''[[:d:Q4189600|Zverinogolovskoye]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-17
| [[Абрам Мусин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898
| [[Мунчәли|Иске Мочали]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-12-24
| [[Абрек Абзгилдин]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-03-01&lt;br/&gt;1934-03-01
| [[Баймак]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-02-05
| [[Абруй Сәйфи]]
| 
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| [[Күлбай Мораса]]
|-
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-07-13
| [[Адальберт Лидл]]
| 
| data-sort-value=&quot;1805&quot; | 1805
| [[Львов]]
|-
| data-sort-value=&quot;1739&quot; | 1739-10-10
| ''[[:d:Q20065574|Адамацький Олександр]]''
| ''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
| 
| 
|-
| 
| [[Адлер Тимергалин]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-01-01
| [[Иске Минзәләбаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911
| [[Адольф Пор]]
| ''[[:d:Q30002353|language teacher]]''
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851-05-10
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-09-19
| [[Адольф Рабинович]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-04-05
| [[Одесса]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-10-11
| [[Азат Аббасов]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-01-19
| [[Алабуга]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-06-09
| [[Азат Җәләлов|Азат Җәлалов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-05-15
| [[Тәтеш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-12-08
| [[Азат Әхмәдуллин]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-10-13
| [[Байлар Сабасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-13
| [[Айдар Хафиз|Ай­дар Ха­физ]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q61817103|principal director]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-05-20
| [[Күн (торак пункты)|Күн]]
|-
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-03-28
| ''[[:d:Q133620039|Айдар Ногманов]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q107017212|некрополист]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-03-28
| [[Кировград]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-04-23
| [[Айрат Арсланов (артист)|Айрат Арсланов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10800557|киноактер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371925|диктор]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-10
| [[Ахун (Бүздәк районы)|Ахун]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-07-27
| [[Айрат Закиров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-03-06
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-10-01
| [[Айтуган Госманов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-12-19
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-06-11
| [[Александр Агабабов]]
| [[профессор]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-02-12
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-02-20
| ''[[:d:Q134725495|Александр Андреевич Провоторин]]''
| ''[[:d:Q28933489|turner]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-11-03
| ''[[:d:Q23883063|Федюкино]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-01-21
| [[Александр Арбузов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-08-31
| [[Арбузов-Баран|Арбузов-Бәрән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-01-08
| [[Александр Бажанов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-08-30
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-09-18
| [[Александр Баратынский]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-07-04
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-05-08
| [[Александр Барсков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-12-26
| [[Панау (Питрәч районы)|Пановка (Питрәч районы)]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-06-23
| [[Александр Бережной]]
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-07-10
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-06-21
| [[Александр Бирюлин|Александр Бирүлин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-12-08
| [[Либәшәү (Алексеевск районы)|Либәшәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-06-10
| [[Александр Блохин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-03-31
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-06-10
| [[Александр Блудоров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-07-26
| [[Александр Богоявленский|Александр Богоявленски]]
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-01-27
| [[Киев]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-08-20
| [[Александр Бондаренко]]
| 
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-09-09
| ''[[:d:Q4423595|Слободышче]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-07-01
| [[Александр Борин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-02-25
| [[Киев]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-04-11
| [[Александр Булгаков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-08-25
| [[Кәфә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-10-23
| [[Александр Васильев (1861)|Александр Васильев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-02-23
| [[Шутнерово]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-11-08
| [[Александр Васильченко]]
| ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-11-23
| ''[[:d:Q4439620|Staraya Bezginka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-19
| [[Александр Введенский]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-11-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-04-29
| [[Александр Владимирский (1821)|Александр Владимирский]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821
| [[Нижгар өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966
| [[Александр Вознесенский (1888)|Александр Вознесенский]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-07-17
| ''[[:d:Q18407171|Чукалы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-07-11
| [[Александр Ге]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-10-26
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-10-16
| ''[[:d:Q63070385|Александр Герасимович Хрусталев]]''
| [[рухани]]
| data-sort-value=&quot;1826&quot; | 1826-09-24
| [[Чабаксар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948
| ''[[:d:Q113682044|Александр Григорьев]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903
| [[Олы Саурыш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-08-16
| [[Александр Гуляев (1920)]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-10-30
| [[Аксубай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-07-08
| [[Александр Гусев (1845)|Александр Гусев]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-08-23
| [[Тверь губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-11-05
| [[Александр Демидович]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1368409|селекционер]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-04-23
| [[Капыль]]
|-
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-10-29
| [[Александр Дубяго]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-12-18
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-08-19
| [[Александр Зайцев]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-06-20
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-04-07
| ''[[:d:Q2833778|Александр Кармин]]''
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-17
| [[Александр Карпов (1953)|Александр Карпов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-26
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-06-23
| ''[[:d:Q124769813|Александр Кессель]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-20
| [[Одесса]]
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-03-30
| [[Александр Ключарёв|Александр Ключарев]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-02-19
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-02-26
| [[Александр Коваль]]
| 
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-06-03
| ''[[:d:Q558757|Abramovka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893
| [[Александр Козлов (1816)|Александр Козлов]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1816&quot; | 1816
| [[Ырынбур]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-05-04
| [[Александр Коновалов (1934)|Александр Коновалов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-01-30
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-11-30
| [[Александр Курынов]]
| ''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-07-18
| ''[[:d:Q4477458|Уршелски]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-12-15
| [[Александр Лазарев (1815)|Александр Лазарев]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| data-sort-value=&quot;1815&quot; | 1815
| [[Пенза губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-05-25
| ''[[:d:Q50220844|Александр Литвинов]]''
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-06-10
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1815&quot; | 1815-09-11
| [[Александр Лубкин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1770&quot; | 1770
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-02-04
| [[Александр Машин]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-30
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-12-14
| [[Александр Миславский (1880)]]
| ''[[:d:Q2552072|гистолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-02-17
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-12-22
| [[Александр Мурзин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-08-19
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851-01-03
| [[Александр Нечаев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1779&quot; | 1779
| [[Чистай өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-04
| [[Александр Никитин (1892)|Александр Никитин]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-08-24
| [[Тувси]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-02-13
| [[Александр Норден]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-07-24
| [[Сарытау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899
| [[Александр Овсянников (1842)|Александр Овсянников]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842
| [[Шуран (Татарстан)|Шуран]]
|-
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-04-03
| [[Александр Орлов (1840)|Александр Орлов]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2732142|статистик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-10-13
| [[Инсар (шәһәр)|Инсар]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-05-19
| [[Александр Панченко]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q41583|тренер]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-05
| [[Чиләбе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-05-20
| [[Александр Петров (1837)]]
| 
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838
| [[Пенза]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-08-30
| [[Александр Пигалов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-08-30
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865
| [[Александр Попов (1808)|Александр Попов]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829967|mongolist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1808&quot; | 1808
| [[Волгоград]]
|-
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-12-31
| [[Александр Попов (1815)|Александр Попов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| data-sort-value=&quot;1815&quot; | 1815-11-17
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-08-31
| [[Александр Разумов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-01-05
| [[Самар губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-07-18
| [[Александр Салагаев]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-03-17
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-21
| [[Александр Салий|Александр Сали]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-01-09
| [[Амдерма]]
|-
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-11-03
| [[Александр Сергеев (1915)|Александр Сергеев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-07-27
| [[Емельяново (Татарстан)|Җәмәлән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-12-04
| [[Александр Соколов (хокук белгече)]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1825&quot; | 1825-08-20&lt;br/&gt;1828
| [[Казан губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-12-03
| [[Александр Соловьев (1853)|Александр Соловьев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-11-18
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-12-14
| [[Александр Ступишин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-06-26
| [[Псков]]
|-
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-06-18
| [[Александр Тепляшин|Александр Тепләшин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854
| [[Мухино (Киров өлкәсе)|Мухино]]
|-
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-08-28
| [[Александр Тимофеев]]
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-02-28
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-06-01
| [[Александр Федотов (1955)|Александр Федотов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21600439|landscape painter]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-01-25
| [[Выру]]
|-
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-02-04&lt;br/&gt;1884
| [[Александр Фрезе]]
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| data-sort-value=&quot;1826&quot; | 1826-04-03&lt;br/&gt;1826
| [[Таллинн]]
|-
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-11-07
| [[Александр Щербаков|Александр Чербаков]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-03-22
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-07
| ''[[:d:Q112136860|Александр Шамов]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-09-29
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-07-29
| [[Александр Шаповалов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-11-09
| ''[[:d:Q4477943|Uspenka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-03-31
| [[Александр Штукенберг]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844-09-07
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
|-
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-02-04
| [[Александра Фукс]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value=&quot;1792&quot; | 1792&lt;br/&gt;1805
| [[Чабаксар]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-09-14
| [[Алексей Берючевский|Алексей Берүчевски]]
| ''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q937857|футболчы]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-07-01
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-07-27
| [[Алексей Богданов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-10-28
| ''[[:d:Q4466097|Turki]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-09-08
| [[Алексей Богородский]]
| 
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-11-08
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-10
| ''[[:d:Q135476249|Алексей Васильев]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-04-04
| [[Ыргыз (авыл)|Ыргыз]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-11-29
| [[Алексей Дедков]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-04-01
| [[Дятьково|Дәтково]]
|-
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870
| [[Алексей Лобачевский]]
| 
| data-sort-value=&quot;1794&quot; | 1794
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927
| [[Алексей Панормов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-10-04
| [[Бөгелмә өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-11-09
| [[Алексей Попов (1856)|Алексей Попов]]
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10567966|liturgist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856
| [[Яраң өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-12-24
| [[Алексей Ременников]]
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-11-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891
| [[Алексей Соколовский|Алексей Соколовски]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1822&quot; | 1822
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-06-29
| [[Алексей Суклетин]]
| ''[[:d:Q484188|серияле үтерүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60526706|cannibal]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q680928|каравылчы]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-03-23
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-17
| [[Алексей Фаворский (1873)]]
| ''[[:d:Q15839237|невропатолог]]''
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-02-10
| ''[[:d:Q27535879|Sedlistoye]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-05-22
| [[Алексей Фортунатов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1850&quot; | 1850-03-17
| [[Новгород губернасы]]
|-
| 
| [[Аллаһияр Вәлиуллин]]
| [[композитор]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-07-05
| [[Мамадыш кантуны]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-01-05
| [[Алмаз Юлдашев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-07-26
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-11
| [[Альберт Әсәдуллин (виолончелист)|Альберт Әсәдуллин]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-10-16
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-10
| [[Альта Мәхмүтова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-06-09
| [[Бәзәкә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-09
| [[Альфред Лепа]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-08-05
| [[Рига]]
|-
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-09-26
| [[Альфред Озол]]
| ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-07-13
| [[Рига]]
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-07-24
| [[Альфред Халиков]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-05-30
| [[Кизләү (Татарстан)|Кизләү]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-06-30
| [[Әмир Камалиев|Аманулла]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-05-29
| [[Шыгай (Апас районы)|Шыгай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-07-05
| ''[[:d:Q109332662|Амфитеатров, Фёдор Захарович]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-03-01
| ''[[:d:Q4140572|Гнань]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-09-08
| [[Анатолий Казаков|Анатоли Казаков]]
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-02-20
| [[Ормар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-11-04
| [[Анатолий Калмыков|Анатоли Калмыков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-01-01
| [[Сабакүл]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-10
| [[Анатолий Сибиркин|Анатоли Сибиркин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-06-09
| [[Анатолий Тякин|Анатоли Тәкин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-03-09
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-08-07
| [[Анатолий Басов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-01-18
| [[Киев]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-11-19
| ''[[:d:Q131823768|Анатолий Василевский]]''
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-03-11
| [[Плесецк]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-07-20
| ''[[:d:Q111265614|Анатолий Кирсанов]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-11-09
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-08-08
| [[Анатолий Луппов]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q486748|пианист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-06-02
| [[Пачи (Киров өлкәсе)|Пачи]]
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-09-14
| [[Анатолий Нефедьев]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-11-23
| [[Камень-на-Оби]]
|-
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-06-20
| [[Андрей Агафонов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-11-25
| [[Самар]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-07-25&lt;br/&gt;2010-06-25
| [[Андрей Банников]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-08-25
| [[Алатыр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-11-27
| [[Андрей Болгарский|Андрей Болгарски]]
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-08-27
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-03-25
| ''[[:d:Q112134475|Андрей Вазанов]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-07-24
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-11-14
| [[Андрей Визел]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-10-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-09-28
| [[Андрей Гаврилов]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-10-19
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-15
| [[Андрей Гордягин|Андрей Гордәгин]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-10-17
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-10-20
| [[Андрей Зенитов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-05-15
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-10
| [[Андрей Ишкинин]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-09-10
| [[Яңа Карамас (Волжск районы)|Яңа Карамас]]
|-
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-07-16
| [[Андрей Кайсаров]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1787&quot; | 1787
| [[Александровка (Комсомол районы)|Александровка]]
|-
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-04-26
| [[Андрей Кукарников]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-10-15
| [[Андрей Луньяк]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-12-25
| [[Андрей Пионтковский (1862)|Андрей Пионтковский]]
| ''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q723682|dean]]''
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-07-03
| ''[[:d:Q4458065|Тирасполь өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| [[Андрей Хабаров]]
| ''[[:d:Q1340643|төзүче]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-05-15
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-06-15
| [[Андрей Харлов]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-11-20
| [[Прокопьевск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-11-11
| [[Андрей Шпагонов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-09-13
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-08-05
| ''[[:d:Q55650403|Андрианов, Константин Семёнович]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-11-04
| ''[[:d:Q19690770|Yagodnoe]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-07-07
| [[Анна Гацулина]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q55092822|ballet teacher]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-09-22
| [[Волгоград]]
|-
| data-sort-value=&quot;1827&quot; | 1827-12-30
| ''[[:d:Q67900902|Анна Николай кызы Родионова]]''
| ''[[:d:Q618532|алпавыт]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12362622|philanthropist]]''
| data-sort-value=&quot;1751&quot; | 1751
| [[Калуга губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-03-29
| [[Антон Жбиковский]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1829&quot; | 1829-09-18
| [[Люблин губернасы|Лүблин гөбернәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-11-20
| [[Антоний (Амфитеатров)|Антоний]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1815&quot; | 1815-10-27
| [[Мияс]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014
| [[Антонина Нефедьева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921
| [[Саранск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-05-02
| [[Аполлон Смирнов]]
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q723682|dean]]''
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-10-25
| [[Кнәгин]]
|-
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| [[Аркадий Бобровский]]
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-01-22
| [[Круглыжи]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-02-23
| [[Аркадий Пудовик]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-03-15
| [[Чуел]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-04-27
| [[Аркадий Родыгин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-05-01
| [[Кизнәр (бистә)|Кизнәр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-10-07
| [[Аркадий Шофман]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-11-15
| [[Гарадок|Һарадок]]
|-
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-04-28
| [[Аркадий Якобий]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q651566|гигиенист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17143199|medical examiner]]''
| data-sort-value=&quot;1827&quot; | 1827-10-04
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-13
| ''[[:d:Q125212926|Арнольд Бренинг]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q105186|фармацевт]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33231|фотограф]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-05-06
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847-09-26
| [[Арнольд Дечеверри]]
| 
| data-sort-value=&quot;1794&quot; | 1794
| ''[[:d:Q174247|Mâcon]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-03-09
| [[Арсений Щербаков|Арсени Чербаков]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-08-16
| [[Шомбыт]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-07-01
| [[Артур Бренинг]]
| 
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-10-09
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-12-06
| [[Артём Айдинов]]
| ''[[:d:Q315247|university student]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-07-22
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-11-29
| ''[[:d:Q135484906|Архиреев, Геннадий Николаевич]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-06-04
| [[Зөя (Яшел Үзән районы)|Зөя]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-01-12
| [[Асия Галиева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-04-25
| [[Кызылъяр (Баулы районы)|Кызылъяр]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-11-04
| [[Асия Хәйруллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-07-15
| [[Түбән Барыш|Ясаклы Бураш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-05-09
| [[Атилла Расих]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-09-03
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-01-02
| [[Афанасий (Соколов)|Афанасий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1801&quot; | 1801-06-27
| [[Буй (шәһәр)|Буй]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-03-13
| [[Аяз Гыйләҗев]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-01-17
| [[Чукмарлы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-08
| [[Байморат бине Мөхәррәм әл-Мәңгәри]]
| 
| data-sort-value=&quot;1780&quot; | 1780s
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-10-31
| [[Байназар Әлминов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-08-14
| [[Ырынбур өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-08-06
| [[Бакый Урманче]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1281618|сынчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-02-23
| [[Күл Черкене]]
|-
| 
| [[Барлас Камалов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-01-17
| [[Чистай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-01-17
| [[Барый Әхтәмов]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-06-19
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-10-25
| [[Бату Мулюков]]
| [[композитор]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-17
| [[Байсын]]
|-
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893
| [[Баһаветдин Вәисев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1810&quot; | 1810-09-12
| [[Зөя өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1536&quot; | 1536-07
| ''[[:d:Q4080903|Беззубцев, Фёдор Иванович]]''
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| [[Бенцион Циюни|Бенсион Сиюни]]
| ''[[:d:Q133485|раввин]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885
| [[Резекне]]
|-
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-02-06
| ''[[:d:Q12535115|Бернияз Күлеев]]''
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-04-23
| ''[[:d:Q124771659|Бечко-Друзин, Владимир Кузьмич]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1823&quot; | 1823
| [[Каманича]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-10-14
| [[Билалетдин Габиди]]
| 
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-05-20
| [[Иске Казиле]]
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-03-18
| [[Билсур Габделхәев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-10-29
| ''[[:d:Q27579070|Txistoprudni]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1611&quot; | 1611-03-07
| [[Богдан Бельский]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4337213|Оружничий]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q614827|Okolnichy]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-11-06
| [[Борис Арбузов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-10-22&lt;br/&gt;1903
| [[Пулавы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-06-29
| [[Борис Бересфорд]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818-05-12
| [[Лондон]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-04-03
| [[Борис Болгарский]]
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-08-05&lt;br/&gt;1892-07-24
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-07-26
| [[Борис Бузыкин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-07
| [[Акинфиево (Түбән Саллы шәһәр округы)|Акинфиево]]
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-03-07
| [[Борис Буров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-06-04
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-08-01
| [[Борис Гагаев]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-07-20
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-06-03
| ''[[:d:Q111812624|Борис Гинзбург]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-03-28
| ''[[:d:Q4200647|Inhulets]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-09-08
| [[Борис Иванов (1929)|Борис Иванов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-12-31
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-10-21
| [[Борис Козырев]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-05-04
| [[Ашкабад]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-12
| [[Борис Кузнецов (1925)|Борис Кузнецов]]
| [[офицер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-12-26
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-01-15
| [[Борис Лаптев]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-04-23
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-03-14&lt;br/&gt;1990-03-04
| [[Борис Макшанцев]]
| ''[[:d:Q974144|укытучы]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-08-07&lt;br/&gt;1923-06-07
| [[Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-04-28
| [[Борис Плотников (1915)|Борис Плотников]]
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-07-21
| [[Камышлы (Волгоград өлкәсе)|Камышлы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-03
| [[Борһанетдин Мәрҗани]]
| 
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-12-04&lt;br/&gt;1914-11-21
| [[Бронислав Гузовский]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-05-05&lt;br/&gt;1860-04-23
| [[Ровно|Ривне]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-12-06
| [[Бруно Зернит]]
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-08-09
| ''[[:d:Q1023755|Скривери]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-01-06
| [[Булат Галиев]]
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-10-02
| [[Ташкент]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| [[Булат Гыйззәтуллин]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-09-29
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01-20
| [[Булат Солтанбәков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-18
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-06-06
| [[Бәкер Яфаров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-03-14
| [[Алтата]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-07
| [[Василий Горохов (педагог)|Бәчели Горохов]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-03-01
| [[Олы Елау]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-03-10
| [[Бәһрам Садыйков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-10-03
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-09-19
| [[Вадим Бивойно]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-01-08
| ''[[:d:Q13648301|Tovarkovo]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-04-14
| ''[[:d:Q120277562|Вадим Кешнер]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-03-22
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-05-25
| [[Вадим Кондаков]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-03-27
| [[Уса]]
|-
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-03-23
| [[Вакыйф Нуруллин]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-05-01
| [[Югары Әшнәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-06-16
| ''[[:d:Q112989133|Валентин Адамюк]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-02-13
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-04-22
| [[Валентин Андреев (1940)|Валентин Андреев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-03-25
| [[Олы Кабан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-11-28
| [[Валентин Беркутов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-02-10
| ''[[:d:Q19904927|Нырья]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-11-10
| [[Валентин Ефимов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-11-07
| [[Буа (Татарстан)|Буа]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-04-17
| ''[[:d:Q112912420|Валентин Мухачов]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-01-22
| [[Иркутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-11-24
| [[Валентина Близнова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-12-16
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-07-12
| [[Валентина Бухина]]
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-12-25
| ''[[:d:Q19815108|Пичугино (Боран гӀалин гуо)]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-11-02
| [[Валентина Павлова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-08-08
| ''[[:d:Q50972223|Мурзинка]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-02-05
| [[Валерий Казанцев|Валери Казанцев]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-02-04
| ''[[:d:Q4109156|Verkhovye]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-11-16
| [[Валерий Янтимеров|Валери Яндемиров]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-02-11
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-01-16
| [[Валериан Милославский]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-01-19
| ''[[:d:Q4194515|Zubtsovsky Uyezd]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-07-03&lt;br/&gt;1892-06-28
| [[Валериан Подвысоцкий]]
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
| data-sort-value=&quot;1822&quot; | 1822-01-06
| [[Киев губернасы|Киев гөбернәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-04-29
| ''[[:d:Q112911990|Валерий Алатырев]]''
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-27
| [[Көҗәңәр|Куженер]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-04-28
| [[Валерий Карпов (1939)|Валерий Карпов]]
| ''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-02-10
| [[Буа (Татарстан)|Буа]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-07-30
| ''[[:d:Q124770926|Валерий Куприянов]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-06-29
| [[Косолапово (Мари Ил)]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-07-29
| ''[[:d:Q113361339|Валерий Скобеев]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-11-22
| ''[[:d:Q4198636|Izmaylovo, Ulyanovsk Oblast]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-02-18
| [[Валерий Шикшин]]
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12039558|гочы]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-07-22
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-05-20
| [[Варсонофий (Лебедев)|Варсонофий]]
| 
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872&lt;br/&gt;1873
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1576&quot; | 1576-04-11
| [[Варсонофий II]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| No/unknown value
| [[Серпухов]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-06-25
| [[Васил Булатов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-09-15
| [[Балтач районы (Татарстан)|Балтач районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-10-11
| [[Васил Маликов]]
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-10-19
| [[Иске Кормаш (Татарстан)|Иске Кормаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-10-07
| [[Василий Вырин|Васили Вырин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-04-22
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-03-20
| [[Василий Игнатьев|Васили Игнатьев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-03-12
| ''[[:d:Q19670666|Zagoski]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855-06-08
| [[Василий Сбоев|Васили Сбоев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1810&quot; | 1810-03-21
| ''[[:d:Q18806303|Чернуха]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-12-20
| [[Василий Соломин|Васили Соломин]]
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1508239|сәнәгатькәр]]''
| data-sort-value=&quot;1832&quot; | 1832
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-10
| [[Василий Анисимов (1896)]]
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896
| [[Ромодан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1831&quot; | 1831-01-25
| [[Василий Баженов (1787)|Василий Баженов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1787&quot; | 1787
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-05-25
| [[Василий Бекасов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-08-24
| ''[[:d:Q18409106|Кишкино (Галичан кӀошт)]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-23
| [[Василий Богородицкий]]
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-04-07&lt;br/&gt;1857-04-19
| [[Йошкар-Ола]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-08-30
| [[Василий Бочков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-03-02
| ''[[:d:Q4211413|Янчакрак]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-01-31
| [[Василий Бронников]]
| [[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844-12-19
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| [[Василий Булыгин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-01-04
| [[Чар өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-07-17
| [[Василий Дергунов]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-01-14
| ''[[:d:Q4174762|Елец өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-10-14
| [[Василий Карякин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851-01-28
| [[Рыбинск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1804&quot; | 1804-10-02
| [[Василий Кафтырев]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1730&quot; | 1730s
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-06-18
| [[Василий Мосин (1917)|Василий Мосин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-04-22
| ''[[:d:Q21850286|Вяльцево]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1523&quot; | 1523
| [[Василий Поджогин]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-05-05
| [[Василий Попов (1771)|Василий Попов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1771&quot; | 1771
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-03-19
| [[Василий Сталин]]
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;[[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-03-24
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-12-14
| [[Василий Тимофеев (1836)|Василий Тимофеев]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1836&quot; | 1836
| [[Чиябаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1575&quot; | 1575-05-21
| [[Вассиан]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-08-20
| [[Вахит Хаков]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-08-16
| [[Буа районы]]
|-
| 
| [[Венера Гәрәева]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-06-25
| [[Өчиле]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-02-16
| [[Венера Ихсанова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-08-23
| [[Түбән Шөн]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-12-08
| [[Венера Шәрипова]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-12-27
| [[Ширабад]]
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-10-10
| [[Вениамин Бахарев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-10-19
| [[Болгар (Спас районы)|Болгар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-04-20
| [[Вениамин Бушков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-08-27
| [[Өрҗем өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-02-16
| [[Вениамин Снегирёв]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-10-24
| ''[[:d:Q13641980|Тимонькино]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943
| [[Вера Баландина]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-02-05
| ''[[:d:Q4325895|Новосөлово]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-04-03
| ''[[:d:Q4111343|Вера Вильковиская]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-06-28
| [[Вера Кивалкина]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-09-25
| [[Коротни]]
|-
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-09-20
| [[Вера Минкина]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-09-09
| [[Чистай өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-06-23
| [[Вера Солнцева|Вера Солнсева]]
| ''[[:d:Q47460295|brigadir]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-10-23
| ''[[:d:Q18787262|Либәшәү]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-12-31
| [[Вера Торопова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-11-20
| ''[[:d:Q2564651|Mologa]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-12-09
| [[Виктор Винтер]]
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-11-07
| ''[[:d:Q3701913|Духовницки]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-12-30
| [[Виктор Вишневский]]
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value=&quot;1804&quot; | 1804-11-24
| [[Согыт-Торбиково]]
|-
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-08-18
| [[Виктор Ивановский|Виктор Ивановски]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-11-01
| [[Мамадыш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-03-13
| [[Виктор Игнатьев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-11-10
| [[Спиридоновка|Спиридун]]
|-
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-09-23
| [[Виктор Ищереков|Виктор Иччереков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-04-21
| [[Сергач]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-03-14
| [[Виктор Краснов]]
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11338576|боксчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-02-02
| ''[[:d:Q40561457|Олы Дәрвишләр]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-06-11
| [[Виктор Куделькин]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-01-09
| [[Алатыр]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-06-24
| [[Виктор Малков]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-08
| ''[[:d:Q4086804|Биләр]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-02-22
| [[Виктор Меньшиков]]
| ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-01-11
| [[Лаеш өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-06-30
| [[Виктор Несмелов]]
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-01-01&lt;br/&gt;1863-01-13
| ''[[:d:Q4108169|Vertunovka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-03-01
| [[Виктор Пасхалов]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q486748|пианист]]''
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-04-18
| [[Сарытау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-09-20
| [[Виктор Попов]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-03-15
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-03-27
| [[Виктор Савельев (1810)|Виктор Савельев]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| data-sort-value=&quot;1810&quot; | 1810-04-01
| [[Горбатов (шәһәр)|Горбатов]]
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-03-31
| [[Виктор Тихомирнов (1889)|Виктор Тихомирнов]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-12-06
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-10-05
| ''[[:d:Q123420498|Виктор Фёдоров]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q282718|mosaicist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2180411|пәртеритче]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-02-29
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-05-03
| [[Вил Саттаров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-05-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-02-09
| [[Виталий Копылов|Витали Копылов]]
| [[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-06-12
| [[Самар өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-05-20
| [[Виталий Тимерәсов|Витали Тимерәсев]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-06
| [[Аксубай районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-02-09
| [[Виталий Боронин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-08-23
| [[Волостниковка (Иске Майна районы)|Волостниковка]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-09-10
| [[Виталий Логинов]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-03-30
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-10-18
| [[Виталий Марков (филолог)]]
| 
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-03-29
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-07-18
| [[Виталий Самарцев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-10-29
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-09-14
| [[Владимир (Петров)|Владимир]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828-06-06
| ''[[:d:Q24484189|Федосеевская]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-08-03
| [[Владимир Баранов (1889)|Владимир Баранов]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-02-21
| [[Олы Нырты]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-14
| [[Владимир Баранов (1872)|Владимир Баранов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-09-15
| [[Микулино|Микулин]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-10-04
| [[Владимир Батыр]]
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-07-17
| [[Киев]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-12-18
| [[Владимир Белицкий|Владимир Белитски]]
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-08-07
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-11-12
| [[Владимир Бердников]]
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-05-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-04-23
| [[Владимир Бечко-Друзин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1824&quot; | 1824
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-05-06
| [[Владимир Богоявленский|Владимир Богоявленски]]
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-03-18
| [[Шостка]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-05-30
| [[Владимир Бойко]]
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-03-11
| [[Могилёв]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-02-21
| [[Владимир Булатов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-12-27
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838
| [[Владимир Булыгин (1789)|Владимир Булыгин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1789&quot; | 1789
| [[Пенза]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-01-23
| [[Владимир Булыгин (1916)|Владимир Булыгин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-04-17
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-08-08
| [[Владимир Булычев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-06-29
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-04-03
| [[Владимир Бургсдорф (1864)|Владимир Бургсдорф]]
| 
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-05-17
| [[Лысково|Лискау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-01-04
| [[Владимир Вагин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-12-04
| [[Акмәсҗит]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-07-09
| [[Владимир Винокуров]]
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-10-06
| [[Омск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-01-03
| [[Владимир Витевский]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-07-22
| ''[[:d:Q4367082|Подвалье]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-12-09
| [[Владимир Графов]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-06-28
| [[Бөгелмә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-10-02
| ''[[:d:Q111265506|Владимир Дьяконов]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-05-11
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-11-17&lt;br/&gt;2001
| [[Владимир Жигунин]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-11-16&lt;br/&gt;1943
| ''[[:d:Q16014748|Тимашево]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-04-14
| [[Владимир Житлов]]
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-02-01
| [[Пенза]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-07-28
| [[Владимир Зайцев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-02-28&lt;br/&gt;1898-02-24
| [[Батеево (Ормар районы)|Бәти]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-08-07
| [[Владимир Иванов (1917)|Владимир Иванов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-09-29
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-11-07
| [[Владимир Игнатюк|Владимир Игнатүк]]
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-09-02
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-09-28
| [[Владимир Кайгородов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-12-24
| [[Яңа (Туринская Слобода районы)|Яңа]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-12-26
| [[Владимир Корчагин]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-10-14
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-10-03&lt;br/&gt;2006-10-06
| [[Владимир Крупин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;[[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-07-21&lt;br/&gt;1925-07-25
| [[Тәтеш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-05-14
| [[Владимир Кузнецов (1934)|Владимир Кузнецов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-06-20
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-12-09
| ''[[:d:Q131730115|Владимир Лаптев]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33231|фотограф]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-04-05
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-03-31
| [[Владимир Лушников]]
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-05-29
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-01-01
| ''[[:d:Q12130089|Владимир Морозов]]''
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-12-15
| [[Вологда]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-03-16
| ''[[:d:Q112989114|Владимир Муравьёв]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-12-08
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985
| [[Владимир Опокин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-01-25
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985
| [[Владимир Павлов (1911)|Владимир Павлов]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-07-11
| ''[[:d:Q4130254|Вязники өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-12
| [[Владимир Петляков]]
| ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2095549|очучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-06-15
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-08-03
| [[Владимир Пискорский]]
| ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-07-29
| [[Одесса]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-10-27
| [[Владимир Попов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-06-24
| [[Мариуполь]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-08-29
| [[Владимир Праченко]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12377274|trumpeter]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-21
| [[Алексеевка (шәһәр, Белгород өлкәсе)|Алексеевка]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| [[Владимир Садиков]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-06-10
| [[Владимир Серебряков|Владимир Серебрәков]]
| ''[[:d:Q12800682|саксофонист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q899758|әлтис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15981151|җазмен]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1643514|аранжировкачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-03-08
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-03-17
| [[Владимир Соколов (1871)|Владимир Соколов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-03-25
| ''[[:d:Q4151183|Грязовец өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-08-08
| [[Владимир Федотов (1940)|Владимир Федотов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-01
| [[Манас (Кыргызстан)|Манас]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-03-21
| [[Владимир Шнепп]]
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-06-17
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869
| [[Владимир Юшков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1789&quot; | 1789
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-04-02
| [[Владислав Чаржински]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-05-15
| [[Каменна-Стара|Стара-Каменна]]
|-
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| ''[[:d:Q28359114|Водопьянов, Пётр Петрович]]''
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855-12-25
| [[Верхнеуральск өязе|Верхнеурал өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-12-25
| [[Всеволод Изосимов]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-10-28
| [[Ширәмәт]]
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| [[Всеволод Сластников]]
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915
| ''[[:d:Q429506|Omsky District]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-03-16
| [[Всеволод Ульянин]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-01-20
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-06-15
| [[Вячеслав Алемасов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-07-11
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-06-12
| [[Вячеслав Аристов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-06-16
| [[Болгар (Спас районы)|Болгар]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-05-22
| ''[[:d:Q7924537|Вячеслав Арташин]]''
| ''[[:d:Q14373094|rugby league player]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-03-17
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-01-11
| [[Вячеслав Иванов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-27
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-12-06
| [[Вячеслав Лобков]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-03-16
| ''[[:d:Q3812867|Kantemirovka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-06-22
| [[Вәзил Мәүликов|Вәзил Мәүликев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-10-30
| [[Кукмара районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969
| [[Вәкил Закиров]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928
| [[Мамадыш кантуны]]
|-
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922
| [[Вәли Апанаев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-08-30
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| [[Вәлитхан Таначев]]
| [[адвокат]]
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882
| [[Бүкәй Урдасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-08-13
| [[Вәлиулла Гыйззәтуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1837&quot; | 1837-04-26
| [[Түбән Аты]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-07-19
| [[Вәлиулла Якупов]]
| [[мөфти]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-09-04
| [[Байсерке]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-06-16
| [[Габбас Кушаев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| [[Кушаев утары (Казан)|Кушаев утары]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-03-27
| [[Габбас Кашаев|Габбәс Кашаев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-08-15
| [[Верхозим]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-12
| [[Габбәс Мөхәммәтшин]]
| [[инженер]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-05-09
| [[Лениногорск районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-09-09
| [[Габделбәр Фәйзрахманов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-11
| [[Арча районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-10-28
| [[Габделгазиз Зыятдинов|Габделгазиз Зыятдинев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-07-15
| [[Чуалкип]]
|-
| data-sort-value=&quot;1831&quot; | 1831
| [[Габделгаффар бине Сәгыйть әш-Шырдани]]
| 
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| 
| [[Габделмәңгыйм Әминов]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-02-15
| [[Волгоград өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-12
| [[Габделнур Мөхәммәтҗанов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-12-26
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| [[Габделхак Бәдыйгов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-08-07
| [[Шалты]]
|-
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-02-16
| [[Габделхак Үмәркин|Габделхак Гомәркин]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-01-31
| [[Зөябаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-09-02
| [[Габделхак Кафиятуллин]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-01-20
| [[Актук]]
|-
| 
| [[Габделхәмит Равилов]]
| 
| 
| [[Казан]]
|-
| 
| [[Габделәхәт Чинкин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-04-22
| [[Кыр Бикшеге]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-08-14
| [[Габдерахман Хәмиди]]
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-07-06
| ''[[:d:Q52008086|Казан авылы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-02-11
| [[Габдерәхим Мөслинкин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-11-10
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| [[Габдрахман Ильяси]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-09
| [[Габдрахман Искәндәрев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-07-15
| [[Кече Рәс]]
|-
| 
| [[Габдрахман Минский]]
| 
| 
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-05-03
| [[Габдрахман Рәфыйков]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-03-01
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| [[Габдрахман Сәлимов]]
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2490358|хореограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-12-16
| [[Күәм]]
|-
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-02-07
| [[Габдрахман Әпсәләмов]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-12-15
| [[Искил (Ковылкин районы)|Искил]]
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-28
| [[Габдулла Апанаев (1873)|Габдулла Апанаев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-01-15
| [[Габдулла Бичурин]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q685433|сатучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q974144|укытучы]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-05-05
| [[Пәлдәнге]]
|-
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-09-06
| [[Габдулла Зөлкарнәй]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-10-03
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
| 
| [[Габдулла Камал]]
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-11-01
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-01-28
| [[Габдулла Кариев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-05-20
| [[Күлбай Мораса]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-10-09
| [[Габдулла Рәхимкулов]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-02-15
| [[Кече Шәйморза]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-12-21
| [[Габдулла Шамуков]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-12-11
| [[Әсән (Чардаклы районы)|Әсән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-11-03
| [[Габдулла Шөнаси]]
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873
| [[Габдүш Ваһапов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1814&quot; | 1814
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-07-12
| [[Гавриил Алюнов]]
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-03-01&lt;br/&gt;1876-02-27
| [[Янтык (Ялчык районы)|Янтык]]
|-
| data-sort-value=&quot;1803&quot; | 1803-07-25
| [[Гавриил Каменев]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1772&quot; | 1772-02-03
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-10-26
| [[Гавриил Лихов]]
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-03-06
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-03-20
| [[Гавриил Непряхин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-03-24
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-11-26
| [[Гавриил Солнцев]]
| ''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]''
| data-sort-value=&quot;1786&quot; | 1786-03-22
| ''[[:d:Q4387800|Radogoshch]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-12-09
| [[Гази Кашшаф]]
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-04-15
| [[Яңа Арысланбәк|Яңа Арсланбәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-07-27
| [[Газиз Иделле]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-12-26
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-08-19
| [[Газыйм Касыймов|Газим Касыймов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891
| [[Яңа Биктәш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Гайнан Вәисев]]
| ''[[:d:Q20956402|cult leader]]''
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878
| [[Мулла Иле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-03-10
| [[Гайнелхак Баев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896
| [[Мортыштамак (Сарман районы)|Мортыштамак]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-01-22
| [[Гайнулла Шәйхиев]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-12-17
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-05-03
| [[Гайшә Рахманкулова]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-12-03
| [[Кырмыскалы районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1740&quot; | 1740-07-27
| [[Галдан-Норбо]]
| 
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-08-20
| [[Гали Динмөхәммәтов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892
| [[Яңа Ибрай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-05-01
| [[Гали Дәүләтказин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-06-15
| [[Иса]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Гали Зәйпин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-09-13
| [[Гали Ильясов (актер)|Гали Ильясов]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-03-09
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-11-16
| [[Гали Ильясов (җырчы)|Гали Ильясов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-07-24
| [[Партизанск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-08-24
| [[Гали Халит]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-06-26
| [[Үтәмеш (Тәтеш районы)|Үтәмеш]]
|-
| 
| [[Галим Акчурин]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-04-20
| [[Казакъстан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-10
| [[Галим Мөхәммәтҗанов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908
| [[Татар Бизнәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-08-01
| ''[[:d:Q100334191|Галим Рәбков]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-02-13
| [[Түбән Әремҗән|Түбән Әремчән]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-10-30
| [[Галим Шәймәрданов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-03-20
| [[Сатыш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-05-19
| [[Галимулла Әсхәдуллин]]
| ''[[:d:Q4492590|фрезерлаучы]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-14
| [[Мирҗәм]]
|-
| 
| [[Галимҗан Ахунҗанов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-08-23
| [[Карман (Зәй районы)|Карман]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-21
| [[Галимҗан Ибраһимов]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-03-12
| [[Солтанморат]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-06-13
| [[Галимҗан Камалиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-07-15
| [[Питрәч районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-09-10
| [[Галимҗан Сәйфетдинев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-01-29
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-12-19
| [[Галимҗан Сәлимҗанов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-09-01
| [[Яңа Үзи]]
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-13
| [[Галимҗан Шәрәф]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-12-29
| [[Татар Аксуы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-03-26
| [[Галимә Ибраһимова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-12-08
| [[Түбән Шүләңгер]]
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-12-01
| [[Галина Ишкова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-08-24
| ''[[:d:Q25739834|Юдиха]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-06-23
| [[Галина Калашникова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936&lt;br/&gt;1940&lt;br/&gt;1941
| [[Владивосток]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000
| [[Галина Сатонина]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-12-14
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-01-22
| ''[[:d:Q12094073|Галицький Георгій Станіславович]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-09-13
| [[Галия Булатова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-06-24
| [[Түбән Әлки]]
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-09-10
| [[Галия Измайлова (халык комиссары)|Галия Измайлова]]
| ''[[:d:Q19968805|spinner]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28532974|иҗтимагый оештыручысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-05-15
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-05-16
| [[Галия Кайбицкая]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-05-21
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-01-04
| [[Галия Нигъмәтуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-01-02
| [[Орски|Ыр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921
| [[Галиәкбәр Камалетдинов|Галиәкбәр Камалетдинев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849
| [[Сикертән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-06-16
| [[Галиәсгар Камал]]
| [[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-01-06
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-05-25
| [[Галләм Морзаханов]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-03-27
| [[Яшел Үзән районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-05-31
| [[Галәветдин Зыятдинов]]
| ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| 
| [[Кече Мирәтәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-12-27
| [[Гамир Насрый]]
| [[Драматурглар|драматург]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-01-03
| [[Иске Җанҗегет]]
|-
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-10-14
| [[Гани Сафиуллин]]
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-07-01
| [[Арча районы]]
|-
| 
| [[Ганс Сәйфуллин]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-02-26
| [[Баулы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-06-04
| [[Гариф Ахунов]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-09-18
| [[Кече Өчиле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-08-10
| [[Гариф Багданов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-12-11
| [[Зур Тигәнәле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-10
| [[Гариф Бәйкиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| [[Акчишмә (Мамадыш районы)|Акчишмә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-04-27
| [[Гариф Гобәй]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-08-26
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-11-27
| [[Гарифулла Салихов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861
| [[Гомәр (Благовещен районы)|Гомәр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-06-19
| [[Гаяз Ишмөхәммәтов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-08
| [[Геннадий Тарасов|Геннади Тарасов]]
| ''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-03-19
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-05-12
| ''[[:d:Q4292717|Геннадий Мигачёв]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-04-26
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-10-15
| [[Геннадий Паушкин]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-02-28
| [[Бишбалта бистәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-12-09
| [[Генрих Бухин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-10-01
| [[Варшава]]
|-
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898
| [[Генрих Крелленберг]]
| 
| data-sort-value=&quot;1829&quot; | 1829
| [[Пәрну]]
|-
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-08-22
| [[Генрих-Якоб Руш]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-04-26
| [[Кельце|Келсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-03-16
| [[Георгий Солдатов|Георги Солдатов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-02-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-06-16
| [[Георгий Шебуев|Георги Шебуев]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1850&quot; | 1850-04-17
| [[Кнәгин өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-09-12
| [[Георгий Яшин|Георги Яшин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-04-17
| [[Бәерле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-06-04
| [[Георгий Жирицкий]]
| [[инженер]]
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-09-26
| ''[[:d:Q4237648|Крапивна]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-03-29
| [[Георгий Забусов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-10-18
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-03-25
| ''[[:d:Q112993735|Георгий Карунин]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-08-07
| ''[[:d:Q3980033|Tatsinskiy]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937
| [[Георгий Остен-Сакен]]
| ''[[:d:Q114009157|хуҗалык эшлеклесе]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-04-25
| [[Георгий Савандеев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-11-17
| [[Чуаш Киштәге]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-10-06
| [[Герман Базаревич]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-11-27
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-03-08
| [[Герман Одноценов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-01-21
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-10-09
| ''[[:d:Q112164487|Герман Полетаев]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-11-17
| [[Юрино районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-11-01
| [[Глеб Бонч-Осмоловский]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-10-22&lt;br/&gt;1890
| [[Блонь]]
|-
| 
| [[Гомәр Бакиров]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-02-15
| [[Чистай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-08-23
| [[Гомәр Биләлев]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-07-10
| [[Печә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-05-07
| [[Гомәр Бәширов]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-01-07
| [[Яңасала (Арча районы)|Яңасала]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-05-21
| [[Гомәр Гаипов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-03-16
| ''[[:d:Q16029582|Тустик]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-26
| [[Гомәр Саттаров]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-07-02
| [[Мулла Иле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-09-19
| [[Гомәр Тумашев]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-11-21
| [[Чистай]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-02-23
| [[Гомәр Усманов]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-03-16
| [[Чистай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-01-29&lt;br/&gt;1880
| [[Гордий Саблуков]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1804&quot; | 1804
| [[Архангелски (Архангель районы)|Архангел]]
|-
| 
| [[Госман Бакиров]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-03-12
| [[Югары Курса]]
|-
| 
| [[Госман Гомәр]]
| 
| 
| [[Шитнәү-Чирмешән|Шетнев-Чирмешән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-09
| [[Госман Дивәев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| ''[[:d:Q16706866|Тәнкәч]]''
|-
| 
| [[Госман Хәбибуллин]]
| 
| 
| [[Олы Саурыш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-11-12
| [[Госман Җиһаншин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-09-26
| [[Олы Әтнә]]
|-
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-04-14
| [[Усман Әлмиев|Госман Әлмиев]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-04-24
| [[Акъегет (Яшел Үзән районы)|Акъегет]]
|-
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844-05-11
| [[Григори Никольски]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1785&quot; | 1785-11-11
| ''[[:d:Q4445495|Судогда өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-02-17
| [[Григорий Ардаров]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-03-28
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-04-24
| [[Григорий Глинский]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-01-20
| [[Самар губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-12-22&lt;br/&gt;1853-01-03
| [[Григорий Городчанинов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1771&quot; | 1771&lt;br/&gt;1772
| [[Балахна]]
|-
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| [[Григорий Житков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876
| [[Калининск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-07-21
| [[Григорий Клячкин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-10-03
| [[Нясвиж|Нәсвиж]]
|-
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-08-26&lt;br/&gt;1901-08-28
| [[Григорий Мещеринов]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1827&quot; | 1827-01-22
| [[Калуга]]
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-12-23
| [[Григорий Портнов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-02-27
| [[Шәмсир]]
|-
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-06-21
| ''[[:d:Q108654031|Гуляев, Василий Георгиевич]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-09-12
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833
| ''[[:d:Q111193898|Гундоров, Андрей Александрович]]''
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1792&quot; | 1792
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936
| [[Гыйбадулла Алпаров]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-11-14
| [[Корманай]]&lt;br/&gt;[[Авыргазы районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-03-13
| [[Гыйлем Камай]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-02-23
| [[Тәтеш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-04-14
| [[Гыйльми Шакиров|Гыйльми Шакирыв]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-07-23
| [[Татар Янтыгы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-11-18
| [[Гыйләҗ Ганиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-11-16
| [[Казарма]]
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-02-08
| [[Гыймад Нугайбәк]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-02-13
| [[Черкели]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-10
| [[Гыймаз Баһаветдинев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-12-27
| [[Менделеевск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-15
| [[Гүзәл Мөхәммәтҗанова]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-09-02
| [[Зәй шәһәре|Зәй]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-02-03
| [[Гүрги Мәмәков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-12-02
| [[Керәшен Казысы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| [[Гәверлә Беляев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-02-26
| [[Түбән Бикмәт]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-09-06
| [[Гәрәй Рәхим]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q9334029|сатирик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-07-15
| [[Аланлык]]
|-
| 
| [[Гәүһәр Камалова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-09-29
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-08
| [[Гөлнара Зиннәтуллина]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-04-07
| [[Хәерби]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-01-09
| [[Гөлсем Болгарская]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-10-15
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-12-08
| [[Гөлсем Камская]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-03-25
| [[Казан]]
|-
| 
| [[Гөлсем Мөхәммәдова]]
| 
| 
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-06-14
| [[Гөлсем Сөләйманова]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-02-24
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| [[Гөлчирә Мансурова-Такташева]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909
| [[Яңа Әлем]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-04-01
| [[Гөлшат Зәйнашева]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-01-13
| [[Тукай районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-07-12
| [[Давид Брагин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-12-23
| [[Сембер]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-11-04
| ''[[:d:Q111726944|Давид Потехин]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-12-22
| ''[[:d:Q761130|Һеническ]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-07-03
| [[Дамир Бикбов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-09-09
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-06-04
| [[Дамир Динниулов]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-12-23
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-12-17
| [[Дамир Сираҗиев]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-10-17
| [[Олы Подберезье|Күлле Ил]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-02-07
| [[Дамир Шәрәфетдинов (1940)|Дамир Шәрәфетдинов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-09-12
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1763&quot; | 1763
| [[Даниил Савич]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1730&quot; | 1730
| [[Сумы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-07-15
| [[Дания Сабирова]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-05-20
| [[Сиңгел]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-15
| [[Данияр Мөштәри]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-04-10
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-11-01
| [[Диас Вәлиев]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q487596|драматург]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-07-01
| [[Арча районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-08-16
| [[Дилүс Ильясов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-12-26
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-09-22
| [[Диләвер Зөбәеров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-09-05
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-08-07
| [[Диләрә Бәширева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-10-07
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-03-30
| [[Димитрий (Самбикин)|Димитрий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-10-15
| ''[[:d:Q19804843|Караяшник]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-08-04
| [[Динә Вәлиева]]
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-04-14
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-02-20
| [[Динә Сираҗетдинова]]
| ''[[:d:Q2299159|solo singing]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-03-22
| [[Симәй]]
|-
| data-sort-value=&quot;1848&quot; | 1848
| ''[[:d:Q65974629|Диттель, Вильям Францевич]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| data-sort-value=&quot;1816&quot; | 1816
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-07-23
| [[Дмитрий Антонов (флейтачы)|Дмитрий Антонов]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-01-02
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-09-10
| [[Дмитрий Белихов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-04-08
| [[Кострома]]
|-
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886
| [[Дмитрий Вараксин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1813&quot; | 1813
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-12-16
| [[Дмитрий Гольдһаммер]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-10-18
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-10-19
| [[Дмитрий Гусев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845
| ''[[:d:Q19904964|Иванырс]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-10-22
| [[Дмитрий Дубяго]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-10-03
| [[Мсцислав]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4426833|Soino]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-09-10
| [[Дмитрий Егоров]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-08-10&lt;br/&gt;1869-12-02&lt;br/&gt;1869-12-10
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-05-26
| [[Дмитрий Корсаков]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1843&quot; | 1843-07-10
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-12-20
| [[Дмитрий Кушников]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4146578|Second State Duma of the Russian Empire]]''
| data-sort-value=&quot;1850&quot; | 1850-10-15
| [[Спас өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-05-10
| [[Дмитрий Одинец]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-12-12
| [[Дмитрий Петрушевский]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-09-01
| ''[[:d:Q4225200|Кобрынове]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-06-17
| ''[[:d:Q18327343|Дмитрий Шестаков]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26132815|византолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-10-29
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1822&quot; | 1822-09-22
| [[Дормидонт Самсонов]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1793&quot; | 1793
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-05-28
| [[Дәрҗия Аппакова]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-03-02
| [[Байгол (Татарстан)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1706&quot; | 1706-08
| [[Дөмәй Ишкәев]]
| 
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-10-31
| [[Евгений Зуев|Евгени Зуев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-12-23
| ''[[:d:Q19966441|Хвошнә]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-01-24
| [[Евгений Павловский|Евгени Павловски]]
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-09-26
| [[Лаеш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-22
| [[Евгений Сомов-Насимович|Евгени Сомов-Насимович]]
| ''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-04-15
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-07-31
| [[Евгений Будде]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-12-13
| ''[[:d:Q4174931|Елисаветград өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-02-15
| [[Евгений Бусыгин]]
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q639669|музыкачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-12-22
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-06-14
| [[Евгений Никольский]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-04-11
| [[Таллинн]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-01
| [[Евгений Чиглинцев]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-12-30
| [[Совет Гаване]]
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976
| [[Евгения Тихвинская]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-05-05
| [[Вязьма]]
|-
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-03-07
| [[Евграф Осокин]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value=&quot;1819&quot; | 1819-12-10
| [[Вологда]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-03-21
| [[Евдокия Никитина]]
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916
| [[Новоселки (Питрәч районы)|Новосөлки]]
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-03-03&lt;br/&gt;1919
| [[Евлампий Будрин]]
| ''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-10-10&lt;br/&gt;1842
| [[Саликам өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-10-26
| [[Евмений Аристов]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value=&quot;1806&quot; | 1806
| ''[[:d:Q4300535|Молога өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-02-25
| [[Евфимий Малов]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q219477|мисиянир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835-01-23
| ''[[:d:Q4455678|Тирәнкүл]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| ''[[:d:Q135842427|Ежов, Назар Яковлевич]]''
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888
| ''[[:d:Q28526816|Павлово (Пермийн мохк)]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-02-07
| [[Екатерина Ковелькова]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-12-21
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-02-17
| [[Елена Бахмутова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-06-05
| [[Кочневски (Белоярски шәһәр округы)|Кочневское]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-05-22
| [[Елена Кононова]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-08-17
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-01-01
| [[Елизавета Белогорская]]
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-08-19
| [[Иркутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-11-16
| [[Ефим Бушканец]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-11-12
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-02-16
| [[Ефим Клейст]]
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1794&quot; | 1794
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1613&quot; | 1613-12-26
| [[Ефрем (Хвостов)|Ефрем]]
| ''[[:d:Q189854|мәтран]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-09-24
| ''[[:d:Q137597502|Закиев, Рафиль Закиевич]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q25543366|dermatovenereologist]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-08-11
| [[Сасмак (Киров өлкәсе)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-10-09
| [[Залман Бурман]]
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-03-04
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-12-02
| [[Залман Малкин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-04-09
| [[Сураж (Вицебский районы)|Сураж]]
|-
| 
| [[Заһид Мәхмүди]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-07-04
| [[Кукмара районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-11-05
| [[Заһидә Бурнашева|Заһидә Борнашева]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-10-19
| [[Әҗе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-08-13
| [[Заһидә Тинчурина]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-06-13
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-11-20
| [[Заһит Хәбибуллин]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-10-03
| [[Орски|Ыр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-10-19
| [[Зелиг Блюмштейн|Зелиг Блүмштейн]]
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-11-06
| [[Сарапул]]
|-
| 
| [[Зиннур Насыйбуллин]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-12
| [[Нуриман районы]]
|-
| 
| [[Зифа Басыйрова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-07-04
| [[Мөслим районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-05-10
| [[Зоя Исаева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-05-17
| [[Бугровка (Татарстан)|Бугровка]]
|-
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-11-11
| [[Зыя Мансур]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-12-17
| [[Җитембәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-11-11
| [[Зәбихулла Искужин]]
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[галим]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-01-03
| [[Мәкъсүт (Җылаер районы)|Мәкъсүт]]
|-
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-05-05
| [[Зәйни Солтанов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-01-17
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| [[Зәйнүл Кутуева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-03-04
| [[Татар Кынадысы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002
| [[Зәйнәп Байгилдиева]]
| ''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| [[Пешлә]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-10-02
| [[Зәйнәп Гыйләҗетдинова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-10-29
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-02-12
| [[Зәйнәп Камалова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-04-16
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-09-22
| [[Зәйнәп Кәримова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-02-22
| ''[[:d:Q21635426|Аллағыуат улыҫы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| ''[[:d:Q63198161|Зәйтүнә Мәүлетева]]''
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902
| [[Чистай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| [[Зәки Баязитский|Зәки Вәлиев]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47492700|theatre maker]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-02-18
| [[Зәки Нури]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-12-24
| [[Татар Төкесе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-02-22
| [[Зәкуан Богданов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-03-14
| [[Имай-Карамалы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-07-18
| [[Зәүр Бәширов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-02-17
| [[Якутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-02-24
| [[Зөләйха Хисмәтуллина]]
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;[[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-11-22
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-02-15
| [[Зөфәр Гыймаев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-01-09
| [[Нәмәнгән]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-05-21
| [[Зөфәр Сафин (1968)|Зөфәр Сафин]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-01-27
| [[Акбулат (Татарстан)|Акбулат]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-08-02
| [[Зөһрә Бәйрәшева]]
| [[җырчы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-10-08
| [[Касыйм (шәһәр)|Касыйм]]
|-
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011
| [[Зөһрә Вәлиуллина]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-06-08
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-09-02
| [[Иван Казаков|Ибан Казаков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-06-18
| [[Кадрәк (Минзәлә районы)|Кадрәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-02-20
| [[Ибраһим Гази]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-02-04
| [[Олы Карамалы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-04-24
| [[Ибраһим Гафуров (1910)|Ибраһим Гафуров]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-12-25
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-07-01
| [[Ибраһим Нуруллин]]
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-04-18
| [[Парау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-14
| [[Ибраһим Халитов|Ибраһим Халитев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866
| [[Балтач (Азнакай районы)|Балтач]]
|-
| data-sort-value=&quot;1479&quot; | 1479
| [[Ибраһим (Казан ханы)|Ибраһим хан]]
| 
| data-sort-value=&quot;1450&quot; | 15th century
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-11-07
| [[Ибраһим Үзбәкев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902
| [[Карасу (Татарстан)|Карасу]]
|-
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881&lt;br/&gt;1891
| [[Иван Алафузов]]
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| data-sort-value=&quot;1837&quot; | 1837
| [[Ставрополь]]&lt;br/&gt;[[Ставрополь крае]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-12-20
| [[Иван Бахтин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-10-05
| [[Урыс Шуе]]
|-
| 
| [[Иван Белов (1953)|Иван Белов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-08-06
| [[Ключище]]
|-
| data-sort-value=&quot;1819&quot; | 1819-01-08
| [[Иван Браун]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10872101|анатом]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2055046|физиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17143199|medical examiner]]''
| data-sort-value=&quot;1774&quot; | 1774-06-25
| [[Веймар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844-02-14&lt;br/&gt;1844-02-26
| [[Иван Второв]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1772&quot; | 1772-06-01
| ''[[:d:Q18774541|Деревня Ласкаревка]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-08-06
| [[Иван Гвоздев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821
| ''[[:d:Q18771405|Voskresenovka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1774&quot; | 1774-07-26
| [[Иван Грязнов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1725&quot; | 1725
| [[Сембер]]
|-
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-09-07
| [[Иван Добротворский]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1832&quot; | 1832-06-10
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-08-16
| [[Иван Догел|Иван Догель]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1830&quot; | 1830-03-07
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-04-28
| [[Иван Домрачев]]
| [[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-10-26
| [[Әҗем (Киров өлкәсе)|Әҗем]]
|-
| data-sort-value=&quot;1843&quot; | 1843
| [[Иван Дунаев]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1788&quot; | 1788
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1813&quot; | 1813-05-01
| [[Иван Жарков]]
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''
| data-sort-value=&quot;1742&quot; | 1742
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884
| [[Иван Журавлев (1833)|Иван Журавлев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833-04-29
| [[Нагайбәк (Бакалы районы)|Нагайбәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-05-17
| [[Иван Журавлев (XIX гасыр)|Иван Журавлев]]
| 
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-10-17
| [[Иван Журин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-03-28
| [[Осиново (Татарстан)|Усаклы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-03-17
| [[Иван Заботин]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-10-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-01-27
| [[Иван Загорский]]
| 
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-01-22
| [[Ташкент]]
|-
| data-sort-value=&quot;1810&quot; | 1810-12-20&lt;br/&gt;1811-01-01
| [[Иван Запольский]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1773&quot; | 1773
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-04-28
| [[Иван Зедерштедт]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1820&quot; | 1820-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-10-30
| [[Иван Злобин]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-09-26
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-08-23
| [[Иван Знаменский]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-10-09
| [[Иван Иванов (1927)|Иван Иванов]]
| [[бухгалтер]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-04-05
| [[Олы Арташ (Мамадыш районы)|Олы Арташ]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-12-20
| [[Иван Ионенко]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-06-10&lt;br/&gt;1913
| ''[[:d:Q4184511|Zaitsovka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08
| ''[[:d:Q131143198|Иван Князьков]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-07-19
| ''[[:d:Q4428459|Solotcha]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-12-02
| [[Иван Кобяков]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-01-21
| ''[[:d:Q21336957|Чырвоная Слабада]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-11-11
| [[Иван Максимов (1924)|Иван Максимов]]
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-08-05
| [[Албай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1823&quot; | 1823-08-01
| [[Иван Миллер]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;1750&quot; | 1750-07-01
| [[Алмания|Германия]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-10
| [[Иван Петров (1893)|Иван Петров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-12-14
| [[Чар өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-04-19
| [[Иван Покровский (1865—1941)]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-01-17
| ''[[:d:Q4303501|Моршанск өязе]]''
|-
| 
| [[Иван Поминов]]
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-02-19
| [[Самар губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-07-31
| [[Иван Попов (1857)|Иван Попов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| [[Иван Порфирьев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1823&quot; | 1823-04-23
| [[Өрҗем өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855-01-10&lt;br/&gt;1855-01-09
| [[Иван Симонов]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value=&quot;1794&quot; | 1794-06-20
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-05-15
| [[Иван Смирнов (1856)|Иван Смирнов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856-01-07
| [[Арино]]
|-
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873
| [[Иван Соколов (1812)|Иван Соколов]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1812&quot; | 1812
| ''[[:d:Q4325102|Новоржев өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-08-14
| [[Иван Трофимов (1907)|Иван Трофимов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-10-06&lt;br/&gt;1907-09-23
| [[Видесючь|Видечуч]]
|-
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-08-27
| [[Иван Харитонов (1859)|Иван Харитонов]]
| ''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-07-20
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-11-04
| [[Иван Холмогоров]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1819&quot; | 1819-08-01
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-01-30
| [[Иван Яковлев (1881)|Иван Яковлев]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-07-17
| [[Кече Лоҗы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-04-15
| [[Игорь Башмаков]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-05-11
| [[Сәмәрканд]]
|-
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-05-30
| [[Игорь Белькович]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-10-15&lt;br/&gt;1904-10-02
| [[Ормар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-02-08
| [[Игорь Ингвар]]
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-06-13
| [[Игорь Ксенофонтов]]
| ''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56882269|figure skating judge]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-01-19
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-02-08
| [[Игорь Носов]]
| ''[[:d:Q978044|executive]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-04-20
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-02-15
| [[Идеал Ишбүләков|Идеал Ишбүләкев]]
| [[җырчы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-12-26
| [[Каршы (шәһәр)|Каршы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1837&quot; | 1837
| ''[[:d:Q61895628|Иероним (Визерский)]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1769&quot; | 1769
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-08-20
| [[Илбарис Надиров]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-04-15
| [[Әлмәт районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-07-01
| [[Илгиз Кәлимуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-03-20
| [[Болын-Балыкчы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-02-22
| [[Илгиз Хәйруллин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-02
| [[Ямаширмә]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-12-28
| [[Илгизәр Вәлиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-06-19
| [[Яшел Үзән]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-20
| [[Илгизәр Миргалимов|Илгизәр Миргалимев]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08-05
| [[Боламык (Сарман районы)|Боламык]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-07
| [[Илдар Арсланов (1947)|Илдар Арсланов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-26
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-05-04
| [[Илдар Гыйләҗетдинов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-17
| [[Ташкент]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-06-14
| [[Илдар Зарипов (1939)|Илдар Зарипов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-11-13
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-12-21
| [[Илдар Юзеев]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-01-03
| [[Ямады]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-02-28
| [[Илдус Лотфуллин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2419397|терапевт]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-10-23
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-07-06
| [[Илдус Мостюков|Илдус Мәстүкев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-06
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-09-25
| [[Илдус Садыйков]]
| [[инженер]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-28
| ''[[:d:Q27477090|Вельмо]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-06-18
| [[Илдус Әмирханов|Илдус Әмирхан]]
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-01-04
| [[Урта Тирескә]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-07-02
| [[Илларион Плещинский (физиолог)]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-11-17
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-12-29
| [[Илсур Шәйхетдинов|Илсур Шәйхетдинев]]
| ''[[:d:Q811122|төзүче]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-01-02
| [[Орнаш|Әрнәш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-05-30
| [[Илфак Шиһапов]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q47541952|продюсер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-04-05
| [[Иске Иштирәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-11-22
| [[Илшат Ганиев]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-01-03
| [[Шалты]]
|-
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-09-30
| [[Илья Бердников]]
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-07-13
| [[Коса (Киров өлкәсе)|Коса]]
|-
| data-sort-value=&quot;1820&quot; | 1820-03-21
| [[Илья Толстой]]
| 
| data-sort-value=&quot;1757&quot; | 1757-07-30
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1836&quot; | 1836-03-26
| [[Илья Яковкин]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;1764&quot; | 1764-07-12
| [[Саликам өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-12-31
| [[Ильяс Кудашев-Ашказарский]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-03-03
| [[Ырынбур]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-02-03
| [[Ильяс Әүхәдиев]]
| ''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q158852|дирижёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-11-25
| [[Казан губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-16
| [[Илһам Шакиров]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-02-15
| [[Яңа Бүләк (Тукай районы)|Яңа Бүләк]]
|-
| 
| [[Индус Фәтхуллин]]
| 
| 
| [[Актаныш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-03-15
| [[Иннокентий Канонников]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-05-28
| [[Иркутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-04-09
| [[Иоасаф (Зеленкин)|Иоасаф]]
| 
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-04-12
| ''[[:d:Q4080831|Безводное]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-02
| [[Иоасаф (Удалов)|Иоасаф]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-04-05
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828-02-15
| [[Иона (Павинский)|Иона]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1773&quot; | 1773
| [[Олонец губернасы|Олонец гөбернәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1642&quot; | 1642-06-15
| [[Иосиф (Курцевич)|Иосиф]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1580&quot; | 1580s
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-11
| [[Иосиф Бобровицкий|Иосиф Бобровицки]]
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-08-14
| [[Батум]]
|-
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-02-13
| [[Иосиф Больцани]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818-09-06
| [[Берлин]]
|-
| data-sort-value=&quot;1850&quot; | 1850
| [[Иосиф Войцеховский]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1793&quot; | 1793
| ''[[:d:Q4196490|Иванивка]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-08-07
| [[Иосиф Готвальд]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| data-sort-value=&quot;1813&quot; | 1813-10-13
| [[Рацибуж|Рачибуж]]
|-
| data-sort-value=&quot;1814&quot; | 1814-09-17
| [[Иоһанн-Христофор Финке]]
| [[адвокат]]
| data-sort-value=&quot;1773&quot; | 1773
| [[Гөттинген]]
|-
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947
| [[Ипполит Брюно|Ипполит Брүно]]
| 
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-10-18
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-03-13
| [[Ирек Миңнеәхмәтов|Ирек Миңнеәхмәтев]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-12-25
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-05-18
| [[Ирек Рәхмәтуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-11
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-01-24
| [[Ирина Аверко-Антонович]]
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-04-19
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01-12
| [[Ирина Дубинина]]
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-11-28
| [[Воронеж]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-09-13
| [[Ирина Заиконникова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-12-21
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-12-17
| [[Ирина Студенцова|Ирина Студенсова]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-05-01
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-07-20
| ''[[:d:Q11714104|Исаак Алуф]]''
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q783906|невролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-11-30&lt;br/&gt;1883-11-30
| [[Полоцк|Полатск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-05-16
| [[Исаак Оксман]]
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-06-24
| ''[[:d:Q12107923|Kalyus]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-12-24
| [[Искәндәр Биктаһиров]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-10-12
| [[Югары Чыгтай]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-06-13
| [[Искәндәр Вәлиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-12-24
| [[Мулла (Сембер өлкәсе)|Мулла]]
|-
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-04-09
| [[Искәндәр Насыйров]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-03-08
| [[Арча]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-10-01
| [[Искәндәр Рәфыйков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-10-05
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1552&quot; | 1552
| [[Ислам бәй]]
| 
| No/unknown value
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-12-03
| [[Исламия Мәхмүтова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-12-01
| [[Югары Әлки]]
|-
| data-sort-value=&quot;1795&quot; | 1795
| [[Исмәгыйль Апанаев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1715&quot; | 1715
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-10-29
| [[Исмәгыйль Габдрәфыйков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-04-15
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| [[Исмәгыйль Госманов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-07-24
| [[Исмәгыйль Илялов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-12-15
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-11-19
| [[Исмәгыйль Хәкимов]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-11-01
| [[Казан губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-09
| [[Исхак Янекәев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900
| [[Каргалы (Благовар районы)|Каргалы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-04-04
| [[Иустин (Мальцев)|Иустин]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891
| ''[[:d:Q4214734|Каргополь өязе]]''
|-
| 
| [[Йолдыз Исәнбәт]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-05-30
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-05-11
| [[Йонас Юшка]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1815&quot; | 1815-06-08
| ''[[:d:Q13191923|Дилбе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-12-18
| [[Йосыф Байгилдин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-07-03
| [[Пәлдәнге]]
|-
| data-sort-value=&quot;1774&quot; | 1774-03-31
| [[Иоһанн Петер Фальк|Йоһанн Петер Фальк]]
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1732&quot; | 1732-11-26
| ''[[:d:Q10435952|Броддеторп]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-03-24
| [[Кави Нәҗми]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-12-02&lt;br/&gt;1901-12-15
| [[Кызыл Атау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-11-01
| [[Кадыйр Вәлетдинов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-06-09
| [[Карамалы (Әлки районы)|Карамалы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-12-21
| [[Кадыйр Габдрахманов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-09-04
| [[Сембер]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-14
| [[Кадыйр Җәмалетдинев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| [[Буй (шәһәр)|Буй]]
|-
| data-sort-value=&quot;1529&quot; | 1529-01-24
| [[Казан Иоанны]]
| 
| No/unknown value
| [[Түбән Новгород]]
|-
| 
| [[Казбек Гыйззәт]]
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-01-18
| [[Сембер өлкәсе]]
|-
| 
| [[Камал II]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-07-27
| [[Камал III]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-01-12
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-03-03
| [[Камил Гозәеров|Камил Гозәерев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-06-27
| [[Балтач]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-08-28
| [[Камил Мостафин (1921)|Камил Мостафин]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-05-22
| [[Әгерҗе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-04-02
| [[Камил Фасиев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-05-10
| [[Бөгелмә өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-28
| ''[[:d:Q131823318|Камил Фәйзрахманов]]''
| ''[[:d:Q128124|тавыш режиссёры]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-03-12
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-06-25
| [[Камил Якуб|Камил Якупов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-03-21
| [[Татар Әбдекие|Татар Әбдекәе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-03
| ''[[:d:Q131823506|Каминский, Станислав Геннадьевич]]''
| ''[[:d:Q12248419|oil worker]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-09-15
| ''[[:d:Q18407871|Xúmino]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| [[Карл Арнштейн]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-03-25
| [[Карл Боль]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-07-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-04-24
| [[Карл Фукс]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2004963|numismatist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1776&quot; | 1776-09-06&lt;br/&gt;1776-09-17
| [[Херборн]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-10
| ''[[:d:Q61107208|Карпов, Прокопий Карпович]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-07-06
| [[Медведево районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-08-20
| [[Каюм Насыйри]]
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;[[галим]]
| data-sort-value=&quot;1825&quot; | 1825-02-02
| [[Кече Шырдан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-04-07
| [[Каюм Поздняков|Каюм Позднәков]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897
| [[Кече Татар Карае]]
|-
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-02
| [[Кирам Хәмзин]]
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| [[Татар Ялтаны]]
|-
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-02-10
| [[Кирилл (Наумов)|Кирилл]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1823&quot; | 1823-12-25
| [[Калуга]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| [[Кирилл Ситников]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899
| ''[[:d:Q4297694|Mikhaylovskaya]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| [[Клавдия Святкина]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| [[Алатыр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-01-04
| [[Клара Синицына]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-12-11
| [[Буа (Татарстан)|Буа]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-03-22
| ''[[:d:Q135683046|Кожевников, Юрий Васильевич]]''
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-04
| ''[[:d:Q12105968|Заречная Медла]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| ''[[:d:Q131624491|Кокорев, Александр Михайлович]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1552&quot; | 1552
| [[Колшәриф]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915
| ''[[:d:Q4230379|Конашевич, Василий Петрович]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| [[Кондрат Максимов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-03-12
| [[Шишкино (Өрҗем районы)|Шишкино]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-02-20
| [[Константин Бударин]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-11-02
| [[Арыслан (Татарстан)|Арыслан (Кайбыч районы)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-12-03
| [[Константин Ворошилов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-02-01
| ''[[:d:Q4396154|Rozhdestveno, Bolshemurashkinsky District]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002&lt;br/&gt;2000-07-05
| [[Константин Лебедев (1921)|Константин Лебедев]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-08-18
| [[Раздольное (Порецкое районы)|Раздольное]]
|-
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-02-04
| [[Константин Семякин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1802&quot; | 1802-05-17
| [[Киев губернасы|Киев гөбернәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-09-28
| [[Константин Сергиевский|Константин Сергиевски]]
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-11-18
| [[Городище (Пинзә өлкәсе)|Городичче]]
|-
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954
| ''[[:d:Q126878319|Константин Счастнев]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-05-19
| ''[[:d:Q13652869|Роканово]]''
|-
| 
| [[Корбан Галимов]]
| 
| 
| [[Сасмак (Киров өлкәсе)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| ''[[:d:Q60830417|Крылов, Митрофан Григорьевич]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883
| [[Ковылкино]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-09
| [[Кыям Абрамов]]
| ''[[:d:Q974144|укытучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-06-07
| [[Буа өязе]]
|-
| 
| [[Кәбир Туйкин]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-06-10
| [[Зәй-Каратай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| [[Кәлимулла Хәсәнов|Кәлимулла Хәсәнев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-07-06
| [[Мамадыш өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-09-06
| [[Кәрим Долотказин]]
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-18
| [[Иса]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-11-15
| [[Кәрим Тинчурин]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-09-15
| [[Аккүл-Тараклы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-02-23
| [[Кәфил Әмиров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-05-24
| [[Нариман (Югары Ослан районы)|Нариман]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-10-10
| [[Кәшиф Ибәтуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-03-17
| [[Юлбат]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-04-19
| [[Кәшифә Тумашева]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-01-07
| [[Нөнәгәр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966
| [[Латыйф Җәләй]]
| ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-11-17
| [[Иске Кызылсу]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-27
| ''[[:d:Q55653845|Лебедев, Сергей Фёдорович (учёный)]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-09-12
| [[Ишем]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-03-30
| [[Лев Берг]]
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-05-18
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-24
| [[Лев Жаржевский|Лев Жаржевски]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-12-14
| [[Күтәрелеш бистәсе|Вастания]]
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-08-02
| [[Лев Захаров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-05-03
| [[Шостка]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-10-01
| [[Лев Зефиров]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-10-26
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-03-21
| [[Лев Литвинов]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-04-09
| [[Минск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-02-21
| [[Лев Мандельштам]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838
| ''[[:d:Q393332|Жагаре]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-10-17
| [[Лев Столов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-12-20
| [[Кишинёв]]
|-
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-05-14
| [[Лев Хрщонович]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838
| [[Минск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-12-14
| [[Лев Шәрифуллин]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2113250|проректор]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-02
| [[Мөслим (Мөслим районы)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-06-16
| ''[[:d:Q134725469|Лелейкин, Михаил Никифорович]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-11-08
| ''[[:d:Q4143607|Gorbachyovo]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-01-16
| [[Лена Шакирҗанова]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-06-04
| [[Пучы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-10-21
| [[Леонид Аксентьев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-03-01
| [[Бакы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-09-10
| [[Леонид Любовский]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-02-24
| ''[[:d:Q13520833|Камьянка]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-03-30
| [[Леонид Омороков]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-04-29
| ''[[:d:Q4084164|Бердянск өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937
| [[Леонид Сапожников]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-04-13
| [[Мамадыш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-12-16
| ''[[:d:Q118531392|Лиакумович, Александр Григорьевич]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-03-05
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-06-22
| [[Линар Гыйльмуллин]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-06-17
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-07-29
| [[Лия Шакирова|Лия Шакирыва]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-02-09
| [[Уфа]]
|-
| 
| [[Локман Бадыйкшан]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-12-12
| [[Әлмәт]]
|-
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-07-11
| [[Лотфулла Гыйззетдинов|Лотфулла Гыйззетдинев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-02-14
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| [[Лотфулла Мусин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-11-07
| [[Әгерҗе районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-06-17
| [[Лотфулла Фәттахов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-09-27
| [[Анды]]
|-
| data-sort-value=&quot;1823&quot; | 1823-03-25
| ''[[:d:Q109486995|Лохтин, Андрей Иванович]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1762&quot; | 1762-05-31
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892
| [[Любовь Корнилова]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-06-18
| [[Любовь Чибрикова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-02-02
| [[Питрәч районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-03-04
| [[Люция Фарсина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-09-30
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-06-11
| [[Лүдвиг Грасс]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 
| [[Ләбиб Айтуганов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-10-24
| [[Әгерҗе районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-09
| [[Ләбиб Гыйльми]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-06-12
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-02-14
| ''[[:d:Q60695193|Магазин, Роберт Карлович]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-12-15
| ''[[:d:Q19884974|Khryastovo]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-05-24
| [[Магдалина Мавровская]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-02-23&lt;br/&gt;1914-03-08
| [[Мамински (Каменски шәһәр округы)|Мамински]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-05-10&lt;br/&gt;1931-05-11
| [[Макар Евсевьев]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-01-18&lt;br/&gt;1864-01-30
| [[Кече Кармалы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-10-23
| [[Максимас Чернәкас]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-11-11
| [[Маннур Саттар]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q9334029|сатирик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-11-29
| [[Абыз (Кама Тамагы районы)|Абыз]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-12-23
| [[Мансур Вахитев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-05-15
| [[Яңа Чүпрәле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-11-20
| [[Мансур Мозаффаров]]
| [[композитор]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-03-06
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-03-13
| [[Мансур Хәсәнов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-06-25
| [[Зәй районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-12-09
| [[Мансур Шиһапов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-05-01
| [[Яншык (Татарстан)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-06-16
| [[Мансур Әбләев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-12-25
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-07-08
| [[Марат Вахитов|Марат Вахитев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-06-26
| [[Минзәлә|Минзәлә шәһәре]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-04-09
| [[Марат Кафиатуллин]]
| ''[[:d:Q811122|төзүче]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-07-25
| [[Уразавыл]]&lt;br/&gt;[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-05-26
| [[Марат Мөлеков]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-07
| [[Исәт (Төмән өлкәсе)|Исәт]]
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-05-09
| [[Марат Сафин (1935)|Марат Сафин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-03-03
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-03-26
| [[Марат Сираҗетдинов (1948)|Марат Сираҗетдинов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q691031|концертмейстер]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-11-10
| [[Маргарита Беляева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-12-30
| [[Чистай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-05-28
| [[Мариан Ковальски]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821-10-03
| ''[[:d:Q995806|Добжин-над-Вислон]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-11-06
| ''[[:d:Q111519720|Мария Алуф]]''
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-01-13
| [[Кострома]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-11-13
| [[Мария Замова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-08-04
| [[Иске Котлымбәт]]
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-08-04
| [[Мария Килдебәкова]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56236186|carpets designer]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-07-20
| [[Одесса]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-03-09
| [[Марк Зарецкий]]
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-24
| [[Киев]]
|-
| data-sort-value=&quot;1698&quot; | 1698-08-21
| [[Маркелл (Казан һәм Зөя митрополиты)|Маркелл]]
| ''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q189854|мәтран]]''
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-02-21
| [[Марс Шабаев]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-07-14
| [[Югары Тәкермән]]
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-01-06
| [[Марсель Зарипов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-23
| [[Янурыс]]
|-
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-04-18
| [[Марсель Әхмәтҗанов]]
| ''[[:d:Q28255863|текстолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26709887|археограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15632632|ипиграфис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-03-26
| [[Шөгер]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-08-07
| [[Мартын Межлаук|Мартыньш Межлаукс]]
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| [[Харьков]]
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-11-02
| ''[[:d:Q122916423|Марычев, Юрий Павлович]]''
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-01-20
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-12-27
| [[Матвей Болдырев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-08-06
| [[Сарытау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1646&quot; | 1646-01-23
| [[Матфей]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-11-09
| ''[[:d:Q112988394|Маянский, Андрей Николаевич]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-11-27
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-04-13&lt;br/&gt;1912-04-26
| [[Мемнон Петровский]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833-01-29&lt;br/&gt;1833-02-10
| [[Васильсурск|Василсурски]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-08-29
| ''[[:d:Q84724306|Мережин, Виктор Павлович]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-10-06
| [[Петрозаводск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-01-15
| [[Мидхәт Габдуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-09-16
| [[Стәрлетамак]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-03-07
| [[Мидхәт Мөхәррәмов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-04-27
| [[Җиргән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-05-08
| [[Мидхәт Фәйзуллин (1908)]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-04-19
| [[Ырынбур]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-02-17
| ''[[:d:Q135680293|Миннуллин, Дилюс Гильманович]]''
| ''[[:d:Q60032090|Islamic resistance]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-06-08
| [[Иске Йомралы]]
|-
| 
| [[Минһаҗ Конов]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-02-15
| [[Питрәч районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-05-20
| [[Мира Космодемьянская]]
| 
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-05-03
| [[Сембер]]
|-
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-11-15
| [[Миргарифан Азизов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-04-27
| [[Иске Шәйморза]]
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-03-25
| [[Мирза Мәхмүтов]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-05-01
| [[Ләбәжә]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-10-11
| [[Миркасыйм Госманов]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-31
| [[Голҗа]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-04-06
| [[Мирсәет Яруллин]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-07-12
| [[Мамадыш районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-06-01
| [[Мирсәй Әмир]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-12-24
| [[Җиргән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983
| [[Мисбах Хәлиуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-03-12
| [[Лениногорск районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-01
| [[Мифтах Әпсәләмов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| [[Орски|Ыр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| [[Мифтахетдин Вәлишин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1811&quot; | 1811
| [[Кушлавыч]]
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-05-17
| [[Михаил Белдер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-03-03
| ''[[:d:Q2629630|Sataniv]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-06-18
| [[Михаил Боголюбов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-09-06
| [[Гәреч (Кострома өлкәсе)|Гәреч]]
|-
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-07-04
| [[Михаил Богословский (1844)|Михаил Богословский]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844-01-11
| ''[[:d:Q21854675|Ekstal]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-08-15
| [[Михаил Глебов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-05-29
| ''[[:d:Q4091599|Bolshaya Privalovka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-08-17
| [[Михаил Грачев (1866)|Михаил Грачев]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-10-24
| [[Рындино (Чуел районы)|Рындино]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-11-24
| [[Михаил Девятаев]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2095549|очучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-07-08
| [[Тәрби]]
|-
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-03-10
| [[Михаил Зайцев (1845)|Михаил Зайцев]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-08-30
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-09-05
| [[Михаил Зайцев (1891)|Михаил Зайцев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-02-28
| [[Батеево (Ормар районы)|Бәти]]
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-01-13
| [[Михаил Зевахин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-09-12
| [[Яраң өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-03-04
| [[Михаил Зефиров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1826&quot; | 1826-01-06
| ''[[:d:Q4521500|Шацк өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| [[Михаил Зубков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| [[Чиркәс]]
|-
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-10-20
| [[Михаил Кандаратский]]
| [[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-11-07
| [[Зөя (Яшел Үзән районы)|Зөя]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-01-20
| ''[[:d:Q122194742|Михаил Козловский]]''
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-03-24
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851
| [[Михаил Коринфский]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1788&quot; | 1788
| [[Арзамас]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-04-28
| [[Михаил Корнишин]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-11-21
| [[Турдаково]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-12-28
| [[Михаил Красавин]]
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-10-22
| [[Урман Морквашы|Урман Маркуашы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-07-06
| [[Михаил Красин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833
| ''[[:d:Q4097557|Брянск өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| [[Михаил Марков (1900)]]
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-11-27
| [[Волгоград]]&lt;br/&gt;[[Сарытау губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-11-20
| [[Михаил Мизинов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-02-10
| ''[[:d:Q19815299|Пятино (Ульяновскан область)]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-08-11
| [[Михаил Нужин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-10-21
| ''[[:d:Q28526674|Ostrozhka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| [[Михаил Пейсахов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-12-26
| [[Витебск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-12-01
| ''[[:d:Q111745444|Михаил Пильнов]]''
| ''[[:d:Q25543366|dermatovenereologist]]''
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-09-24
| [[Ырынбур]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08-10
| [[Михаил Покровский (1869)|Михаил Покровский]]
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-12-21
| [[Тула]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-12-28
| [[Михаил Родных]]
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-11-05
| [[Воронеж]]
|-
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-03-20
| [[Михаил Рыбушкин]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1792&quot; | 1792
| [[Сембер]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-05-23
| ''[[:d:Q112074148|Михаил Семёнович Огородников]]''
| ''[[:d:Q1162163|директор]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-11-08
| ''[[:d:Q4448020|Сырдяны]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-04-24
| [[Михаил Симонов (1913)|Михаил Симонов]]
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-08-01
| ''[[:d:Q4249460|Popova Balka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-09-12
| [[Михаил Соймонов]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851-05-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-09-09
| [[Михаил Франк]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-11-29
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-08-11
| [[Михаил Хохлов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-02-16
| ''[[:d:Q4375642|Poshekhonsky Uyezd]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-02-08
| [[Михаил Юдин]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-09-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-10-17
| ''[[:d:Q103103124|Миңзаһир Насыйбуллин]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-01-01
| [[Иске Барыш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-09-26
| [[Миңнулла Гыйззәтуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-11-10
| [[Күки]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-01-05
| [[Миңҗамал Мазунова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-12-21
| [[Олы Әшнәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-05-16
| [[Миһкел Веске]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| data-sort-value=&quot;1843&quot; | 1843-01-28
| ''[[:d:Q12364053|Holstre Rural Municipality]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-10-17
| ''[[:d:Q13210320|Моис Иван Григорьевич]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-09-21
| [[Торханы (Шөмерле районы)|Торханы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-09
| [[Моисей Айвазов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-01-10
| [[Моисей Аксянцев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-09-02
| [[Чарэя]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-08-21
| [[Моисей Иткин]]
| [[инженер]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-02-25
| [[Калышки]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| ''[[:d:Q27488256|Мойше Нотович]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| [[Мойше Сигал]]
| [[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| [[Каманича]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-11-25
| [[Морат Вәсилев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-02-25
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1708&quot; | 1708
| [[Морат Солтан]]
| 
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-01-03
| [[Морзаһит Вәлиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-06-01
| [[Яңа Мансур]]
|-
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-11-04
| [[Мортаза Габдуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| No/unknown value
|-
| 
| [[Мостафа Ногман]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-12-22
| [[Кызылъяр (Арча районы)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-08-19
| [[Мулланур Вахитов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-08-10
| ''[[:d:Q28527246|Казай]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-09-11
| ''[[:d:Q117749984|Муравьёв, Анатолий Васильевич]]''
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-07-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1826&quot; | 1826
| [[Муса Апанаев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1766&quot; | 1766
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-10
| ''[[:d:Q91242755|Мухин, Владимир Алексеевич]]''
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-07-01
| [[Чар өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1506&quot; | 1506
| ''[[:d:Q16675584|Міхаіл Раманавіч Мязецкі]]''
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| data-sort-value=&quot;1470&quot; | 1470
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-10-01
| [[Мәгубә Сыртланова]]
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-07-15
| [[Бәләбәй]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| [[Мәгъсүм Хөсәенов|Мәгъсүм Хөсәенев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-08-15
| [[Балтамак]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-10-27
| [[Максим Глухов|Мәкчем Глухов-Нугайбәк]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-23
| [[Үри Чаллысы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-02-09
| [[Мәлик Хәйруллин]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-12-01
| [[Кошман]]
|-
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-03-30
| [[Мәннаф Айтуганов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-04-10
| [[Олы Карамалы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-08-20
| [[Мәрзия Миңлебаева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-08-12
| [[Ижау]]
|-
| 
| [[Мәрзия Фәйзуллина]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-06-11
| [[Арча районы]]&lt;br/&gt;[[Шушмабаш]]
|-
| 
| [[Мәрьям Арсланова]]
| 
| 
| [[Сарсаз (Кемерово өлкәсе)|Сарсаз]]
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-06-04
| [[Мәрьям Байгилдиева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| [[Казан губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-06-04
| [[Мәрьям Бикбулатова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-12-12
| [[Янгелде (Кузлаука районы)|Янгелде]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-05-05
| [[Мәрьям Галләмева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-02-04
| [[Саклаубаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-02-08
| [[Мәрьям Рахманкулова|Мәрьям Рахманколова]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-11-20
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-04-24
| [[Мәсгуд Гайнетдин]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-05-25
| [[Лабит]]&lt;br/&gt;[[Яңа Малыклы районы]]
|-
| 
| [[Мәсгуть Латыйпов]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-07-23
| [[Кыргыз Автономияле Социалистик Совет Республикасы (1920–1925)|Автономияле Кыргыз Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-06-26
| [[Мәснәви Хәертдинов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-03-03
| [[Шыгай (Сарман районы)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969
| [[Мәхмүдә Мозаффария]]
| ''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-06-16
| [[Мәхмүт Зарипов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-11-11
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| [[Мәхмүт Игъламов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-05-01
| [[Урта Йорткүл]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-04
| [[Мәхмүт Нигъмәтҗанов]]
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-05-10
| [[Олы Арташ (Саба районы)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-03-15
| [[Мәхмүт Хөсәен]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-04-15
| [[Хан Ордасы (авыл)]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-04-04
| [[Мәхмүт Әхмәтҗанов]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-02-14
| [[Нәсибаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-06-29
| [[Мәҗит Илдар]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-01-10
| [[Семеново (Баймак районы)|Сәмән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-01-26
| [[Мәҗит Кавиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-01-04
| [[Ис (Свердловск өлкәсе)|Ис]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-12-20
| [[Мәһди Нугаев]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-04-26
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-12-08
| [[Мөбарәк Батталов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-05-15
| [[Урта Тигәнәле]]
|-
| 
| [[Мөдәррис Вәлиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-05-30
| [[Әлки районы|Әлки райуны]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-11-26
| [[Мөдәррис Әгъләмов]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-10-13
| [[Зәй районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| ''[[:d:Q131427281|Мөкәррәмә Корбангалиева]]''
| ''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-10-10
| [[Мөнип Газар]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-02-19
| [[Рангазар|Алангазар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-03-03
| [[Мөнир Агишев]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-04-14
| [[Биги]]
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-03-31
| [[Мөнир Мазунов]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-04-01
| [[Иске Карлыган]]
|-
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-05-31
| [[Мөнирә Булатова]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-05-19
| [[Архангельск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-04
| [[Мөсәгыйть Хәбибуллин]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-12-25
| [[Абдрахман (Ырынбур өлкәсе)|Абдрахман]]
|-
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-06-03
| [[Мөхетдин Корбангалиев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-10-26&lt;br/&gt;1873-11-07
| [[Биектау (Әгерҗе районы)]]
|-
| 
| [[Мөхтәр Әхмәдиев]]
| 
| 
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-11-27
| [[Мөхәммәт Булатов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-10-07
| [[Олы Урсак]]
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-05-24
| [[Мөхәммәт Гайнуллин]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-03-18
| [[Кызылтау (Апас районы)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-04-29
| [[Мөхәммәт Ирзин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-08-16
| [[Кәрке]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-06-14
| [[Мөхәммәт Мәһдиев]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-12-01
| [[Гөберчәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-03-09
| [[Мөхәммәт Сабиров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-03-29
| [[Кушнаренко районы|Кушнарин районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-03-27
| [[Мөхәммәт Садри]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-05-20
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-26
| [[Мөхәммәтсафа Баязитов|Мөхәммәтcафа Баязитев]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[мөфти]]
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-06-24
| ''[[:d:Q132349040|Мөхәммәтзариф Әмирханов]]''
| [[имам]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-01-10
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| [[Мөхәммәтхан Кулаев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-02-08
| ''[[:d:Q4192340|Җиянчура]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-02-16
| [[Мөхәммәтхан Фазлуллин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-12-02&lt;br/&gt;1883-12-14
| [[Әрә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| [[Мөхәммәтшакир Казаков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1848&quot; | 1848-10-08
| [[Казан]]
|-
| 
| [[Мөхәммәтҗан Галиев]]
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''
| data-sort-value=&quot;1832&quot; | 1832-09-04
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| [[Мөхәммәтҗан Казаков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1806&quot; | 1806
| [[Кече Шырдан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-04-08
| [[Мөхәммәтҗан Сәйдәшев]]
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-01-15
| [[Мөҗип Низамиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-01
| [[Күтәмәле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-06-06
| [[Надежда Амфитеатрова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-08-24
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-02-08
| [[Наил Гыйләҗев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-07-13
| [[Ярославль]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-10-30
| [[Наил Дунаев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-05-03
| [[Зәй районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-01-10
| [[Наил Йосыпов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-03-01
| ''[[:d:Q609133|Җәләкодык туманы]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-25
| [[Наил Шәйхетдинов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-03-01
| [[Чирмешән районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-06-18
| [[Наил Әюпов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-01-13
| [[Мөслим районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-11-28
| [[Наилә Гәрәева]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-11-18
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-05-04
| [[Наис Гамбәр]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-08-25
| [[Мөслим районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-05-22
| [[Нәкыйп Сафин|Накип Сафин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-03-15
| [[Татарстан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-06-07
| [[Нариман Сабитов]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-01-11
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-10-13
| [[Наталья Зеленкова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-08-26
| [[Наталья Лаврентьева]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-10-27
| [[Бураково]]
|-
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-06-28
| [[Натан Рахлин]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-12-28
| ''[[:d:Q148990|Сновск]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-02-06
| [[Нестор Петровский]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-03-01
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1774&quot; | 1774-07-12
| [[Нефед Кудрявцев]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1676&quot; | 1676
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840
| ''[[:d:Q24573301|Нечаев, Марк Александрович]]''
| ''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 19th century
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818-04-17
| [[Нигъмәт Ибраһимов|Нигъмәт Ибраhимов]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| data-sort-value=&quot;1778&quot; | 1778
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-11-27
| [[Никанор (Каменский)|Никанор]]
| ''[[:d:Q193364|vicar]]''
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847-05-25
| ''[[:d:Q4428162|Solodniki]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| [[Никипар Соловьев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-03-08
| [[Зур Мәшләк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-07-06
| [[Николай Агафонов (1842)|Николай Агафонов]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-11-25
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-07-11
| [[Николай Александров (1884)|Николай Александров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-05-18
| [[Сарытау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-07-29
| [[Николай Алтынов]]
| ''[[:d:Q4461829|tractor driver]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-02-10
| [[Арча кантоны|Арча кантуны]]
|-
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-02-17
| [[Николай Андреевский]]
| 
| data-sort-value=&quot;1822&quot; | 1822-11-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-02-07
| [[Николай Аржанов]]
| ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-03-10
| ''[[:d:Q19685711|Вокшево]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-08-26
| [[Николай Ашмарин]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-09-22
| [[Ядернә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1848&quot; | 1848-06-25
| [[Николай Баженов (1804)|Николай Баженов]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1804&quot; | 1804
| [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-10-21
| [[Николай Балешев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-26
| [[Югары Ослан районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-12-24
| [[Николай Беляев (1937)|Николай Беляев]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-23
| [[Ярославль]]
|-
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-09-22
| [[Николай Беляев (1842)|Николай Беляев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842
| [[Калуга]]
|-
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-02-02
| [[Николай Бобровников]]
| 
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-08-20
| [[Николай Боголюбов (1840)|Николай Боголюбов]]
| [[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-05-20
| [[Малмыж]]
|-
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-04-07
| [[Николай Боратынский]]
| 
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835-11-26
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-02-29
| [[Николай Бурмистров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-12-25
| [[Чулпан (Арча районы)|Чулпан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-12-31
| [[Николай Васильев (1880)|Николай Васильев]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q212980|психолог]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-06-29
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886
| [[Николай Виноградов (1831)|Николай Виноградов]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1831&quot; | 1831
| [[Выкса]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-09-29&lt;br/&gt;1967-09-20
| [[Николай Воробьёв (1894)]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-11-15&lt;br/&gt;1894-11-01
| [[Хвалынск|Хвалын]]
|-
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-06-12
| [[Николай Высоцкий (1843)|Николай Высоцкий]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1843&quot; | 1843-10-09
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-06-25
| [[Николай Гангардт]]
| 
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847-05-30
| [[Ставрополь]]
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-09
| [[Николай Горяев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-06-12
| [[Төмән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-07-03
| [[Николай Гусев (1911)|Николай Гусев]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60244908|фитофизиолог]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-07-07
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921
| [[Николай Ефремов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-12-01
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-11-25
| [[Николай Жеребцов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-11-15
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-03-16
| [[Николай Засецкий]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855-08-19
| [[Вологда]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-02-24
| [[Николай Захаров (1924)|Николай Захаров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-04-11
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-05-26&lt;br/&gt;1880-05-14
| ''[[:d:Q15720291|Николай Золотницкий]]''
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;1829&quot; | 1829-12-03
| [[Беренче Чурашево]]
|-
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847-09-27
| [[Николай Зоммер]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15255771|синолог]]''
| data-sort-value=&quot;1824&quot; | 1824-04-19
| [[Саранск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-05-08
| [[Николай Зорин]]
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-02-25
| [[Калинино (Урнар районы)|Калинино]]
|-
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-10-26
| [[Николай Ивановский|Николай Ивановски]]
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840
| [[Архангельск губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-12-27
| [[Николай Ильминский]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
| data-sort-value=&quot;1822&quot; | 1822-04-23&lt;br/&gt;1822-05-05
| [[Пенза]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-11-20
| [[Николай Кабанов]]
| ''[[:d:Q860918|эсперантист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15924224|интернист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q723682|dean]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-02-11
| [[Карачев]]
|-
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-01-10
| [[Николай Казин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856-05-26
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-07-19
| [[Николай Калашников]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-08-06
| ''[[:d:Q4218581|Kvasnikovka (Saratov oblast)]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-06-16&lt;br/&gt;1959-07-16
| [[Николай Калинин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-05-24
| [[Сарытау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-06-05
| [[Николай Казем-Бек|Николай Касыймбәк]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16832248|иранист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818-07-17
| [[Дәрбәнт]]
|-
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-03-09&lt;br/&gt;1922-03-10
| [[Николай Катанов]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2004963|numismatist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-05-18&lt;br/&gt;1862-05-06
| [[Янәсәй губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-03-15
| [[Николай Кашкин]]
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;[[композитор]]
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-11-27
| [[Воронеж]]
|-
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-09-05&lt;br/&gt;1891
| [[Николай Ковалевский]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-05-08&lt;br/&gt;1840
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-11-19
| ''[[:d:Q125974096|Николай Козарь]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-26
| [[Славгород (Россия)|Славгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-04-17
| [[Николай Колотинский]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-04-21
| ''[[:d:Q105821282|Usad]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-11-12
| [[Николай Крушевский]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851-12-18
| [[Луцк|Лутск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-12-15
| [[Николай Кузнецов (1923)|Николай Кузнецов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-05-23
| [[Васильево]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-12-07
| [[Николай Ливанов]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-11-20
| [[Сарытау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856-02-12
| [[Николай Лобачевский|Николай Лобачевски]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1792&quot; | 1792-11-20
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-02-20
| [[Николай Любимов|Николай Лүбимов]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3368718|патолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-05-09
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-05-05
| [[Николай Максимов (1911)|Николай Максимов]]
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q484876|chief executive officer]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-05-19
| ''[[:d:Q18173084|Semilei]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-01-25
| [[Николай Марк]]
| 
| data-sort-value=&quot;1848&quot; | 1848-05-21
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-22
| [[Николай Марков]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-01-18
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-12-30
| [[Николай Мельников (1840)|Николай Мельников]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-07-14
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-04-03
| [[Николай Мещеряков]]
| ''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12377291|censor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-02-25
| [[Зарайск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-06-04
| [[Николай Миловидов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-12-28
| [[Николай Миславский|Николай Миславски]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-04-17
| [[Краснотурьинск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-10-28
| [[Николай Нелидов]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value=&quot;1832&quot; | 1832-12-16
| [[Иске Майна]]
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-01-11
| [[Николай Непримеров]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-05-01
| ''[[:d:Q4066717|Анновка]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-11-02
| [[Николай Никольский]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-05-19&lt;br/&gt;1878-05-07
| [[Юрмекейкино|Юрмәкәй]]
|-
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-12-29
| [[Николай Осокин]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3332711|медиевист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1843&quot; | 1843-04-10
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-01-22
| [[Николай Парфентьев]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-01-31
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Николай Порфирьев]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-02-16
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-05-25
| ''[[:d:Q112989065|Николай Резвяков]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-07
| [[Танай (Алабуга районы)]]&lt;br/&gt;[[Алабуга районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-07-28
| [[Николай Рынин]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-01-30
| [[Николай Сентябрев|Николай Сентәбрөв]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-11-28
| [[Иваново]]
|-
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897
| [[Николай Слугинов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854
| [[Кадников]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-12-05
| [[Николай Сокольский]]
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-03-22
| [[Чуел]]
|-
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-03-29
| [[Николай Сорокин]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2487799|миколог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-12-29
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-09-17
| [[Николай Студенский]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-12-28
| [[Николай Суханов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886
| [[Саралы вулысы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-12-09
| [[Николай Трифонов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-04-24
| [[Николай Фирсов (1831)|Николай Фирсов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1831&quot; | 1831-10-27
| [[Рязань губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-01-10
| [[Николай Щедрин|Николай Чедрин]]
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-04-19
| [[Николай Чернеевский|Николай Чернеевски]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;[[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835-05-10
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| data-sort-value=&quot;1837&quot; | 1837-01-12
| [[Николай Шелашников]]
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1778&quot; | 1778
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-08-14
| [[Николай Энвальд]]
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-02-22
| ''[[:d:Q4156987|Dekonka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-10-03
| [[Николай Юкачев]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-12-03
| [[Нырты]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-02-07
| [[Николай Якушенко]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-11-29
| [[Калуга]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-09
| [[Никон (Пурлевский)|Никон]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-02-05
| [[Житомир]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-06-30
| [[Нилс Әхтәмов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-06-02
| [[Аксу (Буа районы)|Аксу]]
|-
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-06-13
| [[Нина Блажко]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-07-15
| [[Мелитополь]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-04-09
| [[Нина Зобова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-01
| ''[[:d:Q4315693|Неверово]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014
| [[Нинель Юлтыева|Нинель Юлтый]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4070300|ballerina]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-02-03
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-04-16
| [[Нияз Даутов]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[җырчы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-09-23
| [[Казан]]
|-
| 
| [[Нияз Халитов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-12-18
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Ногман Габделкәримов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-01-03
| [[Түбән Көек]]
|-
| 
| [[Нур Гыйззәтуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-06-12
| [[Яңа Байсар]]
|-
| 
| [[Нур Әхмәдиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-12-14
| [[Әсәй]]
|-
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-06-21
| [[Нургали Надиев]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-08-20
| [[Селәү|Сөләү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-04-12
| [[Нури Арсланов]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-09-19
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-02-28
| [[Нури Сакаев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-08-01
| [[Шланлыкүл]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-02-18
| [[Нурихан Фәттах]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-10-25
| [[Күчтавыл]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-05-18
| [[Нәби Дәүли]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-06-01
| [[Яңа Камка]]
|-
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-16
| [[Нәгыймә Таҗдарова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-05-23
| [[Утар-Аты]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-04-29
| [[Нәзиф Зиннәтуллин]]
| ''[[:d:Q109588238|гидромеханика һәм гидродинамика галиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-01-17
| [[Актаныш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-05-28
| [[Нәкый Батыршин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-04-11
| [[Айдарәле|Айдарали]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-09-12
| [[Нәкый Исәнбәт]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-12-29
| [[Малаяз]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-03-26
| [[Нәкыя Cәфәрова]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-07-20
| [[Карашай-Саклау|Карашай Саклау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-04-13
| [[Нәфыйга Арапова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-04-30
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-03-12
| [[Нәҗибә Ихсанова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-25
| [[Тымытык районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-07-14
| [[Нәҗип Гайнуллин]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-02-15
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976
| [[Нәҗип Максудов]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-04-19
| [[Югары Кибәхуҗа]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-10-14
| [[Наҗия Теркулова|Нәҗия Теркулова]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-08-25
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-12-01
| [[Нәүфәл Адылов]]
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-12-03
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-11-06
| [[Олег Ерастов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-08-20
| [[Вахруши (Слабутски районы, штп)|Вахруши]]
|-
| data-sort-value=&quot;1445&quot; | 1445
| [[Олуг-Мөхәммәт]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1405&quot; | 1405
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-01-03
| [[Ольга Князева]]
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-08-09
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-09-15
| ''[[:d:Q85853537|Орлов, Анатолий Николаевич]]''
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q937857|футболчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-24
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-12-04
| [[Осия Берим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-01-01
| [[Хмельницкий|Хмелнытскый]]
|-
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828
| [[Отто Розен (1778)]]
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1778&quot; | 1778-07-03
| [[Киикла]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-09-22
| [[Павал Абрамов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-02-23
| [[Шомырбаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-08-08
| [[Павал Павлов]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-11-17
| [[Зәй шәһәре|Зәй]]
|-
| data-sort-value=&quot;1815&quot; | 1815-01-26
| [[Павел (Зернов)|Павел]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1742&quot; | 1742
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-04-23
| [[Павел (Лебедев)|Павел]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1827&quot; | 1827-12-12
| [[Тверь губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-10-14
| [[Павел (Флеринский)|Павел]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-06-29
| ''[[:d:Q4494130|Fyodorovka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-05-07
| [[Павел Аксёнов]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q61889739|партия эшлеклесе]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-01-28
| ''[[:d:Q20672571|Покровское]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-12-26
| [[Павел Аникин (1827)|Павел Аникин]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1827&quot; | 1827-12-01
| [[Чуел өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-03-09
| [[Павел Гесс]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818-09-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-06-16
| [[Павел Гурьянов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-12-15
| [[Ширбәт]]
|-
| data-sort-value=&quot;1823&quot; | 1823-12-23
| [[Павел де Бособр]]
| 
| data-sort-value=&quot;1777&quot; | 1777
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900
| [[Павел Жуковский]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833
| [[Кострома]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-05-20
| ''[[:d:Q112126613|Павел Клетнев]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-11-12
| [[Лаеш кантуны]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-05-05
| [[Павел Саначин]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-07-12
| [[Бөрсет]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-02-04
| [[Павел Тунаков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-06-15
| ''[[:d:Q4169112|Дубенщино]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-01-18
| [[Павел Халезов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-12-30
| ''[[:d:Q20673628|Клюшниково]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-06-20
| [[Павел Шатилов]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1822&quot; | 1822-03-07
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-09-09
| ''[[:d:Q136023687|Павлов, Александр Филиппович]]''
| [[инженер]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-06-25
| [[Надеждино (Питрәч районы)|Надеждино]]
|-
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-11-06
| ''[[:d:Q131306020|Патраков, Александр Михайлович]]''
| ''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-22
| [[Чиләбе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1800&quot; | 18th century
| ''[[:d:Q62309233|Патрикий Аристовский]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-07-08
| [[Петр Баландин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-08-19
| [[Бәтке (Балык Бистәсе районы)|Бәтке]]
|-
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-02-14
| [[Петр Беневоленский|Петр Беневоленски]]
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-02-01
| [[Бөек Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-03-26
| [[Петр Бетев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-12-20
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-08
| [[Петр Дульский]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-03-23
| ''[[:d:Q423258|Orhei]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-05-02
| [[Петр Знаменский]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1836&quot; | 1836-03-27
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-03-26
| [[Петр Кирпичников]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-01-05
| [[Санчурск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-12-14
| [[Петр Назимов]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851-11-12
| [[Серпухов]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-09-19
| [[Петр Полушкин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-07-14
| [[Баранчински]]
|-
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-12-13
| [[Петр Сперанский]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1020606|театр рәссам-бизәүчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1281618|сынчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-01-01
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-01-24&lt;br/&gt;1889-11-24
| [[Петр Шестаков]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1826&quot; | 1826-06-27
| ''[[:d:Q21667921|Алферьево]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1819&quot; | 1819-04-29&lt;br/&gt;1819-05-05
| ''[[:d:Q15079727|Петровский, Степан Сергеевич]]''
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1769&quot; | 1769&lt;br/&gt;1770&lt;br/&gt;1768
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-11-20
| ''[[:d:Q65153318|Петрушенко, Юрий Яковлевич]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-03
| ''[[:d:Q24728087|Setovka]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-01-13
| [[Николай Писарев (протоиерей)|Писарев, Николай Николаевич]]
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-02-12
| [[Платон Заринский]]
| 
| data-sort-value=&quot;1830&quot; | 1830-02-16
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866
| [[Пётр Васильев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1785&quot; | 1785
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-05-28
| [[Пётр Котельников]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1809&quot; | 1809
| [[Суджа|Суҗа]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-09-24
| [[Пётр Маслов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-08-24
| [[Тәмте (Кама Тамагы районы)|Тәмте]]
|-
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-04-27
| ''[[:d:Q61750305|Пётр Николаевич Арцыбашев]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818-07-07
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-04-06
| ''[[:d:Q51667547|Пётр Петрович Васильев]]''
| ''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-07-03
| [[Пётр Старостин]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-07-24
| ''[[:d:Q24072187|Пӱнчэҥер (Марий Тӱрек кундем)]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-02-26
| [[Петр Широков|Пөтр Широков]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-01-28
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-04-01
| [[Петр Ширяев|Пөтр Ширәев]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-11-15
| [[Таволожка]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-04-20
| [[Равил Балтанов]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-08-03
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-03-31
| [[Равил Вәли]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08-20
| [[Яңа Кенәр]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-02
| [[Равил Тумашев]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-04-21
| [[Симәй]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-06-29
| [[Равил Шаһимәрданов]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-03-21
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-09-02
| [[Равил Әмирхан]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-01-09
| [[Иске Кулаткы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-08-03
| [[Равилә Борнашева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-04-01
| [[Әҗе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-06-03
| [[Рауис Гәрәев|Равис Гәрәев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-04-24
| [[Түбән Зәет]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-08-09
| [[Радик Бәширев (1931)|Радик Бәширев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-02-13
| [[Вахит]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-10-25
| ''[[:d:Q99667793|Радищев, Вячеслав Петрович]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-03-11
| [[Хвалынск|Хвалын]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-10-20
| [[Разил Вәлиев]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-04
| [[Ташлык (Татарстан)|Ташлык]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-12-04
| [[Разин Фатыйхов]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-09-10
| [[Балтамак]]
|-
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-04-05
| [[Раман Дәүли]]
| 
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-09-02
| [[Шомырбаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-06-20
| [[Рамил Хәйретдинов|Рамил Хәйретдинев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-06-16
| [[Буа районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979
| ''[[:d:Q60828100|Ратнер, Юрий Александрович]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-03-25
| [[Чавусы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-03-25
| [[Рауза Бакыева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-09-30
| [[Астана]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-11-15
| [[Рауза Хәйретдинова|Рауза Хәйретдинева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-03
| [[Яңа Ырга]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-07-17
| [[Раушания Юкачева]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-18
| [[Күн (торак пункты)|Күн]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-06
| [[Рафаил (Гумилевский)|Рафаил]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886
| ''[[:d:Q4402177|Ryshkovo]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-09
| [[Рафаэль Ильясов|Рафаил Ильясов]]
| [[җырчы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6941738|музыкаль редактор]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-04-28
| [[Түбән Чәке]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-06-26
| ''[[:d:Q119807043|Рафаэль Агафонов]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-07-10
| [[Владимир (шәһәр)|Владимир]]
|-
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-04-14
| [[Рафаэль Мостафин]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-05-14
| [[Баулы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-03-21
| [[Рафаэль Сибгатуллин]]
| ''[[:d:Q202883|ветеринар]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-03-20
| [[Зур Нөркәй]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-11-29
| [[Рафаэль Сәхабиев]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-07-08
| [[Түбән Кама районы]]
|-
| 
| [[Рафаэль Фәссахов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| [[Мөслим районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-01-02
| [[Рафил Ногманов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-07-01
| [[Салтыйган (Кайбыч районы)|Салтыйган]]
|-
| 
| [[Ревдар Садыйков]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-20
| [[Мишкә]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-03-21&lt;br/&gt;2020
| [[Резеда Ганиева]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-13&lt;br/&gt;1932
| [[Кече Шырдан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-05-16
| [[Резидә Кадыйрова]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;[[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-22
| [[Уразбахты (Мамадыш районы)|Уразбахты]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-03-13
| [[Ренат Еникиев]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q486748|пианист]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-06-13
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-01-16
| [[Римма Наумова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-11-19
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-01-10
| [[Рина Зарипова]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-03-12
| [[Меңнәр]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-14
| ''[[:d:Q124798304|Ринат Галиев]]''
| [[хирург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17345122|уролог]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-10-19
| [[Яңа Нәдер]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-11-22
| [[Ринат Гыйләҗев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| [[Яшел Үзән]]
|-
| 
| [[Ринат Сабиров (1967)|Ринат Сабиров]]
| 
| 
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-10-16
| [[Ринат Таҗетдинов|Ринат Таҗетдинев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-01
| [[Кече Чынлы]]
|-
| 
| [[Риф Хәйретдинов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-01-25
| [[Кенәбаш (Балтач районы)|Кенәбаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-09
| [[Рияз Алкин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| [[Носла]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-03-27
| [[Роберт Миңнуллин]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-08-01
| [[Шәммәт]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-04-27
| [[Роберт Әбелмәмбәтов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1162163|директор]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-25
| [[Юлкотлы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-05-13
| [[Роберт Әхмәтҗанов]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-04-01
| [[Балык Бистәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-08-20
| [[Роза Хафизова]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-02-06
| [[Бөгелмә]]
|-
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-05-13
| [[Розалина Шаһиева (1945)|Розалина Шаһиева]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-06-28
| [[Яшел Үзән районы]]
|-
| 
| [[Рокыя Ибраһимова]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-01-20
| [[Һади Такташ урамы (Казан)|Һади Такташ урамы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-05-31
| [[Рокыя Кушловская]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916
| [[Ромуальд Блажеевский]]
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-06-07
| [[Гродно|Һродна]]
|-
| data-sort-value=&quot;1830&quot; | 1830-08-20
| ''[[:d:Q4398473|Ростовский, Александр Андреевич]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1770&quot; | 1770
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-02-07&lt;br/&gt;1921
| [[Рудольф Һуммерт]]
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''&lt;br/&gt;[[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862&lt;br/&gt;1861
| [[Ломоносов (шәһәр)|Ломоносов]]
|-
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-10-25
| ''[[:d:Q120278552|Рябов, Александр Семёнович]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893
| [[Елец]]
|-
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-07-04
| ''[[:d:Q84720351|Рябченко, Тихон Лукьянович]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-08-24
| ''[[:d:Q918963|Valuysky District]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-07-25
| [[Рәис Беляев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-01-13
| [[Яңа Татар Әдәмсуы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-07-31
| [[Рәис Бохараев]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-04-24
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-12-15
| [[Рәис Сабиров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-02-01
| [[Ташсу]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-10-06
| [[Рәисә Билалова|Рәисә  Билалова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-02-23
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-04-06
| [[Рәисә Габдрахманова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-05-22
| [[Чиләбе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-11-21
| [[Рәисә Иванова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-07-11
| [[Мария Посады]]
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-12-10
| [[Рәисә Нуриева]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-03-05
| [[Ташкент]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-08-11
| [[Рәмзи Илялов]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1155838|корреспондент]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-12-13
| [[Темәс]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-02-13
| [[Рәфгать Сафиуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-03-10
| [[Коры Көрнәле]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01-19
| [[Рәфикъ Юныс]]
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-03-01
| [[Кәче]]
|-
| 
| [[Рәфкать Гомәров]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-20
| [[Чирмешән районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-12-09
| [[Рәфыйк Нәфыйков]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-07-15
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
|-
| 
| [[Рәфыйк Таҗетдинов]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-01-19
| [[Чүпрәле районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-01-08
| [[Рәхилә Мифтахова]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-10-07
| [[Хуҗайлы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-11-23
| [[Рәхим Максутов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-05-01
| [[Җилем-Каран]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-05-07
| [[Рәшидә Җиһаншина]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-10-17
| [[Казан]]
|-
| 
| [[Рәшит Абдуллин]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-08-20
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-03-25
| [[Рәшит Ахунов]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[эшкуар]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-24
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-12-14
| [[Рәшит Ваһапов]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-05-07
| [[Актук]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-10-07
| [[Рәшит Вәгыйзев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-28
| [[Әндиҗан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-12-22
| [[Рәшит Газиев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-02-10
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-03-11
| [[Рәшит Имашев|Рәшит Гыймашев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-03-31
| [[Азнай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-01-23
| [[Рәшит Мортазин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-05-01
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-10-02
| [[Рәшит Мусин]]
| [[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-11-12
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-07-07
| [[Рәшит Нигъмәтуллин (1923)|Рәшит Нигъмәтуллин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-01-05
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-06-03
| [[Рәшит Нәҗметдинов|Рәшит Нәҗметдинев]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16402890|шашист]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-12-15
| [[Актүбә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-12-14
| [[Рәшит Пономарёв]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-03-01
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-02-14
| [[Рәшит Сәләхов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-17
| [[Кара Борнаш|Иске Борнаш]]
|-
| 
| [[Рәшит Шамкай]]
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-05-26
| [[Иске Ярмәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-10-13
| [[Рәшит Әхмәтов|Рәшит Әхмәтев]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-01-12
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-01-05
| [[Рәшит Әхмәтҗанов]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-04-14
| [[Татар Кандызы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-02-02
| [[Рәшит Әҗимев]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-10-15
| [[Киләче]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-01-15
| [[Рәүф Бәратов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-10-10
| ''[[:d:Q25593837|Пуладан]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-05-25
| [[Рәүф Игъламов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-10-19
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-09-12
| [[Рәүф Әһлиуллин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-11-15
| [[Кыр-Тәүгелде]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-04-05
| [[Рөстәм Башкуров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-05-16
| [[Камка (Нижгар өлкәсе)|Камка]]
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-05-31
| [[Рөстәм Булатов (1974)|Рөстәм Булатов]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-04-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-03-05
| [[Рөстәм Вәлиев (1961)|Рөстәм Вәлиев]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56441264|гармунчы]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-10-27
| [[Самар]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-01-02
| [[Рөстәм Габәшев]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-05-10
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-12-02
| [[Рөстәм Зәкуан]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-05-25
| [[Үчәлле]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-11-09
| [[Рөстәм Килдебәков|Рөстәм Килдебәкев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3374326|muralist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2205972|рәссам-витражис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q282718|mosaicist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56236186|carpets designer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q739437|рәссам-плакатчы]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-03-30
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-19
| [[Рөстәм Фәйзуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-03-05
| [[Балтач (Юлсубино)|Балтач]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-05-22
| [[Рөстәм Хәлитов|Рөстәм Халитев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-10-30
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-11-23
| [[Рөстәм Яхин]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q486748|пианист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-08-16
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-07-20
| [[Сабир Әхтәмов|Сабир Әхтәмев]]
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-06-15
| [[Кукмара районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-07-05
| ''[[:d:Q131519110|Boris Sablin]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-05-20
| ''[[:d:Q4151295|Gubari]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-08-18&lt;br/&gt;1852-08-30
| [[Савва Москотилников]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1768&quot; | 1768-01-05&lt;br/&gt;1768-01-16
| [[Ярославль]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992
| [[Садия Биглова]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-08-15
| [[Зур Студенец|Зур Студинич]]
|-
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-01
| [[Садыйк Әхтәмов (1877)|Садыйк Әхтәмев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-03-19
| [[Тутай (Апас районы)|Тутай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-05-11
| [[Салават Кәримов (1914)|Салават Карымов]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-09-15
| [[Янгелде (Апас районы)|Янгелде]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-03-14
| [[Салих Баттал]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-01-05
| [[Зур Тигәнәле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-12-07
| [[Салих Батыев]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-11-24
| [[Бәләбәй өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-05-06
| [[Салих Корбангалиев]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[хирург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-11-18
| [[Биектау (Әгерҗе районы)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-12-20
| [[Салих Япиев]]
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-09-17
| [[Чиләбе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| [[Салихҗан Галиев|Салихҗан Баруди]]
| 
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-07-04
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-05-08
| [[Сания Заһирова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-02-13
| [[Олы Мәңгәр]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-06-24
| [[Сания Исмәгыйлева]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-03-04
| [[Коры Көрнәле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-06-07
| [[Сара Садыйкова]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''&lt;br/&gt;[[композитор]]&lt;br/&gt;[[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-11-01
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927
| [[Сафиулла Габдуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-12-25
| [[Кече Чынлы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-12-05
| [[Светлана Җиһанова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-03-31
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-11-19
| ''[[:d:Q112874097|Сейтджелил Ибрагимов]]''
| ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1798&quot; | 1798-12-30
| [[Семен Баратаев]]
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1745&quot; | 1745-02-03
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-10-29
| [[Семен Данилов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-09-14
| [[Кири]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-04-04
| [[Семен Коновалов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-02-15
| [[Югары Ослан районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-01-24
| [[Семён Альтшулер]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-09-24
| [[Витебск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-10-14
| [[Семён Вишневский]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3368718|патолог]]''
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-01-03
| [[Ядернә өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-05-02
| [[Семен Казачков|Семён Казачков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-06-05
| ''[[:d:Q21672394|Перевоз]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-12-10
| [[Семен Зимницкий|Семөн Зимниски]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-12-12
| ''[[:d:Q1965458|Khislavichi]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-10
| [[Семён Черепанов|Семөн Черепанов]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1810&quot; | 1810-04-10
| [[Иркутск губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-11-09
| [[Сергей Абуладзе]]
| [[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-10-04
| [[Бишкәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-08-17
| [[Сергей Александров]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-09-15
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-10-03
| [[Сергей Гагарин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-08-05
| [[Сергей Гассар]]
| 
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-05-05
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-01
| [[Сергей Дьяченко]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-10-04
| [[Харьков]]
|-
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-12-13
| [[Сергей Егоров (1899)|Сергей Егоров]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-10-02
| [[Алатыр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-10-01
| [[Сергей Жданов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-10-08
| [[Урыс Волчья Бистәсе|Бүре Бистәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833-07-02
| ''[[:d:Q4179187|Сергей Желтухин]]''
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1776&quot; | 1776
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-06-30
| [[Сергей Зыбин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-10-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-12-31
| [[Сергей Князев|Сергей Кнәзев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-09-12
| ''[[:d:Q19906685|Nizhne Kurmoyarskaya]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| [[Сергей Колосов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| ''[[:d:Q19988812|Ручьеваха]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-03-18
| [[Сергей Лывин]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-09-29
| [[Чирмеш (Питрәч районы)|Черемыш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-01-08
| [[Сергей Нурминский]]
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-09-13&lt;br/&gt;1839-09-25
| [[Казан губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943
| [[Сергей Поляков|Сергей Поләков]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-10-13
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Сергей Скрябин]]
| 
| 
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-02
| [[Сергей Соловьев (1885)|Сергей Соловйов]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[рухани]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-10-13
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-11-30
| [[Сергей Фильченков|Сергей Филченков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-03-18
| ''[[:d:Q19988342|Воробьи]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-04-18
| [[Сергей Хованский]]
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-01-21
| [[Чабаксар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-07
| [[Сергей Щиров|Сергей Чиров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-02-06&lt;br/&gt;1919-02-06
| ''[[:d:Q1009558|Якымивка]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-11-11
| [[Сергей Шестаков]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26132815|византолог]]''
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-08-13
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-12-18
| [[Сергий (Королев)|Сергий Королөв]]
| ''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''&lt;br/&gt;[[рухани]]
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-08-03
| [[Сибгат Хәким]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-12-04
| [[Күлле Киме]]
|-
| data-sort-value=&quot;1649&quot; | 1649
| [[Симеон (Казан митрополиты)|Симеон]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-09-15
| [[Соломон Смеркович]]
| ''[[:d:Q2106711|кораб төзүчесе]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-07-01
| [[Кострома]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-07-05
| ''[[:d:Q65169947|Сорокин Николай Михайлович]]''
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-07-08
| [[Олы Шәмәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-04-13
| [[София Березина]]
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-08-21
| [[Орлов өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-11-16
| ''[[:d:Q110905138|София Ивановна Чеславская]]''
| [[укытучы]]
| 
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-12-16
| ''[[:d:Q110475475|Софья Васильевна Ланская]]''
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-05-04
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-06-18
| ''[[:d:Q110761939|Спориус, Андрей Эмильевич]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-11-03
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-05-22
| [[Станислав Галиәкбәров|Станислав Галиәкбәрев]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-07-30
| ''[[:d:Q4324830|Новопавливка]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-05-25
| [[Стелла Писарева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-02-28
| [[Бердычив]]
|-
| data-sort-value=&quot;1764&quot; | 1764-08-01
| [[Степан Малыгин]]
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1702&quot; | 1702
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-09-19
| [[Сәгыйр Гыйльманов|Сәгыйр Гыйльманыв]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-04-15
| [[Татар Суыксуы (Актаныш районы)|Татар Суыксуы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1785&quot; | 1785
| [[Сәгыйть Хәлфин]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1732&quot; | 1732
| [[Иске бистә (Казан)|Иске Бистә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-07-16
| [[Сәет Булатов]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-05-23
| [[Сембер]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-05
| [[Сәет Вахиди]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-05-31
| [[Ташбилге]]
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-01-29
| [[Сәет Шәрәфиев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-01-03
| [[Алабуга өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| [[Сәетгәрәй Алкин]]
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-07-13
| [[Алкин (Мамадыш районы)|Алкин]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-01-02
| [[Сәйяр Айдаров]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-06-25
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-05-11
| [[Сәлах Хөсни]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-10-05
| [[Тыба|Көрәле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-05-14
| [[Сәлимгәрәй Җантүрин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864
| [[Ырынбур губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-06-23
| [[Сәләм Алишев]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-03-20
| [[Шәрбән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| [[Сәләх Низамов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905
| [[Шәдке]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-11-10
| [[Сәрвәр Әдһәмова|Сәрвәр Әдһәмева]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-03-23
| [[Чиләбе өлкәсе]]&lt;br/&gt;[[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-05-04
| [[Сәяс Гыйматдинов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-05-25
| [[Туймәт]]
|-
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922
| [[Сөләйман Аитов]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-02-01
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-23
| [[Сөләйман Вәлиев-Сульва]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-01-09
| [[Ырынбур]]
|-
| 
| [[Сөләйман Еналиев]]
| ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| [[Мордовия]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-01-03
| [[Сөләйман Еникиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-03-26
| [[Каргалы (Благовар районы)|Каргалы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-09-14
| [[Сөләйман Еналеев|Сөләйман Җангалиев]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| [[Иса]]
|-
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-11-20
| [[Сөнгатулла Бикбулат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-11-27
| [[Балыклыкүл (Авыргазы районы)|Балыклыкүл]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-05
| [[Сөнгатулла Мәһдиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885
| [[Сикертән]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-05-25
| [[Тавил Хаҗиәхмәтов|Тавил Хаҗиәхмәтев]]
| ''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-02-03
| [[Йосыф Аланы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-07-22
| [[Тамара Хлебникова]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q112118876|Bulgarist]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-05-22
| [[Башкортстан]]&lt;br/&gt;[[Никул]]
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-03-21
| [[Тансык Нәҗметдинев]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-03-30
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-02-07
| [[Татьяна Зябликова|Татьяна Зәбликова]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-11
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-03-07
| [[Таҗи Гыйззәт]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-04-03
| [[Әгерҗе районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-10-01
| [[Таһир Якупов]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-05-13
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-09
| [[Таһир Әхмәдуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898
| [[Мәнәүзтамак|Мәнәвезтамак]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-05-11
| ''[[:d:Q131356326|Тимашев, Геннадий Александрович]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-09-22
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-16
| ''[[:d:Q117836402|Тимашев, Хафиз Шайхуллаевич]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-08-01
| [[Акъяр]]
|-
| 
| [[Тимергали Зиннуров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-11-18
| [[Лаеш районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-12-13
| [[Тимерхан Борһанов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-07-11
| [[Вәрәшбаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-10-13
| [[Тимофей Башкирев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-02-18
| [[Россия империясе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-12-22
| [[Тимофей Белов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-02-13
| [[Тимәш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-05-24
| [[Тимофей Кругляков]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-11-05
| ''[[:d:Q4176499|Yermakovskaya]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-10-06
| [[Тимофей Николаев-Кара]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-01-14
| [[Зур Крышки]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-05-02
| [[Тимур Акулов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-04-25
| [[Яңыюл|Яңаюл]]
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-03-26
| ''[[:d:Q13210874|Тихăн Петĕркки]]''
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-11-29&lt;br/&gt;1903-11-17
| [[Күшки-Яңа Тимбай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1724&quot; | 1724-03-24
| [[Тихон (Воинов)|Тихон]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value=&quot;1655&quot; | 1655-02-21
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value=&quot;1576&quot; | 1576-06-14
| [[Тихон (Хворостинин)|Тихон]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-01-24
| [[Тихон Журавлев|Тихон Журавлөв]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-08-13
| ''[[:d:Q13664603|Залужное]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969
| [[Товий Эпштейн]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-12-15
| [[Даугавпилс]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-05-02
| [[Туфан Миңнуллин]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-08-25
| [[Олы Мәрәтхуҗа]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-03-10
| ''[[:d:Q60694948|Туфатуллин, Амир Михайлович]]''
| ''[[:d:Q202648|хөкемче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q937857|футболчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q859528|футбол хөкемчесе]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-04-04
| [[Магнитогорск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-02-02
| ''[[:d:Q60828503|Тюмин, Иван Александрович]]''
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-12-02
| ''[[:d:Q20673497|Иванцево]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-03-29
| [[Тәлгат Фәхразыев]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-09-25
| [[Салкын Алан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-09-26
| [[Тәлгать Гарипов]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-07-17
| [[Яңа Иштирәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-08-17
| [[Тәлгать Миңнебаев]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-01-10
| [[Кичүчат]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-10-13
| [[Тәслимә Фәйзуллина]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-17
| [[Дүсән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-10-10
| [[Тәфкалүн Вәлиев]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-11-19
| [[Дүшәнбикә]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-11-03
| ''[[:d:Q134725399|Фадеев, Василий Павлович]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-01-01
| [[Көек (Лаеш районы)|Көек]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-15
| [[Фазыл Туйкин|Фазыйл Туйкин]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-06-10
| [[Самар губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-10-29
| [[Фазыл Фасиев]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-10-18
| [[Лениногорск районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-09-06
| [[Фасил Әхмәтов|Фасил Әхмәтев]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-05-23
| [[Салтык Ерыклы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-02-22
| [[Фатих Урманче]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-05-28
| [[Кызыл Маяк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-05-19
| [[Фатих Хөсни]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q487596|драматург]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-02-03
| [[Олы Мәтәскә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-01-09
| [[Фатыйма Камалова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-12-12
| [[Ырынбур]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-01-30
| [[Фатыйх Булатов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-03-20
| [[Түбән Сукаеш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-01-20
| [[Фатыйх Ибраһимов]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-02-25
| [[Кирлегәч]]
|-
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-30
| [[Фатыйх Мөхәммәдьяров]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-12-25
| [[Кукмара вулысы]]&lt;br/&gt;[[Олы Җәке]]
|-
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-03-09
| [[Фатих Әмирхан|Фатыйх Әмирхан]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-01-01
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| [[Фатиха Аитова|Фатыйха Габделвәли кызы Аитова]]
| ''[[:d:Q15472169|иганәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12362622|philanthropist]]''
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970
| [[Фёдор Витт|Федор Витт]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-07-06
| [[Федор Козарь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-06-06
| ''[[:d:Q4318303|Нечволодивка]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-12-11
| [[Федор Реслейн]]
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1760&quot; | 1760
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-09-11
| [[Феоктист Богоявленский|Феоктист Богоявленски]]
| 
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-10-08
| [[Кострома губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-09-08
| [[Фидаил Шакиров]]
| ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q220364|zootechnician]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-08-18
| [[Бөрбаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-01-05
| [[Филзә Хәмидуллин]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-01-03
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-02-22
| [[Фирдәвес Әхтәмова|Фирдәвес Әхтәмев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-07-21
| [[Лаеш районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-10-19
| [[Флавиан Флавицкий|Флавиан Флависки]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1848&quot; | 1848-01-06
| [[Усмань]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-07-31
| [[Флера Тарханова]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947
| [[Чистай районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-05-31
| [[Флера Хәмитова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-05-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-10-16
| [[Флора Әхмәтова-Урманче]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-05-23
| [[Күкрәнде]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-12-04
| [[Флорид Әгъзамов]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-02-11
| [[Чакмагыш районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-03-01
| [[Флера Зыятдинова|Флюра Зыятдинова]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-02-18
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-09-14
| [[Флёра Сөләйманова]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-03-10
| [[Иске Барыш]]&lt;br/&gt;[[Кама Тамагы районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-12-06
| [[Флёра Сафиуллина|Флүрә Сәфиуллина]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-24
| [[Тукай районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-07-26
| [[Фома Петонди]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1797&quot; | 1797
| [[Орёл]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-09-30
| [[Форель Тинчурин]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1162163|директор]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-02-26
| [[Франц Эрдман|Франс Эрдман]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1793&quot; | 1793-03-15
| [[Людвигслюст]]
|-
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-12-20
| [[Франц Залеский]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15985128|medical historian]]''
| data-sort-value=&quot;1820&quot; | 1820-07-15
| ''[[:d:Q4084587|Березовычи]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-03-28
| [[Фридрих Розен]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1834&quot; | 1834-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-05-07
| [[Фроим Симхович]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896
| [[Кишинёв]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-10-11
| [[Фуат Вәлиев (1921)|Фуат Вәлиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-05-15
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-02-28
| [[Фуат Ганиев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-08-01
| [[Нәсибаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-05-12
| [[Фуат Таһиров]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-03-31
| [[Шуширмә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-03-16
| [[Фуат Халитов|Фуат Халитев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-02-18
| [[5 нче полиция бүлеге (Казан)|5 нче пүлисә бүлеге]]
|-
| data-sort-value=&quot;1665&quot; | 1665-02
| [[Фёдор Волконский]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-02-28
| [[Фёдор Культин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-05-20
| ''[[:d:Q4262789|Липовка]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-09-01
| [[Фёдор Курганов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844-04-18
| [[Пенза]]
|-
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-09-27
| ''[[:d:Q57574124|Фёдор Михайлович Рындовский]]''
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1783&quot; | 1783-02-07
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-03-29
| [[Фәйзи Биккинин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-10-01
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-02-14
| [[Фәйзи Йосыпов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-12-24
| [[Яуширмә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| [[Фәйзулла Туишев]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-12-06
| [[Мәләкәс өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-11-07
| [[Фәйрүзә Мөслимова|Фәйрүзә Мөслимева]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-07-09
| [[Иске Балтач (Актаныш районы)]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-10
| [[Фәндәс Сафиуллин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-08-17
| [[Мәлбагыш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-08-04
| [[Фәнзаман Баттал]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-02-16
| [[Ырыс]]
|-
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-12-09
| [[Фәнис Яруллин]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-09
| [[Баулы районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-12-31
| [[Фәннур Сафин]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-06-27
| [[Күзкәй]]
|-
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-10-16
| ''[[:d:Q131036273|Фәридә Гаффарова]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-06-27
| [[Фәридә Зәбирова]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2145981|реставратор]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-02-11
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-07-08
| [[Фәридә Танташева]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-09-04
| [[Бохара]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-08-28
| [[Фәрит Ишмаев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-01-14
| [[Габдулла Тукай урамы (Казан)|Габдулла Тукай урамы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-19
| [[Фәрит Хатыйпов (1930)|Фәрит Хатыйпов]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;[[галим]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-01-01
| [[Пучы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-12-27
| [[Фәрит Хәбибуллин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-05-31
| ''[[:d:Q352112|Kosyrewsk]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-02
| [[Фәрит Шиһапов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-08-05
| [[Сарман районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| [[Фәхри Насретдинов|Фәхри Нәсретдинев]]
| [[җырчы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-10-23
| [[Шәмбалыкчы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-07-06
| [[Фәүзия Һилалова|Фәүзия Һиләлева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-08-18
| [[Тутай (Апас районы)|Тутай]]
|-
| 
| [[Фәһим Ситдиков|Фәһим Ситдыйков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-10
| [[Наратъелга (Бакалы районы)|Наратъелга]]
|-
| 
| [[Фәһимә Хисамова]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-12-01
| [[Ютазы районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005
| [[Федор Аристов|Фөдор Аристов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-10-08
| [[Рига]]
|-
| data-sort-value=&quot;1812&quot; | 1812
| [[Федор Желтухин|Фөдор Желтухин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1749&quot; | 1749
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-05-11
| [[Федор Зигмунд|Фөдор Зигмунд]]
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-08-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-03-02
| [[Федор Казин|Фөдор Казин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-07-26
| [[Казан губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-11-19
| [[Федор Савельев|Фөдор Савельев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-12-25
| [[Яңа Чишмә вулысы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-12-21
| [[Федор Торопов|Фөдор Торопов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-02-12
| [[Тутаев]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-01-28
| [[Халидә Вәлиева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-12-29
| [[Самар]]&lt;br/&gt;[[Усолье-Сибирское]]
|-
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-05-12
| [[Халит Кумысников]]
| ''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-02-27
| [[Мәдәнә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| [[Харис Моратхуҗин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| [[Останкау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-07-07
| [[Харис Фәйзи-Чистапули]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q37868118|дәрәслекләр авторы]]''
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-11-25
| [[Шахмай|Шыкмай]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-02-17
| [[Харис Якупов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-12-23
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-01-12
| [[Хатыйп Госман]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-05-21
| [[Сулмаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-11-12
| [[Хатыйп Казаков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-09-04
| [[Тутай (Буа районы)|Тутай]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-21
| ''[[:d:Q135682517|Хафизов, Дмитрий Иосифович]]''
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-09-27
| [[Сарытау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974
| ''[[:d:Q107452801|Хаҗи Рәхмәтуллин]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909
| [[Яңа Шах|Яңа Шаһ]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-11-13
| [[Хаҗиморат Казаков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914
| ''[[:d:Q4336208|Ырынбур өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-11-17
| [[Хуҗа Бәдигый]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-12-24
| [[Бөрсет]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-02-17
| [[Хуҗиәхмәт Мәхмүтов|Хуҗиәхмәт Мәхмүтев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-02-15
| [[Мамадыш районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-17
| [[Хәбиб Вәлиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896
| [[Чистай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-01-20
| [[Хәбиб Исхакый]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-10-01
| [[Бәркәтә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-12-13
| [[Хәдичә Байчурова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-05-18
| [[Бәбки]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01-07
| [[Хәдичә Гыйниятова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-04
| [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-07-07
| [[Хәй Вахит]]
| ''[[:d:Q487596|драматург]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-12-02
| [[Биектау районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-12-15
| [[Хәй Мушинский]]
| ''[[:d:Q15855449|magician]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-06-27
| [[Тәтер-Арыслан|Тәтер-Арслан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-04-16
| [[Хәйдәр Акалаев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-12-21
| [[Тараз]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-11-13
| [[Хәйдәр Бигичев]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-06-16
| [[Чүмбәли]]
|-
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| [[Хәйри Гыймади]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-10-01
| [[Мулла Иле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-11-11
| [[Хәким Сәлимҗанов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-02-25
| [[Орски|Ыр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1467&quot; | 1467
| [[Хәлил (Казан ханы)|Хәлил]]
| 
| data-sort-value=&quot;1450&quot; | 15th century
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-03-18
| [[Хәлил Әбҗәлилов|Хәлил Әбҗәлилев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-09-29
| ''[[:d:Q4336208|Ырынбур өязе]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| [[Хәлим Искәндәрев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888
| [[Арыслан (Кыйгы районы)|Арслан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-07-05
| [[Хәлим Җәлалов]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-04-27
| [[Олы Солтан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-03-26
| [[Хәлимә Корбангалиева]]
| ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-05-04
| [[Казан]]
|-
| 
| [[Хәлиф Курбатов]]
| 
| 
| [[Минзәлә кантоны]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-14
| [[Хәмдүнә Тимергалиева]]
| [[җырчы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q42227156|chorus master]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-05-24
| [[Котлыяр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-01-23
| [[Хәмид Мөштәри]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-07-22
| [[Ырынбур]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-10-30
| [[Хәмит Ярми]]
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-05-05
| [[Кырынкүл]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-11-27
| [[Хәмит Әюпов (1908)|Хәмит Әюп улы Әюпов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-06-28
| [[Шабай]]&lt;br/&gt;[[Бөре өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-09-26
| [[Хәнәви Шәйдуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-10-15
| [[Табанлыкүл (Актаныш районы)|Табанлы Күл]]
|-
| 
| [[Харрас Әюп|Хәррас Әюп]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-08-21
| [[Мөслим районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-07-18
| [[Хәсән Апанаев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1801&quot; | 1801
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-06-10
| [[Хәсән Туфан]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-11-27
| [[Иске Кармәт]]
|-
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| [[Хәсән Шабанов]]
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1419997|оештыручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1162163|директор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| [[Мачали (Каменка районы)|Мачали]]
|-
| 
| [[Хөсниҗиһан Байдамшина-Абрамова]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898
| [[Тәтеш районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-09-24
| [[Хөснулла Вәлиуллин]]
| [[композитор]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-02-28
| [[Казан губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-01-27
| [[Хөсәен Вәлиәхмәтов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-12-22
| [[Әлмәт]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-06-22
| [[Хөсәен Гыйззәтуллин]]
| ''[[:d:Q60647235|эпізаатолаг]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-09-19
| [[Кәче]]
|-
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-08-24
| [[Хөсәен Уразиков]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-01-19
| ''[[:d:Q19638919|Сәфәр]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-03-13
| [[Хөсәен Ямашев]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-01-06
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-12-18
| [[Чулпан Бәхтиярова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-11-06
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-10-22
| [[Шакир Мөхәммәтҗанов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-01-01
| [[Кыргызстан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-05-08
| [[Шакир Шамильский]]
| ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-09-10
| [[Юеш Көрнәле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-01-14
| [[Шакирҗан Таһири]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858
| [[Олы Ачасыр]]
|-
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-03-11
| [[Шамил Бариев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-11-14
| [[Олы Арташ (Саба районы)]]
|-
| 
| [[Шамил Закиров|Шамил Закирев]]
| ''[[:d:Q1797162|сәнгать җитәкчесе]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-03-15
| [[Чистай районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-12-01
| [[Шамил Мостаев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-05-17
| [[Буа районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-02-01
| [[Шамил Нигъмәтуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-01-04
| [[Килдураз]]
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-05-30
| [[Шамил Тимербулатов]]
| [[композитор]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-09-25
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-03
| [[Шамил Усманов]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q860918|эсперантист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4991371|солдат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-12-26
| [[Пәлдәнге]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-08-03
| [[Шамил Шәйдуллин (рәссам)|Шамил Шәйдуллин]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-08-01
| [[Тәтеш районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-04-01
| [[Шаһбазгәрәй Әхмәров|Шаһбазгәрәй Әхмәрев]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-03-12
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-09
| [[Шаһвәли Башкиров]]
| ''[[:d:Q600751|прокурор]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| [[Камышлы (Кукмара районы)|Камышлы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-12-31
| [[Шаһгали Чанборисов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-09-01
| [[Шланлыкүл]]
|-
| 
| [[Шаһинур Мостафин]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-02-12
| [[Мамадыш районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879
| [[Шаһиәхмәт Алкин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1812&quot; | 1812
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1809&quot; | 1809
| ''[[:d:Q135450973|Шелковников, Яков Михайлович]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1774&quot; | 1774
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-09-30
| [[Ширияздан Сарымсаков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-05-12
| [[Атбасар]]
|-
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-04-30
| [[Шиһаб Әхмәров]]
| ''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-12-30
| [[Иске Задур]]
|-
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-04-15
| [[Шиһабетдин Мәрҗани]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818-01-13
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-10-25
| [[Шиһап Рамазанов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-12-20
| [[Иске Карлыган]]
|-
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-09-07
| ''[[:d:Q125364458|Шубин, Борис Андреевич]]''
| ''[[:d:Q7541856|керамист]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-23
| [[Чистай районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-04-27
| [[Шәех Зәбиров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| [[Лениногорск районы]]
|-
| 
| [[Шәйхелислам Хәмиди]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-09-20
| [[Чүпрәле районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-06-11
| [[Шәйхи Маннур]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-01-02
| [[Тулбай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-12-07
| [[Шәкүр Рәхимов|Шәкүр Карак]]
| ''[[:d:Q11877090|Ат урлау]]''
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861
| [[Чүти (Кайбыч районы)|Чүти]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-12-31
| [[Шәмсинур Байбикова]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;[[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-06-12
| [[Нагур]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-12-22
| [[Шәриф Камал]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-02-16
| [[Пешлә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-10
| [[Шәрифҗан Фәррахов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| [[Әмәкәй]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-06-19
| [[Шәрәф Вәлиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-02-04
| [[Зур Күккүз]]
|-
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-04-27
| [[Шәрәф Мөдәррис]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-11-01
| [[Түбән Каракитә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-04-08
| ''[[:d:Q106357336|Шәрәфетдин Абызов]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-11-21
| [[Кострома]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08-25
| [[Шәрәфетдин Шәһидуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879
| [[Шәмәк (Мамадыш районы)|Шәмәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-30
| [[Шәфигулла Бикчурин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-09-17
| [[Урта Тигәнәле]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-10-27
| [[Шәхсәнәм Әсфәндиярова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-02-08
| [[Тирмез]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-05-28
| [[Шәүкәт Биктимеров]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-10-28
| [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-04-30
| [[Шәүкәт Вәлиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-10-01
| [[Богырыслан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-03-30
| [[Шәүкәт Гаделша]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q165029|иликтер мантүре]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-09-16
| [[Киндерле (Төмән өлкәсе)]]
|-
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-05-07
| [[Шәүкәт Галиев]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-20
| [[Бакырчы (Апас районы)|Олы Бакырчы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| [[Шәүкәт Хәбибуллин]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-02-07
| [[Ташкент]]
|-
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-08-12
| [[Шәһит Әхмәдиев]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-12-29
| [[Татар Ялтаны]]
|-
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-08
| ''[[:d:Q112992119|Щербаков, Николай Тимофеевич]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-05-01
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1809&quot; | 1809-10-25
| ''[[:d:Q15060878|Эвест, Фёдор Леонтьевич]]''
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1774&quot; | 1774
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-06-01
| [[Эдуард Бадәмшин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-06-03
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-01-06
| [[Эдуард Вәлишин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-07-27
| [[Налчык]]
|-
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-03-10
| [[Эдуард Леман]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1627196|Pharmazeut]]''
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-02-14
| 
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-04-14
| [[Эдуард Хәйруллин]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33231|фотограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-01-28
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-04-14
| [[Эдуард Эверсман]]
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value=&quot;1794&quot; | 1794-01-23
| ''[[:d:Q1686522|Вериңһаузен]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-31
| [[Эльвира Кудрецкая]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-09-05
| [[Эмилиан Адамюк|Эмилиан Адамүк]]
| ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-06-11
| ''[[:d:Q850714|Белск-Подләски]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-01-30
| [[Эмилия Балалыкина]]
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-03-19
| [[Эмиль Җәләлетдинов]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-07-02
| [[Сәмәрканд]]
|-
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-04-24
| ''[[:d:Q127168986|Эммануил Пёльцам]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2114844|taxidermist]]''
| data-sort-value=&quot;1837&quot; | 1837-12-11
| [[Тарту]]
|-
| 
| [[Эрнст Гельмс]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-08-15
| [[Мәскәү]]
|-
| 
| [[Эсфир Яһудин]]
| 
| 
| [[Яңа Хаҗи]]
|-
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-05-08
| [[Юлиан Закржевский|Юлиан Закржевски]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-09-29
| ''[[:d:Q157461|Косив]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-05-27
| [[Юнона Карева]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-07-07
| [[Харьков]]
|-
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-12-09
| [[Юныс Ибәтуллин]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-06-30
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-09-04
| [[Юныс Кәлимуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-09-05
| [[Түбән Наратбаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-09-27
| [[Юныс Нигамәтев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-03-25
| [[Чита]]
|-
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-02-13
| [[Юныс Әхмәтҗанов]]
| [[пешекче]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-02-28
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-08-05
| [[Юрий Застела|Юри Застела]]
| [[инженер]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-04-25
| ''[[:d:Q4439646|Иске Водолаһа]]''
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-01-26
| [[Юрий Иванов|Юри Иванов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-01-06
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-12-06
| [[Юрий Калинин|Юри Калинин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-11-02
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-10-30
| [[Юрий Бабанов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-12-12
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-06-07
| [[Юрий Баранников]]
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-07-08
| [[Сөйки]]
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-10-20
| [[Юрий Белостоцкий]]
| 
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-04-17
| [[Ынырга (авыл)|Ынырга]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-10-23
| [[Юрий Благов (1937)|Юрий Благов]]
| ''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-02-10&lt;br/&gt;1937
| [[Югары Ослан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-07-05
| [[Юрий Борисенко]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-10-09
| [[Амурдагы Комсомольск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-01-04
| [[Юрий Виноградов (1907)]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-02-15
| [[Бәләбәй]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-08-04
| [[Юрий Жигалко]]
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-04
| [[Алматы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-05-05
| [[Юрий Коноплёв]]
| [[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-12-06
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-11-03
| ''[[:d:Q41182195|Юрий Красильников]]''
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-02-07
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-03-18
| ''[[:d:Q107710061|Юрий Смыков]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-07-06
| [[Каен (Новосибирск өлкәсе)|Каен]]
|-
| 
| [[Ягъкуб Хәлили]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-12-10
| [[Әгерҗе районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-07-31
| [[Яков Богородский|Яков Богородски]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-10-14
| ''[[:d:Q4089732|Bogorodskoe, Voskresensky District]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1774&quot; | 1774-09-14
| [[Яков Брандт]]
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1716&quot; | 1716&lt;br/&gt;1714
| 
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-11-17
| [[Яков Гиршман]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-09-25
| [[Чита]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| ''[[:d:Q112116494|Яков Кнубовец]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-05-05
| [[Лемяшэвичы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-09-11
| ''[[:d:Q127171407|Яков Коксин]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2114844|taxidermist]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-10-09
| [[Сарытау]]
|-
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847-03-13
| [[Яков Тебенков]]
| [[офицер]]
| data-sort-value=&quot;1781&quot; | 1781
| No/unknown value
|-
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-29
| [[Яков Хинчин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858
| ''[[:d:Q4437954|Спычынси]]''
|-
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908
| [[Яков Шамов]]
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833
| [[Нократ губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-08-08
| [[Яков Шейнкман]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-12-22
| [[Тубыл]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-05-09
| [[Якуп Ханбикев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-18
| [[Иске Кулаткы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-30
| [[Ямил Сафиуллин]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-04-04
| [[Мәкъсүт (Күгәрчен районы)|Мәкъсүт]]
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-08-01
| [[Ян Винецкий]]
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q600751|прокурор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-03-10
| [[Запорожье]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-10-25
| [[Ярослав Заботин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-11-20
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-02
| ''[[:d:Q13208746|Яхъя Халитов]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-08-22
| [[Үтәмеш (Тәтеш районы)|Үтәмеш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-01-20
| [[Җанбәк Әхмәрев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-02-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-03-09
| [[Җәвад Тәрҗеманов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-07-08
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-04-23
| [[Җәвит Акчурин]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-03-08
| [[Казакъстан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-10-13
| [[Җәгъфәр Булат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-12-01
| [[Сембер]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-02-14
| [[Җәлал Садриҗиһанов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-01-21
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-12-17
| [[Җәмал Вәзиева]]
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-10-24
| [[Салагыш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-05-15
| [[Җәмил Зәйнуллин]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-07-11
| [[Чирмешән районы]]
|-
| 
| [[Җәүдәт Вилкиев]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-05-16
| [[Волгоград]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-02-25
| [[Җәүдәт Дәрзаман]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-10-13
| [[Сугышлы (Лениногорск районы)|Сугышлы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-10-10
| [[Җәүдәт Миңнуллин]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-11-07
| [[Чаллы (Кама Тамагы районы)]]
|-
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| [[Җәүдәт Фәйзи]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| [[Ырынбур]]
|-
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-06-22
| [[Үзбәк Биктимерев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-08-12
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-08-20
| [[Үзбәк Богданович]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q71134636|ортопед]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-07-17&lt;br/&gt;1921
| [[Чистай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-15
| [[Һади Атласи]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-08-29
| [[Буа өязе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-12-08
| [[Һади Такташ]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-01-01
| [[Сыркыды|Соркыды]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| [[Һадый Галиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908
| [[Тәтеш районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-11-15
| [[Һарри Тикк]]
| 
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-06-26
| [[Һарун Йосыпов]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-06-22
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-10-22
| [[Һарун Салихов]]
| [[математик]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-08-12
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-04-14
| [[Һаҗәр Илялова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-03-07
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-06-26
| [[Һаҗәр Шәкүрова]]
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-06-26
| [[Саба районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-11-09
| [[Һидаят Солтанов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-11-30
| [[Татар Үбие]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-05-15
| [[Әбрар Борһанов|Әбрар Борһаныв]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-02-22
| [[Кошман]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-09-18
| [[Әбрар Кәримуллин]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-05-29&lt;br/&gt;1925-05-26
| [[Чәбия Чүрчи]]
|-
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-12-18
| [[Әбүбәкер Терегулов]]
| [[хирург]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-02-21
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-11-07
| [[Әбүзәр Гаянов]]
| ''[[:d:Q12335817|урманчы]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-08-06
| [[Акман (Мамадыш районы)|Акман]]
|-
| 
| [[Әдхәт Синугыл]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-03-15
| [[Куганакбаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-08-30
| [[Әзһәр Габдуллин]]
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q158852|дирижёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-10-20
| [[Тауасты Байлар]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-04-25&lt;br/&gt;2018
| [[Әзһәр Мөхәммәдиев]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-09-08
| [[Сеңрән]]
|-
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-09-27
| [[Әзһәр Хөсәенов]]
| ''[[:d:Q1797162|сәнгать җитәкчесе]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-08-12
| [[Карашай-Саклау|Карашай Саклау]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-03-02
| [[Әкълим Мөхәммәтҗанов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-14
| [[Тимәш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-10-02
| [[Альберт Яхин|Әлбирт Яхин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-11-08
| [[Арча]]
|-
| 
| [[Әлмира Әдиатуллина]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-07-08
| [[Сәеткол (Илеш районы)|Сәеткол]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-05-10
| [[Әлфия Борнашева]]
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q486748|пианист]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-09
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-06-26
| [[Әлфия Заһидуллина]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-09-07
| [[Кукан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-06-15
| [[Әлфия Авзалова|Әлфия Әфзалова]]
| [[җырчы]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-01-15
| [[Актаныш]]
|-
| 
| [[Альфред Сәйдәшев|Әлфрит Сәйдәшев]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-10-23
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-05-27
| [[Әмин Тәрҗеманов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-01-04
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-10
| [[Әминә Мәликова-Шәфигуллина|Әминә Мәликева-Шәфигуллина]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-09-13
| [[Кормаш (Апас районы)|Кормаш]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-01-16
| [[Әминә Сафиуллина]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q135301631|broadcaster]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-06-22
| [[Ямаширмә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-03-23
| [[Әмир Мәҗитов (1928)|Әмир Мәҗитов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-12-11
| [[Менделеевск]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-02-16
| [[Әмирхан Еники]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-02-17
| [[Каргалы (Благовар районы)|Каргалы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-05-19
| [[Әнвәр Ахунҗанов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-02-03
| [[Бөре (шәһәр)|Бөре]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-08-10
| [[Әнвәр Бакиров (1920)|Әнвәр Бакиров]]
| [[композитор]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-07-07
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-10-25
| [[Әнвәр Баһаветдинов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-11-27
| [[Кама Тамагы районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-03-19
| [[Әнвәр Бәширов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-08-04
| [[Архангельск]]
|-
| 
| [[Әнвәр Гобәйдуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-10-18
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-06-23
| [[Әнвәр Давыдов|Әнвәр Давытов]]
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-03-21
| [[Камышлы (Самар өлкәсе)|Камышлы]]
|-
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-02-11
| [[Әнвәр Зәлаков]]
| 
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-01-02
| [[Акбүре]]
|-
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-12-11
| [[Әнвәр Нагаев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1020606|театр рәссам-бизәүчесе]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-01-28
| [[Әстерхан]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-05-29
| [[Әнвәр Тайсин]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-10-10
| [[Куян (Пермь районы)|Куян]]
|-
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-07-20
| [[Әнвәр Хәйри]]
| [[галим]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947
| [[Шәрбән]]
|-
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-11-03
| [[Әнвәр Әфләтунов]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-01-11
| [[Буа (Татарстан)|Буа]]
|-
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-07-26
| [[Әнәс Галиев]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-04-03
| [[Кушлавыч]]
|-
| 
| [[Әнәс Галиуллин]]
| 
| 
| [[Әлки районы|Әлки райуны]]
|-
| 
| [[Әнәс Камал]]
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-03-05
| [[Нариманов урамы, 48 (Казан)|Галиәсгар Камал йорты]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-06
| [[Әнәс Таҗетдинов]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-02-23
| [[Югары Мәлем]]
|-
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-10-12
| [[Әнәс Тумашев]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-02-25
| [[Чистай]]
|-
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-12-01
| [[Әнәс Халидов]]
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-02-25
| [[Казма]]
|-
| 
| [[Әсгать Мәҗит]]
| 
| 
| [[Иске Кызылсу]]
|-
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| [[Әскар Шәехгали]]
| [[инженер]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-08-23
| [[Әсфәт Габдуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-05-11
| [[Урманай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-01-19
| [[Афзал Шамов|Әфзал Шамов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-02-19
| [[Казан губернасы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| [[Әфтах Тәрҗеманов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883
| [[Иске Әнҗерә]]
|-
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-11-12
| [[Әхмәт Бикчәнтәев]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-02-20
| [[Олы Мәңгәр]]
|-
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-01-25
| [[Әхмәт Галиев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-04-30
| [[Сеҗе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-06-24
| [[Әхмәт Исхак]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-05-01&lt;br/&gt;1905-04-18
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| [[Әхмәт Кәлимуллин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-06-10
| [[Татар Тау Иле]]
|-
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-24
| [[Әхмәт Рәшит]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-03-25
| [[Яңа Чәчкап]]&lt;br/&gt;[[Татарстан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-08-11
| [[Әхмәт Фәйзи]]
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-02-26
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-12-10
| [[Әхмәт Хөсәенов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value=&quot;1837&quot; | 1837
| [[Ырынбур өлкәсе]]
|-
| 
| [[Әхмәт Юныс]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-10-15
| [[Әсән-Елга]]
|-
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| [[Әхмәтвафа Бәхтияров]]
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-12-09
| [[Зимничи]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-09
| [[Әхмәтсафа Дәүләтьяров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-06-12
| [[Каргалы бистәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-11-15
| [[Әхмәтҗан Мостафин (1860)|Әхмәтҗан Мостафин]]
| 
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860
| [[Татар Кынадысы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-05-06
| [[Әхмәтҗан Сәйдәшев]]
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840
| [[Лаеш районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-03-09
| [[Әхмәтҗан Терегулов]]
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-06-05
| [[Благовар районы]]
|-
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-06-28
| [[Әхмәтһади Максуди]]
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-09-28
| [[Ташсу]]
|-
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-06-06
| [[Әхсән Заһитов]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-03-08
| [[Иске Сәфәр]]
|-
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-06-19
| [[Әхтәм Зарипов]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2059704|телережиссёр]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-07-15
| [[Тәҗәй]]
|-
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01-01
| [[Әхәт Гаффар]]
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-12-23
| [[Олы Әшнәк]]
|-
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-09
| [[Әхәт Әхмәтов|Әхәт Әхмәтев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898
| [[Иске Турай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-01-21
| [[Әүхәди Милмөхәммәтев]]
| 
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-04-06
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value=&quot;1774&quot; | 1774
| [[Әһлетдин Биктуганов]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value=&quot;1705&quot; | 1705
| [[Иске Кайпан]]
|-
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| [[Өммегөлсем Камалова-Акчурина]]
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15253558|активист]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| [[Чистай]]
|-
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-11-18
| ''[[:d:Q20507890|Բորիս Սուպյան]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-07-10
| [[Витебск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-07
| ''[[:d:Q36020659|セルゲイ・ペトロパヴロフスキー]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886
| 
|}
{{Wikidata list end}}

== Моны да карагыз ==
* [[Казанда туганнар исемлеге]]

[[Төркем:Казанда вафатлар]]
[[Төркем:Исемлекләр:Шәхесләр]]
[[Төркем:Исемлекләр:Казан]]</text>
      <sha1>ecjmctvc460zag81a4p8lxz7zxja8pk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мөхәммәт Огузов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>927039</id>
    <revision>
      <id>5935738</id>
      <parentid>4637188</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T09:52:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>35870</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5935738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15231" sha1="btl6g6ycrbnopb33hbyo1k174fxkfcc" xml:space="preserve">{{Язучы
 |Исем              = Мөхәммәт Огузов
 |Оригинал телендә  = 
 |Фото              =  М.Н.Огузов.jpg
 |Киңлек            = 
 |Рәсем язуы        = 
 |Тугач бирелгән исеме = 
 |Псевдонимнар      = 
 |Туу датасы        = 21.08.1953
 |Туу урыны         = [[СССР]], [[РСФСР]], {{Туу җире|Кабарда-Балкар АССР| Кабарда-Балкариядә}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Зольск районы |Зольск районы |d |Q922636}} {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Залукокоаже |Залукокоаже |d |Q1409442}}  
|Үлем датасы       = 
 |Үлем урыны        = 
 |Ватандашлык       = {{байрак|СССР}} [[СССР]] &lt;br/&gt;{{байрак|Россия}} [[РФ]]
|Эшчәнлек төре     =  [[язучы]], прокурор
 |Иҗат итү еллары   =  1972—{{х.в.}}
 |Юнәлеш            = поэзия
 |Жанр              = шигырь
 |Иҗат итү теле     = [[рус теле]]
 |Дебют             = «Чтоб горы не знали позора» ([[2003 ел|2003]])
 |Премияләр         = 
 |Бүләкләр          = {{II дәрәҗә «Ватан алдында хезмәтләр өчен» орденының медале}}
 |Имза              = 
 |Сайт              = 
}}
'''Мөхәммәт Огузов''',  Мөхәммәт Назир улы Огузов (''Мухамед Назирович Огузов'';  ''[[1953 ел]]ның [[21 август]]ы, [[СССР]], [[РСФСР]], [[Кабарда-Балкария|Кабарда-Балкар АССР]], Зольск районы, Залукокоаже'') ― шагыйрь, РФ Язучылар берлеге әгъзасы. Әсәрләрен [[рус теле]]ндә яза. 5 Кавказ республикасы ― [[Кабарда-Балкария]], [[Адыгея]], [[Карачай-Чиркәсия |Карачай-Чиркәс Республикасы]], [[Ингушетия Республикасы]] һәм [[Дагстан Республикасы]]ның халык шагыйре (язучысы)&lt;ref&gt;[https://lib05.ru/meropriyatiya/vstrecha-s-narodnym-poetom-pyati-respublik-mukhamedom-oguzovym?ysclid=mgqq9cola644546983 Встреча с Народным поэтом пяти республик Мухамедом Огузовым.] Библиотека им. Расула Гамзатова, 9.06.2023&lt;/ref&gt;. 2нче класслы хакыйкый дәүләт юстиция киңәшчесе (бу генерал-лейтенант дәрәҗәсенә туры килә), Кабарда-Балкария буенча Суд департаменты идарәсе башлыгы (2005 елдан), юридик фәннәр кандидаты (2003), Россия Иҗтимагый фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты&lt;ref&gt;[https://www.zolka.ru/oguzov-muxamed-nazirovich-tvorcheskij-vecher/?ysclid=mgqs8yrkir651074248 Огузов Мухамед Назирович: творческий вечер.] Zolka.ru&lt;/ref&gt;.

Укучыга иң билгеле китабы ― Кавказ халыкларына багышланган «Минем юлым» («Мой путь») китабы.

== Тәрҗемәи хәле ==
1953 елның 21 августында&lt;ref&gt;[https://vk.com/wall-219432136_1520   Сегодня отмечает свой 70-летний юбилей замечательный человек.] Сиреневый салон (Карачаево-Черкесия)&lt;/ref&gt; Кабарда-Балкар АССРның Зольск районы Залукокоаже авылында (1975—2012 елларда [[штб]]) туган. Борынгы [[Абазалар|абаза]] Огузовлар нәселеннән чыккан &lt;ref&gt;''Лариса Шебзухова''. [https://kbrria.ru/kultura/pobezhdayushchiy-haos-13616?ysclid=mgqpivklx8977061693   Побеждающий хаос.] РИА «Кабарда-Балкария», 19.05.2016&lt;/ref&gt;.  Әтисе Назир Гали улы гаиләдә [[абаза теле]]н дә, гореф-гадәтләрен дә гомеренең ахырына кадәр саклаган. Әнисе [[Кабардалар|кабарда]], әтисе ягыннан әбисе [[Карачайлар|карачай]] милләтеннән булган.

Балачагы [[Карачай-Чиркәсия|Карачай-Чиркәс АССРның]] {{Тәрҗемә ителмәгән 5  |Кече Карачай районы |Кече Карачай районы|d|Q40326}} {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Первомайское (Карачай-Чиркәсия)|Первомайское|d |Q4349487}} авылында узган, урта мәктәпне шунда тәмамлаган. Һәр җәйне иң борынгы [[абазалар |абаза]] авылы Красный Востокта үткәргән.

== Хезмәт юлы ==
Мәктәпне тәмамлагач, май-сыр заводында эшче булып эшләгән.

1972 елда [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]]ның юридик факультетына укырга кергән. Аны тәмамлагач, 1977―1985 елларда Зольск районы прокуратурасы тикшерүчесе булып, 1985―1995 елларда Баксан районы локуроры булып, 1995―1998 елларда Зольск районы прокуроры булып эшләгән. 1998 елда аңа «Россия Федерациясе прокуратурасының Мактаулы хезмәткәре» исеме бирелгән.

1998 елдан ― Карачай-Чиркәс Республикасында Россия Федерациясе Югары Суды каршындагы {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Россия Федерациясе Югары Суды каршындагы Суд департаменты|Суд департаментының|d |Q4445388}} төбәк идарәсе җитәкчесе, 2000 елдан ― {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Кавказ Минераль Сулары|Кавказ Минераль Суларындагы| d|Q2634476}} Суд департаменты идарәсе җитәкчесе. 2005 елның октябрендә [[Кабарда-Балкария]]гә кайта һәм шуннан бирле Кабарда-Балкария буенча Суд департаменты идарәсен җитәкли &lt;ref&gt;[https://sudact.ru/vsrf/participant/HePLsXCbsfb0/    Огузов Мухамед Назирович (жалоба Сосналиевой Д.А.) - участник судебного процесса.]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} СудАкт.ру&lt;/ref&gt;.

2003 елда диссертациясен уңышлы яклап, юридик фәннәр кандидаты гыйльми дәрәҗәсе алган. Гуманитар фәннәр Академиясенең хакыйкый әгъзасы, Халыкара иҗат Академиясенең хакыйкый әгъза – академигы. 

== Иҗаты ==
Классик поэзия белән мәктәптә үк таныша, университетка укырга кергәч, I курста үзенең [[Рәсүл Гамзатов]]ка багышланган беренче шигырен яза (1972). Башта үзе өчен генә язган. III курста укыганда берничә шигырен [[Кайсын Кулиев]]ка күрсәткән. 

Шагыйрь тарафыннан тудырылган [[Абазалар|абаза]] милли дөньясы образлары халыкның әхлакый күзаллауларына, аның «Нарты» эпосындагы монументаль мәдәният һәйкәлендә билгеләнгән этник һәм сәнгать традицияләренә нигезләнә, Мөхәммәт Огузовның идеяләр һәм образлар дөньясы [[Абазалар|абаза халкының]] этик һәм этник традицияләренә нигезләнә.

Төрле мәдәниятләрнең гореф–гадәтләрен үз эченә алган Огузов ― чын интернационалист. Ул үзенең төп шигъри бурычы ― халыклар арасында дуслыкны ныгыту икәнен яшерми. Шул принцип буенча, шагыйрь [[Кабарда-Балкария]] һәм [[Адыгея]], [[Чечня]] һәм [[Дагстан]], [[Карачай-Чиркәсия]] һәм [[Ставрополь крае]] турында яза.

Шигырьләрендә туган як һәм Ватан темасы бик күп төрле сурәтләнә. Кайберләре ирексездән балачакны, йорт янындагы ишегалдын, күрше балалар белән ваемсыз уеннарны һәм күңел ачуларны искә төшерергә мәҗбүр итә. Кайберләрендә ― [[Адыгэлар|адыглар]], тау кешеләре, кан кардәшлеге һәм дуслык белән бәйле күпмилләтле [[Кавказ]] республикалары халкы булу белән горурлану хисе тагын бер кат күтәрелә&lt;ref&gt;[https://www.zolka.ru/oguzov-muxamed-nazirovich-tvorcheskij-vecher/?ysclid=mgqs8yrkir651074248 Огузов Мухамед Назирович: творческий вечер.] Зольские вести{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

Өч шигырь китабы: «Чтобы горы не знали позора» (2003 һәм 2008 елларда), «Мой путь» (2013 елда), «К вершинам своим я иду без оглядки» (2017 елда) дөнья күргән. Карачай-Чиркәсия халык шагыйре Лариса Курманбиевна Шебзухова аның шигырьләрен [[абаза теле]]нә тәрҗемә иткән. Шулай ук аның шигырьләренә композиторлар дистәдән артык [[җыр]] язган.

Әсәрләренең нигезендә [[Ислам]] тәгълиматы, мөселман дине хакыйкатен аңлату ята. Аның һәр шигыре Исламның төп хакыйкатьләре булган изгелек, гаделлек кебек төшенчәләргә ышану булып яңгырый.

[[Казан утлары|«Казан утлары»]] журналының 2025 елның октябрь ае (№ 10) санында «Кардәш халыклар әдәбияты» бүлегендә «Тайпылмам бер тапкыр сайлаган юлымнан» башы астында берничә шигыре [[Рафис Корбан]] тәрҗемәсендә [[татар теле]]ндә дөнья күргән&lt;ref&gt;[https://kazanutlary.ru/news/kardesh-halyklar-edebiyatlarynnan/ulem-iuk-ul Мөхәммәт Огузов. Үлем юк ул]&lt;/ref&gt;.

== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* [[2007 ел|2007]] ― II дәрәҗә [[Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены|«Ватан алдындагы казанышлары өчен ордены»]] медале.
* Берничә тапкыр Россия Федерациясе Югары Суды каршындагы Суд департаментының, Кабарда-Балкария Республикасы Парламентының ведомство һәм башка бүләкләре белән бүләкләнгән.
* Россия Федерациясе прокуратурасының Мактаулы хезмәткәре
* Кабарда-Балкар Республикасының атказанган юристы 
* «Рухи кыйммәтләрне раслаган өчен» ордены ([[Төньяк Кавказ мөселманнарының координация үзәге|Төньяк Кавказ мөселманнары Координация үзәге]]) 
* Карачай-Чиркәс Республикасының халык шагыйре
* Ингушетия Республикасының халык шагыйре 
* Кабарда-Балкария Республикасының халык шагыйре
* Адыгея Республикасының халык шагыйре
* Дагстан Республикасының халык язучысы

== Шәхси тормышы ==
Гаиләле. Уллары юрист булып, кызы [[балалар бакчасы]] мөдире булып эшли. 7 оныгы ([[2017 ел]]га) &lt;ref&gt;[https://rutube.ru/video/20fd12f050d81064272a6ac62af832e4/?r=plwd «В деталях». Начальник УСД Мухамед Огузов.] Rutube&lt;/ref&gt;. [[Пятигорск]]ида яши.

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://m.ok.ru/group/51819633573983/topic/63077454574943  Я имел счастье родится в Залукокоаже]. Интересный контент в группе TUT ZOLKA (КБР) в ОК (Одноклассники){{ref-ru}}
* ''Лариса Шебзухова''. [https://kbrria.ru/kultura/pobezhdayushchiy-haos-13616?ysclid=mgqpivklx8977061693 Побеждающий хаос.] РИА «Кабарда-Балкария», 19.05.2016{{ref-ru}}
* [https://rutube.ru/video/20fd12f050d81064272a6ac62af832e4/?r=plwd   «В деталях». Начальник УСД Мухамед Огузов.] Rutube видео от 17.02.2017, 19:44{{ref-ru}}
{{Тышкы сылтамалар}}
{{DEFAULTSORT:Огузов, Мөхәммәт}}
[[Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр]] 
[[Төркем:Россия шагыйрьләре]]
[[Төркем:Рус телле язучылар]]
[[Төркем:Адыгея Республикасының халык шагыйрьләре]]
[[Төркем:Кабарда-Балкар Республикасының халык шагыйрьләре]]
[[Төркем:Карачай-Чиркәс Республикасының халык шагыйрьләре]]
[[Төркем:Ингушетия Республикасының халык шагыйрьләре]]
[[Төркем:Дагстанның халык язучылары]]
[[Төркем:II дәрәҗә «Ватан алдында казанышлар өчен» орденының медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:Төньяк Осетия дәүләт университетының юридик факультетын тәмамлаучылар]]</text>
      <sha1>btl6g6ycrbnopb33hbyo1k174fxkfcc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санкт-Петербург дәүләт университетын тәмамлаучылар исемлеге</title>
    <ns>0</ns>
    <id>927516</id>
    <revision>
      <id>5935720</id>
      <parentid>5933477</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T03:48:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>24345</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>5935720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1305690" sha1="8iixw5mffdtwwsn46gqq280x2z4thb9" xml:space="preserve">{{Мәгълүмати исемлек}}
{{seealso|ru:К:Выпускники Санкт-Петербургского политехнического университета}}
'''{{Label|Q136702331|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q136702331|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q136702331|lang=en}}}}) — төрле елларда [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]нда (1724-бүгенгәчә) укып чыккан шәхесләр исемлеге. 

{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы &lt;u&gt;'''яңарт'''&lt;/u&gt;ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели.

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q27621. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p69/Q27621/p582
|columns=number:#,label:исем,p69/Q27621/p582:тәмамлау,p106,p108,p569,p19,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! исем
! тәмамлау
! һөнәр төре
! эш урыны
! туу датасы
! туу урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| style='text-align:right'| 1
| ''[[:d:Q2749421|Robert Service]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q170027|Лондон университеты]]''&lt;br/&gt;[[Оксфорд университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1737734|University of Keele]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466845|UCL School of Slavonic and East European Studies]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-10-29
| [[Бөекбритания]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2
| ''[[:d:Q2777279|Avraham Katznelson]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-05-18
| [[Исраил]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| ''[[:d:Q2790086|Rachel Katznelson-Shazar]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q974144|укытучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15253558|активист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12718299|сионист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-10-24
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-08-11
| [[Исраил]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| ''[[:d:Q2791057|Ivane Machabeli]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-01-27&lt;br/&gt;1854-02-08
| ''[[:d:Q1965931|Tamarasheni]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-06-26&lt;br/&gt;1898-07-08
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Александр Тихомиров]]
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| data-sort-value=&quot;1850&quot; | 1850-09-19
| ''[[:d:Q4175215|Ельня өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-23
| [[Сергиев Посад]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| ''[[:d:Q2834143|Alexandr Volkonsky]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q250867|католик рухание]]''&lt;br/&gt;[[офицер]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[рухани]]
| ''[[:d:Q176473|Папа көнчыгыш инеститүте]]''
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-04-25
| [[Петербург губернасы|Санкт-Петербург губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-10-18
| [[Рим]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| ''[[:d:Q2834329|Aleksei Aleksandrovich Bobrinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-09-02
| [[Грасс]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| ''[[:d:Q2890070|Tamar Gozansky]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15253558|активист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-10-03
| ''[[:d:Q190828|Petah Tikva]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 9
| ''[[:d:Q2898146|Boris Tsirelson]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-01-21
| [[Базел]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Борис Варнеке]]
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-06-03
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-31
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| ''[[:d:Q2913302|Vladimir Lobashev]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-07-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-08-03
| [[Троицк (Мәскәү)|Троицк]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| ''[[:d:Q2988412|Semyon Novgorodov]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-02-13
| ''[[:d:Q375163|Чурапчин олысы]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-02-28
| [[Якутск]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| ''[[:d:Q3061575|Evgeny Lyapin]]''
| 1936
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-09-19
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| ''[[:d:Q3136431|Sergei Ignatov]]''
| 
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1350189|египтолог]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1377393|European Humanities University]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-08-06
| ''[[:d:Q178531|Видин]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 15
| ''[[:d:Q3148314|Igor Ivanov]]''
| 1949
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-11-05
| [[Батум]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-08-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| ''[[:d:Q3154265|Irakly Andronikov]]''
| 
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12869138|әкиятләр сөйләүчесе]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-09-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-06-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| ''[[:d:Q3156160|Ivan Nikolaevich Filip'ev]]''
| 1910
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-05-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-10-22&lt;br/&gt;1938-03-07
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[Иван Мартынов]]
| 
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q98833890|Catholic theologian]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821-10-07
| [[Казан]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-04-26
| [[Канн]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| ''[[:d:Q3181525|Sergey Bukasov]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-09-13
| ''[[:d:Q21340746|Nizhniye Peny]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-07-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| ''[[:d:Q3237133|Lev Arens]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-08-15
| ''[[:d:Q4282908|Martyshkino]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| ''[[:d:Q3260645|Ieronim Yasinsky]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1850&quot; | 1850-04-18
| [[Харьков]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-12-31&lt;br/&gt;1930-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| ''[[:d:Q3313627|Mikhail Goussarov]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-03-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-06-25
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| ''[[:d:Q3313688|Mikhail Prisyolkov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-09-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| ''[[:d:Q3321231|Jokūbas Šernas]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q806798|банкир]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-06-14
| ''[[:d:Q804035|Биржай]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-07-31
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| ''[[:d:Q3341650|Nikolay Kazansky]]''
| 
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 26
| ''[[:d:Q3350295|Oleg Sokolov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q53951715|Institut des sciences sociales, économiques et politiques]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 27
| ''[[:d:Q3372959|Pavel Ovchinnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q131378892|Інстытут батанікі АН Таджыкскай ССР]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-04-10
| 
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979
| 
|-
| style='text-align:right'| 28
| ''[[:d:Q3379459|Grigory Ilyinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26709887|археограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''&lt;br/&gt;[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-03-11&lt;br/&gt;1876-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-14
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| ''[[:d:Q3408482|Ivan Fesenko]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 30
| ''[[:d:Q3440902|Roman Svetlov]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4400558|Фёдор Михайлович Достоевский исемендәге Рус христиан гуманитар академия]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-08-23
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 31
| ''[[:d:Q3479708|Sergey Stroganov]]''
| 
| ''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-01-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-04-18
| [[Ницца]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| ''[[:d:Q3479734|Sergéi Yuzepchuk]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-01-28
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-08
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| ''[[:d:Q3489574|Solomon Herzenstein]]''
| 1875
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-03-15
| [[Херсон]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| ''[[:d:Q3506286|Shalva Eliava]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-09-30
| ''[[:d:Q16377514|Ghaniri]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-03
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| ''[[:d:Q3545421|Petr Nikolaevich Tretyakov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-10-30
| [[Кострома]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-06-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| ''[[:d:Q3554712|Varfolomeï Zaïtsev]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-08-30
| [[Кострома]]
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-01-20
| ''[[:d:Q178508|Clarens]]''
|-
| style='text-align:right'| 37
| ''[[:d:Q3556361|Vesselina Breskovska]]''
| 
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-12-06
| [[Гранит (авыл)]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-08-12
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| ''[[:d:Q3556719|Petr Shevyrev]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-06-23
| [[Харьков]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-05-08
| [[Шлиссельбург|Шлисселбург]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| ''[[:d:Q3557406|Victor Lapitski]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 40
| ''[[:d:Q3557586|Victor Sosnora]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-04-28
| ''[[:d:Q448047|Alupka]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-07-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| ''[[:d:Q3559761|Levko Chykalenko]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-03-03
| ''[[:d:Q5641657|Pereshory]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-03-07
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| ''[[:d:Q3561774|Vladimir Kuznetsov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4418320|Sibirisches physikalisch-technisches Institut]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-05-12
| [[Мияс]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-10-13
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| ''[[:d:Q3615934|Andrea Pezzi]]''
| 
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;[[эшкуар]]
| 
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-11-21
| [[Равенна]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[Tsıben Jamtsarano]]
| 
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-04-13
| ''[[:d:Q28514233|Suduntuy]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-14&lt;br/&gt;1942-04-14
| [[Орёл]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| ''[[:d:Q3615996|Elbegdorj Rinchino]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-05-16
| ''[[:d:Q21813453|Khilgana]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-06-10
| [[Иркутск]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| ''[[:d:Q3647017|Jazep Pušča]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| ''[[:d:Q2510915|Institute of Belarusian Culture]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-05-07
| [[Каралишчавичы]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-09-14&lt;br/&gt;1964
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| ''[[:d:Q3648030|David Chubinashvili]]''
| 
| ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1814&quot; | 1814-09-26
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-06-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 48
| ''[[:d:Q3651294|Shalva Nutsubidze]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-12-14
| ''[[:d:Q12869881|Partskhanakanevi]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-01-06
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| ''[[:d:Q3652176|Andrei Grigoriev]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q4201464|РФА җәгърафия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-10-20
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-09-02
| ''[[:d:Q16022014|Mozshinka]]''
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[Георгий Ахвледиани]]
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-04-13
| ''[[:d:Q8008377|Derchi]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-07-07
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| ''[[:d:Q3661175|Vladimir Korepin]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''
| ''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-02-06
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[Дмитрий Овсянико-Куликовский]]
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''&lt;br/&gt;[[Казан Император университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-01-23&lt;br/&gt;1853-02-04
| [[Каховка]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-10-09
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| ''[[:d:Q3736679|Konstantin Ramul]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-05-30
| [[Курессааре]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-02-11
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| ''[[:d:Q3738899|August Torma]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;[[офицер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-02-19
| 
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-03-12
| 
|-
| style='text-align:right'| 55
| ''[[:d:Q3740440|Aleksandr Orlov]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2346055|University of Tartu Old Observatory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-03-25
| [[Смоленск]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-01-28
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| ''[[:d:Q3743718|Aleksandr Sadovski]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-11-24&lt;br/&gt;1859
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-12-26
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| ''[[:d:Q3790644|Tatyana O. Shaposhnikova]]''
| 1969
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q782600|Linköping University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q854280|Кыйрал технология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-09-20
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[Рамазан Габделлатыйпов]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q462390|доцент]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| [[Мурманск арктик университеты]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-08-04
| ''[[:d:Q16311751|Gebguda]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 59
| ''[[:d:Q3876948|Nikolay Ottokar]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3332711|медиевист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q820887|Фларинсә үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4129790|cours supérieurs d'histoire, de littérature et de droit pour les femmes N.P. Raev]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-09-18
| [[Флоренция]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[Атнер Хузангай]]
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q4517486|Чуаш дәүләт һуманитар фәннәр институты]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-10-08
| [[Чабаксар]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 61
| ''[[:d:Q3917578|Maryiana Shchotkina]]''
| 1982
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q13028092|Integral]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4759257|Andreyev Acoustics Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q57722710|Адміністрацыя Фрунзенскага раёна г. Мінска]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q76256152|Адміністрацыя Ленінскага раёна г. Мінска]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4295212|Minsk City Executive Committee]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6517877|Ministry of Labour and Social Protection of the Republic of Belarus]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-11-20
| ''[[:d:Q369864|Kildin Island]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 62
| ''[[:d:Q3917607|Онуфрий Андрющенко]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15637466|Кіеўскі дзяржаўны педагагічны інстытут]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q38026127|Пінскі дзяржаўны настаўніцкі інстытут]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1705424|Staatliches Pädagogisches Institut Semei]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4130492|Нократ дәүләт гуманитар университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2638914|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Брест дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-06-24
| [[Киев өлкәсе]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| 
|-
| style='text-align:right'| 63
| ''[[:d:Q3917737|Tadeusz Wróblewski]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18120029|библиофил]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-11-08
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-07-03
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| ''[[:d:Q3918347|Aleksei Parfenovich Sapunov]]''
| 1878
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q63419670|Витебск ир-атлар гимназиясе]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13030274|Віцебскі губернскі статыстычны камітэт]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4112333|Віцебская губернская вучоная архіўная камісія]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13030264|Віцебскае аддзяленне Маскоўскага археалагічнага інстытута]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2043205|Витебск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851-03-15&lt;br/&gt;1851
| ''[[:d:Q2625702|Usvyaty]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-10-02
| [[Витебск]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| ''[[:d:Q3918562|Yevgeny Yakovlevich Golant]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-05-29&lt;br/&gt;1888-06-10
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-04-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| ''[[:d:Q3918585|Konstantin Lukashev]]''
| 1931
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16335312|геохимик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4294287|ССРБ тышкы сәүдә министрлыгы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127435|Бөтенрусия тышкы сәүдә академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17043277|Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of Belarus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1967977|Беларусь милли фәннәр академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-12-25
| [[Гарадзец (Быхавский районы)|Гарадзец]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-05-23
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| ''[[:d:Q3920099|Zygmunt Czechowicz]]''
| 
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1831&quot; | 1831-08-19&lt;br/&gt;1883-07-01
| [[Сурвилишки (Паставский районы)|Сурвилишки]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-10-15
| [[Малыя Бясяды]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| ''[[:d:Q3920202|Iosif Voŭk-Lievanovič]]''
| 1923
| [[галим]]
| ''[[:d:Q54888330|Польскі педагагічны тэхнікум]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q54888348|Мінскі яўрэйскі педагагічны тэхнікум]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2510915|Institute of Belarusian Culture]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13028089|Yakub Kolas Institute of Linguistics]]''&lt;br/&gt;[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q54888375|Саратаўскі педагагічны інстытут]]''&lt;br/&gt;[[Ырынбур дәүләт педагогия университеты]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-10-25
| [[Лявонавка (Пухавицкий районы)|Лявонавка]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-02
| [[Ырынбур]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| ''[[:d:Q3920223|Feliks Stackeviĉ]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q6893801|Radaškovičy Belarusian gymnasium]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-12-02
| [[Шчучын]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-06-21
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| ''[[:d:Q3920401|Siarhiej Dubinski]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[Гыйльми хезмәткәр]]
| ''[[:d:Q2510915|Institute of Belarusian Culture]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201526|Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-10-25
| [[Наройки]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-08-27
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[Левон Заяц|Левон Заятс]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q4127486|All-Russian Zemstvo Union]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q31213284|People's Commissariat for Finances of the Byelorussian SSR]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-02-19
| [[Давгинава (Вилейский районы)|Дауһинава]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-09-23
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| ''[[:d:Q3920666|Branislaŭ Epimach-Šypila]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18120029|библиофил]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2510915|Institute of Belarusian Culture]]''
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-09-16
| ''[[:d:Q4259111|Lepel County]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-06-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| ''[[:d:Q4055614|Mikhail Petrovich Avenarius]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835-09-07
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-09-04
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| ''[[:d:Q4055654|Sergei Averintsev]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39372574|protistologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-10-06
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-08-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| ''[[:d:Q4056586|Igor Rubenovich Agamirzyan]]''
| 
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-03-21
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 76
| ''[[:d:Q4056733|Valerian Agafonov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28378128|педолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-07-19
| ''[[:d:Q4259700|Lesnoi (Saint Petersburg, Russia)]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-01-27&lt;br/&gt;1955-01-28
| [[Ницца]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| ''[[:d:Q4056790|Vladimir Aggeenko]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-09-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-01-17
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| ''[[:d:Q4058091|Konstantin Azadovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2599593|гирманис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q2652597|А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q459620|German Academy for Language and Literature]]''&lt;br/&gt;[[ПЕН-клуб]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 79
| ''[[:d:Q4058202|Sergey Azbelev]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| ''[[:d:Q4059758|Rubik Hakobyan]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-12-17
| ''[[:d:Q39565|Gavar]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 81
| ''[[:d:Q4059876|Vladimir Akselrod]]''
| 
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q187333|Anichkov Palace]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-12-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 82
| ''[[:d:Q4061077|Alexey Alexandrov]]''
| 1974
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 83
| ''[[:d:Q4061098|Vladimir Aleksandrov]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-11-09
| [[Черкассы|Черкасы]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-10-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| ''[[:d:Q4061184|Jerzy Alexandrovicz]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4104075|Szkoła Główna Warszawska]]''
| data-sort-value=&quot;1819&quot; | 1819-01-03
| [[Сувалки губернасы|Сувалки гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-01-13
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| ''[[:d:Q4061617|Anatoly Alekseyev]]''
| 1952
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201458|Institute of Computational Mathematics and Mathematical Geophysics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-10-12
| ''[[:d:Q2706899|Loknyansky District]]''
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-02-17
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| ''[[:d:Q4061721|Pyotr Alekseyev]]''
| 
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-04-14
| [[Луга]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-02-06
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| ''[[:d:Q4063404|Mikhail Albov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851-11-08&lt;br/&gt;1851-11-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-06-12&lt;br/&gt;1911-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| ''[[:d:Q4063902|Vladimir Amalitsky]]''
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11424604|Җир белегече]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q58228883|Warsaw Polytechnic Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-07-01
| ''[[:d:Q4439878|Staryky]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-12-15
| [[Кисловодск]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| ''[[:d:Q4064841|Boris Vasilyevich Ananyich]]''
| 1953
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-07-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| ''[[:d:Q4065402|Aleksandr Ignatyevich Andreyev]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-06-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| ''[[:d:Q4066629|Yury Annenkov]]''
| 1871
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q4200373|Император хокук белеме укуханәсе]]''
| data-sort-value=&quot;1848&quot; | 1848-12-01
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-02-08
| 
|-
| style='text-align:right'| 92
| ''[[:d:Q4066846|Anatolij Aleksandrovič Anohin]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-06-01
| [[Гороховец|Гороховетс]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 93
| ''[[:d:Q4069097|Gregory Areshian]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-05-13
| [[Ереван]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-02
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| ''[[:d:Q4070039|Pavel Arsenyev]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-01-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 95
| ''[[:d:Q4071576|Nikolay Astafyev]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q112651335|Christian activist]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1825&quot; | 1825-03-17
| [[Екатеринослав губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906
| 
|-
| style='text-align:right'| 96
| ''[[:d:Q4073622|Nadezhda Ashcheulova]]''
| 
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-03-25
| [[Бийск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 97
| ''[[:d:Q4074697|Vitali Baganov]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-09-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 98
| ''[[:d:Q4074866|Leo Bagrow]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17488392|historian of cartography]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1734662|картограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-06-12
| [[Саликам]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-08-09
| [[Haaga|Һааг]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| ''[[:d:Q4075483|John Beyrle]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-02-11
| [[Маскигон (Мичиган)|Маскигон]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 100
| ''[[:d:Q4076395|Innokenti Balanovski]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-11-14
| [[Черкассы|Черкасы]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937&lt;br/&gt;1938
| 
|-
| style='text-align:right'| 101
| ''[[:d:Q4076493|Pyotr Balashyov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 102
| ''[[:d:Q4076995|Sergey Balukhaty]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| ''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-03-12&lt;br/&gt;1893-03-24
| [[Кәфә]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| ''[[:d:Q4077632|Bazar Baradiyn]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-06-16&lt;br/&gt;1878-06-17
| ''[[:d:Q1942536|Mogoytuy]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| ''[[:d:Q4077675|Josep (Osip) Wasilijewitsch Baranetzky]]''
| 1866
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1843&quot; | 1843-10-12
| [[Гродно губернасы]]&lt;br/&gt;[[Бялысток|Белосток]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-04-06
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| ''[[:d:Q4077860|Stepan Baranovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q1734662|картограф]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1958649|school inspector]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11875786|транспорт инженеры]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818-01-04
| [[Ярыслау губернасы|Ярыслау гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-10-17
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[Степан Бархударов]]
| 1918
| ''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;[[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-01-23
| [[Бакы]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-10-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| ''[[:d:Q4079730|O. N. Bauer]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-07-15
| 
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-05-11
| 
|-
| style='text-align:right'| 108
| ''[[:d:Q4080213|Mark Bashmakov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127592|Soviet Student Olympiads]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-03-31
| 
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[Мөхәммәтсафа Баязитов|Мөхәммәтcафа Баязитев]]
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[мөфти]]
| [[Санкт-Петербург җәмигъ мәчете|Санкт-Петербург шәһәренең җәмигъ мәчете]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3251811|Россия империясе чит ил эшләре министрлыгы]]''&lt;br/&gt;[[Нур (газета)|«Нур»]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q86682179|Mohammedan cemetery]]''&lt;br/&gt;[[Ырынбур мөселман диния нәзарәте]]
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-26
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| ''[[:d:Q4080553|Yury Begunov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-01-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| ''[[:d:Q4081861|Vyacheslav Beletsky]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[Дмитрий Беляев (1846)|Дмитрий Беляев]]
| 
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26132815|византолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан Император университеты]]
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-10-26
| ''[[:d:Q4430932|Спасск өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-03-10
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 113
| ''[[:d:Q4083477|Larisa Belyaeva]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-11-19
| [[Харьков]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 114
| ''[[:d:Q4084072|Yakiv Berdychevskyi]]''
| 1956
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6673651|әдәбиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18120029|библиофил]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15472169|иганәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-03-11
| [[Киев]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 115
| ''[[:d:Q4084084|Georgy Berdnikov]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q32361212|РСФСР Мәдәният министрлыгы]]''&lt;br/&gt;[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-06-08&lt;br/&gt;1915-06-21
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-02-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 116
| ''[[:d:Q4084940|Naum Berkovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-04-14
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 117
| ''[[:d:Q4085141|Sergey Bernshteyn]]''
| 
| [[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-01-02
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-10-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| ''[[:d:Q4085349|Yuri Berezkin]]''
| 1970
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Кунсткамера]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 119
| ''[[:d:Q4086764|Бильбасов, Пётр Алексеевич]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1834&quot; | 1834-09-23
| [[Полтава]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| 
|-
| style='text-align:right'| 120
| ''[[:d:Q4086840|Nikolay Bindyukov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-02-07
| [[Гомель өлкәсе|Һомел өлкәсе]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 121
| ''[[:d:Q4087046|Mikhail Birman]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[инженер]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-07-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 122
| ''[[:d:Q4088747|Yevgeni Bobrov]]''
| 1925
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1907198|таксанамис]]''
| [[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-03-02
| [[Тверь]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 123
| ''[[:d:Q4088845|Stefan Bobrowski]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-01-17
| ''[[:d:Q4455727|Terekhove]]''
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-04-12
| ''[[:d:Q554981|Gmina Rawicz]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q24943511|Las Łaszczyński]]''
|-
| style='text-align:right'| 124
| ''[[:d:Q4088920|Dmitry Konstantinovich Bobylev]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-11-11
| ''[[:d:Q4361999|Pechenihy]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-02-21
| 
|-
| style='text-align:right'| 125
| ''[[:d:Q4088992|Boris Bogayevsky]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 126
| ''[[:d:Q4089291|N. N. Bogdanov-Katʹkov]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10272925|agricultural engineer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-06-25
| [[Новороссийск]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| 
|-
| style='text-align:right'| 127
| ''[[:d:Q4090480|Aleksandr Boytsov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-09-19
| ''[[:d:Q29627089|Княжёво]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 128
| ''[[:d:Q4093138|Olga Bondareva]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 129
| ''[[:d:Q4093320|Adam Boniecki]]''
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q516463|һиральдис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-11-19
| ''[[:d:Q54183|Świętokrzyskie Voivodeship]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-06-24
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 130
| ''[[:d:Q4093379|Anatoly Osipovich Bonch-Osmolovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-07-10
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 131
| ''[[:d:Q4094283|Mikhail Borovitinov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-08-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| 
|-
| style='text-align:right'| 132
| ''[[:d:Q4094529|Ivan Borodin]]''
| 1869
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q112055113|Museum of Botanical Garden of V.L. Komarov Botanical Institute]]''&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847-01-18
| [[Бөек Новгород]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| ''[[:d:Q4094630|A. K. Borozdin]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-10-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 134
| ''[[:d:Q4095655|Mark Braginsky]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-12
| [[Таганрог]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 135
| ''[[:d:Q4095669|Vladimir Bradis]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-12-23&lt;br/&gt;1890-12-11
| [[Псков]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-05-23
| [[Тверь]]
|-
| style='text-align:right'| 136
| ''[[:d:Q4095807|Roman Brandt]]''
| 1875
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q860918|эсперантист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-03-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 137
| ''[[:d:Q4096091|Evgeny Braudo]]''
| 
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20198542|music historian]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-02-20&lt;br/&gt;1882-02-08&lt;br/&gt;1882-02-07
| [[Рига]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-10-17&lt;br/&gt;1940
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 138
| ''[[:d:Q4097069|Mihhail Bronštein]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-04-09
| 
|-
| style='text-align:right'| 139
| ''[[:d:Q4097099|P. Brounov]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-12-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-04-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 140
| ''[[:d:Q4097434|Boris Bryunelli]]''
| 
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q4371607|Polar Geophysical Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-03-04
| [[Новороссийск]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-08-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 141
| ''[[:d:Q4097574|Aleksandr Bryanchaninov]]''
| 1863
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1843&quot; | 1843-10-28
| ''[[:d:Q4369432|Pokrovskoïe (oblast de Vologda)]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 142
| ''[[:d:Q4097649|Nikolai Bubnov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3332711|медиевист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-01-21
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-10-02
| [[Любляна]]
|-
| style='text-align:right'| 143
| ''[[:d:Q4097652|Nicolai von Bubnov]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-08-04
| [[Һайделберг]]
|-
| style='text-align:right'| 144
| ''[[:d:Q4097690|Dmitry Bubrikh]]''
| 
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13636225|Finno-Ugrist]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-07-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 145
| ''[[:d:Q4097975|Alexander Andreyevich Budberg]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853
| [[Берлин]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-04-11
| 
|-
| style='text-align:right'| 146
| ''[[:d:Q4099004|Nikolaj Ivanovič Bulyčov]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852
| ''[[:d:Q4303548|Мосальск өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| 
|-
| style='text-align:right'| 147
| ''[[:d:Q4099620|Igor Burkin]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-12-03
| [[Брянск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 148
| ''[[:d:Q4100879|Boris Byzov]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-07-29
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-06-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| ''[[:d:Q4100910|Aleksey Bykov]]''
| 
| ''[[:d:Q2004963|numismatist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| 
|-
| style='text-align:right'| 150
| ''[[:d:Q4100952|Sergey Bykov]]''
| 
| [[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-09-21
| 
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 151
| ''[[:d:Q4101270|Boris Evseevitch Bychowsky]]''
| 1930
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-08-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 152
| ''[[:d:Q4102104|Alexander Alexandrovich Vavilov]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-05-27
| [[Рославль районы]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-10-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 153
| ''[[:d:Q4102606|Anatoly Vakar]]''
| 
| ''[[:d:Q600751|прокурор]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856
| [[Тамбов]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 154
| ''[[:d:Q4102913|Sigizmund Valk]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26709887|археограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-12-01
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-02-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 155
| ''[[:d:Q4103162|Elena Valiyavina]]''
| 
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 156
| ''[[:d:Q4104110|Dmitry Varshalovich]]''
| 
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q752129|астрофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-08-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 157
| ''[[:d:Q4104768|Olga Vasilyeva-Shvede]]''
| 1918
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2504617|раманис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2505739|испанист]]''
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-04-23&lt;br/&gt;1896-04-11
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 158
| ''[[:d:Q4104976|Illarion Vasilchikov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-04-15&lt;br/&gt;1881-08-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-06-03
| [[Баден-Баден]]
|-
| style='text-align:right'| 159
| ''[[:d:Q4105616|Irinarch Ivanovič Vvedenskij]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1813&quot; | 1813-11-21
| [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]]
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855-07-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 160
| ''[[:d:Q4105623|Nikolai Wedensky]]''
| 1879
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-04-28&lt;br/&gt;1852
| ''[[:d:Q4195781|Иванищево (Междуреченскан кӀошт)]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-09-16
| ''[[:d:Q4195781|Иванищево (Междуреченскан кӀошт)]]''
|-
| style='text-align:right'| 161
| ''[[:d:Q4107248|Konstantin Venttsel]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-11-24&lt;br/&gt;1857-12-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 162
| [[Pavel Venükov]]
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856-06-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-01-06
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 163
| [[Людмила Вербицкая]]
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-06-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 164
| ''[[:d:Q4107637|Georgy Vereysky]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-07-18
| [[Хмельницкий|Хмелнытскый]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-12-18&lt;br/&gt;1962-12-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 165
| [[Георгий Вилинбахов]]
| 
| ''[[:d:Q516463|һиральдис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 166
| ''[[:d:Q4111502|Винекен, Александр Георгиевич]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-03-20
| 
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-03-11
| 
|-
| style='text-align:right'| 167
| ''[[:d:Q4114056|Vasily Vodovozov]]''
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-10-07
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 168
| ''[[:d:Q4114848|Alexander Voznesensky]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-03-05
| [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-10-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 169
| ''[[:d:Q4123169|Anatoliy Volin]]''
| 
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-07-09
| [[Төмрек]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 170
| ''[[:d:Q4125619|Andrey Voronov]]''
| 1840
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1820&quot; | 1820&lt;br/&gt;1819
| [[Петрозаводск]]
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-11-12&lt;br/&gt;1875-11-22&lt;br/&gt;1875-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 171
| ''[[:d:Q4126430|Ivan Anatolevitsj Vostokov]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-01-04
| [[Ярославль]]
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-01-21
| 
|-
| style='text-align:right'| 172
| ''[[:d:Q4128774|David Vygodsky]]''
| 
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2505739|испанист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-09-23&lt;br/&gt;1893-09-22
| [[Гомель]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-27
| ''[[:d:Q955521|Karlag]]''
|-
| style='text-align:right'| 173
| ''[[:d:Q4131056|Dmitry Gavra]]''
| 
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4129748|School of Journalism &amp; Mass Communication]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-08-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 174
| ''[[:d:Q4131432|Nina Gagen-Torn]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-12-02&lt;br/&gt;1901-12-15&lt;br/&gt;1901-12-02&lt;br/&gt;1900-12-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-06-04&lt;br/&gt;1986-06-05
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| style='text-align:right'| 175
| ''[[:d:Q4131858|Oles Hai-Holovko]]''
| 1931
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q2621070|Kirov Plant]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5092648|Chervony Shliakh]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q577589|Dovzhenko Film Studios]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-08-12
| ''[[:d:Q4363560|Pysarivka]]''
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-08-17
| [[Сари (Британ Колумбиясе)]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| ''[[:d:Q4131962|Pavel Alexandrovich Gaydeburov]]''
| 1861
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 177
| ''[[:d:Q4131964|Pavel Gaydeburov]]''
| 1899
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q4211519|Таһиров камера театры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4242935|Gorky Drama Theatre]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1186561|Е. Вахатангов исемендәге дәүләт академия театры]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-02-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 178
| ''[[:d:Q4131985|Viktor Gaydukevich]]''
| 
| ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-11-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-10-09
| [[Kireç|Киреч]]
|-
| style='text-align:right'| 179
| ''[[:d:Q4134006|Yevgeny Garshin]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-08-27
| ''[[:d:Q4079880|Бахмут өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 180
| ''[[:d:Q4134732|Stepan Gedeonov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1816&quot; | 1816-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-09-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 181
| ''[[:d:Q4134765|Nikolai Gezekhus]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-09-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 182
| ''[[:d:Q4134890|Semyon Geychenko]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q4348414|Penaty estate]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4297822|Mikhaylovskoye Museum Reserve]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-02-01&lt;br/&gt;1903-02-14
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-08-02
| ''[[:d:Q3743663|Pushkinskiye Gory]]''
|-
| style='text-align:right'| 183
| ''[[:d:Q4135192|David Gendelev]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''
| ''[[:d:Q16679924|National Archive of the Republic of Karelia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11870060|Karjala]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-12-15
| [[Иске Русса]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-11-01
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 184
| ''[[:d:Q4135456|Alexander-Paul Henckel]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12358881|альголог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-07-20
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-04-09
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 185
| ''[[:d:Q4135459|Aron Genkin]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-12-21
| 
|-
| style='text-align:right'| 186
| ''[[:d:Q4137644|Andrey Aleksandrovich Gershun]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-12-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 187
| ''[[:d:Q4138823|Vasily Gippius]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-06-26&lt;br/&gt;1890-07-26&lt;br/&gt;1890-07-08
| ''[[:d:Q4339039|Ostrovsky Uyezd]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 188
| ''[[:d:Q4139045|Alexander Gitovich]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-03-01&lt;br/&gt;1909-03-14
| [[Смоленск]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-08-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 189
| ''[[:d:Q4139628|Gleb Viktorovitsj Glebovitsj]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-01-02
| [[Бялысток|Белосток]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-02-19
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 190
| ''[[:d:Q4139768|Vladislav Glinka]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-02-06&lt;br/&gt;1903-02-19
| [[Иске Русса]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-02-25
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 191
| [[Михаил Голенкин]]
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-02-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-06-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 192
| ''[[:d:Q4141680|Anatoly Golov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-08-16
| ''[[:d:Q4973565|Perovo]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 193
| ''[[:d:Q4142646|Gennady Goluzin]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-01-24
| [[Торжок]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 194
| ''[[:d:Q4142723|Aleksandr Goldberg]]''
| 
| [[галим]]
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-06-08
| [[Харьков]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 195
| ''[[:d:Q4142800|Vladimir Golkhovoy]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4127592|Soviet Student Olympiads]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407668|Санкт-Петербургская математическая олимпиада]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4059142|D. K. Fadeev Academic Gymnasium]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-10-18
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 196
| ''[[:d:Q4142965|Nishi Tokujirō]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847-09-04
| [[Кагосима (шәһәр)|Кагочима]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-03-13
| ''[[:d:Q11677479|Azabu-ku]]''
|-
| style='text-align:right'| 197
| ''[[:d:Q4143880|Yakov Gordin]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q2369087|Zvezda]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-12-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 198
| ''[[:d:Q4144224|Tatiana Goricheva]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q11966252|animal rights advocate]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| ''[[:d:Q16912766|Ženščina i Rossija]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-09-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 199
| ''[[:d:Q4147116|Veniamin Tsezarevitsj Goffensjefer]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-01-18
| [[Шклов|Шклоу]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-05-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 200
| ''[[:d:Q4147800|Anatoly Granberg]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-03-20
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| 
|-
| style='text-align:right'| 201
| ''[[:d:Q931059|Platon Krasnov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-04-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 202
| ''[[:d:Q931398|Dmitry Grave]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201577|Institute of Mathematics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16690189|S.P.Timoshenko Institute of Mechanics]]''
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-08-25
| [[Кириллов (шәһәр)|Кириллов]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-12-19
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| ''[[:d:Q932390|Józef Czapski]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-04-03
| [[Прага]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-01-12
| [[Ле-Мений-ле-Руа]]
|-
| style='text-align:right'| 204
| ''[[:d:Q934314|Aleksandr Aleksandrov]]''
| 1933
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-07-22
| ''[[:d:Q23842700|Volyn]]''
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-07-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 205
| ''[[:d:Q936950|Pyotr Chikhachyov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1808&quot; | 1808-08-16
| [[Гатчина]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-10-13
| [[Флоренция]]
|-
| style='text-align:right'| 206
| ''[[:d:Q938063|Rein Raud]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q323081|polyglot]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''
| ''[[:d:Q1257946|Tallinn University]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-12-21
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 207
| ''[[:d:Q938110|Oleg Kalugin]]''
| 
| ''[[:d:Q9352089|разведчик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''
| ''[[:d:Q179036|The Catholic University of America]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-09-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 208
| ''[[:d:Q940665|Vladimir Churov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q482980|автор]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-03-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 209
| ''[[:d:Q951957|Yakov Frenkel]]''
| 1918
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-02-10
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 210
| ''[[:d:Q958766|Konstantin Vaginov]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-09-21&lt;br/&gt;1899-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-04-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 211
| ''[[:d:Q959719|Rodion Kuzmin]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-11-21
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-03-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 212
| ''[[:d:Q960521|Pēteris Stučka]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28528560|communist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q482980|автор]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-07-26
| [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 213
| ''[[:d:Q964826|Lev Karakhan]]''
| 1915
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-01-20
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 214
| ''[[:d:Q965878|Aleksandr Blok]]''
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-10-20
| [[Псков]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-11-18
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 215
| ''[[:d:Q967040|Christian von Steven]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''
| ''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''
| data-sort-value=&quot;1781&quot; | 1781-01-19
| ''[[:d:Q367780|Hamina]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3353433|Vehkalahti]]''
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-04-18
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 216
| ''[[:d:Q981171|Vitaly Bianki]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q62083492|young adult author]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-01-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-06-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 217
| ''[[:d:Q983700|Leo Klejn]]''
| 
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-07-01
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 218
| ''[[:d:Q999467|Lev Shubnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-10
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 219
| ''[[:d:Q1030228|Ludvig Faddeev]]''
| 1959
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 220
| ''[[:d:Q1030307|Igor Grabar]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Третьяков галереясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4146803|State Institute for Art Studies]]''
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-03-25
| ''[[:d:Q193478|Buda]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q210205|Pest]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-05-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 221
| ''[[:d:Q1031067|János Gáll]]''
| 1958
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-07-23
| ''[[:d:Q623099|Odorheiu Secuiesc]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-06-13
| [[Клуж-Напока]]
|-
| style='text-align:right'| 222
| ''[[:d:Q1041485|Karl Ivanovich Weber]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q714838|Korean studies]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-06-05
| [[Лиепая]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-01-08
| ''[[:d:Q1988244|Niederlößnitz]]''
|-
| style='text-align:right'| 223
| ''[[:d:Q1042026|Nikolai Aleksandrovich Kozyrev]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-09-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-02-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 224
| ''[[:d:Q1082694|Christiane Hoffmann]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3398872|government spokesperson]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18190897|foreign correspondent]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2358549|press agent]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17221|spokesperson]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1155838|корреспондент]]''
| ''[[:d:Q13142918|Spiegel-Verlag]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-05-25&lt;br/&gt;1967
| [[Һамбург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 225
| ''[[:d:Q1092151|Aleksandr Lyubishchev]]''
| 1911
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4406366|Самар дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12074617|I. I. Schmalhausen Institute of Zoology]]''&lt;br/&gt;[[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4308086|Мурманская биологическая станция]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-04-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-08-31
| [[Тольятти]]
|-
| style='text-align:right'| 226
| ''[[:d:Q1105620|Tamás Katona]]''
| 1972
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2732142|статистик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12360779|демограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1162606|Hungarian State Treasury]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1243082|Ministry of Finance]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1125966|Hungarian Central Statistical Office]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-11-18
| [[Будапешт]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 227
| ''[[:d:Q1111707|Vsevolod Merkulov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q20725072|torturer]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-10-25
| [[Закаталы]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 228
| ''[[:d:Q1122136|Ilya Kormiltsev]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-09-26
| [[Екатеринбург]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-02-04
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 229
| ''[[:d:Q1125214|Miklós Köllő]]''
| 1953
| ''[[:d:Q487596|драматург]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-06-28
| ''[[:d:Q523482|Ciumani]]''
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-02-14
| 
|-
| style='text-align:right'| 230
| ''[[:d:Q1174828|David J. Dallin]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-05-24
| [[Рогачёв|Раһачоу]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-02-21
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 231
| ''[[:d:Q1189178|Victor Cherkesov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-07-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-11-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 232
| ''[[:d:Q1226662|András Osvát]]''
| 1960s
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q487596|драматург]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q23038345|википедияче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-04-19
| ''[[:d:Q674311|Kisvárda]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 233
| [[Дмитрий Клеменц]]
| 
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847-12-14&lt;br/&gt;1848-12-15
| ''[[:d:Q19638926|Горяиновка]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-01-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 234
| ''[[:d:Q1232415|Dmitri Olderogge]]''
| 
| ''[[:d:Q15936497|африканис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-05-06
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-04-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 235
| [[Дмитрий Фаддеев]]
| 1928
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[профессор]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127511|D.I. Mendeleyev All-Russian Institute for Metrology]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-06-17
| [[Юхнов]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 236
| ''[[:d:Q1234026|Dodkhudo Karamshoyev]]''
| 1960
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-05-05
| ''[[:d:Q165376|Badakhshan Province]]''&lt;br/&gt;[[Таулы Бәдәхшан автономияле вилаяте]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-01-21
| 
|-
| style='text-align:right'| 237
| ''[[:d:Q1235148|Grigory Fichtengolz]]''
| 1918
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-06-08
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 238
| ''[[:d:Q1284649|Oleksander Shulhyn]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q646136|Ukrainian Free University]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-07-30
| ''[[:d:Q4430017|Sofyne]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-03-04
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 239
| ''[[:d:Q1292226|András Sugár]]''
| 1956
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q23016178|television editor]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-05-07
| [[Будапешт]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-08-09
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 240
| ''[[:d:Q1292912|Nikolai Pokrovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q83307|министр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1268199|идари финанслар]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''
| ''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-12-12
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 241
| ''[[:d:Q1314286|András Szűcs]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-08-03
| [[Будапешт]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 242
| ''[[:d:Q1319463|Vladimir Leontyevich Komarov]]''
| 1894
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16334509|pteridologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12358881|альголог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407665|Санкт-Петербург дәүләт химия-фармацевтика университеты]]''&lt;br/&gt;[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q112055113|Museum of Botanical Garden of V.L. Komarov Botanical Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-12-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 243
| [[Виталий Мутко]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q83307|министр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-12-08
| ''[[:d:Q4248399|Kurinskaya]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 244
| ''[[:d:Q1320379|Александр Коновалов]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-06-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 245
| ''[[:d:Q1334616|Georges Baklanoff]]''
| 
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-12-23
| [[Рига]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-12-06
| [[Базел]]
|-
| style='text-align:right'| 246
| ''[[:d:Q1341219|Nina Uraltseva]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 247
| ''[[:d:Q1341741|Fyodor Shcherbatskoy]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-09-11
| [[Кельце|Келсе]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-18
| [[Бурабай (шәһәр тибындагы поселок)]]
|-
| style='text-align:right'| 248
| ''[[:d:Q1346112|Nikolai Krylenko]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15986555|chess organiser]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q9149093|альпинист]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-05-02
| ''[[:d:Q4086038|Bechteevo]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-07-29
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 249
| ''[[:d:Q1346926|Maximilian Steinberg]]''
| 
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q158852|дирижёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2490358|хореограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-07-04
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-12-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 250
| ''[[:d:Q1350290|Mikhaʾel Laiṭman]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q133485|раввин]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q44325|онтология]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-08-31
| [[Витебск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 251
| ''[[:d:Q1354525|Alexander Pypin]]''
| 
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833-04-06
| [[Сарытау]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 252
| ''[[:d:Q1365144|Mordechai Nurock]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133485|раввин]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-11-07
| [[Тукумс]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-11-08
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 253
| ''[[:d:Q1376875|Aleksandr Rogozhkin]]''
| 
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 254
| ''[[:d:Q1377569|Grigory Potanin]]''
| 
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835-09-21
| ''[[:d:Q4537791|Yamyshevo Fortress]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-06-30
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 255
| ''[[:d:Q1378553|Aleksandr Voyeykov]]''
| 
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1113838|климатолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-05-08
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 256
| ''[[:d:Q1380555|Ivan Kalyayev]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-07-06
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-05-23
| [[Шлиссельбург|Шлисселбург]]
|-
| style='text-align:right'| 257
| ''[[:d:Q1384632|Yuri Linnik]]''
| 1935
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2732142|статистик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-01-21
| [[Била Церква|Била-Серква]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-06-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 258
| ''[[:d:Q1384951|Victor Zalgaller]]''
| 1948
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-12-25
| [[Парфино районы]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-10-02
| ''[[:d:Q1589806|Lehavim]]''
|-
| style='text-align:right'| 259
| ''[[:d:Q1388808|Valentin Voloshinov]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| 
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-06-30&lt;br/&gt;1895-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-06-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 260
| ''[[:d:Q1393883|Kazimieras Būga]]''
| 1912
| ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-11-06
| ''[[:d:Q13193387|Pažiegė]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-12-02
| [[Königsberg|Көнигсберг]]
|-
| style='text-align:right'| 261
| ''[[:d:Q1396733|Feodor Levinson-Lessing]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28378128|педолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q723682|dean]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-10-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 262
| ''[[:d:Q1397000|Pyotr Yershov]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1815&quot; | 1815-02-22
| ''[[:d:Q28523516|Ershovo]]''
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-08-18
| [[Тубыл]]
|-
| style='text-align:right'| 263
| [[Николай Катанов]]
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2004963|numismatist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]&lt;br/&gt;[[Казан руханилар академиясе]]
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-05-18&lt;br/&gt;1862-05-06
| [[Янәсәй губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-03-09&lt;br/&gt;1922-03-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 264
| ''[[:d:Q1397496|Orest Khvolson]]''
| 1873
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q752129|астрофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-11-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 265
| ''[[:d:Q1398142|Nikolai Yadrintsev]]''
| 
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-10-18&lt;br/&gt;1842-10-31
| [[Омск]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-06-07&lt;br/&gt;1894-06-20
| [[Барнавыл]]
|-
| style='text-align:right'| 266
| ''[[:d:Q1461518|Jonas Kriščiūnas]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q852389|умартачылык]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-01-05
| ''[[:d:Q853948|Marijampolė County]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-07-02
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 267
| ''[[:d:Q1485118|Alexander Bastrykin]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2577002|Investigative Committee of Russia]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-08-27
| [[Псков]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 268
| ''[[:d:Q1498048|Algimantas Dziegoraitis]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-05-24
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-10-23
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 269
| ''[[:d:Q1500300|Nikolai Kochin]]''
| 1925
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 270
| ''[[:d:Q1509172|Georgy Oppokov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-01-24
| [[Сарытау]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 271
| ''[[:d:Q1511389|Gerhard Brendler]]''
| 1957
| ''[[:d:Q17489339|Яңа вакыт тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q37868118|дәрәслекләр авторы]]''
| ''[[:d:Q149481|Яурупа Виадрина үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q49738|Берлин фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-20
| [[Фойтка]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-05-31
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 272
| ''[[:d:Q1517429|Oleg Shein]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q482980|автор]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-03-21
| [[Әстерхан]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 273
| ''[[:d:Q1519084|Yury Vartanov]]''
| 
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-04-10
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 274
| [[Григорий Бройдо]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-11-07&lt;br/&gt;1885
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-05-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 275
| [[Люциан Климович]]
| 
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-09-22
| [[Казан]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-07-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 276
| ''[[:d:Q1578086|Hans-Peter Müller]]''
| 
| ''[[:d:Q674426|куратор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15983985|классик археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q576074|Museum of Antiquities of the University of Leipzig]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| ''[[:d:Q1450227|Kolba]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 277
| ''[[:d:Q1650282|Garegin Nzhdeh]]''
| 
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q989678|fedayeen]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-01-01
| [[Гүзнүт]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-12-21
| ''[[:d:Q240549|Vladimir Central Prison]]''
|-
| style='text-align:right'| 278
| ''[[:d:Q1653009|Nikolai Naumov]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-05-28&lt;br/&gt;1838-05-16
| [[Тубыл]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-12-22&lt;br/&gt;1901-12-10
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 279
| ''[[:d:Q1655206|Aleksandr Moskalev]]''
| 
| [[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-11-16
| [[Валуйки]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-01-03
| 
|-
| style='text-align:right'| 280
| ''[[:d:Q1657690|Igor Frenkel]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]''&lt;br/&gt;[[Yel universitetı|Йель университеты]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-04-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 281
| ''[[:d:Q1657806|Igor Pawlowitsch Smirnow]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q835440|University of Konstanz]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 282
| ''[[:d:Q1676007|Ivan Evdokimov]]''
| 
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864380|биограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-01-22
| [[Кронштадт]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-08-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 283
| ''[[:d:Q1685310|Alexander Chanoch]]''
| 
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''
| ''[[:d:Q156725|Һамбург университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1201789|German-Japanese society]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-07-12
| ''[[:d:Q170456|Прыпьять]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 20th century&lt;br/&gt;1934
| 
|-
| style='text-align:right'| 284
| ''[[:d:Q1694920|Xhelil Gjoni]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-11-03
| ''[[:d:Q54978144|Maqellarë]]''
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-02
| 
|-
| style='text-align:right'| 285
| ''[[:d:Q1696378|Сергей Николай улы Лазарев]]''
| 
| ''[[:d:Q3363630|parapsychologist]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2917466|psychic]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-09-04
| [[Ейск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 286
| ''[[:d:Q1702987|Jonas Kubilius]]''
| 1951
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-07-27
| ''[[:d:Q11218991|Fermos]]''
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-10-30
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 287
| ''[[:d:Q1789298|Sergei Borisovitch Krylov]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-11-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 288
| ''[[:d:Q1797443|Kārlis Ducmanis]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-11-10
| ''[[:d:Q11122280|Branti Parish]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-08-20
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| style='text-align:right'| 289
| ''[[:d:Q1810452|Nikolai Vinnichenko]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-04-10
| ''[[:d:Q2466428|Shemonaikha District]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 290
| ''[[:d:Q1816988|Mikhail Slonimsky]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-07-20&lt;br/&gt;1897-08-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-10-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 291
| ''[[:d:Q1819399|Leonid Radin]]''
| 1888
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-08-09
| [[Чаплыгин (шәһәр)|Чаплыгин]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-03-16
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 292
| ''[[:d:Q1873914|Ludmila Thomas]]''
| 
| ''[[:d:Q17489339|Яңа вакыт тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17504989|historian of Eastern Europe]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-11-17
| [[Кемерово]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 293
| [[Владимир Бурцев|Владимир Бурсев]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-11-17
| [[Форт-Шевченко]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08-21
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 294
| ''[[:d:Q1902663|Nikolay Mikhaylovich Karinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-04-03&lt;br/&gt;1873-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-12-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 295
| ''[[:d:Q1930289|Mikhail Budyko]]''
| 
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1113838|климатолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4146795|State Hydrological Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-01-20
| [[Гомель]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 296
| ''[[:d:Q1932854|Mihkel Pung]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q806798|банкир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-10-19
| ''[[:d:Q18623587|Vana-Põltsamaa Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-10-11
| ''[[:d:Q4412515|Sevurallag]]''
|-
| style='text-align:right'| 297
| [[Александр Введенский]]
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-11-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-19
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 298
| ''[[:d:Q1958395|Dmitri Konovalov]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856-03-10
| [[Екатеринослав губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 299
| ''[[:d:Q1959285|Vasily Kachalov]]''
| 
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q840812|Мәскәү сәнгать театры]]''
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-01-30
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 300
| ''[[:d:Q1961179|Dmitry Filosofov]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-04-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-08-04
| ''[[:d:Q745059|Отвотск]]''
|-
| style='text-align:right'| 301
| ''[[:d:Q4148022|Grigory Grauerman]]''
| 
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921
| [[Алмания|Германия]]
|-
| style='text-align:right'| 302
| ''[[:d:Q4148372|Ivan Greaves]]''
| 
| ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-05-04
| ''[[:d:Q4087197|Biryuchensky uyezd]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 303
| ''[[:d:Q4148825|Anatoly Greshnevikov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-08-29
| ''[[:d:Q27147977|Krasnodubrovsky, Zavyalovsky District, Altai Krai]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 304
| ''[[:d:Q4149233|Aleksandr Grigoryev]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q726762|Рус география җәмгыяте]]''
| data-sort-value=&quot;1848&quot; | 1848-11-14
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-10-25
| 
|-
| style='text-align:right'| 305
| ''[[:d:Q4149265|Vasily Vasilyevich Grigoryev]]''
| 
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1816&quot; | 1816-03-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-12-19
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
|-
| style='text-align:right'| 306
| ''[[:d:Q4151770|Matvey Gukovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-02-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 307
| ''[[:d:Q4151773|Grigory Gukovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-04-19&lt;br/&gt;1902-05-01
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 308
| ''[[:d:Q4152540|Yelena Guryeva]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-08-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 309
| ''[[:d:Q4152723|Natalya Guseva]]''
| 1940
| ''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| ''[[:d:Q4239624|Red Triangle Factory historical site]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q112033468|Red Triangle]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-03-08
| ''[[:d:Q7224810|Mykhailivka-Rubezhivka]]''
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-04-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 310
| ''[[:d:Q4153077|Alexander Gutsan]]''
| 
| [[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-07-06
| ''[[:d:Q51004|Siversky]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 311
| ''[[:d:Q4153778|Konstantin Davydov]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-12-30
| [[Зубцов]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-06-21
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 312
| ''[[:d:Q4155254|Abdulla Daudov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-12-03
| [[Җәлал-Абад өлкәсе|Җәлалабад өлкәсе]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 313
| ''[[:d:Q4157484|Mikhail Demidov]]''
| 
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-11-20
| [[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-10-07
| [[Шлиссельбург|Шлисселбург]]
|-
| style='text-align:right'| 314
| ''[[:d:Q4157617|Nina Demme]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13382749|polar explorer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-01-24
| [[Кострома]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 315
| ''[[:d:Q4158901|Konstantin Derzhavin]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-02-05&lt;br/&gt;1903-01-23
| [[Батум]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 316
| ''[[:d:Q4160803|Edmund Dzierżyński]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-05-15
| [[Ашмяны]]
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882
| [[Вильно губернасы]]
|-
| style='text-align:right'| 317
| ''[[:d:Q4163057|Ivan Dmitrjukov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-12-20
| ''[[:d:Q4264178|Likhvinsky Uyezd]]''
| No/unknown value
| [[Россия империясе]]
|-
| style='text-align:right'| 318
| ''[[:d:Q4163124|Eduard Dneprov]]''
| 1961
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-12-10
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-02-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 319
| ''[[:d:Q4164956|Arkady Dolinin]]''
| 
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-04-23&lt;br/&gt;1880-05-05
| ''[[:d:Q4301468|Monastyrshchina]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-08-21&lt;br/&gt;1968-08-23
| ''[[:d:Q2541893|Toksovo]]''
|-
| style='text-align:right'| 320
| ''[[:d:Q4165803|Viktor Alekseyevich Dombrovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-09-30
| [[Ростов]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-02-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 321
| ''[[:d:Q4167446|Yuliya Kondakova]]''
| 
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 322
| ''[[:d:Q4168016|Arvid Drezen]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q723682|dean]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900
| [[Лиепая]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 323
| ''[[:d:Q4168108|Alexander von Drenteln]]''
| 
| ''[[:d:Q715222|lady-in-waiting]]''&lt;br/&gt;[[офицер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-05-14
| [[Вологда губернасы|Вологда гөбернәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 324
| ''[[:d:Q4170474|Viktor Dulov]]''
| 1952
| [[галим]]
| [[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201751|РФА СБ гамәли һәм назари механика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201456|Institute of Computational Modeling]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-06-14
| [[Благовещенск]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-08-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 325
| ''[[:d:Q4171866|Mikhail Dyakonov]]''
| 1880
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4138506|gymnase M.N. Stoyunina]]''
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856-01-12
| [[Екатеринбург]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-08-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 326
| ''[[:d:Q4171878|Nina Dyakonova]]''
| 1937
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 327
| ''[[:d:Q4173441|Βασίλι Γιαβστράτοφ]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-01-30
| ''[[:d:Q4169722|Dubrovka]]''
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-11-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 328
| ''[[:d:Q4174050|Ernst Jedliczka]]''
| 
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q486748|пианист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2675537|music teacher]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855-06-05
| [[Полтава]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-08-03
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 329
| ''[[:d:Q4176466|Sergey Yermakov]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-12-09
| [[Луганск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 330
| ''[[:d:Q4176582|Mikhail Yermolayev]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3546255|океанолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-12-16&lt;br/&gt;1905
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 331
| ''[[:d:Q4176641|Nikolay Sergeyevich Yermolov]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-09-28
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-01-22
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 332
| ''[[:d:Q4177004|Igor Yeryomin]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-04-05&lt;br/&gt;1904-04-18
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 333
| ''[[:d:Q4178252|Lyudmila Zharkova]]''
| 
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q189010|нотариус]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-09-03
| [[Петрозаводск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 334
| ''[[:d:Q4178364|Zhautilov Primbek]]''
| 1941
| [[математик]]
| [[Абай исемендәге Казакъ милли педагогика университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1534138|National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-05-11
| ''[[:d:Q31195711|Districte de Kounrad]]''
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-05-15
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 335
| [[Александр Жданов (1904)]]
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-08-01
| [[Вологда губернасы|Вологда гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 336
| ''[[:d:Q4179192|Vladimir Zheltyannikov]]''
| 1984
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-07-30
| [[Днипро]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 337
| ''[[:d:Q4179314|Vladimir Zhemchuzhnikov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1830&quot; | 1830-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-11-06
| [[Ментона]]
|-
| style='text-align:right'| 338
| ''[[:d:Q4180525|Aleksey Zhirmunsky]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-10-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-10-20
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 339
| ''[[:d:Q4181076|Ivan Zhongolovich]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-02-08
| [[Гродно|Һродна]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 340
| ''[[:d:Q4181863|Yevgeniya Zhurbina]]''
| 
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-11-19
| [[Гомель]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| 
|-
| style='text-align:right'| 341
| ''[[:d:Q4182741|Juriy Michaylovitsj Zabrodin]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q4304064|Мәскәү дәүләт психология һәм педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-12-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 342
| ''[[:d:Q4182775|Vladimir Zabugin]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-06-21
| ''[[:d:Q905431|Pargolovo]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-09-14
| [[Трентино-Альто-Адиҗе]]
|-
| style='text-align:right'| 343
| ''[[:d:Q4185893|Alexander Zamorzaev-Orleanskiy]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-01-23&lt;br/&gt;1927-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-11-01
| [[Кишинёв]]
|-
| style='text-align:right'| 344
| ''[[:d:Q4186033|Egor Zamyslovskiy]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4360215|institut d'histoire et de philologie de Saint-Pétersbourg]]''
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-06-06
| [[Гродно|Һродна]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-05-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 345
| [[Александр Западов]]
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-01-23
| [[Кронштадт]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-09-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 346
| [[Николай Зарубин]]
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-07-18
| [[Уфа]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 347
| ''[[:d:Q4188796|Boris Petrowitsch Sachartschenja]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-05-01
| [[Орша]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-04-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 348
| ''[[:d:Q4188818|Alexander Nikolajewitsch Sacharjewski]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 349
| [[Борис Збарский]]
| 
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-07-14
| [[Каманича]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-10-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 350
| ''[[:d:Q4189549|Dmitriy Ivanovitsj Zverev]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862
| [[Заринск]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 351
| ''[[:d:Q4191269|Valery Zemskov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829999|культуролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-28
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-09-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 352
| ''[[:d:Q4191302|Izaly Zemtsovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| [[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-02-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 353
| ''[[:d:Q4191601|Ruth Aleksandrovna Zernova]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-02-15&lt;br/&gt;1918-02-15
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-11-15
| [[Иерусалим|Котдус]]
|-
| style='text-align:right'| 354
| ''[[:d:Q4191765|Fyodor Zigel]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-12-04
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-02-08
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 355
| ''[[:d:Q4191879|Ilya Silberstein]]''
| 1926
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''
| ''[[:d:Q4263819|Literaturnoe nasledstvo]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-03-11
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-05-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 356
| ''[[:d:Q4192133|Lev Zinder]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47491160|phonetician]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q46163584|phonologist]]''
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 357
| ''[[:d:Q4193922|Vilgelm Zorgenfrey]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q4193427|Toison d'or]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15628820|Russian Mind]]''
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-08-30
| [[Аккирмән]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 358
| ''[[:d:Q4194358|Vladimir Zubov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-04-14
| [[Кашира]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-10-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 359
| ''[[:d:Q4194369|Konstantin Zubov]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-09-08
| [[Базарлы Сызган]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 360
| ''[[:d:Q4194921|Yuri Zytsar]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12257594|Basque linguistics]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-14
| [[Самар]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 361
| ''[[:d:Q4196966|Mikhaïl Feodosievich Ivakhnenko]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-09-30
| [[Смоленск]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-07-10
| [[Раменское]]
|-
| style='text-align:right'| 362
| [[Алексей Ильинский]]
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-05-20
| [[Сарапул]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-10-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 363
| ''[[:d:Q4202948|Olimpiad Ioffe]]''
| 
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-01-22
| [[Сынельныкове|Сынелныкове]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-04-08
| [[Фармингтон (Коннектикут)|Фармингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 364
| ''[[:d:Q4203531|Andrey Isayev]]''
| 
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851-10-19
| ''[[:d:Q4446427|Surazhsky Uyezd]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 365
| ''[[:d:Q4207106|Moisey Kagan]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-05-18
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 366
| ''[[:d:Q4207662|Dmitry Kazanli]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| 
|-
| style='text-align:right'| 367
| [[Николай Калитин]]
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-03-29
| ''[[:d:Q16023110|Syrkovitsy]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 368
| ''[[:d:Q4210209|Юрий Калмыков]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-01-01
| [[Черкесск]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-01-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 369
| ''[[:d:Q4215746|Svetlana Karpinskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| ''[[:d:Q4407688|Питырбур дәүләт кәмит театры]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 370
| ''[[:d:Q4215802|Georgy Karpov]]''
| 
| [[офицер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-06-07&lt;br/&gt;1898-05-25
| [[Кронштадт]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-12-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 371
| [[Наталья Карпович]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 372
| ''[[:d:Q4216361|Anna Kartsova]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-05-30
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 373
| ''[[:d:Q4216773|Kassian]]''
| 
| ''[[:d:Q842781|hegumen]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q831474|presbyter]]''&lt;br/&gt;[[Әрхәрәй|япискеп]]
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-03-12&lt;br/&gt;1892-02-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-02-04
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 374
| ''[[:d:Q4217854|Isidor Katsnelson]]''
| 1931
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-09-22&lt;br/&gt;1910-10-05
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-03-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 375
| ''[[:d:Q4219751|Stanislav Kesayev]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-07-16
| [[Дигора]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-07-15
| 
|-
| style='text-align:right'| 376
| ''[[:d:Q4221116|Vladilen Evgenevich Kipyatkov]]''
| 1971
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-09-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 377
| ''[[:d:Q4221435|Ivan Petrovich Kirilov]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821
| [[Яулытора]]
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-09-11
| [[Арзамас]]
|-
| style='text-align:right'| 378
| ''[[:d:Q4221786|Anatoly Kirpichnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-10-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 379
| ''[[:d:Q4222028|Aleksey Kiselyov]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 380
| ''[[:d:Q4223232|Lev Kleynbort]]''
| 1901
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-10-27
| [[Капыль]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-11-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 381
| ''[[:d:Q4224300|Nikita Kluge]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-27
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 382
| ''[[:d:Q4224742|Isay Knorozovsky]]''
| 
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858
| [[Гродно|Һродна]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914
| 
|-
| style='text-align:right'| 383
| ''[[:d:Q4225103|Vera Nikolaevna Kobets]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 384
| ''[[:d:Q4225393|Boris Kovalenko]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-01-16
| 
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-09-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 385
| ''[[:d:Q4225541|Mikhail Kovalchuk]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1794356|&quot;Курчатов институты&quot; илкүләм тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 386
| ''[[:d:Q4225547|Юрий Ковальчук]]''
| 1974
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1979607|финансист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q806798|банкир]]''&lt;br/&gt;[[эшкуар]]
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-07-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 387
| [[Сергей Ковалёв (1886)|Сергей Ковалёв]]
| 
| ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-09-13
| [[Зур Куганак|Олы Куганак]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-11-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 388
| ''[[:d:Q4226249|Qairat Qojamjarov]]''
| 
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-03-24
| [[Тараз]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 389
| ''[[:d:Q4226400|Cyril Kozhurin]]''
| 1994
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-07-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 390
| ''[[:d:Q4226616|Aleksandr Kozintsev]]''
| 1968
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| [[Кунсткамера]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 391
| [[Михаил Козлов (1936)|Михаил Козлов]]
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-04-12
| [[Асан (Шомырша районы)|Асан]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-09-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 392
| ''[[:d:Q4226886|Boris Kozlovsky]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-09-08
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 393
| ''[[:d:Q4227089|Nikolay Nikolaevitsj Kozmin]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-02-23
| [[Красноярск]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-08-21
| [[Иркутск]]
|-
| style='text-align:right'| 394
| ''[[:d:Q4228594|Sergej Kolotov]]''
| 1883
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4295040|Минный офицерский класс]]''
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| No/unknown value
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| style='text-align:right'| 395
| ''[[:d:Q4228638|Aleksandr Kolpakidi]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-01-02
| [[Стәрлетамак]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 396
| ''[[:d:Q4228691|Diodor Kolpinskiy]]''
| 
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-11-10
| [[Псков]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-07-08
| [[Täncin|Тиәнҗин]]
|-
| style='text-align:right'| 397
| ''[[:d:Q4228758|Yakov Kolubovskiy]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-10-07
| [[Һлухив]]
| No/unknown value
| [[Нижын]]
|-
| style='text-align:right'| 398
| ''[[:d:Q4230556|Eduard Kondratov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-07-23
| [[Могилёв]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-11-09
| [[Самар]]
|-
| style='text-align:right'| 399
| ''[[:d:Q4230585|Aleksandr Kondratyev]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-05-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-05-26
| ''[[:d:Q1816652|Nyack]]''
|-
| style='text-align:right'| 400
| ''[[:d:Q4230970|Stefan Konovalenko]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-04-10
| ''[[:d:Q4175177|Ельбузд]]''
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-12-23
| [[Самар]]
|-
| style='text-align:right'| 401
| ''[[:d:Q1961977|Mikhail Artamonov]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-11-23
| ''[[:d:Q19980410|Vygolovo]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-07-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 402
| ''[[:d:Q1962049|Lev Karsavin]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3332711|медиевист]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-12-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-07-12&lt;br/&gt;1952-07-20
| [[Абезь (Инта авыл җирлеге)]]
|-
| style='text-align:right'| 403
| ''[[:d:Q1962784|Dmitri Svetozarov]]''
| 1974
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 404
| ''[[:d:Q1962873|Peter Badmayev]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851&lt;br/&gt;1841
| [[Бурятия]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-07-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 405
| ''[[:d:Q1963470|Mikhail Lozinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-07-08&lt;br/&gt;1886-07-20&lt;br/&gt;1886-07-18
| [[Гатчина]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-01-31&lt;br/&gt;1955-11-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 406
| [[Даниил Мордовцев]]
| 1854
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q14917718|Ministry of the Means of Communication of the Russian Empire]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3739034|Ministry of Internal Affairs (Russian Empire)]]''
| data-sort-value=&quot;1830&quot; | 1830-12-07
| ''[[:d:Q3702213|Даниловка]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-06-10
| [[Кисловодск]]
|-
| style='text-align:right'| 407
| ''[[:d:Q1972743|Orest Miller]]''
| 
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833-08-04
| ''[[:d:Q191106|Һаапсалу]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 408
| ''[[:d:Q1973194|Evgeny Rukhin]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q22343478|collagist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-02
| [[Сарытау]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 409
| ''[[:d:Q1974064|Boris Bazilevsky]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-06-07
| [[Каманича]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-02-24
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 410
| ''[[:d:Q1974242|Viktar Borkowski]]''
| 
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-01-06
| [[Минск]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-12-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 411
| ''[[:d:Q1976189|Ivane Beritashvili]]''
| 
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-12-29
| ''[[:d:Q5214122|Vejini]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-12-29
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 412
| ''[[:d:Q1976970|Aleksandr Tolmachev]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 413
| ''[[:d:Q1984160|Ngarikutuke Tjiriange]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q83307|министр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-12
| ''[[:d:Q953068|Көньяк-Көнбатыш Африка (1915-1990)]]''
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-06-23
| ''[[:d:Q3935|Виндһук]]''
|-
| style='text-align:right'| 414
| [[Павел Прокконен]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-07-16
| [[Суоярви районы]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-07-18
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 415
| ''[[:d:Q1986805|Mircea Druc]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4461829|tractor driver]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-07-25
| [[Почиумбыуци (Рышкани)]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 416
| ''[[:d:Q1990021|Михаил Попов]]''
| 1917
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q280791|Hryshko National Botanical Garden]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-04-17
| [[Вольск]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 417
| ''[[:d:Q1990696|Nikolay Shanin]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-05-26
| [[Псков]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-09-17
| 
|-
| style='text-align:right'| 418
| ''[[:d:Q1995744|Aleksandr Nikitenko]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1804&quot; | 1804-03-12
| ''[[:d:Q4308994|Moukhouderovka]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-07-21
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
|-
| style='text-align:right'| 419
| ''[[:d:Q1996730|Georges Gurvitch]]''
| 
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q273631|Югары тикшеренүләр гамәли мәктәбе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-11-01
| [[Новороссийск]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-12-12
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 420
| ''[[:d:Q1997159|Alexey Lushnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-06-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 421
| ''[[:d:Q2000168|Ivan Kondakov]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-10-08
| [[Вилюйск]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-14
| ''[[:d:Q213071|Элва]]''
|-
| style='text-align:right'| 422
| ''[[:d:Q2019237|Oleg Viro]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18663426|тополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1075148|Риверсайдтагы Калифорния университеты]]''&lt;br/&gt;[[Уппсала университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 423
| ''[[:d:Q2019660|Vasily Abaev]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16832248|иранист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16312408|итимулыг]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-12-02
| ''[[:d:Q3649174|Kobi]]''
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-03-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 424
| ''[[:d:Q2022739|Alexander Skabichevsky]]''
| 1861
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864380|биограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-09-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-01-11
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
|-
| style='text-align:right'| 425
| ''[[:d:Q2024033|Ivan Sollertinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-11-20
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-02-11
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 426
| ''[[:d:Q2029643|Nikolai Levichev]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-05-28
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 427
| ''[[:d:Q2035887|Anton Budilovich]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4360215|institut d'histoire et de philologie de Saint-Pétersbourg]]''
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-06-05
| ''[[:d:Q13426245|Гродно өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 428
| ''[[:d:Q2046788|Gury Kolosov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[инженер]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-08-12
| ''[[:d:Q29567928|Ustye]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 429
| ''[[:d:Q2053382|Vladimir Ivanow]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-06-01
| [[Тәһран]]
|-
| style='text-align:right'| 430
| ''[[:d:Q2054910|Yuri M. Marusik]]''
| 
| ''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q482980|автор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| ''[[:d:Q4201428|Institute of Biological Problems of the North]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-05-13
| ''[[:d:Q997512|Сарны]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 431
| ''[[:d:Q2061322|Paul Mintz]]''
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-06-30
| [[Даугавпилс]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| [[Канск]]
|-
| style='text-align:right'| 432
| ''[[:d:Q2064669|Pavel Winternitz]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| [[Monreal universitetı|Монреаль университеты]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-07-25
| [[Прага]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-02-13
| [[Монреаль]]
|-
| style='text-align:right'| 433
| ''[[:d:Q2065003|Pavel Petrovich Korovkin]]''
| 1936
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4210420|Константин Эдуардович Циолковский исемендәге Калуга дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-07-09
| [[Весьегонск]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-08-11
| [[Калуга]]
|-
| style='text-align:right'| 434
| ''[[:d:Q2067228|Andrei Famintsyn]]''
| 1857
| ''[[:d:Q15924544|lichenologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835-06-29
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-12-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 435
| ''[[:d:Q2072633|Jeyhoun Bey Hajibeyli]]''
| 1917
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-02-03
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-22
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 436
| ''[[:d:Q2075202|Yury Mochanov]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-11-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-10-20
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 437
| ''[[:d:Q2079293|Peter Potemkine]]''
| 1910
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-04-20
| [[Орёл]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-10-21
| ''[[:d:Q171689|12th arrondissement of Paris]]''
|-
| style='text-align:right'| 438
| ''[[:d:Q2079726|Vasil Zlatarski]]''
| 
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15632632|ипиграфис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-11-14&lt;br/&gt;1866-11-27
| [[Veliko Tırnovo|Велико-Тырново]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-12-15
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 439
| ''[[:d:Q2081158|Ali bey Huseynzade]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-02-24
| [[Салиян]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-03-17
| [[Ускүдар|Өскетар]]
|-
| style='text-align:right'| 440
| ''[[:d:Q2092187|Dimitar Blagoev]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856-06-14
| ''[[:d:Q3396096|Vasileiada]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-05-07
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 441
| ''[[:d:Q2094593|Pyotr Tkachev]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844-07-11
| ''[[:d:Q130468028|Sivtsovo]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-01-04
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 442
| ''[[:d:Q2098675|Platon Dmitriyevich Morozov]]''
| 
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| 
|-
| style='text-align:right'| 443
| ''[[:d:Q2150090|Branislaw Tarashkyevich]]''
| 1916
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-01-20
| ''[[:d:Q15057340|Mačiuliškės]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-11-29
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 444
| ''[[:d:Q2233555|Kang Yŏng-sŏp]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-15
| [[Пхеньян]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-01-21
| [[Пхеньян]]
|-
| style='text-align:right'| 445
| ''[[:d:Q2271209|Zenon Borevich]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-11-07
| ''[[:d:Q4446764|Susly]]''
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 446
| ''[[:d:Q2280388|Михаил Пиотровский]]''
| 1967
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-12-09
| [[Ереван]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 447
| ''[[:d:Q2292798|Vladimir Lossky]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-05-26
| [[Гөттинген]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-02-07
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 448
| ''[[:d:Q2299216|Solomon Ginzburg]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-09-25
| [[Екабпилс]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 449
| ''[[:d:Q2330554|Afu Agbaria]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хирург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-05-13
| ''[[:d:Q168245|Umm al-Fahm]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 450
| ''[[:d:Q2342198|Elbazduko Britayev]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17351648|гәҗит мөхәррире]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-03-22
| ''[[:d:Q4154173|Dællаgqæw]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-09-25
| [[Владикавказ]]
|-
| style='text-align:right'| 451
| ''[[:d:Q2355556|Nikolai Uspensky]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1837&quot; | 1837-05-31
| ''[[:d:Q111987522|Stupino (rejon jefriemowski)]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-10-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 452
| ''[[:d:Q2367098|Nikolai Garin-Mikhailovsky]]''
| 1872
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[инженер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-02-08&lt;br/&gt;1852-02-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-11-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 453
| [[Михаил Каргер]]
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-05-17
| [[Казан]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-08-26&lt;br/&gt;1976-08-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 454
| ''[[:d:Q2374943|Vsevolod Krestovsky]]''
| 1861
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-02-11
| ''[[:d:Q4276727|Mala Berezianka]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-01-18
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 455
| ''[[:d:Q2379482|Gabriel Sundukian]]''
| 1850
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q6996689|Нерсисән мәктәбе]]''
| data-sort-value=&quot;1825&quot; | 1825-07-11
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-03-29
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 456
| ''[[:d:Q2380885|Fabijan Akinčyc]]''
| 
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q13031732|Наперад (1929)]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-01-20
| ''[[:d:Q29897865|Akinchytsy]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-03-07
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 457
| ''[[:d:Q2380948|Dmitrii Nikolaevich Taliev]]''
| 1930
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q138786470|Байкальская лимнологическая станция АН СССР]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-05-28
| [[Ылыч (шәһәр)|Ылыс]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-06-02&lt;br/&gt;1952-07-02
| 
|-
| style='text-align:right'| 458
| ''[[:d:Q2383086|Dmitry Manuilsky]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-09-21
| ''[[:d:Q4411327|Sviatets]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-20
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 459
| ''[[:d:Q2390830|Theodore Komisarjevsky]]''
| 
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| ''[[:d:Q4453432|Nezlobin Theatre]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1369676|Мәскәүнең Кече театры]]''&lt;br/&gt;[[Зур театр]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4335342|Zimin Opera]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4453447|ХПСРО театры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q523926|Кыйрал драматик сынлы сәнгать академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-05-23
| [[Венеция]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-04-17
| [[Дериан (Коннектикут)|Дериан]]
|-
| style='text-align:right'| 460
| ''[[:d:Q2395866|Józef Łukaszewicz]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-12-01&lt;br/&gt;1863-12-13
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-10-19
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 461
| ''[[:d:Q2405007|Abdurrahim bey Hagverdiyev]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-05-17
| [[Агбулаг (Шуша)]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-12-11
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 462
| ''[[:d:Q2405503|Lyudmila Shiryayeva]]''
| 
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 463
| ''[[:d:Q2419891|Apollon Maykov]]''
| 1841
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q136842174|translator of Adam Mickiewicz]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821-05-23
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-03-08&lt;br/&gt;1897-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 464
| ''[[:d:Q2429386|Oskar Awejde]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1837&quot; | 1837
| ''[[:d:Q1351046|Мариямполе]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-10-20
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| style='text-align:right'| 465
| ''[[:d:Q2442624|Nikolai Tchaikovsky]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1850&quot; | 1850-12-26
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-04-30
| ''[[:d:Q54961|Harrow]]''
|-
| style='text-align:right'| 466
| ''[[:d:Q2443988|Heorhii Narbut]]''
| 
| ''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-03-09
| ''[[:d:Q4313084|Narbutivka]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-05-23
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 467
| ''[[:d:Q2470746|Andrey Semyonov-Tyan-Shansky]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-06-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 468
| ''[[:d:Q2476248|Ulrich Langer]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q682739|Johannes Kepler University Linz]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-08-17
| ''[[:d:Q57951|Marienberg]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 469
| ''[[:d:Q2476621|Ulrich Schmid]]''
| 
| [[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Берн университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q673354|Санкт-Галлен университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-10-23
| [[Tsürix|Сүрих]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 470
| ''[[:d:Q2493557|Vladimir Pashuto]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3332711|медиевист]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-04-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-06-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 471
| ''[[:d:Q2494905|Timofey Florinskiy]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-10-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-05-02
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 472
| ''[[:d:Q2496642|Uno Lõhmus]]''
| 
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''&lt;br/&gt;[[Awrupa keşe xoquqları mäxkämäse]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1514159|Supreme Court of Estonia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1518827|European Court of Justice]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-10-30
| ''[[:d:Q819395|Мыйзакүла]]''
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-08-07
| 
|-
| style='text-align:right'| 473
| ''[[:d:Q2498733|Elena Pitieva]]''
| 1972
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q4201663|Institute of Applied Astronomy]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 474
| ''[[:d:Q2503315|Aleksandr Nelidov]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q121998|илче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835-06-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-09-05
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 475
| ''[[:d:Q2512675|Nikolai Knipovich]]''
| 1885
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16271261|malacologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3546255|океанолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-03-25
| ''[[:d:Q1292442|Suomenlinna]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 476
| ''[[:d:Q2543102|Vladimir Veydle]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-08-05
| [[Клиши]]
|-
| style='text-align:right'| 477
| ''[[:d:Q2559965|Vera Faddeeva]]''
| 1930
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-09-20
| [[Тамбов]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 478
| ''[[:d:Q2585552|Serguei Krasnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-09-10
| 
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-03-19
| 
|-
| style='text-align:right'| 479
| ''[[:d:Q2586864|Krste Misirkov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-11-18
| ''[[:d:Q2478944|Pella]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-06-26&lt;br/&gt;1926-07-26
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 480
| ''[[:d:Q2587171|Vladimir Senilov]]''
| 
| [[композитор]]
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-07-21
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 481
| ''[[:d:Q2587223|Vladimir Bok]]''
| 1872
| ''[[:d:Q1350189|египтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15974789|coptologist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1850&quot; | 1850-08-09
| [[Хвалын өязе]]
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-05-16
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 482
| ''[[:d:Q2587331|Vladimir Gribov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-03-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-08-13
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 483
| ''[[:d:Q2589706|Ilya Avramenko]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-07-18&lt;br/&gt;1907-07-31
| ''[[:d:Q4512388|Volodkova Divytsia]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 484
| ''[[:d:Q2601950|Yuri Zarhin]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q739627|Пенсилвания штаты университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-03-13
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 485
| [[Николай Гюнтер]]
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 486
| ''[[:d:Q2620756|Radaslaŭ Astroŭski]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q83307|министр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15253558|активист]]''
| ''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2069649|Slutsk Gymnasium]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3917343|Belarusian Gymnasium of Vilnia]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-10-25
| [[Заполле (Клецкий районы)]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-10-17
| [[Бентон-Гарбор (Мичиган)|Бентон-Гарбор]]
|-
| style='text-align:right'| 487
| ''[[:d:Q2623051|Semyon Vengerov]]''
| 
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855-04-05
| [[Лубны]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 488
| ''[[:d:Q2624201|Andrei Markov]]''
| 1924
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18663426|тополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4129931|Dorodnitsyn Computing Centre]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-10-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 489
| ''[[:d:Q2626393|Сергей Ожегов]]''
| 
| ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-09-09&lt;br/&gt;1900-09-10&lt;br/&gt;1900-09-23
| [[Кувшиново]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-12-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 490
| ''[[:d:Q2628472|Jazep Varonka]]''
| 
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q13028709|Belarusian Society for Assistance to War Victims in Petrograd]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13028969|Varta]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6517842|Lithuanian Ministry for Belarusian Affairs]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28110507|Belarusian Red Cross Society in Lithuania]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-04-04
| [[Кузьниця (Подлясье воеводалыгы)]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-06-04
| [[Чикаго]]
|-
| style='text-align:right'| 491
| ''[[:d:Q2630619|Nikolai Sudzilovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1781198|агроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3126128|генетик]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2873500|маҗарачы]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1850&quot; | 1850-12-15
| [[Могилёв]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-04-30
| [[Чуңчиң]]
|-
| style='text-align:right'| 492
| ''[[:d:Q2636293|Nikolay Strakhov]]''
| 
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828-10-16
| [[Белгород]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-01-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 493
| ''[[:d:Q2638032|Ignaty Potapenko]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856-12-18&lt;br/&gt;1856-12-30
| ''[[:d:Q2629547|Bilozerka]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-05-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 494
| ''[[:d:Q2642658|Alexander Merkurjev]]''
| 1979
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 495
| ''[[:d:Q2643243|Aleksandr Adrianov]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-10-26
| ''[[:d:Q3637871|Belozerskoye]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-03-07
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 496
| ''[[:d:Q2655838|Nikolai Tagantsev]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1843&quot; | 1843-03-03
| [[Пенза]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 497
| ''[[:d:Q2676869|Dmitry Barash]]''
| 
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30176225|язышу аркылы шаһмат уйнаучы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 498
| ''[[:d:Q2686704|Fedor Ivanovitsj Krizjanivskiy]]''
| 
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-09-04
| ''[[:d:Q4421838|Skybyntsi]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-04-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 499
| ''[[:d:Q2700441|Viktor Zhdanov]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q12074638|Институт микробиологии и иммунологии им. И. И. Мечникова]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-02-01
| ''[[:d:Q4411515|Sviatohorivka]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-07-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 500
| ''[[:d:Q2717812|Nikolai Zaremba]]''
| 
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16031530|музыка теоретигы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2675537|music teacher]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821-06-12
| ''[[:d:Q4272433|Ludza County]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 501
| ''[[:d:Q358935|Dmitri Ivanovsky]]''
| 1888
| ''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-10-28
| ''[[:d:Q4134619|Гдов өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-06-20
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 502
| ''[[:d:Q360084|Juri Lotman]]''
| 1950&lt;br/&gt;1952&lt;br/&gt;1961
| ''[[:d:Q16402907|семиотик]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-10-28
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 503
| ''[[:d:Q366471|Yakov Zeldovich]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q752129|астрофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-02-23
| [[Минск]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-12-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 504
| ''[[:d:Q368455|Yury Tynyanov]]''
| 1918
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-10-06
| [[Резекне]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-12-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 505
| [[Сергей Миронов]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-02-14
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 506
| ''[[:d:Q370815|Sergey Gorshkov]]''
| 1927
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10669499|naval officer]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Адмирал]]
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-02-13
| [[Каманича]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-05-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 507
| ''[[:d:Q372097|Jacob Tamarkin]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;[[Dartmut kollecı|Дартмут көллияте]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-07-11
| [[Чернигов|Черниһив]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-11-18
| [[Бетесда (Мэриленд)]]
|-
| style='text-align:right'| 508
| ''[[:d:Q372115|Antiochus Kantemir]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1708&quot; | 1708-09-21
| ''[[:d:Q16869|Истанбул]]''&lt;br/&gt;[[Яшь (шәһәр)|Яшь]]
| data-sort-value=&quot;1744&quot; | 1744-04-11
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 509
| ''[[:d:Q372463|Georgy Pyatakov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-08-06
| ''[[:d:Q219869|Һородычче]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 510
| ''[[:d:Q377725|Peter Struve]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4400866|Russian Faculty of Law in Prague]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2034035|Ministry of Finance of the Russian Empire]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q240631|Белград үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-01-26
| [[Пермь]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-02-26&lt;br/&gt;1944-02-22
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 511
| ''[[:d:Q378753|Dmitry Pisarev]]''
| 
| ''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-10-02
| ''[[:d:Q4192870|Znamenskoe]]''
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-07-04
| [[Юрмала]]
|-
| style='text-align:right'| 512
| ''[[:d:Q379612|Akaki Tsereteli]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-06-09&lt;br/&gt;1840-06-21
| ''[[:d:Q16376161|Skhvitori]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-01-26&lt;br/&gt;1915-02-08
| ''[[:d:Q474669|Sachkhere]]''
|-
| style='text-align:right'| 513
| ''[[:d:Q381397|Menachem Mendel Schneerson]]''
| 
| ''[[:d:Q359351|Rebbe]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133485|раввин]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-04-05
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-06-12
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 514
| ''[[:d:Q381418|Augustinas Voldemaras]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1402736|Privatdozent]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-04-04
| ''[[:d:Q16450121|Dysna]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-16
| ''[[:d:Q1018222|Butyrka prison]]''
|-
| style='text-align:right'| 515
| ''[[:d:Q381859|Boris Savinkov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12414919|террорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q931260|үтерүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-01-19&lt;br/&gt;1879-01-31
| [[Харьков]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-05-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 516
| [[Дритеро Аголы]]
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-13
| ''[[:d:Q192126|Devoll District]]''
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-02-03
| [[Тирана]]
|-
| style='text-align:right'| 517
| ''[[:d:Q400729|Ahmad Sa'd]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17351648|гәҗит мөхәррире]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-11-25
| [[Исраил]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-04-20
| [[Исраил]]
|-
| style='text-align:right'| 518
| ''[[:d:Q433369|Ekaterina Yurlova]]''
| 
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 519
| ''[[:d:Q433942|Lydia Chukovskaya]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-03-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-02-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 520
| ''[[:d:Q436901|Cezaria Baudouin de Courtenay Ehrenkreutz Jędrzejewiczowa]]''
| 
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-08-02
| [[Тарту]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-02-28
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 521
| ''[[:d:Q443780|Andrey von Budberg]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27044075|bretteur]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1817&quot; | 1817-01-20
| [[Рига]]
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-02-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 522
| ''[[:d:Q444914|Nikolai Krestinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-10-13
| [[Могилёв]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-03-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 523
| [[Елена Боннэр]]
| 
| ''[[:d:Q181043|диссидент]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1919436|педиатр]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1021386|civil rights advocate]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-02-15
| [[Мары]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-06-18
| [[Бостон]]
|-
| style='text-align:right'| 524
| ''[[:d:Q450269|Olga Ladyzhenskaya]]''
| 1949
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-03-07
| [[Кологрив]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-01-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 525
| ''[[:d:Q451292|Fyodor Uspensky]]''
| 
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26132815|византолог]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4400729|Russian Archaeological Institute of Constantinople]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4345832|Санкт-Петербург фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-02-07&lt;br/&gt;1845-02-19
| [[Гәреч (Кострома өлкәсе)|Гәреч]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-09-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 526
| [[Иван Виноградов]]
| 1914
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4483544|Physico-Mathematical Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-09-02
| ''[[:d:Q4293660|Милолүб]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-03-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 527
| ''[[:d:Q451652|Anatoly Vershik]]''
| 1956
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 528
| ''[[:d:Q460142|Marina Zueva]]''
| 
| ''[[:d:Q55284884|figure skating choreographer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17361147|бозда биюче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-09
| [[Мәскәү]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 529
| ''[[:d:Q461449|Nikolay Lange]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]''
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-03-12&lt;br/&gt;1858-03-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-02-15
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 530
| ''[[:d:Q463530|Tatyana Afanasyeva]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-11-19
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-04-14
| [[Лейден]]
|-
| style='text-align:right'| 531
| ''[[:d:Q465715|Alfréd Rényi]]''
| 1947
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q903092|Дебрецен университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q265058|Маҗарстан фәннәр академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-03-20
| [[Будапешт]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-02-01
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 532
| ''[[:d:Q466513|Vladimir Dzhanibekov]]''
| 
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''&lt;br/&gt;[[Галәмче|космонавт]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2000124|postage stamp designer]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-05-13
| ''[[:d:Q4203822|Iskandar]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 533
| ''[[:d:Q467727|Nicholas Poppe]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829967|mongolist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q219563|Вашиңтон университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-08-08&lt;br/&gt;1897-07-27
| ''[[:d:Q210493|Yantai]]''
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-06-08
| [[Сиэтл]]
|-
| style='text-align:right'| 534
| ''[[:d:Q467741|Veniamin Kaverin]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-04-06
| [[Псков]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-05-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 535
| ''[[:d:Q469780|Stepan Krasheninnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;[[Петербург фәннәр академиясенең академия университеты|Питырбур ФА академия университеты]]
| data-sort-value=&quot;1711&quot; | 1711-10-18&lt;br/&gt;1711-11-11&lt;br/&gt;1711-10-31
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1755&quot; | 1755-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 536
| [[Борис Пиотровский]]
| 
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-02-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-10-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 537
| ''[[:d:Q487923|Anatoli N. Andrianov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-07-21
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-05-02
| 
|-
| style='text-align:right'| 538
| ''[[:d:Q501707|Andrei Suslin]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q309350|Төньяк-Көнбатыш университет]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4059142|D. K. Fadeev Academic Gymnasium]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-07-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 539
| ''[[:d:Q503709|Pyotr Bark]]''
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q806798|банкир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q32947888|bank manager]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7614320|finance minister]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-04-06
| [[Днипро]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-16
| [[Обань]]
|-
| style='text-align:right'| 540
| ''[[:d:Q509432|Vladimir Lamansky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833-06-26&lt;br/&gt;1835-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-11-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 541
| ''[[:d:Q510928|Dmitri Ivanenko]]''
| 
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4418320|Sibirisches physikalisch-technisches Institut]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-07-16
| [[Полтава]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-12-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 542
| [[Николай Заболоцкий]]
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-04-24
| [[Казан]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 543
| ''[[:d:Q516905|Jewgeni Karlowitsch Tikoski]]''
| 1915
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-11-23
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 544
| ''[[:d:Q520601|Alexei Byalynitsky-Birulya]]''
| 
| ''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-10-24&lt;br/&gt;1864-10-30
| ''[[:d:Q110567339|Высоцкая воласць]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 545
| ''[[:d:Q525666|Igor Sechin]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[эшкуар]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-09-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 546
| ''[[:d:Q529975|Angelina Beloff]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1281618|сынчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11569986|гравюра рәссамы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-06-23&lt;br/&gt;1886
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-12-30
| [[Мехико]]
|-
| style='text-align:right'| 547
| ''[[:d:Q530724|Zurab Avalishvili]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876&lt;br/&gt;1874
| ''[[:d:Q5307660|Chumlaki]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-05-21
| [[Мүнхен]]
|-
| style='text-align:right'| 548
| ''[[:d:Q531418|Servet Pëllumbi]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-12-14
| [[Корча|Гүрчә]]
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-05-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 549
| ''[[:d:Q547136|Vladimir Marchenko]]''
| 1941
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4483567|B Verkin Institute for Low Temperature Physics and Engineering]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-07-07
| [[Харьков]]
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-01-01
| [[Торонто]]
|-
| style='text-align:right'| 550
| ''[[:d:Q555602|Nicolas Slonimsky]]''
| 
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''&lt;br/&gt;[[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q486748|пианист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q2303621|Boston Conservatory at Berklee]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1347162|New England Conservatory]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-12-25
| [[Лос-Анджелес]]
|-
| style='text-align:right'| 551
| ''[[:d:Q556401|Antanas Purėnas]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q625158|Kaunas University of Technology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-02-16
| ''[[:d:Q1693963|Рокишкис]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-11-05
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 552
| ''[[:d:Q557478|Arthur Friedheim]]''
| 
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q486748|пианист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q158852|дирижёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-10-19
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 553
| ''[[:d:Q569876|Ansis Buševics]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-11-10
| ''[[:d:Q4992620|Pope Parish]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943
| [[Омск өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 554
| ''[[:d:Q571054|Antanas Tumėnas]]''
| 
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-05-13
| ''[[:d:Q12661819|Kurkliečiai]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-02-08
| [[Бахманнинг]]
|-
| style='text-align:right'| 555
| ''[[:d:Q571888|Balys Sruoga]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-02-02
| ''[[:d:Q16445080|Baibokai]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-10-16
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 556
| ''[[:d:Q573921|Israel Gohberg]]''
| 1954
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q503415|Мериленд университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1065414|Vrije Universiteit Amsterdam]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1067471|University of Calgary]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1338761|Молдова фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-08-23
| ''[[:d:Q2037768|Bessarabske]]''
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-10-12
| ''[[:d:Q309164|Ra'anana]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q152436|Kfar Saba]]''
|-
| style='text-align:right'| 557
| ''[[:d:Q574605|Gury Marchuk]]''
| 1943&lt;br/&gt;1949
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201781|A.M. Obukhov Institute of Atmospheric Physics RAS]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q126824|Александр Ильич Лейпунский исемендәге Физика һәм энергетика институты — Россия Федерациясе дәүләт фәнни үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201457|G. I. Marchuk Institute of Computational Mathematics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201458|Institute of Computational Mathematics and Mathematical Geophysics]]''&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q120261760|Geofyzický ústav Akademie věd SSSR]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-06-08
| ''[[:d:Q18796115|Petrokhersonets]]''
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-03-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 558
| ''[[:d:Q585366|Grigory Levenfish]]''
| 
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-03-09
| [[Пётркув-Трыбунальски|Пөтркув-Трыбунальски]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-02-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 559
| ''[[:d:Q585881|Vasily Malinin]]''
| 
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30176225|язышу аркылы шаһмат уйнаучы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-26
| [[Петрозаводск]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 560
| ''[[:d:Q593754|Ienăchiță Văcărescu]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15991187|grammarian]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2504617|раманис]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1740&quot; | 1740
| 
| data-sort-value=&quot;1797&quot; | 1797
| 
|-
| style='text-align:right'| 561
| ''[[:d:Q600678|Aleksey Pleshcheyev]]''
| 1845
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1825&quot; | 1825-11-22
| [[Кострома]]
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-09-26
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 562
| ''[[:d:Q608903|Éva Schmidt]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-06-28
| [[Будапешт]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-07-04
| [[Ханты-Мансийск]]
|-
| style='text-align:right'| 563
| ''[[:d:Q619117|Apollo Korzeniowski]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1820&quot; | 1820-02-21
| ''[[:d:Q4143109|Honoratka]]''
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-05-23
| [[Краков]]
|-
| style='text-align:right'| 564
| ''[[:d:Q619847|Ivan Petrunkevitj]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-01-04
| ''[[:d:Q4365106|Plysky]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-06-14
| ''[[:d:Q1756968|Розтоки]]''
|-
| style='text-align:right'| 565
| ''[[:d:Q630834|Andrei Kravchuk]]''
| 
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 566
| ''[[:d:Q637904|Aleksandr Tyumenev]]''
| 
| ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-06-01
| [[Санкт-Петербург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q260832|Комарово]]''
|-
| style='text-align:right'| 567
| [[Сергей Руденко]]
| 
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4146795|State Hydrological Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-01-29&lt;br/&gt;1885-01-16
| [[Харьков]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-07-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 568
| ''[[:d:Q650272|Lev Shcherba]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-02-20
| [[Чэрвень (горад)|Червен]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-12-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 569
| [[Арий Лаптев]]
| 1972
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q854280|Кыйрал технология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-08-10
| ''[[:d:Q763787|Baryshivska Hromada]]''&lt;br/&gt;[[Киев]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 570
| ''[[:d:Q661737|Eduard von der Ropp]]''
| 1875
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q25393460|католик дьякон]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q611644|католик епископ]]''&lt;br/&gt;[[Әрхәрәй|япискеп]]
| 
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851-12-02
| ''[[:d:Q985242|Līksna]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-07-25
| [[Познань]]
|-
| style='text-align:right'| 571
| ''[[:d:Q685053|Vikenty Veresaev]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864380|биограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q551835|табиб-язучы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-01-04
| [[Тула]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-06-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 572
| ''[[:d:Q695002|Nikoloz Muskhelishvili]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1425119|Georgian Technical University]]''&lt;br/&gt;[[Грузиянең Милли фәннәр академиясе]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-02-04&lt;br/&gt;1891-02-16
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-07-15&lt;br/&gt;1976-07-16
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 573
| ''[[:d:Q699359|Richard Maack]]''
| 
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1825&quot; | 1825-09-04
| [[Курессааре]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-11-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 574
| ''[[:d:Q709578|Jüri Tarmak]]''
| 
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13382122|high jumper]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-07-21
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-06-22
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 575
| ''[[:d:Q710985|Yuri Burago]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-06-21
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 576
| ''[[:d:Q712412|Dmitry Likhachov]]''
| 1928
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-11-15&lt;br/&gt;1906-11-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 577
| [[Дмитрий Козак]]
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-11-07
| ''[[:d:Q4077293|Bandurove]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 578
| ''[[:d:Q716305|Nikolai Malko]]''
| 
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-05-04
| ''[[:d:Q2641183|Brailiv]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-06-23
| [[Сидней]]
|-
| style='text-align:right'| 579
| ''[[:d:Q717465|Dmitry Malyshko]]''
| 
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-03-19
| [[Сосновый Бор (шәһәр)]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 580
| ''[[:d:Q720900|Evgeny Pashukanis]]''
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-02-11
| [[Старица (шәһәр)|Старица]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 581
| ''[[:d:Q728476|Евгений Поливанов]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''&lt;br/&gt;[[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]&lt;br/&gt;[[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4397951|Russian association of social sciences research institutes]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-02-28
| [[Смоленск]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-25
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 582
| ''[[:d:Q732247|Ekvtime Takaishvili]]''
| 
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q12864966|gymnase géorgien de Tbilissi]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2511613|Society for the Spreading of Literacy Among Georgians]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12868991|Georgian Historical-Ethnographic Society]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''&lt;br/&gt;[[Грузиянең Милли фәннәр академиясе]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-01-04
| ''[[:d:Q1355581|Likhauri]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-02-21
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 583
| [[Александр Серафимович]]
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-01-07
| ''[[:d:Q19906685|Nizhne Kurmoyarskaya]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-01-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 584
| ''[[:d:Q759207|Vladimir Shkodrov]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q799313|Rozhen Observatory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1782652|Shumen University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1003730|Bulgarian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-10
| ''[[:d:Q237254|Lom]]''
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-08-31
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 585
| ''[[:d:Q790145|Péter Barabás]]''
| 1958
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-11-15
| [[Будапешт]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-09-24
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 586
| ''[[:d:Q793268|Gábor Bereczki]]''
| 1959
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13636225|Finno-Ugrist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-24
| ''[[:d:Q740810|Békés]]''
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-04-04
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 587
| ''[[:d:Q816401|Ben-Zion Dinur]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133485|раввин]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15253558|активист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-01-14
| ''[[:d:Q269530|Хорол]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-07-08
| [[Иерусалим|Котдус]]
|-
| style='text-align:right'| 588
| ''[[:d:Q823485|Bernd Funck]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20873384|антик дәвер тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19361459|assyriologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17488465|төбәк тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''
| [[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q190599|Central Institute for Ancient History and Archeology]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-01-02
| ''[[:d:Q635253|Province of Posen]]''
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-11-15
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 589
| ''[[:d:Q828834|Vladimir G. Maz'ya]]''
| 1960
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q782600|Linköping University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 590
| ''[[:d:Q830020|Eduard Sõrmus]]''
| 
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-07-09
| ''[[:d:Q1639142|Luunja Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-08-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 591
| ''[[:d:Q834480|Sándor Bonkáló]]''
| 1905
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-01-22
| ''[[:d:Q146510|Рахив]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-03&lt;br/&gt;1959-11-03
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 592
| ''[[:d:Q887019|Otto Strandman]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-11-30
| ''[[:d:Q25522579|Undla Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-02-05&lt;br/&gt;1941-02-16
| ''[[:d:Q3043378|Kadrina]]''
|-
| style='text-align:right'| 593
| ''[[:d:Q887238|Jaan Teemant]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-09-24
| ''[[:d:Q425757|Vigala Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-07-24
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 594
| ''[[:d:Q887277|Jüri Uluots]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-01-13
| ''[[:d:Q11138161|Kirbla parish]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-01-09
| [[Стокгольм]]
|-
| style='text-align:right'| 595
| ''[[:d:Q893680|Boris Shklovskii]]''
| 1966
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-01-31
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 596
| ''[[:d:Q893805|Boris Zilber]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Оксфорд университеты]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| [[Ташкент]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 597
| ''[[:d:Q907162|Vitalii Goldanskii]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-06-18
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-01-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 598
| ''[[:d:Q907372|Alexander Pavlovich Vinogradov]]''
| 1925
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16335312|геохимик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4426262|Commission for the Study of the Natural Productive Forces]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7263638|Россия фәннәр академиясенең Владимир Иванович Вернадский исемендәге Геохимия һәм аналитик химия институты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-08-09
| ''[[:d:Q21342475|Petretsovo]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-11-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 599
| [[Николай Бекетов]]
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18576582|металлург]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1827&quot; | 1827-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 600
| ''[[:d:Q926756|Vasily Vladimirov]]''
| 1948
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-01-09
| ''[[:d:Q19615299|Dyaglevo]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-11-03
| ''[[:d:Q2459293|Одинцово районы]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 601
| ''[[:d:Q4231080|Aleksandr Kononov]]''
| 
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-03-13
| [[Даугавпилс]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-10-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 602
| ''[[:d:Q4231253|Pyotr Alekseyevich Konsky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]''
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870
| 
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 603
| ''[[:d:Q4232628|Vasily Nikolayevich Korablev]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]''
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-04-12
| [[Полтава]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-02-04
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 604
| ''[[:d:Q4232659|Valeri Korb]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-07-03
| [[Коһтла-Ярве]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 605
| ''[[:d:Q4233825|Aleksandr Korolkov]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-03-22
| ''[[:d:Q1654174|Kosikhinsky District]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 606
| ''[[:d:Q4234423|Pavel Pavlovič Korf]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-05-04
| [[Бөек Новгород]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935
| [[Франкфурт]]
|-
| style='text-align:right'| 607
| ''[[:d:Q4234587|Anatoliy Vasilevitsj Korsjoenov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4239241|Krasnoyarsk Scientific Center SB RAS]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-01-14
| [[Новосибирск]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-08
| 
|-
| style='text-align:right'| 608
| ''[[:d:Q4235219|I. A. Kossovich]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28552604|Жировичи руханилар укуханәсе]]''
| data-sort-value=&quot;1808&quot; | 1808
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-10-15
| 
|-
| style='text-align:right'| 609
| ''[[:d:Q4235292|Petr Kostelyanets]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-08-21
| [[Юравичы (Калинкавицкий районы)|Юравичы]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-09-14
| [[Брянск өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 610
| ''[[:d:Q4235321|Mikhail Kostenko]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''
| ''[[:d:Q136222214|Kharkiv Electromechanical Factory]]''&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q136769596|Институт электромеханики]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4314496|Ėnergeticheskiĭ institut im. G.M. Krzhizhanovskogo]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-12-16
| ''[[:d:Q1967547|Veydelevka]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 611
| ''[[:d:Q4235364|Igor Vladimirovitsj Kostikov]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 612
| ''[[:d:Q4237116|Nikolai Koshlyakov]]''
| 1914
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4483544|Physico-Mathematical Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3704981|GSKB Almaz-Antey]]''&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 613
| ''[[:d:Q4237293|Nikolai Kravkov]]''
| 
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-03-08
| [[Рязань]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-04-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 614
| ''[[:d:Q4237770|Pyotr Krasikov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q600751|прокурор]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-10-05
| [[Красноярск]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-08-20
| [[Железноводск]]
|-
| style='text-align:right'| 615
| ''[[:d:Q4239027|Tatiana Krasnoselskaia]]''
| 1910
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;[[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]]&lt;br/&gt;[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 616
| ''[[:d:Q4239933|Mikhail Krasheninnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-01-04
| [[Бөек Новгород]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-21
| [[Симәй]]
|-
| style='text-align:right'| 617
| ''[[:d:Q4240281|Vladimir Kreps]]''
| 1924
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-01-10
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-11-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 618
| ''[[:d:Q4241674|Николай Кропачев]]''
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 619
| ''[[:d:Q4242274|Alexander Kirillovich Krupski]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 620
| ''[[:d:Q4242773|Ivan Krylov]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8142883|criminologist]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-02-16
| ''[[:d:Q18777194|Закубежье]]''
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 621
| ''[[:d:Q4242782|Mikhayl Krylov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-12-30
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 622
| ''[[:d:Q4242901|Panteleymon Krymov]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 623
| ''[[:d:Q4243150|Tatjana Alexandrowna Krjukowa]]''
| 1925
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-12-30&lt;br/&gt;1905-01-12
| [[Минусинск]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-04-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 624
| ''[[:d:Q4245038|Nikolai Kuznetsov]]''
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2055046|физиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-05-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 625
| [[Агния Кузнецова]]
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-02-12
| [[Иркутск]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-11-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 626
| ''[[:d:Q4246171|Gennady Kulik]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-01-20
| ''[[:d:Q2533365|Novosokolnichesky District]]''
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-06-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 627
| ''[[:d:Q4246202|Dmitry Kulikov]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-09-18
| ''[[:d:Q4445621|Сүздәл өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-06-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 628
| ''[[:d:Q4246397|Sergeĭ Kulle]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-02-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-10-28&lt;br/&gt;1984-10-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 629
| ''[[:d:Q4247247|Алексей Васильевич Куницын]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1807&quot; | 1807
| [[Тверь губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883
| 
|-
| style='text-align:right'| 630
| ''[[:d:Q4247528|Viktor Kupradze]]''
| 1933
| [[математик]]
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-11-02
| ''[[:d:Q16377636|Kela]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-04-25
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 631
| ''[[:d:Q4247906|Konstantin Ivanov Kurbatov]]''
| 1963
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-05-08
| [[Бердянск]]
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 632
| ''[[:d:Q4248262|Aleksey Ivanovitch Kurentzov]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-03-03
| ''[[:d:Q4241606|Кромы өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| 
|-
| style='text-align:right'| 633
| ''[[:d:Q4248649|Olga Kurnosova]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 634
| ''[[:d:Q4249100|Sergey Kuryshev]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-01-21
| [[Кәттәкурган]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 635
| ''[[:d:Q4249189|Oleg Kusakin]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 636
| ''[[:d:Q4251230|Nikolaï Kiouner]]''
| 
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-09-26&lt;br/&gt;1877-09-14
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-04-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 637
| ''[[:d:Q4252221|Svyatoslav Lavrov]]''
| 
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q737127|TsNIIMash]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q763402|Энергия]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4129931|Dorodnitsyn Computing Centre]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201663|Institute of Applied Astronomy]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 638
| ''[[:d:Q4253517|Ламбин, Николай Петрович]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882
| 
|-
| style='text-align:right'| 639
| ''[[:d:Q4254298|Ivan Lappo]]''
| 1892
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4503257|Царское Село гимназиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q55784332|Санкт-Пецярбургская Марыінская гімназія]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4425093|Смольный асылзат кызлар институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16693060|Russian Free University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-08-29
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-12-23
| [[Дрезден]]
|-
| style='text-align:right'| 640
| ''[[:d:Q4254304|Alexander Lappo-Danilevsky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-01-15
| ''[[:d:Q4108346|Verkhnedneprovsky Uyezd]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-02-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 641
| ''[[:d:Q4254641|Janis Larri]]''
| 
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-02-03&lt;br/&gt;1900-02-15
| [[Рига]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 642
| ''[[:d:Q4255420|Vadim Anatolevitsj Latsjininskiy]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-28
| 
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 643
| ''[[:d:Q4255422|Vladimir Lachinov]]''
| 
| ''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-02-28
| 
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 644
| ''[[:d:Q4255674|Aleksandr Lebedev]]''
| 1916
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16670712|Ленинградский завод оптического стекла]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27346297|NPO Orion]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-11-14
| ''[[:d:Q1719466|Паневеҗис]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-03-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 645
| ''[[:d:Q4255833|Irina Lebedeva]]''
| 
| [[галим]]
| [[Третьяков галереясе]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-01-09
| [[Ростов]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 646
| ''[[:d:Q4255938|Vyacheslav Vasilyevich Lebedinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-09-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-12-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 647
| ''[[:d:Q4257469|Vera Leykina-Svirskaya]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-02-17&lt;br/&gt;1901-03-15
| [[Батум]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-01-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 648
| ''[[:d:Q4259058|Захар Фёдорович Леонтьевский]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1799&quot; | 1799-01-25
| [[Ярославль]]
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-07-21
| [[Ярославль]]
|-
| style='text-align:right'| 649
| ''[[:d:Q4259301|Peter Ivanovich Lerch]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828&lt;br/&gt;1827
| 
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-09-16
| [[Һамбург]]
|-
| style='text-align:right'| 650
| ''[[:d:Q4261009|Maria Liverovskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 651
| ''[[:d:Q4261013|Aleksey Liverovsky]]''
| 1969&lt;br/&gt;1994
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 652
| ''[[:d:Q4261958|Zinaida Lindén]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-12-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 653
| ''[[:d:Q4262283|Irina Levshakova]]''
| 1978-01-26
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-31
| ''[[:d:Q260832|Комарово]]''
|-
| style='text-align:right'| 654
| ''[[:d:Q4263907|Oleg Petrovitsj Litovka]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 655
| [[Михаил Лобашёв]]
| 1931
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-10-29
| [[Зур Фролово]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 656
| ''[[:d:Q4266412|Mikhail Longinov]]''
| 1843
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1823&quot; | 1823-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 657
| ''[[:d:Q4266419|Yury Longo]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1658894|illusionist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16746942|hypnotist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-09-23
| ''[[:d:Q4316284|Nezamayevskaya]]''
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 658
| ''[[:d:Q4266571|Chrysanth Loparev]]''
| 
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q182436|китапханәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26132815|византолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-03-19&lt;br/&gt;1862-03-09
| [[Ханты-Мансийск]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 659
| ''[[:d:Q4268868|Valeriy Vladimirovitsj Loekin]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 660
| ''[[:d:Q4269746|Yakov Lurye]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q110954641|Лесосибирск дәүләт педагогика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304085|Дәүләт социаль-гуманитар университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;[[Мурманск арктика дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28604422|Карелия дәүләт педагогика академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4146889|Museum of history of religion]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 661
| ''[[:d:Q4269935|Ivan Lutsenko]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-02-23
| ''[[:d:Q4218943|Keibalivka]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-04-07
| [[Старокостянтынив|Старокостәнтынив]]
|-
| style='text-align:right'| 662
| ''[[:d:Q4271323|劉紹周]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q16952|Бейҗиң үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892
| ''[[:d:Q1023913|Gaoyao District]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-07-18
| [[Ханбалык|Пекин]]
|-
| style='text-align:right'| 663
| ''[[:d:Q4271480|Vladimir Lyubimenko]]''
| 1902
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''&lt;br/&gt;[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-01-04
| ''[[:d:Q1967547|Veydelevka]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 664
| ''[[:d:Q4272725|Boris Lyapunov]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-08-06
| [[Сембер губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-02-22
| 
|-
| style='text-align:right'| 665
| ''[[:d:Q4273836|Sergey Mavrin]]''
| 
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-09-15
| [[Брянск]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-04-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 666
| ''[[:d:Q4273971|Iosif Petrovich Magidovich]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-01-10
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-03-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 667
| ''[[:d:Q4274863|Vladimir Maykov]]''
| 
| ''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-04-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 668
| ''[[:d:Q4274868|Leonid Maykov]]''
| 1860
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2732142|статистик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-04-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 669
| ''[[:d:Q4275947|Georgij Pantelejmonovič Makogonenko]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q4237979|Ericsson factory, Saint Petersburg]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q158478|Ленфильм]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-03-28&lt;br/&gt;1912-04-10
| ''[[:d:Q1106097|Змиив]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 670
| ''[[:d:Q4276200|Yevgeny Maximov]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-03-04
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-10-14
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
|-
| style='text-align:right'| 671
| ''[[:d:Q4276445|Vinkentij Makušev]]''
| 
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16316337|albanologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q482980|автор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1837&quot; | 1837-10-10
| [[Брест]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-03-02
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 672
| ''[[:d:Q4276620|Natalia Malakhovskaia]]''
| 
| ''[[:d:Q28692502|women's rights activist]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 673
| ''[[:d:Q4279302|Kronid Malyshev]]''
| 1868
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-09-25
| [[Ырынбур губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-01-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 674
| ''[[:d:Q4279649|Aleksandr Malyutin]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-02-04
| [[Новочеркасск]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-06-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 675
| ''[[:d:Q4280289|Andrey Mandelstam]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q775909|Царское Село лицее]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28667003|Embassy of Russia in Ankara]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3251811|Россия империясе чит ил эшләре министрлыгы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3152166|Institute of Higher International Studies]]''
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-03-06
| [[Могилёв]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-01-27
| [[Нёйи-сюр-Сен|Нөйи-сүр-Сен]]
|-
| style='text-align:right'| 676
| ''[[:d:Q4280443|Alla Manilova]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-07-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 677
| ''[[:d:Q4281225|Yury Margolis]]''
| 1952
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-10-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 678
| ''[[:d:Q4282027|Vladimir Markov]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-01-01
| ''[[:d:Q909975|Brentwood]]''&lt;br/&gt;[[Брентвуд]]&lt;br/&gt;[[Лос-Анджелес]]
|-
| style='text-align:right'| 679
| ''[[:d:Q4282431|Leonid Marsadolov]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-02-28
| [[Черемхово (Иркутск өлкәсе)]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 680
| ''[[:d:Q4282744|Aleksey Martynov]]''
| 
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| ''[[:d:Q4262481|Липецк дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-02-08
| ''[[:d:Q4439895|Старыкава (Пачынкаўскі раён)]]''
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| 
|-
| style='text-align:right'| 681
| ''[[:d:Q4282760|Vladlen Martynov]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-12-14
| [[Сарытау]]
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 682
| [[Алла Масевич]]
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q1853182|Sternberg Astronomical Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-10-09
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-05-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 683
| ''[[:d:Q4283918|Aleksandr Maslennikov]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-06-09
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-11-25
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 684
| ''[[:d:Q4283937|Natalya Maslennikova]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-11-12
| [[Порхов]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-02-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 685
| ''[[:d:Q4284676|Galina Matvievskaya]]''
| 
| [[математик]]
| [[Ырынбур дәүләт педагогия университеты]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-07-13
| [[Днипро]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-01-30
| [[Ырынбур]]
|-
| style='text-align:right'| 686
| ''[[:d:Q4288004|Yevgeny Nikolayevich Medynsky]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q88011130|educational researcher]]''
| ''[[:d:Q12100306|Ushinsky State Pedagogical Library]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-02-27&lt;br/&gt;1885-03-11
| [[Ялта]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-03-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 687
| ''[[:d:Q4290294|Isaak Menaker]]''
| 1924
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 688
| ''[[:d:Q4290975|Karl Eugen von Mercklin]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]&lt;br/&gt;[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821-04-07
| [[Рига]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 689
| ''[[:d:Q4291040|Stanislav Merkuryev]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-04-28
| [[Федоровка (Федоров районы)]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 690
| ''[[:d:Q4292405|Léon Metchnikoff]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| [[Токио университеты]]&lt;br/&gt;[[Токио Чит Телләр Университеты]]
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-06-18
| ''[[:d:Q178508|Clarens]]''
|-
| style='text-align:right'| 691
| ''[[:d:Q4292560|Elena Mescherskaya]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-06-20
| [[Богырыслан]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 692
| ''[[:d:Q4292573|Nikita Meshchersky]]''
| 1925
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4214924|Institute of Pedagogy and Psychology at Petrozavodsk State University]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-01-01
| ''[[:d:Q16636565|Gerchikovo]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 693
| ''[[:d:Q4293471|Aleksander Miller]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923
| [[Баден-Баден]]
|-
| style='text-align:right'| 694
| ''[[:d:Q4295637|Mikhael Mirilashvili]]''
| 
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-05-01
| ''[[:d:Q2245433|Kulashi]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 695
| ''[[:d:Q4297326|Михайлов, Виктор Михайлович]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-06-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 696
| ''[[:d:Q4297725|Mikhail Mikhailovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-06-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 697
| ''[[:d:Q4299130|Semyon Mogilevtsev]]''
| 1872
| [[эшкуар]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842
| [[Брянск]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-08-10
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 698
| ''[[:d:Q4299405|Lev Nikolayevich Modzalevskiy]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q4181914|Journal of the Ministry of Public Education]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4200373|Император хокук белеме укуханәсе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16688561|Refuge du prince Pierre-Gueorguievitch-d'Oldenbourg]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4425093|Смольный асылзат кызлар институты]]''
| data-sort-value=&quot;1837&quot; | 1837-02-14&lt;br/&gt;1837-02-26
| ''[[:d:Q4134619|Гдов өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-05-12&lt;br/&gt;1896-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 699
| ''[[:d:Q4299492|Boris Mozhayev]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-06-01
| ''[[:d:Q4363823|Pitelino]]''
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-03-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 700
| ''[[:d:Q4301113|Andrey Molchanov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-09-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 701
| [[Игорь Стравинский]]
| 
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q158852|дирижёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q486748|пианист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-06-05
| [[Ломоносов (шәһәр)|Ломоносов]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-04-06
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 702
| [[Владимир Путин]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССҖБ дәүләт иминлек кәмитите]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2031025|First Chief Directorate]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4476368|Administrative Directorate of the President of the Russian Federation]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2060629|Presidential Administration of Russia]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-10-07
| ''[[:d:Q28133957|Профессор В. Ф. Снегирёв ис. 6 нчы бала тудыру йорты]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 703
| [[Дмитрий Менделеев]]
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1977696|Ришелье лицее]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1834&quot; | 1834-01-27
| [[Тубыл]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-01-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 704
| ''[[:d:Q11821|Sergey Belyavsky]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q29956970|discoverer of asteroids]]''
| ''[[:d:Q944482|Симеиз күзәтүханәсе]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-12-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 705
| [[Дмитрий Медведев]]
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 706
| [[Иван Павлов (1849)|Иван Павлов]]
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2055046|физиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q783906|невролог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-09-26
| [[Рязань]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-02-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 707
| ''[[:d:Q44061|Wassily Leontief]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2732142|статистик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16185210|policy advisor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]''&lt;br/&gt;[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-08-05
| [[Мүнхен]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-02-05
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 708
| [[Николай Воронин]]
| 1926
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-11-30
| [[Владимир (шәһәр)|Владимир]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-04-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 709
| ''[[:d:Q54828|Ivan Yefremov]]''
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-04-10
| ''[[:d:Q4827|Vyritsa]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-10-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 710
| ''[[:d:Q55836|Gabriel Narutowicz]]''
| 1886
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q83307|министр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-03-17
| ''[[:d:Q2222616|Телшәй]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-12-16
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 711
| ''[[:d:Q58847|Otto Wilhelm von Struve]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1819&quot; | 1819-05-07
| [[Тарту]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-04-14
| [[Карлсруэ]]
|-
| style='text-align:right'| 712
| ''[[:d:Q59478|George Gamow]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2998308|cosmologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q432637|Джордж Вашингтон университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q263761|Нилс Бор институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q736674|Боулдердагы Калифорния университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-03-04
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-08-19
| [[Боулдер]]
|-
| style='text-align:right'| 713
| ''[[:d:Q63131|Paul Walden]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16351408|Polytechnical Institute Riga]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q159895|Росток университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-07-14
| [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-01-22
| [[Гаммертинген]]
|-
| style='text-align:right'| 714
| [[Вальтер Андерсон]]
| 1911
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2004963|numismatist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q135655521|fairy tale scholar]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q672420|Көнигсберг университеты]]''&lt;br/&gt;[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-10-10
| [[Минск]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-08-23
| [[Кил (шәһәр)|Кил]]
|-
| style='text-align:right'| 715
| ''[[:d:Q76423|Otto von Böhtlingk]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''
| ''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1815&quot; | 1815-06-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-04-01
| [[Лейпциг]]
|-
| style='text-align:right'| 716
| ''[[:d:Q76991|Wladimir Köppen]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q860918|эсперантист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11424604|Җир белегече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1113838|климатолог]]''
| ''[[:d:Q1204135|Deutsche Seewarte]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-06-22
| [[Грац]]
|-
| style='text-align:right'| 717
| ''[[:d:Q77420|Max Vasmer]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''&lt;br/&gt;[[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]&lt;br/&gt;[[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-11-30
| ''[[:d:Q56036|Көнбатыш Берлин]]''
|-
| style='text-align:right'| 718
| [[Эдита Пьеха]]
| 1964
| [[җырчы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-07-31
| [[Нуаель-су-Лан]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 719
| ''[[:d:Q81887|Igor Rodnianski]]''
| 1996
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-04-28
| [[Киев]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 720
| [[Александр Прохоров]]
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16655721|РФА Гомуми физика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4314523|МДУның Төш физикасы ФТИе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2627169|Laser Physics]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-07-11
| ''[[:d:Q755507|Atherton]]''
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-01-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 721
| ''[[:d:Q98049|Siegfried Prößdorf]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q159630|Хемниц тихникә үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| ''[[:d:Q804761|Baldenhain]]''
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| 
|-
| style='text-align:right'| 722
| ''[[:d:Q98431|Ingrid Mittenzwei]]''
| 1956
| ''[[:d:Q17489339|Яңа вакыт тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2342923|stenotypist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q414278|Academy of Social Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q49738|Берлин фәннәр академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-05-14
| [[Бохум]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-08-04
| [[Бохум]]
|-
| style='text-align:right'| 723
| ''[[:d:Q101555|Kerstin Kaiser]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q895560|Parteihochschule Karl Marx]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-07-16
| [[Штральзунд]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 724
| [[Леонид Канторович]]
| 1930
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1141929|Хәрби мөһәндис-техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4146823|State Committee for Science and Technology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201724|Institute for Systems Analysis]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q103831297|Халыҡ хужалығы менән идара итеү институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-04-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 725
| ''[[:d:Q108369|Kathrin Becker]]''
| 
| ''[[:d:Q674426|куратор]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 726
| ''[[:d:Q110380|Michael Thumann]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q482980|автор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18190897|foreign correspondent]]''
| ''[[:d:Q157142|Die Zeit]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-12-08
| [[Истанбул]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 727
| [[Владимир Смирнов]]
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2732142|статистик]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q3401716|Беренче Питырбур классик гимназиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201776|Institut des sciences de la terre de l'Académie des sciences de Russie]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-05-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-02-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 728
| ''[[:d:Q116789|Boris Parygin]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 729
| ''[[:d:Q118236|Marian Zdziechowski]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4475823|Стефан Баторий университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-04-30
| ''[[:d:Q148967|Minsky Uyezd]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-10-05
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 730
| ''[[:d:Q131374|Alexander Alekhine]]''
| 
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15958307|шаһмат назариячесе]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-10-31
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-03-24
| [[Эшторил]]
|-
| style='text-align:right'| 731
| ''[[:d:Q131674|Anatoly Karpov]]''
| 
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q105269|Grandmaster]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-05-23
| [[Златоуст]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 732
| ''[[:d:Q132524|Ayn Rand]]''
| 
| [[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-03-06
| [[Манхэттэн]]
|-
| style='text-align:right'| 733
| [[Лев Гумилев]]
| 1987
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| ''[[:d:Q1058832|Русия этнография музее]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 734
| [[Пётр Столыпин]]
| 1885-10-07
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-04-14
| [[Дрезден]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-09-05
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 735
| ''[[:d:Q145143|Wilhelm Bogusławski]]''
| 
| ''[[:d:Q17488465|төбәк тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1825&quot; | 1825
| ''[[:d:Q2630044|Bilohiria]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-12-11
| [[Житомир]]
|-
| style='text-align:right'| 736
| ''[[:d:Q151886|Nikodim Kondakov]]''
| 
| ''[[:d:Q26132815|византолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3332711|медиевист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q841581|София университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844-11-01
| ''[[:d:Q21343115|Russkaya Khalan]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-02-17
| ''[[:d:Q753289|Malá Strana]]''
|-
| style='text-align:right'| 737
| [[Александр Бородин (1883)|Александр Бородин]]
| 
| ''[[:d:Q21680663|классик музыка композиторы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q486748|пианист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12902372|флейтист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21680731|opera composer]]''&lt;br/&gt;[[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-02-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 738
| [[Александр Блок]]
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 739
| ''[[:d:Q168859|Anton Lutskevich]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q129975|Nasha Dolya]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3920756|Naša Niva]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3920660|Homan]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15220980|Vilna Belarusian Teachers Training Courses]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4315225|Nasha Niva]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3917343|Belarusian Gymnasium of Vilnia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3917485|Wilno Belarusian Museum]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-01-17
| ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-23
| [[Аткар]]
|-
| style='text-align:right'| 740
| ''[[:d:Q171248|Alexander Samoylovich]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-12-17
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 741
| ''[[:d:Q171275|Ivan Minayev]]''
| 
| ''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-10-09
| [[Тамбов]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 742
| ''[[:d:Q172955|Uladzimir Samojla]]''
| 
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| 
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-01-29
| [[Минск]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| 
|-
| style='text-align:right'| 743
| ''[[:d:Q176685|Vladimir Andreyevich Markov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-05-08
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-01-18
| 
|-
| style='text-align:right'| 744
| ''[[:d:Q181624|Vladimir Kovalevsky]]''
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-08-02
| ''[[:d:Q25176024|Zaķīši]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-04-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 745
| ''[[:d:Q183025|Dora Kacnelson]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-04-19
| [[Бялысток|Белосток]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-07-01
| [[Хеннигсдорф]]
|-
| style='text-align:right'| 746
| ''[[:d:Q185375|Mikhail Bakhtin]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-11-05
| [[Орёл]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-03-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 747
| [[Феликс Дзержинский|Феликс Дзержински]]
| 
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-08-30
| ''[[:d:Q3919539|Дзержыново]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-07-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 748
| ''[[:d:Q189782|Zenonas Norkus]]''
| 
| ''[[:d:Q482980|автор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-22
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 749
| ''[[:d:Q189950|Osip Mandelstam]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-01-02
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-12-27
| ''[[:d:Q4113359|Vladperpunkt]]''
|-
| style='text-align:right'| 750
| [[Николай Чернышевский]]
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828-07-12
| [[Сарытау]]
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-10-17
| [[Сарытау]]
|-
| style='text-align:right'| 751
| ''[[:d:Q200620|Konstantin Petrzhak]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-09-04
| ''[[:d:Q384244|Лукув]]''
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 752
| ''[[:d:Q201472|Elena Venttsel]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1934904|Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-03-08
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-04-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 753
| [[Сергей Иванов (1953)|Сергей Иванов]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 754
| ''[[:d:Q206012|Pafnuty Chebyshev]]''
| 1849
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2732142|статистик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821-05-04
| ''[[:d:Q21667760|Akatovo]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 755
| ''[[:d:Q206283|Vladimir Beklemishev]]''
| 1912
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-10-04&lt;br/&gt;1890-10-05
| [[Гродно|Һродна]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-09-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 756
| ''[[:d:Q208003|Nikolay Nekrasov]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q2661947|Otechestvennye Zapiski]]''
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821-11-28
| ''[[:d:Q997335|Немырив]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 757
| ''[[:d:Q211567|Grigori Zenger]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''
| ''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-03-13
| ''[[:d:Q4322519|Нугурыт өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-07-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 758
| ''[[:d:Q215505|Yuly Martov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-11-24
| ''[[:d:Q16869|Истанбул]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-04-04
| [[Шёмберг (Кальв)]]
|-
| style='text-align:right'| 759
| ''[[:d:Q224816|Jan Dembowski]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q651690|Польша фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q137503|Луҗ үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201427|Koltzov Institute of Developmental Biology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6991552|Nencki Institute of Experimental Biology, Polish Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-09-22
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 760
| [[Ирена Вейсайте]]
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2599593|гирманис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15253558|активист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-02-09
| [[Каунас]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-11
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 761
| ''[[:d:Q230105|Tatyana Kazankina]]''
| 
| ''[[:d:Q13381753|уртача арага йөгерүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-12-17
| [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 762
| ''[[:d:Q241969|Vyacheslav Menzhinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 763
| [[Василий Галицкий]]
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4248858|Курск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-06-06
| [[Бердычив]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-06-09
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 764
| ''[[:d:Q264959|Leonid Vladimirovich Kharitonov]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| ''[[:d:Q840812|Мәскәү сәнгать театры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2396186|Lenkom Theatre]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q108888630|Мәскәү драма театры]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-06-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 765
| ''[[:d:Q265959|Solomon Dodashvili]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1805&quot; | 1805-05-17
| ''[[:d:Q5290120|Magharo]]''
| data-sort-value=&quot;1836&quot; | 1836-08-20
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| style='text-align:right'| 766
| [[Георгий Вороной]]
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-04-16
| ''[[:d:Q4181679|Zhuravka]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-11-07
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 767
| ''[[:d:Q270366|Yuko Kavaguti]]''
| 
| ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-11-20
| [[Фунабаси|Фунабачи]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 768
| ''[[:d:Q271670|Anna Bogdanova]]''
| 
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-10-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 769
| ''[[:d:Q274342|Tatyana Tolstaya]]''
| 1974
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 770
| ''[[:d:Q276264|Grigory Grumm-Grzhimaylo]]''
| 
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4294337|Ministry of State Property]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2034035|Ministry of Finance of the Russian Empire]]''
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-02-05&lt;br/&gt;1860-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 771
| ''[[:d:Q287099|Kseniya Sobchak]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q512314|socialite]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4610556|модель]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| No/unknown value
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 772
| ''[[:d:Q287839|Moisey Kirpicznikov]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1907198|таксанамис]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-06-05
| [[Гомель]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 773
| [[Антанас Сметона]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-08-10
| ''[[:d:Q12675915|Užulėnis]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-01-09
| [[Кливленд]]
|-
| style='text-align:right'| 774
| ''[[:d:Q300781|Ado Birk]]''
| 1911
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-11-14
| ''[[:d:Q18623492|Tarvastu Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-02
| ''[[:d:Q4412515|Sevurallag]]''
|-
| style='text-align:right'| 775
| ''[[:d:Q312467|Viktor Shklovsky]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''
| ''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-01-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-12-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 776
| [[Николай Миклухо-Маклай]]
| 1864-02-27
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-07-05
| ''[[:d:Q4536535|Jazykovo]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 777
| ''[[:d:Q313455|Vladimir Propp]]''
| 
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q135655521|fairy tale scholar]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-04-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 778
| ''[[:d:Q313623|Georgy Chicherin]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| [[Sotsialistik firqä (Frantsiä)|Sotsialistik firqä]]
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-11-24
| ''[[:d:Q16661814|Karaul]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-07-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 779
| ''[[:d:Q316371|Vladimir Vernadsky]]''
| 1885
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18176481|biogeochemist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16335312|геохимик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q958769|Украина милли фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q48945052|Zemědělský vědecký výbor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12159345|Ukranian Agricultural Scientific Committee]]''
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 780
| ''[[:d:Q316583|Анатолий Сердюков]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-01-08
| ''[[:d:Q1968861|Kholmskaya]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 781
| ''[[:d:Q319386|Vasili Dokuchayev]]''
| 
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28378128|педолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-02-17
| ''[[:d:Q4293859|Milyukova]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 782
| ''[[:d:Q319816|Питирим Сорокин]]''
| 
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q482980|автор]]''
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-01-23
| [[Туръя]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-02-10
| [[Винчестер (Массачусетс)|Винчестер]]
|-
| style='text-align:right'| 783
| ''[[:d:Q320365|Vladimir Wiese]]''
| 1910
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13382749|polar explorer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3546255|океанолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-02-21&lt;br/&gt;1886-03-05
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 784
| [[Василий Бартольд]]
| 
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 785
| ''[[:d:Q326459|Dmitry Merezhkovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q864380|биограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-08-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-09&lt;br/&gt;1941-12-07
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 786
| [[Эдгар де Валь]]
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q860918|эсперантист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27496075|Idist]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q12376194|Tallinn Secondary School of Science]]''
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-08-11
| ''[[:d:Q4334071|Olviopol]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-03-09
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 787
| ''[[:d:Q328995|Vladimir Ipatieff]]''
| 1907
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q309350|Төньяк-Көнбатыш университет]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2467687|Honeywell UOP]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4398101|Russian scientific centre &quot;Applied Chemistry&quot;]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q139428044|Государственный институт высоких давлений]]''
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-11-21
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-11-29
| [[Чикаго]]
|-
| style='text-align:right'| 788
| ''[[:d:Q329463|Aleksander Hellat]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;[[мэр]]
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-08-20
| [[Тарту]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-11-28
| [[Кемерово өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 789
| ''[[:d:Q330225|Eugene Rabinowitch]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14906342|биофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q457281|Урбана-Шампейндагы Иллинойс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1780816|State University of New York at Albany]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-05-15
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 790
| ''[[:d:Q331067|Абрам Йоффе]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4483544|Physico-Mathematical Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q24897059|Агрофизик фәнни тикшеренү институты]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-10-17
| [[Ромны]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 791
| ''[[:d:Q331089|Abram Besicovitch]]''
| 1912
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''&lt;br/&gt;[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-01-23
| [[Бердянск]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-11-02
| [[Кембриҗ]]
|-
| style='text-align:right'| 792
| ''[[:d:Q333241|Alexander Ulyanov]]''
| 
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q48282|укучы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-03-31
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-05-08
| [[Шлиссельбург|Шлисселбург]]
|-
| style='text-align:right'| 793
| ''[[:d:Q334294|Anatoly Sobchak]]''
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-08-10
| [[Чита]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-02-19
| [[Светлогорск (Калининград өлкәсе)]]
|-
| style='text-align:right'| 794
| ''[[:d:Q334679|Natsagiin Bagabandi]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-04-22
| ''[[:d:Q3403779|Yaruu]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 795
| ''[[:d:Q340554|Ahmed Azimow]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-06-17
| [[Махачкала]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 796
| [[Валентин Глушко]]
| 
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q620238|Энергомаш ФҖБ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q763402|Энергия]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4177218|П. Ф. Лесгафт исемендәге Табигый фәннәр институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3214453|Museum of Space and Missile Technology (Saint Petersburg)]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1934904|Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4466787|Tushino Machine-Building Plant]]''&lt;br/&gt;[[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-08-20
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-01-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 797
| ''[[:d:Q347685|Korney Chukovsky]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-10-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 798
| ''[[:d:Q348001|Rainis]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-08-30
| ''[[:d:Q15218855|Dunava]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-09-12
| [[Юрмала]]
|-
| style='text-align:right'| 799
| ''[[:d:Q348006|Armen Takhtajan]]''
| 1929
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16334509|pteridologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21679572|Institute of Botany of Armenia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q894635|Yerevan Botanical Garden]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-05-28
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-11-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 800
| ''[[:d:Q353451|Mikhail Gromov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16245517|Chartered Building Surveyor]]''
| ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1156553|Institut des Hautes Études Scientifiques]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-12-23
| [[Бокситогорск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 801
| ''[[:d:Q61944230|Hieronim Jawłowski]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| [[Каунас]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-05-14
| 
|-
| style='text-align:right'| 802
| ''[[:d:Q61959894|Elena Bertseva]]''
| 2000-07-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 803
| ''[[:d:Q61976296|Lev Kuznetsov]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-12-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 804
| ''[[:d:Q62024536|Edward Sabik]]''
| 1956
| ''[[:d:Q392651|махсус агент]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1647770|Security Service of the Ministry of Internal Affairs in Poland]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q651690|Польша фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11781497|Ministry of Interior of Poland (1954–1990)]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-11-03
| ''[[:d:Q556344|Высока]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-12-16
| 
|-
| style='text-align:right'| 805
| ''[[:d:Q62050237|Oleg Alekseevitsj Andreev]]''
| 
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-08-05
| [[Мурманск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 806
| ''[[:d:Q62051499|Suren Abrahamyan]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-02-25
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 807
| ''[[:d:Q62051518|Alexander Bogdanov]]''
| 1972
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4397936|Россия табигать фәннәре академиясе]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 808
| ''[[:d:Q62057137|Ekaterina Kochmar]]''
| 
| ''[[:d:Q15976270|санак тел белемчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 809
| ''[[:d:Q62067277|Alexey Golovnev]]''
| 2006-12-28
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q3087723|British University in Egypt]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16166593|Asia Pacific Center for Theoretical Physics]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 810
| ''[[:d:Q62068158|آلوارت بارخوداریان]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q2604105|Vaskenian Theological Academy]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20518196|Institute of Language of Armenia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21679131|Հայաստանի կառավարությանն առընթեր մարմիններ]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-06-14&lt;br/&gt;1952
| [[Ереван]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 811
| ''[[:d:Q62201199|Vladimir Demyanov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-08-18
| [[Днипро]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 812
| ''[[:d:Q62441900|Inese Tenberga]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-04-02
| [[Юрмала]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 813
| ''[[:d:Q62512644|Tania Remond]]''
| 
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q3075445|Fondation Gabriel-Péri]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3211455|La Pensée]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 814
| [[Лев Багал]]
| 1925
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-12-24
| [[Белозерск]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 815
| ''[[:d:Q62634661|Timur Nikitin]]''
| 2007-02-01&lt;br/&gt;2006-01-23&lt;br/&gt;2003-07-09
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q368643|University of Coimbra]]''&lt;br/&gt;[[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 816
| ''[[:d:Q62713325|Viktor Kelner]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-02-23
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 817
| ''[[:d:Q62713765|Yury Tavrovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-08-11
| [[Днипро]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 818
| ''[[:d:Q62713954|Карлов, Иван Иванович]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-11-17
| 
|-
| style='text-align:right'| 819
| ''[[:d:Q62713997|Абрам Каспэ]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860&lt;br/&gt;1861
| [[Чэрыкав|Черыкау]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-06-02
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 820
| ''[[:d:Q62714001|Lev Nikolaevich Seravin]]''
| 1953
| ''[[:d:Q39372574|protistologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16831721|этолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-09-23
| [[Вологда өлкәсе]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-07-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 821
| ''[[:d:Q62714073|Докучаев, Яков Порфирьевич]]''
| 1947
| [[галим]]
| ''[[:d:Q612137|Mayak]]''&lt;br/&gt;[[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q958886|Павел Григорьевич Демидов исемендәге Ярославль дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-11-25
| [[Пресновка (Җамбыл районы)]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-11-18
| [[Ярославль]]
|-
| style='text-align:right'| 822
| ''[[:d:Q62714376|Lev Samojlovič Utevskij]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| 
|-
| style='text-align:right'| 823
| ''[[:d:Q62714449|Капустин, Николай Стратонович]]''
| 
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4398496|Ростов дәүләт транспорт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-01-20
| ''[[:d:Q815245|Belaya Glina]]''
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-09-21
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 824
| ''[[:d:Q62778317|Jan Zygmunt Wilczyński]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1752712|Nicolaus Copernicus University in Toruń]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q975461|Lebanese University]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-02-21
| ''[[:d:Q4185021|Zakrynychchya]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-01-09
| [[Франция]]
|-
| style='text-align:right'| 825
| ''[[:d:Q62857742|Wu Yuanmai]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-04-17
| 
|-
| style='text-align:right'| 826
| [[Лидия Виндт]]
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q2621070|Kirov Plant]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-01-29
| [[Псков]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| 
|-
| style='text-align:right'| 827
| [[Елена Бахмутова]]
| 1924
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-06-05
| [[Кочневски (Белоярски шәһәр округы)|Кочневское]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-02-17
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 828
| ''[[:d:Q63190369|Erika Yakubinskaya-Lemberg]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| 
|-
| style='text-align:right'| 829
| ''[[:d:Q63198355|Kristina Spektor]]''
| 2010-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q901751|European Synchrotron Radiation Facility]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 830
| ''[[:d:Q63198580|Pavel Bulgakov]]''
| 1951
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-07-07&lt;br/&gt;1927-07-06
| [[Ташкент]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-10-28&lt;br/&gt;1993-10
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 831
| ''[[:d:Q63256236|Любоў Вячаславаўна Разумоўская]]''
| 1921
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q63256249|Інстытут кнігі АН СССР]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897
| ''[[:d:Q850714|Белск-Подләски]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969
| 
|-
| style='text-align:right'| 832
| [[Камил Бикәшев]]
| 1968
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-08-26
| [[Горенка]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 833
| ''[[:d:Q63434192|Natalia Bochkina]]''
| 1998-06-30
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''
| [[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 834
| ''[[:d:Q63617770|Elena V. Pravosudova]]''
| 1983
| ''[[:d:Q16063497|эволюционист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1185955|University of Nevada, Reno]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7511366|Sierra College]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 835
| ''[[:d:Q63736474|N.A. Belyakova]]''
| 1991
| ''[[:d:Q19798999|acarologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 836
| ''[[:d:Q63793109|Irina Mironenko]]''
| 1984-12-02&lt;br/&gt;1978-06-29
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 837
| ''[[:d:Q63817514|Alexandra Smirnova]]''
| 1992-06-18&lt;br/&gt;1995-01-11
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q3747180|IRCCS Policlinico S. Matteo di Pavia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q219317|Павия үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 838
| ''[[:d:Q63828478|Larina I. Tatyana]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q24702769|radio journalist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q482980|автор]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-12-07
| ''[[:d:Q4413903|Selischi]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 839
| ''[[:d:Q63848764|Konstantin Slobodnyuk]]''
| 2012-06-01&lt;br/&gt;2006
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q24543|Pompeu Fabra University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2061633|Institute for Research in Biomedicine]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21086309|Vall d'Hebron Research Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 840
| ''[[:d:Q63860548|Vera Kalinina]]''
| 2013-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 841
| ''[[:d:Q63872020|Anton Alekseev]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-08-09
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 842
| ''[[:d:Q63872764|Viktor Sverdlov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q689400|Вена техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 843
| ''[[:d:Q63887069|Anastasiia Afanasenko]]''
| 2016-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q850730|Гронинген университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30291362|Gilead (Canada)]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201492|Макгилл университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 844
| ''[[:d:Q63928609|Chen Tiemei]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q16952|Бейҗиң үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1477368|Dalian University of Technology]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-06-30&lt;br/&gt;1935
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-10-25&lt;br/&gt;2018
| [[Ханбалык|Пекин]]
|-
| style='text-align:right'| 845
| ''[[:d:Q63981685|Nelly Pilipenko]]''
| 2017-06-25
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 846
| ''[[:d:Q64027170|Damir Zyamovich Arov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q94469|Көньяк Украина милли мәгарифбелем үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-06-29
| [[Киев]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 847
| ''[[:d:Q64240438|Margarita Bulatova]]''
| 2013-09-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26612557|Institute for Bioengineering of Catalonia]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 848
| ''[[:d:Q64240453|Daniil M Ivanov]]''
| 2017-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 849
| ''[[:d:Q64301607|Sergey Makarychev-Mikhailov]]''
| 1999-06-20
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q217741|Пердью үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q540672|Auburn University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 850
| ''[[:d:Q64417132|Нелюбов Дмитрий Николаевич]]''
| 1893
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 851
| ''[[:d:Q64429235|Rouben Babayants]]''
| 1916
| ''[[:d:Q651566|гигиенист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 852
| ''[[:d:Q64438534|Nikolai Arnold]]''
| 
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1832&quot; | 1832-03-19
| [[Юрьевец]]
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-05-17
| [[Висбаден]]
|-
| style='text-align:right'| 853
| ''[[:d:Q64453561|Zlata Sarafova]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879
| [[Илинден (Благоевград өлкәсе)]]
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 854
| [[Владимир Вагин]]
| 
| 
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-12-04
| [[Акмәсҗит]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-01-04
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 855
| ''[[:d:Q64655432|Olga Bogolyubova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q426045|University of Malta]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q931865|Clarkson University]]''&lt;br/&gt;[[Yel universitetı|Йель университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 856
| ''[[:d:Q64683317|Youri I Pavlov]]''
| 2000-01-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7895888|University of Nebraska Medical Center]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 857
| ''[[:d:Q64787496|Nikolai Alexander Amburger]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-11-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-04-14
| ''[[:d:Q27906714|Petrograd]]''
|-
| style='text-align:right'| 858
| ''[[:d:Q64787550|Karl Blessig]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1814&quot; | 1814-11-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-12-20
| ''[[:d:Q322365|Gamshurst]]''
|-
| style='text-align:right'| 859
| ''[[:d:Q64846095|Հարություն Հովհաննիսյան]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1822&quot; | 1822
| [[Җүлфә]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 860
| ''[[:d:Q64851115|Olga A Dravolina]]''
| 1994
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 861
| ''[[:d:Q64855764|Yulia Y. Tyurina]]''
| 1988
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7896126|University of Pittsburgh Graduate School of Public Health]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q235034|Питтсбург университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 862
| ''[[:d:Q64951215|Dmitrii Pankin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 863
| ''[[:d:Q64951279|Anna Vasileva]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 864
| ''[[:d:Q64955479|Maia Putintseva]]''
| 2018&lt;br/&gt;2016
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 865
| ''[[:d:Q65016170|Sergey Kostyrko]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983
| ''[[:d:Q1002571|Nikel]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 866
| ''[[:d:Q65028784|Simon Khalatov]]''
| 1908
| ''[[:d:Q3368718|патолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16692656|Н. Н. Блохин исемендәге Россия илкүләм онкология медицина тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-02-26
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-05-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 867
| ''[[:d:Q65031656|Чунаєва Ангеліна Акіндинівна]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-07-30
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-09-29
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 868
| ''[[:d:Q65032076|Nina Morozhenko]]''
| 1950
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q1589563|Main Astronomical Observatory of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-13
| ''[[:d:Q1255247|Blagodarnensky District]]''
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-07-10
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 869
| ''[[:d:Q65100322|Viktor Gushchin]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-05-22
| [[Елгава]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 870
| ''[[:d:Q65124490|Sergey Maslov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-06-10&lt;br/&gt;1939-07-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-07-29
| [[Гагарин (Смоленск өлкәсе)|Гагарин]]
|-
| style='text-align:right'| 871
| ''[[:d:Q65128394|Evgeny Tomikhin]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-02-04
| [[Ленинград өлкәсе]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 872
| ''[[:d:Q65133987|Granik Akopov]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-07-03
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 873
| ''[[:d:Q65146441|Viktor Fridrihovič Dizendorf]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-04-28
| [[Киселёвск]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-04-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 874
| ''[[:d:Q65147854|Aleksej Alekseevič Grigorʹev]]''
| 1959
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-07-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 875
| ''[[:d:Q65148415|Aleksandr Mikhaĭlovich Plekhanov]]''
| 
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| ''[[:d:Q258072|Lyubinsky District]]''
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-01-13
| 
|-
| style='text-align:right'| 876
| ''[[:d:Q65154358|Виноградова, Елена Борисовна]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-02-02
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-12-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 877
| ''[[:d:Q65154414|Evgeniy Mikhailovich Nesterov]]''
| 1975
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-11-01
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 878
| ''[[:d:Q65160903|Juliusz Niemirycz]]''
| 
| [[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1822&quot; | 1822
| [[Радостув (Свентокшиж воеводалыгы)]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-06-05
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 879
| ''[[:d:Q65176334|Sergey Chernov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-02-09
| [[Сарытау]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-26
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| style='text-align:right'| 880
| ''[[:d:Q65194754|Kim Galyamovich Valeev]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2387454|Илкүләм авиация университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1482689|Киев милли икътисад университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-04-29
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-07-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 881
| ''[[:d:Q65202012|Elena Vsevolodovna Lobova]]''
| 
| ''[[:d:Q1734662|картограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-06-07
| [[Орёл]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-03-16
| 
|-
| style='text-align:right'| 882
| ''[[:d:Q65211527|Сандровський Костянтин Костянтинович]]''
| 1952
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q12074635|Киев милли университетының халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-04-09
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 883
| [[Госман Токымбәтев]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-02-08
| [[Бәгәрәктамак]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 884
| ''[[:d:Q65334191|Fanil Baishev]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-01-15
| [[Монас]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-01-06
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 885
| ''[[:d:Q65935031|Valery G. Romanovski]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-17
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 886
| ''[[:d:Q65965960|Oleg Izhboldin]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000
| 
|-
| style='text-align:right'| 887
| ''[[:d:Q65969264|Emanuel Tiesenhausen]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-09-28
| ''[[:d:Q1010985|Акболак]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 888
| ''[[:d:Q66115197|Nikola Sarafov]]''
| 
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882
| [[Илинден (Благоевград өлкәсе)]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 889
| ''[[:d:Q66132331|Еділ Құламқадырұлы Мамытбеков]]''
| 
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-10-26
| [[Тараз]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 890
| ''[[:d:Q66493914|Georgi Stoykov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860
| [[Гайтаниново]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
|-
| style='text-align:right'| 891
| ''[[:d:Q66678240|Ніна Мікалаеўна Хмялёва]]''
| 1955
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-04-30
| 
|-
| style='text-align:right'| 892
| ''[[:d:Q66684617|Zahari Zlatev]]''
| 1969-04-02
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q6972481|National Environmental Research Institute of Denmark]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-08-15
| [[Добрич]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 893
| ''[[:d:Q67004471|Marat Arakelian]]''
| 1955
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q1018734|Виктор Амбарцумян исемендәге Бюракан астрофизик обсерваториясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1977379|Әрмән педагогика институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-01-15
| ''[[:d:Q319735|Goris]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-01-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 894
| ''[[:d:Q67145777|Fjodor Issajewitsch Zederbaum]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-08-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 895
| ''[[:d:Q67271280|Maria Garnovskaya]]''
| 1979-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q6806451|Medical University of South Carolina]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 896
| ''[[:d:Q67362420|Sergei Evdokimov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-12-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-09-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 897
| ''[[:d:Q67363191|Marion Krause]]''
| 
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q156725|Һамбург университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 898
| ''[[:d:Q67985968|Archil Dondua]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-11-04
| 
|-
| style='text-align:right'| 899
| ''[[:d:Q69301560|Zinaïda Kokorina]]''
| 
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q379318|flight instructor]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899
| [[Пермь]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 900
| ''[[:d:Q69644944|Kirill Fedorovič Sedyh]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-04-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 901
| ''[[:d:Q107986773|Aḥmad Nasīm Barqāwī]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q58968|интеллектуал]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]
| ''[[:d:Q1351317|Димәшкъ университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-04-29
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 902
| ''[[:d:Q108002179|Irina Drobysheva]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 903
| ''[[:d:Q108131875|Alexandre V. Andronikov]]''
| 1980&lt;br/&gt;1991
| ''[[:d:Q16335312|геохимик]]''
| ''[[:d:Q11280554|Czech Geological Survey]]''
| 
| [[Россия]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 904
| ''[[:d:Q108169944|Afanasiy Khodkov]]''
| 
| ''[[:d:Q35380338|гидрогеолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-02-18
| [[Стракавичы]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-03-13
| [[Россия]]
|-
| style='text-align:right'| 905
| ''[[:d:Q108208494|Alexander Goldereker]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q56627895|Kiev Real School]]''
| data-sort-value=&quot;1848&quot; | 1848-07-30
| [[Рязань губернасы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 906
| ''[[:d:Q108247332|Marco Sabbatini]]''
| 2003
| ''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q645663|Пиза университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 907
| ''[[:d:Q108439984|Maria Piotrovskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q806798|банкир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 908
| ''[[:d:Q108533993|Давид Игоревич Деймур]]''
| 
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-08-10
| [[Түбән Тагил]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 909
| ''[[:d:Q108600146|Виктор Владимирович Юдин]]''
| 1970
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-09-04
| [[Акмәсҗит]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 910
| ''[[:d:Q108649183|Lioudmila Kaznyshkina]]''
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 911
| ''[[:d:Q108683783|Hilel Aleḳsandroṿ]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 912
| ''[[:d:Q108732565|Ілляшевич Степан Костянтинович]]''
| 
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854
| 
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-11-28
| [[Алушта]]
|-
| style='text-align:right'| 913
| ''[[:d:Q108757245|Yana Lantratova]]''
| 
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-12-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 914
| ''[[:d:Q108784504|Vladimir Lee]]''
| 1953
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-06-01
| [[Чита]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-12-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 915
| ''[[:d:Q108793844|Віталь Іванавіч Секун]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4330437|United Institute of Informatics Problems of the National Academy of Sciences of Belarus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16655757|Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Belarus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q40886197|Institute of Sociology of the National Academy of Sciences of Belarus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13028220|Акадэмія адукацыі]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-21
| [[Чернигов|Черниһив]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-06-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 916
| ''[[:d:Q108803481|Anastasia Lomagina]]''
| 1990-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 917
| ''[[:d:Q108806366|Yurij Alexandrovich Strelkov]]''
| 1952
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| ''[[:d:Q4127517|Russian Federal Research Institute of Fisheries and Oceanography]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 918
| ''[[:d:Q108881993|Михаил Евраев]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 919
| ''[[:d:Q108884830|Nina A. Sazanova]]''
| 
| ''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| ''[[:d:Q4201428|Institute of Biological Problems of the North]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 920
| ''[[:d:Q109029155|Семёнов-Тян-Шанский, Михаил Дмитриевич]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 921
| ''[[:d:Q109029605|Rachkovskai︠a︡, E. I. (Ekaterina Ivanovna)]]''
| 
| ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47825396|phytogeographer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1734662|картограф]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4062764|Almaty Botanical Garden]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-09-17
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 922
| ''[[:d:Q109175982|Alexandra Vydrina]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15936497|африканис]]''
| ''[[:d:Q280413|Милли фәнни тикшеренүләр үзәге]]''&lt;br/&gt;[[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-07-02
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-09-16
| 
|-
| style='text-align:right'| 923
| ''[[:d:Q109267995|Науменков Олег Александрович]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-02-06
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-02-28
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 924
| ''[[:d:Q109286448|Бәхтизин Рәүеф Заһит улы]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-01-20
| [[Уфа]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-09-10
| 
|-
| style='text-align:right'| 925
| ''[[:d:Q109337492|Афанасьєв Євген Андрійович]]''
| 1951
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q1428076|Khanenko Museum]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-11-17
| [[Копыченка]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 926
| ''[[:d:Q109339094|Семяновський Олександр Степанович]]''
| 
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| 
|-
| style='text-align:right'| 927
| ''[[:d:Q109358202|Marina Sergejewna Sacharowa]]''
| 1941
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16335312|геохимик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-03-09
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-05-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 928
| ''[[:d:Q109484883|Michail Grigor‘jevič Veselov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-11-20
| ''[[:d:Q18797578|Porechye]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-11-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 929
| ''[[:d:Q109485171|Boris Emelyanov]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4508686|Көньяк Урал дәүләт аграр университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201803|Institute of Philosophy and Law of Ural Branch of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-06-08
| [[Чиләбе]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 930
| ''[[:d:Q109485177|Даниил Александрович Александров]]''
| 1980
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''&lt;br/&gt;[[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 931
| ''[[:d:Q109485340|Ким, Владимир Васильевич]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4201803|Institute of Philosophy and Law of Ural Branch of Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-09-11
| ''[[:d:Q108785074|Дубовка]]''
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-21
| 
|-
| style='text-align:right'| 932
| ''[[:d:Q109485446|Sergej Dmitrijevič Čerkasskij]]''
| 1980
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 933
| ''[[:d:Q109485523|Ekaterina Vasilyeva]]''
| 
| ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11395024|photography critic]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-07-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 934
| ''[[:d:Q109485607|Iryna Viktorivna Ivlyeva]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-01-13
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-12-21
| [[Акъяр]]
|-
| style='text-align:right'| 935
| ''[[:d:Q109485732|Гагинская, Елена Романовна]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-07-15
| [[Түбән Новгород]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 936
| ''[[:d:Q109485772|Лепехов, Сергей Юрьевич]]''
| 1976
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 937
| ''[[:d:Q109485944|Andrej Ûrʹevič Alekseev]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-08-16&lt;br/&gt;1965-05-02
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 938
| ''[[:d:Q109486240|Бобков, Александр Артурович]]''
| 
| [[эшкуар]]
| 
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-10-18
| [[Винница]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 939
| ''[[:d:Q109486389|Альгин, Анатолий Петрович]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[профессор]]
| [[Төньяк-Көнбатыш идарә институты|Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясенең Төньяк-Көнбатыш идарә институты]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-06-14
| ''[[:d:Q39169880|Poluostrov Klerka]]''
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-07-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 940
| ''[[:d:Q109487301|Andrew Ryvkin]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1086863|калумнис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499163|political pundit]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q123641087|political blogger]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 941
| ''[[:d:Q109487783|Тайманова, Татьяна Соломоновна]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-10-04&lt;br/&gt;1954-04-10
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 942
| ''[[:d:Q109487906|Витман, Татьяна Борисовна]]''
| 
| 
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-03-15
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 943
| ''[[:d:Q109488463|Anton Yanovsky]]''
| 1889
| [[хирург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-11-04
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| 
|-
| style='text-align:right'| 944
| ''[[:d:Q109488910|Pavel Terentʹevič Žurba]]''
| 1926
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-07-30
| ''[[:d:Q4463606|Troitske]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 945
| ''[[:d:Q109489081|Nikolaj Sergeevič Čaev]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-06-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 946
| ''[[:d:Q109489911|Mark Jusim]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-07-10
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 947
| ''[[:d:Q109490210|Захаров, Борис Георгиевич]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-01
| ''[[:d:Q4484989|Firovo]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 948
| ''[[:d:Q109490993|Ljudmila Petrovna Gromova]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26759595|communication scholar]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4129748|School of Journalism &amp; Mass Communication]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-06-15&lt;br/&gt;1952
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 949
| ''[[:d:Q109491389|Евгений Владимирович Вышенков]]''
| 1984
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| ''[[:d:Q4056878|Агентство журналистских расследований]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 950
| ''[[:d:Q109491890|Aliou Tounkara]]''
| 1996
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-09-02
| ''[[:d:Q771251|Кати]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 951
| ''[[:d:Q109491911|Ермолаев, Валерий Леонидович]]''
| 1952
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| 
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022
| 
|-
| style='text-align:right'| 952
| ''[[:d:Q109492379|Giyas Umarov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-12-25
| [[Ташкент]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-12-21
| 
|-
| style='text-align:right'| 953
| ''[[:d:Q109492711|Самойлов, Тит Петрович]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4144657|V.K. Komarov Mountain-Taiga Station]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-05-25
| [[Могилев губернасы|Мәгилү гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-12-07
| [[Уссурийск]]
|-
| style='text-align:right'| 954
| ''[[:d:Q109492728|Белоусова, Инна Михайловна]]''
| 1953
| 
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-11-11
| [[Һорливка]]
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-01-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 955
| ''[[:d:Q109492772|Запасский, Валерий Сергеевич]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08-25
| [[Омск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 956
| ''[[:d:Q109494441|Nestor Smirnov]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878
| [[Омск]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| [[Вологда]]
|-
| style='text-align:right'| 957
| ''[[:d:Q109494585|Mikhail Oknov]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-09-27
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-22
| 
|-
| style='text-align:right'| 958
| ''[[:d:Q109494590|Sergey Tchorzewski]]''
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-06-18
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 959
| ''[[:d:Q109495504|Аранович, Алексей Владимирович]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4407701|Санкт-Петербург дәүләт технология һәм дизайн университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 960
| ''[[:d:Q109495843|Крюков, Владимир Дмитриевич]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q16692601|Rosgeologia]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-05-23
| [[Петергоф|Петерһоф]]&lt;br/&gt;[[Ленинград өлкәсе]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 961
| ''[[:d:Q109509326|Evgeny Skobov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-03-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 962
| ''[[:d:Q109632457|Endre Molnár]]''
| 1954
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q84094525|excise officer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[офицер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-19
| ''[[:d:Q12816920|Újpest]]''
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010
| 
|-
| style='text-align:right'| 963
| ''[[:d:Q109649552|Ременсон, Александр Львович]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-08-06
| [[Могилёв]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-03-27
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 964
| ''[[:d:Q109771825|Gennady Rubinshtein]]''
| 1949
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-04-26
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-05-02
| 
|-
| style='text-align:right'| 965
| ''[[:d:Q110008141|Vladimir Baranov]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q294126|surveyor]]''
| ''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872
| [[Микулино|Микулин]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 966
| ''[[:d:Q110101239|Mayıl Əsgərov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q7263594|Institute of Linguistics named after Nasimi]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16413654|«Евразия» университеты (Бакы)]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-01-17
| [[Бозалганлы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 967
| ''[[:d:Q110487266|Юлия Евгеньевна Юдинцева]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4610556|модель]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-06-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 968
| ''[[:d:Q110566869|Viatcheslav Gedal'evich Tchelnokov]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 969
| ''[[:d:Q110865225|Arie Volf]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911
| [[Чорткив]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 970
| ''[[:d:Q110892175|Natalia Bichurina]]''
| 2007&lt;br/&gt;2006-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2504617|раманис]]''
| ''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q45855|Бергамо үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-12-19&lt;br/&gt;1984
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 971
| ''[[:d:Q110896466|Aleksandra Bajek]]''
| 2016
| ''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| [[Пермь]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 972
| ''[[:d:Q111019425|Dezső Varga]]''
| 1982
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1161067|ATOMKI]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-12-10
| [[Бекешчаба]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 973
| ''[[:d:Q111019768|Maria Paula Meneses]]''
| 
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| ''[[:d:Q368643|University of Coimbra]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q890884|Eduardo Mondlane University]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-04-08
| ''[[:d:Q3889|Maputo]]''
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-02-08
| [[Коимбра]]
|-
| style='text-align:right'| 974
| ''[[:d:Q111103660|Igor Gretskiy]]''
| 
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 975
| ''[[:d:Q111184335|Glenn Diesen]]''
| 
| ''[[:d:Q11499163|political pundit]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q20112014|University of South-Eastern Norway]]''&lt;br/&gt;[[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1141452|Western Sydney University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q741082|Маккуори университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-11-29
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 976
| ''[[:d:Q111275322|Aleksandr Bespalov]]''
| 
| 
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-04-13
| [[Боровичи]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 977
| ''[[:d:Q111310547|Yury Isupov]]''
| 
| 
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-08-29
| [[Стрижи (Оричи районы)|Стрижи]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 978
| ''[[:d:Q111365253|Tadeusz Łempicki]]''
| 
| [[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889&lt;br/&gt;1888
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| 
|-
| style='text-align:right'| 979
| ''[[:d:Q111460907|Anna Tamarchenko]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-07-07&lt;br/&gt;2015-07-05
| [[Италия]]
|-
| style='text-align:right'| 980
| ''[[:d:Q111598282|Aleksandr Vydogsky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-10
| 
|-
| style='text-align:right'| 981
| ''[[:d:Q111603847|Aleksandra Skochilenko]]''
| 
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16323111|peace activist]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q855091|гитарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15253558|активист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 982
| ''[[:d:Q111607372|Nadezhda Feoktistovna Droblenkova]]''
| 
| ''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-08-02
| [[Сембер]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-05-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 983
| ''[[:d:Q111737884|Rosaura Méndez Gamboa]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-12-22
| ''[[:d:Q3949259|Santa Teresita]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 984
| ''[[:d:Q111787336|Veronica Yuryevna Stepanova]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1900167|психотерапевт]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-08-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 985
| ''[[:d:Q111820263|Юрий Евгеньевич Чудиновских]]''
| 
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''&lt;br/&gt;[[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q806805|bank teller]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-10-09
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 986
| ''[[:d:Q111890299|Булдырев, Владимир Сергеевич]]''
| 
| 
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-07-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-04-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 987
| ''[[:d:Q111996050|Vladimir Omelnickiy]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-07
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 988
| ''[[:d:Q112055516|Арчегова, Инна Борисовна]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-08-28
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-05-06
| [[Сыктывкар]]
|-
| style='text-align:right'| 989
| ''[[:d:Q112208878|Alexander Plekhanov]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Xalıqara valüta fondı]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q488981|Европа реконструкция һәм үсеш банкы]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 990
| ''[[:d:Q112343968|Aleksey Furasyev]]''
| 1993
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 991
| ''[[:d:Q112377024|Mikhail Kresin]]''
| 
| ''[[:d:Q96677905|киноҗитештерү оештыручысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
| ''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30888239|Pedagogicheskiĭ muzeĭ voenno-uchebnykh zavedeniĭ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407706|Saint Petersburg railway lines]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q141336|Мосфильм]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2621941|Belarusfilm]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q158478|Ленфильм]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4258535|Lennauchfilm]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-02-13
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 992
| ''[[:d:Q112384907|Nina Nikolajevna Banina]]''
| 1941
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39372574|protistologist]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-01-15
| [[Могилёв]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 993
| ''[[:d:Q112389104|Vadim A. Ratner]]''
| 1955
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-08-01
| [[Благовещенск]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-08-15
| 
|-
| style='text-align:right'| 994
| ''[[:d:Q112397894|Mihály Péter]]''
| 1954
| ''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-08
| [[Будапешт]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-04-01
| 
|-
| style='text-align:right'| 995
| ''[[:d:Q112406156|Alexandra Jarošová]]''
| 1975
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-02-22
| [[Прага]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 996
| ''[[:d:Q112416194|Ėleonora Petrovna Gomberg-Verzhbinskai︠a︡]]''
| 
| ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| [[Кропивницкий|Кропывнытскый]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002
| 
|-
| style='text-align:right'| 997
| ''[[:d:Q112431777|Solomon Samuilovich Schulman]]''
| 1941
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| 
|-
| style='text-align:right'| 998
| ''[[:d:Q112432176|Rakhil Efremovna Schulman-Albova]]''
| 1941
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| 
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| 
|-
| style='text-align:right'| 999
| ''[[:d:Q112470028|Heydar Imanov]]''
| 
| ''[[:d:Q5352191|техник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| [[Гаялы (Губадлы)]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1000
| ''[[:d:Q112482227|Aleksandr Borisovič Georgijevskij]]''
| 1967
| [[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q32360874|Novgorod State Pedagogical Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-02-27
| [[Полярный]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1001
| ''[[:d:Q15069646|Ерафей Васілевіч Касценіч]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''&lt;br/&gt;[[хирург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-10-04
| ''[[:d:Q61780847|Азёрная]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-12-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1002
| ''[[:d:Q15070472|Yevgeny Kreps]]''
| 1925
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4308086|Мурманская биологическая станция]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-10-04
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 1003
| ''[[:d:Q15070872|Aleksandr Labuntsov]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-09-13
| [[Владикавказ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-04-14
| 
|-
| style='text-align:right'| 1004
| ''[[:d:Q15071130|Herman Gerasimovich Lengauer]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-06-29
| [[Кропивницкий|Кропывнытскый]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1005
| ''[[:d:Q15071369|Николай Андреевич Лукьянович]]''
| 
| ''[[:d:Q864380|биограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1806&quot; | 1806
| 
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 1006
| ''[[:d:Q15071434|Геннадий Андреевич Любославский]]''
| 1882
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860
| [[Кинешма|Киңәшмә]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1007
| ''[[:d:Q15071471|Vladimir Mazalov]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4201665|Institute of Applied Mathematical Research of Karelian Research Centre of RAS]]''&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-03-06
| [[Магнитогорск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1008
| ''[[:d:Q15071684|Vladimir Ivanovitsj Timofeev]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-06-14
| [[Мурманск]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1009
| ''[[:d:Q15071928|Maksim Malkov]]''
| 
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1010
| ''[[:d:Q15072125|Victor A. Matveev]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201879|Institute for Nuclear Research]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-11
| [[Тайга (шәһәр)|Тайга]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1011
| ''[[:d:Q15072386|Nikolai Metalnikov]]''
| 1892
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-05-05&lt;br/&gt;1870-04-23
| ''[[:d:Q19813693|Кротково (Ульяновскан область)]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1012
| ''[[:d:Q15074704|Ivan Tarnani]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4323007|Яңа Александрия авыл хуҗалыгы һәм урманчылык институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4496332|Хабарау милли аграр университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-01-13&lt;br/&gt;1860
| [[Таганрог]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| 
|-
| style='text-align:right'| 1013
| ''[[:d:Q15074800|Vasily Regel]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-12-01
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1014
| ''[[:d:Q15075433|Sergey Nikolayev]]''
| 1979
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-10-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1015
| ''[[:d:Q15077058|Aleksey Soymonov]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1016
| ''[[:d:Q15077527|Mikhail Skaryatin]]''
| 1905
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1350189|египтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12797895|occultist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16004492|esotericist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q155647|йолдызсөйләмче]]''&lt;br/&gt;[[офицер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-05-06
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-11-06
| ''[[:d:Q688497|Glion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1017
| ''[[:d:Q15077651|Ivan Panin]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-07-02
| [[Апатиты]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1018
| ''[[:d:Q15078996|Vasily Pasetsky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-06-15
| [[Иске Русса]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1019
| ''[[:d:Q15079531|Valeriy Petrov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-06-06
| [[Каунас]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-01-01&lt;br/&gt;2008
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1020
| ''[[:d:Q15081619|F. V. Potemkin]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201575|Marx-Engels-Lenin Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-02-11
| ''[[:d:Q4154776|Даниловский өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-07-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1021
| ''[[:d:Q15082180|Станіслаў Аляксандравіч Прыбытак]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-09-25
| [[Минск]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-08-13
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1022
| ''[[:d:Q15087157|Dmitriy Dmitrievitsj Protopopov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1023
| ''[[:d:Q15087912|Ruslan Vyacheslavovich Kurbanov]]''
| 
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-10-26
| ''[[:d:Q2044217|Kurakh]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1024
| ''[[:d:Q15088460|Izrail Rabinovich]]''
| 1940
| [[галим]]
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1102209|Defense Language Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004
| 
|-
| style='text-align:right'| 1025
| ''[[:d:Q15088515|Рянжин, Сергей Валентинович]]''
| 
| ''[[:d:Q3546255|океанолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17269204|limnologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4201637|Institute of Limnology of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1026
| ''[[:d:Q15088972|Revekka Rubinshteyn]]''
| 1924
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1350189|египтолог]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q111287174|Leningrad State Pedagogical Institute M.N. Pokrovsky]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4872|Пушкин ис. дәүләт тасвирый сәнгать музее]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-09-28
| [[Кирмәнчек]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-04-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1027
| ''[[:d:Q15089558|Elena Romodanovskaya]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q4201797|Institute of Philology of the Siberian Branch of the RAS]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-03-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-01-15
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 1028
| ''[[:d:Q15090732|Nikolay Ivanovitsj Repnikov]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1029
| ''[[:d:Q15090990|Sergey Rozhdestvensky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4294463|Ministry of National Education]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-08-25&lt;br/&gt;1868-09-06&lt;br/&gt;1863
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-06-17
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 1030
| ''[[:d:Q15090992|Nikolaĭ Fedorovich Rozhdestvenskiĭ]]''
| 
| [[хокук белгече]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1802&quot; | 1802&lt;br/&gt;1800
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1031
| ''[[:d:Q15116876|Roman von Düsterloh]]''
| 
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-09-20
| [[Орёл]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-06-26
| 
|-
| style='text-align:right'| 1032
| [[Константин Дебу]]
| 1890
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1033
| ''[[:d:Q15207378|Aleksandr Lipovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-02-04
| [[Ташкент]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1034
| ''[[:d:Q15401870|Dmitry Burago]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q739627|Пенсилвания штаты университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-05-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1035
| ''[[:d:Q15410778|Lev Nessov]]''
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| 
|-
| style='text-align:right'| 1036
| ''[[:d:Q15433102|Viatcheslav Kharlamov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1037
| ''[[:d:Q15433216|Андрей Венедикт улы Фёдоров]]''
| 
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1038
| ''[[:d:Q15434717|Vera Serganova]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960&lt;br/&gt;1961
| [[Мәскәү]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1039
| ''[[:d:Q15438814|George G. Lorentz]]''
| 1936
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q49213|Остиндагы Техас университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q617433|Сиракуз университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q50662|Франкфурт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q349055|Вейн университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-01-01
| [[Чико (Калифорния)|Чико]]
|-
| style='text-align:right'| 1040
| ''[[:d:Q15450186|Vsevolod Nikolaevič Petrov]]''
| 
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1041
| ''[[:d:Q15455688|Leon Takhtajan]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4288511|Leonhard Euler International Mathematical Institute in Saint Petersburg]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-10-01
| [[Ереван]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1042
| ''[[:d:Q15455692|Pjotr Petrowitsch Kulisch]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-02-24
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016
| 
|-
| style='text-align:right'| 1043
| ''[[:d:Q15455699|Vladimir B. Matveev]]''
| 1966
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33121381|Institut de Mathématiques de Bourgogne]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1044
| ''[[:d:Q15455707|Sergei Vostokov]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1045
| ''[[:d:Q15455711|Alexander Its]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1433199|Indiana University – Purdue University Indianapolis]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1046
| ''[[:d:Q15627843|Nasreddin Murat-Khan]]''
| 1930
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| [[Буйнакск]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-10-15
| [[Lahor|Лаһор]]
|-
| style='text-align:right'| 1047
| ''[[:d:Q15631951|Pavel Petrovič Šklârevskij]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1806&quot; | 1806-01-15
| [[Лубны]]
| data-sort-value=&quot;1830&quot; | 1830-06-10
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 1048
| ''[[:d:Q15640206|Svetlana Ignatenko]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-12-20
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1049
| ''[[:d:Q15640313|Taťána Nersesjan]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-01-22
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1050
| ''[[:d:Q15686494|Zaurbek Kurazovich Malʹsagov]]''
| 1930
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-06-03
| [[Буйнакск]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-05-14
| [[Грозный]]
|-
| style='text-align:right'| 1051
| ''[[:d:Q15720238|I. M. Boldakov]]''
| 
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-12-08&lt;br/&gt;1846-11-26
| [[Иркутск]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| 
|-
| style='text-align:right'| 1052
| ''[[:d:Q15720260|Sergey Gessen]]''
| 1928
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[Гыйльми хезмәткәр]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-09-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1053
| ''[[:d:Q15720367|Vasily Mikhailovich Sidorov]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1834&quot; | 1834
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903
| 
|-
| style='text-align:right'| 1054
| ''[[:d:Q15720398|Rostislav Sementkovsky]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864380|биограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-01-01&lt;br/&gt;1846
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1055
| ''[[:d:Q15720404|Алексей Павлович Сниткин]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q245068|кәмитче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839
| 
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860
| 
|-
| style='text-align:right'| 1056
| ''[[:d:Q15720411|Fedor Studitsky]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1815&quot; | 1815-09-20
| [[Грязовец|Грәзоветс]]
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-01
| [[Новгород губернасы]]
|-
| style='text-align:right'| 1057
| ''[[:d:Q15720438|Vladimir Chuyko]]''
| 
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839
| 
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899
| 
|-
| style='text-align:right'| 1058
| ''[[:d:Q15782309|Alexei Borissowitsch Wenkow]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q924265|Орһус университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1059
| ''[[:d:Q15836854|Nikolai Kapitonovich Nikolski]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13344|Бордо үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-11-16
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1060
| ''[[:d:Q15845769|Dmitry Kallistov]]''
| 
| ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20873384|антик дәвер тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-01-05
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1061
| ''[[:d:Q15845878|A. N.  Khramov]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q53754694|paleomagnetist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q978044|executive]]''
| ''[[:d:Q4127526|All Russia Petroleum Research Exploration Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-10-17
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1062
| ''[[:d:Q15864920|Johann Admoni]]''
| 1926
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q486748|пианист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2675537|music teacher]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-07-04
| [[Дессау]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-09-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1063
| ''[[:d:Q15909624|Luo Yuanzheng]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-02-14
| [[Чыңду]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-08-31
| 
|-
| style='text-align:right'| 1064
| ''[[:d:Q15911717|Jin Zhongyuan]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q495015|Фудаң университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934
| ''[[:d:Q1015823|Jiangyin]]''
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-06-07
| [[Şanxay|Шаңхай]]
|-
| style='text-align:right'| 1065
| ''[[:d:Q15919684|Chen Baoyin]]''
| 
| [[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-10-09
| 
|-
| style='text-align:right'| 1066
| ''[[:d:Q15992711|Georgy Knyazev]]''
| 
| ''[[:d:Q635734|архивист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4070706|Archive RAS]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-03-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-06-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1067
| [[Михаил Залесский]]
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-09-03
| [[Орёл]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1068
| ''[[:d:Q16087259|Sholom Gherman]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1069
| ''[[:d:Q16104619|Viktor Borisov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1070
| ''[[:d:Q16106954|Lev R. Ginzburg]]''
| 
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q23091386|Applied Biomathematics]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| [[Мәскәү]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1071
| ''[[:d:Q16122448|شاهر جمال آغا]]''
| 1971
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1351317|Димәшкъ университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| [[Dimäşq|Димәшкъ]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-12
| [[Dimäşq|Димәшкъ]]
|-
| style='text-align:right'| 1072
| ''[[:d:Q16170691|ロマーン・イヴァーノヴィチ・ゲリヴィグ]]''
| 1897
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-09-12
| [[Липецк]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-09-19
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 1073
| ''[[:d:Q16170964|Yevgeny Gerasimov]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903
| 
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-03-06&lt;br/&gt;1986
| 
|-
| style='text-align:right'| 1074
| ''[[:d:Q16171655|Vladimir Golina]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4314896|Ярослав Зирәк ис. милли юридик академия]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-07-28
| ''[[:d:Q268791|Һлобыне]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1075
| ''[[:d:Q16186840|Eugene Plotkin]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q411895|Рига техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1124657|Bar-Ilan University]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-09-22
| [[Екатеринбург]]
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-03-20
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 1076
| ''[[:d:Q16195882|Georges Zissis]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1077
| ''[[:d:Q16222976|Aleksandr Nikiforov]]''
| 1917
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-06-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1078
| ''[[:d:Q16271854|Shneur Zalman Avigdori]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-09-28
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-19
| ''[[:d:Q60956|Ashkelon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1079
| ''[[:d:Q16272253|N. N. Amosova]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1080
| ''[[:d:Q16299559|Martti Kaila]]''
| 
| [[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-02-24
| [[Һельсинки|Һелсинки]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1081
| ''[[:d:Q16351327|Andrejs Stērste]]''
| 1881
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-10-04
| ''[[:d:Q115436049|Telvieši]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-02-21
| ''[[:d:Q15020878|Zaļenieki]]''
|-
| style='text-align:right'| 1082
| ''[[:d:Q16351652|Rūdolfs Bēnuss]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-12-12
| [[Тукумс]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-27
| 
|-
| style='text-align:right'| 1083
| ''[[:d:Q16356742|Fēlikss Cielēns]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888
| ''[[:d:Q3019837|Ādaži Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964
| 
|-
| style='text-align:right'| 1084
| ''[[:d:Q16358855|Jānis Kalacis]]''
| 
| [[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868
| ''[[:d:Q1840703|Trikāta Parish]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-02-02
| 
|-
| style='text-align:right'| 1085
| ''[[:d:Q16359052|Jānis Vagners]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-11-26
| ''[[:d:Q2337266|Iecava Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-01-10
| 
|-
| style='text-align:right'| 1086
| ''[[:d:Q16360809|Kārlis Krievs]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-12-10
| ''[[:d:Q2607032|Braslava Parish]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| 
|-
| style='text-align:right'| 1087
| ''[[:d:Q16362703|Longīns Ausējs]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-10-30
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-06-09
| 
|-
| style='text-align:right'| 1088
| ''[[:d:Q16365932|Bachuki Kardava]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-12-29
| 
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-12-27
| 
|-
| style='text-align:right'| 1089
| ''[[:d:Q16368206|Gulrukh Alibeyli]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-01-12
| [[Бакы]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-02-15
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 1090
| ''[[:d:Q16368876|Valentin Gigineishvili]]''
| 
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-12-20&lt;br/&gt;1888-01-01
| ''[[:d:Q12871650|Jurukveti]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-08-10
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1091
| ''[[:d:Q16372086|Nasir Tagıyev]]''
| 
| ''[[:d:Q168559|кәмисәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879
| [[Шәмахы]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-09-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1092
| ''[[:d:Q16374593|Rusudan Nikoladze]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q1425119|Georgian Technical University]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-12-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-09-09
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1093
| ''[[:d:Q16377771|Shalva Apkhaidze]]''
| 
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-07-20
| ''[[:d:Q12871072|Dzuknuri]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-02-19
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1094
| ''[[:d:Q16378069|Grigor Qepinyan]]''
| 1909
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-01-03
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-07-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1095
| ''[[:d:Q16378569|Efrasiyab Vekilov]]''
| 
| ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| [[Бакы]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004
| 
|-
| style='text-align:right'| 1096
| [[Эдуард Хачикян]]
| 1955
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1018734|Виктор Амбарцумян исемендәге Бюракан астрофизик обсерваториясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-12-16
| [[Ереван]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-02-04
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1097
| ''[[:d:Q16387597|Yakov Khachatryants]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q1007548|Armenpress]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-12&lt;br/&gt;1884
| [[Ереван]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-11-01
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1098
| ''[[:d:Q16399214|Simon Krkyasharyan]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q24036697|school #48 named after Misak Manushyan]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20514825|Әрмәнстан Милли фәннәр Академиясенең Тарих институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3077925|Геворкян теология семинариясе]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-12-07
| [[Афина|Афин]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-05-01
| 
|-
| style='text-align:right'| 1099
| ''[[:d:Q16399920|Suren Stepanyan]]''
| 
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
| ''[[:d:Q6378860|Ереван дәүләт сәнгать-театр институты]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-06-10
| [[Гәнҗә]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-12-29
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1100
| ''[[:d:Q16400688|Vigen Sargsyan]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-05-10
| [[Ереван]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1101
| ''[[:d:Q112497380|István Magyari Beck]]''
| 1968
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-10-01
| [[Будапешт]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-08-18
| 
|-
| style='text-align:right'| 1102
| ''[[:d:Q112498868|Gábor Mezősi]]''
| 1974
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-06-18
| [[Сегед]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1103
| ''[[:d:Q112502229|Sergej Ivanovič Lebedinskij]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q250063|Faculty of International Relations of the Belarusian State University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| [[Донецк]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1104
| ''[[:d:Q112512686|Viktor Vladimirovič Puzanov]]''
| 1989
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q462390|доцент]]''
| [[Удмурт дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-01-04
| ''[[:d:Q4456126|Terpinnia]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1105
| ''[[:d:Q112514205|Mária Ivanics]]''
| 1972
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-08-31
| [[Будапешт]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1106
| ''[[:d:Q112529321|Andrej Malchukov]]''
| 1984
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q682926|Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-12-20
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1107
| ''[[:d:Q112532702|Sergey Kopythkin]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7063944|тимер юлчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-07-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1108
| ''[[:d:Q112536177|Moisey Altman]]''
| 1928
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q111287174|Leningrad State Pedagogical Institute M.N. Pokrovsky]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q88899222|Усерасійская Акадэмія мастацтваў]]''&lt;br/&gt;[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Иркутск дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-06-17
| [[Ула (агрошәһәрчек)|Ула]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1109
| ''[[:d:Q112538369|Ivan Krasnov]]''
| 1929
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-03-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1110
| ''[[:d:Q112538641|Olʹga Valentinovna Velikanova]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q15097244|Museum of Political History of Russia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q860527|University of North Texas]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1111
| ''[[:d:Q112560870|Natalia Levshina]]''
| 2006
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q632004|Неймеген университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q378134|UCLouvain]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q155354|Марбург университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-06-29
| [[Псков]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1112
| ''[[:d:Q112663090|Galina Mikhaĭlovna Temnenko]]''
| 1969
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q4227527|Kokshetau State University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4419914|Simferopol Higher Military-Political Construction School]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q108813016|Tavri Humanitarian and Environmental Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17749157|Владимир Иванович Вернадский исемендәге Кырым федераль университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-09-02
| [[Гродно|Һродна]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-11-01
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 1113
| ''[[:d:Q112689012|Lana Konokotina]]''
| 
| ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1114
| ''[[:d:Q112785010|Hava Brocha Korzakova]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1124657|Bar-Ilan University]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-01-31&lt;br/&gt;1969
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1115
| ''[[:d:Q112876820|Pyotr Rezvoy]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26936818|spongiologist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| 
|-
| style='text-align:right'| 1116
| ''[[:d:Q112988612|Эдуард Фёдорович Караваев]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-10-25
| 
|-
| style='text-align:right'| 1117
| ''[[:d:Q112988707|Каминская, Татьяна Леонидовна]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-04-21
| [[Кологрив]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1118
| ''[[:d:Q112988971|Скрынникова, Ирина Николаевна]]''
| 1934
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-08-26
| 
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-04-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1119
| ''[[:d:Q112989018|Anton Vershovski]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-10-23
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1120
| ''[[:d:Q112989424|Нешатаев, Юрий Николаевич]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-05-27
| [[Чәрдән]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-01-17
| 
|-
| style='text-align:right'| 1121
| ''[[:d:Q112994206|Гриб, Владимир Емельянович]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-01-14
| [[Самахвалавичы (агрошәһәрчек)|Самахвалавичы]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-11-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1122
| ''[[:d:Q113005506|Гукова, Сания Нуховна]]''
| 1976
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-05-05
| ''[[:d:Q4015983|Vadil]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1123
| ''[[:d:Q113109714|Alexander P. Karp]]''
| 
| [[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7691246|Teachers College]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1124
| ''[[:d:Q113109743|Irina Lyublinskaya]]''
| 
| [[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q7691246|Teachers College]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1125
| ''[[:d:Q113130435|Qusai Kamal Al-Din Al-Ahmadi]]''
| 
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-07-29
| [[Мосул]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1126
| ''[[:d:Q113130975|Федяевский, Иван Константинович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-02-29
| [[Воронеж]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-07-31
| [[Верден (Мез)|Верден]]
|-
| style='text-align:right'| 1127
| ''[[:d:Q113259378|Antoni Vieweger]]''
| 
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-02-09
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1128
| ''[[:d:Q113288404|Anna Linnikova]]''
| 
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-04-04
| [[Ырынбур]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1129
| ''[[:d:Q113412293|Немилов, Юрий Антонович]]''
| 1936
| ''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4483572|Institute of Physics and Technology]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| 
|-
| style='text-align:right'| 1130
| ''[[:d:Q113412380|Georgiy Vasilievich Skornyakov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-04-03
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1131
| ''[[:d:Q113412712|Dmitry Suslov]]''
| 2001
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1132
| ''[[:d:Q113463517|Jan Jaroszewicz]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-05
| [[Варшава]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1133
| ''[[:d:Q113499841|Alpay Azer]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-10-06
| [[Бакы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1134
| ''[[:d:Q113626495|Іаанна Дзмітрыеўна Хлопіна]]''
| 1926
| 
| ''[[:d:Q3919286|Viciebsk State Medical University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-01-07
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1135
| ''[[:d:Q113636887|Ilya Bogdaniovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q11569986|гравюра рәссамы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q674426|куратор]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1136
| ''[[:d:Q113680822|Andrey Zakharov]]''
| 2005
| ''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''
| ''[[:d:Q4491769|fontanka.ru]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q629733|RBC Information Systems]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4400554|BBC News Russian]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q105301670|Proekt]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-07-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1137
| ''[[:d:Q113709787|Dana Makaridina]]''
| 2019
| ''[[:d:Q57174272|artist-curator]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-04-22
| [[Мәскәү]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1138
| ''[[:d:Q113784464|Michail Uladzimiravič Tarėlka]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q13028089|Yakub Kolas Institute of Linguistics]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| [[Калодзишчы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1139
| ''[[:d:Q113824481|Larissza Hrotkó]]''
| 1969
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| No/unknown value
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-09-16
| 
|-
| style='text-align:right'| 1140
| ''[[:d:Q113895042|Boris A. Natalin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q344334|Истанбул техник университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q130289847|Institute of Tectonics and Geophysics named after Y.A. Kosygin FEB RAS]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| [[Фәрганә]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1141
| ''[[:d:Q114068496|Юрый Андрэевіч Харын]]''
| 1953
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4406398|Самар дәүләт архитектура төзелеш университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q114068521|Čałaviek. Hramadstva. Sviet]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-08-13
| ''[[:d:Q4507456|Charozero]]''
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-30
| 
|-
| style='text-align:right'| 1142
| ''[[:d:Q114243226|Георгий Васильевич Григорьев]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898
| [[Сәмәрканд]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-27&lt;br/&gt;1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1143
| ''[[:d:Q114648463|Уладзіслаў Андрэевіч Антропаў]]''
| 1959
| 
| [[Пенза дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2630637|Һомел дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-02
| [[Анапа]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1144
| ''[[:d:Q114795111|Святлана Кандрацьева]]''
| 1950
| 
| ''[[:d:Q2121551|Kamianets-Podilskyi Ivan Ohiienko National University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4320486|V.О. Sukhomlynskyi National University of Mykolaiv]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12102466|Drohobych Ivan Franko State Pedagogical University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2986673|Янка Купала исемендәге Гродно дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-05-05
| ''[[:d:Q18770634|Vinogrobl]]''
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-01-15
| 
|-
| style='text-align:right'| 1145
| ''[[:d:Q114797175|Janusz Olszamowski]]''
| 
| ''[[:d:Q4991371|солдат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-05-23
| [[Житомир]]
|-
| style='text-align:right'| 1146
| ''[[:d:Q114839417|Аляксандра Уладзіміраўна Валасевіч]]''
| 1964
| [[галим]]
| ''[[:d:Q104727492|Faculty of Mathematics and Natural Sciences of Mogilev State University]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-07-04
| ''[[:d:Q4423519|Sloboda]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1147
| ''[[:d:Q114839946|Сяргей Жасткоў]]''
| 1975
| 
| ''[[:d:Q2858236|Mahilyow State A. Kulyashow University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q260368|B.I. Stepanov Institute of Physics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17044704|Інстытут прыкладной оптыкі НАН Беларусі]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q52847997|Institute Of Technology Of Metals]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-08-02
| [[Дрыбин]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-12-04
| 
|-
| style='text-align:right'| 1148
| ''[[:d:Q115094627|Emīlija Krustiņsone]]''
| 
| ''[[:d:Q28528560|communist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-12-28
| ''[[:d:Q16362445|Liepkalne Parish]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-03-30
| [[Елгава]]
|-
| style='text-align:right'| 1149
| ''[[:d:Q115135518|Георгій Іванавіч Новікаў]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-02-20
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-07-27
| 
|-
| style='text-align:right'| 1150
| ''[[:d:Q115140157|Мікалай Іванавіч Жукаў]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q16655757|Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Belarus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-05-20
| [[Шуя]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-11-20
| 
|-
| style='text-align:right'| 1151
| ''[[:d:Q115205555|Boris Likhachev]]''
| 
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20971250|кино тарихчысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-11-18
| [[Берген]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-12-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1152
| ''[[:d:Q115223723|Tadeusz Kaczmarek]]''
| 1954
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''
| ''[[:d:Q5060625|Central Committee of the Polish United Workers' Party]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11750393|Książka i Wiedza]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q113127369|Ministry of Culture and Art of the Third Polish Republic]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11747768|Krajowa Agencja Wydawnicza]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-07-01
| [[Луҗ]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-07-15
| ''[[:d:Q985687|Констанчин-Еҗорна]]''
|-
| style='text-align:right'| 1153
| ''[[:d:Q115265184|Мусиченко, Николай Ильич]]''
| 
| [[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4127514|Бөтенрусия чимал фәнни тикшеренү институты]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-12-10
| [[Кубан өлкәсе]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1154
| ''[[:d:Q115660145|Dmitriy Lanko]]''
| 1999
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1155
| ''[[:d:Q115784869|Levon Babadzanjanz]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-05-24
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-06-11
| ''[[:d:Q16021974|Mikhaylovskaya]]''&lt;br/&gt;[[Ленинград өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 1156
| ''[[:d:Q115884983|Раман Даброцін]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-10-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-02-06
| 
|-
| style='text-align:right'| 1157
| ''[[:d:Q115902544|Jonathan L. Baker]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q981237|Xi'an Jiaotong University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1158
| ''[[:d:Q115904054|Dina Mykhailivna Kolesnykova]]''
| 1951
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''
| ''[[:d:Q3398581|Kiev National Picture Gallery]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-02-25
| [[Зарайск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1159
| ''[[:d:Q115910944|Arkady Vodakhov]]''
| 2006
| ''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56425414|media manager]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1160
| ''[[:d:Q115951607|Ալեքսանդր Գոլուբենցև]]''
| 
| [[композитор]]
| 
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-01-20
| [[Калуга]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-10-04
| 
|-
| style='text-align:right'| 1161
| ''[[:d:Q116045963|Yury Ivonin]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4186920|Zaporizhzhia National University]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-08-26
| [[Бранденбург]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-12-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 1162
| ''[[:d:Q116046821|Oleg S. Vereshchagin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1163
| ''[[:d:Q116361867|Кассия (Сенина)]]''
| 1996
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17166634|агиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-11-18
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1164
| ''[[:d:Q116375776|A. P. Belikov]]''
| 1985
| 
| ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-05-02
| [[Актүбә]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1165
| ''[[:d:Q116486956|Evgenij Konstantinovič Ustiev]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7940086|вулканолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-05-23
| [[Ярославль]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-08-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1166
| ''[[:d:Q116698238|Таццяна Аляксееўна Ткаліч]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q67191504|Faculty of Banking and Finance of the Belarusian State Economic University]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-06-25
| [[Минск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1167
| ''[[:d:Q116766542|И. Н. Кожевников]]''
| 1960s
| ''[[:d:Q384593|полиция хезмәткәре]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-12-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-01-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 1168
| ''[[:d:Q116961384|Міхаіл Мікалаевіч Марушын]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2387454|Илкүләм авиация университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4129766|Владимир Ильич Ленин исемендәге Югары хәрби-диңгез инженер укуханәсе]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-07-07
| [[Гарэлец]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-09-25
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1169
| ''[[:d:Q116980222|Igor Okunev]]''
| 2008
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q52386692|political geographer]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-10-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1170
| ''[[:d:Q116981433|Andrey Lopatin]]''
| 
| 
| [[Telegram]]&lt;br/&gt;[[Vk.com|VK]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-03-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1171
| ''[[:d:Q117187296|Pavel Stepanovich Radetzky]]''
| 1910
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q33231|фотограф]]''&lt;br/&gt;[[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q84473837|postcard publisher]]''
| ''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-02-25
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-10-03
| ''[[:d:Q21343216|Selifontovo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1172
| ''[[:d:Q117225210|Viktor Rappoport]]''
| 1910
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-02
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 1173
| ''[[:d:Q117253951|Ksana Blank]]''
| 1979
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1446181|Hunter College]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1174
| ''[[:d:Q117311688|Elena S. Shablovinskaya]]''
| 2018-05
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1937388|Special Astrophysical Observatory of the Russian Academy of Science]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1175
| ''[[:d:Q117321457|Vladimir F. Stolba]]''
| 1987
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q219989|Берлин-Бранденбург табигый һәм һуманитар фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q924265|Орһус университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q700216|Staatliche Museen zu Berlin]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1176
| ''[[:d:Q117328285|Izrail Gordon]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-06-16
| [[Гродно|Һродна]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-04-22
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 1177
| ''[[:d:Q117353437|Nikolay Nikolaevich Kiselyov]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q4201412|Dushanbe Observatory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1589563|Main Astronomical Observatory of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1178
| ''[[:d:Q117353882|Maria Litvinenko]]''
| 1944
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56803|Харкау милли мәгарифбелем үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-03-21
| [[Харьков губернасы]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-02-18
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 1179
| ''[[:d:Q117400211|Darya Trepova]]''
| 
| ''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-02-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1180
| ''[[:d:Q117403617|Arseni Krechmar]]''
| 1957
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33231|фотограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-08-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-12-12
| ''[[:d:Q4334381|Olshaniki]]''
|-
| style='text-align:right'| 1181
| ''[[:d:Q117742276|Alexey Trofimow]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1182
| ''[[:d:Q117745018|Nikita Basov]]''
| 
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1183
| ''[[:d:Q117800199|Ignacio Clemente Conte]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q1024362|Испания илкүләм фәнни-тикшеренүләр советы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q29603741|Institución Milá y Fontanals de Investigación en Humanidades - CSIC]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-07-31
| [[Робрес]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1184
| ''[[:d:Q117848421|Rein Liblik]]''
| 
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1639269|focus puller]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q658371|extra]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-05-15
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-07-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1185
| ''[[:d:Q117884067|Богомолов Олександр Вікторович]]''
| 1986
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| [[Волгоград]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1186
| ''[[:d:Q118321781|Zakaria Gevorgyan]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| ''[[:d:Q20509806|Մարիամյան օրիորդաց դպրոց]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20510487|St. Gayane Girls' School]]''
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1187
| ''[[:d:Q118366463|Лазарь Исаевич Думан]]''
| 
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-06-29
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1188
| ''[[:d:Q118591416|Igor Vasilyev]]''
| 
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-04-20
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1189
| ''[[:d:Q118736299|Evgenia Tonkonogaya]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-08-18
| 
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-01-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1190
| ''[[:d:Q118835525|Сциборский, Борис Дмитриевич]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-02-11
| ''[[:d:Q4006355|Urazovo]]''
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1191
| ''[[:d:Q118867544|Yuri P. Golikov]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''
| ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q127868317|Museum of the History of Medicine at the Institute of Experimental Medicine]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-05-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1192
| ''[[:d:Q118954527|Yegor Brugger]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-07-19
| [[Тихвин]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933
| 
|-
| style='text-align:right'| 1193
| ''[[:d:Q119131274|Փիրուզա Մելիքսեթյան]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q20518339|Երեկոյան Երևան]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20507255|Իրավունք]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11123578|Irates]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-02-26
| [[Ереван]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1194
| ''[[:d:Q119224888|Natalia I. Naumova]]''
| 1969-06-30
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1195
| ''[[:d:Q119685097|Vadim K. Ivanov]]''
| 1969-02
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-04-05
| ''[[:d:Q245747|Budogoshch]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1196
| ''[[:d:Q120266243|Долматов, Игорь Юрьевич]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q60851635|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Алексей Викторович Жирмунский исемендәге Илкүләм диңгез биологиясе фәнни үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-11-24
| [[Бозаулык]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1197
| ''[[:d:Q120268639|محمد نصر الدين الجبالي]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q2723670|Ain Shams University]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-11-13
| ''[[:d:Q271771|Tanta]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1198
| ''[[:d:Q120269117|Кашин, Александр Леонидович]]''
| 
| [[эшкуар]]
| 
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1199
| ''[[:d:Q120269496|Vitaly Bovar]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-09-03
| ''[[:d:Q192176|Bender]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1200
| ''[[:d:Q120277604|Просянникова, Ольга Игоревна]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-01-30
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1201
| ''[[:d:Q4301151|Pavel Molchanov]]''
| 
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-02-18
| [[Волосово]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-10
| [[Ленинград өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 1202
| ''[[:d:Q4301160|Yuriy Molchanov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-07-19
| [[Коломна]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1203
| ''[[:d:Q4302567|Filaret Mordukhay-Boltovskoy]]''
| 1931
| ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201423|Ivan Dmitrievich Papanin  Institute of Biology of Inland Waters]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-08-07
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-08-20
| ''[[:d:Q4094674|Borok]]''
|-
| style='text-align:right'| 1204
| ''[[:d:Q4302568|Dmitry Morduhai-Boltovskoi]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-07-27
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-02-07
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 1205
| ''[[:d:Q4302947|Vladimir Morozov]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q4201698|Institute of Psychology]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-04-01
| ''[[:d:Q2630120|Kresttsy]]''
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-07
| 
|-
| style='text-align:right'| 1206
| ''[[:d:Q4303647|Karinna Moskalenko]]''
| 
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-02-09
| [[Бакы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1207
| ''[[:d:Q4306683|Rafail Muzykant]]''
| 
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1208
| [[Елизавета Мукасей|Елизавета Мукосей]]
| 
| ''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-03-16
| [[Уфа]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-09-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1209
| ''[[:d:Q4308217|Azər Mürsəliyev]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-07-06
| [[Бакы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1210
| ''[[:d:Q4308369|Valery Musin]]''
| 
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-12-22
| 
|-
| style='text-align:right'| 1211
| ''[[:d:Q4308406|Asqar Mussinov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-11
| [[Алматы]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-02-10
| 
|-
| style='text-align:right'| 1212
| ''[[:d:Q4308491|Maximilian Musselius]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-11-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-01-20
| [[Вологда]]
|-
| style='text-align:right'| 1213
| ''[[:d:Q4310254|Venedikt Myakotin]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q841581|София университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]''
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-03-24
| [[Гатчина]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-05
| ''[[:d:Q753219|New Town]]''
|-
| style='text-align:right'| 1214
| ''[[:d:Q4311196|Nabi Khazri]]''
| 1949
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-12-10
| [[Хырдалан]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-01-15
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 1215
| ''[[:d:Q4311278|Viktor Nabutov]]''
| 
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2986228|sports commentator]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1642960|pundit]]''
| ''[[:d:Q3651046|Silver Rain Radio]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4412808|Сегоднячко-Питер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4421068|Сити-FM]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1778402|NTV Plus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1726530|TV Center]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7274874|Zvezda]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1589584|Europa Plus]]''&lt;br/&gt;[[НТВ]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4299380|radio Modern]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4387398|רדיו זניט]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1216
| ''[[:d:Q4312143|Vadim Nazarov]]''
| 
| ''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-11-06
| [[Калининград]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1217
| ''[[:d:Q4313571|Natalya Naryshkina]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-05-31
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1218
| ''[[:d:Q4313954|Arseny Nasonov]]''
| 1922
| [[галим]]
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-08-15
| [[Кизләү]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-04-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1219
| ''[[:d:Q4314155|Isidor Natanson]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-02-08
| [[Tsürix|Сүрих]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-07-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1220
| ''[[:d:Q4314370|Nikolai Alexsandrovich Naumov]]''
| 1910
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-03-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1221
| ''[[:d:Q4318009|Неустроев, Константин Гаврилович]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-05-15
| [[Якутск]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-11-09
| [[Иркутск]]
|-
| style='text-align:right'| 1222
| ''[[:d:Q4318227|A. P.  Nechaev]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-10-24&lt;br/&gt;1870-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-06
| [[Симәй]]
|-
| style='text-align:right'| 1223
| ''[[:d:Q4321346|Oleg Nilov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-05-08
| [[Калининград өлкәсе]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1224
| ''[[:d:Q4321425|Нинбург, Евгений Александрович]]''
| 1961
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-06-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1225
| ''[[:d:Q4322849|Pavel Novitsky]]''
| 
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-08-03
| ''[[:d:Q18425198|Telshi County]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-05-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1226
| ''[[:d:Q4329446|Sergey Obnorsky]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]]&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-11-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1227
| ''[[:d:Q4329774|Aleksandr Obraztsov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-09-23
| [[Свободный (шәһәр)]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1228
| ''[[:d:Q4330969|Leonard Oganesyan]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4201637|Institute of Limnology of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-10-15
| [[Гөмре]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1229
| [[Николай Огановский|Николай Огановски]]
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-11-01
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 1230
| [[Дмитрий Одинец]]
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-05-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1231
| ''[[:d:Q4332933|Yulian Oksman]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-01-17&lt;br/&gt;1894-12-30&lt;br/&gt;1895-01-11
| [[Вознесенск]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-09-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1232
| ''[[:d:Q4333330|Boris Akunev]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| 
|-
| style='text-align:right'| 1233
| ''[[:d:Q4333369|Semyon Okun]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-07-25
| [[Клинцы]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1234
| ''[[:d:Q4333790|Иван Олигер]]''
| 
| [[галим]]
| [[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-09-08
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-04-08
| [[Чабаксар]]
|-
| style='text-align:right'| 1235
| ''[[:d:Q4334550|Khanna Omarkhali]]''
| 
| [[язучы]]
| ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-03-15
| [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1236
| ''[[:d:Q4334759|Innokenty Omulevsky]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1836&quot; | 1836-10-26&lt;br/&gt;1836-11-26
| [[Петропавловск-Камчатский]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1237
| ''[[:d:Q4335698|Maria Orbeli]]''
| 1938
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-08-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1238
| ''[[:d:Q4336657|Gennady Orlov]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-03-02
| [[Харьков]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1239
| ''[[:d:Q4336873|Pavel Orlovskiy]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-10-16
| ''[[:d:Q4094232|Баровец (Манастыршчынскі раён)]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-12-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1240
| ''[[:d:Q4338304|Aleksandr Osovtsov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1241
| ''[[:d:Q4339092|Aleksandrʺ Ostrogorskīĭ]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-10-20&lt;br/&gt;1868-11-01
| [[Гродно|Һродна]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-10-01&lt;br/&gt;1908-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1242
| ''[[:d:Q4341467|Aleksey Pavlovich Pavlov]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-04-08
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982
| 
|-
| style='text-align:right'| 1243
| ''[[:d:Q4341570|Nikolai Pavlov-Silvansky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q3251811|Россия империясе чит ил эшләре министрлыгы]]''
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-02-01
| [[Кронштадт]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1244
| ''[[:d:Q4342769|Oleksandr Paltov]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1245
| ''[[:d:Q4342793|Jakob Palvadre]]''
| 
| ''[[:d:Q1324245|сәпүр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;[[офицер]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-04-27
| [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1246
| ''[[:d:Q4344101|Tatyana Pankova]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-07-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1247
| ''[[:d:Q4346170|Артур Парфенчиков]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-11-29
| [[Петрозаводск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1248
| ''[[:d:Q4346204|Vladimir Parfyonov]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-10-26
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-03-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1249
| ''[[:d:Q4346628|Tat'jana Sergejevna Passek]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-08-15&lt;br/&gt;1903-08-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-08-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1250
| ''[[:d:Q4350805|Yuri Perepyolkin]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1251
| ''[[:d:Q4350934|Sergey Pereslegin]]''
| 
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-12-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1252
| ''[[:d:Q4350995|Ivan Peretersky]]''
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-05-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1253
| ''[[:d:Q4354595|Georg August Forstén]]''
| 
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-05-30
| ''[[:d:Q367780|Hamina]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-07-02
| ''[[:d:Q1641672|Joroinen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1254
| ''[[:d:Q4354717|Mark Siryk]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-03-12
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1255
| ''[[:d:Q4359467|Pavel Nikolaevič Peršin]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-01-04
| [[Пермь губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-11-11
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1256
| ''[[:d:Q4360747|Vladimir Petrov]]''
| 
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-07-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-01-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1257
| ''[[:d:Q4360826|Nikolay Petrov]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-06-09
| [[Новороссийск]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1258
| ''[[:d:Q4360922|Taisija Ivanovna Petrova]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896
| 
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976
| 
|-
| style='text-align:right'| 1259
| ''[[:d:Q4361720|Fedor Petrushevsky]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828-03-24
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-02-17
| 
|-
| style='text-align:right'| 1260
| [[Дмитрий Петрушевский]]
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''&lt;br/&gt;[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4303988|Мәскәү югары хатын-кызлар курслары]]''&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-09-01
| ''[[:d:Q4225200|Кобрынове]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-12-12
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1261
| ''[[:d:Q4361820|Yevgeni Petukhov]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-02-06&lt;br/&gt;1863-02-18
| [[Тум|Томск]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-11-02
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 1262
| ''[[:d:Q4362686|Aleksandr Aleksandrovich Pilenko]]''
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-06-22
| [[Гатчина]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-21
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1263
| ''[[:d:Q4362913|Revolt Pimenov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-05-16
| [[Новочеркасск]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-12-19
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 1264
| ''[[:d:Q4364681|Yuriy Platonov]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q4407692|Saint Petersburg State Institute of Psychology and Social Work]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212071|ректор]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-07-29
| [[Qarasubazar|Карасубазар]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1265
| ''[[:d:Q4364741|Vladimir Plakhov]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1266
| ''[[:d:Q4365068|Vladimir Pligin]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-05-19
| ''[[:d:Q4197484|Ignatovo, Vologodsky District, Vologda Oblast]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1267
| ''[[:d:Q4366582|Alexander Pogodin]]''
| 1884
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q240631|Белград үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-06-15
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-05-16
| [[Белград]]
|-
| style='text-align:right'| 1268
| ''[[:d:Q4367311|Ninel Podgornaya]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-10-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1269
| ''[[:d:Q4368347|Подставин, Григорий Владимирович]]''
| 
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875
| [[Рыбинск]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924
| [[Харбин]]
|-
| style='text-align:right'| 1270
| ''[[:d:Q4368792|Lyubov Pozdneeva]]''
| 
| [[язучы]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-07-02
| [[Япония]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-08-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1271
| ''[[:d:Q4368907|Nikolay Poznyakov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18120029|библиофил]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856-04-27
| [[Тверь губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1272
| ''[[:d:Q4369653|Boris Petrovich Polevoy]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-05-10&lt;br/&gt;1918-05-23
| [[Чита]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1273
| ''[[:d:Q4369658|Peter Polevoy]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-01-31
| 
|-
| style='text-align:right'| 1274
| ''[[:d:Q4369756|Dmitriy Vasilevich Polenov]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q161414|Россия тарихы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1806&quot; | 1806
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-10-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1275
| ''[[:d:Q4369768|Aleksandr Efimovitsj Polesitskiy]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| [[Харцызк|Харсызьк]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1276
| ''[[:d:Q4370507|Valerian Polovtsov]]''
| 1888
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4454719|Tenischew-Schule]]''
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-06-29&lt;br/&gt;1862-05-29&lt;br/&gt;1862-06-10
| ''[[:d:Q23811303|Спасски]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-11-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1277
| ''[[:d:Q4372605|Sergey Popov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-05-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1278
| ''[[:d:Q4372896|Larisa Popugaeva]]''
| 1950
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-09-03
| [[Калуга]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1279
| ''[[:d:Q4374157|Vladimir Posse]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-05-10&lt;br/&gt;1864-05-22
| [[Новгород губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-10-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1280
| ''[[:d:Q4374163|Konstantin Posse]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847-10-16
| ''[[:d:Q4458463|Tikhvinsky Uyezd]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1281
| ''[[:d:Q4374643|Леонид Потапов]]''
| 
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| [[Кунсткамера]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-06-23&lt;br/&gt;1905-07-06
| [[Барнавыл]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-10-09
| ''[[:d:Q260832|Комарово]]''
|-
| style='text-align:right'| 1282
| ''[[:d:Q4374731|Andrey Alexandrovich Potebnia]]''
| 1894
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12358881|альголог]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-05-23
| [[Харьков]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| 
|-
| style='text-align:right'| 1283
| ''[[:d:Q4375235|Lyudmila Pochebut]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-05-16
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1284
| ''[[:d:Q4376494|Adrian Prakhov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-03-04&lt;br/&gt;1846
| [[Мсцислав]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-05-01&lt;br/&gt;1916
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 1285
| ''[[:d:Q4376750|Isaak Prezent]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q472795|VASKhNIL]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-09-15&lt;br/&gt;1902
| [[Торопец]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1286
| ''[[:d:Q4377452|Alexander Presnyakov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-04-21
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1287
| ''[[:d:Q4383455|Platon Puzyrevsky]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1831&quot; | 1831
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1288
| [[Владислав Равдоникас]]
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-11-27
| [[Тихвин]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-11-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1289
| ''[[:d:Q4387757|Sergeĭ Radlov]]''
| 
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''&lt;br/&gt;[[композитор]]
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-09-04&lt;br/&gt;1892-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-10-27
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 1290
| [[Эрнест Радлов]]
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q744738|энциклопедистлар]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q182436|китапханәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-11-20&lt;br/&gt;1854-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-12-28&lt;br/&gt;1929-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1291
| ''[[:d:Q4390053|Iosif Abramovich Rapoport]]''
| 
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| ''[[:d:Q4201427|Koltzov Institute of Developmental Biology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201632|Vavilov Institute of General Genetics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-03-14
| [[Чернигов|Черниһив]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1292
| ''[[:d:Q4391493|Mikhail Grigoryevich Yaroshevsky]]''
| 1941
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7256360|psycholinguist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-08-22
| [[Херсон]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-03-22
| [[Лос-Анджелес]]
|-
| style='text-align:right'| 1293
| ''[[:d:Q4393812|Elizaveta Referovskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2504617|раманис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-05-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1294
| ''[[:d:Q4394099|Yurii Reshetnyak]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-09-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-12-17
| 
|-
| style='text-align:right'| 1295
| ''[[:d:Q4394909|Andrey Rikhter]]''
| 1893
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12358881|альголог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201795|Timiryazev Institute of Plant Physiology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-08-03
| ''[[:d:Q21670032|Kurovskoye]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1296
| ''[[:d:Q4397349|Vsevolod Ivanovich Romanovsky]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-11-22
| ''[[:d:Q4107951|Verniy]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-12-06
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 1297
| ''[[:d:Q4399178|Pyotr Rubtsov]]''
| 1885
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860
| 
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 1298
| ''[[:d:Q4399450|Lev Aleksandrovitsj Roedkevitsj]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-02-20
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1299
| ''[[:d:Q4400214|Vasiliy Evgenevitsj Roesakov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-01-19
| [[Сланцы]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-08-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1300
| ''[[:d:Q4401587|Pyotr Nikolaevich Rybkin]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4295040|Минный офицерский класс]]''
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-01-10
| [[Кронштадт]]
|-
| style='text-align:right'| 1301
| ''[[:d:Q120278798|Мустафаев, Александр Сеит-Умерович]]''
| 
| 
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-05-24
| [[Бишкәк]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1302
| ''[[:d:Q120280637|Быстров, Владимир Юрьевич]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-04-24
| [[Иске Русса]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1303
| ''[[:d:Q120281041|Victor Vorobyov]]''
| 
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-06-19
| [[Сыктывкар]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1304
| ''[[:d:Q120594212|Steve Crawshaw]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
| ''[[:d:Q11149|The Independent]]''&lt;br/&gt;[[Amnesty International]]&lt;br/&gt;[[Keşe Xoquqların Küzätü]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1305
| ''[[:d:Q120734798|Ǧarrād, H̱alaf al-]]''
| 1980
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| ''[[:d:Q311321|Hasakah]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1306
| ''[[:d:Q120931695|Lola Tagaeva]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q120931664|Vyorstka]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4049621|Republic.ru]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q155172|TV Rain]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q170135|Novaya Gazeta]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q595181|gazeta.ru]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-10-12
| [[Новосибирск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1307
| ''[[:d:Q121289511|Boris Davison]]''
| 1931
| ''[[:d:Q112582386|mathematical physicist]]''
| ''[[:d:Q757600|Atomic Energy Research Establishment]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1059760|Chalk River Laboratories]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6906303|Montreal Laboratory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q223429|Бирмингем университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4146795|State Hydrological Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-10-07
| [[Васильсурск|Василсурски]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-01-24
| [[Торонто]]
|-
| style='text-align:right'| 1308
| ''[[:d:Q121755312|Əlimirzamin Əskərov]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1309
| ''[[:d:Q122055200|Yury Polozov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1310
| ''[[:d:Q122069937|Alexandra Yakovlevna Bazikalova]]''
| 1930
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12358881|альголог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q138786470|Байкальская лимнологическая станция АН СССР]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902
| 
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| 
|-
| style='text-align:right'| 1311
| ''[[:d:Q122642086|Евстафий Николаевич Коловрат-Червинский]]''
| 1838
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1816&quot; | 1816
| 
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-07-08
| 
|-
| style='text-align:right'| 1312
| ''[[:d:Q122902255|Lev Ivanovich Malchukov]]''
| 
| ''[[:d:Q2599593|гирманис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-10-04
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1313
| [[Альберт Сөярголов]]
| 2010
| ''[[:d:Q600751|прокурор]]''
| ''[[:d:Q123149559|Татарстан Республикасы прокуратурасы]]''
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-08-01
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1314
| ''[[:d:Q123145861|Olga Steriopolo]]''
| 1998-05-31&lt;br/&gt;1995-05-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q19819891|Leibniz-Centre General Linguistics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q391028|Британ Колумбиясе университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2493687|Interregional Academy of Personnel Management]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1591615|Hawaii Pacific University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1783608|University of Northern Colorado]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1315
| ''[[:d:Q123147217|Olga Komarova]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q279724|University of Tromsø – The Arctic University of Norway]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1316
| ''[[:d:Q123152577|Anastasia Makarova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Уппсала университеты]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-06-11
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1317
| ''[[:d:Q123239879|Nonna Pavlovna Finogenova]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1318
| ''[[:d:Q123240492|Nina Alekseevna Izyumova]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| ''[[:d:Q1641810|Serebryanye Prudy]]''
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001
| 
|-
| style='text-align:right'| 1319
| ''[[:d:Q123334756|Zoltán Sz. Bíró]]''
| 1982
| ''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60098894|русист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| [[Сегед]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1320
| ''[[:d:Q123359353|Семён Иванович Троицкий]]''
| 1913
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
| ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-04-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1321
| ''[[:d:Q123411875|Géza Füssi-Nagy]]''
| 1969
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15936497|африканис]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-05-04
| ''[[:d:Q980114|Pestszentlőrinc]]''
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-03-04
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 1322
| ''[[:d:Q123852377|Galina Smirnova]]''
| 
| ''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q674426|куратор]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-09-25
| [[Ленинград өлкәсе]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1323
| ''[[:d:Q123853160|Anastasia Dyakova]]''
| 
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''
| ''[[:d:Q7220288|Petersburg – Channel 5]]''
| 
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1324
| ''[[:d:Q123865360|Evgeniya Alekseevna Khamzina]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4306291|Museum of the History of Buryatia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16631997|East Siberian State Institute of Culture]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201608|Institute of Mongolian, Buddhist and Tibetan Studies]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-01-28
| [[Омск]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-06-23
| [[Улан-Удэ]]
|-
| style='text-align:right'| 1325
| ''[[:d:Q123986541|Nurislom Toʻxliyev]]''
| 1973
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-05-06
| ''[[:d:Q3710866|Jarkurghon District]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1326
| ''[[:d:Q124101818|Сяргей Андрэевіч Кісялёў]]''
| 
| [[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-02-27
| ''[[:d:Q4282126|Markovo]]''
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-09-28
| [[Горки (шәһәр)|Һорки]]
|-
| style='text-align:right'| 1327
| ''[[:d:Q124151770|Aavo Heinlo]]''
| 
| ''[[:d:Q18437198|бериҗис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-09-23
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1328
| ''[[:d:Q124170188|Nikolaj Aleksandrovič Kožin]]''
| 1919
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-01-22&lt;br/&gt;1893
| ''[[:d:Q4245412|Կուզմինկի (գյուղ, Լեբեդյանսկի շրջան)]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983
| 
|-
| style='text-align:right'| 1329
| ''[[:d:Q124245911|Gennadi Medvedyev]]''
| 
| ''[[:d:Q11313148|sports journalist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-17
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1330
| ''[[:d:Q124250393|Chang Yi]]''
| 1960-11
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1323075|Southwest University of Political Science and Law]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-01-05
| 
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-01-06
| [[Чуңчиң]]
|-
| style='text-align:right'| 1331
| ''[[:d:Q124290643|Alexander Wolodtschenko]]''
| 1974
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1734662|картограф]]''
| [[Дрезден техник университеты]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| [[Россия]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1332
| ''[[:d:Q124296654|Vyacheslav Morozov]]''
| 
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-06-30
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1333
| ''[[:d:Q124320616|Toomas Kookla]]''
| 
| ''[[:d:Q202648|хөкемче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-12
| ''[[:d:Q45114|Пайде]]''
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-03-04
| 
|-
| style='text-align:right'| 1334
| ''[[:d:Q124343354|Samuel Sommer]]''
| 
| ''[[:d:Q21993562|cultural activist]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-08-04
| ''[[:d:Q12377185|Torma Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-06-29
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 1335
| ''[[:d:Q124348330|Lev Gordon]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-11-29
| [[Париж]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-07-06
| [[Саранск]]
|-
| style='text-align:right'| 1336
| ''[[:d:Q124372119|Valentyna Niemtsova]]''
| 1969
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12166926|Харьков дәүләт дизайн һәм сәнгать академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56803|Харкау милли мәгарифбелем үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-02-10
| ''[[:d:Q642660|Пылтсамаа]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1337
| ''[[:d:Q124389745|Juhan Karell]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-08-12
| ''[[:d:Q20531182|Kernu Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-04-20
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 1338
| ''[[:d:Q124448910|Марон, Исаак Абрамович]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304299|Мәскәү элемтә һәм информатика техник университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-05-08
| [[Минск губернасы|Минск  губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1339
| ''[[:d:Q124480912|Ekaterina Chuprikova]]''
| 2010
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1245390|Eurac Research]]''
| 
| [[Нойштрелиц]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1340
| ''[[:d:Q124635063|Peeter Vingisaar]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-01-08
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1341
| ''[[:d:Q124719969|Александр Александрович Антонов]]''
| 1885
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| 
|-
| style='text-align:right'| 1342
| ''[[:d:Q124726057|Larisa Lyapina]]''
| 1972
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-06-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1343
| ''[[:d:Q124742805|Aleksey Balakin]]''
| 1994
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56314703|Scientific-Secretary]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30093119|өлкән фәнни хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28255863|текстолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q85859833|Docent title]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1344
| ''[[:d:Q124743122|Kira Mikhaylovskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-05-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1345
| ''[[:d:Q124756010|Роман Михайлович Бродский]]''
| 1938
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''&lt;br/&gt;[[ССРБ эчке эшләр халык комиссарлыгы|ССҖБ эчке эшләр халык комиссариаты]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-07-18
| 
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-02-01
| 
|-
| style='text-align:right'| 1346
| ''[[:d:Q124756086|Prokofiev-Mykhailovska Valentyna Volodymyrivna]]''
| 1953
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1347
| ''[[:d:Q124756172|Valentyn Alyoshyn]]''
| 1965
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q5512517|G. V. Kurdyumov Institute for Metal Physics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q25436245|V. Bakul Institute for Superhard materials]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-07
| [[Тараз]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-07-13
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1348
| ''[[:d:Q124769786|Снегирев, Игорь Леонтьевич]]''
| 1930
| 
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| [[Париж]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| 
|-
| style='text-align:right'| 1349
| ''[[:d:Q124771506|Исаева, Фия Абдулбариевна]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1528756|Таҗик милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-03-01
| [[Уфа]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-10-02
| 
|-
| style='text-align:right'| 1350
| ''[[:d:Q124771746|Коротков, Геннадий Андреевич]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905
| [[Уса]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| 
|-
| style='text-align:right'| 1351
| ''[[:d:Q124771757|Смирнова, Светлана Аркадьевна]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-06-06
| [[Кувшиново]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1352
| ''[[:d:Q125178586|Irina Podnosova]]''
| 
| [[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q2622450|Россия Федерациясе Югары Мәхкәмәсе]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-29
| [[Псков]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-07-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1353
| ''[[:d:Q125187758|Kosovichev A. G.]]''
| 
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q3272013|New Jersey Institute of Technology]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-07-03
| [[Ишем]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1354
| ''[[:d:Q125202326|Munira Salakhetdinova]]''
| 1946
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16832248|иранист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-04-20
| ''[[:d:Q18780545|Klyuchishchi]]''
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-01-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1355
| ''[[:d:Q125536213|Ирина Шадрина]]''
| 1990
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Мурманск арктика дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-05-13
| [[Харьков]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1356
| ''[[:d:Q125761639|Николай Иванович Нешатаев]]''
| 
| 
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2858236|Mahilyow State A. Kulyashow University]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-06-27
| ''[[:d:Q4070650|Arkhangelskoye]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| [[Могилёв]]
|-
| style='text-align:right'| 1357
| ''[[:d:Q125807861|Oskar-Herman Hansen]]''
| 1907
| ''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
| ''[[:d:Q21635977|Белгород-Сумская железная дорога]]''
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-01-07
| [[Штутгарт]]
|-
| style='text-align:right'| 1358
| ''[[:d:Q125815075|Соколов, Александр Ростиславович]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4398065|Russian State Historical Archive]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1359
| ''[[:d:Q126165059|Vasilii Eberman]]''
| 1921
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937
| 
|-
| style='text-align:right'| 1360
| ''[[:d:Q126285343|Valery G. Serbo]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-12-07
| [[Үргәнеч]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1361
| ''[[:d:Q126596131|Anastasia Glawion]]''
| 
| [[галим]]
| [[Дармштадт техник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q40025|Эрланген — Нүрнберг университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-06-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1362
| ''[[:d:Q126896886|Мирный, Семён Максимович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-12-22
| ''[[:d:Q2464812|Grīva]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-11-29
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1363
| ''[[:d:Q126914419|Lyudmila Sherstova]]''
| 1986
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-03-02
| ''[[:d:Q16015481|Berezovka, Krasnoshchyokovsky District, Altai Krai]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1364
| ''[[:d:Q126923612|Yurii Emelyanov]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-06-23
| [[Кисловодск]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-02-19
| 
|-
| style='text-align:right'| 1365
| ''[[:d:Q126971114|Пянкевич, Владимир Леонидович]]''
| 1980
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-11-19
| [[Махачкала]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1366
| ''[[:d:Q126971320|Мартынов, Игорь Александрович]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-05-06
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1367
| ''[[:d:Q127943015|Anna Stroganova]]''
| 1933
| ''[[:d:Q16831394|териолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1368
| ''[[:d:Q128410851|Правдин, Леонид Фёдорович]]''
| 1923
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-03-23
| ''[[:d:Q113058600|Новографское]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| 
|-
| style='text-align:right'| 1369
| ''[[:d:Q128625482|Mazing, Yuri Andreevich]]''
| 1973
| ''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4314501|Профессор Н. Н. Петров исемендәге онкология фәнни-тикшеренү институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-04-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-16
| 
|-
| style='text-align:right'| 1370
| ''[[:d:Q128859151|Pyotr Nekrasov]]''
| 
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q4258143|Ленинградский институт педологии и дефектологии]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''&lt;br/&gt;[[Курск дәүләт медицина университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-02-14
| ''[[:d:Q4319261|Nizhnyaya Vodlitsa]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| [[Курск]]
|-
| style='text-align:right'| 1371
| ''[[:d:Q129020547|Yuri V. Mamkaev]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-06-04
| [[Канск]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-12-24
| 
|-
| style='text-align:right'| 1372
| ''[[:d:Q129068607|Irina Tumakova]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q753932|Izvestia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4491769|fontanka.ru]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q170135|Novaya Gazeta]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-12-31
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1373
| ''[[:d:Q129089071|Vladimir V. Kuznetsov]]''
| 1936
| ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4308086|Мурманская биологическая станция]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q65172404|White Sea Biological Station &quot;Kartesh&quot;]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| 
|-
| style='text-align:right'| 1374
| ''[[:d:Q129105086|Leonid Avgustovich Chudnovsky]]''
| 1941
| ''[[:d:Q1039099|икыскурия йөртүче]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1375
| ''[[:d:Q129566358|Berta Vladimirovna Firstein]]''
| 
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4773904|антрополог]]''
| [[Кунсткамера]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906
| 
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985
| 
|-
| style='text-align:right'| 1376
| ''[[:d:Q129590302|Орелкин Борис Петрович]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| 
|-
| style='text-align:right'| 1377
| ''[[:d:Q129595159|Левченко Владимир Фёдорович]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1378
| ''[[:d:Q130215652|Голубовская Инна Никитична]]''
| 1963
| ''[[:d:Q71049338|cytogeneticist]]''
| ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1379
| ''[[:d:Q130252434|Leonid Z. Kaidanov]]''
| 1959
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-02-20
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| 
|-
| style='text-align:right'| 1380
| ''[[:d:Q130266286|Шевченко Валерий Геннадьевич]]''
| 1953
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010
| 
|-
| style='text-align:right'| 1381
| ''[[:d:Q130266410|Богута Кирилл Константинович]]''
| 1967
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002
| 
|-
| style='text-align:right'| 1382
| ''[[:d:Q130266519|Стрелков Андрей Александрович]]''
| 1956
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1383
| ''[[:d:Q130266561|Иван Полянский]]''
| 
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q4177218|П. Ф. Лесгафт исемендәге Табигый фәннәр институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q47836406|Высшие женские естественно-научные курсы]]''
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872
| [[Рязань губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-05-14
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
|-
| style='text-align:right'| 1384
| ''[[:d:Q130268414|Полянская Галина Георгиевна]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1385
| ''[[:d:Q130279405|Aleksey Kuchmin]]''
| 1998
| [[эшкуар]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-10-15
| [[Шчучын]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1386
| ''[[:d:Q130283206|Artur Krauze]]''
| 
| ''[[:d:Q15978655|киңәшче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
|-
| style='text-align:right'| 1387
| ''[[:d:Q130290963|Скворцов Владимир Валентинович]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1388
| ''[[:d:Q130335154|Valeria Eremina]]''
| 1963
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-12-13
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-12-07
| 
|-
| style='text-align:right'| 1389
| ''[[:d:Q130365852|Адольф Аркадьевич Равдель]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-11-23
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1390
| ''[[:d:Q130369364|Жиляков Николай Павлович]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1391
| ''[[:d:Q130386120|Исаев Виталий Михайлович]]''
| 1911-05
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-01-27
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-08
| [[Кавказ]]
|-
| style='text-align:right'| 1392
| ''[[:d:Q130388268|Aleksander Rikken]]''
| 
| ''[[:d:Q974144|укытучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-09-09
| [[Варуди]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| 
|-
| style='text-align:right'| 1393
| ''[[:d:Q130416097|Kamal Aliyev]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q61931545|Institute of History and Ethnology of Azerbaijan National Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-01-11
| [[Бакы]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-12-28
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 1394
| ''[[:d:Q130469262|Alexander L. Yudin]]''
| 1956
| ''[[:d:Q39372574|protistologist]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-22
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-04-13
| 
|-
| style='text-align:right'| 1395
| ''[[:d:Q130531108|Вальтер Оскар Антонович]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| 
|-
| style='text-align:right'| 1396
| ''[[:d:Q130531231|Мальчевский Владимир Павлович]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q24897059|Агрофизик фәнни тикшеренү институты]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| 
|-
| style='text-align:right'| 1397
| ''[[:d:Q130531639|Бессонов Николай Алексеевич]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q48945052|Zemědělský vědecký výbor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q391083|Пастер институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1398
| ''[[:d:Q130538349|Воейков Александр Дмитриевич]]''
| 1906
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| [[Харбин]]
|-
| style='text-align:right'| 1399
| ''[[:d:Q130602878|M. D. Golubovsky]]''
| 1963
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-08-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1400
| ''[[:d:Q130604522|Зеленский Владимир Данилович]]''
| 1904
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| 
|-
| style='text-align:right'| 1401
| ''[[:d:Q4403588|Ziyad Sabsabi]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-02-01
| [[Хәлеб]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1402
| ''[[:d:Q4403825|Pavel Stepanovich Savelyev]]''
| 
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2004963|numismatist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1814&quot; | 1814-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1403
| ''[[:d:Q4404270|Alexey Nilovich Savchenko]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-07-21
| ''[[:d:Q4248640|Kurne]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-10-04
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 1404
| ''[[:d:Q4404624|Mikhail Sado]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-06-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-08-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1405
| ''[[:d:Q4405152|Sergey Say]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-01-16
| [[Прокопьевск]]
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-07-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1406
| ''[[:d:Q4405480|Aleksandr Saksa]]''
| 1978
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-08-11
| [[Петрозаводск]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-08-14
| [[Бөек Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 1407
| ''[[:d:Q4406521|Feodosiy Viktorovich Sambuk]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900
| [[Капаткевичы]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942&lt;br/&gt;1937-11-10
| [[Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| style='text-align:right'| 1408
| ''[[:d:Q4407033|Aleksandr Samsonov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q248326|&quot;Наука&quot; нәшрияты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-12-26
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-04-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1409
| ''[[:d:Q4408761|Natalia Sarsadskikh]]''
| 1938
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-01-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-04-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1410
| ''[[:d:Q4409269|Grigoriy Safonov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-10-13
| [[Ростов]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1411
| ''[[:d:Q4409272|Ivan Ivanovich Zarubin]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1412
| ''[[:d:Q4413029|Vasily Seseman]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-05-30&lt;br/&gt;1884-06-11
| [[Выборг]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-03-23
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 1413
| ''[[:d:Q4415063|Sergey Semanov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-01-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-10-29
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1414
| ''[[:d:Q4415101|Vasilij Ivanovič Semevskij]]''
| 1872
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19908691|Голас мінулага]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1848&quot; | 1848-12-25
| [[Полоцк|Полатск]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1415
| ''[[:d:Q4415867|Dmitry Semyonov-Tyan-Shansky]]''
| 
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-11-01
| 
|-
| style='text-align:right'| 1416
| ''[[:d:Q4415868|Benjamin Semyonov-Tyan-Shansky]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1417
| ''[[:d:Q4416689|Ksenia Serbina]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-12-17
| [[Скопин]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1418
| ''[[:d:Q4416777|Aleksandr Sergeyev]]''
| 
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-12-29
| [[Тверь өлкәсе]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1419
| ''[[:d:Q4418791|Yuriy Ivanovich Sidorenko]]''
| 
| [[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-10-08
| [[Сумы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1420
| ''[[:d:Q4418823|Anatoly Sidorov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201581|N.N. Krasovskii Institute of Mathematics and Mechanics of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-03-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-03-31
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 1421
| ''[[:d:Q4420685|Vasily Sipovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-04-03
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1422
| ''[[:d:Q4421550|Mark Ivanovich Skanavi]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-01-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-01-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 1423
| ''[[:d:Q4422490|Aleksandr Ilitch Skrebitskii]]''
| 
| ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1827&quot; | 1827-05-02
| [[Бялысток|Белосток]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1424
| ''[[:d:Q4422874|Lazar Mojsejovič Slavìn]]''
| 1926
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-06-11
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-11-30
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1425
| ''[[:d:Q4424699|Lev Smirnov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q568997|examining magistrate]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-06-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-03-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1426
| ''[[:d:Q4424785|Jacob Ivanovich Smirnov]]''
| 
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-04-27
| [[Иркутск]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1427
| ''[[:d:Q4425834|M. E. Soboleva]]''
| 
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q155354|Марбург университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963&lt;br/&gt;1965
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1428
| ''[[:d:Q4427215|Nikolay Alekseevich Sokolov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1429
| ''[[:d:Q4427256|Ḟ. Ḟ. Sokolov]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-11-12
| [[Стрельна]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1430
| ''[[:d:Q4428364|Yury Solonin]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829999|культуролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14565331|мантыйкчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-06-05
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-06-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1431
| ''[[:d:Q4428708|Pavel Somov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852
| 
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| 
|-
| style='text-align:right'| 1432
| ''[[:d:Q4428712|Osip Somov]]''
| 1841
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4345832|Санкт-Петербург фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304393|Moscow Commercial School]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304119|Moscow Institute of nobility]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q48940342|Элемтә юллары мөһәндисләре институты]]''
| data-sort-value=&quot;1815&quot; | 1815-06-01
| ''[[:d:Q15918804|Otrada]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-04-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1433
| ''[[:d:Q4429102|Viktor Soroka-Rosinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q4393603|Republic ShKID]]''
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-11-26&lt;br/&gt;1882-11-13&lt;br/&gt;1882-11-25
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1434
| ''[[:d:Q4430083|Vasiliy Yakovlevich Sofronov]]''
| 1911
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| ''[[:d:Q1981162|Товстоногов исемендәге Зур дырам тиятры]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-01-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-10&lt;br/&gt;1960-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1435
| ''[[:d:Q4430134|Сохань, Игорь Павлович]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| [[Харьков]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1436
| ''[[:d:Q4430913|Ivan Spassky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-03-08
| [[Нижын]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-11-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1437
| ''[[:d:Q4431275|Lev Spiridonov]]''
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q16694417|St. Petersburg University of the Russian Interior Ministry]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-12-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1438
| ''[[:d:Q4431278|Nikolai Iwanowitsch Spiridonow]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-05-22
| ''[[:d:Q4316726|Nelemnoye]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1439
| ''[[:d:Q4437935|Aleksandr Spitsyn]]''
| 
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4070675|Russian imperial archaeological commission]]''
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-08-14
| [[Яраң]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1440
| ''[[:d:Q4438799|Boris Sreznevsky]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-03-24
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1441
| ''[[:d:Q4438801|Vyacheslav Sreznevsky]]''
| 
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-09-21&lt;br/&gt;1849-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1442
| ''[[:d:Q4439584|Kirill Stanyukovich]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2036624|Таҗикстан Республикасы фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q131378473|Памирский биологичекский институт им. Х.Ю. Юсуфбекова]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-07-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-02-16&lt;br/&gt;1986
| [[Дүшәнбе]]
|-
| style='text-align:right'| 1443
| ''[[:d:Q4439984|Eduard Aleksandrovich Stark]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-08-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-07-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1444
| ''[[:d:Q4440830|Albert Starchevsky]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1818&quot; | 1818-05-10
| ''[[:d:Q4197182|Ivki]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1445
| ''[[:d:Q4441450|Sergei Stebnitsky]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-11-02
| [[Кириши районы]]
|-
| style='text-align:right'| 1446
| ''[[:d:Q4441814|Klavdiy Stepanov]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-07-15
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 1447
| ''[[:d:Q4442362|Anatoly Sterlikov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-04
| [[Җидесу]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1448
| ''[[:d:Q4443214|Vladimir Stoyunin]]''
| 
| ''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q55658555|institut Nikolajev]]''
| data-sort-value=&quot;1826&quot; | 1826-12-16&lt;br/&gt;1826-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-11-04&lt;br/&gt;1888-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1449
| ''[[:d:Q4443408|Georgiy Andreevitsj Stratanovskiy]]''
| 
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-05-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1450
| ''[[:d:Q4444276|Natan Strugatsky]]''
| 1910s
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-05-14
| ''[[:d:Q4169420|Dubovychi]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-07
| [[Вологда]]
|-
| style='text-align:right'| 1451
| ''[[:d:Q4445146|Ivan Suvorov]]''
| 
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-06-21
| [[Вологда]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926
| [[Вологда]]
|-
| style='text-align:right'| 1452
| ''[[:d:Q4445932|Mikhail Sumarokov-Elston]]''
| 
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-11-22
| [[Ялта]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-07-03
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 1453
| ''[[:d:Q4446736|Polina Suslova]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840
| [[Горбатов өязе]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Акъяр]]
|-
| style='text-align:right'| 1454
| ''[[:d:Q4447529|Vladimir Sushkov]]''
| 
| ''[[:d:Q107288518|Renju player]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-12-01
| [[Гатчина]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1455
| ''[[:d:Q4448238|Nadezhda Sytinskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-02-22
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-07-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1456
| ''[[:d:Q4448314|Nikolai Sychov]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2145981|реставратор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15977927|art educator]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-07-16
| [[Владимир (шәһәр)|Владимир]]
|-
| style='text-align:right'| 1457
| ''[[:d:Q4451697|Sergey Tarasov]]''
| 2003
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-07-15
| [[Бишкәк]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-11-27
| ''[[:d:Q1116052|Bologovsky District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1458
| ''[[:d:Q4453337|Leonid Tvorogov]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26709887|археограф]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-03-20&lt;br/&gt;1900-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-07-28
| [[Псков]]
|-
| style='text-align:right'| 1459
| ''[[:d:Q4454194|Nikolai Afanasievich Teleshov]]''
| 
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828-01-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-02-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1460
| ''[[:d:Q4454714|Vyacheslav Tenishev]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-06-07
| [[Монтобан]]
|-
| style='text-align:right'| 1461
| [[Әдһәм Тенишев]]
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829967|mongolist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-04-25
| [[Пенза]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-07-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1462
| ''[[:d:Q4455594|Alexander Nikolaievich Terenin]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-04-24
| [[Калуга]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1463
| ''[[:d:Q4455696|Andrey Terekhov]]''
| 1971
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-09-03
| 
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-07-31
| 
|-
| style='text-align:right'| 1464
| ''[[:d:Q4457596|Boris Nikolaevich Pronskiĭ]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-07-22&lt;br/&gt;1899-07-10
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-10-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1465
| ''[[:d:Q4458929|Valentina Tkachenko]]''
| 1974
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4267920|Lugansk National Agrarian University]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-12-13
| [[Луганск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1466
| ''[[:d:Q4459933|Yury Tolstoy]]''
| 
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-09-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-11-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1467
| ''[[:d:Q4460914|Mirza Dzhafar Topchubashev]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16832248|иранист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q57655605|Institute of Oriental Languages of the Ministry of Foreign Affairs]]''
| data-sort-value=&quot;1790&quot; | 1790
| [[Гәнҗә]]
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1468
| ''[[:d:Q4462705|Vitaliĭ Petrovich Tretʹi︠a︡kov]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-08-30
| [[Львов]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1469
| ''[[:d:Q4463426|Valery Troitskaya]]''
| 1941
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q4201777|Schmidt Institute of Physics of the Earth]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-11-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-01-21
| [[Мельбурн]]
|-
| style='text-align:right'| 1470
| [[Матвей Троицкий]]
| 
| [[фәлсәфәче]]
| [[Казан Император университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''&lt;br/&gt;[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835-08-01&lt;br/&gt;1835-08-13
| ''[[:d:Q21673369|Spas-Prognanye]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-03-22&lt;br/&gt;1899-04-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1471
| ''[[:d:Q4464527|Èrnst Valentinovič Truskinov]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-03-04
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-02-24
| 
|-
| style='text-align:right'| 1472
| ''[[:d:Q4466384|Mitrofan Kuzmitj Turskij]]''
| 
| ''[[:d:Q16021386|forestry engineer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21244999|урман хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q4361180|Петр авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-03-21
| [[Нарва]]
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-09-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1473
| ''[[:d:Q4466483|Georgiĭ Fedorovich Turchaninov]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1474
| ''[[:d:Q4467454|Vadim Albertovich Tulpanov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1475
| ''[[:d:Q4467730|Igor Tyutryumov]]''
| 
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855-05-23
| [[Бөек Новгород]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-03-29
| ''[[:d:Q723372|Нарва-Еэсуу]]''
|-
| style='text-align:right'| 1476
| ''[[:d:Q4468056|Zinovi Ionovitch Tiomkine]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-11-16
| [[Кропивницкий|Кропывнытскый]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1477
| ''[[:d:Q4468063|Marina Temkina]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1900167|психотерапевт]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1478
| ''[[:d:Q4468779|Boris Uvarov]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q309388|Natural History Museum]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-10-22&lt;br/&gt;1888-11-05
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-03-18
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 1479
| ''[[:d:Q4475070|Nikolay Ulyanov]]''
| 1927
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Yel universitetı|Йель университеты]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-12-23&lt;br/&gt;1905-01-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-03-07
| [[Нью-Һейвен]]
|-
| style='text-align:right'| 1480
| ''[[:d:Q4475488|Petre Umikashvili]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-10-05
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-01-23
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1481
| ''[[:d:Q4475530|Sergey Pavlovich Umnov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-10-16
| ''[[:d:Q3815609|Kirovsky District]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1482
| ''[[:d:Q4477843|Mikhail Mikhailovitch Ussov]]''
| 1869
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''&lt;br/&gt;[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902
| 
|-
| style='text-align:right'| 1483
| ''[[:d:Q4477847|Усов, Николай Степанович]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-05-26
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-04-01
| 
|-
| style='text-align:right'| 1484
| ''[[:d:Q4477860|Galina Usova]]''
| 1954
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-05-22
| [[Гомель]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1485
| ''[[:d:Q4478792|Boris Utevsky]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4201505|Institut zakonodatelʹstva i sravnitelʹnogo pravovedenii͡a]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-07-03
| [[Гомель]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-06-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1486
| ''[[:d:Q4479020|Sergei Utchenko]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-12-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-05-02
| 
|-
| style='text-align:right'| 1487
| [[Эвелина Фенина]]
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-11-10
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-06-28
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 1488
| ''[[:d:Q4483832|Iwan Filewicz]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856-09-01
| 
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913
| 
|-
| style='text-align:right'| 1489
| ''[[:d:Q4484079|Vladimir Gavrilovich Filippov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-07-15
| [[Санкт-Петербург]]
| No/unknown value
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 1490
| ''[[:d:Q4484852|Andrey Finkelshteyn]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q4201663|Institute of Applied Astronomy]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08-07
| [[Тәүде (шәһәр)]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1491
| ''[[:d:Q4485014|Oleg Firsov]]''
| 
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-06-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1492
| ''[[:d:Q4485159|Gennady Fish]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-03-28&lt;br/&gt;1903-04-10
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-07-06&lt;br/&gt;1971-07-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1493
| ''[[:d:Q4485227|Olga Lazarevna Fishman]]''
| 1941
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15255771|синолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-07-09
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1494
| ''[[:d:Q4491211|Konstantin Pflug]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1495
| ''[[:d:Q4492430|Yuri Frantsov]]''
| 
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4146889|Museum of history of religion]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-10-01
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-04-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1496
| ''[[:d:Q4492605|Olga Freidenberg]]''
| 1923
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-03-15
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1497
| [[Антон Фролов-Багреев]]
| 1902
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-12-12
| [[Тубыл]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-08-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1498
| ''[[:d:Q4493540|Alexander Fursenko]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16308157|американист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-11-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-06-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1499
| ''[[:d:Q4493970|Yevgeny Fyodorov]]''
| 
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13382749|polar explorer]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-03-28
| ''[[:d:Q192176|Bender]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-12-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1500
| ''[[:d:Q4493994|Mikhail Mikhaĭlovich Fedorov]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7614320|finance minister]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-04-23
| [[Бежецк|Бежетск]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-01-31
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1501
| ''[[:d:Q16403347|Alfred Maurer]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-12-02
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-09-20
| [[Стокгольм]]
|-
| style='text-align:right'| 1502
| ''[[:d:Q16403378|Johannes Piiper]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3578589|әйләнә-тирә мохит саклаучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-04-12
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-10-05
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 1503
| ''[[:d:Q16403395|Osvald Kivi]]''
| 
| ''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-07-16
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-08-19
| 
|-
| style='text-align:right'| 1504
| ''[[:d:Q16403551|Fyodor Klement]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-06-12&lt;br/&gt;1903
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-06-28&lt;br/&gt;1973
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 1505
| ''[[:d:Q16403789|Endel Ploom]]''
| 
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20528553|emeriitdotsent]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-05-13
| ''[[:d:Q25522782|Rõuge Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-01-09
| 
|-
| style='text-align:right'| 1506
| ''[[:d:Q16405174|Pärtel Haliste]]''
| 1916
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-03-21
| [[Һагери күла]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-06-10
| [[Фин култыгы]]
|-
| style='text-align:right'| 1507
| ''[[:d:Q16405296|Jüri Nuut]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2998308|cosmologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-07-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-05-31
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 1508
| ''[[:d:Q16405806|August Ratiste]]''
| 
| [[полковник]]&lt;br/&gt;[[офицер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-12-25
| ''[[:d:Q2989844|Audru]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-10
| [[Буэнос-Айрес]]
|-
| style='text-align:right'| 1509
| ''[[:d:Q16406346|Maere Reidla]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-03-24
| ''[[:d:Q1778301|Muhu]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1510
| ''[[:d:Q16406886|Irina Ristmägi]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1511
| ''[[:d:Q16407426|Herman Maim]]''
| 
| [[офицер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-04-20
| [[Тарту]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-10-21
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 1512
| ''[[:d:Q16414100|Näsiman Yaqublu]]''
| 1986
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-02-22
| ''[[:d:Q249226|Zangilan]]''
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-08-25
| ''[[:d:Q1996181|Fuzuli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1513
| ''[[:d:Q16437559|Ivan Anichkov]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-02-19
| [[Боровичи]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-08-10
| [[Бөек Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 1514
| ''[[:d:Q16443304|Algirdas Ambrazevičius]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-09-01
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-04-13
| 
|-
| style='text-align:right'| 1515
| ''[[:d:Q16450242|Edvardas Turauskas]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17351648|гәҗит мөхәррире]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-10-30
| ''[[:d:Q2614763|Endriejavas]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-09-12
| [[Нантер]]&lt;br/&gt;[[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1516
| ''[[:d:Q16453500|Jonas Beržanskis]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862-08-25&lt;br/&gt;1862-07-25
| ''[[:d:Q16469833|Pluogai]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-07-12
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1517
| ''[[:d:Q16453771|Jonas Valaitis]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-01-02
| ''[[:d:Q32155805|Naudžiai]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-01-05
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 1518
| ''[[:d:Q16454524|Jurgis Smolskis]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-05-03
| ''[[:d:Q16455148|Kamajai]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-07-06
| ''[[:d:Q12667930|Pakriaunys]]''
|-
| style='text-align:right'| 1519
| ''[[:d:Q16465127|Mykolas Januškevičius]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-02-03
| ''[[:d:Q5620556|Вилкомир өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-12-04
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1520
| ''[[:d:Q16471695|Ruvimas Rubinšteinas]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891
| ''[[:d:Q189157|Утәна]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 1521
| ''[[:d:Q16473114|Stanislovas Raila]]''
| 
| [[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844
| ''[[:d:Q16469770|Plaučiškiai]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| ''[[:d:Q805554|Балта]]''
|-
| style='text-align:right'| 1522
| ''[[:d:Q16477045|Vytautas Jonas Gylys]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-01-26
| ''[[:d:Q935042|Griškabūdis]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| [[Торонто]]
|-
| style='text-align:right'| 1523
| ''[[:d:Q16477157|Vytautas Statulevičius]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-11-27
| ''[[:d:Q12650933|Bikūnai]]''
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-11-23
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1524
| ''[[:d:Q16495223|Şuluu Sat]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Тыва дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-09-15
| ''[[:d:Q918362|Ulug-Khemsky District]]''
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-05-18
| 
|-
| style='text-align:right'| 1525
| ''[[:d:Q16495874|Solomon Adlivankin]]''
| 1940s
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4076509|Balashov branch of Saratov State University]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-12-29
| [[Минск]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-04-14
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 1526
| ''[[:d:Q16536129|Yakov Yakovlevich Belsen]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11569986|гравюра рәссамы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-09-18
| ''[[:d:Q19830445|Patkino]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-09-29
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 1527
| ''[[:d:Q16540227|Dmitry Lyubimov]]''
| 
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-02-23
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-09-27
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1528
| ''[[:d:Q16560490|Ivan Chistyakov]]''
| 
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-07-27
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-05-15
| [[Луцк|Лутск]]
|-
| style='text-align:right'| 1529
| ''[[:d:Q16593931|Elena Georgievna Dozortseva]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4304064|Мәскәү дәүләт психология һәм педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1530
| ''[[:d:Q16593994|Sofiya Ivanchina-Pisarevna]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16061291|стоматолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861
| [[Чернигов губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1531
| ''[[:d:Q16615710|Witold Nowodworski]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7042257|Николай Гоголь исемендәге Нижын дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-06-02
| ''[[:d:Q131673807|Лемна]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-11-25
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 1532
| ''[[:d:Q16626667|Georgy Barsanov]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-12-16
| [[Сарытау]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-11-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1533
| ''[[:d:Q16627220|Pavel Bogoslovsky]]''
| 
| [[галим]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-06-17
| [[Пермь губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-03-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1534
| ''[[:d:Q16629246|Nikolaij Aleksandrovič Warneck]]''
| 1844
| ''[[:d:Q10872101|анатом]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821-03-30&lt;br/&gt;1823
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-11-09&lt;br/&gt;1876
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1535
| ''[[:d:Q16629991|Nikolay von Vessel]]''
| 
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1834&quot; | 1834-01-22&lt;br/&gt;1834-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-06-03&lt;br/&gt;1906-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1536
| ''[[:d:Q16635502|Василий Павлович Гайдебуров]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| 
|-
| style='text-align:right'| 1537
| ''[[:d:Q16635648|Aleksandr Lʹvovich Galʹperin]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-06-05
| [[Бакы]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-08-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1538
| ''[[:d:Q16639840|Moisey Grinblat]]''
| 1930
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| ''[[:d:Q13132932|Third Belarusian State Theatre]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201526|Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17043280|Kandrat Krapiva Institute of Art Studies, Ethnography and Folklore]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-03-16
| [[Минск]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-07-04
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1539
| ''[[:d:Q16652767|Olga Zavyalova]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15255771|синолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q4201389|Institute of China and Contemporary Asia of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1540
| ''[[:d:Q16655357|Vasily Ilyin]]''
| 1912
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''&lt;br/&gt;[[Вена университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q875788|Инсбрук университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q936476|Central University of Venezuela]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-10-17
| ''[[:d:Q4371572|Polyany]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-08-10
| [[Каракас]]
|-
| style='text-align:right'| 1541
| ''[[:d:Q16655371|Olga Igorevna Ilinskaja]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-04-16
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1542
| ''[[:d:Q16663406|Natalia Kind]]''
| 1939
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q60824755|TSNIGRI]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1543
| ''[[:d:Q16665788|Nikolay Korevo]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-06-12
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-05-03
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1544
| ''[[:d:Q16668650|Kubanychbek Kulmatov]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-02-14
| [[Бишкәк]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1545
| ''[[:d:Q16676339|Nikolay Micklucho-Macklay]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-11-02
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1546
| ''[[:d:Q16686067|Valeri Petrenko]]''
| 
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-12-19
| [[Яңа Ладога]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1547
| ''[[:d:Q16686113|Yevgeniya Petrova]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q780596|exhibition curator]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-12-14
| 
|-
| style='text-align:right'| 1548
| ''[[:d:Q16686793|Aleksandr Pokrovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q55389138|library scientist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-06-02&lt;br/&gt;1879-06-14
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08-29
| [[Төрекмәнабад]]
|-
| style='text-align:right'| 1549
| ''[[:d:Q16693171|Yevgeniya Rukhina]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1550
| ''[[:d:Q16694956|Danylo Vorontsov]]''
| 
| ''[[:d:Q3332438|medical specialist]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-12-24
| [[Славгарад|Слауһарад]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1551
| ''[[:d:Q16697336|Сетров, Михаил Иванович]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-10-01
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1552
| ''[[:d:Q16697746|Pavel Simoni]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1553
| ''[[:d:Q16701618|Клепачівський Костянтин Йосипович]]''
| 
| ''[[:d:Q1979607|финансист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q806798|банкир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-10-12
| ''[[:d:Q4324086|Novoivanivka]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-05-14
| [[Филадельфия|Филаделфия]]
|-
| style='text-align:right'| 1554
| ''[[:d:Q16702893|Nikolai G. Sudovikov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19356817|петролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-12-26
| [[Акъяр]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-07-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1555
| ''[[:d:Q16706015|Konstantin Timiryov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-12-28
| 
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 1556
| ''[[:d:Q16706271|Vasily Titov]]''
| 
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2462658|менеджер]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[эшкуар]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1979607|финансист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-12-30
| [[Ленинград өлкәсе]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1557
| ''[[:d:Q16706791|Vsevolod Tomashevsky]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1558
| ''[[:d:Q16708284|Լև Միլխ]]''
| 
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q1144530|Southwestern Railways]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q166574|Odesa Railways]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896
| ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-04-13
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 1559
| ''[[:d:Q16708344|Grigory Tulchinsky]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407733|Россия фәннәр академиясенең Санкт-Петербург фәнни үзәге]]''&lt;br/&gt;[[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1560
| ''[[:d:Q16710634|Fjodor Nikolajewitsch Ustrjalow]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1836&quot; | 1836-08-31
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1561
| ''[[:d:Q16711664|Сергей Иванович Плаксин]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854
| 
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 1562
| ''[[:d:Q16713494|Харитонов Константин Петрович]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| 
|-
| style='text-align:right'| 1563
| ''[[:d:Q16714885|Ivan Petrovich Khrushchov]]''
| 
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-08-20
| [[Кострома губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1564
| ''[[:d:Q16718054|Степченко, Фёдор Петрович]]''
| 
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-05-16
| ''[[:d:Q4424986|Smolensk Uyezd]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-04-04
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1565
| ''[[:d:Q16718191|Георгий Чефранов]]''
| 1952
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-02-27
| [[Охтырка]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-04-01
| [[Таганрог]]
|-
| style='text-align:right'| 1566
| ''[[:d:Q16718388|Yury Chirva]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-11-06
| 
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-12-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1567
| ''[[:d:Q16720412|Isaak Moiseyevich Trotsky]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4070678|Archaeographic Commission]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-04
| [[Сандармох]]
|-
| style='text-align:right'| 1568
| ''[[:d:Q16721147|Nikolaï Choulguine]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855-10-14
| [[Биштау|Пятигорск]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-15
| [[Пало-Альто]]
|-
| style='text-align:right'| 1569
| ''[[:d:Q16722108|Isaak Abramovitsj Hmelnitskiy]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-07-01
| [[Павлоград (Украина)|Павлоһрад]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1570
| ''[[:d:Q16727276|Andrei Yappa]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q842811|диетолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-05-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1571
| ''[[:d:Q16890502|Vasily Astratov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q823917|Шеффилд университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1783178|University of North Carolina at Charlotte]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 20th century
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1572
| ''[[:d:Q16980771|Sergey Bobkov]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-03-15
| [[Воркута]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1573
| ''[[:d:Q16989903|Juri Poutanen]]''
| 1987
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q501841|Турку үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1357517|Оулу университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q221645|Стокгольм университеты]]''&lt;br/&gt;[[Уппсала университеты]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-07-16
| ''[[:d:Q4104021|Vartemyagi]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1574
| ''[[:d:Q17043310|Vladimir Krylov]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q17043282|Institute of Physics and Mathematics of the Academy of Sciences of the BSSR]]''&lt;br/&gt;[[Математика Институты (Беларусь Милли Фәннәр Академиясе)]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-12-14
| ''[[:d:Q4239659|Krasnyy Yar]]''
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-08-31
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1575
| ''[[:d:Q17043521|Vladimir Vafiadi]]''
| 1941
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-01-10
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-05-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1576
| ''[[:d:Q17044078|Hieronim Drucki-Lubecki]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-10-05
| [[Пинск]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-12-31
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1577
| ''[[:d:Q17044759|Kusièl‘ Solomonovič Šifrin]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q766145|Орегон университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-07-26
| [[Мсцислав]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011
| [[Олбани (Орегон)]]
|-
| style='text-align:right'| 1578
| ''[[:d:Q17044835|Mark Konstantinovich Gavurin]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-11-16
| [[Мир (Карэлицкий районы)|Мир]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1579
| ''[[:d:Q17045208|Edmund Viaryha]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840
| ''[[:d:Q2026687|Verkiai]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-09-23
| [[Амнишава]]
|-
| style='text-align:right'| 1580
| ''[[:d:Q17057129|Alexander Stange]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-08-13
| [[Могилёв]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-13
| [[Минеральные Воды]]
|-
| style='text-align:right'| 1581
| ''[[:d:Q17057251|Lev Alexandrovitch Velikhov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| ''[[:d:Q56507866|gulag camp]]''
|-
| style='text-align:right'| 1582
| ''[[:d:Q17115911|I. M. Panʹshyna]]''
| 1952
| [[галим]]
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2584571|Беларусь Республикасының Милли сәнгать музее]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-04-25
| [[Устюжна]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-09-12
| 
|-
| style='text-align:right'| 1583
| ''[[:d:Q17116411|Aleksandr Fursenko]]''
| 1924
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17043277|Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of Belarus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201625|Trofimuk Institute of Petroleum Geology and Geophysics, Siberian Branch of Russian Academy of Sciences (IPGG SB RAS)]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-01-18
| [[Акмәсҗит]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-09-30
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 1584
| ''[[:d:Q17116428|Віктар Чавусаў]]''
| 1899
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q122965758|Минский курьер]]''
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| 
|-
| style='text-align:right'| 1585
| ''[[:d:Q17233200|Viktor Zaiika]]''
| 1958
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| ''[[:d:Q138786470|Байкальская лимнологическая станция АН СССР]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16695629|Sevastopol Biological Station]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7263671|A.O. Kovalevsky Institute of Biology of the Southern Seas]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-05-02
| [[Улан-Удэ]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-02-22
| [[Акъяр]]
|-
| style='text-align:right'| 1586
| [[Владимир Кривош-Неманич]]
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15442776|cryptographer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18810149|эстинугрыф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-07-01
| ''[[:d:Q370265|Врбиса]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08-04
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 1587
| ''[[:d:Q17327859|Dadash-Bakhman-ogly Ragimov]]''
| 
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| ''[[:d:Q16418547|ANAS Institute of Zoology]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-20
| [[Сийов]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 1588
| ''[[:d:Q17361685|Tibor Faragó]]''
| 1972
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16529590|environmental scientist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q720858|җәмгыять экологиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-12-09
| [[Будапешт]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1589
| ''[[:d:Q17394732|Иван Владимирович Кривушин]]''
| 
| 
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1590
| ''[[:d:Q17426809|Viktor Prokopyev]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-11
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-06-10
| [[Калининград]]
|-
| style='text-align:right'| 1591
| ''[[:d:Q17427788|Nadezhda Rykova]]''
| 1925
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-12-16
| [[Акмәсҗит]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1592
| ''[[:d:Q17446900|Julius Vambola]]''
| 1907
| ''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-12-04
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-06-25
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 1593
| ''[[:d:Q17489542|Grigori Mints]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;[[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q18602542|Stanford University Philosophy Department]]''&lt;br/&gt;[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-05-29
| [[Пало-Альто]]
|-
| style='text-align:right'| 1594
| ''[[:d:Q17494869|Dmitry Fedotov]]''
| 1910
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201691|Россия фәннәр академиясенең Алексей Николаевич Северцов исемендәге Экология һәм эволюция мәсьәләләре институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-09-25
| 
|-
| style='text-align:right'| 1595
| ''[[:d:Q17495028|Nikolay Yeliseyev]]''
| 1924
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18342390|петрограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q112134160|геолог-картограф]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201468|Institute of Precambrian Geology and Geochronology]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-12-07
| [[Самар]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-06-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1596
| ''[[:d:Q17505198|Jan Janovich Lus]]''
| 1923
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-12-06
| ''[[:d:Q8080298|Ķoņi Parish]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-08-10
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 1597
| ''[[:d:Q17581383|Isaĭ Gurevich]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-07-13
| [[Рига]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-12-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1598
| ''[[:d:Q17617302|Ėngelʹs Matveevich Chudinov]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-10-13
| [[Сарапул]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-07-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1599
| ''[[:d:Q17617327|Vladimir Obukh]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-03-25
| ''[[:d:Q19686109|Свибло]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-06-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1600
| ''[[:d:Q17617408|Sergey Pavlovich Kravkov]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-06-21
| [[Рязань]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1601
| ''[[:d:Q4495152|Leonid Khalfin]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-03
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| 
|-
| style='text-align:right'| 1602
| ''[[:d:Q4496855|Michail Efimovitsj Hvattsev]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11762416|speech and language therapist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-12-28
| ''[[:d:Q1251216|Dotnuva]]''
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1603
| ''[[:d:Q4498037|Vladimir Khlebnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q2365484|Astrakhan Nature Reserve]]''
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-03-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1604
| ''[[:d:Q4498599|Nikolay Hovanov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-07-24
| [[Подольск]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-02-26
| 
|-
| style='text-align:right'| 1605
| ''[[:d:Q4499297|Marina Aleksandrovna Holodnaja]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q4201698|Institute of Psychology]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-09-12
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1606
| ''[[:d:Q4499378|A. A. Kholodovich]]''
| 
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-05-11
| [[Кронштадт]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1607
| ''[[:d:Q4501730|Хроновский, Иван Неронович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-04-28
| [[Лукашова]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-12-18
| [[Омск]]
|-
| style='text-align:right'| 1608
| ''[[:d:Q4503168|Yevgeny Tsarevsky]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-02-15
| ''[[:d:Q20674574|Сысоево]]''
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-08-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1609
| ''[[:d:Q4504505|Giorgi Tsereteli]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-05-14&lt;br/&gt;1842-05-26
| ''[[:d:Q16367411|Gorisa]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-01-12&lt;br/&gt;1900-01-24
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1610
| ''[[:d:Q4505814|Grigori Tsiperovich]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1611
| [[Marianna Tsoy]]
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-06-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1612
| ''[[:d:Q4506417|Цыпляев, Сергей Алексеевич]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1613
| ''[[:d:Q4508086|Gleb Chebotaryov]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q462390|доцент]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-08-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-08-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1614
| ''[[:d:Q4511814|Ченыкаев, Николай Сергеевич]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-01-27
| [[Сарытау]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-10-21
| ''[[:d:Q1018007|Бутово полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 1615
| ''[[:d:Q4511920|Anatoliy Nikolaevitsj Tsjepoerov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-06-16
| [[Духовщина|Духовчина]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1616
| ''[[:d:Q4513767|Aleksandr Chernov]]''
| 
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-05-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1617
| ''[[:d:Q4513801|Mikhail Chernov]]''
| 1903
| [[композитор]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-04-23
| [[Кронштадт]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1618
| ''[[:d:Q4515376|Nikolay Chechulin]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-11-15&lt;br/&gt;1863-11-03
| [[Череповец]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-02-14
| ''[[:d:Q4203384|Irma]]''
|-
| style='text-align:right'| 1619
| ''[[:d:Q4515628|Александр Иванович Чивилёв]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1808&quot; | 1808-11-09
| [[Вытегра]]
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-09-28&lt;br/&gt;1867
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| style='text-align:right'| 1620
| ''[[:d:Q4516213|Sergey Chirkin]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943
| [[Seul|Сеул]]
|-
| style='text-align:right'| 1621
| ''[[:d:Q4516257|Boris Chirskov]]''
| 1925
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q487596|драматург]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-07-23
| ''[[:d:Q4407501|Sandata]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-06-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1622
| ''[[:d:Q4516432|Kirill Chistov]]''
| 
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-11-20
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-10-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1623
| [[Константин Чуйченко]]
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-07-12
| [[Липецк]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1624
| ''[[:d:Q4518210|Aleksey Viktorovitsj Tsjoerilov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-06-20
| ''[[:d:Q1005332|Podyuga]]''
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-12-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1625
| ''[[:d:Q4521029|Rafael Michaylovitsj Sjaoemjan]]''
| 
| ''[[:d:Q21280575|armenologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-01-28
| [[Казах (шәһәр)|Казах]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-10
| [[Ленинград өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 1626
| ''[[:d:Q4521283|Mikhail Shakhnovich]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4146889|Museum of history of religion]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1627
| ''[[:d:Q4521332|Dmitry Shakhovskoy]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-09-18
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-04-15
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 1628
| ''[[:d:Q4522683|Aleksandr Šeller]]''
| 1861
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1629
| ''[[:d:Q4522818|Evgeniy Shemyakin]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201751|РФА СБ гамәли һәм назари механика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201478|Chinakal Institute of Mining of the Siberian Branch of the RAS]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1976952|Higher Attestation Commission]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-12-09
| [[Новосибирск]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1630
| ''[[:d:Q4523083|Pavel Sheremetev]]''
| 
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-05-19&lt;br/&gt;1871-03-19
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-11-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1631
| ''[[:d:Q4523840|Viacheslav Shilov]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-10-23
| [[Потсдам]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1632
| ''[[:d:Q4524587|Ilya Shifman]]''
| 1953
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1633
| ''[[:d:Q4524939|Mikhail Shkarovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q17488357|диннәр тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407703|Saint Petersburg University of the Humanities and Social Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-08-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1634
| ''[[:d:Q4525760|Yevgeny Shmurlo]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-12-29
| [[Чиләбе]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-04-07
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 1635
| ''[[:d:Q4527001|Alekszej Alekszandrovics Stukin]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1636
| ''[[:d:Q4527633|Sergey Shults]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-11-15
| [[Кострома]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-08-18
| ''[[:d:Q4146160|Gorkovskoye]]''
|-
| style='text-align:right'| 1637
| ''[[:d:Q4528394|Sergey Shchavelyov]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2381107|méthodologue]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Курск дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-02-21
| [[Магадан]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1638
| ''[[:d:Q4528473|Щеглов, Николай Тихонович]]''
| 
| [[укытучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1800&quot; | 1800
| [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-12-31
| 
|-
| style='text-align:right'| 1639
| ''[[:d:Q4529168|Александр Щукарев]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1640
| ''[[:d:Q4529260|Julian Shchutsky]]''
| 
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-08-23
| [[Екатеринбург]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1641
| ''[[:d:Q4530186|Andrey Ekzemplyarsky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846
| [[Владимир губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900
| 
|-
| style='text-align:right'| 1642
| ''[[:d:Q4531195|Gerasim Eliashberg]]''
| 1952
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-07-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01-08
| 
|-
| style='text-align:right'| 1643
| ''[[:d:Q4532468|Andria Eristavi]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855-03-09
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-16
| 
|-
| style='text-align:right'| 1644
| ''[[:d:Q4532585|Sergueï Ernst]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| [[Ярыслау губернасы|Ярыслау гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 1645
| ''[[:d:Q4535384|Юстова, Елизавета Николаевна]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-10-29
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-02-15
| 
|-
| style='text-align:right'| 1646
| ''[[:d:Q4535392|Ilman Yusupov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-09-23
| ''[[:d:Q2554476|May District]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1647
| [[Рафаил Йосыпов]]
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407710|Питырбур информатика һәм автоматлаштыру институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-07-17
| [[Казан]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-11-07
| 
|-
| style='text-align:right'| 1648
| ''[[:d:Q4535586|Serafim Yushkov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-04-04
| ''[[:d:Q18173130|Trofimovschina]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-08-14
| [[Малоярославец]]
|-
| style='text-align:right'| 1649
| ''[[:d:Q4535587|Юшков, Фёдор Осипович]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1819&quot; | 1819
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-11-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 1650
| ''[[:d:Q4536079|Yakov Yavchunovskiy]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-01-10
| [[Сумы]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| [[Сарытау]]
|-
| style='text-align:right'| 1651
| ''[[:d:Q4536742|Anatoly Yakobson]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-08-22
| [[Луга]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1652
| ''[[:d:Q4536875|Vladimir Yakovlev]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-04-10
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 1653
| ''[[:d:Q4537113|Lev Petrovich Yakubinski]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-08-01&lt;br/&gt;1892-07-20
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1654
| ''[[:d:Q4537140|Vladimir Yakubovich]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-10-21
| [[Новосибирск]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-08-17
| [[Гдов районы]]
|-
| style='text-align:right'| 1655
| ''[[:d:Q4538192|Tatyana Yanovskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-08-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1656
| ''[[:d:Q4538937|Vladimir Yaroslavtsev]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1657
| ''[[:d:Q4555909|Aleksandr Ivanovitsj Doesjetsjkin]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-08-01
| ''[[:d:Q4335347|Opechensky Ryadok]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-08
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1658
| ''[[:d:Q4679442|Adam Mahrburg]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855-08-06
| [[Чыки]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-11-13
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1659
| ''[[:d:Q4712417|Albinas Januška]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-06-02
| ''[[:d:Q5620465|Sarapiniškės]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1660
| ''[[:d:Q4715028|Aleksandr Stackelberg]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-01-22
| [[Санкт-Петербург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q591896|Билопиллә]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-11-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1661
| ''[[:d:Q4715798|Aleksey Ivanov]]''
| 
| ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15255771|синолог]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-08
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1662
| ''[[:d:Q4718757|Alexander Dragunov]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15255771|синолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1864603|Тибет белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1663
| ''[[:d:Q4720099|Alexander Skopin]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-09-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1664
| ''[[:d:Q4752236|Anatoly Zhigljavsky]]''
| 
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;[[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1035745|Кардифф университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1665
| ''[[:d:Q4756092|Andrejs Pildegovičs]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-08-11
| [[Владивосток]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1666
| ''[[:d:Q4828436|Avetis Nazarbekian]]''
| 
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q16371274|Armenia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4140822|Hunchak]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q110087217|Kaghapar]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q61105313|Abdag]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21703752|Veradznoutiun]]''
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-07-12
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1667
| ''[[:d:Q5016087|Irina Petrushova]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-12-08
| [[Түбән Новгород]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1668
| ''[[:d:Q5052514|Catherine A. Fitzpatrick]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| ''[[:d:Q173933|Ravenglass]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1669
| ''[[:d:Q5061351|Johannes Käis]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-12-26
| [[Росма]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-06-29
| [[Тромси]]
|-
| style='text-align:right'| 1670
| ''[[:d:Q5092607|Elisaveta Dmitrieva]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-03-31&lt;br/&gt;1887-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-12-05
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 1671
| ''[[:d:Q5163692|Constantin Alajalov]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-11-18
| ''[[:d:Q1347765|Nakhichevan-on-Don]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-10-23
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 1672
| ''[[:d:Q5234499|David Günzburg]]''
| 1877
| ''[[:d:Q4988856|Hebraist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-07-05
| [[Каманича]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1673
| ''[[:d:Q5240933|Povilas Višinskis]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-06-28
| ''[[:d:Q16474667|Ušnėnai]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-04-23
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 1674
| ''[[:d:Q5277134|Dima Grigoriev]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q739627|Пенсилвания штаты университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q280413|Милли фәнни тикшеренүләр үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-05-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1675
| [[Җумарт Оторбаев]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-08-18
| [[Бишкәк]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1676
| ''[[:d:Q5441115|Fedor Nazarov]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q270222|Мичиган штаты үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q838330|Мәдисендәге Висконсин университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1473615|Kent State University]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1677
| ''[[:d:Q5515590|Gabriel Czechowicz]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q7614320|finance minister]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876
| ''[[:d:Q6536389|Staroje Zaponnie]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1678
| ''[[:d:Q5543724|George Rapall Noyes]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-04-02
| [[Кембриҗ (АКШ)|Кембриҗ]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-05-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 1679
| ''[[:d:Q5689553|Aleksandr Sénnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1680
| ''[[:d:Q5732387|Boris Vassili'evich Skvortsov]]''
| 1917
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19507792|scientific illustrator]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-01-27
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-06-25&lt;br/&gt;1980
| [[Сан-Паулу]]
|-
| style='text-align:right'| 1681
| ''[[:d:Q5765637|Povilas Žadeikis]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-03-14&lt;br/&gt;1887-03-26
| ''[[:d:Q2222616|Телшәй]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-05-11
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 1682
| ''[[:d:Q6095618|Юстин Фрациман]]''
| 
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q674426|куратор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-06-01
| [[Кухурештий де Жос (Флорешти)]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-09-23
| [[Кухурештий де Жос (Флорешти)]]
|-
| style='text-align:right'| 1683
| ''[[:d:Q6098529|Ivaylo Brusovski]]''
| 
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-09-09
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1684
| ''[[:d:Q6148128|Jamo bey Hajinski]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-06-14
| [[Куба (шәһәр)|Куба]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| ''[[:d:Q4130477|Vyatlag]]''
|-
| style='text-align:right'| 1685
| ''[[:d:Q6170570|Yuri Tsinzerling]]''
| 1920
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-11
| [[ГУЛАГ]]
|-
| style='text-align:right'| 1686
| ''[[:d:Q6177465|Jenia Lubich]]''
| 
| [[җырчы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1687
| [[Юргис Карнавичюс]]
| 
| [[композитор]]
| ''[[:d:Q1787936|Lithuanian Academy of Music and Theatre]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-04-23
| [[Каунас]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-22
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1688
| ''[[:d:Q6370742|Nikolai Obolensky]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-12-11
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-02-12
| [[Бельгия]]
|-
| style='text-align:right'| 1689
| ''[[:d:Q6377767|Dmitrij Andreevič Lizogub]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-08-10
| ''[[:d:Q498872|Sedniv]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-08-22
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 1690
| ''[[:d:Q6415267|Kirill Seleznev]]''
| 
| [[эшкуар]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1691
| ''[[:d:Q6440743|Ksenia Kepping]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-02-07
| [[Täncin|Тиәнҗин]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-12-13
| 
|-
| style='text-align:right'| 1692
| ''[[:d:Q6482682|Gennadiĭ Afanas'evich T͡Sykhun]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q13028089|Yakub Kolas Institute of Linguistics]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-10-30
| [[Кунцавшчына (Гродзенский районы)|Кунцавшчына]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-10-18
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1693
| ''[[:d:Q6489614|E. A. Kreĭnovich]]''
| 1926
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-04-12
| [[Невель]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1694
| ''[[:d:Q6534770|Lev Rukhin]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-10-16
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1695
| ''[[:d:Q6539326|Li Zhijian]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q16955|Цинхуа университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16947|Туңҗи үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-05-01
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-05-02
| 
|-
| style='text-align:right'| 1696
| ''[[:d:Q6543768|Feliks Zienkowicz]]''
| 1861
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-11-02
| [[Мокрае (Пружанский районы)|Мокрае]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-04-07
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1697
| ''[[:d:Q6660972|Lyubov Rebane]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q6973622|National Institute of Chemical Physics and Biophysics]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-09-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-06-13
| 
|-
| style='text-align:right'| 1698
| ''[[:d:Q6710550|Lyudmila Ter-Petrosyan]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1699
| ''[[:d:Q6830566|Michael Gelfond]]''
| 
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1423756|Texas Tech University]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1700
| ''[[:d:Q6843634|Mieczysław Witold Gutkowski]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-07-09
| [[Шумлин]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-09-17
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 1701
| ''[[:d:Q17617445|Maximilian Kravkov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-09-10
| [[Рязань]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-12&lt;br/&gt;1942
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 1702
| ''[[:d:Q17617537|Andrey Dmitriyev]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127477|Williams Fodder Research Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-12-31
| [[Рыбинск]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-07-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1703
| ''[[:d:Q17617607|Musa Ibragimov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Грозный дәүләт нефть техника университеты|Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-04-30
| [[Актүбә өлкәсе]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1704
| ''[[:d:Q17619564|Tamara Gladkina]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-12-27
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-04-27
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|-
| style='text-align:right'| 1705
| ''[[:d:Q17619579|Alois Pospíšil]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851-06-15
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-12-27
| 
|-
| style='text-align:right'| 1706
| ''[[:d:Q17619586|Mukhadi Umarov]]''
| 1992
| [[галим]]
| [[Чечен дәүләт университеты|Әхмәт хаҗи Әбделхәмид улы Кадыйров исемендәге Чечен дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17544345|Чече Республикасы Фәннәр академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-05-02
| ''[[:d:Q4155037|Dargo, Vedensky District]]''
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-01-10
| 
|-
| style='text-align:right'| 1707
| ''[[:d:Q17696717|Irina Dubrovina]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-03
| [[Волгоград]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1708
| ''[[:d:Q17749465|Agapit]]''
| 
| ''[[:d:Q733786|кәшиш]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-11-04
| [[Гатчина]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-07-18
| [[Орёл]]
|-
| style='text-align:right'| 1709
| ''[[:d:Q17865650|Nikolay Bulgakov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| 
|-
| style='text-align:right'| 1710
| ''[[:d:Q18001859|Elvira Gagarina]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-07-21
| [[Чимкәнт]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1711
| ''[[:d:Q18002794|Viktor Belyayev]]''
| 
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-04-28
| [[Ташкент]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-05-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1712
| ''[[:d:Q18015050|Yevgraf Yevgrafovich Fyodorov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1113838|климатолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-11-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-07-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1713
| ''[[:d:Q18043588|Mikalay Bilyetski]]''
| 1916
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-12-07&lt;br/&gt;1896-12-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-03-26&lt;br/&gt;1919-03-29
| [[Гомель]]
|-
| style='text-align:right'| 1714
| ''[[:d:Q18043794|Abram Abramow]]''
| 1927
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| ''[[:d:Q4398369|Rozsishky]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1715
| ''[[:d:Q18044235|Grigory Ledkov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-03-26
| [[Нарьян-Мар]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1716
| ''[[:d:Q18045329|Ivan Roshchin]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-06-23
| ''[[:d:Q2628244|Krasnogorsky District]]''
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-11-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1717
| ''[[:d:Q18067655|Czesław Pruszyński]]''
| 
| ''[[:d:Q516463|һиральдис]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-05-02
| [[Житомир]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q7530|Volhynia]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-12-30
| [[Норвегия]]
|-
| style='text-align:right'| 1718
| ''[[:d:Q18084469|Boris Vasilievich Perfiljev]]''
| 1916
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-01-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1719
| ''[[:d:Q18120265|Ssergej Jakowlewitsch Tereschin]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921
| 
|-
| style='text-align:right'| 1720
| ''[[:d:Q18123553|I. N. Vinnikov]]''
| 1925
| ''[[:d:Q19361455|semitologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201575|Marx-Engels-Lenin Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-11-26&lt;br/&gt;1897
| [[Хоцимск]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-07-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1721
| ''[[:d:Q18147390|Aleksandr Grube]]''
| 
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q107212688|exlibrist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-08-19
| [[Баженово (Бәләбәй районы)|Баженово]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-10-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1722
| ''[[:d:Q18156032|Shur Yakov Shebselevich]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201784|РФА Урал бүлекчәсенең Металлар физикасы институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-04-07
| [[Дубровна|Дуброуна]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-05-24
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 1723
| [[Сергей Костычев]]
| 1900
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q48945090|Дзяржаўны інстытут вопытнай аграноміі]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-08-21
| [[Алушта]]
|-
| style='text-align:right'| 1724
| ''[[:d:Q18175817|Viktor Vavilov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-07-08
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1725
| ''[[:d:Q18175820|Evgeny Veydenbaum]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-11-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-01-15
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1726
| ''[[:d:Q18225295|Alfred Bem]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q182436|китапханәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-04-24
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-05-16
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 1727
| ''[[:d:Q18229108|Svetlana Pasti]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 20th century
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1728
| ''[[:d:Q18236453|Sergey Belyayev]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911
| [[Лозанна]]
|-
| style='text-align:right'| 1729
| ''[[:d:Q18237766|Ντίνα Γκάμπε]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| 
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982
| 
|-
| style='text-align:right'| 1730
| ''[[:d:Q18238368|Gennady Gromov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1731
| ''[[:d:Q18241926|Michail Hilchen]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-09-01
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-12
| [[Нойштадт (Гессен)|Нойштадт]]
|-
| style='text-align:right'| 1732
| ''[[:d:Q18244393|Roberts Kroders]]''
| 1913
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q6497398|Latvian Provisional Government]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q86003135|Latvijas Sargs]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q136353139|Ilustrēts Žurnāls]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16361561|Ministry of Education and Science]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q136353148|Grāmatu Zieds]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-04-09
| ''[[:d:Q15219880|Taurupe]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-08-28
| ''[[:d:Q840823|Saulkrasti]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q732986|Salaspils]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15219723|Saulkalne]]''
|-
| style='text-align:right'| 1733
| ''[[:d:Q18244471|Vyacheslav Krylov]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-01-12
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1734
| ''[[:d:Q18245551|Nikolay Malakhovsky]]''
| 
| [[композитор]]
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1735
| ''[[:d:Q18275766|Петерсон, Николай Леонидович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-04-28
| [[Кострома губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| ''[[:d:Q192483|Lemnos]]''
|-
| style='text-align:right'| 1736
| ''[[:d:Q18275818|Александър Петряев]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-10-27
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-11-09
| [[Белград]]
|-
| style='text-align:right'| 1737
| ''[[:d:Q18277073|Рычков, Николай Николаевич]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-05-24
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| 
|-
| style='text-align:right'| 1738
| ''[[:d:Q18356262|Ulyana Sergeenko]]''
| 
| ''[[:d:Q3501317|fashion designer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2034021|dressmaker]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-08-30
| [[Үскәмән]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1739
| ''[[:d:Q18397723|Ալեքսանդր Գրիշչենկո]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-07
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1740
| ''[[:d:Q18399727|Vikenty Kosinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883
| 
|-
| style='text-align:right'| 1741
| ''[[:d:Q18400588|Viktor Bernadsky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-06-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1742
| ''[[:d:Q18405236|Boris Mul'tanovskiy]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1743
| ''[[:d:Q18409167|Evgeniy Vitoldovitsj Kortsjits]]''
| 1904
| [[хирург]]
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-03-29
| [[Ташкент]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1744
| ''[[:d:Q18436937|Nikolay Lebedev]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-09-25
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-03-30
| 
|-
| style='text-align:right'| 1745
| ''[[:d:Q18543452|Nikolaĭ Nikolaevich Zalesskiĭ]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900
| 
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1746
| [[Валентина Ивашева]]
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16308156|инглиз теле һәм әдәбияте белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-11-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1747
| ''[[:d:Q18625087|Mikhail Makarov]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922
| [[Нарва]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-11-04
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 1748
| ''[[:d:Q18634120|Karlos von Buxhoeveden]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1856&quot; | 1856-03-02
| [[Тарту]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-08-04
| [[Брюссель]]
|-
| style='text-align:right'| 1749
| ''[[:d:Q18634553|Vasilij Ivanovič Ljadov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1834&quot; | 1834-01-24
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-08-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1750
| ''[[:d:Q18634910|Рогачёв, Александр Николаевич]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-08-28
| [[Рязань губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1751
| ''[[:d:Q18640634|Natalya Yukhnyova]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| [[Кунсткамера]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-12&lt;br/&gt;1930&lt;br/&gt;1930-12-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-11-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1752
| ''[[:d:Q18694443|Pēteris Zirnītis]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8178443|либреттист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q80687|secretary]]''
| ''[[:d:Q945592|Latvijas Televīzija]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20530189|Literatūra un Māksla (Literature and Arts), weekly]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q136512453|Writers’ Union of Latvian SSR]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1798029|LETA]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12366509|Karogs]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q136174710|Raiņa Literatūras un mākslas vēstures muzejs]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q136174775|Nordik]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-11-28
| [[Рига]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-07-27
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 1753
| [[Орест Трахтенберг]]
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-08-18&lt;br/&gt;1889-08-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-05-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1754
| ''[[:d:Q18755294|Mikhail Shebalin]]''
| 
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-05-27
| [[Казан губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-02-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1755
| ''[[:d:Q18786097|Tatyana Nikitina]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1614474|Волгоград дәүләт социаль-педагогик университет]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4122945|Россия Федераиясе Эчке эшләр министрлыгының Волгоград академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4383014|Сергей Миронович Киров исемендәге Псков дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;[[Псков дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-11-06
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1756
| ''[[:d:Q18786217|Mikhail Entaltsev]]''
| 
| ''[[:d:Q18702210|bandy player]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-01-29
| [[Ставрополь]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1757
| ''[[:d:Q18786222|Dmitry Yakubovich]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-01-29
| [[Курган]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-05-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1758
| ''[[:d:Q18809930|Ivan Epifanovich Barbarin]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-06-02
| [[Воронеж губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-12-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 1759
| ''[[:d:Q18857770|Roman Shlyakov]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1907198|таксанамис]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-06-20
| [[Гатчина]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-03-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1760
| ''[[:d:Q18888201|Lidiya Petrova]]''
| 1966
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q2426655|Kyiv National Linguistic University]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-12-05
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-08-17
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1761
| ''[[:d:Q18983351|A.L. Budantzev]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q114355509|pharmacognosist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407665|Санкт-Петербург дәүләт химия-фармацевтика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-05-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1762
| ''[[:d:Q18985789|Lyudmila Ivanovna Ivanina]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-09-20
| ''[[:d:Q4403551|Sablino railway station]]''
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011
| 
|-
| style='text-align:right'| 1763
| ''[[:d:Q18986968|O.A. Muravjeva]]''
| 1926
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-04-26
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1764
| ''[[:d:Q19001494|Vsevolod Alexeevič Petrov]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896&lt;br/&gt;1896-02-21
| 
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| 
|-
| style='text-align:right'| 1765
| ''[[:d:Q19097522|Trofim Molody]]''
| 1909
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| ''[[:d:Q1973987|Gizhiga]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1766
| ''[[:d:Q19127967|Aleksandr Lebedenko]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3579035|язучы-сәяхәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-06-09&lt;br/&gt;1892-06-21
| [[Черкассы|Черкасы]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1767
| ''[[:d:Q19276880|Natasha Raikhel]]''
| 
| [[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q1075148|Риверсайдтагы Калифорния университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1768
| ''[[:d:Q19317268|Nikolay Vladykin]]''
| 
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-02-02
| [[Акмәсҗит]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-07-04
| 
|-
| style='text-align:right'| 1769
| ''[[:d:Q19366059|Aleksandr Ilyin]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-01-01
| [[Мәскәү]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-08-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1770
| ''[[:d:Q19502056|Boris Vuliḥ]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1771
| ''[[:d:Q19513535|Nikolai Makarov]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-01
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1772
| ''[[:d:Q19513859|Viktor Khavin]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-09-21
| 
|-
| style='text-align:right'| 1773
| ''[[:d:Q19593831|Natalya Romanova]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-09-02
| [[Слуцк|Слутск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1774
| ''[[:d:Q19609295|Alexander S. Raikhel]]''
| 
| [[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q1075148|Риверсайдтагы Калифорния университеты]]''
| 
| [[Себер]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1775
| ''[[:d:Q19611053|Lev Eduardovič Varustin]]''
| 1950
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928
| [[Псков]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-02-04
| 
|-
| style='text-align:right'| 1776
| ''[[:d:Q19612991|Frumenty Abakumov]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-12-13
| ''[[:d:Q4379379|Prishib]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1777
| ''[[:d:Q19614041|Давид Бродянский]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-10-24
| [[Житомир]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-04-13
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 1778
| ''[[:d:Q19618428|Ruslan Kostyuk]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4480784|School of International Relations, Saint Petersburg State University]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-10-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1779
| ''[[:d:Q19659238|Dmitri Leonidovich Romanowsky]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
| ''[[:d:Q4407669|Санкт-Петербург медицина табиблары белемен арттыру академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-10-19&lt;br/&gt;1861
| [[Псков губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-02-19&lt;br/&gt;1921
| [[Кисловодск]]
|-
| style='text-align:right'| 1780
| ''[[:d:Q19667542|Yevgeny Lykov]]''
| 
| [[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-09-15
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1781
| ''[[:d:Q19706632|Ivan Paunovski]]''
| 
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-10-10
| [[Болгария]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-09-27
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 1782
| ''[[:d:Q19741906|Vladimir Antonov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-07-04
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-09-26
| [[Брюссель]]
|-
| style='text-align:right'| 1783
| ''[[:d:Q19754381|Artur Awejde]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-03
| 
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-08-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 1784
| ''[[:d:Q19792475|Diloro Iskandarova]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2669434|Russian-Tajik Slavonic University]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-04-14
| [[Дүшәнбе]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1785
| ''[[:d:Q19798375|Ян Сільвестр Наркевіч-Ёдка]]''
| 
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2305987|structural engineer]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-02-24
| [[Кацельники (Капыльский районы)|Кацельники]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910s
| 
|-
| style='text-align:right'| 1786
| ''[[:d:Q19801003|Pyotr Rayevsky]]''
| 
| [[офицер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-03-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-09-17
| [[Ницца]]
|-
| style='text-align:right'| 1787
| ''[[:d:Q19849546|Извеков, Егор Егорович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-01-31
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-08-01
| [[Ессентуки]]
|-
| style='text-align:right'| 1788
| ''[[:d:Q19850366|Іона Лазаравіч Фрэйдзін]]''
| 
| [[галим]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q497757|Gosplan]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4313364|USSR People's Commissariat on Heavy Industry]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q726762|Рус география җәмгыяте]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-12-01
| [[Зэльва]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1789
| ''[[:d:Q19861744|Yury Vasilyev]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-05-01
| [[Тверь]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1790
| ''[[:d:Q19904496|Sergei Kislitsyn]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-01-05
| [[Иваново]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1791
| ''[[:d:Q19906499|Lev Gassovsky]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[инженер]]
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1792
| ''[[:d:Q19907074|Vladimir Shults]]''
| 
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-08-03
| [[Түбән Тагил]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1793
| [[Артемий Ющенко]]
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| 
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| 
|-
| style='text-align:right'| 1794
| ''[[:d:Q19907493|A. P. Boltunov]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-08-23&lt;br/&gt;1883-09-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1795
| ''[[:d:Q19907740|K. P. Gorshenin]]''
| 
| [[галим]]
| [[Омск дәүләт аграр университеты|Пётр Аркадьевич Столыпин исемендәге Омск дәүләт аграр университеты]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-06-18
| [[Самар губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-09-18
| [[Омск]]
|-
| style='text-align:right'| 1796
| ''[[:d:Q19908198|Галанин, Иван Дмитриевич]]''
| 
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1817&quot; | 1817-01-27
| 
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-08-16
| 
|-
| style='text-align:right'| 1797
| ''[[:d:Q19908292|Boris Apollonovich Krzhevskiĭ]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2504617|раманис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-09-25&lt;br/&gt;1887-09-24
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-07-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1798
| ''[[:d:Q19908369|Sergey Lozinsky]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-08-02
| 
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-08-22
| 
|-
| style='text-align:right'| 1799
| ''[[:d:Q19908378|Mikhail Gnevushev]]''
| 1933
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-09-10
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1800
| ''[[:d:Q19908385|Pavel Lyubomirov]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-04-24
| ''[[:d:Q18778277|Ivanovka]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-12-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1801
| ''[[:d:Q6845046|Mihai Cotorobai]]''
| 1973
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169180|ombudsman]]''
| ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20262311|Academy of Public Administration of Moldova]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19709686|Free International University from Moldova ULIM]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4231512|Constitutional Court of Moldova]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-03-25
| [[Пухой (Яловени)]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01-06
| 
|-
| style='text-align:right'| 1802
| ''[[:d:Q6849520|Mikhail Burla]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-11-22
| ''[[:d:Q4517607|Chudei]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1803
| ''[[:d:Q6970919|Yosef Pa'amoni]]''
| 
| ''[[:d:Q15816836|бактериолог]]''
| ''[[:d:Q2909707|Leumit Health Fund]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-07-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-01-01
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 1804
| ''[[:d:Q6981236|Naum Idelson]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-07-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1805
| ''[[:d:Q7035781|Nikolai Durov]]''
| 2005
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16390131|cryptologist]]''
| ''[[:d:Q32049814|Telegram FZ-LLC]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1806
| ''[[:d:Q7150958|Paul Gore]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q516463|һиральдис]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-07-27
| [[Кишинёв]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-12-08
| [[Кишинёв]]
|-
| style='text-align:right'| 1807
| ''[[:d:Q7155152|Paulius Galaunė]]''
| 
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q674426|куратор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''
| ''[[:d:Q1790447|National Museum of Lithuania]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4381425|M. K. Čiurlionis National Art Museum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-01-25
| ''[[:d:Q15055742|Pagelažiai]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q213127|Укмерге]]''
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-10-18
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1808
| ''[[:d:Q7155758|Pavel Senko]]''
| 
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-10-04
| [[Симәй]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1809
| ''[[:d:Q7155917|Pavle Ingorokva]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-11-01
| ''[[:d:Q185345|Poti]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-11-20
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1810
| ''[[:d:Q7173063|Peter Burian]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-03-21
| ''[[:d:Q754773|Һлоһоветс]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1811
| ''[[:d:Q7380994|Ruslan Gasymov]]''
| 
| ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-11-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1812
| ''[[:d:Q7408438|Samad Seyidov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-01-18
| [[Бакы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1813
| ''[[:d:Q7408572|Samand Siabandov]]''
| 
| [[офицер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-11-20
| [[Карс өлкәсе]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-11-14
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1814
| ''[[:d:Q7416882|Sandro Tsirekidze]]''
| 
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-12-12
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-06-15
| 
|-
| style='text-align:right'| 1815
| ''[[:d:Q7449866|Semyon Abamelek-Lazarev]]''
| 1881
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16258947|beamter]]''
| ''[[:d:Q4294463|Ministry of National Education]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4144712|Department of Mining]]''
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-11-12
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-09-19
| [[Кисловодск]]
|-
| style='text-align:right'| 1816
| ''[[:d:Q7453844|Sergei Ushakov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-06-23
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1817
| ''[[:d:Q7453973|Sergey Fomin]]''
| 1979
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мичиган университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-02-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1818
| ''[[:d:Q7512261|Nikolay Antonov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-09-17
| [[Харьков]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-12
| [[Панчево]]
|-
| style='text-align:right'| 1819
| [[Семён Каухчишвили]]
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18916625|иллинис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26132815|византолог]]''
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-10-01
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-05-11
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1820
| ''[[:d:Q7720945|Liuda Purėnienė]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-10-25
| ''[[:d:Q1693963|Рокишкис]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-11-17
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1821
| ''[[:d:Q7801789|Tiina Intelmann]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-08-25
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1822
| ''[[:d:Q7916593|Vasile Bârcă]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-01-02
| [[Игныцей (Резина)]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-05-14
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|-
| style='text-align:right'| 1823
| ''[[:d:Q7916642|Vasile Stroescu]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12362622|philanthropist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q131512|фермер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-11-11
| [[Тринка (Единец)]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-04-15&lt;br/&gt;1926-04-14
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|-
| style='text-align:right'| 1824
| ''[[:d:Q7929895|Viktoras Biržiška]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15253558|активист]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-02-23
| ''[[:d:Q379669|Векшнәй]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-01-27
| [[Чикаго]]
|-
| style='text-align:right'| 1825
| ''[[:d:Q7938222|Vladik Kreinovich]]''
| 
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;[[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2093110|University of Texas at El Paso]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1826
| ''[[:d:Q7938456|Vladimir Lifschitz]]''
| 
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14565331|мантыйкчы]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q49213|Остиндагы Техас университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-05-30
| [[Мәскәү]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1827
| ''[[:d:Q8023717|Wincenty Zakrzewski]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1844&quot; | 1844-07-11&lt;br/&gt;1844
| [[Стшемешно]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-04-12
| [[Краков]]
|-
| style='text-align:right'| 1828
| ''[[:d:Q8041239|Władysław Natanson]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-06-18
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-02-26
| [[Краков]]
|-
| style='text-align:right'| 1829
| ''[[:d:Q8041327|Włodzimierz Brus]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1394594|SGH Warsaw School of Economics]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-08-23
| [[Плоцк|Плотск]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-08-31
| [[Оксфорд]]
|-
| style='text-align:right'| 1830
| ''[[:d:Q8053266|Yevgeny Korotkevich]]''
| 
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Рэчыца (авыл)|Речытса]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-02-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1831
| ''[[:d:Q8061464|Yuri A. Barbanel]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q6608367|Indiana University]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-02-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1832
| ''[[:d:Q8331143|Feng Hongda]]''
| 
| ''[[:d:Q10669499|naval officer]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 
|-
| style='text-align:right'| 1833
| ''[[:d:Q8860612|Marian Borzęcki]]''
| 
| [[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-09-07&lt;br/&gt;1889-09-08
| [[Сувалки]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-06-03
| ''[[:d:Q160139|Mauthausen concentration camp]]''
|-
| style='text-align:right'| 1834
| ''[[:d:Q8861896|Jan Tadeusz Rogoziński]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1825&quot; | 1825-12-30
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-09-22
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1835
| ''[[:d:Q8864657|Antoni Rogalewicz]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1822&quot; | 1822
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-04-24
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1836
| ''[[:d:Q8865632|Władysław Umiński]]''
| 
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-11-10
| ''[[:d:Q986966|Пшедеч]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-12-31
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1837
| ''[[:d:Q8930716|曹镛]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1838
| ''[[:d:Q8933212|Hanfu Chen]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1839
| ''[[:d:Q9083858|Zhang Baichun]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q15899144|China University of Petroleum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1604022|Пекин педагогия университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1840
| ''[[:d:Q9141013|Adolf Grajewski]]''
| 
| [[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| 
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-10-01
| ''[[:d:Q1025330|Орнета]]''
|-
| style='text-align:right'| 1841
| ''[[:d:Q9145601|Aleksander Kossowski]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q175529|Лүблин катулик үнивирситите]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-01-30&lt;br/&gt;1886-01-18
| [[Арзамас районы]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-06-24&lt;br/&gt;1965-06-29
| [[Люблин|Лүблин]]
|-
| style='text-align:right'| 1842
| [[Алексей Кулябко]]
| 
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Mäskäw däwlät universitetı|Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-03-15
| [[Омск]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-08-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1843
| ''[[:d:Q9148090|Alichan Kantemir]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-05-09
| ''[[:d:Q20624384|Faldon]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-04-16
| [[Мүнхен]]
|-
| style='text-align:right'| 1844
| ''[[:d:Q9176912|Bolesław Michał Rusiecki]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1824&quot; | 1824-11-23
| [[Рим]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-01-31
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 1845
| ''[[:d:Q9179655|Bronisław Bouffałł]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-10-30
| [[Юравичы (Гродзенский районы)|Юравичы]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-02-08
| [[Гданьск]]
|-
| style='text-align:right'| 1846
| ''[[:d:Q9218433|Li Fanghua]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-06
| ''[[:d:Q1054923|Британ Һоңкоңы]]''
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-01-24
| [[Ханбалык|Пекин]]
|-
| style='text-align:right'| 1847
| ''[[:d:Q9220487|Maksas Soloveičikas]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829990|библеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15253558|активист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5121550|иудаика галиме]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-11-19&lt;br/&gt;1883-10-15
| [[Каунас]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-03-09
| [[Иерусалим|Котдус]]
|-
| style='text-align:right'| 1848
| ''[[:d:Q9255776|Eugen Büchner]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16831394|териолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1849
| ''[[:d:Q9310518|Rimantas Kočiūnas]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| [[Литва]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1850
| ''[[:d:Q9313737|Wang Qi]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q16955|Цинхуа университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-05
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1851
| ''[[:d:Q9327998|Zhai Zhonghe]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839136|цитолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-08-18
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-02-10
| [[Ханбалык|Пекин]]
|-
| style='text-align:right'| 1852
| ''[[:d:Q9342262|Stanisław Kochman]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1758009|Гданьск университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-06-07
| ''[[:d:Q4309533|Myslivka]]''
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-04-03
| [[Ополе]]
|-
| style='text-align:right'| 1853
| ''[[:d:Q9345353|Stefan Srebrny]]''
| 
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q1752712|Nicolaus Copernicus University in Toruń]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-01-14
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-12
| [[Торунь]]
|-
| style='text-align:right'| 1854
| ''[[:d:Q9355837|Tatiana Rutkowska]]''
| 1949
| ''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002
| 
|-
| style='text-align:right'| 1855
| ''[[:d:Q9359152|Czesław Andrycz]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-09-19
| [[Люблин губернасы|Лүблин гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-16
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1856
| ''[[:d:Q9368786|Vincas Čepinskis]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-05-03
| ''[[:d:Q16449250|Dargaičiai]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-08-22
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 1857
| ''[[:d:Q9369623|Wacław Baehr]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-10-06
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-09-17
| 
|-
| style='text-align:right'| 1858
| ''[[:d:Q9369798|Wacław Przybylski]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828-09-28
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-12-25
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|-
| style='text-align:right'| 1859
| ''[[:d:Q9370361|Walenty Miklaszewski]]''
| 
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-05-19
| ''[[:d:Q11823899|Popiele]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-01-30
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1860
| ''[[:d:Q9382752|Włodzimierz Natorf]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-12
| [[Луҗ]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-07-19
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1861
| ''[[:d:Q9382839|Włodzimierz Szakun]]''
| 
| ''[[:d:Q131512|фермер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-09-29
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-02-01
| ''[[:d:Q326193|Stutthof concentration camp]]''
|-
| style='text-align:right'| 1862
| ''[[:d:Q10278147|Eugene Polzik]]''
| 1976
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q924265|Орһус университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1863
| [[Валерий Грубов]]
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-02-03
| [[Сольцы]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1864
| ''[[:d:Q10733520|Anatoly Golubev]]''
| 1958
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q106568011|magazine editor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q7697609|Sovetsky ekran]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4424291|Smena]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4426449|Sovetsky Pisatel]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-05-23
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-10-26
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|-
| style='text-align:right'| 1865
| ''[[:d:Q10887850|Yu Ruqin]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q649868|Hunan University]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-21&lt;br/&gt;1935
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1866
| ''[[:d:Q10943269|Shouzhuo Yao]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q649868|Hunan University]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936
| 
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-08-27
| 
|-
| style='text-align:right'| 1867
| ''[[:d:Q11000869|Jaan Hein]]''
| 1984
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-03-10
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1868
| ''[[:d:Q11067012|张庆桐]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1869
| ''[[:d:Q11074565|Cheng Wenshan]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q649868|Hunan University]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-10-11
| ''[[:d:Q1374884|Ningxiang City]]''
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-07-09
| ''[[:d:Q174091|Changsha]]''
|-
| style='text-align:right'| 1870
| ''[[:d:Q11163488|Nikolai Andreevich Lebedev]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-08-08
| 
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-01-08
| 
|-
| style='text-align:right'| 1871
| ''[[:d:Q11212235|Mieczysław Mąkosza]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-11-16
| [[Цешавле]]
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-01-14
| 
|-
| style='text-align:right'| 1872
| ''[[:d:Q11364831|Fumito Nakagawa]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q137555711|ヨセフアンドレオン]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1873
| ''[[:d:Q11687359|Aleksander Oskierka]]''
| 
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1830&quot; | 1830
| [[Рудаков (Хойницкий районы)|Рудаков]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-01-11
| [[Видзы Лавчынския]]
|-
| style='text-align:right'| 1874
| ''[[:d:Q11719279|Jan Trejdosiewicz]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1834&quot; | 1834
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1875
| ''[[:d:Q11719515|Jan Zamojski]]''
| 
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| ''[[:d:Q741563|Poznań University of Medical Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-07-22
| [[Познань]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1876
| ''[[:d:Q11724611|Jerzy Gawrysiak]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-09-01
| [[Рибно (Александровский повяты)]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-12-07
| 
|-
| style='text-align:right'| 1877
| ''[[:d:Q11725510|Jerzy Szteliga]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-05-09
| [[Зебжидовице (Кече Польша воеводалыгы)]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-05-08
| 
|-
| style='text-align:right'| 1878
| ''[[:d:Q11738495|Kazimierz Zieliński]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''
| ''[[:d:Q6991552|Nencki Institute of Experimental Biology, Polish Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-05-13
| [[Луҗ]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-01-10
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1879
| ''[[:d:Q11738506|Kazimierz Ławrynowicz]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-03-21
| ''[[:d:Q2509638|Adutiškis]]''
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-02-20
| [[Калининград]]
|-
| style='text-align:right'| 1880
| ''[[:d:Q11742980|Konstanty Terlikowski]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-01-01
| [[Биловежа]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
|-
| style='text-align:right'| 1881
| ''[[:d:Q11754342|Leon Malhomme]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1882
| ''[[:d:Q11769601|Marian Orzechowski]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q315658|Вроцлав университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-24
| [[Радом]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-06-29
| [[Вроцлав|Вротслав]]
|-
| style='text-align:right'| 1883
| ''[[:d:Q11787570|Mykola Maslov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-05-04
| [[Полтава]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942&lt;br/&gt;1940
| [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы]]
|-
| style='text-align:right'| 1884
| ''[[:d:Q11799040|Orest Popov]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q3133484|Szczecin University of Technology]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-01-11
| 
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-07-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 1885
| ''[[:d:Q11852591|Arkadius Presas]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-10-16
| [[Каунас]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-03-22
| ''[[:d:Q1013639|Hauho]]''
|-
| style='text-align:right'| 1886
| ''[[:d:Q11855644|Daniel Woldemar Åkerman]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1843&quot; | 1843-09-23
| ''[[:d:Q622592|Raahe]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-10-22
| ''[[:d:Q1025700|Taipalsaari]]''
|-
| style='text-align:right'| 1887
| ''[[:d:Q11890460|Reinhold Svento]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q121998|илче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-07-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-03-30
| [[Лаппеэнранта]]
|-
| style='text-align:right'| 1888
| ''[[:d:Q12073327|Volodymyr Yelchaninov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-04-25
| [[Ырынбур]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1889
| ''[[:d:Q12075706|Stella Lazarevna Abramovitch]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-09-08
| 
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-02-17
| 
|-
| style='text-align:right'| 1890
| ''[[:d:Q12075834|Yury Avvakumov]]''
| 
| [[рухани]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1984623|илаһиятчелек дуктыры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q646136|Ukrainian Free University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q178848|Нотр-Дам университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-08-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1891
| ''[[:d:Q12077637|Александровський Іван]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q47079306|Kremenets Lyceum]]''
| data-sort-value=&quot;1784&quot; | 1784
| 
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 1892
| ''[[:d:Q12078791|Николай Кузьмич Анисюткин]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-02-05
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1893
| ''[[:d:Q12078966|Tatiana Borisovna Ardamatskaya]]''
| 1952
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''
| ''[[:d:Q3743102|Azov-Syvash National Nature Park]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864774|Black Sea Biosphere Reserve]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-10-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-10-24
| [[Гола Прыстань|Һола-Прыстань]]
|-
| style='text-align:right'| 1894
| ''[[:d:Q12079005|Salome Areshyan]]''
| 1937
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27131161|Կոմունիստ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21468838|ӘҖ ФА Әдәбият институты]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-01-05
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-12-29
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 1895
| ''[[:d:Q12084277|Andrei Borș]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-08-17
| ''[[:d:Q1025805|Grigoriopol]]''
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 
|-
| style='text-align:right'| 1896
| ''[[:d:Q12084654|Братченко, Станислав Никифорович]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q12074551|Institute of Archeology]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-09-03
| [[Хрустальный]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-02-21
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1897
| ''[[:d:Q12086203|Serhii Bibikov]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-09-01
| [[Акъяр]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-11-21
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1898
| ''[[:d:Q12088119|Andrey Aleksandrovitsj Vvedenskiy]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-07-21
| [[Пермь]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-09-13
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1899
| ''[[:d:Q12092857|Mikhail Vetoshkin]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-11-05
| [[Иркутск губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-02-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1900
| ''[[:d:Q12094728|Генсёрский, Антон Иванович]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-01-30
| [[Болестрашичи]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-06-17
| [[Львов]]
|-
| style='text-align:right'| 1901
| ''[[:d:Q70252376|Dmitry Nikolaevich Borodin]]''
| 1910
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-11-23
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-06-16
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 1902
| ''[[:d:Q70254656|Sofia Samoylovich]]''
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127526|All Russia Petroleum Research Exploration Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-03-14
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| 
|-
| style='text-align:right'| 1903
| ''[[:d:Q70254682|Ivan Vasil‘jevič Sergijevskij]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864380|биограф]]''
| [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-09-06
| ''[[:d:Q16689610|Pustosha]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-11-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1904
| ''[[:d:Q70254726|Gerbert Genrichovič Martinson]]''
| 1948
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q138786470|Байкальская лимнологическая станция АН СССР]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-08-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| 
|-
| style='text-align:right'| 1905
| ''[[:d:Q71393392|Petr Pavlovich Perfiljev]]''
| 1923
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-07-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1906
| ''[[:d:Q71713945|Andrey Micklucho-Macklay]]''
| 
| 
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-07-24
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-03-13
| ''[[:d:Q252510|Repino]]''
|-
| style='text-align:right'| 1907
| ''[[:d:Q71827503|Vyacheslav Rodionov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4398078|Россия культурология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-06-21&lt;br/&gt;1938
| [[Рыбинск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1908
| ''[[:d:Q71869813|Elena Perelman]]''
| 1998
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[Программист|програмчы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1909
| ''[[:d:Q71876477|Grigori Yushchenko]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| [[Новосибирск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1910
| ''[[:d:Q71915838|Nikolai Ivanovich Tarasov]]''
| 1927
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4146724|Zubov State Oceanographic Institute]]''&lt;br/&gt;[[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-08-13
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-05-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1911
| ''[[:d:Q72696777|Vyacheslav Rylov]]''
| 1916
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-03-22
| [[Кронштадт]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-22
| 
|-
| style='text-align:right'| 1912
| ''[[:d:Q72956287|Dmitri Yafaev]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-06-16
| 
|-
| style='text-align:right'| 1913
| ''[[:d:Q73039956|Yelena Friedman]]''
| 1985
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7604005|Staten Island University Hospital]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8039598|Wyckoff Heights Medical Center]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1914
| ''[[:d:Q73138793|Pavel Vladimirovich Uschakov]]''
| 1924
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-03-22&lt;br/&gt;1903-06-27
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-02-25
| 
|-
| style='text-align:right'| 1915
| ''[[:d:Q73344724|Sergey I. Fokin]]''
| 1975
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952
| [[Тула]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1916
| ''[[:d:Q73712343|Sergey Burov]]''
| 1977&lt;br/&gt;1983
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1917
| ''[[:d:Q73810033|Vladimir Karavan]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1918
| ''[[:d:Q73912571|Boris Klein]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-11-01
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-10-04
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|-
| style='text-align:right'| 1919
| ''[[:d:Q74010117|Dmitriy Panov]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4146795|State Hydrological Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-06-03
| [[Владимир (шәһәр)|Владимир]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-07-24
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 1920
| ''[[:d:Q74228999|Anatoly A. Kudryavtsev]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1921
| ''[[:d:Q74367686|Maxim Dobretsov]]''
| 1983&lt;br/&gt;1986
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1922
| ''[[:d:Q74516963|Antonina V. Trukhina]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1923
| ''[[:d:Q74518991|Ruvin S. Ferber]]''
| 1987
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1924
| [[Аполлинарий Рудаков]]
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-06-09
| [[Ләнкәрән]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-05-11
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 1925
| ''[[:d:Q74658862|Sergey Korotkov]]''
| 1979-06-25
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1926
| ''[[:d:Q75019183|Anastasia Yeshchenko]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-04-26
| ''[[:d:Q4440128|Starovelichkovskaya]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-11-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1927
| [[Александр Барабанов (1928)|Александр Барабанов]]
| 
| [[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-09
| [[Акъяр]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-09-19
| [[Акъяр]]
|-
| style='text-align:right'| 1928
| [[Всеволод Дубинин]]
| 1936
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-08&lt;br/&gt;1958-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1929
| ''[[:d:Q75256827|Ibrahima Ly]]''
| 
| ''[[:d:Q482980|автор]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936
| ''[[:d:Q325164|Kayes]]''
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-02-01
| 
|-
| style='text-align:right'| 1930
| ''[[:d:Q75576678|Zsuzsa Zöldhelyi]]''
| 1951
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-01-27
| [[Будапешт]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-11-23
| 
|-
| style='text-align:right'| 1931
| ''[[:d:Q76009882|Міхаіл Васілевіч Радзевіч]]''
| 
| ''[[:d:Q11774202|эссеист]]''
| [[Санкт-Петербург]]&lt;br/&gt;[[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-10-14
| [[Мозырь|Мазыр]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| [[Мицьки (Мазырский районы)|Мицьки]]
|-
| style='text-align:right'| 1932
| ''[[:d:Q76320138|Valeria Ivaniushina]]''
| 1979
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1933
| ''[[:d:Q76469507|Andrey Alekseyevich Dedov]]''
| 1930
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-11-09
| ''[[:d:Q4499210|Kholmogorsky Uyezd]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-06-23
| [[Сыктывкар]]
|-
| style='text-align:right'| 1934
| ''[[:d:Q76481528|Olga Korshunova]]''
| 
| [[профессор]]
| ''[[:d:Q4059207|Россия Федерациясе Генераль прокуратурасы академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-04-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1935
| ''[[:d:Q76514638|Aleksandr Aleksandrovich Strelkov]]''
| 1926
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q38691646|protozoologist]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-02-20
| [[Череповец]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1936
| [[Андрей Алексеев (1930)]]
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19798999|acarologist]]''
| ''[[:d:Q4314494|Research Institute of Disinfectology Rospotrebnadzor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18408470|Институт усовершенствования врачей МО РФ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201654|Chumakov Institute of Poliomyelitis and Viral Encephalitis]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-12-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1937
| ''[[:d:Q77845211|Yuri Mishanin]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-06-30
| ''[[:d:Q18399363|Adashevo]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1938
| ''[[:d:Q77870945|Vasily R. Shaginyan]]''
| 1974
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1939
| ''[[:d:Q77879756|Nikolai S. Mosyagin]]''
| 1993-06-18
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1940
| ''[[:d:Q77972372|Jurij Ganus]]''
| 
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-03-05
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1941
| ''[[:d:Q77991246|Andrei Komolkin]]''
| 1986-01-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1942
| ''[[:d:Q78102609|Feodor F. Karpeshin]]''
| 1972
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4127511|D.I. Mendeleyev All-Russian Institute for Metrology]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1943
| ''[[:d:Q78451483|Alexander Kessler]]''
| 
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859
| ''[[:d:Q4417182|Sergokala]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-03-12
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 1944
| ''[[:d:Q78628102|Mikhail Fedorovich Shcherbakov]]''
| 1888
| ''[[:d:Q21771805|winemaker]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133965|Кубан дәүләт аграр университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30257656|Crimean Agrotechnological University]]''
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-09-13
| [[Сембер]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-11-13
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 1945
| ''[[:d:Q79107557|Alexey Savatyugin]]''
| 
| 
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1968051|Россия Федерациясе Хисап палатасы]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1946
| ''[[:d:Q79417128|Alexander Filipchenko]]''
| 
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900
| 
|-
| style='text-align:right'| 1947
| ''[[:d:Q79734447|D Katskov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1948
| ''[[:d:Q79943571|Yuriy S Dedkov]]''
| 1998-12&lt;br/&gt;1996-05
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Дрезден техник университеты]]&lt;br/&gt;[[Ахеннең Рейн-вестфалия техник университеты|Ахеннең Рейн-Вестфалия техник үнивирситите]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1343386|Shanghai University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q835440|University of Konstanz]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q829654|Innovations for High Performance Microelectronics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q514590|Fritz Haber Institute of the MPG]]''
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974
| [[Бөек Новгород]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1949
| ''[[:d:Q80222736|Svetlana A Filimonova]]''
| 1980-06-16
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1950
| ''[[:d:Q80285052|Marina V. Pronina]]''
| 2008-12-15
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1951
| ''[[:d:Q80963283|L V Sokolova]]''
| 1976-09-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1952
| ''[[:d:Q81423777|Mikhail Makarov]]''
| 1993
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4308104|Murmansk Marine Biological Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1953
| ''[[:d:Q81438518|Vladislav Voitenkov]]''
| 2002
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1954
| ''[[:d:Q81439658|Stanislav Rozov]]''
| 2004-12-20&lt;br/&gt;2002-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1955
| ''[[:d:Q81478448|Danila E. Bobkov]]''
| 2005-06-09
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1956
| ''[[:d:Q81500163|Tatyana B. Kastalyeva]]''
| 1970-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263261|Russian Research Institute for Phytopathology]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1957
| ''[[:d:Q81535139|Anastasiya A. Kalashnikova]]''
| 1995-05-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q50035756|Nikiforov Russian Center of Emergency and Radiation Medicine]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1958
| ''[[:d:Q81559475|Peter Moroshkin]]''
| 2001-12-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q7082022|Okinawa Institute of Science and Technology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q36188|Фрибур университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7276785|RIKEN Brain Science Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1959
| ''[[:d:Q81657697|Vladimir Volokhonsky]]''
| 
| ''[[:d:Q23038345|википедияче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1960
| ''[[:d:Q81700859|Serguei I Andronenko]]''
| 1973-02-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1961
| ''[[:d:Q81875385|Victor Vladimirovich Petryashov]]''
| 
| ''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-06
| [[Няндома]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-07-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1962
| ''[[:d:Q82042287|Galina Biske]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-02-25
| [[Сестрорецк]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-10-05
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 1963
| ''[[:d:Q82099302|Olga Kenunen]]''
| 1977-05-25
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1964
| ''[[:d:Q82303189|Boris Zemlyakov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1563248|International Union for Quaternary Research]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 1965
| ''[[:d:Q82484218|Natalia Wackerow-Kouzova]]''
| 2000-12-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1966
| ''[[:d:Q82771474|Ilia Nikonov]]''
| 2003-12-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1967
| ''[[:d:Q82822114|Igor G Loskutov]]''
| 1978-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1968
| ''[[:d:Q82826668|Alexander A Mistonov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Дрезден техник университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1969
| ''[[:d:Q82926872|Anastasia Vaganova]]''
| 2009-12-20
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1970
| ''[[:d:Q82968937|Natalia I. Abramson]]''
| 1982-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1971
| ''[[:d:Q83308514|Ruslan I Al-Shekhadat]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1972
| ''[[:d:Q83312186|Andrey V Ivanov]]''
| 1998
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1973
| ''[[:d:Q83464069|Alexey Valkov]]''
| 1996-12&lt;br/&gt;1983-08-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1974
| ''[[:d:Q83531508|Ekaterina Skoglund]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1227195|political economist]]''&lt;br/&gt;[[Гыйльми хезмәткәр]]
| [[Лейбниц исемендәге Көнчыгыш һәм Көньяк-Көнчыгыш Европа тикшеренүләр институты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1975
| ''[[:d:Q83620344|Sergey A. Klemeshev]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1976
| ''[[:d:Q83819222|Nataliya N Shevchenko]]''
| 2007-11&lt;br/&gt;2005-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1977
| ''[[:d:Q83935547|Evgeny Genelt-Yanovskiy]]''
| 2010-12-10&lt;br/&gt;2006-05-31&lt;br/&gt;2004-05-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1978
| ''[[:d:Q83997137|Sergei S. Sazhin]]''
| 1972
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q3056813|University of Brighton]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1979
| ''[[:d:Q84031104|Evgenia Kutcher]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1980
| [[Владимир Солдатов]]
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-07-15
| ''[[:d:Q4109164|Verholensk]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-01-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1981
| ''[[:d:Q84158665|Карчевський Михайло Вікентійович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872
| [[Кишинёв]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-11-06
| [[Кишинёв]]
|-
| style='text-align:right'| 1982
| ''[[:d:Q84408062|Gert-Rüdiger Wegmarshaus]]''
| 
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q149481|Яурупа Виадрина үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954
| [[Берлин]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1983
| ''[[:d:Q84441679|Serhii Baranov]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-11-14
| [[Костанай|Куштанай]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-06-23
| [[Донецк]]
|-
| style='text-align:right'| 1984
| ''[[:d:Q84523200|Natalia Slioussar]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1985
| ''[[:d:Q84556557|Sergei Lukashov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q685557|Technical University of Dortmund]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201666|A. V. Gaponov-Grekhov Institute of Applied Physics RAS]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1986
| ''[[:d:Q84571126|Ia A Dubrovskiĭ]]''
| 2009-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q30199003|Almazov Centre]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1987
| ''[[:d:Q84700493|Igor V Kazakov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1988
| ''[[:d:Q84719524|Ilia S. Demakov]]''
| 2009
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1162163|директор]]''
| ''[[:d:Q97278278|МГИМО-Одинцово]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-08-12
| [[Төмән]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1989
| ''[[:d:Q84719720|Leonid Vil'dgrube]]''
| 1932
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q333780|Yakovlev]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-04-27
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-06-17
| 
|-
| style='text-align:right'| 1990
| ''[[:d:Q84721627|Котельникова, Алла Владимировна]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4201437|РФА Биохимия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-12-21
| 
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 1991
| ''[[:d:Q84722574|Ванюков, Михаил Павлович]]''
| 1937
| 
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-08-19
| 
|-
| style='text-align:right'| 1992
| ''[[:d:Q84725835|Yury Yakovets]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-01-01
| ''[[:d:Q1999900|Chernivtsi]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1993
| ''[[:d:Q84958455|Gennady Mikhasev]]''
| 1981
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2043205|Витебск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-06-06
| [[Барань]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1994
| ''[[:d:Q84961615|Boris Kharkov]]''
| 2015-10-01&lt;br/&gt;2011-02-28
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1995
| ''[[:d:Q85138002|Михаил Михайлович Красильников]]''
| 
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-12-09
| [[Орша]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-12-07
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 1996
| ''[[:d:Q85248497|Aleksey Kolbin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1997
| ''[[:d:Q85313429|Liubov V Bayunova]]''
| 1987-07-02
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1998
| ''[[:d:Q85317894|Marina Nikolaeva]]''
| 1978
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''
| ''[[:d:Q19909671|Академик В.И. Кулаков исемендәге Илкүләм акушерлык, гинекология һәм перинаталогия медицина тикшеренү үзәге]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 1999
| ''[[:d:Q85363655|Anton Proskurnikov]]''
| 2005-12-29&lt;br/&gt;2003-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q392897|Polytechnic University of Turin]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q752663|Делфт техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q850730|Гронинген университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2000
| ''[[:d:Q85543817|Ekaterina Esaulova]]''
| 2015-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2001
| ''[[:d:Q19908661|Boris Jakovlevitsj Ramm]]''
| 1924
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4258599|Lensovet]]''&lt;br/&gt;[[Воронеж дәүләт педагогика университеты|«Воронеж дәүләт педагогика университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4130492|Нократ дәүләт гуманитар университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902
| [[Стародуб]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2002
| ''[[:d:Q19908715|Constantine Suhenko]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2003
| ''[[:d:Q19908847|Boris Yakunchikov]]''
| 
| ''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-07-23
| [[Париж]]
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 2004
| ''[[:d:Q19908876|Oleg Yeliseyev]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-06-04
| ''[[:d:Q4420642|Синяя Никола]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-03-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2005
| ''[[:d:Q19908918|Irina Porochkina]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-02-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2006
| ''[[:d:Q19908926|Josef Aloizievitsch Portschinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q48945052|Zemědělský vědecký výbor]]''
| data-sort-value=&quot;1848&quot; | 1848-02-09
| ''[[:d:Q2414524|Сватове]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2007
| ''[[:d:Q19910481|Глеб Никитин]]''
| 
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2008
| ''[[:d:Q19910549|Letas Palmaitis]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2009
| ''[[:d:Q19915976|Dmitriy Filatov]]''
| 
| ''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-01-31
| ''[[:d:Q4418120|Sechenovo]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2010
| ''[[:d:Q19916567|Andrey Shmulyan]]''
| 1923
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-11-04
| [[Кизләү]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2011
| ''[[:d:Q19948561|Vladimir Tartakovski]]''
| 1928
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-12-31
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2012
| ''[[:d:Q19974347|Stanislav Filatov]]''
| 
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2013
| ''[[:d:Q19975571|Andrey Yakunin]]''
| 
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| [[Россия]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2014
| [[Юрий Благов (1959)]]
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2015
| ''[[:d:Q20054230|Nikolai Mnev]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-05-01
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2016
| ''[[:d:Q20066195|Вахрушев, Вадим Владимирович]]''
| 
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-11-25
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2017
| ''[[:d:Q20066681|Гуляєв Борис Іванович]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q12074697|Institute of Plant Physiology and Genetics NAS of Ukraine]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-08-20
| [[Коми Республикасы]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-10-25
| 
|-
| style='text-align:right'| 2018
| ''[[:d:Q20127689|Vsevolod Izmailsky]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-12-09
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-09-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2019
| ''[[:d:Q20165883|Aleksandr Petrov]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-01-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2020
| ''[[:d:Q20203072|Mikhail Kublanov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-05-03
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-10
| 
|-
| style='text-align:right'| 2021
| ''[[:d:Q20438252|Borisz Alekszandrovics Vasziljev]]''
| 
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21185790|exegete]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2022
| ''[[:d:Q20469725|Konstantin Dobrynin]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-11-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2023
| ''[[:d:Q20508909|Gohar Muradyan]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q1322278|Матенадаран тикшеренү институты һәм борынгы кулъязмалар саклагычы]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-10-28
| [[Ереван]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2024
| ''[[:d:Q20509251|Petros Shanshyan]]''
| 1843
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| ''[[:d:Q6996689|Нерсисән мәктәбе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13054341|Шуша епархия семнариясе]]''
| data-sort-value=&quot;1819&quot; | 1819
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 2025
| ''[[:d:Q20509274|Margarita Yakhontova]]''
| 1956
| ''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
| ''[[:d:Q21656998|Grakan tert]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3110315|Golos Armenii]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16386394|Կոմսոմոլեց]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q597341|Stanislavski Russian Theatre of Yerevan]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8052577|Yerevan Drama Theatre]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-07-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-07-30
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 2026
| ''[[:d:Q20509380|Էրվանդ Հայրապետյանց]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-02-05
| [[Таулы Карабаx Республикасы|Таулы Карабаг Республикасы]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-03-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2027
| ''[[:d:Q20509681|Ruben Drampyan]]''
| 1914
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2087788|National Gallery of Armenia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6378860|Ереван дәүләт сәнгать-театр институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20518178|Institute of Art of Armenia]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-06-17
| [[Гөмре]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-03-10
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 2028
| ''[[:d:Q20509740|Արմեն Եգանյան]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-06-26
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2029
| ''[[:d:Q20509826|Karapet Ezov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835-09-05
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-05-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2030
| ''[[:d:Q20510862|Khachatur Karchikyan]]''
| 1910
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882
| ''[[:d:Q183394|Vagharshapat]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 2031
| ''[[:d:Q20511660|Vilen Alexanyan]]''
| 1948
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201858|Nesmeyanov Institute of Organoelement Compounds]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-05-15
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-03-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2032
| ''[[:d:Q20512391|Grigori Sargisov]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-07-09
| [[Биштау|Пятигорск]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 2033
| ''[[:d:Q20512640|Ռուբեն Աղուզումցյան]]''
| 1975
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q13053363|Public Administration Academy of Armenia]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-08-26
| [[Ереван]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2034
| ''[[:d:Q20512942|Vahan Ter-Arakelyan]]''
| 
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-09-24
| ''[[:d:Q949136|Malishka]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-05-02
| [[Ухта]]
|-
| style='text-align:right'| 2035
| ''[[:d:Q20512988|S. V. Ter-Avetisyan]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-10-08
| ''[[:d:Q34372|Noyemberyan]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-02-27
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 2036
| ''[[:d:Q20513841|Mikhail Astvatsaturov]]''
| 1900
| ''[[:d:Q783906|невролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q9385011|neurosurgeon]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-01-13&lt;br/&gt;1877-01-13
| [[Дәрбәнт]]&lt;br/&gt;[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-03-28&lt;br/&gt;1936-03-29
| [[Санкт-Петербург]]&lt;br/&gt;[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|-
| style='text-align:right'| 2037
| ''[[:d:Q20528352|Johannes Kauba]]''
| 
| ''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-09-28
| [[Раквере]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-02-21
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 2038
| ''[[:d:Q20534232|Qafur Abdumajidov]]''
| 
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-06-28
| [[Сәмәрканд]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-03-28
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 2039
| ''[[:d:Q20534344|Sergey V. Starodubtsev]]''
| 1935
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201868|Institute of Nuclear Physics]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-10-24
| [[Ашкабад]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-03-19
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 2040
| ''[[:d:Q20560126|Baldvins Disterlo]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869-04-25
| [[Рига]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-05-12
| 
|-
| style='text-align:right'| 2041
| ''[[:d:Q20560227|Ilia Nakashidze]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-05-27
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 2042
| ''[[:d:Q20561864|Maka Chichua]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q935666|визажис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-03-31&lt;br/&gt;1949-10-10
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2043
| ''[[:d:Q20562616|Pēteris Koreckis]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-02-06
| ''[[:d:Q3801498|Silajāņi Parish]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-11-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 2044
| ''[[:d:Q20581499|Ioseb Kipshidze]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-08-25
| ''[[:d:Q16374416|Rgani]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-02-21
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 2045
| ''[[:d:Q20641999|Michael Tendler]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q854280|Кыйрал технология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2046
| ''[[:d:Q20650937|Aleksey Shilov]]''
| 1904
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26709887|археограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''
| ''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-08-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2047
| ''[[:d:Q20675124|Andrey Yaroslavtsev]]''
| 1835
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1815&quot; | 1815
| 
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-03-07
| 
|-
| style='text-align:right'| 2048
| ''[[:d:Q20724724|Anastasia Mantsevich]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2049
| ''[[:d:Q20742353|Aleksandr Artemyev]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-11-30
| [[Тарту]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-12-27
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 2050
| ''[[:d:Q20742424|Boris Karpov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-07-06
| [[Гарадзец (Рагачовский районы)|Гарадзец]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-10-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2051
| ''[[:d:Q20747143|Galina L. Starova]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2052
| ''[[:d:Q20816181|Mikhail Kustsinsky]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1829&quot; | 1829-09-16&lt;br/&gt;1829-09-28
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4259111|Lepel County]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905
| 
|-
| style='text-align:right'| 2053
| ''[[:d:Q20821018|Vladimir Golovatiuc]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-06-07
| [[Брывичени (Орхей)]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2054
| ''[[:d:Q20873628|Аўгуст Уладзіміравіч Канстанцінаў]]''
| 1954
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| ''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-08-21
| [[Архангельск]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-02-06
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 2055
| ''[[:d:Q20891936|Rahat Achylova]]''
| 1988
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q21091853|Member of the Supreme Council of Kyrgyzstan]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-05-30
| ''[[:d:Q12822895|Ортобоз]]''
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-03-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 2056
| ''[[:d:Q20894124|Aleksandr Monchadsky]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2057
| ''[[:d:Q20982614|Alexander Barvinok]]''
| 1985
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| [[Мичиган университеты]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2058
| ''[[:d:Q21007429|Anna Erschler]]''
| 1999
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q83259|Югары нормаль мәктәбе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1480643|Париж XI университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-02-14
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2059
| ''[[:d:Q21033558|Nikolai Bauer]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-11-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2060
| ''[[:d:Q21040260|Jianming Jin]]''
| 
| ''[[:d:Q19377727|environmental engineer]]''
| ''[[:d:Q495015|Фудаң университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-01-23
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-09-19
| 
|-
| style='text-align:right'| 2061
| ''[[:d:Q21078990|Georgy Kondratyev]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2062
| ''[[:d:Q21084055|Rachel Borisovna Shatseva]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-01-24
| [[Гомель]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-11-23
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 2063
| [[Тимур Акулов]]
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-04-25
| [[Яңыюл|Яңаюл]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-05-02
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 2064
| ''[[:d:Q21088537|Tatjana Sergeevna Archipova]]''
| 
| ''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-11-12
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2065
| ''[[:d:Q21089244|Andrey Bludov]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1817&quot; | 1817-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-03-30
| [[Брюссель]]
|-
| style='text-align:right'| 2066
| ''[[:d:Q21091990|Mark Veyngerov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2067
| [[Алла Верещагина]]
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16655753|Institute of Theory and History of Fine Arts]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-08-20
| [[Сарапул]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2068
| ''[[:d:Q21092968|Гедримович, Пётр Александрович]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q775909|Царское Село лицее]]''
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-07-12
| [[Самар]]
|-
| style='text-align:right'| 2069
| ''[[:d:Q21093530|Гибшман, Александр Карлович]]''
| 
| [[инженер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-08-11
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893
| 
|-
| style='text-align:right'| 2070
| ''[[:d:Q21099294|Nikolay Karpov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-01-01
| [[Тверь өлкәсе]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2071
| ''[[:d:Q21107813|Alexei Mirtov]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-08-08
| [[Сембер]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-01-03
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 2072
| ''[[:d:Q21109049|G. A. Murkos]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846
| [[Dimäşq|Димәшкъ]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-02-20
| [[Dimäşq|Димәшкъ]]
|-
| style='text-align:right'| 2073
| ''[[:d:Q21110163|Boris Nikitin]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-07-20
| [[Ленинград өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 2074
| ''[[:d:Q21116864|Vladimir Prokofiev]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 
|-
| style='text-align:right'| 2075
| ''[[:d:Q21132196|Isaak Eventov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-12-26&lt;br/&gt;1911-01-08
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-07-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2076
| ''[[:d:Q21134277|Yury Chistov]]''
| 
| [[галим]]
| [[Кунсткамера]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-05-06
| [[Петрозаводск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2077
| ''[[:d:Q21143830|Αλεξέι Ουλιτόφσκι]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-03-16
| ''[[:d:Q4402565|Ряжск өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-11-06
| 
|-
| style='text-align:right'| 2078
| ''[[:d:Q21144790|Afanasij Semenovič Trošin]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4314501|Профессор Н. Н. Петров исемендәге онкология фәнни-тикшеренү институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-12-23
| ''[[:d:Q18765222|Альза]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-12-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2079
| ''[[:d:Q21153989|Nikolay Pshenitsyn]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-07-13
| [[Нарва]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-01-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2080
| ''[[:d:Q21154007|Boris Vladimirovitsj Ptitsin]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-01-18
| [[Лиепая]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-01-02
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 2081
| ''[[:d:Q21212084|Gagik Ghalachyan]]''
| 1989
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-03-04
| [[Львов]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2082
| ''[[:d:Q21229038|Kirill Ilinski]]''
| 
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2083
| ''[[:d:Q21258800|Elena Bichoutskaia]]''
| 2000-03-09
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]''
| 
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2084
| ''[[:d:Q21337671|Vladimir A. Lukhtanov]]''
| 1980-09-01
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2085
| ''[[:d:Q21337936|Denis Tumanov]]''
| 1992
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-08-07
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2086
| ''[[:d:Q21338742|Larisa Vasilyeva]]''
| 1972
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| ''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-02-15
| [[Курск]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-02-23
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 2087
| ''[[:d:Q21340432|Kostiantyn Shaparenko]]''
| 1930
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-05-15
| [[Могылив-Подильскый|Моһылив-Подилскый]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| 
|-
| style='text-align:right'| 2088
| ''[[:d:Q21340976|Aleksandr Mikhailovich Dyakonov]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-01-04&lt;br/&gt;1888-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956&lt;br/&gt;1956-04-01
| 
|-
| style='text-align:right'| 2089
| ''[[:d:Q21341636|Nina I. Strelnikova]]''
| 1956
| ''[[:d:Q119950633|diatomologist]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-05-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2090
| ''[[:d:Q21387821|Alexander Iwanowitsch Jakowlew]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-02-22
| [[Ярославль]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-12-28
| [[Ярославль]]
|-
| style='text-align:right'| 2091
| ''[[:d:Q21389530|Ninel A. Petrova]]''
| 1964
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-03-28
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-04-18
| 
|-
| style='text-align:right'| 2092
| ''[[:d:Q21391123|Alexej Yu. Matov]]''
| 1999
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2093
| ''[[:d:Q21392764|Alexander O. Averianov]]''
| 1988
| ''[[:d:Q16831394|териолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4135692|Geological Faculty of St. Petersburg State University]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-10-04
| [[Краснодар]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2094
| ''[[:d:Q21392788|Vladimir I. Biserov]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27929486|tardigradologist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-08-13
| [[Удмуртия]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-10-31
| 
|-
| style='text-align:right'| 2095
| ''[[:d:Q21392959|Leonid Sergeevich Glikman]]''
| 1952
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27808149|paleoichthyologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2096
| ''[[:d:Q21394136|Zakhar V. Zhidkov]]''
| 
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2097
| ''[[:d:Q21395098|Nina G. Bogutskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q688704|Natural History Museum, Vienna]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2098
| ''[[:d:Q21395569|Alexandr A. Stekolnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q19798999|acarologist]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2099
| ''[[:d:Q21408076|Julian Henry Lowenfeld]]''
| 
| [[композитор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-06-07
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2100
| ''[[:d:Q21497315|Mieczysław Stanisław Popławski]]''
| 
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q175529|Лүблин катулик үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-12-20
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-12-29
| ''[[:d:Q745059|Отвотск]]''
|-
| style='text-align:right'| 2101
| ''[[:d:Q130638629|Шевяков Александр Владимирович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896
| 
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| 
|-
| style='text-align:right'| 2102
| ''[[:d:Q130691291|Гольбек Андрей Карлович]]''
| 1913
| ''[[:d:Q3348530|plant breeder]]''
| ''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888
| 
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| 
|-
| style='text-align:right'| 2103
| ''[[:d:Q130692969|Фермерен Нина Оттовна]]''
| 1921
| 
| ''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2104
| ''[[:d:Q130696529|Лебедев Николай Иванович]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2105
| ''[[:d:Q130697795|Кисляков Петр Васильевич]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2106
| ''[[:d:Q130703185|Берлинская Ольга Максимилиановна]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2107
| ''[[:d:Q130717955|Блохина Надежда Ивановна]]''
| 1972
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]''
| 
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2108
| ''[[:d:Q130877301|Филипченко Степан Александрович]]''
| 1939
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-03-17
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943
| 
|-
| style='text-align:right'| 2109
| ''[[:d:Q130901810|Ekaterina Guerbek]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2110
| ''[[:d:Q130968508|İnqilab Aslanov]]''
| 
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11063|астроном]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Бакы дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-05-09
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-11-23
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 2111
| ''[[:d:Q131100606|Владимир Верхоляк]]''
| 1980
| ''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-04-03
| [[Кривой Рог]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2112
| ''[[:d:Q131148022|Мамзин Алексей Сергеевич]]''
| 1951
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2113
| ''[[:d:Q131209772|Mikhail M. Soloviov]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4061873|Alekseevskaya Women's Gymnasium]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4426262|Commission for the Study of the Natural Productive Forces]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2114
| ''[[:d:Q131244266|Mikhail T. Yermolenko]]''
| 1964
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4407669|Санкт-Петербург медицина табиблары белемен арттыру академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-08-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-04-06
| 
|-
| style='text-align:right'| 2115
| ''[[:d:Q131255845|Дьяконов Дмитрий Михайлович]]''
| 1916
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-10-05
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-09-30
| 
|-
| style='text-align:right'| 2116
| ''[[:d:Q131261237|Владимирский Александр Петрович]]''
| 1913
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| 
|-
| style='text-align:right'| 2117
| ''[[:d:Q131282001|Константин Шимкевич]]''
| 1912
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q4146802|State Institute of Art History]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
|-
| style='text-align:right'| 2118
| ''[[:d:Q131305240|Панченко, Дмитрий Вадимович]]''
| 1978
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2119
| ''[[:d:Q131305349|Бриц Станислав Георгиевич]]''
| 
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-04-16
| [[Даугавпилс]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2120
| ''[[:d:Q131317075|I︠U︡difʹ Khaimovna Kopelevich]]''
| 1941&lt;br/&gt;1947
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56314891|historiographer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-11-11
| [[Гомель]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-11-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2121
| ''[[:d:Q131349257|Anatoly E. Serebryakov]]''
| 1915
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q113411792|Коммерческое училище в Лесном]]''&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-04-25
| [[Нёйи-сюр-Сен|Нөйи-сүр-Сен]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-07-08
| 
|-
| style='text-align:right'| 2122
| ''[[:d:Q131369408|Берегой Наталья Евгеньевна]]''
| 1998
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2123
| ''[[:d:Q131369503|Зенкевич Светлана Игоревна]]''
| 1993
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-12-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2124
| ''[[:d:Q131369550|Лоскутова Марина Викторовна]]''
| 1991
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4397941|Россия мәгариф академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1075104|Эссекс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-09-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2125
| ''[[:d:Q131369607|Полевой Анатолий Всеволодович]]''
| 1988
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-04-29
| [[Иркутск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2126
| ''[[:d:Q131369653|Anna Viktorovna Samokišová]]''
| 2006
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-03-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2127
| ''[[:d:Q131369671|Федотова Анастасия Алексеевна]]''
| 2000
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-07-28
| [[Костанай|Куштанай]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2128
| ''[[:d:Q131369862|Бекасова Александра Викторовна]]''
| 1990
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q30263242|St. Petersburg Branch of the Archive of the Russian Academy of Sciences,]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''&lt;br/&gt;[[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2129
| ''[[:d:Q131369902|Быкова Татьяна Константиновна]]''
| 1941
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| [[Казан]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2130
| ''[[:d:Q131369966|Калесник Екатерина Владимировна]]''
| 1989
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2131
| ''[[:d:Q131370088|Козулина Анна Викентьева]]''
| 1978
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2132
| ''[[:d:Q131370129|Константинова Наталия Викторовна]]''
| 1969
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-10-12
| [[Кемерово]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2133
| ''[[:d:Q131370165|Кременцов Николай Леонидович]]''
| 1981
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-03-08
| [[Кукан]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2134
| ''[[:d:Q131370265|Лайус Юлия Александровна]]''
| 1985
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q65172404|White Sea Biological Station &quot;Kartesh&quot;]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''&lt;br/&gt;[[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2135
| ''[[:d:Q131370359|Лукина Татьяна Аркадьевна]]''
| 1942
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q52843130|All-Russian Scientific Research Institute of Agrochemistry named after D.N. Pryanishnikova]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-10-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2136
| ''[[:d:Q131376484|Tatyana Igorevna Malova]]''
| 1998
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-07-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2137
| ''[[:d:Q131376574|Миклин Арнольд Михайлович]]''
| 1964
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-01-15
| [[Киров өлкәсе]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2138
| ''[[:d:Q131376674|Орлов Сергей Александрович]]''
| 1974
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-05-17
| [[Пугачев (шәһәр)|Пугачев]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2139
| ''[[:d:Q131376730|Попов Евгений Борисович]]''
| 1971
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-08-02
| ''[[:d:Q2473410|Hlukhivtsi]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2140
| ''[[:d:Q131376745|Попов Игорь Юрьевич]]''
| 1993
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-07-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2141
| ''[[:d:Q131376842|Росина Нонна Яковлевна]]''
| 1959
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2142
| ''[[:d:Q131376863|Рубцова Зоя Михайловна]]''
| 1952
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2143
| ''[[:d:Q131377042|Строгонова Лидия Георгиевна]]''
| 1971
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-04-28
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2144
| ''[[:d:Q131377105|Трохачев Сергей Юрьевич]]''
| 1983
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4400558|Фёдор Михайлович Достоевский исемендәге Рус христиан гуманитар академия]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407703|Saint Petersburg University of the Humanities and Social Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-02-16
| [[Находка]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2145
| ''[[:d:Q131377139|Хахина Лия Николаевна]]''
| 1955
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-07-20
| [[Новочеркасск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2146
| ''[[:d:Q131379360|Кривоногова Майя Борисовна]]''
| 
| ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''
| ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2147
| ''[[:d:Q131379394|Ладыгина Галина Михайловна]]''
| 1954
| ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''
| ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| 
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| 
|-
| style='text-align:right'| 2148
| ''[[:d:Q131379440|Литвинова Нина Павловна]]''
| 
| ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''
| ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2149
| ''[[:d:Q131379562|Меле Лидия Сергеевна]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2150
| ''[[:d:Q131379766|Свешникова Валентина Михайловна]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000
| 
|-
| style='text-align:right'| 2151
| ''[[:d:Q131379888|Рейнус Роза Михайловна]]''
| 1940
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916
| [[Иске Русса]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| 
|-
| style='text-align:right'| 2152
| ''[[:d:Q131380286|Филиппова Людмила Александровна]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| [[Вологда]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2153
| ''[[:d:Q131380307|Пономарева Маргарита Михайловна]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006
| 
|-
| style='text-align:right'| 2154
| ''[[:d:Q131381591|Попова Иза Аркадьевна]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012
| 
|-
| style='text-align:right'| 2155
| ''[[:d:Q131381612|Глаголева Татьяна Андреевна]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2156
| ''[[:d:Q131381635|Измайлова Нинель Николаевна]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| 
|-
| style='text-align:right'| 2157
| ''[[:d:Q131579869|Гурина Валентина Григорьевна]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2158
| ''[[:d:Q131586490|Lev Yakovlevich Borkin]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2159
| ''[[:d:Q131717785|Georgy Moor]]''
| 1930
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q4101971|All Russian Research Institute of Geology and Mineral Resources of the World Ocean]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-11-02
| 
|-
| style='text-align:right'| 2160
| ''[[:d:Q131720711|Дербек Фридрих Альбертович]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| 
|-
| style='text-align:right'| 2161
| ''[[:d:Q131742794|Фаусек Владимир Викторович]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-07-01
| 
|-
| style='text-align:right'| 2162
| ''[[:d:Q131763709|Ivan P. Yamshchikov]]''
| 2012
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q1622239|Technical University of Applied Sciences Würzburg-Schweinfurt]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2163
| ''[[:d:Q131783707|Логинов, Константин Кузьмич]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-09-26
| [[Вытегра]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-11-18
| 
|-
| style='text-align:right'| 2164
| ''[[:d:Q131787230|Tamara Enno]]''
| 
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-12-01
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2165
| ''[[:d:Q131820140|Michael Bordag]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-07-07
| [[Дрезден]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2166
| ''[[:d:Q131828286|Арнольд Георгий Федорович]]''
| 1897
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4496332|Хабарау милли аграр университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2167
| ''[[:d:Q131853635|Nataliya Nikitichna Matinyan]]''
| 
| ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-11-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2168
| ''[[:d:Q131872436|Emil Ilmas]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-06-01
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-08-04
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 2169
| ''[[:d:Q131990598|Nikolai Raskov]]''
| 
| 
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-10-16
| ''[[:d:Q4106497|Velykyi Dalnyk]]''
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2170
| ''[[:d:Q132188429|Evald Übi]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-09-23
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2171
| ''[[:d:Q132192270|Elina Öpik]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-10-06
| [[Нарва]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-07-20
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 2172
| ''[[:d:Q132824848|Lyudmila Kudryavtseva]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-06-07
| [[Нарва]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011
| 
|-
| style='text-align:right'| 2173
| ''[[:d:Q132861682|Islam Sunkar]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-07-12
| [[Фрументьевка]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2174
| ''[[:d:Q133696035|Elle Kask]]''
| 
| ''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-10-05
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2175
| ''[[:d:Q133722839|Konstantin Vilhelmson]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-02-04&lt;br/&gt;1944
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 2176
| ''[[:d:Q133797436|Lev Koshlyakov]]''
| 
| ''[[:d:Q9352089|разведчик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2314719|разведчик]]''
| ''[[:d:Q2537294|Бөтенроссия дәүләт телевизион һәм радиотапшырулар ширкәте]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q899012|Sibur]]''&lt;br/&gt;[[Аэрофлот]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1065835|UTair Aviation]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-01-15
| 
|-
| style='text-align:right'| 2177
| ''[[:d:Q133842426|Boris Enst]]''
| 
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-06-14
| [[Пермь]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-12-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2178
| ''[[:d:Q133873883|Aleksander Panteleyev]]''
| 
| ''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-06-11
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2179
| ''[[:d:Q134234391|Жанна Игорь кызы Шуклина]]''
| 2000
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q123505457|синхрон тәрҗемәчесе]]''
| ''[[:d:Q108599669|Югары тәрҗемәчек мәктәбе]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2180
| ''[[:d:Q134355683|Aleksander Burhardt]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q114053126|nationalist activist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-08-25
| ''[[:d:Q735138|Кедайнәй]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-08-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 2181
| ''[[:d:Q134377146|Вишневская Зоя Игнатьевна]]''
| 
| ''[[:d:Q14906342|биофизик]]''
| ''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201752|Institute of Theoretical and Experimental Biophysics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201434|Institute of Cell Biophysics]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2182
| ''[[:d:Q134382008|Сергей Алексеевич Субботин]]''
| 1928
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| 
|-
| style='text-align:right'| 2183
| ''[[:d:Q134390173|Innokenty Dmitrievich Kuznetsov]]''
| 1885
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921
| 
|-
| style='text-align:right'| 2184
| ''[[:d:Q134464561|Iuliia Petrova]]''
| 2013&lt;br/&gt;2018&lt;br/&gt;2021
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q10302895|Institute of Mathematics, Statistics and Computer Science, University of São Paulo]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2185
| ''[[:d:Q134473813|José Luis Salas Burgoa]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| 
| 
| [[La-Pas|Ла-Пас]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2186
| ''[[:d:Q134527410|Irina Amitan]]''
| 
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-12-22
| [[Осташков]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2187
| ''[[:d:Q134539483|Zinaida Degteryova]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-09-17
| [[Тула]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-04-15
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 2188
| ''[[:d:Q134546513|Linda Eringson]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-12-31
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013
| 
|-
| style='text-align:right'| 2189
| ''[[:d:Q134560627|Dvoira Gurfel]]''
| 
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-12-29
| ''[[:d:Q4452204|Tarutino]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2190
| ''[[:d:Q134560646|Yelena Guryeva]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-11-07
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2191
| ''[[:d:Q134560970|Kaarel Haav]]''
| 
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-02-14
| ''[[:d:Q16411143|Avinurme Rural Municipality]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2192
| ''[[:d:Q134578277|Johannes Juhans]]''
| 
| ''[[:d:Q126368762|agricultural scientist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-07-07
| ''[[:d:Q61392570|Alliku Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-05
| ''[[:d:Q618504|Harju Raion]]''
|-
| style='text-align:right'| 2193
| ''[[:d:Q134586515|Ellen Kaasik]]''
| 
| ''[[:d:Q12376667|технолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-08-26
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2194
| ''[[:d:Q134596751|Ülle Kerner]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-10-11
| [[Тарту]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2195
| ''[[:d:Q134599303|Lembit Kiik]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-12
| ''[[:d:Q45100|Пылва]]''
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019
| 
|-
| style='text-align:right'| 2196
| ''[[:d:Q134620482|Olga Nikolaevna Tolstaya]]''
| 
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q106713133|Museum of 20th and 21st Century St. Petersburg Art]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-12-23
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2197
| ''[[:d:Q134692589|Manokhin George Vasilovich]]''
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| 
| No/unknown value
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945&lt;br/&gt;1946
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 2198
| ''[[:d:Q134697841|Ene Lausmaa]]''
| 
| ''[[:d:Q56759261|economic geographer]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-03-20
| ''[[:d:Q16411967|Rakke Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-03-10
| 
|-
| style='text-align:right'| 2199
| ''[[:d:Q134699268|Kalev-Koit Leino]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-10-19
| [[Пәрну]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006
| 
|-
| style='text-align:right'| 2200
| ''[[:d:Q134704554|Taivo Liiva]]''
| 
| ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-05-15
| [[Тарту]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2201
| ''[[:d:Q12095774|Михаил Митрофанович Гербановский]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874
| [[Каманича]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-08-23
| [[Каманича]]
|-
| style='text-align:right'| 2202
| ''[[:d:Q12096685|Kateryna Oleksandrivna Golubkova]]''
| 
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-11-05
| [[Красноярск крае]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2203
| ''[[:d:Q12096932|Vladimir Gordon]]''
| 
| [[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-11-06
| ''[[:d:Q269512|Лохвытсә]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-01-03
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 2204
| ''[[:d:Q12101291|Dmytro Dombrovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q16746942|hypnotist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-09-27
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2205
| ''[[:d:Q12104076|Victor Jernstedt]]''
| 
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26132815|византолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-08-21&lt;br/&gt;1902-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2206
| ''[[:d:Q12104865|Petro Zhur]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-10-13&lt;br/&gt;1914-10-26
| ''[[:d:Q4133593|Harbuzyn]]''
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-09-17
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2207
| ''[[:d:Q12110061|Кисіль Олександр Григорович]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-03-27
| ''[[:d:Q2992452|Козелец районы]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 2208
| ''[[:d:Q12112667|Копержинский, Константин Александрович]]''
| 1918
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q94469|Көньяк Украина милли мәгарифбелем үнивирситите]]''&lt;br/&gt;[[Иркутск дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-10-23
| ''[[:d:Q4139619|Hlibiv]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2209
| ''[[:d:Q12114180|Ivan Kraskovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q9170528|Dzvinsk State Belarusian Gymnasium]]''
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-06-24
| [[Дубичи Церковни]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-08-23
| [[Братислава]]
|-
| style='text-align:right'| 2210
| ''[[:d:Q12115498|Nikolai Kuznetsov]]''
| 1888
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| [[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-05-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2211
| ''[[:d:Q12115700|Леанід Адольфавіч Кульскі]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-04-10
| [[Радомско]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-11-25
| 
|-
| style='text-align:right'| 2212
| ''[[:d:Q12116288|Makar Kushnir]]''
| 1915
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-08-10
| [[Черкассы|Черкасы]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-08-02&lt;br/&gt;1951-09-16&lt;br/&gt;1951-11-16
| [[Бельгия]]
|-
| style='text-align:right'| 2213
| ''[[:d:Q12116677|Alexander Kistiakowsky]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-08-13
| 
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-06-22
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2214
| ''[[:d:Q12117119|Juri Fedorowitsch Laptschinski]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-12-25
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-03-13
| ''[[:d:Q2575240|Sevvostlag]]''
|-
| style='text-align:right'| 2215
| ''[[:d:Q12117266|Igor Lebedinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-09-17
| 
|-
| style='text-align:right'| 2216
| ''[[:d:Q12120390|Юрий Петрович Мазуренко]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-07-01
| ''[[:d:Q2217127|Millerovsky District]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-03
| [[Сандармох]]
|-
| style='text-align:right'| 2217
| ''[[:d:Q12122009|Мацуєв Микола Іванович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| 
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| 
|-
| style='text-align:right'| 2218
| ''[[:d:Q12124298|Aleksandr Artjomovitsj Moltsjanov]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-01-19
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-11-10
| 
|-
| style='text-align:right'| 2219
| ''[[:d:Q12133990|Новицький Михайло Михайлович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-09-20
| [[Нижын]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-03-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 2220
| ''[[:d:Q12134957|Оболенцев Роман Дмитриевич]]''
| 
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-11-01
| ''[[:d:Q4061818|Oleksiyivka]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-10-27
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2221
| [[Григорий Островский]]
| 
| ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''
| ''[[:d:Q2391444|Львов сәнгать галереясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-10-01
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 2222
| ''[[:d:Q12137433|Borys Padalka]]''
| 
| ''[[:d:Q11494960|йогышлы авырулар белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q12135624|Oleksandrivsk Clinical Hospital]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4315019|Милли тыйб университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2083440|Милли тыйб дипломнан соң белем бирү академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12074610|L.V. Gromashevsky Institute of Epidemiology and Infectious Diseases of the NAMS of Ukraine]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-05-01
| ''[[:d:Q269523|Пырятын]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-01-05
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2223
| ''[[:d:Q12139115|Igor Pasko]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q80171|Донецк илкүләм университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-03-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 2224
| ''[[:d:Q12139822|Перехвальська Олена Всеволодівна]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2225
| ''[[:d:Q12141775|Aleksandr Polkanov]]''
| 1911
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19356817|петролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-05-13
| [[Кострома]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2226
| ''[[:d:Q12141856|Yarema Polotniuk]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16832248|иранист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-07-02
| [[Коломыя]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-08-22
| [[Львов]]
|-
| style='text-align:right'| 2227
| ''[[:d:Q12141969|Yakov Yakovych Polfierov]]''
| 
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-04-13
| ''[[:d:Q2837543|Ilyinskaya]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-09-30
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 2228
| ''[[:d:Q12142021|Larysa Poliakova]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-06-11
| [[Ашкабад]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2229
| ''[[:d:Q12147804|Решетов Олександр Олексійович]]''
| 
| [[композитор]]
| ''[[:d:Q4221598|Central Ukrainian National Technical University]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-07-04
| ''[[:d:Q1026907|Petrove]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2230
| ''[[:d:Q12148299|Dmitry Rozhansky]]''
| 1911
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1994279|Нижгар радио лабораториясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30893327|Central Radio Laboratory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-09-01
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2231
| ''[[:d:Q12148717|Aleksandr Ivanovitsj Romanjutin]]''
| 
| [[офицер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-08-08
| ''[[:d:Q2554520|Кордай районы]]''
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2232
| ''[[:d:Q12148955|Рочняк Олександр]]''
| 
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-01-01
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2233
| ''[[:d:Q12149193|Рудницький Євген Миколайович]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-02-02
| ''[[:d:Q34267|Мендзыжетс-Подләски]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937
| 
|-
| style='text-align:right'| 2234
| ''[[:d:Q12149598|Jaan Räppo]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-04-11
| ''[[:d:Q188076|Võru County]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-04-14
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2235
| [[Эраст Сымонович]]
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-03-18&lt;br/&gt;1919
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983
| [[Иске Русса]]
|-
| style='text-align:right'| 2236
| ''[[:d:Q12153938|Smirnov Adrian Anatolievich]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201788|Institute of Physics NAS of Ukraine]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5512517|G. V. Kurdyumov Institute for Metal Physics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-11-16
| [[Бөек Новгород]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-12-06
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2237
| ''[[:d:Q12157740|Nikolai Leonidovich Stepanov]]''
| 
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-12-07
| [[Ялта]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-07-31
| ''[[:d:Q593888|Peredelkino]]''
|-
| style='text-align:right'| 2238
| ''[[:d:Q12160017|Тарасов Юрій Михайлович]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-07-10
| [[Липецк]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| [[Каманича]]
|-
| style='text-align:right'| 2239
| ''[[:d:Q12162806|Тулуб Олександр Володимирович]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2240
| ''[[:d:Q12166543|Філоненко Віктор Йосипович]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4385796|Пятигорск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''&lt;br/&gt;[[Х. М. Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты|Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| 
|-
| style='text-align:right'| 2241
| ''[[:d:Q12167427|Starion Khodetsky]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821-02-21
| [[Акмәсҗит]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-02-10
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2242
| ''[[:d:Q12169028|Mychajlo Čabanìvs'kyj]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-09-18&lt;br/&gt;1910-09-05
| ''[[:d:Q4261219|Ligivka]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2216243|Sakhnovschyna Raion]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-04-04
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2243
| ''[[:d:Q12169836|Gennadij Aleksandrovič Čerkašin]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-09-13
| [[Акъяр]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-06-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2244
| ''[[:d:Q12172271|Шпаков Анатолій Петрович]]''
| 1951
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-06-08
| ''[[:d:Q4323471|Novogradivka]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2245
| ''[[:d:Q12172458|Leonid Aleksandrovitsj Sjoebenko-Sjoebin]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-07-12
| [[Карс]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-07-28
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 2246
| ''[[:d:Q12172738|V. Shcherbakivsʹkyĭ]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q646136|Ukrainian Free University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3868374|Poltava Local History Museum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2037262|Lviv National Museum]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-03-17
| ''[[:d:Q4526508|Shpichintsi]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-01-18
| [[Брайтон]]
|-
| style='text-align:right'| 2247
| ''[[:d:Q12173207|Oleksii Yushchyk]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-10-27
| ''[[:d:Q2991945|Korop Raion]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2248
| ''[[:d:Q12173489|Яковенко Євген Іванович]]''
| 
| ''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865
| ''[[:d:Q1020043|Shyshaky]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943
| 
|-
| style='text-align:right'| 2249
| ''[[:d:Q12173995|Владимир Григорьевич Ярошенко]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-06-22
| [[Мыргород|Мырһород]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-07-02
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2250
| ''[[:d:Q12271849|Angel Grŭncharov]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q7205171|Plovdiv University]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-03-28
| ''[[:d:Q405248|Долна-Банә]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2251
| ''[[:d:Q12275457|Vladimir Kusev]]''
| 
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867
| [[Прилеп|Перләпә]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 2252
| ''[[:d:Q12278271|Димитър Въндев]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-04-04
| [[Sofiä|София]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-09-26
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 2253
| ''[[:d:Q12281758|Innokenti Tolmachov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872
| [[Иркутск]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| 
|-
| style='text-align:right'| 2254
| ''[[:d:Q12287962|Naço Naçov]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1853&quot; | 1853-08-16
| [[Стара-Загора]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-03-15
| [[Стара-Загора]]
|-
| style='text-align:right'| 2255
| ''[[:d:Q12291973|Radka Radeva]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2399293|Technical University of Gabrovo]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-11-21
| ''[[:d:Q180131|Габрово]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2256
| ''[[:d:Q12292206|Raya Kuncheva]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q1003730|Bulgarian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-11-08
| [[Sofiä|София]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2257
| ''[[:d:Q12344664|Adomas Jakštas-Dambrauskas]]''
| 
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q98833890|Catholic theologian]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q860918|эсперантист]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;[[математик]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[Прелат|перилат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-09-08
| ''[[:d:Q12661851|Kuronys]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-02-19
| [[Каунас]]
|-
| style='text-align:right'| 2258
| ''[[:d:Q12350122|Ion Ianoși]]''
| 1955
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21550346|aesthetician]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2248623|scholar]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q195081|«И. О. Караджиале» милли тиятыр һәм кина үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12724447|Central Committee of The Romanian Communist Party]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-05-01
| [[Брашов]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-07-01
| [[Бухарест|Бүкрәш]]&lt;br/&gt;[[Брашов]]
|-
| style='text-align:right'| 2259
| ''[[:d:Q12358102|Aarne Pärnpuu]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-03-12
| [[Эстония]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004
| 
|-
| style='text-align:right'| 2260
| ''[[:d:Q12358351|Agu Sisask]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-08-20
| [[Тарту]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2261
| ''[[:d:Q12358906|Alla Kallas]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-10-24
| [[Веймар]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-05-03
| 
|-
| style='text-align:right'| 2262
| ''[[:d:Q12359075|Anatoli Loopman]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905
| 
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| 
|-
| style='text-align:right'| 2263
| ''[[:d:Q12359283|Anne Lill]]''
| 1978
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-10-15
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2264
| ''[[:d:Q12359358|Anton Nõmmik]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-12-02
| ''[[:d:Q25517667|Kurista Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-10-20
| [[Уппсала]]
|-
| style='text-align:right'| 2265
| ''[[:d:Q12359406|Ants Oidermaa]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-11-20
| ''[[:d:Q25522573|Sauga Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| 
|-
| style='text-align:right'| 2266
| ''[[:d:Q12359779|Arvo Alas]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-03-20
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-09-18
| 
|-
| style='text-align:right'| 2267
| ''[[:d:Q12360719|Daniel Burchard von Lemm]]''
| 
| ''[[:d:Q3315492|clergyman]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2259532|cleric]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-11-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-07-11
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 2268
| ''[[:d:Q12361073|Eduard Ertis]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-01-01
| [[Гдов]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-12-19
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 2269
| ''[[:d:Q12361098|Eduard Markus]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-05-02
| [[Меома]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-01-06
| [[Коламбус]]
|-
| style='text-align:right'| 2270
| ''[[:d:Q12362108|Ene Grauberg]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-04-23
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2271
| ''[[:d:Q12362771|Friedrich Nikolai Russow]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| [[Кунсткамера]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828-04-02
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2272
| ''[[:d:Q12362994|German Zamyatin]]''
| 
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-02-17
| [[Слабутски|Слободской]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-01-02
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 2273
| ''[[:d:Q12363428|Harald Perlitz]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-06-12
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-07-04
| [[Стокгольм]]
|-
| style='text-align:right'| 2274
| ''[[:d:Q12363823|Henn Mikkin]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-20
| ''[[:d:Q650577|Тапа]]''
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-02-06
| 
|-
| style='text-align:right'| 2275
| ''[[:d:Q12364808|Jaan Depman]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-07-17
| ''[[:d:Q1010589|Tarvastu Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2276
| ''[[:d:Q12365322|Johannes Kiivet]]''
| 
| [[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-02-10
| ''[[:d:Q31279965|Koigi Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-05-02
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 2277
| ''[[:d:Q12366400|Karl Friedrich Luts]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-11-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-15
| ''[[:d:Q3741477|Usollag]]''
|-
| style='text-align:right'| 2278
| ''[[:d:Q12366480|Karl Terras]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-09-09
| [[Ваивара]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-25
| [[Киров өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 2279
| ''[[:d:Q12369832|Marju Lepajõe]]''
| 1991
| ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774202|эссеист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17488357|диннәр тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q182436|китапханәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-28
| [[Тарту]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-07-04
| 
|-
| style='text-align:right'| 2280
| ''[[:d:Q12369891|Mart Rannut]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q3737138|Narva College of the University of Tartu]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-15
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2281
| ''[[:d:Q12370957|Nelli Privalova]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-02-07
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2282
| ''[[:d:Q12371039|Nikolai Kann]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q83307|министр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1475726|филателист]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-04-26
| [[Һелламаа (Муһу)]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-02-17
| [[Гөттинген]]
|-
| style='text-align:right'| 2283
| ''[[:d:Q12371068|Nikolai Pärna]]''
| 
| ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2055046|физиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878
| [[Тарту]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-11-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2284
| ''[[:d:Q12371411|Olev Saks]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6824851|metrologist]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-10-23
| [[Тарту]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-04-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 2285
| ''[[:d:Q12375621|Sven Nõmm]]''
| 1995-06-30
| [[математик]]
| ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-11-21
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2286
| ''[[:d:Q12377667|Cheslav Lushchik]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q91075110|Institute of Physics and Astronomy]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-02-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-08
| 
|-
| style='text-align:right'| 2287
| ''[[:d:Q12378618|Viktor Olman]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2288
| ''[[:d:Q12378621|Viktor Maamägi]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-10-12
| [[Бердянск]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-05-31
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 2289
| ''[[:d:Q12378849|Voldemar Kolga]]''
| 1971&lt;br/&gt;1976
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q1257946|Tallinn University]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-10-18
| [[Курессааре]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-07-01
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 2290
| ''[[:d:Q12408243|Yitzchak Gregory D'Arbela (Amchislavsky)]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q703018|Barghash bin Said Al Busaidi]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12404509|Rothschild Hospital]]''
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847-08-20
| [[Кирмәнчек]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-06-24
| [[Тунис (шәһәр)]]
|-
| style='text-align:right'| 2291
| ''[[:d:Q12410025|Sofia Moskowitz]]''
| 
| ''[[:d:Q974144|укытучы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-09-09
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 2292
| ''[[:d:Q12529275|Andrey Bezsonov]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-04-27
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-02-26
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 2293
| ''[[:d:Q12533604|Барлыбек Сыртанов]]''
| 
| ''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866
| ''[[:d:Q4232185|Kopalsky Uyezd]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-11-26
| 
|-
| style='text-align:right'| 2294
| ''[[:d:Q12536083|Boris Dyakov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-07-25
| [[Балашау]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-04-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2295
| ''[[:d:Q12538196|Vladimir Galitsky]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-08-31
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-11-18
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 2296
| ''[[:d:Q12539795|Гүлнәр Ермұратқызы Нәдірова]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-10-28
| [[Караганда|Караганды]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2297
| ''[[:d:Q12541138|Dinmuhammad Sultangazin]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-05-10
| [[Симәй]]
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 2298
| ''[[:d:Q12545904|Zhumatay Äliev]]''
| 1974
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-06-20
| ''[[:d:Q2321974|Sarysu District]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2299
| ''[[:d:Q12556128|Leonid Nemenov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-11-16
| [[Днипро]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-07-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2300
| ''[[:d:Q12556275|Мікалай Іванавіч Накоўнік]]''
| 1930
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60824755|TSNIGRI]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q90882030|Уральскае геалагічнае ўпраўленне]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q90882033|Заходне-Сібірскае геалагічнае ўпраўленне]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q90882045|Казахскае геалагічнае ўпраўленне]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-05-20
| ''[[:d:Q90881673|Nakoŭniki]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| 
|-
| style='text-align:right'| 2301
| ''[[:d:Q12558251|Nikolay Pantusov]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16258947|beamter]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-05-11&lt;br/&gt;1849
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-06-11&lt;br/&gt;1909
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
|-
| style='text-align:right'| 2302
| ''[[:d:Q12567234|Тұрсын Икрамович Сұлтанов]]''
| 1967
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q60852541|Ch. Ch. Valikhanov Institute of History and Ethnology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-05-07
| [[Шамалган (авыл)]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2303
| ''[[:d:Q12575554|Қозыбаев Сағымбай Қабашұлы]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-16
| ''[[:d:Q793969|Meñdiqara District]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2304
| ''[[:d:Q12608944|Woo Yoon-keun]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-09-24
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2305
| ''[[:d:Q12627261|Artur Rafaelovič Bagdasarov]]''
| 1981
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q88199495|croatist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-12-02
| [[Бакы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2306
| ''[[:d:Q12652209|Dalia Švambarytė]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-10-13
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2307
| ''[[:d:Q12654090|Ernests Blese]]''
| 1914
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16351449|English Language Institute of Riga]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16351438|Rīgas Tautas augstskola]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q285178|Ministry of Foreign Affairs]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q565742|Baltic University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-12-27
| [[Рига]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-12-02
| [[Гермерсхайм]]
|-
| style='text-align:right'| 2308
| ''[[:d:Q12654144|Eugenijus Arvydas Janulaitis]]''
| 1967
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-09-26
| ''[[:d:Q1719466|Паневеҗис]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2309
| ''[[:d:Q12657599|Jonas Aukštuolis]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-01-20
| ''[[:d:Q16454982|Kalnagaliai]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-10-28
| ''[[:d:Q56507866|gulag camp]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4169606|Dubravlag]]''
|-
| style='text-align:right'| 2310
| ''[[:d:Q12658631|Juozas Orlauskis]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-10-17
| ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-07-07
| ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]''
|-
| style='text-align:right'| 2311
| ''[[:d:Q12665946|Motiejus Pečiulionis]]''
| 
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-01-03
| ''[[:d:Q16470753|Randiškė]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-01-26
| ''[[:d:Q16452834|Ilguva]]''
|-
| style='text-align:right'| 2312
| ''[[:d:Q12669043|Peliksas Bugailiškis]]''
| 
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15253558|активист]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-12-30
| ''[[:d:Q16454164|Juodžiūnai]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-10-27
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 2313
| ''[[:d:Q12670106|Pranas Vaičaitis]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-02-10
| ''[[:d:Q16471984|Santakai]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-09-21
| ''[[:d:Q16471984|Santakai]]''
|-
| style='text-align:right'| 2314
| ''[[:d:Q12671556|Rokas Šliūpas]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-06-02
| ''[[:d:Q16470642|Rakandžiai]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-05-26
| ''[[:d:Q1004312|Гарләва]]''
|-
| style='text-align:right'| 2315
| ''[[:d:Q12673773|Stasys Lukauskis]]''
| 
| [[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925
| 
|-
| style='text-align:right'| 2316
| ''[[:d:Q12678047|Vladas Petronaitis]]''
| 
| [[офицер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-11-02
| ''[[:d:Q16469770|Plaučiškiai]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-06-25
| ''[[:d:Q13193538|Rainiai]]''
|-
| style='text-align:right'| 2317
| ''[[:d:Q12724049|Cicerone Poghirc]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864380|биограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1079140|Блумиңтондагы Индиана үнивирситите]]''&lt;br/&gt;[[Мичиган университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193510|Падуя университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-20&lt;br/&gt;1928
| [[Мескурей]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-04-15
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 2318
| ''[[:d:Q12727851|E. I. Khrishchev]]''
| 1977
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-06
| ''[[:d:Q1774916|Pelinei]]''
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-03-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 2319
| ''[[:d:Q12735561|Mihail Pavlov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4146913|Ion Creangă Pedagogical State University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1282309|Днестр буе дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4693931|Молдова дәүләт аграр университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886
| [[Булбоака (Бричени)]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-19
| [[Кишинёв]]
|-
| style='text-align:right'| 2320
| ''[[:d:Q12736594|Nicolae Alexandri]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859-05-17
| [[Кишинёв]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-11-17
| [[Кишинёв]]
|-
| style='text-align:right'| 2321
| ''[[:d:Q12839609|Fuad Hacızadə]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q2042347|Azerbaijan National Aerospace Agency]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-06-19
| [[Сиязән]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2322
| ''[[:d:Q12840492|Habib Zarbaliyev]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-09-24
| [[Хуршуд]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2323
| ''[[:d:Q12840500|Həbibulla Məmmədbəyli]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4058260|Әзербайҗан дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-12-01
| ''[[:d:Q8082442|Şağan]]''
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-04-13
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 2324
| ''[[:d:Q12841940|Mina Mirzayeva]]''
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 2325
| ''[[:d:Q12846233|Samad bey Vakilov]]''
| 1893
| [[инженер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-12-24
| [[Салаһлы (Агстафа)]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 2326
| ''[[:d:Q12847452|Khalida Hasilova]]''
| 
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-04-19
| [[Закаталы]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-12-05
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 2327
| [[Константин Марков]]
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-05-07
| [[Выборг]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-09-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2328
| ''[[:d:Q12865927|Konstantine Makashvili]]''
| 
| [[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-11-26&lt;br/&gt;1875-11-26
| ''[[:d:Q12865458|Iq'alto]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-08-29
| ''[[:d:Q3951485|Tsagveri]]''
|-
| style='text-align:right'| 2329
| ''[[:d:Q12869211|Sergey Meskhi]]''
| 
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1845&quot; | 1845-10-12&lt;br/&gt;1845-10-24
| ''[[:d:Q12868366|Rioni]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-07-21&lt;br/&gt;1883-08-02
| [[Абастумани]]
|-
| style='text-align:right'| 2330
| ''[[:d:Q12869289|Simon Lukich Avaliani]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-03-27
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-08-11&lt;br/&gt;1922-08-12
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 2331
| ''[[:d:Q13027986|Іван Аляксандравіч Глебаў]]''
| 1886
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28006533|Магілёўскае рэальнае вучылішча]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2069649|Slutsk Gymnasium]]''&lt;br/&gt;[[Вильно (христиан) укытучылар институты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q52161779|Grodno male gymnasium]]''
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-06-21
| [[Витебск]]
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 2332
| [[Алексей Кайгородов]]
| 
| ''[[:d:Q1113838|климатолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30274094|Беларусь илкүләм фәннәр академиясенең Физик-техник институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2029948|Federal Service for Hydrometeorology and Environmental Monitoring of Russia]]''&lt;br/&gt;[[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-11-14
| [[Бөек Новгород]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-09-27
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2333
| ''[[:d:Q13031543|Мікалай Венядзіктавіч Ламбін]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4330437|United Institute of Informatics Problems of the National Academy of Sciences of Belarus]]''
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-12-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 2334
| ''[[:d:Q13031590|Mikola Haĭduk]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-05-29&lt;br/&gt;1933-04-29
| [[Кобилянка (Подлясье воеводалыгы)]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-09-02
| [[Бялысток|Белосток]]
|-
| style='text-align:right'| 2335
| ''[[:d:Q13031850|Pavel Mіchajlavіč Šrub]]''
| 1977
| [[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q2496026|Euphrosyne Polotskaya State University of Polotsk]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-02-20
| [[Хильчыцы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2336
| ''[[:d:Q13032492|Рыгор Самуілавіч Жалязняк]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-09
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-08
| ''[[:d:Q1926518|Mga]]''
|-
| style='text-align:right'| 2337
| ''[[:d:Q13033098|Уладзімір Аляксандравіч Карпаў]]''
| 1967
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-03-16
| [[Вологда]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-01-23
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 2338
| ''[[:d:Q13033509|Jusaf Berkman]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1838&quot; | 1838-08-04
| [[Валожын]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-07-19
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2339
| ''[[:d:Q13033543|Yury Bogdanov]]''
| 1956
| [[математик]]
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-12-08
| [[Бөек Луки|Великие-Луки]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-12-07
| 
|-
| style='text-align:right'| 2340
| ''[[:d:Q13033571|Yakaw Afanasyew]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4129793|Югары хатын-кызлар авыл хуҗалыгы курслары]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q41484692|Інстытут глебазнаўства і аграхіміі НАНБ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q123018612|сельскагаспадарчая секцыя Інбелкульта]]''
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-10-21
| [[Балашау]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-20
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 2341
| ''[[:d:Q13033603|Janka Niomanski]]''
| 
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q2088544|Беларускі нацыянальны камісарыят]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q55785009|Дзяржплан БССР]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201835|Institute of Economics of the National Academy of Sciences of Belarus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q97383460|Навукова-даследчы інстытут прамысловасці БССР]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-04-12
| [[Шчорсы]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-30
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 2342
| ''[[:d:Q13033608|Янка Чарапук]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-08-12
| [[Новий Двур (Сокульский повяты)]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-11-16
| [[Чикаго]]
|-
| style='text-align:right'| 2343
| ''[[:d:Q13033626|Jaŭhien Chliabcevič]]''
| 1913
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-08-06
| [[Жыровицы]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2344
| ''[[:d:Q13040251|Ismet Elezi]]''
| 
| ''[[:d:Q212948|партизан]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;[[адвокат]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| ''[[:d:Q636952|Fterrë]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2345
| ''[[:d:Q13042479|Marash Hajati]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| [[Шкодер|Ышкодра]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-03-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 2346
| ''[[:d:Q13050717|Ալբերտ Ստեփանյան]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-03-14
| [[Ереван]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2347
| ''[[:d:Q13052571|Gohar Hambardzumyan]]''
| 1929
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q952960|Әрмәнстан милли политехник университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-06-28
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-06-26
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 2348
| ''[[:d:Q13053156|Khoren Sargsyan]]''
| 1917
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| ''[[:d:Q5074226|Charents Museum of Literature and Arts]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21468838|ӘҖ ФА Әдәбият институты]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-12-02
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-04-04
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 2349
| ''[[:d:Q13053423|Hakob Salakhyan]]''
| 1947
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10550018|culture personality]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2033155|Комитас исемендәге Ереван дәүләт консерваториясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8038509|Writers Union of Armenia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q537375|Armenfilm]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1865276|Literaturnaya gazeta]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4168753|Druzhba Narodov]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-09-01
| [[Харьков]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-09-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2350
| ''[[:d:Q13169630|Керимбаев, Сүйүн]]''
| 1941
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[Гыйльми хезмәткәр]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2351
| ''[[:d:Q13172442|Georgi Porshniakov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 
|-
| style='text-align:right'| 2352
| ''[[:d:Q13397841|Leonid Efimovich Rodin]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-02-22
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-02-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2353
| ''[[:d:Q13410543|Augusts Tentelis]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-11-23
| ''[[:d:Q3801293|Vidriži Parish]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-19
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|-
| style='text-align:right'| 2354
| ''[[:d:Q14479305|Vladimir Dluzsky]]''
| 
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 2355
| ''[[:d:Q14915112|Charles Arthur Moser]]''
| 
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| [[Yel universitetı|Йель университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q432637|Джордж Вашингтон университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-01-06
| [[Ноксвил]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-12-12
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 2356
| ''[[:d:Q14917036|V. U. Skalaban]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q14271902|Belarusian Petrus Brouka Encyclopedia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17047050|Belaruski navukova-dasledchy instytut dakumentaznaŭstva i arkhiŭnaĭ spravy]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q53726496|Frantsishak Skaryna National Scientific &amp; Educational Center]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15607766|National Archives of Belarus]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-08-05
| [[Вяликия Шылавичы]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-08-20
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 2357
| ''[[:d:Q14918193|Marian Klott]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-11-01
| ''[[:d:Q2068443|Braslawsky povet]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-02-28
| [[Краков]]
|-
| style='text-align:right'| 2358
| ''[[:d:Q14919788|Boris Alekseevich Venkov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-08-13
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2359
| ''[[:d:Q14919790|Boris Borisovich Venkov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-11-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-11-10
| 
|-
| style='text-align:right'| 2360
| ''[[:d:Q15043400|Cecil Hoare]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-03-06
| ''[[:d:Q52101|Middelburg]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-08-23
| 
|-
| style='text-align:right'| 2361
| ''[[:d:Q15046890|Jean-Claude Gakosso]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Гыйльми хезмәткәр]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q83307|министр]]''
| ''[[:d:Q3551438|Marien Ngouabi University]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-07-25
| ''[[:d:Q765370|Plateaux Department]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2362
| ''[[:d:Q15060951|Pavel Shults]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-09-20
| ''[[:d:Q1743602|Koktebel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2363
| ''[[:d:Q15061240|Шалфеев, Пётр Петрович]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893
| 
|-
| style='text-align:right'| 2364
| ''[[:d:Q15061321|Yefim Chonov]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| ''[[:d:Q4074662|Baga Burul]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927
| ''[[:d:Q4074662|Baga Burul]]''
|-
| style='text-align:right'| 2365
| ''[[:d:Q15062036|Хворостанский, Константин Иванович]]''
| 1887
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1860&quot; | 1860-08-29
| [[Әстерхан губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917
| 
|-
| style='text-align:right'| 2366
| ''[[:d:Q15063194|Fedor Fortinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-02-15
| ''[[:d:Q4216581|Касыйм өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-12-12&lt;br/&gt;1902-12-25
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2367
| ''[[:d:Q15063220|Vladimir Fomin]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-03-06
| [[Серпухов]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2368
| ''[[:d:Q15063425|Ludmila Filatova]]''
| 
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-10-06
| [[Ырынбур]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2369
| ''[[:d:Q15063960|Yury Alekseyev]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962
| [[Таштагол]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2370
| ''[[:d:Q15064106|Vladimir Argutinsky-Dolgorukov]]''
| 
| ''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15472169|иганәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-03-24
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-09
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 2371
| ''[[:d:Q15064297|Petr Barakov]]''
| 
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858
| 
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 2372
| ''[[:d:Q15064354|Tatyana Batygina]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-10-24
| [[Уссурийск]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-09-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2373
| ''[[:d:Q15064360|Vasiliĭ Vasilʹevich Bauer]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1833&quot; | 1833-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-11-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2374
| ''[[:d:Q15064664|Leonid Botsjkarjov]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-04-29
| [[Әстерхан]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2375
| ''[[:d:Q15064667|Vasily Bochkov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-08-11
| 
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 2376
| [[Пётр Боярский]]
| 1893
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870-06-04
| [[Полтава губернасы|Палтау губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-04-21
| [[Загреб]]
|-
| style='text-align:right'| 2377
| ''[[:d:Q15064684|Rudolf von Braunschweig]]''
| 
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821-11-06&lt;br/&gt;1820-11-06&lt;br/&gt;1820-11-18
| [[Елгава]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-08-12&lt;br/&gt;1888-12-24
| ''[[:d:Q1621200|Tsarskoye Selo]]''
|-
| style='text-align:right'| 2378
| ''[[:d:Q15064847|Mykola Vavrysevych]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-12-01
| [[Городло]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-10-30
| [[Володымыр (шәһәр)|Володымыр-Волынскый]]
|-
| style='text-align:right'| 2379
| ''[[:d:Q15064853|Julius Wagner]]''
| 1888
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q240631|Белград үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1865&quot; | 1865-12-13
| [[Наполи]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-04&lt;br/&gt;1944&lt;br/&gt;1946
| [[Сербия]]&lt;br/&gt;[[Австрия]]
|-
| style='text-align:right'| 2380
| ''[[:d:Q15064939|Vladimir Veliky]]''
| 1874
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| data-sort-value=&quot;1851&quot; | 1851-08-07
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917
| 
|-
| style='text-align:right'| 2381
| ''[[:d:Q15065035|Leopold Voyevodsky]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846&lt;br/&gt;1846-11-15
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901&lt;br/&gt;1901-04-21
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 2382
| [[Михаил Воронков]]
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-12-06
| [[Орёл]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-02-10
| [[Иркутск]]
|-
| style='text-align:right'| 2383
| ''[[:d:Q15065144|Mina Vydrya]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4122945|Россия Федераиясе Эчке эшләр министрлыгының Волгоград академиясе]]''&lt;br/&gt;[[Кубан дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915&lt;br/&gt;1916
| 
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982
| 
|-
| style='text-align:right'| 2384
| ''[[:d:Q15065230|Apollon Al. Gamaleya]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-11-17
| ''[[:d:Q4094917|Borshchovo]]''
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 2385
| ''[[:d:Q15065314|Erikh Gerling]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-08-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2386
| ''[[:d:Q15065341|Isaak Ginzburg]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-03-10
| ''[[:d:Q4301468|Monastyrshchina]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-03-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2387
| ''[[:d:Q15065589|Mikhail Grigoryev]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-11-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-02-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2388
| ''[[:d:Q15065627|Igor Gromov]]''
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-07-13
| 
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2389
| ''[[:d:Q15065628|Pavel Gromov]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-12-15&lt;br/&gt;1914-12-28
| ''[[:d:Q4342014|Padany]]''
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-10-20
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 2390
| ''[[:d:Q15066170|Mikhail Mikhailovich Dyakonov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16832248|иранист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-06-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-06-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2391
| ''[[:d:Q15066437|Piotr Yernstedt]]''
| 
| ''[[:d:Q15974789|coptologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-06-09
| [[Гатчина]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2392
| ''[[:d:Q15066449|Mikhail Yerofeyev]]''
| 1863
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q58878019|Урман институты]]''
| data-sort-value=&quot;1839&quot; | 1839-02-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-12-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2393
| [[Николай Еругин]]
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17043282|Institute of Physics and Mathematics of the Academy of Sciences of the BSSR]]''&lt;br/&gt;[[Математика Институты (Беларусь Милли Фәннәр Академиясе)]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-04-14&lt;br/&gt;1907-05-14
| [[Пролетарск (шәһәр)|Пролетарск]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-02-12
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 2394
| ''[[:d:Q15066542|Vladimir Zhdanovsky]]''
| 
| [[инженер]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-08-13
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-07-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2395
| ''[[:d:Q15066643|Vasily Zhukov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1823&quot; | 1823
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-03-14
| 
|-
| style='text-align:right'| 2396
| ''[[:d:Q15066714|Audra-Kristina Zabulionite]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-10-01
| [[Каунас]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2397
| ''[[:d:Q15066992|Lev Zelenov]]''
| 
| ''[[:d:Q21550346|aesthetician]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18543182|social philosopher]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-07-19
| ''[[:d:Q18800051|Сарлей]]''
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-09-09
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 2398
| ''[[:d:Q15067243|Artemy Ivanov]]''
| 1930
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-05-05
| [[Молодечно|Маладзечна]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-01-22
| 
|-
| style='text-align:right'| 2399
| ''[[:d:Q15068245|Yevgeny Kaminsky]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2400
| [[Николай Козмин]]
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-12-10&lt;br/&gt;1873-12-22
| [[Казан]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2401
| ''[[:d:Q134715620|Gali Losenkova]]''
| 
| ''[[:d:Q635734|архивист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2402
| ''[[:d:Q134716163|Asta Luigas]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-06-22
| [[Нарва]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009
| 
|-
| style='text-align:right'| 2403
| ''[[:d:Q134719345|Lembit Maamets]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-05-17
| ''[[:d:Q25522623|Veriora Rural Municipality]]''
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-09-11
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 2404
| ''[[:d:Q134719347|Aasa Maamägi]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-06-08
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2405
| ''[[:d:Q134722014|Saidahmad Laqayev]]''
| 
| ''[[:d:Q101445630|физика укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20826540|scholar]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4406337|Сәмәрканд дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-03-09
| ''[[:d:Q2396533|Payariq District]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2406
| ''[[:d:Q134725764|Gvidon Meier]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-01-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-12-23
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 2407
| ''[[:d:Q134725856|Andrus Meiner]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-02
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2408
| ''[[:d:Q134725898|Svetlana Meltser-Yevstratova]]''
| 
| ''[[:d:Q63676514|педагогика теоретигы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-04-19
| [[Валга]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2409
| ''[[:d:Q134730453|Galina Mikkin]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-22
| [[Пермь]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2410
| ''[[:d:Q134734389|Aadu Mirme]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-09-12
| ''[[:d:Q16409212|Halinga Rural Municipality]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2411
| ''[[:d:Q134963084|Andres Aarma]]''
| 
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-07-08
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999
| 
|-
| style='text-align:right'| 2412
| ''[[:d:Q134971667|Aadu Rast]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15253558|активист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-15
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009
| 
|-
| style='text-align:right'| 2413
| ''[[:d:Q134987196|Karl Jaanimägi]]''
| 
| ''[[:d:Q12376667|технолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-11-08
| [[Тарту]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2414
| ''[[:d:Q135003658|Viktor Makhov]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q832136|business manager]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-12-14
| [[Выру]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2415
| ''[[:d:Q135029807|Trixie Yu]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-07-11
| [[Һоң Коң]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2416
| ''[[:d:Q135098919|Sergey Yurievich Shilov]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2417
| ''[[:d:Q135191403|Galina Sarap]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4773904|антрополог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-09-18
| [[Омск]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-03-30
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 2418
| ''[[:d:Q135217958|Pavel Sigalov]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-12-29
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-01-08
| 
|-
| style='text-align:right'| 2419
| ''[[:d:Q135225401|Juris Vigrabs]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4178004|publicist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-09-14
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| 
|-
| style='text-align:right'| 2420
| ''[[:d:Q135232104|Григорий Иосифович Боровка]]''
| 1918
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-06-29
| [[Ухта]]
|-
| style='text-align:right'| 2421
| ''[[:d:Q135267558|Natalia Lushchik]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2422
| ''[[:d:Q135320362|Sergei Stein]]''
| 
| ''[[:d:Q6673651|әдәбиятче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| [[Германия Федератив Республикасы (1949-1990)|Федератив Алмания Җөмһүрияте]]
|-
| style='text-align:right'| 2423
| ''[[:d:Q135391600|Galina Vuks]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-10-17
| [[Тарту]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-12-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 2424
| ''[[:d:Q135394428|Jaan Villem]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-01-21
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-06-27
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 2425
| ''[[:d:Q135394438|Niina Villem]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-02-15
| [[Чернушка (шәһәр)|Чурныш]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2426
| ''[[:d:Q135410154|Renata de Winter-Sorkina]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-03-16
| [[Тарту]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2427
| ''[[:d:Q135435787|Leonid Temkin]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-01-10
| [[Самар]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2428
| ''[[:d:Q135437385|Anu Toots]]''
| 
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-11
| ''[[:d:Q2981703|Vastseliina]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2429
| ''[[:d:Q135446854|Hilda Teral]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-12-19
| [[Псков өлкәсе]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-07-31
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 2430
| ''[[:d:Q135458305|Иосиф Моисеевич Лихтенштадт]]''
| 1868
| [[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2431
| ''[[:d:Q135466715|Eino Tõnismäe]]''
| 
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-01-13
| [[Выру]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-09-23
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 2432
| ''[[:d:Q135481305|Яўген Міхайлавіч Лабанаў]]''
| 1938
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201868|Institute of Nuclear Physics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30263818|The Scientific and Practical Materials Research Center]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-11-20
| ''[[:d:Q19868918|Khryashchevka]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-11-06
| 
|-
| style='text-align:right'| 2433
| ''[[:d:Q135484168|Ершов, Глеб Юрьевич]]''
| 
| ''[[:d:Q88190618|art writer]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-01-13
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2434
| ''[[:d:Q135509028|Etimad Ismayilov]]''
| 
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-06-22
| [[Бакы]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-09-19
| [[Истанбул]]
|-
| style='text-align:right'| 2435
| ''[[:d:Q135687097|Alexander Massov]]''
| 1972
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2436
| ''[[:d:Q135887276|Aron Novichev]]''
| 1925
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-04-14
| ''[[:d:Q4456011|Ternivka]]''
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-09-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 2437
| ''[[:d:Q135932604|Слиборский, Иван Григорьевич]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1810&quot; | 1810
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2438
| ''[[:d:Q136007797|Анна Цендина]]''
| 1977
| 
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201450|Institute for Oriental and Classical Studies]]''&lt;br/&gt;[[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-08-11
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2439
| ''[[:d:Q136396326|Irina Panova]]''
| 
| ''[[:d:Q19798999|acarologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-12-20
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2440
| ''[[:d:Q136407184|Юрый Пятровіч Давыдаў]]''
| 1955
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q110249922|Інстытут радыеэкалагічных праблем НАН Беларусі]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-06-14
| ''[[:d:Q4418120|Sechenovo]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2441
| ''[[:d:Q136451900|Liubov Kovriguina]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2442
| ''[[:d:Q136461753|Eduard Denisyuk]]''
| 1970-05-28
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q752122|Fesenkov Astrophysical Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2443
| ''[[:d:Q136633890|Dmitry Khanukov]]''
| 2013
| [[эшкуар]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q5287861|chief technology officer]]''
| [[Uber]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2444
| ''[[:d:Q136723718|Балуев Александр Николаевич]]''
| 1949
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-08-17
| 
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-04-23
| 
|-
| style='text-align:right'| 2445
| ''[[:d:Q136736564|Said Zabitov]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2446
| ''[[:d:Q136816494|Юрьев, Клавдий Васильевич]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-08-24
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2447
| ''[[:d:Q136816947|Рабинович, Борис Израилевич]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-12
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-02-17
| [[Хьюстон]]
|-
| style='text-align:right'| 2448
| ''[[:d:Q136817310|Помигалов, Алексей Александрович]]''
| 2006
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-02-19
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2449
| ''[[:d:Q137258894|Kazimierz Mayzner]]''
| 1909
| ''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q600751|прокурор]]''&lt;br/&gt;[[адвокат]]
| ''[[:d:Q124542120|Акруговы суд у Плоцку]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-07-06
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-03-28
| [[Плоцк|Плотск]]
|-
| style='text-align:right'| 2450
| ''[[:d:Q137285885|Nina Dmitrieva]]''
| 
| ''[[:d:Q119498500|Pushkinist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2451
| ''[[:d:Q137380152|Richard Poe]]''
| 
| ''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8246794|блогер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-12-18
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2452
| ''[[:d:Q137427554|Исаков, Яков Ильич]]''
| 1960
| 
| ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-17
| 
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 2453
| ''[[:d:Q137573254|Nomma Zarubina]]''
| 
| ''[[:d:Q3738862|agent of influence]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| [[Тум|Томск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2454
| ''[[:d:Q137759455|Emma Shamshina]]''
| 1959
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q16655684|Diamond and Precious Metal Geology Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q294508|ALROSA]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-04-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2455
| ''[[:d:Q137797269|Andrey Konstantinovich Vermishev]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q33231|фотограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2456
| ''[[:d:Q137886870|Anastasia Tsvetkova]]''
| 
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q137886503|Lake Baikal Foundation]]''
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-01-29
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2457
| ''[[:d:Q137895812|Dmitrij Alexandrovich Lastochkin]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-10-23
| 
|-
| style='text-align:right'| 2458
| ''[[:d:Q137953889|Gerry Utama]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2459
| ''[[:d:Q138003644|ალექსანდრე ფრენკელი]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2460
| ''[[:d:Q138009845|Vera Grantseva]]''
| 
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2504617|раманис]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2461
| ''[[:d:Q138085167|Natalia Naumovna Davydova]]''
| 
| ''[[:d:Q12358881|альголог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-07-04
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-07-23
| 
|-
| style='text-align:right'| 2462
| ''[[:d:Q138118110|Gyula Baranyi]]''
| 1952
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-02-22
| ''[[:d:Q843025|Lajosmizse]]''
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-07-06
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 2463
| ''[[:d:Q138326905|Корчагина, Инна Александровна]]''
| 1956
| ''[[:d:Q1907198|таксанамис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q124623931|палеакарполаг]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-09-14
| 
|-
| style='text-align:right'| 2464
| ''[[:d:Q138455831|József Birnbauer]]''
| 1954
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-08-20
| [[Веспрем]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-06-18
| 
|-
| style='text-align:right'| 2465
| ''[[:d:Q138609727|Забелина, Мария Михайловна]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| 
|-
| style='text-align:right'| 2466
| [[Шакир Мөхәммәдъяров]]
| 
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-12-25
| [[Орски|Ыр]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 2467
| ''[[:d:Q138621008|Інеса Аўксенцьеўна Ушацкая]]''
| 1960
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1975956|Belarusian State Academy of Arts]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-12-17
| [[Зябки (Верхнядзвинский районы)|Зябки]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-11-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 2468
| ''[[:d:Q138640551|Alexander Chaihorsky]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7940086|вулканолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2469
| ''[[:d:Q138772797|Гусев Александр Владимирович]]''
| 1939
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917
| 
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999
| 
|-
| style='text-align:right'| 2470
| ''[[:d:Q138772816|Жуков Евгений Витальевич]]''
| 1950
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2471
| ''[[:d:Q138786643|Бекман Маргарита Юльевна]]''
| 1932
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q138786470|Байкальская лимнологическая станция АН СССР]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| 
|-
| style='text-align:right'| 2472
| ''[[:d:Q138864075|Зиновьева Елена Сергеевна]]''
| 
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-08-19
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2473
| ''[[:d:Q138875872|Georgi Brachkov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-01-30
| ''[[:d:Q160173|Русе]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-08
| ''[[:d:Q173277|Благоевград]]''
|-
| style='text-align:right'| 2474
| ''[[:d:Q139518867|Yana Lande]]''
| 2003
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q674426|куратор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-01-12
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2475
| ''[[:d:Q139570866|Ilie Gașpăr]]''
| 
| ''[[:d:Q3348530|plant breeder]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-06-28
| [[Девесел]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-12-16
| [[Сучәва]]
|-
| style='text-align:right'| 2476
| ''[[:d:Q139574215|Залесский Дмитрий Михайлович]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4095118|Botanical garden of Saint Petersburg State University]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| 
|-
| style='text-align:right'| 2477
| ''[[:d:Q139581767|Асс Михаил Яковлевич]]''
| 1930
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q2638914|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Брест дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908
| 
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979
| 
|-
| style='text-align:right'| 2478
| ''[[:d:Q139589248|Смирнов Всеволод Афанасьевич]]''
| 1902
| [[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933
| 
|-
| style='text-align:right'| 2479
| ''[[:d:Q139589368|Боголепова Ирина Ивановна]]''
| 
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| ''[[:d:Q4146724|Zubov State Oceanographic Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407660|Санкт-Петербург дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-07-07
| 
|-
| style='text-align:right'| 2480
| ''[[:d:Q139596347|Sándor Györke]]''
| 1956
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-15
| ''[[:d:Q379030|Zalaszentgrót]]''
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-06-14
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 2481
| ''[[:d:Q139858093|Márton Klein]]''
| 1956
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-13
| ''[[:d:Q260483|Méhtelek]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2482
| ''[[:d:Q139973589|Dávid Meiszter]]''
| 1956
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-05-30
| ''[[:d:Q837964|Vulcan]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2483
| ''[[:d:Q21499563|Michał Węsławski]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15264424|city president]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| 
| data-sort-value=&quot;1849&quot; | 1849-09-17
| ''[[:d:Q13192019|Gegrėnai]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-08-22
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 2484
| ''[[:d:Q21508299|E. M. Cheissin]]''
| 1930
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q38691646|protozoologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2485
| ''[[:d:Q21509711|V.K. Dagaeva]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-07-18
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947&lt;br/&gt;1947-01
| 
|-
| style='text-align:right'| 2486
| ''[[:d:Q21509785|Afanasij Nikolaevich Danilov]]''
| 1911
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q894660|National Botanical Garden of Georgia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47836406|Высшие женские естественно-научные курсы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903&lt;br/&gt;1879-08-05
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942&lt;br/&gt;1942-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2487
| ''[[:d:Q21513251|Elena Fedorowna Florovskaya]]''
| 1928
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902
| 
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| 
|-
| style='text-align:right'| 2488
| ''[[:d:Q21514669|Leonid Strakhovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-05-15&lt;br/&gt;1898
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-04-24&lt;br/&gt;1963
| [[Торонто]]
|-
| style='text-align:right'| 2489
| ''[[:d:Q21523084|Vladimir I. Poljansky]]''
| 1930
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q112055113|Museum of Botanical Garden of V.L. Komarov Botanical Institute]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| 
|-
| style='text-align:right'| 2490
| ''[[:d:Q21530432|Elena Zernova]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2491
| ''[[:d:Q21534250|Фирсова, Софья Михайловна]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919
| [[Янавичы]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2492
| ''[[:d:Q21534466|Ушатский, Вячеслав Николаевич]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-09-20
| [[Латвия]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001
| 
|-
| style='text-align:right'| 2493
| ''[[:d:Q21534865|Βλαντίμιρ Σμιρνόφ]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q19909099|Кардиология милли медицина тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-05-17
| [[Чиләбе]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-09-27
| 
|-
| style='text-align:right'| 2494
| ''[[:d:Q21534871|Georgy Slyusarev]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-09-04
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| 
|-
| style='text-align:right'| 2495
| ''[[:d:Q21606848|Ilariya Raykova]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4397938|Russian Academy of Sciences (1917–1925)]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-09-17
| [[Истәраушан]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-10-24
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 2496
| ''[[:d:Q21608646|Elena Alexandrovna Selivanova-Gorodkova]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902
| 
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965
| 
|-
| style='text-align:right'| 2497
| ''[[:d:Q21610449|Tamara Evgenievna Teplyakova]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-08-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2498
| ''[[:d:Q21635258|Mark Avsaragov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-10-24
| [[Дигора]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-06-05
| [[Владикавказ]]
|-
| style='text-align:right'| 2499
| ''[[:d:Q21635384|Vasily Aleksandrov]]''
| 1912
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q894660|National Botanical Garden of Georgia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2500
| ''[[:d:Q21635716|Mikhail Afanasyev]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1850&quot; | 1850
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| 
|-
| style='text-align:right'| 2501
| ''[[:d:Q21636808|Густаў Густававіч Вейдэнбаум]]''
| 
| ''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847
| 
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-01-21
| 
|-
| style='text-align:right'| 2502
| ''[[:d:Q21639201|Konstantin Sergejevič Jevstrop‘jev]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-11-03
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-03-08
| 
|-
| style='text-align:right'| 2503
| ''[[:d:Q21644171|L. L. Rakov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-08-09
| [[Якутск]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2504
| ''[[:d:Q21644223|Aleksandr Borisovich Ronov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16335312|геохимик]]''
| ''[[:d:Q7263638|Россия фәннәр академиясенең Владимир Иванович Вернадский исемендәге Геохимия һәм аналитик химия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-12-16
| [[Полтава]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-09-14&lt;br/&gt;1996
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2505
| ''[[:d:Q21644475|Vasiliy Andreevitsj Solonina]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q58228883|Warsaw Polytechnic Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934
| 
|-
| style='text-align:right'| 2506
| ''[[:d:Q21654606|Sergey Mironov]]''
| 
| [[язучы]]
| ''[[:d:Q4318650|Нижгар дәүләт педагогия университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-05-13
| [[Сарытау]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2507
| ''[[:d:Q21656106|Avdey Gozulov]]''
| 1917
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-04-17
| [[Таганрог]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-06-10
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 2508
| ''[[:d:Q21706149|Журавлёва, Лидия Алексеевна]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q12074584|Institute of Hydrobiology]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-12-17
| ''[[:d:Q1978797|Murino]]''
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-04-18
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2509
| ''[[:d:Q21789631|I︠U︡. L. Sagalovich]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q16655725|The Institute for Information Transmission Problems of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-08-10
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2510
| ''[[:d:Q21834517|Alexander Ramm]]''
| 
| [[математик]]
| [[Мичиган университеты]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2511
| ''[[:d:Q21839541|Ludomir Wolfke]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-31
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2512
| ''[[:d:Q21843947|Dmitry Kirnos]]''
| 1930
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12051314|сейсмолог]]''
| ''[[:d:Q4483544|Physico-Mathematical Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q117210350|Сейсмологический институт АН СССР]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201777|Schmidt Institute of Physics of the Earth]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-08-29
| [[Слабутски|Слободской]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2513
| [[Татьяна Крылова-Лукомская]]
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| 
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| 
|-
| style='text-align:right'| 2514
| ''[[:d:Q21883432|Михаил Алфераки]]''
| 
| ''[[:d:Q12377291|censor]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852
| [[Харьков]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2515
| ''[[:d:Q21935561|Yevgeniy Shubin]]''
| 
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-08-05
| [[Волгоград]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2516
| ''[[:d:Q21996568|Alexandra Elbakyan]]''
| 2019
| ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''&lt;br/&gt;[[Программист|програмчы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15253558|активист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-11-06
| [[Алматы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2517
| ''[[:d:Q22045731|Viktor Ivanov]]''
| 
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2518
| ''[[:d:Q22046455|Liparit Soembatovitsj Tsjoegoerjan]]''
| 
| ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-04-14
| ''[[:d:Q548391|Mother See of Holy Etchmiadzin]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-10-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2519
| ''[[:d:Q22096143|Serguei Lvov]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q739627|Пенсилвания штаты университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2520
| ''[[:d:Q22105119|Olga G. Ovtshinnikova]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2521
| ''[[:d:Q22105690|Leonid Nikolaevich Anisyutkin]]''
| 1996-06-10
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2522
| ''[[:d:Q22111770|Valentina G. Kuznetsova]]''
| 1965-12-01&lt;br/&gt;1965
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-01-29
| ''[[:d:Q494924|Russky Island]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2523
| ''[[:d:Q22112079|Vasilisa G. Chemyreva]]''
| 2013-07
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2524
| ''[[:d:Q22114155|Sergey V. Mironov]]''
| 1978-08-31
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2525
| ''[[:d:Q22114188|Sergey Ya. Reznik]]''
| 1974-09-01
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2526
| ''[[:d:Q22133502|Mikhail Kozodaev]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16669689|Laboratory No. 2 of the Academy of Sciences of the USSR]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-06-06
| 
|-
| style='text-align:right'| 2527
| ''[[:d:Q22133542|N. N. Medvedev]]''
| 
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-08-07&lt;br/&gt;1899
| [[Вологда өлкәсе]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2528
| ''[[:d:Q22246819|Mikhail Ioffe]]''
| 1941
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q1794356|&quot;Курчатов институты&quot; илкүләм тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-09-02
| [[Самар]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-07-14
| [[Дүсселдорф]]
|-
| style='text-align:right'| 2529
| ''[[:d:Q22287065|Pāvils Laizāns]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-11-02
| ''[[:d:Q4405531|Sakstagals Parish]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-11-27
| 
|-
| style='text-align:right'| 2530
| ''[[:d:Q22665467|Vladislav Aghababyan]]''
| 1955
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q2379496|Әрмәнстан Җөмһүрияте милли фәннәр академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1977379|Әрмән педагогика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21679572|Institute of Botany of Armenia]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-08
| [[Самар]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-11-08
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 2531
| ''[[:d:Q22665518|Rouben Sanoyan]]''
| 1958
| [[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q21468838|ӘҖ ФА Әдәбият институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20516754|Institute of Philosophy, Sociology and Law of National Academy of Sciences of Armenia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6378860|Ереван дәүләт сәнгать-театр институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20513163|Theatre Workers union of Armenia]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-01-27
| [[Гөмре]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-05-13
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 2532
| ''[[:d:Q22668540|Alex V. Popovkin]]''
| 1968
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2533
| ''[[:d:Q22672718|Tamara Bukovskaya]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-06
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2534
| ''[[:d:Q22682071|Кирилл Николай улы Шамалов]]''
| 
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''&lt;br/&gt;[[эшкуар]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
| ''[[:d:Q899012|Sibur]]''
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2535
| ''[[:d:Q22918418|Anatoly Alekseyev]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2536
| ''[[:d:Q22918426|Arutyun Alikhanyan]]''
| 
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-07-29
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-10-26
| 
|-
| style='text-align:right'| 2537
| ''[[:d:Q22918522|Vasily Valov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-02
| ''[[:d:Q20743798|Beriózovka]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2538
| ''[[:d:Q22918675|A. I.  Zaozerskiĭ]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-03-21
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-10-01
| [[Ярыслау өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 2539
| [[Владимир Сухов]]
| 
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-02-11
| [[Электросталь]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-02-26
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 2540
| ''[[:d:Q22919474|Yuri Trushin]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-08-14
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2541
| ''[[:d:Q23019286|Սոնա Մարդանյան]]''
| 
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-06-28
| [[Ереван]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2542
| ''[[:d:Q23048274|Nina Ivochkina]]''
| 1963
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-03-13
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2543
| ''[[:d:Q23061981|Sergei Raymondovich Treil]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q270222|Мичиган штаты үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''&lt;br/&gt;[[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2544
| ''[[:d:Q23061991|Alexei Borisovich Aleksandrov]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-12-23
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2545
| ''[[:d:Q23062006|Dmitry Chelkak]]''
| 2000
| [[математик]]
| [[Мичиган университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q83259|Югары нормаль мәктәбе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-01-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2546
| ''[[:d:Q23071614|Marek Burnat]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11713161|Institute of Fundamental Technological Research, Polish Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-05-28
| [[Краков]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-12-19
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2547
| [[София Авижанская|Авижанская София Александровна]]
| 
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-01-11&lt;br/&gt;2014-01-20
| [[Бостон]]
|-
| style='text-align:right'| 2548
| ''[[:d:Q23308569|Boris Shifrin]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4398078|Россия культурология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-09-20
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2549
| ''[[:d:Q23371111|Anatoly Yakovlev]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-05-04
| 
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-04-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 2550
| ''[[:d:Q23645127|Taivo Arak]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-11-02
| [[Таллинн]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-10-17
| [[Стокгольм]]
|-
| style='text-align:right'| 2551
| ''[[:d:Q23652673|Andrey Zaytsev]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-09-15
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2552
| ''[[:d:Q23652725|Boris Skubenko]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-02-08
| [[Луганск]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-07-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 2553
| ''[[:d:Q23655442|Vadim Verkhovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873-11-12
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-06
| 
|-
| style='text-align:right'| 2554
| ''[[:d:Q23656707|Νικολάι Σμίτ]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-05-19
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2555
| ''[[:d:Q23658920|Alexander Sokolov]]''
| 
| ''[[:d:Q17433421|фәнни журналис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15143191|science communicator]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2556
| ''[[:d:Q23659515|Pyotr Aleksandrovich Shumsky]]''
| 
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16655710|Obruchev Permafrost Institute of the USSR Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201598|Institute of mechanics (MSU)]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-12-31
| [[Нижын]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-01-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2557
| ''[[:d:Q23659630|Anatoliy Ivanovitsj Makoenin]]''
| 
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| [[Гәреч (Кострома өлкәсе)|Гәреч]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| 
|-
| style='text-align:right'| 2558
| ''[[:d:Q23661946|Arno Langenbach]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-10
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-02-11
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 2559
| ''[[:d:Q23675023|Andrey Przhiboro]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q63146541|dipterologist]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-10-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2560
| ''[[:d:Q23692138|Irina Karnaoukhova]]''
| 
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901-11-20
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-06-13&lt;br/&gt;1959-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2561
| ''[[:d:Q23771896|Louis J. Marinelli]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
| ''[[:d:Q27825684|Yes California]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q24908120|California National Party]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6974681|National Organization for Marriage]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6231405|John Edwards presidential campaign, 2004]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-03-28
| [[Баффало]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2562
| ''[[:d:Q24002224|Albert Verchmin]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-01-07
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2563
| [[Александр Чулошников]]
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-08-08
| [[Подолия губернасы|Подолия гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2564
| ''[[:d:Q24009771|Nikolay Adamov]]''
| 
| ''[[:d:Q1113838|климатолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1781198|агроном]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-09-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2565
| ''[[:d:Q24010003|Andreï Bialynitski-Biroulia]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1825&quot; | 1825-08-22
| ''[[:d:Q21129668|Orsha Uyezd]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-11
| 
|-
| style='text-align:right'| 2566
| ''[[:d:Q24010263|Wilhelm (Hristianovič) Lemonius]]''
| 
| [[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1817&quot; | 1817-08-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2567
| ''[[:d:Q24010334|Georgy Gorbachyov]]''
| 
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-09-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-10
| [[Верхнеурал|Верхнеуральск]]
|-
| style='text-align:right'| 2568
| ''[[:d:Q24010622|Irina Sokolova]]''
| 
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2569
| ''[[:d:Q24010738|Меркулов, Игорь Александрович]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-07-16
| 
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-07-04
| 
|-
| style='text-align:right'| 2570
| ''[[:d:Q24010849|N. P. Penkin]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4310662|V. A. Fock Institute of Physics]]''
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-11-27
| [[Торжок]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-04-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2571
| ''[[:d:Q24054958|Blair Ruble]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-12-18
| [[Бикен (Нью-Йорк)]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2572
| ''[[:d:Q24203249|Albert Dryjski]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q137503|Луҗ үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-07-04
| [[Сосновец|Сосноветс]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-08-17
| 
|-
| style='text-align:right'| 2573
| ''[[:d:Q24264065|Seweryn Kapliński]]''
| 
| ''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1826&quot; | 1826
| [[Водзична (Мазовия воеводалыгы)]]
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-03-05
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2574
| ''[[:d:Q24284716|Rita Sapiro Finkler]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q7016630|Newark Beth Israel Medical Center]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5592012|Graduate Hospital]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-11-01
| [[Херсон]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-11-08
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 2575
| ''[[:d:Q24286886|Kostiantyn Stepanov]]''
| 
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''
| ''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-04-19
| 
|-
| style='text-align:right'| 2576
| ''[[:d:Q24350654|Vladimir Rachinsky]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-08-28
| [[Ломжа]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-12-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2577
| ''[[:d:Q24350838|Nikita Domnin]]''
| 
| 
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2578
| ''[[:d:Q24351150|E. Mustangova]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-01-09
| [[Днипро]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-04
| [[Сандармох]]
|-
| style='text-align:right'| 2579
| ''[[:d:Q24351404|Konstantin Georgijevič Trubin]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q18576582|металлург]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879
| 
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-05-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 2580
| ''[[:d:Q24351603|Irina Zolotinkina]]''
| 1993
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4360238|Peterhof Museal Reserve]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15097244|Museum of Political History of Russia]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2581
| ''[[:d:Q24351760|Anatoly Kamensky]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q487596|драматург]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]
| 
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-11-17&lt;br/&gt;1876-11-29
| [[Новочеркасск]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-23
| [[Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| style='text-align:right'| 2582
| ''[[:d:Q24352140|Gennady Leonov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2583
| ''[[:d:Q85682809|Голубовская, Валентина Степановна]]''
| 
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-02-23
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-03-10
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 2584
| ''[[:d:Q85869888|Wacław Malinowski]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1866&quot; | 1866-08-18
| [[Гродно|Һродна]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-03-04
| [[Кобрын]]
|-
| style='text-align:right'| 2585
| ''[[:d:Q85889184|Margarita Nikitina]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4288447|Institute of Earthquake Prediction Theory and Mathematical Geophysics]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2586
| ''[[:d:Q85896911|Nikolai V Rostovskii]]''
| 2010-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2587
| ''[[:d:Q85987783|Иванов, Александр Александрович (винодел)]]''
| 1893
| ''[[:d:Q897317|йөземче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21771805|winemaker]]''
| ''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201441|National Institute of Grape and Wine &quot;Magarach&quot;]]''
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870
| [[Акмәсҗит]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-10-08
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 2588
| ''[[:d:Q85991856|Николай Васильевич Дьяченко]]''
| 1968
| [[галим]]
| ''[[:d:Q23975|Харкау дәүләт мәдәният әкәдимиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-11-01
| ''[[:d:Q4304369|Myrne]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2589
| ''[[:d:Q85996669|Олександр Бєлявський]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1832&quot; | 1832
| [[Смоленск өлкәсе]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 1901
| 
|-
| style='text-align:right'| 2590
| ''[[:d:Q85997639|Zvezdana Angelovska]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-06-12
| [[Өскеп]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2591
| ''[[:d:Q86000897|Alfred Stroem]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| [[Мордино]]
|-
| style='text-align:right'| 2592
| ''[[:d:Q86039279|Tamara Ivanova]]''
| 
| ''[[:d:Q1495660|food critic]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q8246794|блогер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2556193|wine critic]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| 
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2593
| ''[[:d:Q86094808|Keymer-ool Ondar]]''
| 
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| [[Тыва дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-03-15
| ''[[:d:Q19691797|Shemi]]''
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002
| 
|-
| style='text-align:right'| 2594
| ''[[:d:Q86166556|Andrey Dobrovolsky]]''
| 1961
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-05-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-07-16
| 
|-
| style='text-align:right'| 2595
| ''[[:d:Q86280312|Mikhail I Krapivin]]''
| 2016-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2596
| ''[[:d:Q86280314|Olga G Chiryaeva]]''
| 1982
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2597
| ''[[:d:Q86492928|Ilya A Udalov]]''
| 2011
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2598
| ''[[:d:Q86828793|Daria I Kozlova]]''
| 2008-06&lt;br/&gt;2010-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2599
| ''[[:d:Q86833416|Ilya Kolesnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2600
| ''[[:d:Q86840548|Sergey Slizovskiy]]''
| 2004-01-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1434547|Лафборо университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2601
| ''[[:d:Q86846805|Yu V Ostankov]]''
| 2004-12
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2602
| ''[[:d:Q86916515|Marfa Egorikhina]]''
| 2019-05-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4318620|Идел буе тикшеренү медицина университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2603
| ''[[:d:Q87005003|Daria Kalinina]]''
| 2013-07-05
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2604
| ''[[:d:Q87159760|Anna N Dobrotvorskaia]]''
| 2011-06-21
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2605
| ''[[:d:Q87293016|Aleksandra S Kostina]]''
| 2014&lt;br/&gt;2012
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2606
| ''[[:d:Q87304947|Ivan I Ryzhov]]''
| 2017&lt;br/&gt;2013
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2607
| ''[[:d:Q87417542|Ashraf A Darwish]]''
| 2006
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;[[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1364550|Capital University (Egypt)]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2608
| ''[[:d:Q87449233|Nikita G Shiliaev]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2609
| ''[[:d:Q87456322|Yekaterina Borisova]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q23038345|википедияче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2610
| ''[[:d:Q87482453|Evgenia Andreeva-Galanina]]''
| 
| ''[[:d:Q651566|гигиенист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-07-12
| 
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2611
| ''[[:d:Q87520969|Viktor Tchouechov]]''
| 1977
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2005698|Academy of Public Administration]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1985003|Vitebsk State Technological University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q110880423|Інстытут дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4494336|Хабаровск дәүләт икътисад һәм хокук университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-06-07
| [[Полоцк|Полатск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2612
| ''[[:d:Q87527673|Ekaterina Voskresenskaya]]''
| 1989
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2613
| ''[[:d:Q87549133|Oleg Andreev]]''
| 2018-06-07&lt;br/&gt;2003-06-26
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2614
| ''[[:d:Q87655605|Olga Gnedina]]''
| 2015
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2615
| ''[[:d:Q87665299|Petr Fetin]]''
| 2014-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2616
| ''[[:d:Q87685568|Alexander Miroslavov]]''
| 1985-07-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2617
| ''[[:d:Q87727429|Andrey Zyubin]]''
| 2018-06-28
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2618
| ''[[:d:Q87774686|Sergei V Raik]]''
| 2019-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2619
| ''[[:d:Q87805863|Касаткіна Віра Іванівна]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q94469|Көньяк Украина милли мәгарифбелем үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1975276|Әдис икътисад үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-10-02
| [[Сарытау]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2620
| ''[[:d:Q87830197|Anastasia Ivanova]]''
| 
| ''[[:d:Q52899051|biostatistician]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q192334|Чәпел-Һиллдәге Төньяк Каролина университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2621
| ''[[:d:Q87835195|Elena Rudolfovna Isaeva]]''
| 1991-06-28
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2622
| ''[[:d:Q87838656|Alesya Evstratova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2623
| ''[[:d:Q87845535|Anna O Yakimova]]''
| 2011-11-30&lt;br/&gt;2009-06-15
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2624
| ''[[:d:Q87880946|Andrew Korenevsky]]''
| 1994-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2625
| ''[[:d:Q87884993|Mikhail Bisyarin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2626
| ''[[:d:Q88008695|Svetlana N Kostromina]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2627
| ''[[:d:Q88022618|Boris Vaisman]]''
| 1969
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2628
| ''[[:d:Q88055798|Ekaterina Oleneva]]''
| 2014-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2629
| ''[[:d:Q88062714|Anna Turusheva]]''
| 2005-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2630
| ''[[:d:Q88084322|Gyula Király]]''
| 1953
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-01-26
| [[Борш (коммуна)]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-01-17
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 2631
| ''[[:d:Q88085686|Roman Ya Medvedev]]''
| 2014-06-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q838330|Мәдисендәге Висконсин университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1758474|University of Parma]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3803602|Humanitas Research Hospital]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2632
| ''[[:d:Q88221327|Aleksei Kondratev]]''
| 2015-11-25
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2633
| ''[[:d:Q88245953|Igor Evsyukov]]''
| 2013-06-28&lt;br/&gt;2015-06-28
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2634
| ''[[:d:Q88305289|Michael M Krycki]]''
| 2011-07-05
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1932957|University of Opole]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2635
| ''[[:d:Q88383906|Anastasiya V Agafonova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2636
| ''[[:d:Q88426475|Natalia Merkulyeva]]''
| 2003
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2637
| ''[[:d:Q88438914|Elena N Vlasova]]''
| 1982-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2638
| ''[[:d:Q88574276|Alexey A Kolobov]]''
| 2016&lt;br/&gt;2013
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52845571|State Research Institute of Highly Pure Biopreparations]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2639
| ''[[:d:Q88591873|Yuliya S Grigorieva]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2640
| ''[[:d:Q88592978|Olga R Potapova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2641
| ''[[:d:Q88599472|Andrey Garnaev]]''
| 1982-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2642
| ''[[:d:Q88620127|Yana V Russkikh]]''
| 1997-02
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2643
| ''[[:d:Q88639721|Arseniy A Lobov]]''
| 2021-08-31&lt;br/&gt;2017-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2644
| ''[[:d:Q88685341|Irina Belaya]]''
| 2015-07-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2645
| ''[[:d:Q88730732|Darya Kopytova]]''
| 2000-12-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2646
| ''[[:d:Q88770752|Vladislav Lebedko]]''
| 1992
| ''[[:d:Q1900167|психотерапевт]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-05-31
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2647
| ''[[:d:Q88779171|Svetlana Alexeeva]]''
| 2011-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2648
| ''[[:d:Q88781790|Anastasia Yu Gitlina]]''
| 2017-06-28
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2649
| ''[[:d:Q88902546|Yurii M Artem'ev]]''
| 1976
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2650
| ''[[:d:Q88978108|Nashat Faried]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2723670|Ain Shams University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2651
| ''[[:d:Q89008387|Nikita Mikhailov]]''
| 2015-07&lt;br/&gt;2013-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2652
| ''[[:d:Q89020129|Alexander Klyushin]]''
| 2010-02-15&lt;br/&gt;2008-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q314578|Helmholtz-Zentrum Berlin]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15243261|MAX IV]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2653
| ''[[:d:Q89069811|Mariya E Mikhailova]]''
| 2004-06-24
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2654
| ''[[:d:Q89080390|Maria Kuvaldina]]''
| 2010-10-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2655
| ''[[:d:Q89148041|Alexander N Koronatov]]''
| 2018-07-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333705|Технион]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2656
| ''[[:d:Q89189822|Oleksandra Artyushenko]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q12074555|M.G. Kholodny Institute of Botany]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-04-16
| [[Луганск]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-01-17
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2657
| ''[[:d:Q89189826|Ninna Antonovana]]''
| 1951
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q12132913|Tauric Chersonesus National Reserve]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-10-27
| [[Омск]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-09-19
| 
|-
| style='text-align:right'| 2658
| ''[[:d:Q89207204|Dmitry Ivanovich Deineka]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10872101|анатом]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839136|цитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2552072|гистолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-10-14
| ''[[:d:Q1268711|Dykanka]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2659
| ''[[:d:Q89281100|Serafima Teplyakova]]''
| 2018-08-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2660
| ''[[:d:Q89281102|Marina Lebedeva]]''
| 2015&lt;br/&gt;2013
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4127490|All-Russian Research Institute of Agricultural Biotechnology Russian Academy of Agricultural Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2661
| ''[[:d:Q89342015|Oleg Pavlov]]''
| 1985-06-12
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2662
| ''[[:d:Q89394253|S A Smirnova]]''
| 1977-05-12&lt;br/&gt;1973-07-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2663
| ''[[:d:Q89394747|Alexander A Penney]]''
| 2021-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2664
| ''[[:d:Q89394839|Anastasiya Smirnova]]''
| 2020-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2665
| ''[[:d:Q89434110|Aleksei K Kasparov]]''
| 1980-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2666
| ''[[:d:Q89445183|Andrej Shevchenko]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q317361|Max Planck Institute of Molecular Cell Biology and Genetics]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-11
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2667
| ''[[:d:Q89508910|Kirill L Muratikov]]''
| 1972-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2668
| ''[[:d:Q89570295|Alesya Mikhailovskaya]]''
| 2013-09-12
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q273638|Парижның сәнәгый физика һәм химия югары мәктәбе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30261347|Institut de Physique de Rennes]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3214477|Laboratory of Solid State Physics]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2669
| ''[[:d:Q89612597|Kira Shalepo]]''
| 1996-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт педиатрия медицина университеты|Санкт-Петербург дәүләт педиатрия медицинасы университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2670
| ''[[:d:Q89613411|Ruslan Kevorkyants]]''
| 1997-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q787360|City University of Hong Kong]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2671
| ''[[:d:Q89667287|Sergey E Pigarev]]''
| 1999-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2672
| ''[[:d:Q89679419|Aleksey Vishnyakov]]''
| 1998-11-18
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2673
| ''[[:d:Q89709167|Vlada Y Shakhnazarova]]''
| 1990
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2674
| ''[[:d:Q89773138|Roman Tikhonov]]''
| 2021-02-19
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q190080|Карнеги — Меллон университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2675
| ''[[:d:Q89908128|Sergey A Niskanen]]''
| 2017-07-04
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4086882|BIOCAD (Russia)]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16655678|Institute of Water Problems of the North]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2676
| ''[[:d:Q89953592|Irina Zakharova]]''
| 1992-06-25
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2677
| ''[[:d:Q89991673|Anna M Chernysheva]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2678
| ''[[:d:Q90020625|Yuriy V Kucheryavykh]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q5061968|Central University of the Caribbean]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2679
| ''[[:d:Q90038460|Anna Gubal]]''
| 2016&lt;br/&gt;2010
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2680
| ''[[:d:Q90185826|Aleksandr V. Semenov]]''
| 1991-07-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q24936111|Ekaterinburg Research Institute of Viral Infections]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2681
| ''[[:d:Q90300471|Oleg Shchepin]]''
| 2016-08-31&lt;br/&gt;2014-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2682
| ''[[:d:Q90313210|Liudmila Saveleva]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2683
| ''[[:d:Q90328307|Ilya Eliseyev]]''
| 2018-07-25
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2684
| ''[[:d:Q90333542|Xiaowen Ji]]''
| 2018-07-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q683580|Нәнҗиң университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2685
| ''[[:d:Q90433605|Vladimir Zarubaev]]''
| 1988-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2686
| ''[[:d:Q90452005|Igor Vladimirovich Obraztsov]]''
| 
| ''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2837942|аллерголог]]''
| ''[[:d:Q21638293|National Medical Research Center of Coloproctology named after A. N. Ryzhikh]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4481780|National Medical Research Center of Pediatric Hematology, Oncology and Immunology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2120867|Rambam Health Care Campus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30260654|Russian Children's Clinical Hospital]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2687
| ''[[:d:Q90588625|Elena S Lebedeva]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2688
| ''[[:d:Q90604745|Julia O Strelnikova]]''
| 2016-07-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2689
| ''[[:d:Q90608937|Mikhail Guzeev]]''
| 2010-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2690
| ''[[:d:Q90631926|Yury Malovichko]]''
| 2018-07-04
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2691
| ''[[:d:Q90686268|Oleg A Kuchur]]''
| 2015-07-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q52845571|State Research Institute of Highly Pure Biopreparations]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2692
| ''[[:d:Q90687847|Iya Kiknadze]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930
| [[Төмән]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017
| 
|-
| style='text-align:right'| 2693
| ''[[:d:Q90756879|Elena Alekseenkova]]''
| 2020&lt;br/&gt;2018
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2694
| ''[[:d:Q90863875|Mikhail A Langovoy]]''
| 2001
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q470438|Physikalisch-Technische Bundesanstalt]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q45134019|Bell Labs, Alcaltel-Lucent]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1287942|Макс Планк фәһми систимнар институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1912104|Max Planck Institute for Biological Cybernetics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q280824|Eindhoven University of Technology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2695
| ''[[:d:Q91037131|Evgenii Sorokin]]''
| 2005
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2696
| ''[[:d:Q91048117|Maria E Cherkasova]]''
| 2014&lt;br/&gt;2012
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263709|Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясенең Бөтенроссия авыл хуҗалыгы микробиологиясе фәнни тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2697
| ''[[:d:Q91108440|Baeth Al-Rawashdeh]]''
| 1996
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q610253|University of Jordan]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2698
| ''[[:d:Q91210368|Galina Matveeva]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2699
| ''[[:d:Q91268967|Alexandra Belodedova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2700
| ''[[:d:Q91286971|Evdokia Bogdanova]]''
| 2014
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2701
| ''[[:d:Q91474893|Anton Bannykh]]''
| 2018-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Мичиган университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2702
| ''[[:d:Q91478724|Dmitry A Krapivin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2703
| ''[[:d:Q91486713|Varvara M Prokacheva]]''
| 2017-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2704
| ''[[:d:Q91548515|Illia Krasnou]]''
| 2008-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2705
| ''[[:d:Q91554625|Iaroslav A Mogunov]]''
| 2015
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2706
| ''[[:d:Q91577441|Vasilii Dubrovin]]''
| 2015-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q835883|Leibniz Institute for Solid State and Materials Research]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2707
| ''[[:d:Q91595585|Mohamed Frikha]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q540341|University of Sfax]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3070702|King Faisal University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2708
| ''[[:d:Q91746107|Ivan M Kislyakov]]''
| 2004-05-20&lt;br/&gt;1998-01-21&lt;br/&gt;1995-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q30259638|Shanghai Institute of Optics and Fine Mechanics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2709
| ''[[:d:Q91766120|Andrey Belyaev]]''
| 2015-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q685557|Technical University of Dortmund]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2710
| ''[[:d:Q91816395|Daniel Kachkin]]''
| 2021-08
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2711
| ''[[:d:Q91816399|Aleksandr A Rubel]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2712
| ''[[:d:Q91866696|Marianna A Shubov]]''
| 1985
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q1423756|Texas Tech University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q49207|University of New Hampshire]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2713
| ''[[:d:Q91881048|Vanya Barseghyan]]''
| 1988
| ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-04-20
| [[Суговушан (Тәртәр)]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2714
| ''[[:d:Q91989586|Sofia Denisova]]''
| 2019-06&lt;br/&gt;2017-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2715
| ''[[:d:Q92007382|Eugenia L Harbachova]]''
| 2014-06-16&lt;br/&gt;2012-06-12
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2716
| ''[[:d:Q92034770|Alexandra Ya Rak]]''
| 2016
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52845571|State Research Institute of Highly Pure Biopreparations]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2717
| ''[[:d:Q92047740|Tatyana Rogoza]]''
| 2010
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2718
| ''[[:d:Q92154535|Konstantin V Deriabin]]''
| 2022-05-25
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2719
| ''[[:d:Q92244104|Dmitrii Antuganov]]''
| 2014-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4398103|Russian Scientific Center of Radiology and Surgical Technologies]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2720
| ''[[:d:Q92256848|Ekaterina Salimova]]''
| 1993-06-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q598841|Monash University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q695267|Аурупа молекуляр биология тәҗрибәханәсе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q530700|Institut suisse de recherche expérimentale sur le cancer]]''&lt;br/&gt;[[Берн университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2721
| ''[[:d:Q92348874|Artem Tarasov]]''
| 2015-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q695267|Аурупа молекуляр биология тәҗрибәханәсе]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2722
| ''[[:d:Q92355627|Nikolai Karpov]]''
| 2014-07-20
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2723
| ''[[:d:Q92358524|Inna Zorina]]''
| 2014-08-01&lt;br/&gt;2012-08-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2724
| ''[[:d:Q92376822|Maria A Panaeva]]''
| 2022-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2725
| ''[[:d:Q92432822|Alsu F Saifitdinova]]''
| 1994-07-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2726
| ''[[:d:Q92445349|Olga Deyneka]]''
| 1982-12-01&lt;br/&gt;1975-05-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2727
| ''[[:d:Q92579005|Nikolai V Mushnikov]]''
| 2011-12-16
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1326975|Вайоминг университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2728
| ''[[:d:Q92982933|Nikolai Vavilov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2729
| ''[[:d:Q93079513|Zhargalma Dandarova Robert]]''
| 1999-12
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2730
| ''[[:d:Q93174378|Anastasia Nechaeva]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4407737|Санкт-Петербург психоневрология фәнни тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2731
| ''[[:d:Q93177047|Iuliia An]]''
| 2019-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2732
| ''[[:d:Q93241856|Bohdan Dziemidok]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933
| [[Слоним]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-08-09
| 
|-
| style='text-align:right'| 2733
| ''[[:d:Q93386639|Thomas Mikosch]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-09-21
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2734
| ''[[:d:Q93429972|Burglind Jöricke]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-10-24
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2735
| ''[[:d:Q93681404|Donat Vladimirovich Naumov]]''
| 
| ''[[:d:Q5137366|cnidariologist]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-02-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2736
| ''[[:d:Q94355546|Nadezhda Grigorʹeva]]''
| 1998-06
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2737
| ''[[:d:Q94555962|Anastasia Musorina]]''
| 2002-12-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2738
| ''[[:d:Q94555964|Galina Poljanskaya]]''
| 1966
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2739
| ''[[:d:Q94583373|Larisa Leonova]]''
| 1983
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2740
| ''[[:d:Q94691835|Подолєва Олена Євгенівна]]''
| 
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1075179|honorary consul]]''
| ''[[:d:Q4166273|Donetsk High Military Political School of Engineering and Communication Forces]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4314795|Украина Президенты каршындагы Милли дәүләт идарәсе академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12162056|Cambra de Comerç i Indústria d'Ucraïna]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-09-17
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2741
| ''[[:d:Q94953957|Dmitry Leshchenko]]''
| 1902
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| ''[[:d:Q753932|Izvestia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-10-25
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2742
| ''[[:d:Q95108200|Ľubica Gabrišková]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-07-04
| [[Братислава]]
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-02-12
| ''[[:d:Q123300518|hospic svatého Štěpána]]''
|-
| style='text-align:right'| 2743
| ''[[:d:Q95212154|Ekaterina Makhotina]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2744
| ''[[:d:Q95306606|Mishel R Markovski]]''
| 2022-06-14&lt;br/&gt;2020-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2745
| ''[[:d:Q95312037|Werner Scheltjens]]''
| 2000-07-15
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q707272|University of Bamberg]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q850730|Гронинген университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10159|École Normale Supérieure de Lyon]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q273536|Paris School of Economics]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2746
| ''[[:d:Q95519423|Nikolay Sergeyevich Krylov]]''
| 1941
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-08-10
| [[Устюжна]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-06-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2747
| ''[[:d:Q95729942|Alexey Gryakalov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-03-30
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2748
| ''[[:d:Q95763441|Boris Pittel]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2749
| ''[[:d:Q95941775|Елена Шехова]]''
| 2011-12-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1813751|Лейбниц исемендәге Табигый продуктлар һәм инфекцион процесслары биологиясе фәнни-тикшеренүләре институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2750
| ''[[:d:Q95952723|Irina Zhilinskaya]]''
| 1969
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2751
| ''[[:d:Q95967248|Dmitrii Nesterenko]]''
| 2013-10-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2752
| ''[[:d:Q95978413|Aleksandr Obornev]]''
| 2010
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52842937|Saint-Petersburg Research Institute of Phthisiopulmonology]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2753
| ''[[:d:Q95978599|Natalya Alexandrovna Smirnova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2754
| ''[[:d:Q95980216|Alexey V Donets]]''
| 2017-01-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2755
| ''[[:d:Q95980290|Mohammad Hosseinpour Khanmiri]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2756
| ''[[:d:Q95982871|Natalia Vdovichenko]]''
| 1996-08-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2757
| ''[[:d:Q95985366|Maria P Rychkova]]''
| 1973-07-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2758
| ''[[:d:Q95990548|Elena Bykova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2759
| ''[[:d:Q96043517|Igor R Pozdnyakov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2760
| ''[[:d:Q96052447|Anton Gvozdetsky]]''
| 2019-07-01&lt;br/&gt;2016-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2761
| ''[[:d:Q96063363|Anton Nazarov]]''
| 2012-12-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2762
| ''[[:d:Q96086233|Dana D Abdulkarim]]''
| 2018
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30199003|Almazov Centre]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2763
| ''[[:d:Q96103744|Natalia N Bezborodkina]]''
| 1997
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2764
| ''[[:d:Q96105788|Hicham Zein Eddine]]''
| 
| [[профессор]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| ''[[:d:Q975461|Lebanese University]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-03-15
| ''[[:d:Q12198618|Botme]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2765
| ''[[:d:Q96114264|Mohammad Al Farroukh]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2766
| ''[[:d:Q96141706|Elina Bychkova]]''
| 2009-05-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2767
| ''[[:d:Q96173462|Anastasiia Shcherbitskaia]]''
| 2012-07-03
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2768
| ''[[:d:Q96181314|Mikhail Mikhailovich Kiselev]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2769
| ''[[:d:Q96192812|Olga Lyubashina]]''
| 1991-06-19
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2770
| ''[[:d:Q96196574|Valentina Simonova]]''
| 2016&lt;br/&gt;2014
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2771
| ''[[:d:Q96206933|Maria Arepeva]]''
| 2009-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q8064462|Zagreb Holding]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2772
| ''[[:d:Q96211425|Jerzy Sokołow]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-02-11
| [[Днипро]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-12-11
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2773
| ''[[:d:Q96220286|Mariia A Bauman]]''
| 2011-06-20
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q590643|Маями үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q895457|Bowling Green State University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2774
| ''[[:d:Q96252001|Sergey V Chermnykh]]''
| 1984-05-31&lt;br/&gt;1987-12-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2775
| ''[[:d:Q96259649|Antoni Stachowski]]''
| 
| ''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1835&quot; | 1835
| [[Могилев губернасы|Мәгилү гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-05-07
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2776
| ''[[:d:Q96276490|Tatiana Ivkovich]]''
| 2016-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2777
| ''[[:d:Q96280182|Mikhail N Polyanskiy]]''
| 2000-02-29&lt;br/&gt;1997-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q585777|Brookhaven National Laboratory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21120876|Samsung SDI]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2778
| ''[[:d:Q96436884|Mikhail Konashev]]''
| 1977
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2779
| ''[[:d:Q96471872|Eugenii Shustin]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[профессор]]
| ''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-08-15
| [[Калининград]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2780
| ''[[:d:Q96474258|Boris Vasilyevich Moiseev]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-24
| [[Луга]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2781
| ''[[:d:Q96695260|Aleksandr Sergeyenkov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-06-28
| [[Рославль]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2782
| ''[[:d:Q96742721|Viktor Talanov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2783
| ''[[:d:Q24352477|Daniel Orlov]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-07-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2784
| ''[[:d:Q24565882|Aleksandr Pavlovich Volodin]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-11-14
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-07-06
| 
|-
| style='text-align:right'| 2785
| ''[[:d:Q24835248|白嗣宏]]''
| 
| [[язучы]]
| ''[[:d:Q545540|Anhui University]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-17
| ''[[:d:Q1198819|Lingbao City]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2786
| ''[[:d:Q24846461|Aleksandr Kirichenko]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-09-09
| [[Бердянск]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2787
| ''[[:d:Q25367946|Sergey A. Karpov]]''
| 1978-06-01
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12358881|альголог]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2788
| ''[[:d:Q25385025|Georgy Urushadze]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-05-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2789
| ''[[:d:Q25390637|Valeriy Vasilevitsj Ribin]]''
| 
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-05-04
| [[Бялысток|Белосток]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2790
| ''[[:d:Q25390938|Boris Stegmann]]''
| 
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201423|Ivan Dmitrievich Papanin  Institute of Biology of Inland Waters]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-12-13
| [[Псков]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2791
| ''[[:d:Q25440989|Andrey Bulakh]]''
| 
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-03-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2792
| ''[[:d:Q25441920|Yakov Shifrin]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1980701|Харьков илкүләм радиоэлектроника университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-04-20
| [[Мсцислав]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-08-06
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 2793
| ''[[:d:Q25487052|Ivan T︠S︡vetkov]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-10-15
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020
| 
|-
| style='text-align:right'| 2794
| ''[[:d:Q25578336|Карабаев Султан Өскөнович]]''
| 1976
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q37868118|дәрәслекләр авторы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-04-09
| [[Талас]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2795
| ''[[:d:Q25680893|Гагарин Юрий Васильевич]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-09-15
| ''[[:d:Q4114728|Воздвиженье (Соколан кӀошт)]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-01-17
| 
|-
| style='text-align:right'| 2796
| ''[[:d:Q25680976|Valery Markov]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4516946|Федерация Советы әгъзасы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q83307|министр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-07-11
| [[Кослан]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2797
| ''[[:d:Q25939008|Ivan Bychkov]]''
| 
| ''[[:d:Q26709887|археограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2798
| ''[[:d:Q25999517|Yulia Gel]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2732142|статистик]]''
| ''[[:d:Q1781394|Дәластагы Техас университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1049470|Ватерлоо университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2799
| ''[[:d:Q25999578|Anatoly Olesievich Slisenko]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4407710|Питырбур информатика һәм автоматлаштыру институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q661056|University of Poitiers]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q980688|Paris 12 University]]''&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-08-15
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2800
| ''[[:d:Q26243693|Marina Nikolaevna Meyer]]''
| 1951
| ''[[:d:Q16831394|териолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1907198|таксанамис]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-01-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2801
| ''[[:d:Q26243757|Anatoliy Dmitrievitsj Kamegoelov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-10-17
| [[Смоленск]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2802
| ''[[:d:Q26244598|Mikhail Kurman]]''
| 
| ''[[:d:Q12360779|демограф]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-06-20
| [[Лепель|Лепел]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-07-04
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 2803
| ''[[:d:Q26255531|Vladimir Sirenko]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| [[Полтава]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2804
| ''[[:d:Q26255782|Gennady Stolyarov]]''
| 
| [[галим]]
| [[Математика Институты (Беларусь Милли Фәннәр Академиясе)]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q57016794|Computer Research Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-10-24
| [[Вольск]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-01-03
| [[Дортмунд]]
|-
| style='text-align:right'| 2805
| ''[[:d:Q26295086|Ратнер, Александр Петрович]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| 
|-
| style='text-align:right'| 2806
| ''[[:d:Q26420089|Vadim Levental]]''
| 
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-10-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2807
| ''[[:d:Q26501161|Andrѐy V. Sinitsyn]]''
| 1961
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2808
| ''[[:d:Q26769402|Щепкин, Герман Яковлевич]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1794356|&quot;Курчатов институты&quot; илкүләм тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-11-06
| [[Саткы|Чаткы]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-01-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2809
| ''[[:d:Q26769453|Vera Stein]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-05-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-09-23
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 2810
| ''[[:d:Q26776802|Aleksandr Aleksandrovitsj Makarenja]]''
| 1953
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1540876|Санкт-Петербург дәүләт кино һәм телевидение университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13419575|Төмән дәүләт университетының Дмитрий Иванович Менделеев исемендәге Тубыл педагогика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q96976296|Төмән өлкәсе дәүләт төбәк мәгарифен үстерү институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4397941|Россия мәгариф академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2811
| ''[[:d:Q26897734|Віктар Дзмітрыевіч Фесак]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-07-25
| ''[[:d:Q2473601|Sribne]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2812
| [[Клим Жуков]]
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3332711|медиевист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q657069|тарихи реконструкция]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q108710667|speculative fiction author]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4400558|Фёдор Михайлович Достоевский исемендәге Рус христиан гуманитар академия]]''
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-03-29
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2813
| ''[[:d:Q27002639|Levon Bashinjaghyan]]''
| 1916
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-10-11
| 
|-
| style='text-align:right'| 2814
| ''[[:d:Q27043297|Алена Якаўлеўна Ленсу]]''
| 1940
| 
| ''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005
| 
|-
| style='text-align:right'| 2815
| ''[[:d:Q27147141|Herman Sinitzyn]]''
| 
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-02-01
| [[Кишинёв]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-06-25
| [[Лос-Анджелес]]
|-
| style='text-align:right'| 2816
| ''[[:d:Q27149923|Margarit Khachikyan]]''
| 1972
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q21468837|Institute of Oriental Studies of Armenia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-02-25
| [[Ереван]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2817
| ''[[:d:Q27257178|Jürgen Roßmann]]''
| 1983
| [[математик]]
| ''[[:d:Q159895|Росток университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-10-29
| [[Нойштрелиц]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2818
| ''[[:d:Q27523665|Igor Blechzin]]''
| 
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2819
| ''[[:d:Q27663740|Yuri Doykov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-07-20
| [[Архангельск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2820
| ''[[:d:Q27709643|Tasia Maximova Stadnichenko]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16335312|геохимик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q193755|АКШ Геология хезмәте]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2093794|Vassar College]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-10-09
| ''[[:d:Q4428633|Solone Ozero]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-11-26
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 2821
| ''[[:d:Q27797128|Eupraxija Gurjanova]]''
| 1924
| ''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-01-12
| [[Череповец]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2822
| [[Степан Данилов]]
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4314989|П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4310661|Scientific Research Institute of Applied Chemistry]]''&lt;br/&gt;[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-12-26
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-02-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2823
| ''[[:d:Q27919229|Nikolai Poletika]]''
| 1924
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407700|Санкт-Петербург дәүләт гражданнар авиациясе университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-04-17
| [[Канатып]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-03-25
| [[Иерусалим|Котдус]]
|-
| style='text-align:right'| 2824
| ''[[:d:Q27920990|Shun'ichi Ono]]''
| 1917
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q336264|Киото университеты]]''&lt;br/&gt;[[Токио университеты]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-05-01
| [[Kioto|Кьото]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-05-21
| [[Тиёда (махсус район)]]
|-
| style='text-align:right'| 2825
| ''[[:d:Q27923942|Vladimir Demyansky]]''
| 
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1846&quot; | 1846-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2826
| ''[[:d:Q28007501|Борис Зубарев]]''
| 1901
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]&lt;br/&gt;[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q58683208|Saint-Petersburg Electrotechnical Institute]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-07-15
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 2827
| ''[[:d:Q28008171|Valentin Lopatin]]''
| 1931
| ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3743777|сазлыклар белеме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q18408466|Institute of Marine Geology and Geophysics FEB RAS]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16655670|Institute of Biology of KarRC RAS]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-08-10
| ''[[:d:Q28071291|Lopatiha]]''
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-04-21
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 2828
| ''[[:d:Q28008200|Gennady Baryshnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2829
| ''[[:d:Q28008548|Գևորգ Գրիգորյան Եվանգուլյան]]''
| 
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1843&quot; | 1843
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-09-11
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 2830
| ''[[:d:Q28058925|Liza Boeva]]''
| 
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''
| ''[[:d:Q370968|New Bulgarian University]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-08-22
| [[Sofiä|София]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2831
| ''[[:d:Q28099765|Sasha Filipenko]]''
| 2009
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q155172|TV Rain]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1474706|RTVI]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-07-12
| [[Минск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2832
| ''[[:d:Q28198199|Иван Стоянов]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-12-28
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-30
| 
|-
| style='text-align:right'| 2833
| ''[[:d:Q28318660|Леонид Леонидович Беклешов]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| ''[[:d:Q4339039|Ostrovsky Uyezd]]''
| No/unknown value
| ''[[:d:Q243610|Украин Халык Республикасы]]''
|-
| style='text-align:right'| 2834
| ''[[:d:Q28355691|Stanisław Ostrowski]]''
| 
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-11-22
| 
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-07-02
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 2835
| ''[[:d:Q28357460|Кирпичников Пётр Иванович]]''
| 
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903
| [[Семёнов (шәһәр)]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2836
| ''[[:d:Q28357521|Rem Blum]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-10-02
| [[Могилёв]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-06-01
| [[Тарту]]
|-
| style='text-align:right'| 2837
| ''[[:d:Q28357559|Филиппов Михаил Георгиевич]]''
| 
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855
| 
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-05-01
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2838
| ''[[:d:Q28357602|Timofey Raynov]]''
| 
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы  һәм техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-07-31
| [[Бессарабия]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2839
| ''[[:d:Q28358453|Bela Moiseevna Prilezjaeva-Barskaja]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-11-30
| [[Переяслав]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2840
| ''[[:d:Q28359032|Anton Nemilov]]''
| 1902
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2552072|гистолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q472795|VASKhNIL]]''
| data-sort-value=&quot;1879&quot; | 1879-06-08
| [[Орёл]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2841
| ''[[:d:Q28359042|Erdemto Rintsjinovitsj Rigdilon]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4239244|Красноярск дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q650999|Краснаяр өлкәне өйрәнү мөзәе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''&lt;br/&gt;[[Иркутск дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-10-10
| ''[[:d:Q21103727|Kusoty]]''
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-04-24
| [[Иркутск]]
|-
| style='text-align:right'| 2842
| ''[[:d:Q28359242|Alexander Georgijewitsch Russkich]]''
| 
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-10-09
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2843
| ''[[:d:Q28359307|Pyotr Makarov]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-10-18
| [[Смоленск өлкәсе]]&lt;br/&gt;[[Лиепая]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| ''[[:d:Q1026062|Гурзуф]]''
|-
| style='text-align:right'| 2844
| ''[[:d:Q28497335|Kirill V. Galaktionov]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| ''[[:d:Q4308104|Murmansk Marine Biological Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2845
| [[Михаил Глубоковский]]
| 
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-20
| [[Смоленск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2846
| ''[[:d:Q28498009|Boris Yershov]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2847
| ''[[:d:Q28498219|Elena Klepikova]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-02-25
| [[Кострома]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2848
| ''[[:d:Q28498476|David Vakhtangovich Kutaliya]]''
| 
| [[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-02-06
| [[Сухум]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2849
| ''[[:d:Q28499972|Васіль Нарбут]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1871&quot; | 1871-05-08
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| 
|-
| style='text-align:right'| 2850
| ''[[:d:Q28500050|Alexander Nekrasov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-06-20
| [[Северодвинск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2851
| ''[[:d:Q28500661|Михаил Давидович Тер-Аванесян]]''
| 
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| ''[[:d:Q4201437|РФА Биохимия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-10-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2852
| ''[[:d:Q28500739|Vladimir Fyodorov]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-06-26
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2853
| ''[[:d:Q28500798|Vladislav Vilgelmovich Khlebovich]]''
| 1954
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-27
| [[Воронеж]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-02-23
| 
|-
| style='text-align:right'| 2854
| ''[[:d:Q28665048|Ворожцов, Александр Петрович]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-12-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-10-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2855
| ''[[:d:Q28665673|Nikolay Matsuev]]''
| 
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-02-04
| ''[[:d:Q4088243|Blystova]]''
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-08-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2856
| ''[[:d:Q28701627|Турчаковский Климент Иванович]]''
| 
| [[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q28598846|Ришелье гимназиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1847&quot; | 1847
| ''[[:d:Q4528426|Shchasnivka]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-01-09
| [[Острогожск]]
|-
| style='text-align:right'| 2857
| ''[[:d:Q28701902|Пашков Владимир Васильевич]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-12-14
| [[Диңгез буе крае]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2858
| [[Алла Щербо]]
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4111610|Vinnytsia State Pedagogical University]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-22
| [[Винница]]
|-
| style='text-align:right'| 2859
| ''[[:d:Q28703151|Соловйов Михаил Петрович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2860
| ''[[:d:Q28703355|Ивакин, Алексей Аркадиевич]]''
| 1959
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4314963|National University “Odesa Law Academy”]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-06-25
| [[Саткы|Чаткы]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-02-17
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 2861
| ''[[:d:Q28735346|Тамара Ивановна Орнатская]]''
| 1959
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28255863|текстолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-05-18
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-04-07
| 
|-
| style='text-align:right'| 2862
| ''[[:d:Q28758053|Boris Aleksandrovich Moiseev]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-03-31
| ''[[:d:Q3882808|Oparino]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2863
| ''[[:d:Q28787980|Igor Zaslavski]]''
| 
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11202952|computer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q56827203|information technology instructor]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-10-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-10-14
| 
|-
| style='text-align:right'| 2864
| ''[[:d:Q28854974|Olga Ivanova]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2865
| ''[[:d:Q28874218|Пётр Васильевич Залесский]]''
| 
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2516866|нәшир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1831&quot; | 1831
| 
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-12-19
| 
|-
| style='text-align:right'| 2866
| ''[[:d:Q29054757|Dennis Lavrov]]''
| 
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q1136919|Айова штаты университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 20th century
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2867
| ''[[:d:Q29261497|Evgenia Iaroslavskaia-Markon]]''
| 
| ''[[:d:Q12359071|анархист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-05-14
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-06-20
| ''[[:d:Q205711|Соловки утраулары]]''
|-
| style='text-align:right'| 2868
| ''[[:d:Q29277030|Alfons Aleksander Koziełł-Poklewski]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-07-04
| [[Талица (шәһәр)]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-11-09
| ''[[:d:Q2074422|Iver]]''
|-
| style='text-align:right'| 2869
| ''[[:d:Q29358670|Elsa M. Bonstedt-Kupletskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| ''[[:d:Q4201470|РФА Руда чыганаклары геологиясе, петрография, минералогия һәм геохимия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-10-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-07-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2870
| ''[[:d:Q29358759|Lyudmila Galenskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-10-01
| [[Витебск]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-10-27
| 
|-
| style='text-align:right'| 2871
| ''[[:d:Q29359080|Georgiy Konstantinovitsj Krizjitskiy]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2872
| ''[[:d:Q29359651|Ljudmila Pavlovna Filaretova]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-10-02
| [[Ленинград өлкәсе]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2873
| ''[[:d:Q29359657|Igor Fomin]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-04-01
| [[Мурманск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2874
| ''[[:d:Q29368495|Eugenia Malinnikova]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q314536|Норвегия табигый һәм техник фәннәр университеты]]''&lt;br/&gt;[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2875
| ''[[:d:Q29368505|Aleksandr Logunov]]''
| 2012
| [[математик]]
| ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]''&lt;br/&gt;[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-12-05
| [[Пермь]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2876
| ''[[:d:Q29387753|Aleksandra Kuznetsova]]''
| 
| [[җырчы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-07-19
| [[Кинешма|Киңәшмә]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2877
| ''[[:d:Q29419755|Aleksander Monakov]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1257946|Tallinn University]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| [[Таллинн]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2878
| ''[[:d:Q29466014|Nikolay Danilov]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-07-23
| [[Пермь губернасы]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-04-18
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 2879
| ''[[:d:Q29528646|Leonid Frankfurt]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2880
| ''[[:d:Q29641131|Dimitar Nankinov]]''
| 
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q1003730|Bulgarian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-09-05
| [[Триводици]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-07-24
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 2881
| ''[[:d:Q29864945|Aleksandr Vasilevsky]]''
| 
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-04-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2882
| ''[[:d:Q29865178|Василий Андреевич Ключарёв]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-04-28
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2883
| ''[[:d:Q96949671|Andrey Bakulin]]''
| 1996-12-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q679322|Saudi Aramco]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2884
| ''[[:d:Q96951728|Allan Phillip Mustard]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2885
| ''[[:d:Q96953484|Antonina A Kiseleva]]''
| 2013-07-03
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2886
| ''[[:d:Q96973272|Михаил Артёмович Фельдман]]''
| 
| [[шагыйрь]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-01-09
| [[Каменка (Пинзә өлкәсе)|Каменка]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-08-16
| ''[[:d:Q4242641|Aurora train disaster]]''
|-
| style='text-align:right'| 2887
| ''[[:d:Q97007739|Pyotr Nilovich Tarasenkov]]''
| 1954
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4351497|Академик Дмитрий Николаевич Прянишников исемендәге Пермь дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4351496|Академик Е. А. Вагнер исемендәге Пермь дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-01-12
| ''[[:d:Q4322292|Новая Рудня (Хіславіцкі раён)]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-02-13
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 2888
| ''[[:d:Q97074189|Liza Prentice]]''
| 2013-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q27265|Зальцбург үнивирситите]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2889
| ''[[:d:Q97136939|Zinaida Kulczycka-Gorizdro]]''
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q35380338|гидрогеолог]]''
| ''[[:d:Q1954543|Museum of the Earth of Polish Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-08-05
| [[Ташкент]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-04-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 2890
| ''[[:d:Q97166631|Roman Zbigniew Lewicki]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q1613719|Maria Curie-Skłodowska University]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2891
| [[Татьяна Гинецинская]]
| 
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-12-24
| [[Вологда]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-09-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2892
| ''[[:d:Q97174722|Куніцин Олексій Васильович]]''
| 1834
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1807&quot; | 1807
| 
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-02-07
| 
|-
| style='text-align:right'| 2893
| ''[[:d:Q97181415|Матора, Иван Максимович]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-03-14
| ''[[:d:Q1997033|Semenivka Raion]]''
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-06
| 
|-
| style='text-align:right'| 2894
| ''[[:d:Q97204392|Афанасьев, Владимир Георгиевич]]''
| 
| 
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-10-05
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2895
| ''[[:d:Q97209813|Арапова, Татьяна Борисовна]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-11-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2896
| ''[[:d:Q97210058|Anatoly Vaskov]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-09-15
| ''[[:d:Q2545989|Brasovsky District]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2897
| ''[[:d:Q97213637|August Marland]]''
| 
| ''[[:d:Q126368762|agricultural scientist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3746192|phytopathologist]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-05-13
| [[Нарва]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-03-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2898
| ''[[:d:Q97276945|Левченко, Елена Васильевна]]''
| 
| 
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| ''[[:d:Q1653028|Lebedyansky District]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2899
| ''[[:d:Q97280298|Пахомова, Надежда Викторовна]]''
| 
| 
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2900
| ''[[:d:Q97314782|Vasily Kuleshov]]''
| 
| ''[[:d:Q4991371|солдат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1895&quot; | 1895-03-02
| ''[[:d:Q24684785|Истобное]]''
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| [[Бөре (шәһәр)|Бөре]]
|-
| style='text-align:right'| 2901
| ''[[:d:Q97315459|Boris Vladimirovich Sukachev]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-07-12
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-14
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 2902
| ''[[:d:Q97315673|Нейхардт, Александра Александровна]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-08-01
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-04-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2903
| ''[[:d:Q97316020|Студенецкая, Евгения Николаевна]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-04-06
| [[Вологда]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-11-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2904
| ''[[:d:Q97352734|Svetlana Aleksandrovna Gerasimova]]''
| 1973
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4453262|Tver City Museum]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| ''[[:d:Q1970038|Selizharovo]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2905
| ''[[:d:Q97575531|Natalʹi︠a︡ Vitalʹevna Kozlovskai︠a︡]]''
| 1950
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q17043284|V. F. Kuprevich Institute of Experimental Botany]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-06-30&lt;br/&gt;1991
| 
|-
| style='text-align:right'| 2906
| ''[[:d:Q97666460|Valeriy Myrskiy]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q2010547|Professional Football League of Ukraine]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4229126|Komanda]]''&lt;br/&gt;[[Dinamo Kiev futbol taqımı|Дынамо]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-12-18
| [[Киев]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-08-25
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 2907
| ''[[:d:Q97677851|Elena A Andreeva]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201632|Vavilov Institute of General Genetics]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2908
| ''[[:d:Q97680908|Valeri Khartanovich]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Кунсткамера]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2909
| ''[[:d:Q97897677|Daria A Malygina]]''
| 2019-06&lt;br/&gt;2017-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2910
| ''[[:d:Q98034086|Oswaldo Lezama]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| [[Букараманга]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2911
| ''[[:d:Q98069803|Сусанна Міхайлаўна Самбук]]''
| 1949
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q15097244|Museum of Political History of Russia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201526|Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-06-15
| 
|-
| style='text-align:right'| 2912
| ''[[:d:Q98087871|Уладзілен Аляксандравіч Кузняцоў]]''
| 1955
| 
| ''[[:d:Q63188585|Беларускі навукова-даследчы геолагаразведачны інстытут]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17043277|Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of Belarus]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-02-20
| [[Псков]]
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-01-31
| 
|-
| style='text-align:right'| 2913
| ''[[:d:Q98094065|Boris Joffe]]''
| 
| ''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-03-01
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2914
| ''[[:d:Q98174386|Aelita Pervunina]]''
| 1991-05-31
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2915
| ''[[:d:Q98226637|Dmitrii M Nikolaev]]''
| 2015-07-15
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2916
| ''[[:d:Q98228356|Ekaterina Malevanaya]]''
| 2014-04-14
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2917
| ''[[:d:Q98389147|Ivan Alekseev]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2918
| ''[[:d:Q98468215|Ekaterina Koshevaya]]''
| 2015&lt;br/&gt;2017
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q50036559|State Scientific Center of the Russian Federation - Federal Medical Biophysical Center named after A.I. Burnazyan]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2919
| [[Григорий Белов]]
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-03-25
| ''[[:d:Q4105396|Вахонькино]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979
| 
|-
| style='text-align:right'| 2920
| [[Александр Карасёв]]
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-06-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 2921
| ''[[:d:Q98669413|Liliya Vlasova]]''
| 
| [[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-05-26
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2922
| ''[[:d:Q98791691|Гольцман, Фёдор Маркович]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-07-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2923
| ''[[:d:Q98950817|Diana A Alaverdian]]''
| 2017
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4145416|City hospital No 40, Saint Petersburg, Russia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3803623|Istituto Italiano di Tecnologia]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2924
| ''[[:d:Q98992116|Вәлиуллин Ринат Риф улы]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-11-29
| [[Салават (шәһәр)|Салават]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2925
| ''[[:d:Q99204525|Elena Borodina]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2926
| ''[[:d:Q99215433|Elena E Pakhomova]]''
| 2017-08
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2927
| ''[[:d:Q99242819|Sergey G Lushnikov]]''
| 1985-03-15
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2928
| ''[[:d:Q99372858|Yuriy Sergeevich Minichev]]''
| 
| ''[[:d:Q16271261|malacologist]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201723|Institute of Systematics and Ecology of Animals]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935
| 
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-07
| 
|-
| style='text-align:right'| 2929
| ''[[:d:Q99412338|Ilya V Smolensky]]''
| 2013-06-18
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q36188|Фрибур университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2930
| ''[[:d:Q99461792|Адамов, Моисей Наумович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2931
| ''[[:d:Q99553535|Anna Malyutina]]''
| 2013-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2932
| ''[[:d:Q99564214|Филоненко, Виктор Иосифович]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12828800|Әҗинияз исемендәге Нөкес дәүләт педагогика институты]]''&lt;br/&gt;[[Х. М. Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты|Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4385796|Пятигорск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-11-19
| [[Тула]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-09-30
| [[Биштау|Пятигорск]]
|-
| style='text-align:right'| 2933
| ''[[:d:Q99605017|Yulia A Nasykhova]]''
| 2008-12
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2934
| ''[[:d:Q99684912|Vlada Baranova]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''&lt;br/&gt;[[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2935
| ''[[:d:Q99756642|Ayya V. Bazai]]''
| 1988
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q16636179|Geological Institute KSC RAS]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2936
| ''[[:d:Q99945300|Isidor Mikhaĭlovich Lurʹe]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-12-03
| [[Минск]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2937
| ''[[:d:Q100255678|Aurélien Mas]]''
| 
| ''[[:d:Q3104508|cultural manager]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2938
| ''[[:d:Q100263973|Boris Ivanovič Koplan]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-07-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-12-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2939
| ''[[:d:Q100271525|Georgy Shvittau]]''
| 1902
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-04-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-11-01
| [[Ярославль]]
|-
| style='text-align:right'| 2940
| ''[[:d:Q100272120|Vladimir Toropygin]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-05-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2941
| ''[[:d:Q100280128|Michael Ginsburg]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1353679|Небраска-Линкольн университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1079140|Блумиңтондагы Индиана үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-09-01&lt;br/&gt;1902-09-01
| 
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-10-18
| 
|-
| style='text-align:right'| 2942
| ''[[:d:Q100360497|Zhanna Vokueva]]''
| 
| ''[[:d:Q12803959|runner]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-01-14
| [[Нарьян-Мар]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2943
| ''[[:d:Q100392917|Elena Nikitina]]''
| 1992-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2944
| ''[[:d:Q100424020|Anastasiia O Kosolapova]]''
| 2020-07-07&lt;br/&gt;2018-07-04
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30263709|Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясенең Бөтенроссия авыл хуҗалыгы микробиологиясе фәнни тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2945
| ''[[:d:Q100736052|Alexander Morin]]''
| 2013
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7369000|Roskamp Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2946
| ''[[:d:Q100883967|Julia Grandi]]''
| 
| ''[[:d:Q488111|порнография актёры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17456111|pornographic film producer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17456089|pornographic film director]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2947
| ''[[:d:Q100909759|Аляксандар Пятровіч Гладкі]]''
| 1939
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3533388|Тверь дәүләт медицина университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909
| [[Ленина (Слуцкий районы)|Ленина]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2948
| ''[[:d:Q101109434|Janina Wurbs]]''
| 
| ''[[:d:Q48282|укучы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| ''[[:d:Q1537723|Moses Mendelssohn Center for European Jewish Studies]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2949
| ''[[:d:Q101113072|Dimitri Bratkin]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-07-15
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2950
| ''[[:d:Q101222143|Ksenia J Zueva]]''
| 2010-12
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2951
| ''[[:d:Q101244265|Мірза Масэсавіч Авакаў]]''
| 1950
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-07-12
| [[Биштау|Пятигорск]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2952
| ''[[:d:Q101244382|Пётр Александрович Фролов]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1828&quot; | 1828
| 
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867-03-29
| 
|-
| style='text-align:right'| 2953
| ''[[:d:Q101274009|Ghamar Mahmoud]]''
| 
| ''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-06-15
| ''[[:d:Q131301|Хомс]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2954
| ''[[:d:Q101385746|Mikhail Y Markovets]]''
| 1988
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-03-28
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2955
| ''[[:d:Q101525364|Зорькин, Вячеслав Алексеевич]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-02-15
| ''[[:d:Q394872|Selizharovsky District]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2956
| ''[[:d:Q101575843|Mariia M Efremova]]''
| 2017
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2957
| ''[[:d:Q102078262|Frieder Kuhnert]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2958
| ''[[:d:Q102087331|Andrei Roiter]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-30
| [[Днипро]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-07-26
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 2959
| ''[[:d:Q102109565|László Czách]]''
| 1955
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| No/unknown value
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-08-18
| 
|-
| style='text-align:right'| 2960
| ''[[:d:Q102112419|Michael Baron]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2732142|статистик]]''
| ''[[:d:Q168000|American University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1781394|Дәластагы Техас университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2961
| ''[[:d:Q102116312|Michael Z. Solomyak]]''
| 1953
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-07-31
| 
|-
| style='text-align:right'| 2962
| ''[[:d:Q102116501|Pavel Petrovich Kargaev]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2963
| ''[[:d:Q102116651|Lev Kapitanski]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q738258|Маями университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q31249|Кәнзас штаты үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2964
| ''[[:d:Q102119199|Leonid Vladimirovich Osipov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2965
| ''[[:d:Q102121407|Evgeny Dantsin]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q2124886|Roosevelt University]]''&lt;br/&gt;[[Уппсала университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q867530|Victoria University of Manchester]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2966
| ''[[:d:Q102121431|Victor Pavlovich Skitovich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2967
| ''[[:d:Q102131069|Alexander D Kazakov]]''
| 2017-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2968
| ''[[:d:Q102137446|Vladimir I. Oliker]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2969
| ''[[:d:Q102137449|Yurii Aleksandrovich Volkov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2970
| ''[[:d:Q102139924|Nikita Alexeev]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q432637|Джордж Вашингтон университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2971
| ''[[:d:Q102150753|Sergei Nefedov]]''
| 1983
| ''[[:d:Q2599593|гирманис]]''
| ''[[:d:Q96732465|Vestnik of Saint Petersburg University Language and Literature]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2972
| ''[[:d:Q102164297|Sergei A. Yuzvinsky]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q766145|Орегон университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2973
| ''[[:d:Q102165605|Mustafa Mazhar Rannen]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2974
| ''[[:d:Q102165606|Valery Borisovich Nevzorov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2975
| ''[[:d:Q102168317|Boris Kharlamov]]''
| 1966
| ''[[:d:Q17305523|optical engineer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201744|Institute for Spectroscopy Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3156887|JDSU]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28222763|VIAVI Solutions]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2976
| ''[[:d:Q102170333|Andrei Aleksandrovich Lodkin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2977
| ''[[:d:Q102171390|Pavel Kurasov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2978
| ''[[:d:Q102179458|Werner Wolf]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2979
| ''[[:d:Q102179910|Boris M. Solomyak]]''
| 1981
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1124657|Bar-Ilan University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q219563|Вашиңтон университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2980
| ''[[:d:Q102181402|Kurt Rosenbaum]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2981
| ''[[:d:Q102181798|Elena Cherkaev]]''
| 1988
| ''[[:d:Q72271334|professor of mathematics]]''
| ''[[:d:Q168515|Юта университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2982
| ''[[:d:Q102188771|Alexei Miasnikov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2983
| ''[[:d:Q29967938|Konstantin Kudryashov]]''
| 1911
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-02-22
| 
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 2984
| ''[[:d:Q29982335|Sergej Zilitinkevich]]''
| 1962
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q3266959|Finnish Meteorological Institute]]''&lt;br/&gt;[[Уппсала университеты]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-02-15
| 
|-
| style='text-align:right'| 2985
| ''[[:d:Q30023851|Susanne Schütz]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 20th century
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2986
| ''[[:d:Q30061655|Alexei Kouprianov]]''
| 1992
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2987
| ''[[:d:Q30075467|Vladimir Vasilevitsj Soroka]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-06-30
| [[Шацк]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-02-06
| [[Сочи]]
|-
| style='text-align:right'| 2988
| ''[[:d:Q30089019|Duysembaev Anuar Ermukhan - uli]]''
| 1975
| [[математик]]
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-01-11
| [[Алматы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2989
| ''[[:d:Q30103845|Fedor Fomin]]''
| 
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-03-16
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2990
| ''[[:d:Q30302809|Адам Бычкоўскі]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| ''[[:d:Q3692317|Tołoczki Małe]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-11-18
| 
|-
| style='text-align:right'| 2991
| ''[[:d:Q30318231|Grigoriĭ Davydovich Verbov]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-06-11
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-06-06
| [[Ленинград өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 2992
| ''[[:d:Q30345921|Valery Mironenko]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201471|Е. М. Сергеев ис. РФА геоэкология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2993
| ''[[:d:Q30346012|Evgeny Lukyanov]]''
| 1974
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2994
| ''[[:d:Q30346022|I. G. Livšic]]''
| 1925
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-05-16
| [[Гродно|Һродна]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-07-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 2995
| ''[[:d:Q30509858|Elena Nassonova]]''
| 1995-05-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2996
| ''[[:d:Q30541322|Alexander Kiselev]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q838330|Мәдисендәге Висконсин университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q842909|Райс университеты]]''&lt;br/&gt;[[Дьюк университеты|Дьюк үнивирситите]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2997
| ''[[:d:Q30644158|Vladimir G. Dubrovskii]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-10-15
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 2998
| ''[[:d:Q30718330|Tatiana Warsher]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-07-01&lt;br/&gt;1880-06-18
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-12-02
| [[Рим]]
|-
| style='text-align:right'| 2999
| ''[[:d:Q30879914|Piotr Mokeïevitch Khatanzeïskiï]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-12-25
| ''[[:d:Q4278315|Malozemel'skaya Tundra]]''
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-11-12
| [[Ярославль]]
|-
| style='text-align:right'| 3000
| ''[[:d:Q30895476|Bolesław Świętorzecki]]''
| 
| [[офицер]]
| 
| data-sort-value=&quot;1831&quot; | 1831
| [[Багушэвичы (Бярэзинский районы)|Багушэвичы]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888
| [[Венеция]]
|-
| style='text-align:right'| 3001
| ''[[:d:Q30957320|Литвин Андрій Сергійович]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-12-18
| [[Славянск-на-Кубани]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3002
| ''[[:d:Q30972234|Фёдор Никифорович Шведов]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-02-14
| ''[[:d:Q889966|Килия]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3003
| ''[[:d:Q30974287|Julia Pevtsova]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q219563|Вашиңтон университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3004
| ''[[:d:Q31292006|Cəfər Quluzadə]]''
| 
| [[галим]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-08-07
| [[Хатынлы]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-14
| 
|-
| style='text-align:right'| 3005
| ''[[:d:Q31301695|Akhundov Shirali]]''
| 
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-03-10
| [[Гирдәни]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-05-23
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 3006
| ''[[:d:Q31827078|Tamara Saveljeva]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| 
| ''[[:d:Q16023541|Utozero]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3007
| ''[[:d:Q32362317|David L‘vovič Lajchtman]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
| ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''&lt;br/&gt;[[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-11-25
| [[Лельчыцы]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-12-02
| 
|-
| style='text-align:right'| 3008
| ''[[:d:Q32389478|Mane Erna Shirinian]]''
| 1975
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26132815|византолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1962291|Ереван лингвистика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q21468837|Institute of Oriental Studies of Armenia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1322278|Матенадаран тикшеренү институты һәм борынгы кулъязмалар саклагычы]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-02-07
| ''[[:d:Q500888|Akhalkalaki]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3009
| ''[[:d:Q34045627|Michael Ruzhansky]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[профессор]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1137665|Гент университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q195668|Кыйралбикә Мария Лундын университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3010
| ''[[:d:Q35023260|Andrew Filev]]''
| 
| ''[[:d:Q4479442|founder]]''&lt;br/&gt;[[эшкуар]]
| ''[[:d:Q7337792|Wrike Inc.]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3011
| ''[[:d:Q36277680|Andrey Dulov]]''
| 1951
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;[[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-10-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-12-15
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 3012
| ''[[:d:Q36504847|A.N. Lavrenko]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-12-17
| [[Каунас]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-06-01
| 
|-
| style='text-align:right'| 3013
| ''[[:d:Q36562611|G.N. Gudkova]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-01-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3014
| ''[[:d:Q36581665|I.E. Brezhnev]]''
| 1930
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902
| 
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| 
|-
| style='text-align:right'| 3015
| ''[[:d:Q36646321|Olga Germanovna Baranova]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Удмурт дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-08-12
| ''[[:d:Q12088275|Большая Уча]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3016
| ''[[:d:Q36654509|David Davidov]]''
| 1950
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-09-01
| [[Sofiä|София]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3017
| ''[[:d:Q36676027|Sofia Alexandrovna Gutsevich]]''
| 1931
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3018
| ''[[:d:Q36698014|Vasily Prinada]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-12-12
| 
|-
| style='text-align:right'| 3019
| ''[[:d:Q37367969|Igor Jouline]]''
| 1988
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q714439|Oak Ridge National Laboratory]]''&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1150105|Теннесси университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6669083|Loma Linda University School of Medicine]]''&lt;br/&gt;[[Оксфорд университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3020
| ''[[:d:Q37372506|Sergey Kuznetsov]]''
| 1997-12-31&lt;br/&gt;1995-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30296228|Institute for Molecular Medicine Finland]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3021
| ''[[:d:Q37612456|Alexey Smirnov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39372574|protistologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-01-16
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3022
| ''[[:d:Q37732550|Naum Il'ich Fel'dman]]''
| 1941
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q19819676|Russian Research Geological Oil Institute]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-11-26
| [[Мелитополь]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-04-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3023
| [[Наталья Зеленкова]]
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-10-13
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 3024
| ''[[:d:Q38320677|Nikolay D. Solovyev]]''
| 2012-11-08
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1137665|Гент университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q58310020|Atlantic Technological University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3025
| ''[[:d:Q39040059|Панков, Юрий Александрович]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-02-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-02-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3026
| ''[[:d:Q39040079|Канстанцін Мікалаевіч Кунцэвіч]]''
| 1977
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1631204|Minsk Innovation University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q29388735|International Institute of Management and Business]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-02-08
| [[Сурнавка]]
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012
| 
|-
| style='text-align:right'| 3027
| ''[[:d:Q39263407|Daniil Sorokin]]''
| 
| ''[[:d:Q15976270|санак тел белемчесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| [[Дармштадт техник университеты]]
| 
| ''[[:d:Q1374274|Otradnoye]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3028
| ''[[:d:Q39385535|Пётр Борисович Бланк]]''
| 
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1821&quot; | 1821-08-13
| ''[[:d:Q4262510|Липецк өязе]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-11-25
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 3029
| ''[[:d:Q39390976|Viktor Pliss]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-02-10
| [[Сыктывкар]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3030
| [[Александр Аринин]]
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q28656883|Уфа дәүләт икътисад һәм сервис университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-11-29
| [[Киев]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3031
| ''[[:d:Q41201621|Sergey Beletsky]]''
| 
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3032
| ''[[:d:Q41530668|Valentina M. Glukhova]]''
| 1952
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-19
| [[Рязань]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-12-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3033
| ''[[:d:Q41562473|Jadwiga Szmidt]]''
| 1916
| ''[[:d:Q937283|pioneer]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q462390|доцент]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q334473|division manager]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-09-08
| [[Луҗ]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3034
| ''[[:d:Q41573994|Aleksandr Chernyshev]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-10-23
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3035
| [[Борис Казаков]]
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-05-05
| [[Ылыч (шәһәр)|Ылыс]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-04-02
| [[Чаллы]]
|-
| style='text-align:right'| 3036
| ''[[:d:Q42115542|Dmitry Bertels]]''
| 
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16832248|иранист]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-08-24&lt;br/&gt;1918
| 
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-09-25
| 
|-
| style='text-align:right'| 3037
| ''[[:d:Q42242196|Maria Anastasina]]''
| 2008-12-06
| ''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''
| ''[[:d:Q30258644|Institute of Biotechnology of the Czech Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7082022|Okinawa Institute of Science and Technology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30296228|Institute for Molecular Medicine Finland]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3038
| ''[[:d:Q42243326|Andrei L. Kholkin]]''
| 1978-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q29671|Авейру университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q110906033|Ecole Polytechnique Federale de Lausanne Lemaitre Lab]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3039
| ''[[:d:Q42315211|Svetlana Galkina]]''
| 1998-12-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3040
| ''[[:d:Q42320490|Igor B Mekhov]]''
| 2003&lt;br/&gt;1999
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Оксфорд университеты]]&lt;br/&gt;[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q109409389|Paris-Saclay University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3041
| ''[[:d:Q42595908|Dmitry Kishkinev]]''
| 2005-12-25
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q790029|Bangor University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q877925|Квинс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1737734|University of Keele]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q795988|University of Guelph]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q597758|University of Oldenburg]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3042
| ''[[:d:Q42682560|Igor Sokolov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q931865|Clarkson University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q49120|Тафтс үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3043
| ''[[:d:Q42740042|Демьянович, Юрий Казимирович]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-06-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3044
| ''[[:d:Q42797632|Farid M. Ibatullin]]''
| 1984-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3045
| ''[[:d:Q42889033|Miina Hint]]''
| 1972
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1257946|Tallinn University]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-03-03
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3046
| ''[[:d:Q42906579|Ekaterina E. Galenko]]''
| 2016
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3047
| ''[[:d:Q42931695|Andrey Sorokin]]''
| 1977-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q6806307|Medical College of Wisconsin]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1047060|Кейзның Көнбатыш резерв университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3048
| ''[[:d:Q42974426|Elizaveta Levina]]''
| 
| ''[[:d:Q97016322|mathematical statistician]]''
| [[Мичиган университеты]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3049
| ''[[:d:Q43073311|Peter Sushko]]''
| 1996&lt;br/&gt;1994
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1076890|Pacific Northwest National Laboratory]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193196|Лондон университеты көллияте]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3050
| ''[[:d:Q43147779|Andrey Legin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3051
| ''[[:d:Q43156650|Moushegh Toumanyan]]''
| 
| ''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938
| [[Себер]]
|-
| style='text-align:right'| 3052
| ''[[:d:Q43293488|Caroline Lusin]]''
| 2002
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16308156|инглиз теле һәм әдәбияте белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q317070|University of Mannheim]]''
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3053
| ''[[:d:Q43424031|Ivan Kirin]]''
| 1938
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-01-26
| ''[[:d:Q1004270|Kinel-Cherkassy]]''
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976
| 
|-
| style='text-align:right'| 3054
| ''[[:d:Q43425580|Валентина Михайловна Бубляева]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q101444477|Russian teacher]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893
| ''[[:d:Q4458463|Tikhvinsky Uyezd]]''
| No/unknown value
| 
|-
| style='text-align:right'| 3055
| ''[[:d:Q43426100|Boris Plamenevsky]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-09-19
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3056
| ''[[:d:Q43427323|Isabella Vasilievna Potugina]]''
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-01
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-11-14
| 
|-
| style='text-align:right'| 3057
| ''[[:d:Q43428285|Vasily Malozemov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3058
| [[Валерий Фёдоров]]
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-10-03
| [[Арыслан (Татарстан)|Арыслан (Кайбыч районы)]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3059
| ''[[:d:Q44057559|Vladimir Lyuksemburg]]''
| 
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-06-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3060
| ''[[:d:Q45080733|Vasyl Afanasiev]]''
| 1949
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4331480|Odesa Fine Arts Museum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12074634|Rylsky Institute of Art Studies, Folklore and Ethnology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4139143|main editorial office of the Ukrainian Soviet Encyclopedia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-01-01
| [[Копыченка]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-07-22
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 3061
| ''[[:d:Q45742294|Alexander Knop]]''
| 2013-08-31
| [[математик]]
| ''[[:d:Q622664|Сан-Диегодагы Калифорния университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-03-06
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3062
| ''[[:d:Q46181494|Oleg I. Barygin]]''
| 2006-12-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3063
| ''[[:d:Q46182641|Pavel Romantsov]]''
| 1991-06-15
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-09-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3064
| ''[[:d:Q46408292|Igor O. Koshevoy]]''
| 2002-05
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3065
| ''[[:d:Q46727671|İlham Axundov]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2072655|Azerbaijan State University of Economics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q7077867|Odlar Yurdu University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q632891|Макмастер университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1049470|Ватерлоо университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-06-01
| [[Болады]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3066
| ''[[:d:Q46794633|Yulia I. Gubelit]]''
| 2002-12-16
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3067
| ''[[:d:Q47325895|Polina V. Kukhareva]]''
| 2007-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q56582915|University of Utah Health Care]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1191202|University of North Carolina]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q168515|Юта университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3068
| ''[[:d:Q47452531|Irina Solovei]]''
| 1981
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3069
| ''[[:d:Q47453820|Людмила Владимировна Успенская]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2617399|Таҗикстан дәүләт педагогия дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2036624|Таҗикстан Республикасы фәннәр академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-09-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3070
| ''[[:d:Q47454054|Sergey Baranov]]''
| 1936
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q16669689|Laboratory No. 2 of the Academy of Sciences of the USSR]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| 
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982
| 
|-
| style='text-align:right'| 3071
| ''[[:d:Q47489136|Сухачов Станіслав Якимович]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q9397809|Zhytomyr Ivan Franko State University]]''
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-03-24
| ''[[:d:Q2235501|Кролеветс]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3072
| ''[[:d:Q47497354|Natalia Ananjeva]]''
| 
| ''[[:d:Q16271064|герпетолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-01-05
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3073
| ''[[:d:Q47504631|Irina V. Belozertseva]]''
| 1984-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3074
| ''[[:d:Q47703801|Grigory Genikhovich]]''
| 2001-11-28&lt;br/&gt;2000-06-23
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4971893|Broad Institute]]''&lt;br/&gt;[[Вена университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3075
| ''[[:d:Q47976732|Vladimir Elisashvili]]''
| 1974
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Грузия аграр университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3076
| ''[[:d:Q48000106|Olga Murina]]''
| 2008-12&lt;br/&gt;2006-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q6717453|MRC Human Genetics Unit]]''&lt;br/&gt;[[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3077
| ''[[:d:Q48314541|Karina A. Karenina]]''
| 
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3078
| ''[[:d:Q48381215|Oleg Vetrovoy]]''
| 2015-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3079
| ''[[:d:Q48471815|Idris Hadi Salih]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-07-01
| [[Әрбил]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3080
| [[Пётр Фридолин]]
| 
| [[галим]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1876&quot; | 1876-09-02
| 
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-12-19
| 
|-
| style='text-align:right'| 3081
| ''[[:d:Q48644767|Батожок, Наталья Игоревна]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-06-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3082
| ''[[:d:Q48644962|Aleksey Vladimirovitsj Ribakov]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-04-19
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 3083
| ''[[:d:Q102203344|Natalia Tsilevich]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3084
| ''[[:d:Q102204617|Wolfgang Temel't]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3085
| ''[[:d:Q102204622|Alexandr Livshic]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3086
| ''[[:d:Q102204625|Sergei Kerov]]''
| 1969
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-06-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-07-28
| 
|-
| style='text-align:right'| 3087
| ''[[:d:Q102204628|Vadim Adol'fovich Kaimanovich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3088
| ''[[:d:Q102204631|Vladimir Gershkovic]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3089
| ''[[:d:Q102204635|Piotr Sporyshev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3090
| ''[[:d:Q102204637|Nikita Sidorov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3091
| ''[[:d:Q102204640|Victor Arzumanian]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-06-02
| [[Бакы]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-04-08
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 3092
| ''[[:d:Q102204643|Sergei Karpushev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3093
| ''[[:d:Q102204645|Uri Balde]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3094
| ''[[:d:Q102204647|Ol'ga Granichina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3095
| ''[[:d:Q102205413|Yuri Aleksandrovich Abramovich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3096
| ''[[:d:Q102212110|Alexander Koldobsky]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q579968|Миссури университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3097
| ''[[:d:Q102212113|Aleksandr Isaakovich Plotkin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3098
| ''[[:d:Q102217349|Mati Tombak]]''
| 
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-25
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3099
| ''[[:d:Q102218118|Mikhail Lifshits]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-07-21
| [[Мәскәү]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3100
| ''[[:d:Q102218119|Youri Davydov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3101
| ''[[:d:Q102219253|Yakov Nikitin]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| 
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-06-22
| 
|-
| style='text-align:right'| 3102
| ''[[:d:Q102219317|Marina Petrova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3103
| ''[[:d:Q102219319|Galina Martynova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3104
| ''[[:d:Q102219324|Viktor Shakh]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3105
| ''[[:d:Q102219327|Victor Gorodetskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3106
| ''[[:d:Q102219331|Mikhail I. Gordin]]''
| 1966
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3107
| ''[[:d:Q102219334|Valentin Solev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3108
| ''[[:d:Q102219337|Nikolai Lyashenko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3109
| ''[[:d:Q102219341|Leon Pesochinskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3110
| ''[[:d:Q102219343|Boris Yamrom]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3111
| ''[[:d:Q102219345|Sergei Vallander]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3112
| ''[[:d:Q102219348|Sergei Gusev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3113
| ''[[:d:Q102219352|Ivan Linnik]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3114
| ''[[:d:Q102219357|Irina Eliseenko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3115
| ''[[:d:Q102219361|Vadim Abbakumov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3116
| ''[[:d:Q102219364|Saidou Barry]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3117
| ''[[:d:Q102219367|Rostislav Leontiev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3118
| ''[[:d:Q102219369|Alexandra Pankrashova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3119
| ''[[:d:Q102219405|Sun Xian Kuo]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3120
| ''[[:d:Q102219407|Aleksei Baushev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3121
| ''[[:d:Q102219408|Oleg Rusakov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3122
| ''[[:d:Q102219411|Ekaterina Evgen'evna Zhukova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3123
| ''[[:d:Q102219415|Olga Podkorytova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3124
| ''[[:d:Q102219418|Eugeny Vladimirovich Ponikarov]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-12-18
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3125
| ''[[:d:Q102219421|Natalia Stepanova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3126
| ''[[:d:Q102220138|Natalia Smorodina]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3127
| ''[[:d:Q102221843|Shoukri Elkham]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3128
| ''[[:d:Q102221844|Christoph Bauer]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3129
| ''[[:d:Q102221846|Svetlana Ekisheva]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3130
| ''[[:d:Q102225305|Nikolai Babayan]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3131
| ''[[:d:Q102226495|Marina Vital'evna Lagunova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3132
| ''[[:d:Q102228257|Arina Alekseevna Arkhipova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3133
| ''[[:d:Q102228259|Darya Evgen'evna Apushkinskaya]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3134
| ''[[:d:Q102228260|Tamara Nikolaevna Rozhkovskaya]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3135
| ''[[:d:Q102228262|Irina Vladimirovna Denisova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3136
| ''[[:d:Q102228490|Ilia Mogilevski]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3137
| ''[[:d:Q102228616|Vladimir V. Peller]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3138
| ''[[:d:Q102229651|Aleksander Mikhailovich Budylin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3139
| ''[[:d:Q102229652|Mahir Gasanov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3140
| ''[[:d:Q102229653|Mikhail Goganov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3141
| ''[[:d:Q102230742|Martin Richard Weber]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3142
| ''[[:d:Q102231056|Ljudmila A. Bordag]]''
| 1975
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1622147|Zittau/Görlitz University of Applied Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q502842|Halmstad University College]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-11-16
| [[Коркино]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3143
| ''[[:d:Q102231057|Mikhail Vasil'evich Babich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3144
| ''[[:d:Q102231059|Alexander Vladimirovich Kitaev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3145
| ''[[:d:Q102231060|Galina Perel'man]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3146
| ''[[:d:Q102232319|José Antonio Repilado Ramírez]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3147
| ''[[:d:Q102232699|Michail Zakharevich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3148
| ''[[:d:Q102232700|Yuri Yakubovich]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3149
| ''[[:d:Q102232701|Grigorii Pushkarev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3150
| ''[[:d:Q102232705|Sergey Mikhailovich Finashin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3151
| ''[[:d:Q102235775|Sergei Yur'evich Pilyugin]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3152
| ''[[:d:Q102235786|Alexander Leopoldovich Fel'shtyn]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3153
| ''[[:d:Q102239522|Alexander Ivanovich Martikainen]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3154
| ''[[:d:Q102239819|Fedor Smirnov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3155
| ''[[:d:Q102240395|Nikolai Anatolievich Krylov]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q768054|Siena College]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q59114|Jacobs University Bremen]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3156
| ''[[:d:Q102240785|Natalia Nikolaevna Amosova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3157
| ''[[:d:Q102243400|Malik Sheboul]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3158
| ''[[:d:Q102247834|Lilia Krivodonova]]''
| 
| ''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]''
| ''[[:d:Q1049470|Ватерлоо университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3159
| ''[[:d:Q102252404|Alisher Umarov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3160
| ''[[:d:Q102256565|Alexander I. Generalov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3161
| ''[[:d:Q102256898|Nikita E. Barabanov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-10-25
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3162
| ''[[:d:Q102257092|Nikolay Ivanovich Chernykh]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3163
| ''[[:d:Q102257564|Lyudmila Dmitrieva]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3164
| ''[[:d:Q102257818|Gregory Bomash]]''
| 1981
| ''[[:d:Q179985|актывари]]''
| ''[[:d:Q270222|Мичиган штаты үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3118789|Guardian Life Insurance Company of America]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3165
| ''[[:d:Q102258493|Liudmila A. Nazarova]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-05-14
| [[Вологда]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3166
| ''[[:d:Q102260795|Iliya Yakovlevich Bakelman]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3167
| ''[[:d:Q102260870|Vladimir Alexeevich Egorov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3168
| ''[[:d:Q102261030|Andrei Nikolaevich Frolov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3169
| ''[[:d:Q102261184|Iliya Samuilovich Sominskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3170
| ''[[:d:Q102261185|Kirill Konstantinovich Billevich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3171
| ''[[:d:Q102261210|Yurii Fedorovich Borisov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3172
| ''[[:d:Q102261286|Alexander Grigorash]]''
| 1996
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3173
| ''[[:d:Q102261293|Grigory Garkusha]]''
| 
| ''[[:d:Q23900107|algebraist]]''
| ''[[:d:Q1420500|Swansea University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3174
| ''[[:d:Q102261556|Alexei Yurievich Uteshev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3175
| ''[[:d:Q102262964|Tamar Datuashvili]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3176
| ''[[:d:Q102266264|Li Hoang Tu]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3177
| ''[[:d:Q102266265|Abram Zinger]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3178
| ''[[:d:Q102266529|Tatiana Vladimirovna Nikitenko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3179
| ''[[:d:Q102266530|Konstantin Nikolaevich Belyaev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3180
| ''[[:d:Q102266531|Vera Meister]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q1391182|University of Applied Sciences in Brandenburg]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3181
| ''[[:d:Q102266532|Irina Victorovna Khruscheva]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3182
| ''[[:d:Q102266562|I Pergel]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3183
| ''[[:d:Q102266566|Leonid Victorovich Rozovsky]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3184
| ''[[:d:Q102266567|Vladimir Vladimirovich Shergin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3185
| ''[[:d:Q102266568|Frunze Galstyan]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3186
| ''[[:d:Q102266569|Pavel Inzhevitov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3187
| ''[[:d:Q102266570|Boris Skovoroda]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3188
| ''[[:d:Q102266571|Sergei Mikhailovich Ananievskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3189
| ''[[:d:Q102266621|Vladimir Pozdnyakov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q49206|Коннектикут университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3190
| ''[[:d:Q102266624|Oleg Victorovich Shalaevsky]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3191
| ''[[:d:Q102266625|Kamil Aziz Ogly Dzhafarov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3192
| ''[[:d:Q102266629|Nadezhda Victorovna Gribkova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3193
| ''[[:d:Q102266954|Yuri Kochetkov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3194
| ''[[:d:Q102267074|A. A. Serov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3195
| ''[[:d:Q102267432|Nikolai L. Gordeev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3196
| ''[[:d:Q102267529|Alexander Lisitskij]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3197
| ''[[:d:Q102267588|Evgenii Polikarpovich Sen'kin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3198
| ''[[:d:Q102268230|Valentin Blumenfeld]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3199
| ''[[:d:Q102268231|Lidia Anatol'evna Zolotukhina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3200
| ''[[:d:Q102268351|Alexander Wolpert]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q2124886|Roosevelt University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3201
| ''[[:d:Q102270117|Nadejda Alexandrovna Liskova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3202
| ''[[:d:Q102270717|Anatoly B. Korchagin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3203
| ''[[:d:Q102270992|Artemi Berlinkov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3204
| ''[[:d:Q102271097|Nikolai Alexandrovich Bodin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3205
| ''[[:d:Q102271098|Nina Mifantyevna Mitrofanova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3206
| ''[[:d:Q102271416|Irina Vagurina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3207
| ''[[:d:Q102271420|Ilham S. Akhundov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3208
| ''[[:d:Q102271449|Elena Shmileva]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3209
| ''[[:d:Q102271450|Igor Chulanovsky]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3210
| ''[[:d:Q102271451|Lyudmila Mamay]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3211
| ''[[:d:Q102271453|Irina Romanovskaya]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3212
| ''[[:d:Q102271455|Wolfgang Richter]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3213
| ''[[:d:Q102271463|Nikolai Rozkov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3214
| ''[[:d:Q102271685|Anna Abramovna Zilberberg]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3215
| ''[[:d:Q102271713|Vladimir Kornikov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3216
| ''[[:d:Q102271714|Olga Aksjanova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3217
| ''[[:d:Q102271715|Veronika Aratskaja]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3218
| ''[[:d:Q102271716|Vitalij Dovgal']]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3219
| ''[[:d:Q102271717|Igor Korsakov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3220
| ''[[:d:Q102271732|Victoria Litvinova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3221
| ''[[:d:Q102273023|Alexander Alimov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3222
| ''[[:d:Q102273024|Elena Rybakina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3223
| ''[[:d:Q102273025|Vladimir Sukhanov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3224
| ''[[:d:Q102273026|Valerii Chernenko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3225
| ''[[:d:Q102273027|Nikolai Kaliteevskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3226
| ''[[:d:Q102273029|Alexander Fedotov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3227
| ''[[:d:Q102273030|Ekaterina Grinina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3228
| ''[[:d:Q102273031|Alexei Pozharskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3229
| ''[[:d:Q102273119|Alexander Ananjev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3230
| ''[[:d:Q102273120|Kirill Dahl]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3231
| ''[[:d:Q102273121|Zajnitdin Mahmudov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3232
| ''[[:d:Q102273122|Igor Seregin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3233
| ''[[:d:Q102273240|Boris Harlamov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3234
| ''[[:d:Q102273743|Gennady Maloletkin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3235
| ''[[:d:Q102276292|Efim D. Gluskin]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q649120|Argonne National Laboratory]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3236
| ''[[:d:Q102276460|Gisela Wittwer]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3237
| ''[[:d:Q102276735|Andrej V Cherkaev]]''
| 1988
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q168515|Юта университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3238
| ''[[:d:Q102277519|Sergey Leonidovich Yakovlev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3239
| ''[[:d:Q102278321|Sergei Nemnyugin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3240
| ''[[:d:Q102278429|Leonid B. Freidovich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3241
| ''[[:d:Q102278501|Leonid Andreevich Kurdachenko]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| [[Днипро]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3242
| ''[[:d:Q102278649|Victor Ivanovich Derguzov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3243
| ''[[:d:Q102279516|Frank Kutzschebauch]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Берн университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1940803|Mid Sweden University]]''&lt;br/&gt;[[Уппсала университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3244
| ''[[:d:Q102280830|Valerii Yakovlevich Rivkind]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3245
| ''[[:d:Q102282574|Grigorii Yakovlevich Lozanovsky]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3246
| ''[[:d:Q102284180|Vladimir Aleksandrovich Bulavsky]]''
| 1955
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| 
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-11-03
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 3247
| ''[[:d:Q102284586|Aleksandr Moiseevich Rubinov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| 
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-09-09
| 
|-
| style='text-align:right'| 3248
| ''[[:d:Q102289369|Yuliia Karpeshina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3249
| ''[[:d:Q102291096|Tamara Nikiforovna Smirnova]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3250
| ''[[:d:Q102291103|Nikita Karpenko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3251
| ''[[:d:Q102291718|Andrei Borissovitch Utkin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3252
| ''[[:d:Q102292791|Kestutis Karciauskas]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3253
| ''[[:d:Q102292855|Anna Tchirina]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3254
| ''[[:d:Q102293135|Alexandre V. Megretski]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3255
| ''[[:d:Q102295236|Arkagy Gelig]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-12
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-06
| 
|-
| style='text-align:right'| 3256
| ''[[:d:Q102297849|Yurii Nikolaevich Blagoveschenskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3257
| ''[[:d:Q102298146|Joseph Soso Gubeladze]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3258
| ''[[:d:Q102299163|Andrey A. Solynin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3259
| ''[[:d:Q102299598|Kirill Kapitonovicn Golovkin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3260
| ''[[:d:Q102299599|L. Stupyalis]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3261
| ''[[:d:Q102301677|Alexander Konstantinovich Motovilov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3262
| ''[[:d:Q102303110|Arkady K. Kitover]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q2989707|Community College of Philadelphia]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3263
| ''[[:d:Q102303112|Evsei Mordukhovich Dyn'kin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3264
| ''[[:d:Q102303114|S. A. Apresyan]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3265
| ''[[:d:Q102303115|Ashot È. Dzhrbashyan]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3266
| ''[[:d:Q102303116|Dmitry V. Yakubovich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3267
| ''[[:d:Q102303119|Andrey L. Gromov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3268
| ''[[:d:Q102304702|I. M. Burkin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3269
| ''[[:d:Q102304703|A. L. Likhtarnikov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3270
| ''[[:d:Q102305164|Igor Borisovich Zhukov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3271
| ''[[:d:Q102305803|Alexander Vitalievich Prasolov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3272
| ''[[:d:Q102306158|Piotr W. Gawron]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1424978|Silesian University of Technology]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3273
| ''[[:d:Q102306700|Rimma Sergeevna Petropavlovskaya]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3274
| ''[[:d:Q102306703|David Izrailevich Fuks-Rabinovich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3275
| ''[[:d:Q102309787|Boris Mikhailovich Makarov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3276
| ''[[:d:Q102310375|Iosif Romanovsky]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-12-10
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-02-24
| 
|-
| style='text-align:right'| 3277
| ''[[:d:Q102312568|Igor Nikolaevich Filikhin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3278
| ''[[:d:Q102312590|Vladimir Aleksandrovich Roudnev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3279
| ''[[:d:Q102314227|Vladimir Koibaev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3280
| ''[[:d:Q102314228|Sergei Krupetskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3281
| ''[[:d:Q102314229|Alexander Pashchevskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3282
| ''[[:d:Q102314240|Elena Denisova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3283
| ''[[:d:Q102314241|Ismail Hamdan]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3284
| ''[[:d:Q102314242|Waldemar Holubowski]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1424978|Silesian University of Technology]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3285
| ''[[:d:Q102314243|Abdulbaset Khatib]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3286
| ''[[:d:Q102314244|Mikhail Mitrofanov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-09-19
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3287
| ''[[:d:Q102314245|Vladimir Nesterov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3288
| ''[[:d:Q102314246|Viktor Petrov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3289
| ''[[:d:Q102314247|Andrei Semenov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3290
| ''[[:d:Q102314248|Ekaterina Sopkina (Kulikova)]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3291
| ''[[:d:Q102314249|Alexei Stepanov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3292
| ''[[:d:Q102314306|Robert Schmidt]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3293
| ''[[:d:Q102314307|Alexei Bondarenko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3294
| ''[[:d:Q102314308|Elizaveta Dybkova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3295
| ''[[:d:Q102314309|Lilia Kolotilina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3296
| ''[[:d:Q102314310|Vitaly Mysovskikh]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3297
| ''[[:d:Q102314311|Alexander Panin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3298
| ''[[:d:Q102314312|Hartmut Roloff]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3299
| ''[[:d:Q102314324|Viacheslav Kopeiko]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3300
| ''[[:d:Q102314325|Marat Tulenbaev]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3301
| ''[[:d:Q102314331|Sergei Stakhov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3302
| ''[[:d:Q102315610|Stanislav Aleksandrovich Vinogradov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3303
| ''[[:d:Q102315737|Serguei Shimorin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3304
| ''[[:d:Q102315772|Aleksandr Mihailovich Kotochigov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3305
| ''[[:d:Q102316216|Konstantin Mikhailovich Dyakonov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3306
| ''[[:d:Q102316218|Vadim Tolokonnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3307
| ''[[:d:Q102317409|Viktor Tchistiakov]]''
| 1987
| [[математик]]
| ''[[:d:Q252004|Rabobank]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3308
| ''[[:d:Q102317456|Georgy Sergeevich Osipenko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3309
| ''[[:d:Q102322244|Valeriy Konstantinovich Zakharov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3310
| ''[[:d:Q102322245|Alexander Il'ich Veksler]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3311
| ''[[:d:Q102322433|Grigory Olegovich Temnov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3312
| ''[[:d:Q102323848|Andrey Vladimirovich Stepanov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3313
| ''[[:d:Q102325004|Evgueni Sergeevich Doubtsov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3314
| ''[[:d:Q102327739|E Yu Vasilyeva]]''
| 2016-03-21
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q74434792|North-West institute of management of the Russian Presidential Academy of National Economy and Public Administration]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3315
| ''[[:d:Q102330083|Grigori Vladimirovich Rozenblum]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3316
| ''[[:d:Q102332476|Michael Giesecke]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3317
| ''[[:d:Q102332480|Vidas Morkunas]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3318
| ''[[:d:Q102332596|Arturo Presa Sagué]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3319
| ''[[:d:Q102337884|Faĭzo Agitovich Shamoyan]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3320
| ''[[:d:Q102337887|Peyo Stoilov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3321
| ''[[:d:Q102338529|Andrei Vasilievich Vasin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3322
| ''[[:d:Q102338552|Elena Arturovna Riss]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3323
| ''[[:d:Q102339026|Boris Aleksandrovich Rymarenko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3324
| ''[[:d:Q102339323|Tien Hoang]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3325
| ''[[:d:Q102339324|Sergey Khrushchev]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3326
| ''[[:d:Q102339325|Sergei Pavlovich Preobrazhenskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3327
| ''[[:d:Q102339326|Valerii Nikolaevich Senichkin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3328
| ''[[:d:Q102339327|Aleksandr Artemovich Soloviev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3329
| ''[[:d:Q102339328|Yuri Vymenets]]''
| 
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-02-07
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3330
| ''[[:d:Q102342577|Alexander Sivatskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3331
| ''[[:d:Q102342613|Igor Sivitskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3332
| ''[[:d:Q102342614|Roman Bogomolov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3333
| ''[[:d:Q102342615|Mikhail M. Gruntovich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3334
| ''[[:d:Q102342616|Vladimir Khalin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3335
| ''[[:d:Q102342649|Alexei Korolev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3336
| ''[[:d:Q102344025|Aleksey Verner]]''
| 
| [[профессор]]
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-08-07
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3337
| ''[[:d:Q102344464|Alexander Luzgarev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3338
| ''[[:d:Q102344465|Igor Pevzner]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3339
| ''[[:d:Q102344593|Bui Xuan Hai]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3340
| ''[[:d:Q102345906|Il'ya Victorovich Videnskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3341
| ''[[:d:Q102345909|M. Schievski]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3342
| ''[[:d:Q102345910|B. Zainalov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3343
| ''[[:d:Q102345911|Yury Nesterenko]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3344
| ''[[:d:Q102345913|A. Juffryakov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3345
| ''[[:d:Q102346346|Vladimir Kozlov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3346
| ''[[:d:Q102347275|Viktor Gorokh]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3347
| ''[[:d:Q102347426|Gennadii G. Il'yuta]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3348
| ''[[:d:Q102348235|Vladimir Pavlovich Orevkov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3349
| ''[[:d:Q102348319|Anatoli Petrovich Beltukov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3350
| ''[[:d:Q102348360|Alexander Vladimirovich Idelson]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3351
| ''[[:d:Q102348362|Boris Yurjevich Konev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3352
| ''[[:d:Q102348444|Alexander Sergeevich Gerasimov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3353
| ''[[:d:Q102348700|Dmitry Zaporozhets]]''
| 2001
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-08-10
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3354
| ''[[:d:Q102348886|Konstantin Pervyshev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3355
| ''[[:d:Q102348924|Vilius Matulis]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3356
| ''[[:d:Q102348987|Mustafa Hussain Fahmi]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3357
| ''[[:d:Q102348989|Viktor Petrovich Chernov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3358
| ''[[:d:Q102349131|Vladislav Vysotsky]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3359
| ''[[:d:Q102349581|Evgeny L'vovich Arenson]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3360
| ''[[:d:Q102349659|Igor Soloviev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3361
| ''[[:d:Q102349660|Elena Sergeevna Smirnova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3362
| ''[[:d:Q102349715|Artem Valerievich Tishkov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3363
| ''[[:d:Q102349716|Johannes Fihte]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3364
| ''[[:d:Q102349721|Sergei Viktorovich Yakhontov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3365
| ''[[:d:Q102350891|Isamiddin Sattarovich Rakhimov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3366
| ''[[:d:Q102351605|E. S. Antipov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3367
| ''[[:d:Q102353475|Tatiana Beliaeva]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q1480643|Париж XI университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-06-13
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3368
| ''[[:d:Q102353898|Fedor Petrov]]''
| 2004
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q958886|Павел Григорьевич Демидов исемендәге Ярославль дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3369
| ''[[:d:Q102357721|Pavel Aleksandrovich Mozolyako]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3370
| ''[[:d:Q102358870|Damir Latypov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3371
| ''[[:d:Q102360382|Dmitry Itsykson]]''
| 
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3372
| ''[[:d:Q102365576|Ivan Nikolaevich Sanov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3373
| ''[[:d:Q102366355|Dmitry Alexandrovich Korotkin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3374
| ''[[:d:Q102367498|Yuri A. Samokhin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3375
| ''[[:d:Q102368525|Vitaly Bragin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3376
| ''[[:d:Q102372120|Georgi Raikov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3377
| ''[[:d:Q102373532|Andrei Anatolievich Kapaev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3378
| ''[[:d:Q102374983|Alexander Pushnitski]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3379
| ''[[:d:Q102375489|Igor Karlovich Daugavet]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3380
| ''[[:d:Q102375494|Valentin Ilyin]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3381
| ''[[:d:Q102375498|Aleksandr Vasilievich Bukhvalov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3382
| ''[[:d:Q102375656|Izabella Yurievna Kharrik]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3383
| ''[[:d:Q102378935|Sergey Tikhomirov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3384
| ''[[:d:Q102379244|Tatiana Aleksandrovna Suslina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3385
| ''[[:d:Q102379247|Roman Grigorievich Shterenberg]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3386
| ''[[:d:Q102382822|Ruslan S. Pusev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3387
| ''[[:d:Q102384655|Irina Irincheeva]]''
| 2001
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3388
| ''[[:d:Q102385628|Mikhail Tikhov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3389
| ''[[:d:Q102386311|Sergey Rotfeld]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3390
| ''[[:d:Q102387026|Svetlana Ivanovna Prokofieva]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3391
| ''[[:d:Q102387029|Galina Vladimirovna Yakunina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3392
| ''[[:d:Q102387248|Igor Yu. Popov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3393
| ''[[:d:Q102387285|Alexandra Pavlovna Shcheglova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3394
| ''[[:d:Q102387287|Sergey Borisovich Kolonitskiy]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3395
| ''[[:d:Q102387290|Irina Vladimirovna Nezhinskaya]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3396
| ''[[:d:Q102388419|Osman Mohamed El Hamahmi]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3397
| ''[[:d:Q102388421|Viktoria Nikolaevna Aldokhina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3398
| ''[[:d:Q102390404|Sergey Masharsky]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3399
| ''[[:d:Q102390918|Oleg Nikolayevich Granichin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3400
| ''[[:d:Q102390967|Vladas Skakauskas]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3401
| ''[[:d:Q102392013|Evgneij Filippov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3402
| ''[[:d:Q102392331|Kanat Tulenbaev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3403
| ''[[:d:Q102392332|Vera Leonidovna Tregub]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3404
| ''[[:d:Q102392333|Sufyan Olievich Kardanov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3405
| ''[[:d:Q102392396|Anarkul Urdaletova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3406
| ''[[:d:Q102392398|Mars Bekkalievich Gabbasov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3407
| ''[[:d:Q102392406|Olga Kuznetsova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3408
| ''[[:d:Q102392422|Mark Adolfovich Nudelman]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3409
| ''[[:d:Q102392545|Aleksas Domarkas]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3410
| ''[[:d:Q102392618|Viktor Andreevich Vyalov]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3411
| ''[[:d:Q102394951|Alexey Fyodorov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3412
| ''[[:d:Q102394952|Sergey Yevdokimov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3413
| ''[[:d:Q102394953|Maria Poltinnikova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3414
| ''[[:d:Q102394954|Valery Teshev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3415
| ''[[:d:Q102394956|Sergey Lyashko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3416
| ''[[:d:Q102394958|Natalia Kondratyeva]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3417
| ''[[:d:Q102394960|Lyudmila Speranskaya]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3418
| ''[[:d:Q102394963|Ali Khabib]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3419
| ''[[:d:Q102394964|Dmitriy Ponomarenko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3420
| ''[[:d:Q102394965|Vladimir Boychenko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3421
| ''[[:d:Q102394966|Alexey Morozov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3422
| ''[[:d:Q102394968|Galina Komarova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3423
| ''[[:d:Q102394969|Tleuzhan Tusupova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3424
| ''[[:d:Q102394970|Ivan Dzesov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3425
| ''[[:d:Q102394971|Alexander Pervozvanskiy]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3426
| ''[[:d:Q102394972|Maria Filina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3427
| ''[[:d:Q102394974|Olga Kiseleva]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3428
| ''[[:d:Q102394975|Sergey Abramovich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3429
| ''[[:d:Q102394976|Alexander Churilov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3430
| ''[[:d:Q102394977|Tatiana Chshiyeva]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3431
| ''[[:d:Q102394978|Larisa Burkina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3432
| ''[[:d:Q102394979|Yuri Koryakin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3433
| ''[[:d:Q102394980|Zaurbiy Blyagoz]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3434
| ''[[:d:Q102394981|Vera Borisovna Smirnova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3435
| ''[[:d:Q102394982|Igor Burkin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3436
| ''[[:d:Q102397849|Yakiv Solomonovych Brodsky]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3437
| ''[[:d:Q102398625|Nguyen Viet Dong]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3438
| ''[[:d:Q102398634|Tran Ngoc Hoi]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3439
| ''[[:d:Q102398858|Lyubov Shulyak]]''
| 1925
| ''[[:d:Q2145981|реставратор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-10-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-12-02
| [[Бөек Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 3440
| ''[[:d:Q102399001|M. X. Ba]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3441
| ''[[:d:Q102399145|Ksenia Volkova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3442
| ''[[:d:Q102403034|Sergei Ivanov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3443
| ''[[:d:Q102404956|Vladimir Vagaytsev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3444
| ''[[:d:Q102405106|Nicolai Vorobjov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3445
| ''[[:d:Q102405412|Natalia Solovyova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3446
| ''[[:d:Q102405413|Nickolay Chashnikov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3447
| ''[[:d:Q102405414|Mikhail Grigoryev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3448
| ''[[:d:Q102405416|Oleg Prosekov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3449
| ''[[:d:Q102405417|Sergey Pakhomov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3450
| ''[[:d:Q102405418|Alexander Korovkin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3451
| ''[[:d:Q102405419|Alexey Tretyakov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3452
| ''[[:d:Q102405420|Alexander Sergeev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3453
| ''[[:d:Q102405421|Alexey Barantsev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3454
| ''[[:d:Q102406149|Natalia Olegovna Amelina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3455
| ''[[:d:Q102406802|Nikolai Krivulin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3456
| ''[[:d:Q102407529|Anna Reznikova]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3457
| ''[[:d:Q102408006|Alexandr Blokhin]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3458
| ''[[:d:Q102408059|Kemal Koyshibaev]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3459
| ''[[:d:Q102408151|Aleksandr Ivanovich Koshelev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3460
| ''[[:d:Q102408152|I. A. Itskovich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3461
| ''[[:d:Q102408154|Yuri Kazimirovich Dem'yanovich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3462
| ''[[:d:Q102408425|Dmitry Shalymov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3463
| ''[[:d:Q102409509|Sergey Sysoev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3464
| ''[[:d:Q102415095|Sergei Sergeevich Sinchuk]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3465
| ''[[:d:Q102415396|Renat Yuldashev]]''
| 
| ''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10331368|mathematical modelling]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q660848|nonlinear system]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-03-29
| [[Уфа]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3466
| ''[[:d:Q102415397|Marat Yuldashev]]''
| 
| ''[[:d:Q109181161|amateur mathematician]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q974144|укытучы]]''&lt;br/&gt;[[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q5819949|social educator]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q93918935|educational personnel]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-03-29
| [[Уфа]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3467
| ''[[:d:Q102416516|Evgeny Demenkov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3468
| ''[[:d:Q102418629|Anna Levina]]''
| 
| ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''
| ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3469
| ''[[:d:Q102420226|Sarkis T. Mkrtchyan]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3470
| ''[[:d:Q102424927|Nikolai Mishachev]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3471
| ''[[:d:Q102425694|Denis Benois]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3472
| ''[[:d:Q102425750|Aleksei Khartov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3473
| ''[[:d:Q102427470|Sergey Kostyunin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3474
| ''[[:d:Q102430758|Maria Skopina]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3475
| ''[[:d:Q102431619|Alexandra Igorevna Madunts]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3476
| ''[[:d:Q102431624|Petr Mikhailovich Vinnik]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3477
| ''[[:d:Q102431787|Mikhail A. Ivanov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3478
| ''[[:d:Q102431917|Oleg Demchenko]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3479
| ''[[:d:Q102433401|Aleksandr Krivoshein]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3480
| ''[[:d:Q102435784|Mikhail Sergeevich Ananyevskiy]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3481
| ''[[:d:Q102438745|Victor Ivanovich Zvonilov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3482
| ''[[:d:Q102462662|Konstantin Dmitrievich Aleksandrov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3483
| ''[[:d:Q48644992|Шейнкер, Вениамин Наумович]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4322512|Ярослав Зирәк исемендәге Новгород дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Мурманск арктика дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Иваново дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-07-29
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-11-17
| [[Бөек Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 3484
| ''[[:d:Q48935694|邵恒浚]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1870&quot; | 1870
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| 
|-
| style='text-align:right'| 3485
| ''[[:d:Q48948659|Anastasiya Ivleyeva]]''
| 
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q45217546|Instagram blogger]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-03-08
| ''[[:d:Q4388650|Razmetelevo]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3486
| ''[[:d:Q48954101|Вакуловский, Николай Николаевич]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1852&quot; | 1852
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3487
| ''[[:d:Q48954599|Konstantin Yagodovsky]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-05-23&lt;br/&gt;1877-06-04
| ''[[:d:Q4229346|Komarivka]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2991962|Borzna Raion]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3488
| ''[[:d:Q48955513|Reveka Haimawna Burshtein]]''
| 1926
| ''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q30279593|Karpov Institute of Physical Chemistry]]''
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-05-06&lt;br/&gt;1904-04-23
| [[Сморгонь|Смарһонь]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-10-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3489
| ''[[:d:Q48961888|Корякин, Александр Сергеевич]]''
| 
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-08-21
| ''[[:d:Q1002571|Nikel]]''
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-01-19
| [[Кандалакша]]
|-
| style='text-align:right'| 3490
| ''[[:d:Q48964595|Aglaya Tarasova]]''
| 
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33999|актёр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3491
| ''[[:d:Q49162990|Yuri Voytekhovsky]]''
| 
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-27
| [[Лынтупы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3492
| ''[[:d:Q49189961|Maria Gordina]]''
| 1990
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q49206|Коннектикут университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-01-13
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3493
| ''[[:d:Q49711984|Леопольд Александрович Сев]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1867&quot; | 1867
| [[Славута]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-12-06
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 3494
| ''[[:d:Q50103750|Alexey V. Smirnov]]''
| 1977
| ''[[:d:Q24040377|echinologist]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3495
| ''[[:d:Q50133063|Alexey Solodovnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q978464|Natural History Museum of Denmark]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1122595|Field Museum of Natural History]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-12-16
| [[Краснодар]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3496
| ''[[:d:Q50152701|Olga A. Efimova]]''
| 2012-11-30&lt;br/&gt;2006-12-01&lt;br/&gt;2004-07-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3497
| ''[[:d:Q50211285|Ilya S. Krytchankou]]''
| 2015-09-29&lt;br/&gt;2012-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3919286|Viciebsk State Medical University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3498
| ''[[:d:Q50214552|Andrey Lyalin]]''
| 1995&lt;br/&gt;1992
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q336264|Киото университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3499
| ''[[:d:Q50368568|Inga Ioudenitch]]''
| 
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q4397946|Россия сәнгать академиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-11-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3500
| ''[[:d:Q50406397|Якушев, Виктор Петрович]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-06-06
| [[Ельня районы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3501
| ''[[:d:Q50421136|Natalija Mažeikienė]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-01-14
| [[Казакъстан]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3502
| ''[[:d:Q50561051|Vera V. Evdokimova]]''
| 2007-09-27&lt;br/&gt;2004-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3503
| ''[[:d:Q50766611|Viktor Vladimirovitsj Orlov]]''
| 
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q4071803|Astronomical Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-10-03
| [[Беломорск]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-05-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3504
| ''[[:d:Q50775065|Anna Volnova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3505
| ''[[:d:Q51088998|Gennady S. Mishuris]]''
| 1982-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q319761|Әберстуит университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16423702|Вологда дәүләт университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3506
| ''[[:d:Q51357558|Lev Isaakovich Khosatzky]]''
| 1936
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-06-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-06-26
| 
|-
| style='text-align:right'| 3507
| ''[[:d:Q51387533|Viacheslav Slesarenko]]''
| 2010-09-01&lt;br/&gt;2013-09-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333705|Технион]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q821051|Freiburg Institute for Advanced Studies]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3508
| ''[[:d:Q51543322|Валерый Георгіевіч Раманоўскі]]''
| 1983
| [[математик]]
| ''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1378|University of Maribor]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-04-17
| [[Новы Двор (Свислацкий районы)|Новы Двор]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3509
| ''[[:d:Q51603109|Nikolay Bogoliubov]]''
| 1974-02-01
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[Гыйльми хезмәткәр]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-11-30
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3510
| ''[[:d:Q51667817|Николай Николаевич Бортвин]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-02-25
| ''[[:d:Q4084137|Berdyuzhye]]''
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-04-23
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 3511
| ''[[:d:Q51668567|Viktoriya Prokopenko]]''
| 
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3512
| ''[[:d:Q51668778|Ալեքսանդր Շտրիմեր]]''
| 
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-11-08
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-07-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3513
| [[Мовсур Ибраһимов]]
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q5089033|Чечен дәүләт педагогика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-02-05
| ''[[:d:Q4281346|Marzoy-Mokhk]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3514
| ''[[:d:Q51669731|Борис Михайлович Головин]]''
| 1948
| [[галим]]
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-11-20
| 
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-08-07
| 
|-
| style='text-align:right'| 3515
| ''[[:d:Q51670207|Rem Barantsev]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-10-02
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3516
| ''[[:d:Q51670512|Lyudmila Zilbermintz]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-07-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-11-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3517
| ''[[:d:Q51728220|Yevhen Yulianovych Perfetskyi]]''
| 
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-04-11&lt;br/&gt;1888-04-10
| [[Носув (Люблин воеводалыгы)|Носив (Люблин воеводалыгы)]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-08-18
| ''[[:d:Q27007|Бардейов]]''
|-
| style='text-align:right'| 3518
| ''[[:d:Q51837264|Alexey A. Soluyanov]]''
| 2007-02-15&lt;br/&gt;2004-05-31
| ''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q47462228|Station Q]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Цюрихның югары техник мәктәбе|Эсвичрә федераль технология институты]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3519
| ''[[:d:Q51977513|Yuriy Shenger]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-05-24
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-12-19
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 3520
| ''[[:d:Q52134396|Aleksandr Finkelshteyn]]''
| 
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-09-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3521
| ''[[:d:Q52145949|Ivan Alekseichuk]]''
| 2013
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3522
| ''[[:d:Q52170382|Vasily Timiryazev]]''
| 
| ''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q10650082|reviewer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q329455|justice of the peace]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q164236|сугыш корреспонденты]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1841&quot; | 1841-03-06&lt;br/&gt;1840
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-08-14
| ''[[:d:Q4537006|Yakovlevo]]''
|-
| style='text-align:right'| 3523
| ''[[:d:Q52255353|Vladimir Vechernin]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-08-18
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3524
| ''[[:d:Q52676768|Igor Drobyshev]]''
| 1993-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1312762|Swedish University of Agricultural Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3525
| ''[[:d:Q52681900|Mikhail A. Kinzhalov]]''
| 2014-09-25&lt;br/&gt;2010-08-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3526
| ''[[:d:Q53140569|Souren Papikyan]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-04-26
| ''[[:d:Q39678|Stepanavan]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3527
| ''[[:d:Q53978251|Sergey Levin]]''
| 1992-02-22
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3528
| ''[[:d:Q53984581|Igor Drozdovsky]]''
| 2000&lt;br/&gt;1994
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q314203|European Astronaut Centre]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1583495|Instituto de Astrofísica de Canarias]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q235034|Питтсбург университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1937388|Special Astrophysical Observatory of the Russian Academy of Science]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3529
| ''[[:d:Q54006584|Vladimir  Golubyatnikov]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-05-07
| [[Иркутск]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3530
| ''[[:d:Q54086508|Gregory S. Tseytin]]''
| 1956
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[IBM]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-11-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-08-27
| 
|-
| style='text-align:right'| 3531
| ''[[:d:Q54284651|Vitaly V. Kozin]]''
| 2017&lt;br/&gt;2011-11
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Вена университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3532
| ''[[:d:Q54486049|Alexandra Kuznetsova]]''
| 2008
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1269766|Дания техника университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3533
| ''[[:d:Q54667079|Eduardas Budrys]]''
| 1984-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-12-02
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3534
| ''[[:d:Q54670979|Anna A. Namyatova]]''
| 2008
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q734764|Яңа Көньяк Уэльс университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3535
| ''[[:d:Q54696418|Zhanna Buzitskaya]]''
| 1992-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3536
| ''[[:d:Q54859345|Andrey Pogrebkov]]''
| 1966
| [[галим]]
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3537
| ''[[:d:Q54935618|Vladimir Srochko]]''
| 
| [[математик]]
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-06-04
| ''[[:d:Q1655792|Tayshetsky District]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3538
| ''[[:d:Q55088851|Michel Kazanski]]''
| 1975-05
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q280413|Милли фәнни тикшеренүләр үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30262398|Orient et Méditerranée, Textes, Archéologie, Histoire]]''
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-03-24
| [[Рига]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3539
| ''[[:d:Q55098557|Siegmund Klau]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| 
|-
| style='text-align:right'| 3540
| ''[[:d:Q55102254|Неганов, Борис Степанович]]''
| 1950
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-04-27
| ''[[:d:Q4235981|Катилнич өязе]]''
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-08-19
| [[Дубна]]
|-
| style='text-align:right'| 3541
| ''[[:d:Q55102295|Писаревский, Александр Моисеевич]]''
| 
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3542
| ''[[:d:Q55102414|Sergei Luppov]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-04-29
| [[Зеленогорск (Санкт-Петербург)]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3543
| ''[[:d:Q55102931|Jakov Antonovich Nazarenko]]''
| 
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-10-21
| 
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| 
|-
| style='text-align:right'| 3544
| ''[[:d:Q55103994|Чжан Байчунь]]''
| 1993
| [[фәлсәфәче]]
| 
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-05-17
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3545
| ''[[:d:Q55104190|Евгений Рыбнов]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-04-09
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3546
| [[Гали Корзухина]]
| 
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-08-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3547
| ''[[:d:Q55104672|Ė. M. Dalgat]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-02-17
| ''[[:d:Q4476840|Urakhi]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3548
| ''[[:d:Q55113522|Alexey A. Krylov]]''
| 1996-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3549
| ''[[:d:Q55138261|Alexey A. Gurevich]]''
| 2018
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q30261353|Helmholtz Institute for Pharmaceutical Research Saarland]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q700758|Saarland University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3550
| ''[[:d:Q55191053|Валянціна Ігнатаўна Гапава]]''
| 1946
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17047420|Institute of Literature of the National Academy of Sciences of Belarus]]''
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-01-03
| ''[[:d:Q55191713|Малая Чэрніца]]''
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-01-14
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 3551
| ''[[:d:Q55200266|Zakir İbrahimov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-04-02
| [[Бакы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3552
| ''[[:d:Q55202300|Ağa Zeynal Tağıyev]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893
| [[Бакы]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940
| 
|-
| style='text-align:right'| 3553
| ''[[:d:Q55209100|Alexander Belyayev]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q11235465|Institute of Botany of the Czech Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3554
| ''[[:d:Q55237329|Wilhelm von Wrangell]]''
| 
| ''[[:d:Q131512|фермер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1831&quot; | 1831-11-25
| [[Ситка]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-04-24
| [[Баден-Баден]]
|-
| style='text-align:right'| 3555
| ''[[:d:Q55258819|Gleb Markelov]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q26709887|археограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q41322966|iconographer]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-02-11
| [[Акъяр]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3556
| ''[[:d:Q55360664|Valery Gessen]]''
| 1951
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-12-17&lt;br/&gt;1927
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-11-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3557
| ''[[:d:Q55388656|Henryk Bakowski]]''
| 
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1830&quot; | 1830
| [[Красьниця (Лодзь воеводалыгы)]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-12-05
| 
|-
| style='text-align:right'| 3558
| ''[[:d:Q55543415|Dmitry V. Skryabin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1422458|University of Bath]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3559
| ''[[:d:Q55650766|Maria Mikhailovna Belopolskaya]]''
| 1939
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-10-17
| ''[[:d:Q4356989|Putilovo]]''
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3560
| ''[[:d:Q55650805|Vitaly Bianki]]''
| 
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15839134|эколог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4212274|Kandalaksha Nature Reserve]]''
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-01-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-06-26
| [[Кандалакша]]
|-
| style='text-align:right'| 3561
| ''[[:d:Q55655556|Michail Michaylovitsj Prochorov]]''
| 
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q4412476|Төньяк-Көнбатыш дәүләт читтән торып укулы техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4097537|Брянск дәүләт техник университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2858236|Mahilyow State A. Kulyashow University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4318621|Нижгар дәүләт авыл хуҗалыгы  академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4318650|Нижгар дәүләт педагогия университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304111|Мәскәү дәүләт икътисад, статистика һәм информатика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4318648|Түбән Новгород дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-11-04
| [[Яңа Зыбков]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3562
| ''[[:d:Q55656244|Argenta Antoninovna Titlânova]]''
| 1952
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4476807|Россия фәннәр академиясенең Урал бүлекчәсе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201657|РФА СБ Туфрак белеме һәм агрохимия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-08-14
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3563
| ''[[:d:Q55688441|Julia Koricheva]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;[[профессор]]
| ''[[:d:Q1202039|Royal Holloway, University of London]]''
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3564
| ''[[:d:Q55719502|Dmitri Tentler]]''
| 1994-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Pensilvaniä universitetı|Пенсилвания университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3565
| ''[[:d:Q55722841|Carole Noël]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q1067935|Laval University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3566
| ''[[:d:Q55761500|Igor Grushko]]''
| 
| [[математик]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-08-09
| [[Ростов]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| 
|-
| style='text-align:right'| 3567
| ''[[:d:Q55825880|Matrena Vakhrusheva]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-04-12
| [[Карым (Хант-Манси автономияле округы)]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3568
| ''[[:d:Q55950452|Nadia Volf]]''
| 
| ''[[:d:Q59508521|neuropharmacologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q783906|невролог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11275868|acupuncturist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q363802|doctoral advisor]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q1480643|Париж XI университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3569
| ''[[:d:Q55998277|Alisa Vladimirovna Bank]]''
| No/unknown value
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-08-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3570
| ''[[:d:Q56000396|Vladimir Levinson-Lessing]]''
| 1916
| [[галим]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-02-17
| [[Тарту]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-06-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3571
| ''[[:d:Q56065743|Vadim M. Kovrugin]]''
| 2015-12-31&lt;br/&gt;2012-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30261345|Institut de Chimie de la Matière Condensée de Bordeaux]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q947747|University of Picardie Jules Verne]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3572
| ''[[:d:Q56096257|A. M.  Kagan]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q503415|Мериленд университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-12-10
| [[Мәскәү]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3573
| ''[[:d:Q56246277|Юрий Павлович Фесенко]]''
| 
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q1960862|East Ukrainian Volodymyr Dahl National University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4267928|University of Luhansk]]''&lt;br/&gt;[[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-10-30
| [[Луганск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3574
| ''[[:d:Q56255335|Jerzy Redlich]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-04-20
| ''[[:d:Q472621|Величка]]''
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-05-05
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 3575
| ''[[:d:Q56255855|Nikodem Pęczarski]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16314501|энциклопедист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q9379869|лектор]]''
| ''[[:d:Q2251025|School of Fine Arts in Warsaw]]''
| data-sort-value=&quot;1814&quot; | 1814-09-13
| [[Пищаць]]
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-12-25
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 3576
| ''[[:d:Q56255901|Jan Pankiewicz]]''
| 
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1816&quot; | 1816-12-22
| [[Копилув]]
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-04-28
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 3577
| ''[[:d:Q56308089|Elena Shmeleva]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-10-03
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3578
| ''[[:d:Q56310760|Mixails Popkovs]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-05-21
| [[Үзбәкстан]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3579
| ''[[:d:Q56311803|Raisa Davidovna Messer]]''
| 
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-02-15
| [[Днипро]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3580
| ''[[:d:Q56312077|Ващенок, Валентин Самсонович]]''
| 
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-01-17
| 
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-01-24
| 
|-
| style='text-align:right'| 3581
| ''[[:d:Q56374032|Anatol Nosiv]]''
| 1913
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1371378|этнолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q25422424|Кабинет антропологии и этнологии им. Ф. Вовка при ВУАН]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4212392|Kaniv Nature Reserve]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q25433275|Yalta Historical and Literary Museum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12073530|Institute of Ukrainian Scientific Language]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q592734|Владимир Иванович Вернадский исемендәге Украина милли китапханәсе]]''
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883-07-11
| ''[[:d:Q1104739|Красноһрад]]''
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 3582
| ''[[:d:Q56374558|Bruno Brunowsky]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 1900-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-11-13
| ''[[:d:Q4524351|Shiroky]]''
|-
| style='text-align:right'| 3583
| ''[[:d:Q102462822|Timur Mokaev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3584
| ''[[:d:Q102488153|Timur Eugenievich Gureyev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3585
| ''[[:d:Q102495181|Alexey Kokotov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3586
| ''[[:d:Q102499676|Andrew Ilin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3587
| ''[[:d:Q102588740|Nikolay Kuznetsov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3588
| ''[[:d:Q102609180|Alexey Ananyevskiy]]''
| 
| ''[[:d:Q21772571|geometer]]''
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3589
| ''[[:d:Q102613519|Dmitry Malinin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3590
| ''[[:d:Q102632113|Mikhail Dubashinskiy]]''
| 
| [[математик]]
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3591
| ''[[:d:Q102632132|Andrei Lishanskii]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3592
| ''[[:d:Q102638365|Andrey V. Zyatchin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3593
| ''[[:d:Q102638371|Margarita A. Gladkova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3594
| ''[[:d:Q102638377|Nadezhda V. Kozlovskaya]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3595
| ''[[:d:Q102638386|Yaroslavna B. Pankratova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3596
| ''[[:d:Q102739615|David L'vovich Berman]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3597
| ''[[:d:Q102782512|Елена Зиновьевна Фрадкина]]''
| 1968
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3598
| ''[[:d:Q102798180|Isaak Moiseevich Milin]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3599
| ''[[:d:Q102930381|Diana Yamalova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3600
| ''[[:d:Q102941751|Dmitrij I. Nagirner]]''
| 1960
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-04-19
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3601
| ''[[:d:Q102954666|Andrei Smolensky]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3602
| ''[[:d:Q102954673|Andrei Lavrenov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3603
| ''[[:d:Q102959833|Sergey Viktorovich Bankevich]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3604
| ''[[:d:Q103003276|Mariia Platonova]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3605
| ''[[:d:Q103004005|Yulia A Fedorova]]''
| 2020-06-01&lt;br/&gt;2018-07-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3606
| ''[[:d:Q103004021|Artyom Viktorovich Leostrin]]''
| 2014-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3607
| ''[[:d:Q103015684|E N Serikova]]''
| 2018&lt;br/&gt;2016
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3608
| ''[[:d:Q103028079|Oleg Leonidovich Safronov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3609
| ''[[:d:Q103136210|David Lvovich Berman]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3610
| ''[[:d:Q103142348|Konstantin Makarov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3611
| ''[[:d:Q103300673|Ruslan Nazirovich Mokaev]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3612
| ''[[:d:Q103353946|Alexey Rafailovich Minabutdinov]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3613
| ''[[:d:Q103357798|Emilii Christianovich Lenz]]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3614
| ''[[:d:Q103365302|Pavel Galashin]]''
| 2014
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3615
| ''[[:d:Q103376013|Andrey I Karol']]''
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3616
| ''[[:d:Q103811025|Мазур, Александр Алексеевич]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3617
| ''[[:d:Q103838937|Shmuel Herr]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-01-30
| ''[[:d:Q1961545|Kamajai]]''
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-03-16
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 3618
| ''[[:d:Q103880232|Yulia Sevryugina]]''
| 2001
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
| [[Мичиган университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2302280|Texas Christian University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q579968|Миссури университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3619
| ''[[:d:Q104042502|Zbigniew Oziewicz]]''
| 
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-08-22
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-12-08
| 
|-
| style='text-align:right'| 3620
| ''[[:d:Q104104927|Ekaterina Elts]]''
| 2008-06-25
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q157808|Мюнхен техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q679134|University of Paderborn]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3621
| ''[[:d:Q104131120|Evgenii Beletskii]]''
| 2024-05
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3622
| ''[[:d:Q104176101|Мікалай Мікалаевіч Каўцэвіч]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4476709|Урал дәүләт аграр университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4304104|Мәскәү дәүләт табигать белән идарә итү университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897-09-05
| [[Любча]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-07-01
| [[Горки (шәһәр)|Һорки]]
|-
| style='text-align:right'| 3623
| ''[[:d:Q104185014|Уладзіслаў Ігнатавіч Кіркор]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Омск дәүләт аграр университеты|Пётр Аркадьевич Столыпин исемендәге Омск дәүләт аграр университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]''
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886
| ''[[:d:Q11825753|Bykhov uyezd]]''
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-04-12
| 
|-
| style='text-align:right'| 3624
| ''[[:d:Q104216701|Anna Peredolskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q15983985|классик археолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q674426|куратор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| 
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| 
|-
| style='text-align:right'| 3625
| ''[[:d:Q104290630|Natalia Ostapuk]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Яндекс]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3626
| ''[[:d:Q104381875|Lev Kalecki]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| ''[[:d:Q44401210|Віцебскі яўрэйскі педагагічны тэхнікум]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2043205|Витебск дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;[[Макар Евсевьевич Евсевьев исемендәге Мордовия дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-12-22
| [[Гродно|Һродна]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-11-18
| 
|-
| style='text-align:right'| 3627
| ''[[:d:Q104429606|Marina Smirnova]]''
| 2005
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q47541952|продюсер]]''
| ''[[:d:Q15149201|Geek Picnic]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q104636326|Live Classics Found]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3628
| ''[[:d:Q104433075|Lilia Pogolșa]]''
| 1998
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-04-01
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3629
| ''[[:d:Q104433990|Яўген Пятровіч Пятраеў]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17043559|Faculty of Chemistry of the Belarusian State University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4330438|Joint Institute for Power and Nuclear Research]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-11-11
| [[Алматы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3630
| ''[[:d:Q104445889|Mulladžan Fazylov]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1528756|Таҗик милли университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914
| 
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| 
|-
| style='text-align:right'| 3631
| ''[[:d:Q104508820|Алег Георгіевіч Палячонак]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6510229|Belarusian State University of Food and Chemical Technologies]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]''
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-12-11
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3632
| ''[[:d:Q104538107|Ksawery Gnoiński]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1869&quot; | 1869
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 3633
| ''[[:d:Q104538254|Darya Apakhonchich]]''
| 
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q10774753|истрады әртисе]]''&lt;br/&gt;[[укытучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q33231|фотограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-03-24&lt;br/&gt;1985
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3634
| ''[[:d:Q104614678|Alexey V Alekseenko]]''
| 2018-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;[[инженер]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| [[Новороссийск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3635
| ''[[:d:Q104637326|Масалимов, Ринат Шамгунович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3636
| ''[[:d:Q104723545|Zheng Yifan]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3637
| ''[[:d:Q104728285|Olga Lavrentieva]]''
| 
| ''[[:d:Q715301|комикслар рәссамы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1114448|cartoonist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3638
| ''[[:d:Q104791310|Daria Stepanova]]''
| 2015-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2757630|Centre for Mathematical Research]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3639
| ''[[:d:Q104801825|Alexandra V Dolgikh]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3640
| ''[[:d:Q104836554|Anatoliĭ Viktorovich Darinskiĭ]]''
| 
| ''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16634973|Ecole Supérieure Syndicale de la Culture]]''
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-03-14
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3641
| ''[[:d:Q104920712|Anatoly Ebersin]]''
| 1929
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16271261|malacologist]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904-03-02
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-03-13
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 3642
| ''[[:d:Q104920793|Nikolay Yegorov]]''
| 
| [[адвокат]]&lt;br/&gt;[[эшкуар]]&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-04-26
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3643
| ''[[:d:Q105085060|Дидим (Нестеров)]]''
| 1967
| ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-02-01
| [[Ливны]]
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-05-05
| ''[[:d:Q2667658|Shushary]]''
|-
| style='text-align:right'| 3644
| ''[[:d:Q105478669|Tatyana Yurkovskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1734662|картограф]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-03-20
| 
|-
| style='text-align:right'| 3645
| ''[[:d:Q105505005|Sergey Iosifovich Avvakumov]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-09-24&lt;br/&gt;1894
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3646
| ''[[:d:Q105546384|Виктор Андреевич Сучков]]''
| 1956
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-12-07
| ''[[:d:Q23954558|Lipyagi]]''
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-02-21
| [[Снежинск]]
|-
| style='text-align:right'| 3647
| ''[[:d:Q105603761|Irma Viktorovna Issi]]''
| 
| ''[[:d:Q2487799|миколог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3648
| ''[[:d:Q105756322|Իրինա Լվովա]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-10-20
| [[Петрозаводск]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3649
| ''[[:d:Q105758738|Aleksandr Lavrov]]''
| 1991
| ''[[:d:Q60098894|русист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1194988|Paris 8 University]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q54096|Көлн университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q875788|Инсбрук университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-07-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3650
| ''[[:d:Q105792448|Oleg Kondratʹev]]''
| 
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4394242|Rzhev Museum of Local Lore]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q72079427|State Archives of the Tver Region]]''
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-10-16
| [[Ржев]]
|-
| style='text-align:right'| 3651
| ''[[:d:Q105836170|Лідзія Васільеўна Арлова]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q74567856|Мінскі гарадскі інстытут развіцця адукацыі]]''
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-04-20
| ''[[:d:Q4108697|Verkhny Lomov]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3652
| ''[[:d:Q105864231|Sofia Sinitskaya]]''
| 
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3653
| ''[[:d:Q105866783|Larisa Leisiö]]''
| 1985
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1544881|University of Tampere]]''
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962
| [[Сергиев Посад]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3654
| ''[[:d:Q105967411|Барыс Барысавіч Багаслоўскі]]''
| 1941
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1551183|Черновцы милли университеты]]''&lt;br/&gt;[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-03-10
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-05-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3655
| ''[[:d:Q105997959|Владимир Шевченко]]''
| 
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q2858236|Mahilyow State A. Kulyashow University]]''&lt;br/&gt;[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q30584818|Баранавіцкі дзяржаўны настаўніцкі інстытут]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4383014|Сергей Миронович Киров исемендәге Псков дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906-05-12
| ''[[:d:Q4376448|Praskoveya]]''
| No/unknown value
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3656
| ''[[:d:Q106018002|Mikhail Korzun]]''
| 1965
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q4204524|Faculty of History of the Belarusian State University]]''
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-08-10
| [[Мышкавичы (Киравский районы)|Мышкавичы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3657
| ''[[:d:Q106043528|Liu Xinran]]''
| 
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3658
| ''[[:d:Q106091514|Merike Kokayev]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| [[Тарту]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3659
| ''[[:d:Q106131551|Павел Аляксандравіч Вадап’янаў]]''
| 1967
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[галим]]
| ''[[:d:Q16655757|Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Belarus]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]''
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-02-10
| [[Паланая]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3660
| ''[[:d:Q106150067|Россиков, Константин Николаевич]]''
| 1888
| ''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1854&quot; | 1854
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3661
| ''[[:d:Q106190063|Zoya Ivanova Baranova]]''
| 1948
| ''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q24040377|echinologist]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология  институты]]''
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-12-26
| [[Ряжск]]
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-04-22
| 
|-
| style='text-align:right'| 3662
| ''[[:d:Q106258711|Konstantin Krylov]]''
| 1930
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q348791|Admiral Makarov National University of Shipbuilding]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| 
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992
| 
|-
| style='text-align:right'| 3663
| ''[[:d:Q106351044|Ilya Bykov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-11-23
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3664
| ''[[:d:Q106373912|Oleg Chedia]]''
| 
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1923&quot; | 1923-04-27
| [[Сарытау]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-08-03
| 
|-
| style='text-align:right'| 3665
| ''[[:d:Q106406906|Yevgeny Kogan]]''
| 
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-07-27
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3666
| ''[[:d:Q106504666|Alisa Kazmina]]''
| 
| [[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4610556|модель]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3667
| ''[[:d:Q106529888|Волин, Артём Павлович]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-07-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3668
| ''[[:d:Q106573080|Max H. van Gilse van der Pals]]''
| 
| ''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-10-06
| [[Лугано]]
|-
| style='text-align:right'| 3669
| ''[[:d:Q106634416|Vasilij Alekseevič Lebedev]]''
| 
| [[язучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-01-10
| ''[[:d:Q394767|Krasnokholmsky District]]''
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-11-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3670
| ''[[:d:Q106714231|Ilya Remeslo]]''
| 2005
| [[хокук белгече]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q123641087|political blogger]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q6051619|публицист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q1518687|Civic Chamber of the Russian Federation]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15294742|Россия бүген]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1970600|Vzglyad]]''
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-09-05
| [[Налчык]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3671
| ''[[:d:Q106977267|Valentin Kipyatkov]]''
| 1998
| [[эшкуар]]
| 
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-06-05
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3672
| ''[[:d:Q106977823|Аляксандр Абрамавіч Паперна]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13638192|акушер]]''
| 
| No/unknown value
| 
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921
| ''[[:d:Q83218650|Бабруйская гарадская бальніца хуткай медыцынскай дапамогі імя У. В. Марзона]]''
|-
| style='text-align:right'| 3673
| ''[[:d:Q107003098|Yakov Dlugolensky]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;[[Драматурглар|драматург]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12144794|прозачы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-10-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3674
| ''[[:d:Q107259904|Rustam Dagkesamansky]]''
| 1960
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11063|астроном]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-04-17
| [[Бакы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3675
| ''[[:d:Q107342831|Renate Angermann]]''
| 1960
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q674426|куратор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q16831394|териолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q109120509|хайваннар коллекционеры]]''
| ''[[:d:Q233098|Museum für Naturkunde - Leibniz Institute for Evolution and Biodiversity Science]]''
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3676
| ''[[:d:Q107345919|Nikolay Minervin]]''
| 
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q33231|фотограф]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-05-07
| [[Балахна]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-08-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3677
| ''[[:d:Q107406467|Andrey Vsevolozhsky]]''
| 
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''&lt;br/&gt;[[губернатор]]
| 
| data-sort-value=&quot;1840&quot; | 1840-07-22
| 
| data-sort-value=&quot;1893&quot; | 1893-06-27
| 
|-
| style='text-align:right'| 3678
| ''[[:d:Q107406679|Maxim Polyakov]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-03-19
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-08-25
| 
|-
| style='text-align:right'| 3679
| ''[[:d:Q107416996|Elena Kislenkova]]''
| 1994
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-06-15
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3680
| ''[[:d:Q107419858|Roman Kajetan Walenty Wierzchlejski]]''
| 
| [[адвокат]]
| 
| data-sort-value=&quot;1825&quot; | 1825-08-05
| 
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| 
|-
| style='text-align:right'| 3681
| ''[[:d:Q107475736|Sergey Fitialov]]''
| 
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;[[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-12-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-07-10
| 
|-
| style='text-align:right'| 3682
| ''[[:d:Q107676519|Sergey Dmitriev]]''
| 
| [[эшкуар]]
| 
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-03-11
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3683
| ''[[:d:Q56441030|Alexey Maximov]]''
| 1985-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3684
| ''[[:d:Q56550051|Nina Gabarayeva]]''
| 1971-05-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3685
| ''[[:d:Q56580137|Alexander Obut]]''
| 1936
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201469|V. S. Sobolev Institute of Geology and Mineralogy]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-08-20
| [[Идел буе]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-12-23
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 3686
| ''[[:d:Q56677226|Valeriy Lukyanenko]]''
| 1987-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q17681492|University of Maryland School of Medicine]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q858729|Җон Һопкинс тыйб мәктәбе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1480532|University System of Maryland]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3687
| ''[[:d:Q56686144|Alla Seleznyova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1503201|Plant &amp; Food Research]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3688
| ''[[:d:Q56686263|Olga Molodtsova]]''
| 1982-01-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q311801|DESY]]''&lt;br/&gt;[[Дрезден техник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q835883|Leibniz Institute for Solid State and Materials Research]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3689
| ''[[:d:Q56755464|Alexander Ryss]]''
| 1976-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3690
| ''[[:d:Q56776215|Alexey Isavnin]]''
| 2010-01-31&lt;br/&gt;2007-05-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3691
| ''[[:d:Q56804670|Nadezhda Berezina]]''
| 1991-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3692
| ''[[:d:Q56849539|Andrei Varykhalov]]''
| 2001-09
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q314578|Helmholtz-Zentrum Berlin]]''
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3693
| [[Владимир Леонов]]
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-08-25
| [[Казан]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3694
| ''[[:d:Q56889282|Aleksei Ivanov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q55829791|River Lane Research]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3695
| ''[[:d:Q56942412|Elena Raschke]]''
| 2009-06-16
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q536656|Alfred Wegener Institute for Polar and Marine Research]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3696
| ''[[:d:Q56991532|Natalia Denisova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3697
| ''[[:d:Q57007973|Yury Barbitoff]]''
| 2019-06-03&lt;br/&gt;2017-07-05
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3698
| ''[[:d:Q57011372|Liudmila L Rodina]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3699
| ''[[:d:Q57014392|Olga Bakulina]]''
| 2016-11&lt;br/&gt;2014-08
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3700
| ''[[:d:Q57039340|Andrew Kudlis]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12764792|doctoral student]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3701
| ''[[:d:Q57054365|Eleazar Rodrigo Carrasco]]''
| 1993-04-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3702
| ''[[:d:Q57055422|Irina Guzhova]]''
| 1981-07-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3703
| ''[[:d:Q57056577|Polina Ilina]]''
| 2005
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3704
| ''[[:d:Q57121832|Yana Safonova]]''
| 2017
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q622664|Сан-Диегодагы Калифорния университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193727|Джон Һопкинс үниверситеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3705
| ''[[:d:Q57191870|Elena Yazykova]]''
| 1987-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1932957|University of Opole]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3706
| ''[[:d:Q57192354|Alexander Derbin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3707
| ''[[:d:Q57264799|Władysław Szumowski]]''
| 
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;[[фәлсәфәче]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q15985128|medical historian]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875-03-26
| [[Варшава]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-04-05
| [[Краков]]
|-
| style='text-align:right'| 3708
| ''[[:d:Q57302540|Irina Pervova]]''
| 2000-05-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3709
| ''[[:d:Q57320061|Sergey A Fedotov]]''
| 2007-12
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20517967|L. A. Orbeli Institute of Physiology NAS RA]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3710
| ''[[:d:Q57320075|Nikolai G Kamyshev]]''
| 1975
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3711
| ''[[:d:Q57359168|Olga Martynova]]''
| 1995-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201459|Institute of Higher Nervous Activity]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3712
| ''[[:d:Q57385727|Ivan Khmelnitskiy]]''
| 2007-10-01&lt;br/&gt;2004-07-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3713
| ''[[:d:Q57390827|Demid Kirilenko]]''
| 2006
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3714
| ''[[:d:Q57413563|Yuri Chistov]]''
| 1976-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Кунсткамера]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3715
| ''[[:d:Q57414802|Sofia Lessovaia]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3716
| ''[[:d:Q57416146|Timur Gureyev]]''
| 1998-12-30&lt;br/&gt;1995-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1117048|Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q319078|Мелбурн университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3717
| ''[[:d:Q57416404|Viktor Ionov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3718
| ''[[:d:Q57417295|Irina Gorodetskaya]]''
| 2000-05-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q29671|Авейру университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q833670|Лөвен католик университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3214451|Laboratoire de glaciologie et géophysique de l'environnement]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3719
| ''[[:d:Q57417998|Lopatoukhin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3720
| ''[[:d:Q57420052|Regina Klimova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3721
| ''[[:d:Q57453143|I. K. Razumova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q55658614|National Electronic Information Consortium]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3722
| ''[[:d:Q57453817|Elena S. Petrova]]''
| 1983-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3723
| ''[[:d:Q57476149|Konstantin Shevchenko]]''
| 2008
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q49110|Бостон үнивирситите]]''&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201743|Human Stem Cells Institute PJSC (Russia)]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3724
| ''[[:d:Q57483683|Valentin V Khoze]]''
| 1990-01-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q458393|Durham University]]''&lt;br/&gt;[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3725
| ''[[:d:Q57513838|Aleksander Kaljuvald]]''
| 
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;[[шагыйрь]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q806798|банкир]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q32947888|bank manager]]''&lt;br/&gt;[[язучы]]
| ''[[:d:Q57665822|Eesti Maapank]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12373345|Ministry of Finance]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4123149|Volga-Kama Bank]]''
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-11-10
| ''[[:d:Q16409507|Pahajänese]]''
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-01-21
| [[Пәрну]]
|-
| style='text-align:right'| 3726
| ''[[:d:Q57515374|Anton Ponomarev]]''
| 2017-07-24
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3727
| ''[[:d:Q57549255|Dmitry Subetto]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]
| 
| [[Россия]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3728
| ''[[:d:Q57560057|Alla Krasikova]]''
| 2007
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3729
| ''[[:d:Q57634487|Vadim Guzey]]''
| 1993
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q45132492|University of Adelaide Faculty of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1540109|Thomas Jefferson National Accelerator Facility]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3730
| ''[[:d:Q57639906|Andrey S Glotov]]''
| 2002-12-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3731
| ''[[:d:Q57701605|Misha Sumetsky]]''
| 1975-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q750066|Aston University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q45134019|Bell Labs, Alcaltel-Lucent]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3732
| ''[[:d:Q57897785|Vladimir Shilovskikh]]''
| 2013-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3733
| ''[[:d:Q57910771|Vladimir Malkin]]''
| 2001-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3734
| ''[[:d:Q57911133|Valery Astakhov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3735
| ''[[:d:Q57916395|Georgy Cherkashov]]''
| 1979-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4101971|All Russian Research Institute of Geology and Mineral Resources of the World Ocean]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3736
| ''[[:d:Q57919029|Alexander Kondakov]]''
| 2016-11-28
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q82775|Centre for Independent Social Research]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1068258|Дублин университеты колледжы – Ирландия милли университетының Дублин бүлекчәсе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3737
| ''[[:d:Q57936639|Nester Korolev]]''
| 2012-06&lt;br/&gt;2010-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201468|Institute of Precambrian Geology and Geochronology]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1574185|Корктагы университет колледжы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q391028|Британ Колумбиясе университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3738
| ''[[:d:Q57958509|Sergey Merkuryev]]''
| 1980
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3739
| ''[[:d:Q57966343|Sardana Fedorova]]''
| 1989-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3740
| ''[[:d:Q57976695|Aleksandr Fedotov]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-06
| [[Новосибирск]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-10-30
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 3741
| ''[[:d:Q57979249|Sergey V. Ushakov]]''
| 1998-11
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q129421|Дейвистагы Калифорния үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q670897|Аризона штаты университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3742
| ''[[:d:Q57979775|Valery Zelensky]]''
| 1972
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3743
| ''[[:d:Q57982367|Vladimir V. Pravosudov]]''
| 1983
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q129421|Дейвистагы Калифорния үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1185955|University of Nevada, Reno]]''
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3744
| ''[[:d:Q58200553|Armen Simonyan]]''
| 2016-04&lt;br/&gt;2012-08
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3745
| ''[[:d:Q58203666|Nikolai A Tsyganenko]]''
| 1973
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3746
| ''[[:d:Q58209923|Ekaterina Vsemirnova]]''
| 2005-03-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q458393|Durham University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q503424|Лидс университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3747
| ''[[:d:Q58212446|Denis L. Volkov]]''
| 1999
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7368604|Rosenstiel School of Marine, Atmospheric, and Earth Science]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3748
| ''[[:d:Q58232539|Alexander S Konev]]''
| 2005-06-30&lt;br/&gt;2008-09-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3749
| ''[[:d:Q58282231|Trifon I. Missov]]''
| 2005
| ''[[:d:Q12360779|демограф]]''
| ''[[:d:Q871732|Max Planck Institute for Demographic Research]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q101155672|Faculty of Economics and Social Sciences, University of Rostock]]''&lt;br/&gt;[[Көньяк Дания Университеты|Көнъяк Дания Университеты]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-07-20
| [[Sofiä|София]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3750
| ''[[:d:Q58283196|Maxim Finkelstein]]''
| 1971
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1678733|University of the Free State]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4531079|CSRI Elektropribor]]''
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3751
| ''[[:d:Q58321167|Evgeny Andronov]]''
| 2018-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3752
| ''[[:d:Q58321385|Andrey Seryakov]]''
| 2015-09
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| [[Пучеж]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3753
| ''[[:d:Q58338518|Aleksandr Andreevich Verigo]]''
| 1860
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''&lt;br/&gt;[[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1837&quot; | 1837-11-23
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-03-13&lt;br/&gt;1905-03-26
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 3754
| ''[[:d:Q58340476|Svetlana Jorstad]]''
| 1988-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q49110|Бостон үнивирситите]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3755
| ''[[:d:Q58372117|Serguei Komissarov]]''
| 1991-05-15&lt;br/&gt;1983-07-04
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q503424|Лидс университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3756
| ''[[:d:Q58389329|Sofia Antonova]]''
| 2011-09
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q536656|Alfred Wegener Institute for Polar and Marine Research]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q101269917|Ruprecht Karls Universität Heidelberg Geographisches Institut Heidelberg]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3757
| ''[[:d:Q58643492|Yevgeny Abakumov]]''
| 2004-10-07
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3758
| ''[[:d:Q58686279|Ekaterina Maksimova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12764792|doctoral student]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3759
| ''[[:d:Q58757685|Elena Ilina]]''
| 2011-06-30
| ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''
| ''[[:d:Q13102047|Luxembourg Institute of Health]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q50662|Франкфурт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3760
| ''[[:d:Q58789940|Anna Baldycheva]]''
| 2008-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1414861|Эксетер университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3761
| ''[[:d:Q58807414|Anatoliy Dobrodumov]]''
| 1972-05
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3762
| ''[[:d:Q58819218|Boris V. Senkovskiy]]''
| 2013-03-13
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q54096|Көлн университеты]]''&lt;br/&gt;[[Дрезден техник университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3763
| ''[[:d:Q58882141|Oleg S Glotov]]''
| 2005-12-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q52848057|Children's Scientific and Clinical Center for Infectious Diseases of the Federal Medical and Biological Agency]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3764
| ''[[:d:Q58917831|Evgeniy Sergeevitsj Doebtsov]]''
| 
| [[математик]]
| ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-09-24
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3765
| ''[[:d:Q58924344|Anatoly Miroshnichenko]]''
| 1983-07-04
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| ''[[:d:Q1321380|University of North Carolina at Greensboro]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2302319|University of Toledo]]''
| 
| ''[[:d:Q27899309|Leningrad]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3766
| ''[[:d:Q58945166|Alevtina Smirnova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7566983|South Dakota School of Mines and Technology]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3767
| ''[[:d:Q58945371|Mikhail A Kostylev]]''
| 2009-07-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Yel universitetı|Йель университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3768
| ''[[:d:Q59102727|Vitaly Kocherbitov]]''
| 1997
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q977781|Malmö University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3769
| ''[[:d:Q59115330|Alexander Kholtygin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11063|астроном]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3770
| ''[[:d:Q59160090|Vera Bácskai]]''
| 1953
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q635734|архивист]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-05-01
| [[Будапешт]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-01-19
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 3771
| ''[[:d:Q59160102|Anastasia Stavrova]]''
| 
| [[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3772
| ''[[:d:Q59160222|Andrei Tikhonov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3773
| ''[[:d:Q59160229|Alla Koltsova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3774
| ''[[:d:Q59163602|Maria Danilova]]''
| 2011-11
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3775
| ''[[:d:Q59281851|Sergey Turaev]]''
| 
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2599593|гирманис]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''&lt;br/&gt;[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-06-14
| [[Төмән]]
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-11-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3776
| ''[[:d:Q59299470|György Terdik]]''
| 1980-07-01
| [[математик]]
| ''[[:d:Q903092|Дебрецен университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-04-28
| ''[[:d:Q377879|Nyíracsád]]''
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3777
| ''[[:d:Q59315824|Natalia Reinberg]]''
| 2016-06&lt;br/&gt;2014
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3778
| ''[[:d:Q59403765|Ferenc Niedermayer]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Берн университеты]]&lt;br/&gt;[[Awrupanıñ Töş Tikşerenüläre Oyışması|Аурупа төш тикшеренүләре оешмасы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q622664|Сан-Диегодагы Калифорния университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-03-06
| [[Будапешт]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-08-12
| [[Берн]]
|-
| style='text-align:right'| 3779
| ''[[:d:Q59423045|Igor A Kasatkin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3780
| ''[[:d:Q59450029|Boris Brach]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-03-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-11-26
| [[Сыктывкар]]
|-
| style='text-align:right'| 3781
| ''[[:d:Q59507077|Andrey Shchukarev]]''
| 1982-12-23&lt;br/&gt;1979-06-20
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3782
| ''[[:d:Q59535267|Alexey A Soshnev]]''
| 2006-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q183170|Сан-Антониодагы Техас үнивирситите]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3783
| ''[[:d:Q59542992|Natalia A Smolina]]''
| 2009&lt;br/&gt;2007
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30199003|Almazov Centre]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193510|Падуя университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3784
| ''[[:d:Q59547628|Sergei S Belanov]]''
| 2011-06-30&lt;br/&gt;2009-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3785
| ''[[:d:Q59556157|Vladimir O Murovets]]''
| 2002-07-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3786
| ''[[:d:Q59556440|Tigran A Vartanyan]]''
| 1976-01-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1122926|University of Lisbon]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3787
| ''[[:d:Q59560185|Yulia N Sergeeva]]''
| 2009-06-23
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q977781|Malmö University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2931224|CEA Grenoble]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3151724|Institut Charles Sadron]]''
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3788
| ''[[:d:Q59590644|Andrey Chetverikov]]''
| 
| ''[[:d:Q98393581|cognitive psychologist]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3789
| ''[[:d:Q59594622|Alexey G Sergeev]]''
| 
| ''[[:d:Q104693589|chemistry teacher]]''
| ''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3790
| ''[[:d:Q59613514|Yulian Gavrilov]]''
| 2010-11-16
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;[[Лунд университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3791
| ''[[:d:Q59617125|Veniamin A Borin]]''
| 2010-08-08&lt;br/&gt;2008-07-27
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q749718|Oklahoma State University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3792
| ''[[:d:Q59679673|Yulia Kiyan]]''
| 1993-06-05
| [[Гыйльми хезмәткәр]]
| ''[[:d:Q911561|Hannover Medical School]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3793
| ''[[:d:Q59683656|Pavel Skutschas]]''
| 2001
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15143191|science communicator]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3794
| ''[[:d:Q59692596|Alexander Emelyanov]]''
| 1985-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30262219|Institute of Research on Cancer and Aging in Nice]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3795
| ''[[:d:Q59694039|Alena Vladimirovna Fomina]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3796
| ''[[:d:Q59698496|Vladimir Uversky]]''
| 1986
| ''[[:d:Q14906342|биофизик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q500606|University of South Florida]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1433199|Indiana University – Purdue University Indianapolis]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201415|Institute of Protein Research]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1047293|University of California, Santa Cruz]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201430|Institute for Biological Instrumentation]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-04-20
| [[Боровичи]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3797
| ''[[:d:Q59799029|Aleksey Velichko]]''
| 
| ''[[:d:Q29038436|law theorist]]''&lt;br/&gt;[[хокук белгече]]
| [[Россия Федерациясе юстиция министрлыгы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4481678|Җәза үтәтү буенча федераль хезмәт]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1949245|Mosgortrans]]''
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-04-22
| [[Таганрог]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3798
| ''[[:d:Q59809141|Yuri Amelin]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q127990|Аустралия милли университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q649250|Royal Ontario Museum]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12622929|Korea Basic Science Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3799
| ''[[:d:Q59817402|Tong Bao]]''
| 2014-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q178972|Сүн Ят-Сен үнивирситите]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3800
| ''[[:d:Q59829183|Elena Syromyatnikova]]''
| 2009
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-03-11
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3801
| ''[[:d:Q59830164|Agnia D Galachyants]]''
| 2009-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3802
| ''[[:d:Q59833100|Irina Fedorova]]''
| 1997-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3803
| ''[[:d:Q59833105|Aleksandra Urazgildeeva]]''
| 2014-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3804
| ''[[:d:Q59833109|Oleg Troshichev]]''
| 1961-06-16
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3805
| ''[[:d:Q59833115|Sormakov D.]]''
| 2010-07-21
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3806
| ''[[:d:Q59833127|Nataly F. Blagoveshchenskaya]]''
| 2002-12
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3807
| ''[[:d:Q59833130|Tatiana Borisova]]''
| 1974-02-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3808
| ''[[:d:Q59833273|Sergey Chernouss]]''
| 1966-12-15
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4371607|Polar Geophysical Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3809
| ''[[:d:Q59833429|Anna Silyakova]]''
| 2008-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q279724|University of Tromsø – The Arctic University of Norway]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3810
| ''[[:d:Q59833515|Irina Despirak]]''
| 1989
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4371607|Polar Geophysical Institute]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3811
| ''[[:d:Q59833865|Evgeniy Kozlov]]''
| 2011-06-17
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4228949|Kola Science Centre RAS]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3812
| ''[[:d:Q59843121|Svetlana Droznina]]''
| 1989-01-09
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4135895|Geophysical Service of the Russian Academy of Sciences]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3813
| ''[[:d:Q59843152|Ekaterina Fomina]]''
| 2011-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4228949|Kola Science Centre RAS]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3814
| ''[[:d:Q59844693|Marina Kubyshkina]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3815
| ''[[:d:Q59848699|Vladimir Kouprianov]]''
| 1999-07-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q192334|Чәпел-Һиллдәге Төньяк Каролина университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3816
| ''[[:d:Q59855709|Natalia Konstantinova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3817
| ''[[:d:Q60029706|Sebastian Litta]]''
| 
| 
| ''[[:d:Q757391|Central European University]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3818
| ''[[:d:Q60055587|Anastasia Tsylina]]''
| 2015-05-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12764792|doctoral student]]''
| [[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3819
| ''[[:d:Q60130923|Alexander Fedorov]]''
| 2012-02-24
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q598841|Monash University]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3820
| ''[[:d:Q60148442|Vladimir Semenov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3821
| ''[[:d:Q60162826|Maria Vladimirova]]''
| 1995-02-14
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30261412|Institute of Human Genetics]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q30255680|Délégation Languedoc Roussillon]]''
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3822
| ''[[:d:Q60311763|Darya Alexandrova]]''
| 
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''&lt;br/&gt;[[Jurnalist|журналист]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''
| ''[[:d:Q7220288|Petersburg – Channel 5]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4028226|100 TV]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4403252|STS-St. Petersburg]]''
| 
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3823
| ''[[:d:Q60346021|Sergey Miltsov]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3824
| ''[[:d:Q60368166|Evgeniy Marchenko]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-07-17
| [[Пенза]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3825
| ''[[:d:Q60406934|Vladimir Grinin]]''
| 1966-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3826
| ''[[:d:Q60420303|Bonifacy Krupski]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1822&quot; | 1822
| [[Игнатава (Валожынский районы)|Игнатава]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-01-12
| [[Мяцявичы]]
|-
| style='text-align:right'| 3827
| ''[[:d:Q60509971|Yemyalyan Azaranka]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-07-17
| [[Красная Слабада (Быхавский районы)|Красная Слабада]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-02-22
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 3828
| ''[[:d:Q60533361|Sergey Vallander]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-06-21
| [[Красное Село]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-06-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3829
| ''[[:d:Q60557379|Alexei Kiselev]]''
| 2000
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1607075|Leibniz Institute for Tropospheric Research]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3830
| ''[[:d:Q60594279|Nikolaj Vladimirovič Roze]]''
| 
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-07-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3831
| ''[[:d:Q60617244|Olga Nazarova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3832
| ''[[:d:Q60628014|Olga Semenova]]''
| 2013-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q967165|Йорк университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3833
| ''[[:d:Q60632455|Anna A Vasileva]]''
| 2018
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4086882|BIOCAD (Russia)]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3834
| ''[[:d:Q60632459|Vladimir N Mikhaylov]]''
| 2013-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| 
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3835
| ''[[:d:Q60668915|Nina Goryunova]]''
| 1939
| ''[[:d:Q593644|химик]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''&lt;br/&gt;[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-11-12
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-01-31
| 
|-
| style='text-align:right'| 3836
| ''[[:d:Q60677612|Natalia Pilyus]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-10-10
| [[Лебедын]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3837
| ''[[:d:Q60694078|Արտակ Վարդանյան]]''
| 
| ''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1896&quot; | 1896-02-24&lt;br/&gt;1896-02-12
| [[Ереван]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-05-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 3838
| ''[[:d:Q60696471|Elena Zhitova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2656051|РФА ЕКБ Вулканология һәм сейсмология институты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3839
| ''[[:d:Q60731224|Anton Shiriaev]]''
| 1997
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q314536|Норвегия табигый һәм техник фәннәр университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1144565|Умео университеты]]''&lt;br/&gt;[[Көньяк Дания Университеты|Көнъяк Дания Университеты]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-03-27
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3840
| ''[[:d:Q60733439|Mikhail Rogov]]''
| 2016-07&lt;br/&gt;2014-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]''&lt;br/&gt;[[Югары икътисад мәктәбе|&quot;Югары икътисад мәктәбе&quot; илкүләм тикшеренү университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3841
| ''[[:d:Q60737749|Igor Khorozyan]]''
| 1994-08
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q467164|American University of Armenia]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q20518180|Center for Ecological Noosphere Studies]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3842
| ''[[:d:Q60780683|Abdellatif Younis]]''
| 2013-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q594282|National Research Institute of Astronomy and Geophysics]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3843
| ''[[:d:Q60826435|Lev Nikolajevič Žinkin]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1908&quot; | 1908-02-01
| [[Харьков]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3844
| ''[[:d:Q60826540|Остапенко, Дмитрий Демьянович]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-11-07
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-03-03
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 3845
| ''[[:d:Q60826924|Херсонский, Григорий Хрисанфович]]''
| 
| [[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1859&quot; | 1859
| 
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927
| 
|-
| style='text-align:right'| 3846
| ''[[:d:Q60827147|Гуревич, Анна Моисеевна]]''
| 
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982
| 
|-
| style='text-align:right'| 3847
| ''[[:d:Q60827415|Рыскин, Михаил Григорьевич]]''
| 1969
| [[галим]]
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-05-11
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3848
| ''[[:d:Q60827683|Boris Koshechkin]]''
| 
| [[язучы]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q901402|географ]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| ''[[:d:Q16636179|Geological Institute KSC RAS]]''
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-04-05
| [[Первоуральск]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-08-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3849
| ''[[:d:Q60828373|Serafim Aleksandrovič Pokrovskij]]''
| 
| ''[[:d:Q2135538|хокук тарихчысы]]''
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]&lt;br/&gt;[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905
| 
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| 
|-
| style='text-align:right'| 3850
| ''[[:d:Q60828690|Іван Іванавіч Наркевіч]]''
| 
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q104629775|факультэт інфармацыйных тэхналогій БДТУ]]''
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-04-22
| [[Тамашэвичы]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3851
| ''[[:d:Q60830793|Girša Zalmanovič Roginskij]]''
| 
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-12-28
| [[Рэчыца (авыл)|Речытса]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-10-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3852
| ''[[:d:Q60830997|Sergey Medvedev]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-09-27
| [[Харьков]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3853
| ''[[:d:Q60831168|Mikhail Bondarko]]''
| 1999
| [[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-08-21
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3854
| ''[[:d:Q60836367|Трощиев, Виталий Ефимович]]''
| 1954
| [[галим]]
| 
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-09-24
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-06-08
| 
|-
| style='text-align:right'| 3855
| ''[[:d:Q60836398|Заленский, Олег Вячеславович]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q2466783|&quot;Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты&quot; федераль тикшеренү үзәге]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-09-04
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3856
| ''[[:d:Q60837540|Yuriy Ganus]]''
| 
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-03-05
| [[Токмак (Украина)|Токмак]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3857
| ''[[:d:Q60838238|Токранов Алексей Михайлович]]''
| 
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-12-04
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3858
| ''[[:d:Q60961594|Elena Lukasheva]]''
| 2006-12
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3859
| ''[[:d:Q60977095|Kirill A Afonin]]''
| 2003-05-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q1783178|University of North Carolina at Charlotte]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3860
| ''[[:d:Q60998030|Tom Paskhalis]]''
| 2012
| ''[[:d:Q1125292|postdoctoral researcher]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q15319501|social scientist]]''
| ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q258464|Тринити көллияте]]''&lt;br/&gt;[[London School of Economics]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3861
| ''[[:d:Q61040236|Francesca Dal Mas]]''
| 2016-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q209344|Сапиенца Рим үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1546906|Ca' Foscari University of Venice]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q2738646|University of Lincoln]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3862
| ''[[:d:Q61099472|Anna Nesterovich]]''
| 2009-05-23&lt;br/&gt;2007-07-10
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1136919|Айова штаты университеты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3863
| ''[[:d:Q61103823|Natalia Sharova]]''
| 
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201427|Koltzov Institute of Developmental Biology]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3864
| ''[[:d:Q61110314|Andrey Ivantsov]]''
| 
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''&lt;br/&gt;[[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-09-06
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3865
| ''[[:d:Q61111815|Aleksandr Dobryanski]]''
| 
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889-08-26
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-01-31&lt;br/&gt;1965-01-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3866
| ''[[:d:Q61113382|Evgenia I Lysova]]''
| 2010
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1065414|Vrije Universiteit Amsterdam]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q193510|Падуя университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q769040|EDHEC Business School]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1422458|University of Bath]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3867
| ''[[:d:Q61113698|Alexander V Klimovich]]''
| 2011-04&lt;br/&gt;2008-11&lt;br/&gt;2006-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3868
| ''[[:d:Q61115753|Дудкин, Сергей Петрович]]''
| 1910
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q94469|Көньяк Украина милли мәгарифбелем үнивирситите]]''
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885-10-05
| [[Одесса]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-06-21
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 3869
| ''[[:d:Q61122298|Nəzir Əhmədov]]''
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-12-27
| [[Кәһризоба]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-03-05
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 3870
| ''[[:d:Q61122502|Rovsan Hatamov]]''
| 
| [[галим]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-12-29
| [[Нифетчала]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3871
| ''[[:d:Q61134210|Abdurahmon Husaynov]]''
| 1962
| [[математик]]
| 
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-11-07
| [[Пәнҗәкәнт]]
| 
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 3872
| ''[[:d:Q61454645|Petko Shahanov]]''
| 
| [[укытучы]]
| 
| data-sort-value=&quot;1858&quot; | 1858-10-08
| [[Стара-Загора]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-04-21
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
|-
| style='text-align:right'| 3873
| ''[[:d:Q61479146|Alina Manshina]]''
| 1996-02-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3874
| ''[[:d:Q61702460|Viive Viira]]''
| 
| ''[[:d:Q2730732|equestrian]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q520549|геолог]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-04-29
| [[Вильянди]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3875
| [[Александр Лебедев (1843)|Александр Лебедев]]
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1843&quot; | 1843-04-01
| No/unknown value
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 3876
| ''[[:d:Q61749713|Alexander A Bol'shakov]]''
| 1989
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30297702|Applied Spectra (United States)]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3877
| ''[[:d:Q61770533|Darya Krupenko]]''
| 2014&lt;br/&gt;2009
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3878
| ''[[:d:Q61834914|Igor Smirnov]]''
| 1972
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-11-25
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3879
| ''[[:d:Q61834984|Nikolay Kuznetsov]]''
| 2001
| [[галим]]&lt;br/&gt;[[математик]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''&lt;br/&gt;[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]&lt;br/&gt;''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3880
| ''[[:d:Q61843318|Cheng Zhiqing]]''
| 
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| 
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-07
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-02-12
| 
|-
| style='text-align:right'| 3881
| ''[[:d:Q61873318|Mike Kuznetsov]]''
| 1981-02-28&lt;br/&gt;1985-04-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''&lt;br/&gt;''[[:d:Q1794356|&quot;Курчатов институты&quot; илкүләм тикшеренү үзәге]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3882
| ''[[:d:Q61925713|Alina Zalounina Falborg]]''
| 1997-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q601956|Aalborg University]]''
| 
| 
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}

== Моны да карагыз ==
{{Портал|Шәхесләр|Мәгариф|Россия}}
* [[Санкт-Петербург политехник университетын тәмамлаучылар исемлеге]]
* [[Казан университетын тәмамлаучылар исемлеге]]

[[Төркем:Санкт-Петербург дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Исемлекләр:Югары уку йортлары буенча шәхесләр]]</text>
      <sha1>8iixw5mffdtwwsn46gqq280x2z4thb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Проект:Вики-яз 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1391184</id>
    <revision>
      <id>5935599</id>
      <parentid>5935435</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T13:59:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Катнашучылар */</comment>
      <origin>5935599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32640" sha1="ngfj06yl8etpdes1jhyago7zg2tfgba" xml:space="preserve">{{WAM
|header =  [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]&lt;/div&gt;
|subheader = 

21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!

Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;
{{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&amp;agent=user&amp;source=category&amp;range=latest-10&amp;subjectpage=1&amp;subcategories=0&amp;sort=views&amp;direction=1&amp;view=list&amp;target=https://tt.wikipedia.org/wiki/%25D0%25A2%25D3%25A9%25D1%2580%25D0%25BA%25D0%25B5%25D0%25BC:%25D0%259F%25D1%2580%25D0%25BE%25D0%25B5%25D0%25BA%25D1%2582:%25D0%2592%25D0%25B8%25D0%25BA%25D0%25B8-%25D1%258F%25D0%25B7_2026_%25D0%25BC%25D3%2599%25D0%25BA%25D0%25B0%25D0%25BB%25D3%2599%25D0%25BB%25D3%2599%25D1%2580%25D0%25B5|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}&lt;/div&gt;
__NOTOC__ 
|body = 

== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш. 
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: 
&lt;pre&gt;{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}&lt;/pre&gt; 
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле. 
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.

== Бәяләү тәртибе ==

* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.

Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.

== Жюри ==

* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)

== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}

[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан  — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово  — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]]&amp;nbsp;[[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Czech Republic‎.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia‎|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]

{{Ябык блок ахыры}}

Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =

== Призлар ==
Сөйләшенә.

}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: 
&lt;pre&gt;{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}&lt;/pre&gt; 

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]] {{*}} [[Лилия Подкопаева]] {{*}} [[Ләйлә Зана]] {{*}} [[Казый Мөхәммәд]] {{*}} [[Фаррухру Парса]]{{*}} [[Земфира Латыйпова]] {{*}} [[Елена Прекрасная]]{{*}} [[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}} [[Нюкта]]{{*}} [[Ильяс (пәйгамбәр)]] {{*}} [[Фаил Фәтхетдинов]]{{*}} [[Фәрит Суфияров]] {{*}} [[Абдуллатыйп Хәкимов]]{{*}} [[Ибраһим Тынкачев]] {{*}} [[Ануше Ансари]]{{*}} [[Антонина Нухрат]] {{*}} [[Мостафиннар]]{{*}} [[Сергей Манжигеев]] {{*}} [[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Шириннар-Шихматовлар]]{{*}}[[Гельсий Зәйниев]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Морат Йосыф]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Хайтарма (бию)]]{{*}}[[Николай Малиев]] {{*}} [[Елена Созина]] {{*}} [[Сәдагәт Кәримова]] {{*}} [[Нөшаба Мәһәммәдли]] {{*}} [[Шәфига Әфәндезадә]] {{*}} [[Рәфига Әлиева ]] {{*}} [[Аида Имангулиева]]{{*}} [[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}} [[Наилә Велиханлы]]{{*}} [[Диләрә Әлиева]]{{*}} [[Зарифа Әлиева]]{{*}} [[Әдилә Намазова]]{{*}} [[Зарифа Будагова]]{{*}} [[Өммегөлсем Садихзадә]]{{*}} [[Хөршидбану Натаван]]{{*}} [[Ханбикә ханым]]{{*}}[[Сона Ахундова]]{{*}}[[Мәдинә Гөлгөн]]{{*}}[[Фатма ханым Кәминә]]{{*}}[[Дивеевлар]]{{*}}[[Габделвәли Яушев]]{{*}}[[Салих Ерзин]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[Әхмәтхаҗи Рәхманкулов]]{{*}}[[Мөхәммәтшәриф Яушев]]{{*}}[[Гали Ларидҗани]]
|53
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] {{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] {{*}} [[Форель Тинчурин]] {{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[Марат Фәйрушин ]] {{*}} [[Рәсим Низамов]]{{*}} [[Оскар Усманов]] {{*}} [[Алмаз Хәкимов]]{{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] {{*}} [[Люция Мусина]]{{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] {{*}} [[Лилия Бикмаева]]{{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] {{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]]{{*}} [[Илнар Миранов]] {{*}} [[Илнур Гомәров]]{{*}} [[Динар Кәримуллин]] {{*}} [[Тугай (мәчет)]]{{*}} [[Рузил Миңнекәев]] {{*}} [[Бәхтияр Абдугафур]]{{*}} [[Рита Өметбаева]] {{*}} [[Баһаветдин Шиһабетдинов]]{{*}} [[Айсылу Сагайдак]] {{*}} [[Павел Корчагин]]{{*}} [[Резеда Зәйниева]] {{*}} [[Сергей Вертелецкий]]{{*}} [[Нәмикъ Кәмал]] {{*}} [[Резидә Кадыйрова]]{{*}} [[Регина Фәйзуллина]] {{*}} [[Илгизәр Исламов]]{{*}} [[Айнур Баянов]] {{*}} [[Марат Шәрәфетдинов]]{{*}} [[Лев Шәрифуллин]] {{*}} [[Тимерхәтмулла Габдуллин]]
|34
|
|
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]] {{*}}[[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова]]{{*}} [[Наталья Чеховская]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]]{{*}} [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Сергей Александр улы]]{{*}} [[Святослав Кузнецов]]{{*}} [[Мария Абакумова]]{{*}} [[Татьяна Агапкина]]{{*}} [[Николай Акулин]]
|60
|
|
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Дешуково]]
|3
|
|
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|4
|
|
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]
|3
|
|
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]{{*}} [[Бәдрия Таһир Гөкмен]]{{*}} [[Неджла Әтеш]]{{*}} [[Несрин Сипаһи]]{{*}} [[Имрен Айкут]]{{*}} [[Нермин Нефтчи]]{{*}} [[Джейда Сунгур]]{{*}} [[Берна Гөзбаши]]{{*}} [[Джанан Гөллү]]{{*}} [[Ширин Текели]]{{*}} [[Нилюфер Гюрсой]]{{*}} [[Соня Йончева]]{{*}} [[Ирмена Чичикова]]{{*}} [[Стоянка Мутафова]]{{*}} [[Анна Томова-Синтова]]{{*}} [[Невена Буюклиева]]{{*}} [[Лачезара Стоева]]{{*}} [[Периханым Софиева]]{{*}} [[Натела Янкошвили]]{{*}} [[Верико Анджапаридзе]]{{*}} [[Лана Гогоберидзе]]{{*}} [[Нато Чхеидзе]]{{*}} [[Хатия Деканоидзе]]{{*}} [[Тина Хидашели]]{{*}} [[Вероника Кобалия]]
|62
|
|
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Жанка Стокич]]{{*}} [[Ангелина Топич]]{{*}} [[Мина Караджич]]
|7
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]] {{*}} [[Татар порталлары берлеге]]
|2
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] {{*}} [[Урия Эдемова]] {{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] {{*}} [[Кыявык]] {{*}} [[Кинҗәбулат (Ишембай районы)]] {{*}} [[Лесной (Ишембай районы)]] {{*}} [[Авангард (Ишембай районы)]] {{*}} [[Фарсы келәме]] {{*}} [[Фарсы каллиграфиясе]]
|9
|
|
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] {{*}} [[Парфенопа]] {{*}} [[Гесперидлар]] {{*}} [[Роза Дерине]] {{*}} [[Шари Федак]] {{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] {{*}} [[Ольга Бознанская]] {{*}} [[Анна Билинская]] {{*}} [[Янина Конарская]] {{*}} [[Сәгадәт Аксой]] {{*}} [[Бану Алкан]] {{*}} [[Мөфидә Кадри]] {{*}} [[Бәргүзар Корель]] {{*}} [[Алие Бергер]] {{*}} [[Гизи Байор]] {{*}} [[София Вейверите]] {{*}} [[Мария Гюбнерова]] {{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]] {{*}} [[Милли театр (Будапешт)]] {{*}} [[Маҗарстан опера театры]] {{*}} [[Любляна университеты]] {{*}} [[Европа (мифология)]] {{*}} [[Милли театр (Прага)]] {{*}} [[Эде Сиглигети]] {{*}} [[Шандор Кишфалуди]] {{*}} [[Золтан Кодай]] {{*}} [[Надя Комэнеч]] {{*}} [[Карой Кишфалуди]] {{*}} [[Пегас]] {{*}} [[Маҗарстан парламенты бинасы]] {{*}} [[Химера]] {{*}} [[Бельведер (Вена)]] {{*}} [[Кентавр]] {{*}} [[Театр (архитектура корылмасы)]] {{*}} [[Пула амфитеатры]]{{*}} [[Вена университеты]] {{*}} [[Аргонавтлар]] {{*}} [[Эдип]] {{*}} [[Плутон (мифология)]] {{*}} [[Александр Невский гыйбадәтханә-һәйкәле]] {{*}} [[Адилә Солтан сарае]] {{*}} [[Вена дәүләт операсы]] {{*}} [[Каунас декоратив-гамәли сәнгать институты]]
|55
|
|
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] {{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] {{*}} [[Элемтә иярченнәре]] {{*}} [[Атмосфера химиясе]] {{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]]{{*}} [[Астрометрия]] {{*}} [[Кояш балкышы]] {{*}} [[Планетаара автоматик станция]] {{*}} [[Гаделша (шарлавык)]] {{*}} [[Көньяк Урал табигать тыюлыгы]] {{*}} [[Төшү аппараты]] {{*}} [[Августов каналы]] {{*}} [[Вахушти Багратиони исемендәге география институты]] {{*}} [[Керчь мәчете]] {{*}} [[Йолдызның формалашуы]]{{*}} [[Никос Казандзакис]] {{*}} [[Кояш җиле]]{{*}} [[Зөфәр Еникеев]] {{*}} [[Башкортстан авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институты]]{{*}} [[Тотылу (астрономия)]] {{*}} [[Казакъстан Милли икътисад министрлыгы]]{{*}} [[Маҗарстан геологиясе]] {{*}} [[Күк экваторы]]{{*}} [[Еврозона]] {{*}} [[Дәвер (астрономия)]]{{*}} [[Күк координаталары системасы]] {{*}} [[Астрономиядә ераклык шкаласы]]{{*}} [[Орбита (астрономия)]] {{*}} [[Кирәкле дарулар]]{{*}} [[Сәламәтлекне саклау]] {{*}} [[Трансплантация]]{{*}} [[Травматология]] {{*}} [[Урология]]{{*}} [[Кан басымы]] {{*}} [[Материя (физика)]] {{*}} [[Куәт]] {{*}} [[Диэлектрик]]{{*}} [[Йолдыз вакыты]] {{*}} [[Елан чагуы]] {{*}} [[Эндоскопия]] {{*}} [[Бил пункциясе]]{{*}} [[Вегетатив халәт]] {{*}} [[Астродинамика]] {{*}} [[Эфемерида]] {{*}} [[Галактикалар төркеме]]{{*}} [[Эллиптик галактика]] {{*}} [[Йолдызларның магнит кыры]] {{*}} [[Йолдызара йотылу]] {{*}} [[Радио дулкыннары]]{{*}} [[Линзасыман галактика]] {{*}} [[Бормалы галактика]] {{*}} [[Каплау (астрономия)]]{{*}} [[Молекуляр болыт]]
|53   
|
|
|-
|-
|{{u|Fxan}}
|[[Икътисадны либеральләштерү]] {{*}} [[Күчеш икътисады]] {{*}} [[Күтәрелеш (икътисад) ]] {{*}} [[Икътисади цикл ]] {{*}} [[Икътисади табыш ]] {{*}} [[Бухгалтерлык табышы ]] {{*}} [[Даими чыгымнар]] {{*}} [[Туры булмаган чыгымнар]] {{*}} [[Алмашынучан чыгымнар]] {{*}} [[Алтын стандарты]] {{*}} [[Чыгыштырма өстенлек ]] {{*}} [[Абсолют өстенлек]]
|12
|
|
|-
|-
|{{u|Tegebot}}
|[[Абу Абуд]]
|1
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|-
|-
|{{u|T1nn27 }}
|[[Латгаллар]] {{*}} [[Эрзя халык авыз иҗаты]]
|2
|
|
|-
|-
|{{u|Gaydmi}}
|[[Common Voice]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Раил Гатауллин}}
|[[Лилия Хисмәтова]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|A.Khamidullin}}
|[[ССРБ-да кришнаитларны эзәрлекләү]] {{*}} [[Тыко Вылка ]]
|2
|
|
|-
|-
|{{u|Фәрһад}}
|[[Симфония №4 «Дастан» (Монасыйпов)]] {{*}} [[Симфония №3 (Монасыйпов)]] {{*}} [[Симфония №1 (Монасыйпов)]] {{*}} [[ Муса Җәлил (симфония-поэма) ]]{{*}}[[Азамат Хәсәншин]]
|5
|
|
|-
|-
|{{u|Astra.L}}
|[[Грузия байрагы]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Artem7154}}
|[[Родина (футбол клубы)]] {{*}} [[Ряженка]] {{*}} [[Щи]] {{*}} [[Арена Химки]] {{*}} [[Подкогыльо]]
|5
|
|
|-
|-
|Тулаем
|
|[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Spring_2026/Statistics 364]
|
|
|-
|}

== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]

== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә: 
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
&lt;!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]--&gt;

Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак &lt;small&gt;(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])&lt;/small&gt;.

&lt;!-- {| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! # 
! Кулланучы&lt;/br&gt;&lt;small&gt;User&lt;/small&gt; 
! Мәкаләләр саны&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Articles&lt;/small&gt; 
! Баллар&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Points&lt;/small&gt; 
! Баллар буенча (€)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;By points (€)&lt;/small&gt;
! Сертификат (руб)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Gift certificate (RUR)&lt;/small&gt;
|-
|-style=&quot;background:#FF0000&quot;
 |Σ
 |Катнашучылар
 |
 |
 |400
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#fefca3&quot;
 |1
 |{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
 |136
 |816
 |140
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#F5F5F5&quot;
 |2
 |{{u|}}
 |54
 |156
 |90
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#F5DEB3&quot;
 |3
|{{u|}}
 |52
 |93
 |
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |4
 |{{u|}}
 |10
 |30
 |60
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |5
 |{{u|}}
 |7
 |21
 |50
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |6
 |{{u|}}
 |
 |
 |
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |7
 |{{u|}}
 |
 |
 |
 |
|-
 |}
--&gt;

[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]</text>
      <sha1>ngfj06yl8etpdes1jhyago7zg2tfgba</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935600</id>
      <parentid>5935599</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Катнашучылар */</comment>
      <origin>5935600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32622" sha1="2zwcst6rwsr95g156wmqgennxfal92b" xml:space="preserve">{{WAM
|header =  [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]&lt;/div&gt;
|subheader = 

21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!

Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;
{{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&amp;agent=user&amp;source=category&amp;range=latest-10&amp;subjectpage=1&amp;subcategories=0&amp;sort=views&amp;direction=1&amp;view=list&amp;target=https://tt.wikipedia.org/wiki/%25D0%25A2%25D3%25A9%25D1%2580%25D0%25BA%25D0%25B5%25D0%25BC:%25D0%259F%25D1%2580%25D0%25BE%25D0%25B5%25D0%25BA%25D1%2582:%25D0%2592%25D0%25B8%25D0%25BA%25D0%25B8-%25D1%258F%25D0%25B7_2026_%25D0%25BC%25D3%2599%25D0%25BA%25D0%25B0%25D0%25BB%25D3%2599%25D0%25BB%25D3%2599%25D1%2580%25D0%25B5|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}&lt;/div&gt;
__NOTOC__ 
|body = 

== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш. 
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: 
&lt;pre&gt;{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}&lt;/pre&gt; 
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле. 
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.

== Бәяләү тәртибе ==

* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.

Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.

== Жюри ==

* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)

== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}

[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан  — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово  — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]]&amp;nbsp;[[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Czech Republic‎.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia‎|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]

{{Ябык блок ахыры}}

Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =

== Призлар ==
Сөйләшенә.

}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: 
&lt;pre&gt;{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}&lt;/pre&gt; 

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]] {{*}} [[Лилия Подкопаева]] {{*}} [[Ләйлә Зана]] {{*}} [[Казый Мөхәммәд]] {{*}} [[Фаррухру Парса]]{{*}} [[Земфира Латыйпова]] {{*}} [[Елена Прекрасная]]{{*}} [[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}} [[Нюкта]]{{*}} [[Ильяс (пәйгамбәр)]] {{*}} [[Фаил Фәтхетдинов]]{{*}} [[Фәрит Суфияров]] {{*}} [[Абдуллатыйп Хәкимов]]{{*}} [[Ибраһим Тынкачев]] {{*}} [[Ануше Ансари]]{{*}} [[Антонина Нухрат]] {{*}} [[Мостафиннар]]{{*}} [[Сергей Манжигеев]] {{*}} [[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Шириннар-Шихматовлар]]{{*}}[[Гельсий Зәйниев]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Морат Йосыф]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Хайтарма (бию)]]{{*}}[[Николай Малиев]] {{*}} [[Елена Созина]] {{*}} [[Сәдагәт Кәримова]] {{*}} [[Нөшаба Мәһәммәдли]] {{*}} [[Шәфига Әфәндезадә]] {{*}} [[Рәфига Әлиева ]] {{*}} [[Аида Имангулиева]]{{*}} [[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}} [[Наилә Велиханлы]]{{*}} [[Диләрә Әлиева]]{{*}} [[Зарифа Әлиева]]{{*}} [[Әдилә Намазова]]{{*}} [[Зарифа Будагова]]{{*}} [[Өммегөлсем Садихзадә]]{{*}} [[Хөршидбану Натаван]]{{*}} [[Ханбикә ханым]]{{*}}[[Сона Ахундова]]{{*}}[[Мәдинә Гөлгөн]]{{*}}[[Фатма ханым Кәминә]]{{*}}[[Дивеевлар]]{{*}}[[Габделвәли Яушев]]{{*}}[[Салих Ерзин]]{{*}}[[Әхмәтхаҗи Рәхманкулов]]{{*}}[[Мөхәммәтшәриф Яушев]]{{*}}[[Гали Ларидҗани]]
|53
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] {{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] {{*}} [[Форель Тинчурин]] {{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[Марат Фәйрушин ]] {{*}} [[Рәсим Низамов]]{{*}} [[Оскар Усманов]] {{*}} [[Алмаз Хәкимов]]{{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] {{*}} [[Люция Мусина]]{{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] {{*}} [[Лилия Бикмаева]]{{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] {{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]]{{*}} [[Илнар Миранов]] {{*}} [[Илнур Гомәров]]{{*}} [[Динар Кәримуллин]] {{*}} [[Тугай (мәчет)]]{{*}} [[Рузил Миңнекәев]] {{*}} [[Бәхтияр Абдугафур]]{{*}} [[Рита Өметбаева]] {{*}} [[Баһаветдин Шиһабетдинов]]{{*}} [[Айсылу Сагайдак]] {{*}} [[Павел Корчагин]]{{*}} [[Резеда Зәйниева]] {{*}} [[Сергей Вертелецкий]]{{*}} [[Нәмикъ Кәмал]] {{*}} [[Резидә Кадыйрова]]{{*}} [[Регина Фәйзуллина]] {{*}} [[Илгизәр Исламов]]{{*}} [[Айнур Баянов]] {{*}} [[Марат Шәрәфетдинов]]{{*}} [[Лев Шәрифуллин]] {{*}} [[Тимерхәтмулла Габдуллин]]
|34
|
|
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]] {{*}}[[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова]]{{*}} [[Наталья Чеховская]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]]{{*}} [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Сергей Александр улы]]{{*}} [[Святослав Кузнецов]]{{*}} [[Мария Абакумова]]{{*}} [[Татьяна Агапкина]]{{*}} [[Николай Акулин]]
|60
|
|
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Дешуково]]
|3
|
|
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|4
|
|
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]
|3
|
|
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]{{*}} [[Бәдрия Таһир Гөкмен]]{{*}} [[Неджла Әтеш]]{{*}} [[Несрин Сипаһи]]{{*}} [[Имрен Айкут]]{{*}} [[Нермин Нефтчи]]{{*}} [[Джейда Сунгур]]{{*}} [[Берна Гөзбаши]]{{*}} [[Джанан Гөллү]]{{*}} [[Ширин Текели]]{{*}} [[Нилюфер Гюрсой]]{{*}} [[Соня Йончева]]{{*}} [[Ирмена Чичикова]]{{*}} [[Стоянка Мутафова]]{{*}} [[Анна Томова-Синтова]]{{*}} [[Невена Буюклиева]]{{*}} [[Лачезара Стоева]]{{*}} [[Периханым Софиева]]{{*}} [[Натела Янкошвили]]{{*}} [[Верико Анджапаридзе]]{{*}} [[Лана Гогоберидзе]]{{*}} [[Нато Чхеидзе]]{{*}} [[Хатия Деканоидзе]]{{*}} [[Тина Хидашели]]{{*}} [[Вероника Кобалия]]
|62
|
|
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Жанка Стокич]]{{*}} [[Ангелина Топич]]{{*}} [[Мина Караджич]]
|7
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]] {{*}} [[Татар порталлары берлеге]]
|2
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] {{*}} [[Урия Эдемова]] {{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] {{*}} [[Кыявык]] {{*}} [[Кинҗәбулат (Ишембай районы)]] {{*}} [[Лесной (Ишембай районы)]] {{*}} [[Авангард (Ишембай районы)]] {{*}} [[Фарсы келәме]] {{*}} [[Фарсы каллиграфиясе]]
|9
|
|
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] {{*}} [[Парфенопа]] {{*}} [[Гесперидлар]] {{*}} [[Роза Дерине]] {{*}} [[Шари Федак]] {{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] {{*}} [[Ольга Бознанская]] {{*}} [[Анна Билинская]] {{*}} [[Янина Конарская]] {{*}} [[Сәгадәт Аксой]] {{*}} [[Бану Алкан]] {{*}} [[Мөфидә Кадри]] {{*}} [[Бәргүзар Корель]] {{*}} [[Алие Бергер]] {{*}} [[Гизи Байор]] {{*}} [[София Вейверите]] {{*}} [[Мария Гюбнерова]] {{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]] {{*}} [[Милли театр (Будапешт)]] {{*}} [[Маҗарстан опера театры]] {{*}} [[Любляна университеты]] {{*}} [[Европа (мифология)]] {{*}} [[Милли театр (Прага)]] {{*}} [[Эде Сиглигети]] {{*}} [[Шандор Кишфалуди]] {{*}} [[Золтан Кодай]] {{*}} [[Надя Комэнеч]] {{*}} [[Карой Кишфалуди]] {{*}} [[Пегас]] {{*}} [[Маҗарстан парламенты бинасы]] {{*}} [[Химера]] {{*}} [[Бельведер (Вена)]] {{*}} [[Кентавр]] {{*}} [[Театр (архитектура корылмасы)]] {{*}} [[Пула амфитеатры]]{{*}} [[Вена университеты]] {{*}} [[Аргонавтлар]] {{*}} [[Эдип]] {{*}} [[Плутон (мифология)]] {{*}} [[Александр Невский гыйбадәтханә-һәйкәле]] {{*}} [[Адилә Солтан сарае]] {{*}} [[Вена дәүләт операсы]] {{*}} [[Каунас декоратив-гамәли сәнгать институты]]
|55
|
|
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] {{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] {{*}} [[Элемтә иярченнәре]] {{*}} [[Атмосфера химиясе]] {{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]]{{*}} [[Астрометрия]] {{*}} [[Кояш балкышы]] {{*}} [[Планетаара автоматик станция]] {{*}} [[Гаделша (шарлавык)]] {{*}} [[Көньяк Урал табигать тыюлыгы]] {{*}} [[Төшү аппараты]] {{*}} [[Августов каналы]] {{*}} [[Вахушти Багратиони исемендәге география институты]] {{*}} [[Керчь мәчете]] {{*}} [[Йолдызның формалашуы]]{{*}} [[Никос Казандзакис]] {{*}} [[Кояш җиле]]{{*}} [[Зөфәр Еникеев]] {{*}} [[Башкортстан авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институты]]{{*}} [[Тотылу (астрономия)]] {{*}} [[Казакъстан Милли икътисад министрлыгы]]{{*}} [[Маҗарстан геологиясе]] {{*}} [[Күк экваторы]]{{*}} [[Еврозона]] {{*}} [[Дәвер (астрономия)]]{{*}} [[Күк координаталары системасы]] {{*}} [[Астрономиядә ераклык шкаласы]]{{*}} [[Орбита (астрономия)]] {{*}} [[Кирәкле дарулар]]{{*}} [[Сәламәтлекне саклау]] {{*}} [[Трансплантация]]{{*}} [[Травматология]] {{*}} [[Урология]]{{*}} [[Кан басымы]] {{*}} [[Материя (физика)]] {{*}} [[Куәт]] {{*}} [[Диэлектрик]]{{*}} [[Йолдыз вакыты]] {{*}} [[Елан чагуы]] {{*}} [[Эндоскопия]] {{*}} [[Бил пункциясе]]{{*}} [[Вегетатив халәт]] {{*}} [[Астродинамика]] {{*}} [[Эфемерида]] {{*}} [[Галактикалар төркеме]]{{*}} [[Эллиптик галактика]] {{*}} [[Йолдызларның магнит кыры]] {{*}} [[Йолдызара йотылу]] {{*}} [[Радио дулкыннары]]{{*}} [[Линзасыман галактика]] {{*}} [[Бормалы галактика]] {{*}} [[Каплау (астрономия)]]{{*}} [[Молекуляр болыт]]
|53   
|
|
|-
|-
|{{u|Fxan}}
|[[Икътисадны либеральләштерү]] {{*}} [[Күчеш икътисады]] {{*}} [[Күтәрелеш (икътисад) ]] {{*}} [[Икътисади цикл ]] {{*}} [[Икътисади табыш ]] {{*}} [[Бухгалтерлык табышы ]] {{*}} [[Даими чыгымнар]] {{*}} [[Туры булмаган чыгымнар]] {{*}} [[Алмашынучан чыгымнар]] {{*}} [[Алтын стандарты]] {{*}} [[Чыгыштырма өстенлек ]] {{*}} [[Абсолют өстенлек]]
|12
|
|
|-
|-
|{{u|Tegebot}}
|[[Абу Абуд]]
|1
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|-
|-
|{{u|T1nn27 }}
|[[Латгаллар]] {{*}} [[Эрзя халык авыз иҗаты]]
|2
|
|
|-
|-
|{{u|Gaydmi}}
|[[Common Voice]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Раил Гатауллин}}
|[[Лилия Хисмәтова]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|A.Khamidullin}}
|[[ССРБ-да кришнаитларны эзәрлекләү]] {{*}} [[Тыко Вылка ]]
|2
|
|
|-
|-
|{{u|Фәрһад}}
|[[Симфония №4 «Дастан» (Монасыйпов)]] {{*}} [[Симфония №3 (Монасыйпов)]] {{*}} [[Симфония №1 (Монасыйпов)]] {{*}} [[ Муса Җәлил (симфония-поэма) ]]{{*}}[[Азамат Хәсәншин]]
|5
|
|
|-
|-
|{{u|Astra.L}}
|[[Грузия байрагы]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Artem7154}}
|[[Родина (футбол клубы)]] {{*}} [[Ряженка]] {{*}} [[Щи]] {{*}} [[Арена Химки]] {{*}} [[Подкогыльо]]
|5
|
|
|-
|-
|Тулаем
|
|[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Spring_2026/Statistics 364]
|
|
|-
|}

== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]

== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә: 
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
&lt;!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]--&gt;

Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак &lt;small&gt;(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])&lt;/small&gt;.

&lt;!-- {| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! # 
! Кулланучы&lt;/br&gt;&lt;small&gt;User&lt;/small&gt; 
! Мәкаләләр саны&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Articles&lt;/small&gt; 
! Баллар&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Points&lt;/small&gt; 
! Баллар буенча (€)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;By points (€)&lt;/small&gt;
! Сертификат (руб)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Gift certificate (RUR)&lt;/small&gt;
|-
|-style=&quot;background:#FF0000&quot;
 |Σ
 |Катнашучылар
 |
 |
 |400
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#fefca3&quot;
 |1
 |{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
 |136
 |816
 |140
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#F5F5F5&quot;
 |2
 |{{u|}}
 |54
 |156
 |90
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#F5DEB3&quot;
 |3
|{{u|}}
 |52
 |93
 |
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |4
 |{{u|}}
 |10
 |30
 |60
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |5
 |{{u|}}
 |7
 |21
 |50
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |6
 |{{u|}}
 |
 |
 |
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |7
 |{{u|}}
 |
 |
 |
 |
|-
 |}
--&gt;

[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]</text>
      <sha1>2zwcst6rwsr95g156wmqgennxfal92b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935608</id>
      <parentid>5935600</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:04:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Катнашучылар */</comment>
      <origin>5935608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32622" sha1="leocr645illk1u5i9v4zjdxvgyslqjx" xml:space="preserve">{{WAM
|header =  [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]&lt;/div&gt;
|subheader = 

21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!

Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;
{{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&amp;agent=user&amp;source=category&amp;range=latest-10&amp;subjectpage=1&amp;subcategories=0&amp;sort=views&amp;direction=1&amp;view=list&amp;target=https://tt.wikipedia.org/wiki/%25D0%25A2%25D3%25A9%25D1%2580%25D0%25BA%25D0%25B5%25D0%25BC:%25D0%259F%25D1%2580%25D0%25BE%25D0%25B5%25D0%25BA%25D1%2582:%25D0%2592%25D0%25B8%25D0%25BA%25D0%25B8-%25D1%258F%25D0%25B7_2026_%25D0%25BC%25D3%2599%25D0%25BA%25D0%25B0%25D0%25BB%25D3%2599%25D0%25BB%25D3%2599%25D1%2580%25D0%25B5|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}&lt;/div&gt;
__NOTOC__ 
|body = 

== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш. 
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: 
&lt;pre&gt;{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}&lt;/pre&gt; 
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле. 
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.

== Бәяләү тәртибе ==

* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.

Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.

== Жюри ==

* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)

== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}

[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан  — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово  — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]]&amp;nbsp;[[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Czech Republic‎.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia‎|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]

{{Ябык блок ахыры}}

Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =

== Призлар ==
Сөйләшенә.

}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: 
&lt;pre&gt;{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}&lt;/pre&gt; 

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]] {{*}} [[Лилия Подкопаева]] {{*}} [[Ләйлә Зана]] {{*}} [[Казый Мөхәммәд]] {{*}} [[Фаррухру Парса]]{{*}} [[Земфира Латыйпова]] {{*}} [[Елена Прекрасная]]{{*}} [[Электра]]{{*}}[[Леда]]{{*}}[[Клитемнестра]]{{*}}[[Немезида]]{{*}} [[Нюкта]]{{*}} [[Ильяс (пәйгамбәр)]] {{*}} [[Фаил Фәтхетдинов]]{{*}} [[Фәрит Суфияров]] {{*}} [[Абдуллатыйп Хәкимов]]{{*}} [[Ибраһим Тынкачев]] {{*}} [[Ануше Ансари]]{{*}} [[Антонина Нухрат]] {{*}} [[Мостафиннар]]{{*}} [[Сергей Манжигеев]] {{*}} [[Сөләйманова Рима]]{{*}}[[Шириннар-Шихматовлар]]{{*}}[[Гельсий Зәйниев]]{{*}}[[Римма Үтәшева]]{{*}}[[Морат Йосыф]]{{*}}[[Анна Достоевская]]{{*}}[[Хайтарма (бию)]]{{*}}[[Николай Малиев]] {{*}} [[Елена Созина]] {{*}} [[Сәдагәт Кәримова]] {{*}} [[Нөшаба Мәһәммәдли]] {{*}} [[Шәфига Әфәндезадә]] {{*}} [[Рәфига Әлиева ]] {{*}} [[Аида Имангулиева]]{{*}} [[Хиҗран Хөсәенова]]{{*}} [[Наилә Велиханлы]]{{*}} [[Диләрә Әлиева]]{{*}} [[Зарифа Әлиева]]{{*}} [[Әдилә Намазова]]{{*}} [[Зарифа Будагова]]{{*}} [[Өммегөлсем Садихзадә]]{{*}} [[Хөршидбану Натаван]]{{*}} [[Ханбикә ханым]]{{*}}[[Сона Ахундова]]{{*}}[[Мәдинә Гөлгөн]]{{*}}[[Фатма ханым Кәминә]]{{*}}[[Дивеевлар]]{{*}}[[Габделвәли Яушев]]{{*}}[[Салих Ерзин]]{{*}}[[Әхмәтхаҗи Рәхманкулов]]{{*}}[[Мөхәммәтшәриф Яушев]]{{*}}[[Гали Ларидҗани]]
|53
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] {{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] {{*}} [[Форель Тинчурин]] {{*}} [[Ангелина Фәйрушина]]{{*}} [[Марат Фәйрушин ]] {{*}} [[Рәсим Низамов]]{{*}} [[Оскар Усманов]] {{*}} [[Алмаз Хәкимов]]{{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] {{*}} [[Люция Мусина]]{{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] {{*}} [[Лилия Бикмаева]]{{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] {{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]]{{*}} [[Илнар Миранов]] {{*}} [[Илнур Гомәров]]{{*}} [[Динар Кәримуллин]] {{*}} [[Тугай (мәчет)]]{{*}} [[Рузил Миңнекәев]] {{*}} [[Бәхтияр Абдугафур]]{{*}} [[Рита Өметбаева]] {{*}} [[Баһаветдин Шиһабетдинов]]{{*}} [[Айсылу Сагайдак]] {{*}} [[Павел Корчагин]]{{*}} [[Резеда Зәйниева]] {{*}} [[Сергей Вертелецкий]]{{*}} [[Нәмикъ Кәмал]] {{*}} [[Резидә Кадыйрова]]{{*}} [[Регина Фәйзуллина]] {{*}} [[Илгизәр Исламов]]{{*}} [[Айнур Баянов]] {{*}} [[Марат Шәрәфетдинов]]{{*}} [[Лев Шәрифуллин]] {{*}} [[Тимерхәтмулла Габдуллин]]
|34
|
|
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]]{{*}} [[Сабина Вәлиева]]{{*}} [[Людмила Иванова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Алёна Михайлова]]{{*}} [[Екатерина Семёнова]]{{*}} [[Екатерина Васильева]]{{*}} [[Лидия Сурикова]]{{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]]{{*}} [[Людмила Путина]]{{*}} [[Наталья Крымова]] {{*}}[[Гүзәл Хәйретдинова]]{{*}} [[Дарья Деревень]]{{*}} [[Вера Хәйретдинова]]{{*}} [[Серафима Огарева]]{{*}} [[Фаина Романова]]{{*}} [[Надежда Васильева]]{{*}} [[Анастасия Талызина]]{{*}} [[Елизавета Смирнова]]{{*}} [[Александра Ильбекова]]{{*}} [[Наталья Чеховская]]{{*}} [[Светлана Басова]]{{*}} [[Вероника Никитина]]{{*}} [[Людмила Блонская]]{{*}} [[Камилла Реброва]]{{*}} [[Наталья Садовская]]{{*}} [[Людмила Коршунова]]{{*}} [[Юлия Корнейченко]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Анна Садченко]]{{*}} [[Надежда Владыко]]{{*}} [[София Шишкина]]{{*}} [[Екатерина Гатина]]{{*}} [[Наталья Слаутина]]{{*}} [[Ирина Зиновьева]]{{*}} [[Анастасия Анзорова]]{{*}} [[Евгения Щеглова]]{{*}} [[Александра Мамедова]]{{*}} [[Елена Грошева]]{{*}} [[Татьяна Шаповалова]]{{*}} [[Татьяна Ларина]]{{*}} [[Эльзара Баталова]]{{*}} [[Наталья Быстрова]]{{*}} [[Җәмилә Әсфәндиярова]]{{*}} [[Елена Вишленкова]]{{*}} [[Милана Кутякина]]{{*}} [[Мария Минаева]]{{*}} [[Марина Чуксеева]]{{*}} [[Эльмира Әхмәтшина]]{{*}} [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]{{*}} [[Карина Сабирова]]{{*}} [[Александра Воробьева]]{{*}} [[Нина Фуралева]]{{*}} [[Александра Капустина]]{{*}} [[Людмила Ремеслова]]{{*}} [[Сергей Александр улы]]{{*}} [[Святослав Кузнецов]]{{*}} [[Мария Абакумова]]{{*}} [[Татьяна Агапкина]]{{*}} [[Николай Акулин]]
|60
|
|
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] {{*}} [[Дешуково]]
|3
|
|
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]]{{*}} [[Ульяна Тимофеева]]{{*}} [[Камилә Харисова]]{{*}} [[Ирина Приходько]]
|4
|
|
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]]{{*}}[[Әпипә]]{{*}}[[Аерым бию]]
|3
|
|
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]]{{*}} [[Өмми әл-Банин]]{{*}} [[Гөлүсә Галиева]]{{*}} [[Татьяна Грабузова]]{{*}} [[Регина Шәйдуллина]]{{*}} [[Эне Эргма]]{{*}} [[Маре Винт]]{{*}} [[Илон Викланд]]{{*}} [[Ита Эвер]]{{*}} [[Камиля Харисова]]{{*}} [[Диана Хафизова]]{{*}} [[Расиха Хафизова]]{{*}} [[Эве Киви]]{{*}} [[Кайя Канепи]]{{*}} [[Вера Евлампиева]]{{*}} [[Клара Хафизова]]{{*}} [[Келли Сильдару]]{{*}} [[Ану Тали]]{{*}} [[Кармен Касс]]{{*}} [[Сигне Киви]]{{*}} [[Юлия Шигмонд]]{{*}} [[Элина Нечаева]]{{*}} [[Клара Заменгоф]]{{*}} [[София Заменгоф]]{{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]]{{*}} [[Илона Кутни]]{{*}} [[Юлия Шупихова]]{{*}} [[Эли Урбанова]]{{*}} [[Лилит Блеян]]{{*}} [[Аревик Церунян]]{{*}} [[Ануш Бабаджанян]]{{*}} [[Карина Погосян]]{{*}} [[Рима Пипоян]]{{*}} [[Севиндж Аббасова]]{{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]]{{*}} [[Эльнара Гасыймова]]{{*}} [[Айнур Эльгюнеш]]{{*}} [[Бәдрия Таһир Гөкмен]]{{*}} [[Неджла Әтеш]]{{*}} [[Несрин Сипаһи]]{{*}} [[Имрен Айкут]]{{*}} [[Нермин Нефтчи]]{{*}} [[Джейда Сунгур]]{{*}} [[Берна Гөзбаши]]{{*}} [[Джанан Гөллү]]{{*}} [[Ширин Текели]]{{*}} [[Нилюфер Гюрсой]]{{*}} [[Соня Йончева]]{{*}} [[Ирмена Чичикова]]{{*}} [[Стоянка Мутафова]]{{*}} [[Анна Томова-Синтова]]{{*}} [[Невена Буюклиева]]{{*}} [[Лачезара Стоева]]{{*}} [[Периханым Софиева]]{{*}} [[Натела Янкошвили]]{{*}} [[Верико Анджапаридзе]]{{*}} [[Лана Гогоберидзе]]{{*}} [[Нато Чхеидзе]]{{*}} [[Хатия Деканоидзе]]{{*}} [[Тина Хидашели]]{{*}} [[Вероника Кобалия]]
|62
|
|
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]]{{*}} [[Ольга Фигнер]]{{*}} [[Лидия Фигнер]]{{*}} [[Нина Ли]]{{*}} [[Жанка Стокич]]{{*}} [[Ангелина Топич]]{{*}} [[Мина Караджич]]
|7
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]] {{*}} [[Татар порталлары берлеге]]
|2
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] {{*}} [[Урия Эдемова]] {{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] {{*}} [[Кыявык]] {{*}} [[Кинҗәбулат (Ишембай районы)]] {{*}} [[Лесной (Ишембай районы)]] {{*}} [[Авангард (Ишембай районы)]] {{*}} [[Фарсы келәме]] {{*}} [[Фарсы каллиграфиясе]]
|9
|
|
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] {{*}} [[Парфенопа]] {{*}} [[Гесперидлар]] {{*}} [[Роза Дерине]] {{*}} [[Шари Федак]] {{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] {{*}} [[Ольга Бознанская]] {{*}} [[Анна Билинская]] {{*}} [[Янина Конарская]] {{*}} [[Сәгадәт Аксой]] {{*}} [[Бану Алкан]] {{*}} [[Мөфидә Кадри]] {{*}} [[Бәргүзар Корель]] {{*}} [[Алие Бергер]] {{*}} [[Гизи Байор]] {{*}} [[София Вейверите]] {{*}} [[Мария Гюбнерова]] {{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] {{*}} [[Адриена Шимотова]] {{*}} [[Бланш Юбер]] {{*}} [[Ирен Кондачи]] {{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] {{*}} [[Габриеле Мартиросян]] {{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] {{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] {{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] {{*}} [[Гана Поницкая]] {{*}} [[Хильда Гобби]] {{*}} [[Ханна Хонти]] {{*}} [[Мария Корда]] {{*}} [[Милли театр (Будапешт)]] {{*}} [[Маҗарстан опера театры]] {{*}} [[Любляна университеты]] {{*}} [[Европа (мифология)]] {{*}} [[Милли театр (Прага)]] {{*}} [[Эде Сиглигети]] {{*}} [[Шандор Кишфалуди]] {{*}} [[Золтан Кодай]] {{*}} [[Надя Комэнеч]] {{*}} [[Карой Кишфалуди]] {{*}} [[Пегас]] {{*}} [[Маҗарстан парламенты бинасы]] {{*}} [[Химера]] {{*}} [[Бельведер (Вена)]] {{*}} [[Кентавр]] {{*}} [[Театр (архитектура корылмасы)]] {{*}} [[Пула амфитеатры]]{{*}} [[Вена университеты]] {{*}} [[Аргонавтлар]] {{*}} [[Эдип]] {{*}} [[Плутон (мифология)]] {{*}} [[Александр Невский гыйбадәтханә-һәйкәле]] {{*}} [[Адилә Солтан сарае]] {{*}} [[Вена дәүләт операсы]] {{*}} [[Каунас декоратив-гамәли сәнгать институты]]
|55
|
|
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] {{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] {{*}} [[Элемтә иярченнәре]] {{*}} [[Атмосфера химиясе]] {{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]]{{*}} [[Астрометрия]] {{*}} [[Кояш балкышы]] {{*}} [[Планетаара автоматик станция]] {{*}} [[Гаделша (шарлавык)]] {{*}} [[Көньяк Урал табигать тыюлыгы]] {{*}} [[Төшү аппараты]] {{*}} [[Августов каналы]] {{*}} [[Вахушти Багратиони исемендәге география институты]] {{*}} [[Керчь мәчете]] {{*}} [[Йолдызның формалашуы]]{{*}} [[Никос Казандзакис]] {{*}} [[Кояш җиле]]{{*}} [[Зөфәр Еникеев]] {{*}} [[Башкортстан авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институты]]{{*}} [[Тотылу (астрономия)]] {{*}} [[Казакъстан Милли икътисад министрлыгы]]{{*}} [[Маҗарстан геологиясе]] {{*}} [[Күк экваторы]]{{*}} [[Еврозона]] {{*}} [[Дәвер (астрономия)]]{{*}} [[Күк координаталары системасы]] {{*}} [[Астрономиядә ераклык шкаласы]]{{*}} [[Орбита (астрономия)]] {{*}} [[Кирәкле дарулар]]{{*}} [[Сәламәтлекне саклау]] {{*}} [[Трансплантация]]{{*}} [[Травматология]] {{*}} [[Урология]]{{*}} [[Кан басымы]] {{*}} [[Материя (физика)]] {{*}} [[Куәт]] {{*}} [[Диэлектрик]]{{*}} [[Йолдыз вакыты]] {{*}} [[Елан чагуы]] {{*}} [[Эндоскопия]] {{*}} [[Бил пункциясе]]{{*}} [[Вегетатив халәт]] {{*}} [[Астродинамика]] {{*}} [[Эфемерида]] {{*}} [[Галактикалар төркеме]]{{*}} [[Эллиптик галактика]] {{*}} [[Йолдызларның магнит кыры]] {{*}} [[Йолдызара йотылу]] {{*}} [[Радио дулкыннары]]{{*}} [[Линзасыман галактика]] {{*}} [[Бормалы галактика]] {{*}} [[Каплау (астрономия)]]{{*}} [[Молекуляр болыт]]
|53   
|
|
|-
|-
|{{u|Fxan}}
|[[Икътисадны либеральләштерү]] {{*}} [[Күчеш икътисады]] {{*}} [[Күтәрелеш (икътисад) ]] {{*}} [[Икътисади цикл ]] {{*}} [[Икътисади табыш ]] {{*}} [[Бухгалтерлык табышы ]] {{*}} [[Даими чыгымнар]] {{*}} [[Туры булмаган чыгымнар]] {{*}} [[Алмашынучан чыгымнар]] {{*}} [[Алтын стандарты]] {{*}} [[Чыгыштырма өстенлек ]] {{*}} [[Абсолют өстенлек]]
|12
|
|
|-
|-
|{{u|Tegebot}}
|[[Абу Абуд]]
|1
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|-
|-
|{{u|T1nn27 }}
|[[Латгаллар]] {{*}} [[Эрзя халык авыз иҗаты]]
|2
|
|
|-
|-
|{{u|Gaydmi}}
|[[Common Voice]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Раил Гатауллин}}
|[[Лилия Хисмәтова]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|A.Khamidullin}}
|[[ССРБ-да кришнаитларны эзәрлекләү]] {{*}} [[Тыко Вылка ]]
|2
|
|
|-
|-
|{{u|Фәрһад}}
|[[Симфония №4 «Дастан» (Монасыйпов)]] {{*}} [[Симфония №3 (Монасыйпов)]] {{*}} [[Симфония №1 (Монасыйпов)]] {{*}} [[ Муса Җәлил (симфония-поэма) ]]{{*}}[[Азамат Хәсәншин]]
|5
|
|
|-
|-
|{{u|Astra.L}}
|[[Грузия байрагы]]
|1
|
|
|-
|-
|{{u|Artem7154}}
|[[Родина (футбол клубы)]] {{*}} [[Ряженка]] {{*}} [[Щи]] {{*}} [[Арена Химки]] {{*}} [[Подкогыльо]]
|5
|
|
|-
|-
|Тулаем
|
|[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Spring_2026/Statistics 443]
|
|
|-
|}

== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]

== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә: 
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
&lt;!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]--&gt;

Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак &lt;small&gt;(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])&lt;/small&gt;.

&lt;!-- {| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! # 
! Кулланучы&lt;/br&gt;&lt;small&gt;User&lt;/small&gt; 
! Мәкаләләр саны&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Articles&lt;/small&gt; 
! Баллар&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Points&lt;/small&gt; 
! Баллар буенча (€)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;By points (€)&lt;/small&gt;
! Сертификат (руб)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Gift certificate (RUR)&lt;/small&gt;
|-
|-style=&quot;background:#FF0000&quot;
 |Σ
 |Катнашучылар
 |
 |
 |400
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#fefca3&quot;
 |1
 |{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
 |136
 |816
 |140
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#F5F5F5&quot;
 |2
 |{{u|}}
 |54
 |156
 |90
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#F5DEB3&quot;
 |3
|{{u|}}
 |52
 |93
 |
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |4
 |{{u|}}
 |10
 |30
 |60
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |5
 |{{u|}}
 |7
 |21
 |50
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |6
 |{{u|}}
 |
 |
 |
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |7
 |{{u|}}
 |
 |
 |
 |
|-
 |}
--&gt;

[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]</text>
      <sha1>leocr645illk1u5i9v4zjdxvgyslqjx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935627</id>
      <parentid>5935608</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T15:26:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Катнашучылар */</comment>
      <origin>5935627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33295" sha1="29vcxnx95j49g7olsql3hnitder93ej" xml:space="preserve">{{WAM
|header =  [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]&lt;/div&gt;
|subheader = 

21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!

Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;
{{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&amp;agent=user&amp;source=category&amp;range=latest-10&amp;subjectpage=1&amp;subcategories=0&amp;sort=views&amp;direction=1&amp;view=list&amp;target=https://tt.wikipedia.org/wiki/%25D0%25A2%25D3%25A9%25D1%2580%25D0%25BA%25D0%25B5%25D0%25BC:%25D0%259F%25D1%2580%25D0%25BE%25D0%25B5%25D0%25BA%25D1%2582:%25D0%2592%25D0%25B8%25D0%25BA%25D0%25B8-%25D1%258F%25D0%25B7_2026_%25D0%25BC%25D3%2599%25D0%25BA%25D0%25B0%25D0%25BB%25D3%2599%25D0%25BB%25D3%2599%25D1%2580%25D0%25B5|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}&lt;/div&gt;
__NOTOC__ 
|body = 

== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш. 
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: 
&lt;pre&gt;{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}&lt;/pre&gt; 
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле. 
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.

== Бәяләү тәртибе ==

* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.

Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.

== Жюри ==

* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)

== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}

[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан  — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово  — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]]&amp;nbsp;[[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Czech Republic‎.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia‎|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]

{{Ябык блок ахыры}}

Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =

== Призлар ==
Сөйләшенә.

}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
&lt;pre&gt;{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}&lt;/pre&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]](8){{*}} [[Ләйлә Зана]](3){{*}}[[Фаррухру Парса]](3){{*}}[[Барбара Уолтерс]](8){{*}}[[Земфира Латыйпова]](3){{*}}[[Елена Прекрасная]](8){{*}}[[Электра]](8){{*}}[[Леда]](3){{*}}[[Клитемнестра]](3){{*}}[[Немезида]](3){{*}}[[Нюкта]](3){{*}}[[Ануше Ансари]](3){{*}}[[Антонина Нухрат]](3){{*}}[[Сөләйманова Рима]](3){{*}}[[Римма Үтәшева]](3){{*}}[[Анна Достоевская]](3){{*}}[[Елена Созина]](3){{*}}[[Сәдагәт Кәримова]](3){{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]](3){{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]](3){{*}}[[Рәфига Әлиева]](3){{*}}[[Аида Имангулиева]](3){{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]](3){{*}}[[Наилә Велиханлы]](3){{*}}[[Диләрә Әлиева]](3){{*}}[[Зарифа Әлиева]](3){{*}}[[Әдилә Намазова]](3){{*}}[[Зарифа Будагова]](3){{*}}[[Өммегөлсем Садихзадә]](3){{*}}[[Хөршидбану Натаван]](3){{*}}[[Ханбикә ханым]](3){{*}}[[Сона Ахундова]](3){{*}}[[Мәдинә Гөлгөн]](3){{*}}[[Фатма ханым Кәминә]](3){{*}}[[Дивеевлар]](3){{*}}[[Габделвәли Яушев]](3){{*}}[[Салих Ерзин]](3){{*}}[[Әхмәтхаҗи Рәхманкулов]](3){{*}}[[Мөхәммәтшәриф Яушев]](3){{*}}[[Гали Ларидҗани]](3)
|53
|179
|5
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] (3){{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] (3){{*}} [[Форель Тинчурин]] (3){{*}} [[Ангелина Фәйрушина]] (3){{*}} [[Марат Фәйрушин ]] (3){{*}} [[Рәсим Низамов]] (3){{*}} [[Оскар Усманов]] (3){{*}} [[Алмаз Хәкимов]] (3){{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] (3){{*}} [[Люция Мусина]] (3){{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] (3){{*}} [[Лилия Бикмаева]] (3){{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] (3){{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]] (3){{*}} [[Илнар Миранов]] (3){{*}} [[Илнур Гомәров]] (3){{*}} [[Динар Кәримуллин]] (3){{*}} [[Тугай (мәчет)]] (3){{*}} [[Рузил Миңнекәев]] (3){{*}} [[Бәхтияр Абдугафур]] (3){{*}} [[Рита Өметбаева]] (3){{*}} [[Баһаветдин Шиһабетдинов]] (3){{*}} [[Айсылу Сагайдак]] (3){{*}} [[Павел Корчагин]] (3){{*}} [[Резеда Зәйниева]] (3){{*}} [[Сергей Вертелецкий]] (3){{*}} [[Нәмикъ Кәмал]] (3){{*}} [[Резидә Кадыйрова]] (3){{*}} [[Регина Фәйзуллина]] (3){{*}} [[Илгизәр Исламов]] (3){{*}} [[Айнур Баянов]] (3){{*}} [[Марат Шәрәфетдинов]] (3){{*}} [[Лев Шәрифуллин]] (3){{*}} [[Тимерхәтмулла Габдуллин]] (3)
|34
|102
|6
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]] (2){{*}} [[Сабина Вәлиева]](1){{*}} [[Людмила Иванова]](3){{*}} [[Карина Сабирова]](2){{*}} [[Алёна Михайлова]](3){{*}} [[Екатерина Семёнова]](3){{*}} [[Екатерина Васильева]](3){{*}} [[Лидия Сурикова]](1){{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]](1){{*}} [[Людмила Путина]](3){{*}} [[Наталья Крымова]](3){{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]](2){{*}} [[Дарья Деревень]] (3){{*}} [[Вера Хәйретдинова]](2){{*}} [[Серафима Огарева ]](3){{*}} [[Фаина Романова]](3){{*}} [[Надежда Васильева]](3){{*}} [[Анастасия Талызина]](3){{*}} [[Елизавета Смирнова]](1){{*}} [[Александра Ильбекова ]](3){{*}} [[Наталья Чеховская ]](1){{*}} [[Светлана Басова]](1){{*}} [[Вероника Никитина]](1){{*}} [[Людмила Блонская]](3){{*}} [[Камилла Реброва]](1){{*}} [[Наталья Садовская]] (1){{*}} [[Людмила Коршунова]](2){{*}} [[Валентина Ивашёва]](3){{*}} [[Юлия Корнейченко]](2){{*}} [[Анна Садченко]](3){{*}} [[Надежда Владыко]](2){{*}} [[София Шишкина]] (2){{*}} [[Екатерина Гатина]] (2) [[Наталья Слаутина]](1){{*}} [[Ирина Зиновьева]](0){{*}} [[Анастасия Анзорова]](2){{*}} [[Евгения Щеглова]](2){{*}} [[Александра Мамедова]](2){{*}} [[Елена Грошева]](2){{*}} [[Татьяна Шаповалова]](2){{*}} [[Нина Фуралева]](2){{*}} [[Александра Капустина]](2){{*}} [[Людмила Ремеслова]](2){{*}} [[Людмила Шоллар]](3){{*}} [[Мария Перепёлкина]](3){{*}} [[Сергей Александр улы]] (0){{*}} [[Святослав Кузнецов]] (0){{*}} [[Мария Абакумова]] (3){{*}} [[Татьяна Агапкина]] (1){{*}} [[Николай Акулин]] (1)
|60
|260
|3
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] (3){{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] (2){{*}} [[Дешуково]] (3)
|3
|16
|10
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]] (2){{*}} [[Ульяна Тимофеева]] (2){{*}} [[Камилә Харисова]] (1){{*}} [[Ирина Приходько]] (1)
|4
|12
|13
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]] (3){{*}}[[Әпипә]] (2){{*}}[[Аерым бию]] (2)
|3
|14
|12
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]](3){{*}} [[Дария Шәфикъ]](3){{*}} [[Найла Сааб]](3){{*}} [[Әсма бинт Умайс]](3){{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]](3){{*}} [[Өмми әл-Банин]](3){{*}} [[Зәйнә Әнвәр]](3){{*}} [[Нәзик Әл-Абид]](1){{*}} [[Худа Шаарави]] (3){{*}} [[Сафсәри]] (3){{*}} [[Гөлүсә Галиева]] (2){{*}} [[Татьяна Грабузова]](2){{*}} [[Регина Шәйдуллина]](3){{*}} [[Арета Франклин]](3){{*}} [[Кэти Макнэлли]](3){{*}} [[Лайза Миннелли]](3){{*}} [[Ада Лавлейс]](3){{*}} [[Эне Эргма]] (3){{*}} [[Маре Винт]] (3){{*}} [[Илон Викланд]](3){{*}} [[Ита Эвер]](3){{*}} [[Камиля Харисова]](3){{*}} [[Диана Хафизова]](3){{*}} [[Расиха Хафизова]](3){{*}} [[Эве Киви]](3){{*}} [[Кайя Канепи]](3){{*}} [[Вера Евлампиева]](3){{*}} [[Клара Хафизова]](3){{*}} [[Келли Сильдару]](3){{*}} [[Ану Тали]](3){{*}} [[Кармен Касс]](3){{*}} [[Сигне Киви]](3){{*}} [[Юлия Шигмонд]](3){{*}} [[Элина Нечаева]](3){{*}} [[Клара Заменгоф]](3){{*}} [[София Заменгоф]](3){{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]](3){{*}} [[Илона Кутни]](3){{*}} [[Юлия Шупихова]](3){{*}} [[Эли Урбанова]](3){{*}} [[Лилит Блеян]](3){{*}} [[Аревик Церунян]](3){{*}} [[Ануш Бабаджанян]](3){{*}} [[Карина Погосян]] (1){{*}} [[Рима Пипоян]](3){{*}} [[Севиндж Аббасова]](3){{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]](3){{*}} [[Эльнара Гасыймова]](3){{*}} [[Айнур Эльгюнеш]](3){{*}} [[Бәдрия Таһир Гөкмен]](3){{*}} [[Неджла Әтеш]](3){{*}} [[Несрин Сипаһи]](3){{*}} [[Имрен Айкут]](3){{*}} [[Нермин Нефтчи]](3){{*}} [[Джейда Сунгур]](3){{*}} [[Берна Гөзбаши]](3){{*}} [[Джанан Гөллү]](3){{*}} [[Ширин Текели]](3){{*}} [[Нилюфер Гюрсой]](3){{*}} [[Соня Йончева]](3){{*}} [[Ирмена Чичикова]](3){{*}} [[Стоянка Мутафова]](3){{*}} [[Анна Томова-Синтова]](3){{*}} [[Невена Буюклиева]] (2){{*}} [[Лачезара Стоева]](3){{*}} [[Периханым Софиева]](3){{*}} [[Натела Янкошвили]](3){{*}} [[Верико Анджапаридзе]](3){{*}} [[Лана Гогоберидзе]](3){{*}} [[Нато Чхеидзе]](3){{*}} [[Хатия Деканоидзе]](3){{*}} [[Тина Хидашели]](3){{*}} [[Вероника Кобалия]] (3)
|73
|424
|1
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]] (3){{*}} [[Ольга Фигнер]] (3){{*}} [[Лидия Фигнер]] (3){{*}} [[Нина Ли]] (3){{*}} [[Жанка Стокич]] (3){{*}} [[Ангелина Топич]] (3){{*}} [[Мина Караджич]] (3)
|7
|21
|9
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]]{{*}} [[Татар порталлары берлеге]]
|2
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] (3){{*}} [[Урия Эдемова]] (3){{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] (3){{*}} [[Кыявык]] (3){{*}} [[Кинҗәбулат (Ишембай районы)]] (3){{*}} [[Лесной (Ишембай районы)]] (3){{*}} [[Авангард (Ишембай районы)]] (3){{*}} [[Фарсы келәме]] (3){{*}} [[Фарсы каллиграфиясе]] (3)
|9
|27
|8
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] (8){{*}} [[Парфенопа]] (3){{*}} [[Гесперидлар]] (3){{*}} [[Роза Дерине]] (3){{*}} [[Шари Федак]] (3){{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] (3){{*}} [[Ольга Бознанская]] (3){{*}} [[Анна Билинская]] (3){{*}} [[Янина Конарская]] (3){{*}} [[Сәгадәт Аксой]] (3){{*}} [[Бану Алкан]] (3){{*}} [[Мөфидә Кадри]] (3){{*}} [[Бәргүзар Корель]] (3){{*}} [[Алие Бергер]] (3){{*}} [[Гизи Байор]] (3){{*}} [[София Вейверите]] (3){{*}} [[Мария Гюбнерова]] (3){{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] (3){{*}} [[Адриена Шимотова]] (3){{*}} [[Бланш Юбер]] (3){{*}} [[Ирен Кондачи]] (3){{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] (3){{*}} [[Габриеле Мартиросян]] (3){{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] (3){{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] (3){{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] (3){{*}} [[Гана Поницкая]] (3){{*}} [[Хильда Гобби]] (3){{*}} [[Ханна Хонти]] (3){{*}} [[Мария Корда]] (3){{*}} [[Милли театр (Будапешт)]] (3){{*}} [[Маҗарстан опера театры]] (3){{*}} [[Любляна университеты]] (3){{*}} [[Европа (мифология)]] (8){{*}} [[Милли театр (Прага)]] (3){{*}} [[Эде Сиглигети]] (3){{*}} [[Шандор Кишфалуди]] (3){{*}} [[Золтан Кодай]] (3){{*}} [[Надя Комэнеч]] (8){{*}} [[Карой Кишфалуди]] (3){{*}} [[Пегас]] (8){{*}} [[Маҗарстан парламенты бинасы]] (8){{*}} [[Химера]](8){{*}} [[Бельведер (Вена)]] (8){{*}} [[Кентавр]] (8){{*}} [[Театр (архитектура корылмасы)]](8){{*}} [[Пула амфитеатры]] (3){{*}} [[Вена университеты]] (8){{*}} [[Аргонавтлар]] (8){{*}} [[Эдип]](8){{*}} [[Плутон (мифология)]] (8){{*}} [[Александр Невский гыйбадәтханә-һәйкәле]] (8){{*}} [[Адилә Солтан сарае]] (3){{*}} [[Вена дәүләт операсы]] (3){{*}} [[Каунас декоратив-гамәли сәнгать институты]] (3)
|55
|235
|4
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] (8){{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] (8){{*}} [[Элемтә иярченнәре]] (8){{*}} [[Атмосфера химиясе]] (8){{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]](3){{*}} [[Астрометрия]] (8){{*}} [[Кояш балкышы]] (8){{*}} [[Планетаара автоматик станция]] (8){{*}} [[Гаделша (шарлавык)]] (3){{*}} [[Көньяк Урал табигать тыюлыгы]] (3){{*}} [[Төшү аппараты]] (8){{*}} [[Августов каналы]] (3){{*}} [[Вахушти Багратиони исемендәге география институты]] (3){{*}} [[Керчь мәчете]] (3){{*}} [[Йолдызның формалашуы]] (8){{*}} [[Никос Казандзакис]] (8){{*}} [[Кояш җиле]] (8){{*}} [[Зөфәр Еникеев]] (3){{*}} [[Башкортстан авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институты]](3){{*}} [[Тотылу (астрономия)]] (8){{*}} [[Казакъстан Милли икътисад министрлыгы]](3){{*}} [[Маҗарстан геологиясе]] (3){{*}} [[Күк экваторы]] (8){{*}} [[Еврозона]] (3){{*}} [[Дәвер (астрономия)]] (8){{*}} [[Күк координаталары системасы]] (8){{*}} [[Астрономиядә ераклык шкаласы]] (8){{*}} [[Орбита (астрономия)]] (8){{*}} [[Кирәкле дарулар]] (8){{*}} [[Сәламәтлекне саклау]] (8){{*}} [[Трансплантация]] (8){{*}} [[Травматология]] (8){{*}} [[Урология]] (8){{*}} [[Кан басымы]] (8){{*}} [[Материя (физика)]] (8){{*}} [[Куәт]] (8){{*}} [[Диэлектрик]] (8){{*}} [[Йолдыз вакыты]] (8){{*}} [[Елан чагуы]] (8){{*}} [[Эндоскопия]] (8){{*}} [[Бил пункциясе]] (8){{*}} [[Вегетатив халәт]] (8){{*}} [[Астродинамика]] (8){{*}} [[Эфемерида]] (8){{*}} [[Галактикалар төркеме]] (8){{*}} [[Эллиптик галактика]] (8){{*}} [[Йолдызларның магнит кыры]] (8){{*}} [[Йолдызара йотылу]] (8){{*}} [[Радио дулкыннары]] (8){{*}} [[Линзасыман галактика]] (8){{*}} [[Бормалы галактика]] (8){{*}} [[Каплау (астрономия)]] (8){{*}} [[Молекуляр болыт]] (8)
|53
|369
|2
|-
|-
|{{u|Fxan}}
|[[Икътисадны либеральләштерү]] (3){{*}} [[Күчеш икътисады]] (3){{*}} [[Күтәрелеш (икътисад) ]] (3){{*}} [[Икътисади цикл ]] (3){{*}} [[Икътисади табыш ]] (3){{*}} [[Бухгалтерлык табышы ]] (3){{*}} [[Даими чыгымнар]] (3){{*}} [[Туры булмаган чыгымнар]] (3){{*}} [[Алмашынучан чыгымнар]] (3){{*}} [[Алтын стандарты]] (3){{*}} [[Чыгыштырма өстенлек ]] (3){{*}} [[Абсолют өстенлек]] (3)
|12
|36
|7
|-
|-
|{{u|Tegebot}}
|[[Абу Абуд]]
|1
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|-
|-
|{{u|T1nn27 }}
|[[Латгаллар]] (3){{*}} [[Эрзя халык авыз иҗаты]] (3)
|2
|6
|14-17
|-
|-
|{{u|Gaydmi}}
|[[Common Voice]] (3)
|1
|6
|17-17
|-
|-
|{{u|Раил Гатауллин}}
|[[Лилия Хисмәтова]] (3)
|1
|3
|18-19
|-
|-
|{{u|A.Khamidullin}}
|[[ССРБ-да кришнаитларны эзәрлекләү]] (3){{*}} [[Тыко Вылка ]] (3)
|2
|6
|14-17
|-
|-
|{{u|Фәрһад}}
|[[Симфония №4 «Дастан» (Монасыйпов)]] (3){{*}} [[Симфония №3 (Монасыйпов)]] (3){{*}} [[Симфония №1 (Монасыйпов)]] (3){{*}} [[ Муса Җәлил (симфония-поэма) ]] (3){{*}}[[Азамат Хәсәншин]] (3)
|5
|15
|11
|-
|-
|{{u|Astra.L}}
|[[Грузия байрагы]] (3)
|1
|6
|14-17
|-
|-
|{{u|Artem7154}}
|[[Родина (футбол клубы)]] (1){{*}} [[Ряженка]] (1){{*}} [[Щи]] (0){{*}} [[Арена Химки]] (1){{*}} [[Подкогыльо]] (0)
|5
|3
|18-19
|-
|-
|Тулаем
|
|[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Spring_2026/Statistics 443]
|
|
|-
|}

== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]

== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә: 
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
&lt;!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]--&gt;

Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак &lt;small&gt;(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])&lt;/small&gt;.

&lt;!-- {| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! # 
! Кулланучы&lt;/br&gt;&lt;small&gt;User&lt;/small&gt; 
! Мәкаләләр саны&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Articles&lt;/small&gt; 
! Баллар&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Points&lt;/small&gt; 
! Баллар буенча (€)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;By points (€)&lt;/small&gt;
! Сертификат (руб)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Gift certificate (RUR)&lt;/small&gt;
|-
|-style=&quot;background:#FF0000&quot;
 |Σ
 |Катнашучылар
 |
 |
 |400
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#fefca3&quot;
 |1
 |{{u|}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
 |136
 |816
 |140
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#F5F5F5&quot;
 |2
 |{{u|}}
 |54
 |156
 |90
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#F5DEB3&quot;
 |3
|{{u|}}
 |52
 |93
 |
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |4
 |{{u|}}
 |10
 |30
 |60
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |5
 |{{u|}}
 |7
 |21
 |50
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |6
 |{{u|}}
 |
 |
 |
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |7
 |{{u|}}
 |
 |
 |
 |
|-
 |}
--&gt;

[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]</text>
      <sha1>29vcxnx95j49g7olsql3hnitder93ej</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935631</id>
      <parentid>5935627</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T15:42:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нәтиҗәләр */</comment>
      <origin>5935631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33620" sha1="huxs4qq651c7ccoa4wqmvrsay8mbkak" xml:space="preserve">{{WAM
|header =  [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-яз — 2026]] &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[Файл:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]&lt;/div&gt;
|subheader = 

21.03-31.05: Татарча Википедияне [[Балкан ярымутравы]], [[Үзәк Аурупа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]] илләре-халыклары-табигате тарихы, бүгенгесе һәм киләчәгенә багышланган мәкаләләр белән [[Проект:Вики яз|баету марафонында]] катнаш!

Проектның максаты һәм мәгънәсе — бәйле төбәкләрдә яшәүчеләрнең бер-берсенең мәдәнияте, тарихы, бүгенгесе һәм киләчәге өчен әһәмиятле феноменнарны өйрәнү, үз телебез аркылы үз итү һәм Википедия тел бүлекләре волонтёрлары арасында хезмәттәшлекне яхшырту. [[Татар Википедиясе]]н күршеләребез турында мәгълүмат белән баетканда, аларга исә [[Татар теле|татар дөньясын]] аңлау өчен әһәмиятле мәкаләләр исемлеген тәкъдим итәбез.&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;
{{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&amp;agent=user&amp;source=category&amp;range=latest-10&amp;subjectpage=1&amp;subcategories=0&amp;sort=views&amp;direction=1&amp;view=list&amp;target=https://tt.wikipedia.org/wiki/%25D0%25A2%25D3%25A9%25D1%2580%25D0%25BA%25D0%25B5%25D0%25BC:%25D0%259F%25D1%2580%25D0%25BE%25D0%25B5%25D0%25BA%25D1%2582:%25D0%2592%25D0%25B8%25D0%25BA%25D0%25B8-%25D1%258F%25D0%25B7_2026_%25D0%25BC%25D3%2599%25D0%25BA%25D0%25B0%25D0%25BB%25D3%2599%25D0%25BB%25D3%2599%25D1%2580%25D0%25B5|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}&lt;/div&gt;
__NOTOC__ 
|body = 

== Кагыйдәләр ==
* Конкурска Википедияда теркәлгән һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
# Мәкалә 2026 елның 21 мартыннан 31 маена кадәр татар телендә язылырга тиеш.
# Мәкаләләр [[Проект:Вики-яз 2026#Нәрсә турында язарга|түбәндәге илләр яки халыклар]] белән бәйле булырга тиеш. 
# Яңа мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
# Иске мәкәләгә 120 сүз һәм 2000 байт өстәргә кирәк.
# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш.
# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
# Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: 
&lt;pre&gt;{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}&lt;/pre&gt; 
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле. 
* Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр түбәндәге таблицага урнаштыру сорала.
* 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
* Казыйлар карары шикәят ителә алмый.

== Бәяләү тәртибе ==

* Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз булган иске/яңа мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 2000/2500 байт яки 120/150 сүз өстәгән иске/яңа мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* 200 сүздән яки 3000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә;
[[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 мең мәкалә]] арасыннан булса өстәмә 5 балл бирелә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.

Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 8/16 балл ала ала.

== Жюри ==

* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} (Казан)

== Нәрсә турында язарга ==
{{Ябык блок башы|башлык = Гамәлдәге тематик материаллар}}

[[Файл:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албания — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Әрмәнстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австрия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайҗан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башкортстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Белоруссия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Босния һәм Герцеговина — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Маҗарстан — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греция — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казакъстан  — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово  — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Кырым татарлары — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Лужичане — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Romania.svg|40px]]&amp;nbsp;[[Файл:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния һәм Молдавия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Төньяк Македония — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Республика Сербская — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словения — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Татарлар — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Төркия— мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чегәннәр (рома) — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногория — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Czech Republic‎.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia‎|Чехия — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — мәкаләләр исемлеге]]

[[Файл:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — мәкаләләр исемлеге]]

{{Ябык блок ахыры}}

Вики-яз 2026 чикләрендә бүтән конкурслар: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хатын-кызлар]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Кеше хокуклары]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Яшьләр]].
|footer =

== Призлар ==
Сөйләшенә.

}}
== Катнашучылар ==
Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Вики-яз мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
&lt;pre&gt;{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз| ил = | ил2 = | ил3 = | тема= | тема2= | тема3= }}&lt;/pre&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Медея]](8){{*}} [[Ләйлә Зана]](3){{*}}[[Фаррухру Парса]](3){{*}}[[Барбара Уолтерс]](8){{*}}[[Земфира Латыйпова]](3){{*}}[[Елена Прекрасная]](8){{*}}[[Электра]](8){{*}}[[Леда]](3){{*}}[[Клитемнестра]](3){{*}}[[Немезида]](3){{*}}[[Нюкта]](3){{*}}[[Ануше Ансари]](3){{*}}[[Антонина Нухрат]](3){{*}}[[Сөләйманова Рима]](3){{*}}[[Римма Үтәшева]](3){{*}}[[Анна Достоевская]](3){{*}}[[Елена Созина]](3){{*}}[[Сәдагәт Кәримова]](3){{*}}[[Нөшаба Мәһәммәдли]](3){{*}}[[Шәфига Әфәндезадә]](3){{*}}[[Рәфига Әлиева]](3){{*}}[[Аида Имангулиева]](3){{*}}[[Хиҗран Хөсәенова]](3){{*}}[[Наилә Велиханлы]](3){{*}}[[Диләрә Әлиева]](3){{*}}[[Зарифа Әлиева]](3){{*}}[[Әдилә Намазова]](3){{*}}[[Зарифа Будагова]](3){{*}}[[Өммегөлсем Садихзадә]](3){{*}}[[Хөршидбану Натаван]](3){{*}}[[Ханбикә ханым]](3){{*}}[[Сона Ахундова]](3){{*}}[[Мәдинә Гөлгөн]](3){{*}}[[Фатма ханым Кәминә]](3){{*}}[[Дивеевлар]](3){{*}}[[Габделвәли Яушев]](3){{*}}[[Салих Ерзин]](3){{*}}[[Әхмәтхаҗи Рәхманкулов]](3){{*}}[[Мөхәммәтшәриф Яушев]](3){{*}}[[Гали Ларидҗани]](3)
|53
|179
|5
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Рөстәм Каженкин]] (3){{*}} [[Зөлфәт Нигъмәтҗанов]] (3){{*}} [[Форель Тинчурин]] (3){{*}} [[Ангелина Фәйрушина]] (3){{*}} [[Марат Фәйрушин ]] (3){{*}} [[Рәсим Низамов]] (3){{*}} [[Оскар Усманов]] (3){{*}} [[Алмаз Хәкимов]] (3){{*}} [[Ярмәк вагы (бию)]] (3){{*}} [[Люция Мусина]] (3){{*}} [[Айбаш мәчете (Татарстан)]] (3){{*}} [[Лилия Бикмаева]] (3){{*}} [[Альберт Вәлиуллин]] (3){{*}} [[Айдарбәк Сарманбетов]] (3){{*}} [[Илнар Миранов]] (3){{*}} [[Илнур Гомәров]] (3){{*}} [[Динар Кәримуллин]] (3){{*}} [[Тугай (мәчет)]] (3){{*}} [[Рузил Миңнекәев]] (3){{*}} [[Бәхтияр Абдугафур]] (3){{*}} [[Рита Өметбаева]] (3){{*}} [[Баһаветдин Шиһабетдинов]] (3){{*}} [[Айсылу Сагайдак]] (3){{*}} [[Павел Корчагин]] (3){{*}} [[Резеда Зәйниева]] (3){{*}} [[Сергей Вертелецкий]] (3){{*}} [[Нәмикъ Кәмал]] (3){{*}} [[Резидә Кадыйрова]] (3){{*}} [[Регина Фәйзуллина]] (3){{*}} [[Илгизәр Исламов]] (3){{*}} [[Айнур Баянов]] (3){{*}} [[Марат Шәрәфетдинов]] (3){{*}} [[Лев Шәрифуллин]] (3){{*}} [[Тимерхәтмулла Габдуллин]] (3)
|34
|102
|6
|-
|{{u|Aliya2111}}
|[[Нурания Вәлиева]] (2){{*}} [[Сабина Вәлиева]](1){{*}} [[Людмила Иванова]](3){{*}} [[Карина Сабирова]](2){{*}} [[Алёна Михайлова]](3){{*}} [[Екатерина Семёнова]](3){{*}} [[Екатерина Васильева]](3){{*}} [[Лидия Сурикова]](1){{*}} [[Татьяна Фәхретдинова]](1){{*}} [[Людмила Путина]](3){{*}} [[Наталья Крымова]](3){{*}} [[Гүзәл Хәйретдинова]](2){{*}} [[Дарья Деревень]] (3){{*}} [[Вера Хәйретдинова]](2){{*}} [[Серафима Огарева ]](3){{*}} [[Фаина Романова]](3){{*}} [[Надежда Васильева]](3){{*}} [[Анастасия Талызина]](3){{*}} [[Елизавета Смирнова]](1){{*}} [[Александра Ильбекова ]](3){{*}} [[Наталья Чеховская ]](1){{*}} [[Светлана Басова]](1){{*}} [[Вероника Никитина]](1){{*}} [[Людмила Блонская]](3){{*}} [[Камилла Реброва]](1){{*}} [[Наталья Садовская]] (1){{*}} [[Людмила Коршунова]](2){{*}} [[Валентина Ивашёва]](3){{*}} [[Юлия Корнейченко]](2){{*}} [[Анна Садченко]](3){{*}} [[Надежда Владыко]](2){{*}} [[София Шишкина]] (2){{*}} [[Екатерина Гатина]] (2) [[Наталья Слаутина]](1){{*}} [[Ирина Зиновьева]](0){{*}} [[Анастасия Анзорова]](2){{*}} [[Евгения Щеглова]](2){{*}} [[Александра Мамедова]](2){{*}} [[Елена Грошева]](2){{*}} [[Татьяна Шаповалова]](2){{*}} [[Нина Фуралева]](2){{*}} [[Александра Капустина]](2){{*}} [[Людмила Ремеслова]](2){{*}} [[Людмила Шоллар]](3){{*}} [[Мария Перепёлкина]](3){{*}} [[Сергей Александр улы]] (0){{*}} [[Святослав Кузнецов]] (0){{*}} [[Мария Абакумова]] (3){{*}} [[Татьяна Агапкина]] (1){{*}} [[Николай Акулин]] (1)
|60
|260
|3
|-
|{{u|Ramzanka2000}}
|[[Унжа (Кострома өлкәсе)]] (3){{*}} [[Торино (Кострома өлкәсе)]] (2){{*}} [[Дешуково]] (3)
|3
|16
|10
|-
|{{u|Gulnaz2015}}
|[[Кира Волконская]] (2){{*}} [[Ульяна Тимофеева]] (2){{*}} [[Камилә Харисова]] (1){{*}} [[Ирина Приходько]] (1)
|4
|12
|13
|-
|{{u|Ramazan Khab}}
|[[Сөмәйя бинт Хәйят]] (3){{*}}[[Әпипә]] (2){{*}}[[Аерым бию]] (2)
|3
|14
|12
|-
|{{u|Ilnaz26}}
|[[Әтеш Сәйран]](3){{*}} [[Дария Шәфикъ]](3){{*}} [[Найла Сааб]](3){{*}} [[Әсма бинт Умайс]](3){{*}} [[Өмми бинт Зәйнәб]](3){{*}} [[Өмми әл-Банин]](3){{*}} [[Зәйнә Әнвәр]](3){{*}} [[Нәзик Әл-Абид]](1){{*}} [[Худа Шаарави]] (3){{*}} [[Сафсәри]] (3){{*}} [[Гөлүсә Галиева]] (2){{*}} [[Татьяна Грабузова]](2){{*}} [[Регина Шәйдуллина]](3){{*}} [[Арета Франклин]](3){{*}} [[Кэти Макнэлли]](3){{*}} [[Лайза Миннелли]](3){{*}} [[Ада Лавлейс]](3){{*}} [[Эне Эргма]] (3){{*}} [[Маре Винт]] (3){{*}} [[Илон Викланд]](3){{*}} [[Ита Эвер]](3){{*}} [[Камиля Харисова]](3){{*}} [[Диана Хафизова]](3){{*}} [[Расиха Хафизова]](3){{*}} [[Эве Киви]](3){{*}} [[Кайя Канепи]](3){{*}} [[Вера Евлампиева]](3){{*}} [[Клара Хафизова]](3){{*}} [[Келли Сильдару]](3){{*}} [[Ану Тали]](3){{*}} [[Кармен Касс]](3){{*}} [[Сигне Киви]](3){{*}} [[Юлия Шигмонд]](3){{*}} [[Элина Нечаева]](3){{*}} [[Клара Заменгоф]](3){{*}} [[София Заменгоф]](3){{*}} [[Каталин Ковач (эсперантистка)]](3){{*}} [[Илона Кутни]](3){{*}} [[Юлия Шупихова]](3){{*}} [[Эли Урбанова]](3){{*}} [[Лилит Блеян]](3){{*}} [[Аревик Церунян]](3){{*}} [[Ануш Бабаджанян]](3){{*}} [[Карина Погосян]] (1){{*}} [[Рима Пипоян]](3){{*}} [[Севиндж Аббасова]](3){{*}} [[Нәргиз Әбсәләмова]](3){{*}} [[Эльнара Гасыймова]](3){{*}} [[Айнур Эльгюнеш]](3){{*}} [[Бәдрия Таһир Гөкмен]](3){{*}} [[Неджла Әтеш]](3){{*}} [[Несрин Сипаһи]](3){{*}} [[Имрен Айкут]](3){{*}} [[Нермин Нефтчи]](3){{*}} [[Джейда Сунгур]](3){{*}} [[Берна Гөзбаши]](3){{*}} [[Джанан Гөллү]](3){{*}} [[Ширин Текели]](3){{*}} [[Нилюфер Гюрсой]](3){{*}} [[Соня Йончева]](3){{*}} [[Ирмена Чичикова]](3){{*}} [[Стоянка Мутафова]](3){{*}} [[Анна Томова-Синтова]](3){{*}} [[Невена Буюклиева]] (2){{*}} [[Лачезара Стоева]](3){{*}} [[Периханым Софиева]](3){{*}} [[Натела Янкошвили]](3){{*}} [[Верико Анджапаридзе]](3){{*}} [[Лана Гогоберидзе]](3){{*}} [[Нато Чхеидзе]](3){{*}} [[Хатия Деканоидзе]](3){{*}} [[Тина Хидашели]](3){{*}} [[Вероника Кобалия]] (3)
|73
|424
|1
|-
|{{u|Ilsina Ilgizovna}}
|[[Алиса Вяткина]] (3){{*}} [[Ольга Фигнер]] (3){{*}} [[Лидия Фигнер]] (3){{*}} [[Нина Ли]] (3){{*}} [[Жанка Стокич]] (3){{*}} [[Ангелина Топич]] (3){{*}} [[Мина Караджич]] (3)
|7
|21
|9
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Пүһаярв]]{{*}} [[Татар порталлары берлеге]]
|2
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|-
|-
|{{u|Марьям Султанбаева}}
|[[Җаникә (Кырым принцессасы)]] (3){{*}} [[Урия Эдемова]] (3){{*}} [[Халитова Мәрзия Ибраһим кызы]] (3){{*}} [[Кыявык]] (3){{*}} [[Кинҗәбулат (Ишембай районы)]] (3){{*}} [[Лесной (Ишембай районы)]] (3){{*}} [[Авангард (Ишембай районы)]] (3){{*}} [[Фарсы келәме]] (3){{*}} [[Фарсы каллиграфиясе]] (3)
|9
|27
|8
|-
|-
|{{u|Timlesj}}
|[[Сиреналар]] (8){{*}} [[Парфенопа]] (3){{*}} [[Гесперидлар]] (3){{*}} [[Роза Дерине]] (3){{*}} [[Шари Федак]] (3){{*}} [[Элизабета Гёргиевская]] (3){{*}} [[Ольга Бознанская]] (3){{*}} [[Анна Билинская]] (3){{*}} [[Янина Конарская]] (3){{*}} [[Сәгадәт Аксой]] (3){{*}} [[Бану Алкан]] (3){{*}} [[Мөфидә Кадри]] (3){{*}} [[Бәргүзар Корель]] (3){{*}} [[Алие Бергер]] (3){{*}} [[Гизи Байор]] (3){{*}} [[София Вейверите]] (3){{*}} [[Мария Гюбнерова]] (3){{*}} [[Ольга Шайнпфлюгова]] (3){{*}} [[Адриена Шимотова]] (3){{*}} [[Бланш Юбер]] (3){{*}} [[Ирен Кондачи]] (3){{*}} [[Александра Корнхаузер Фрейзер]] (3){{*}} [[Габриеле Мартиросян]] (3){{*}} [[Елена Мароти-Шолтесова]] (3){{*}} [[Юдита Вайчюнайте]] (3){{*}} [[Мирга Гражините-Тила]] (3){{*}} [[Гана Поницкая]] (3){{*}} [[Хильда Гобби]] (3){{*}} [[Ханна Хонти]] (3){{*}} [[Мария Корда]] (3){{*}} [[Милли театр (Будапешт)]] (3){{*}} [[Маҗарстан опера театры]] (3){{*}} [[Любляна университеты]] (3){{*}} [[Европа (мифология)]] (8){{*}} [[Милли театр (Прага)]] (3){{*}} [[Эде Сиглигети]] (3){{*}} [[Шандор Кишфалуди]] (3){{*}} [[Золтан Кодай]] (3){{*}} [[Надя Комэнеч]] (8){{*}} [[Карой Кишфалуди]] (3){{*}} [[Пегас]] (8){{*}} [[Маҗарстан парламенты бинасы]] (8){{*}} [[Химера]](8){{*}} [[Бельведер (Вена)]] (8){{*}} [[Кентавр]] (8){{*}} [[Театр (архитектура корылмасы)]](8){{*}} [[Пула амфитеатры]] (3){{*}} [[Вена университеты]] (8){{*}} [[Аргонавтлар]] (8){{*}} [[Эдип]](8){{*}} [[Плутон (мифология)]] (8){{*}} [[Александр Невский гыйбадәтханә-һәйкәле]] (8){{*}} [[Адилә Солтан сарае]] (3){{*}} [[Вена дәүләт операсы]] (3){{*}} [[Каунас декоратив-гамәли сәнгать институты]] (3)
|55
|235
|4
|-
|-
|{{u|Таңһылыу}}
|[[Планеталар системасы]] (8){{*}} [[Фотометрия (астрономия)]] (8){{*}} [[Элемтә иярченнәре]] (8){{*}} [[Атмосфера химиясе]] (8){{*}} [[Табигать тарихы милли музее (Болгария)]](3){{*}} [[Астрометрия]] (8){{*}} [[Кояш балкышы]] (8){{*}} [[Планетаара автоматик станция]] (8){{*}} [[Гаделша (шарлавык)]] (3){{*}} [[Көньяк Урал табигать тыюлыгы]] (3){{*}} [[Төшү аппараты]] (8){{*}} [[Августов каналы]] (3){{*}} [[Вахушти Багратиони исемендәге география институты]] (3){{*}} [[Керчь мәчете]] (3){{*}} [[Йолдызның формалашуы]] (8){{*}} [[Никос Казандзакис]] (8){{*}} [[Кояш җиле]] (8){{*}} [[Зөфәр Еникеев]] (3){{*}} [[Башкортстан авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институты]](3){{*}} [[Тотылу (астрономия)]] (8){{*}} [[Казакъстан Милли икътисад министрлыгы]](3){{*}} [[Маҗарстан геологиясе]] (3){{*}} [[Күк экваторы]] (8){{*}} [[Еврозона]] (3){{*}} [[Дәвер (астрономия)]] (8){{*}} [[Күк координаталары системасы]] (8){{*}} [[Астрономиядә ераклык шкаласы]] (8){{*}} [[Орбита (астрономия)]] (8){{*}} [[Кирәкле дарулар]] (8){{*}} [[Сәламәтлекне саклау]] (8){{*}} [[Трансплантация]] (8){{*}} [[Травматология]] (8){{*}} [[Урология]] (8){{*}} [[Кан басымы]] (8){{*}} [[Материя (физика)]] (8){{*}} [[Куәт]] (8){{*}} [[Диэлектрик]] (8){{*}} [[Йолдыз вакыты]] (8){{*}} [[Елан чагуы]] (8){{*}} [[Эндоскопия]] (8){{*}} [[Бил пункциясе]] (8){{*}} [[Вегетатив халәт]] (8){{*}} [[Астродинамика]] (8){{*}} [[Эфемерида]] (8){{*}} [[Галактикалар төркеме]] (8){{*}} [[Эллиптик галактика]] (8){{*}} [[Йолдызларның магнит кыры]] (8){{*}} [[Йолдызара йотылу]] (8){{*}} [[Радио дулкыннары]] (8){{*}} [[Линзасыман галактика]] (8){{*}} [[Бормалы галактика]] (8){{*}} [[Каплау (астрономия)]] (8){{*}} [[Молекуляр болыт]] (8)
|53
|369
|2
|-
|-
|{{u|Fxan}}
|[[Икътисадны либеральләштерү]] (3){{*}} [[Күчеш икътисады]] (3){{*}} [[Күтәрелеш (икътисад) ]] (3){{*}} [[Икътисади цикл ]] (3){{*}} [[Икътисади табыш ]] (3){{*}} [[Бухгалтерлык табышы ]] (3){{*}} [[Даими чыгымнар]] (3){{*}} [[Туры булмаган чыгымнар]] (3){{*}} [[Алмашынучан чыгымнар]] (3){{*}} [[Алтын стандарты]] (3){{*}} [[Чыгыштырма өстенлек ]] (3){{*}} [[Абсолют өстенлек]] (3)
|12
|36
|7
|-
|-
|{{u|Tegebot}}
|[[Абу Абуд]]
|1
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;бәйгедән тыш&lt;/small&gt;
|-
|-
|{{u|T1nn27 }}
|[[Латгаллар]] (3){{*}} [[Эрзя халык авыз иҗаты]] (3)
|2
|6
|14-17
|-
|-
|{{u|Gaydmi}}
|[[Common Voice]] (3)
|1
|6
|17-17
|-
|-
|{{u|Раил Гатауллин}}
|[[Лилия Хисмәтова]] (3)
|1
|3
|18-19
|-
|-
|{{u|A.Khamidullin}}
|[[ССРБ-да кришнаитларны эзәрлекләү]] (3){{*}} [[Тыко Вылка ]] (3)
|2
|6
|14-17
|-
|-
|{{u|Фәрһад}}
|[[Симфония №4 «Дастан» (Монасыйпов)]] (3){{*}} [[Симфония №3 (Монасыйпов)]] (3){{*}} [[Симфония №1 (Монасыйпов)]] (3){{*}} [[ Муса Җәлил (симфония-поэма) ]] (3){{*}}[[Азамат Хәсәншин]] (3)
|5
|15
|11
|-
|-
|{{u|Astra.L}}
|[[Грузия байрагы]] (3)
|1
|6
|14-17
|-
|-
|{{u|Artem7154}}
|[[Родина (футбол клубы)]] (1){{*}} [[Ряженка]] (1){{*}} [[Щи]] (0){{*}} [[Арена Химки]] (1){{*}} [[Подкогыльо]] (0)
|5
|3
|18-19
|-
|-
|Тулаем
|
|[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Spring_2026/Statistics 443]
|
|
|-
|}

== Конкурстың халык-ара статистикасы ==
*[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]]

== Нәтиҗәләр ==
[[Файл:TT-CEESpring-2023-ttwp-diploma.pdf|200px|thumb|right|Финалист дипломының татарча версиясе]]
[[File:CEE logo map vertical.xcf|20px]] [[m:Wikimedia_Central_and_Eastern_Europe/tt|Үзәк һәм Көнчыгыш Европа илләре вики-волонтёрларының хезмәттәшлеге]], аның [[m:Wikimedia CEE Hub|Халыкара ярдәмләшү үзәге]] һәм [[File:Wikimedia Österreich logo black.svg|20px]] [[m:Wikimedia Österreich|Викимедиа Австрия]] исеменнән тәкъдим ителгән призлар фонды (400 Евро) бүленүе тәртибе баллар категорияләренә нигезләнә: 
* Тупланган балларга карап урын буенча
* Һәр илдә гамәлдәге валюта алыштыру курсы буенча исәпләнү датасына билгеләнә
* Җирле сертификатлар булган суммага кадәр түгәрәкләнә
* 500 сумнан кимрәге таратылмый, бүләкләнүгә хокукы булган калганнары арасында бүленә
* 1 еврога ничә сум бирелгән көнендә ясалачак
&lt;!-- * 1 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-168994707/ 4000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 2 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382627/ 3000 сумлык OZON.ru сертификаты]
* 3-6 урын - 2500 сумлык OZON.ru сертификаты = [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135382612/ 2000] + [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-135378940/ 500]
* 7-8 урын - [https://www.ozon.ru/product/elektronnyy-podarochnyy-sertifikat-million-podarkov-138431442/ 1500 сумлык OZON.ru сертификаты]--&gt;

Тат.Википедиядә җирле оештыручысы (жюри рәисе) һәрбер призёрга бәйле эл.почтасы аркылы инструкцияләр белән хәбәр юллыячак &lt;small&gt;(элекке бер бәйгедән [[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende#Наши университеты|үрнәк]])&lt;/small&gt;.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! # 
! Кулланучы&lt;/br&gt;&lt;small&gt;User&lt;/small&gt; 
! Мәкаләләр саны&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Articles&lt;/small&gt; 
! Баллар&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Points&lt;/small&gt; 
! Баллар буенча (€)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;By points (€)&lt;/small&gt;
! Сертификат (руб)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Gift certificate (RUR)&lt;/small&gt;
|-
|-style=&quot;background:#FF0000&quot;
 |Σ
 |Катнашучылар
 |
 |1668
 |400
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#fefca3&quot;
 |1
 |{{u|Ilnaz26}} [[File:CEE Logo.svg|20px|Татарча Википедиядә Үзәк һәм Көнчыгыш Аурупа илчесе 2026]]
 |73
 |424
 |100
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#F5F5F5&quot;
 |2
 |{{u|Таңһылыу}}
 |53
 |369
 |90
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#F5DEB3&quot;
 |3
|{{u|Aliya2111}}
 |60
 |260
 |55
 |
 |-
 |-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |4
 |{{u|Timlesj}}
 |55
 |235
 |50
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |5
 |{{u|Баныу}}
 |53
 |179
 |40
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |6
 |{{u|Әмир}}
 |34
 |102
 |25
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |7
 |{{u|Fxan}}
 |12
 |36
 |10
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |8
 |{{u|Марьям Султанбаева}}
 |9
 |27
 |10
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |9
 |{{u|Ilsina Ilgizovna}}
 |7
 |21
 |10
 |
|-
|-style=&quot;background:#00FF00&quot;
 |10
 |{{u|Фәрһад}}
 |5
 |15
 |10
 |
|-
 |}


[[Категория:Проект:Вики-яз 2026| ]]</text>
      <sha1>huxs4qq651c7ccoa4wqmvrsay8mbkak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ТулыКуәт (санак уены)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1391679</id>
    <revision>
      <id>5935739</id>
      <parentid>5863547</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T10:32:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Каюм Хордай</username>
        <id>59574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5935739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6687" sha1="7256wxb4m3dq8jg3w3aahvqp9rat01t" xml:space="preserve">''Бу мәкалә 2004 елгы уен турында. Уеннар сериясе өчен, [[ТулыКуәт]] мәкаләсен карагыз.''{{Санак уены|Исеме=ТулыКуәт|Уйлап табучы=Bugbear Entertainment&lt;br /&gt;Team6 Game Studios (Wii)|Чыгаручы=Empire Interactive&lt;br /&gt;[[Япония]]: Konami&lt;br /&gt;Wii&lt;br /&gt;[[Төньяк Америка]]: Zoo Games&lt;br /&gt;[[Европа|Ауропа]]: Funbox Media|Тәрҗемәләү=Рәсәйдә урысчага: Бука|Программист=Тату Бломбәрг|Рәссам=Микко Каутто|Платформа=[[Windows]]&lt;br /&gt;PlayStation 2&lt;br /&gt;Xbox&lt;br /&gt;Wii|Чыгу көне=Windows, PS2, Xbox&lt;br /&gt;[[Европа]]: 2004 елның 5 ноябрендә&lt;br /&gt;Австралия: 2004 елның 12 ноябрендә&lt;br /&gt;[[Төньяк Америка]]: 2004 елның 12 июлендә&lt;br /&gt;Япония: 2005 елның 13 октябрендә&lt;br /&gt;Wii&lt;br /&gt;[[Төньяк Америка]]: 2010 елның 23 ноябрендә&lt;br /&gt;[[Европа]]: 2012 елның 27 июлендә|Җитәкчеләр=Йанне Аланенпәә&lt;br /&gt;Томми Һартикайнен|Уен төре=[[Узыш уены]]|Рәсем=ТулыКуәт тышлыгы.jpg|Имза=Уенның тышлыгы}}'''''ТулыКуәт''''' ([[Инглиз теле|инглиз]]. ''FlatOut'') — ул 2004 елгы [[узыш уены]]. ''[[Microsoft Windows|Windows]]'', ''PlayStation 2'' һәм ''Xbox'' өчен аны [[Финнар|фин]] булдыручы, ''Bugbear Entertainment'', булдырган һәм ''Empire Interactive'' аны чыгарган. Уен барышы җимерү уеннар ассызыклый һәм тәфсилле физика двигателен тәкъдим итә. Биредә уналты төрле машина бар һәм һәркайсы биш буяуга ия. Машиналарны идарә итүчеләрнең алгы тәрәзәләр аша очышлары өчен уен нигездә танылган. Шәхси санакларда 2024 елның июлендә ''Steam Workshop''’ка ярдәм итә, ''Steam Deck'' өчен ярдәм яхшырта һәм башка яклар камилләштерә торган яңарту чыккан. &lt;ref&gt;{{Cite news|author=Director|first=Graham Smith Deputy Editorial|date=July 20, 2024|title=FlatOut 1, 2 and Ultimate Carnage all get Workshop support, Deck verification in new updates|url=https://www.rockpapershotgun.com/flatout-1-2-and-ultimate-carnage-all-get-workshop-support-deck-verification-in-new-updates|accessdate=September 16, 2024|work=Rock, Paper, Shotgun}}&lt;/ref&gt;

== Уен барышы ==
ТулыКуәттә берничә ярыш төре бар: гади түгәрәк узышлар — ачык урында яки ярыш юлларында — һәм дерби яулары, анда соңгы исән машина җиңә. Боларда уенчы җиде санак контролендә тотылган көндәшкә уена тиеш. Шулай ук уенның махсус ярышлары бар, анда уенчы үз водителен машинасыннан атарга һәм кайбер максатларга җитәргә тиеш. Карьера режимында чүплектән машина сатып алырга мөмкин. Җиңгәч, уенчы билгеле күләмдә акча ала; шул акча белән уенчы үз машинасын яхшырта яки яңа машина сатып ала ала.

''ТулыКуәт'' машина зыяны өчен үз физиканы киң куллануы өчен билгеле. Зыян дәрәҗәсе бәрелеш төренә, объектка һәм бәрелеш почмагына бәйле (мәсәлән, төшүче әйберләр нигездә машинаның югары өлешләрен зыян итәчәк). Ә юл дәрәҗәсендәге өлешләр башка машиналар белән бәрелешләргә яхшырак җавап бирә.

Машина йөртүчеләре үз машиналарыннан очкач, чүпрәк курчак физикасы ([[Инглиз теле|инглиз]]. ''Ragdoll physics'') шулай ук уенда күрсәтелгән. Бу функция махсус ярышларда кулланылган, анда уенчы үз йөртүчесен билгеле ераклыкка, биеклеккә, яки ниндидер мишеньгә атарга тиеш булган.

''Xbox''’тагы ТулыКуәт версиясе экран бүленеше функциясен дүрт уенчы өчен хуплый. ''PlayStation 2'' ике уенчы өчен хуплый. Уен онлайн күп кулланучы режимын сигез уенчы өчен хуплаган. ''Xbox'' версиясе системалы тоташуны([[Инглиз теле|инглиз]]. ''System Link'') хуплый. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/2005/01/21/flatout-2|title=Flatout|author=Perry|first=Douglass C.|date=2005-01-21|language=en|work=IGN|accessdate=2025-06-15}}&lt;/ref&gt;

== Кабул итү ==
''[[Metacritic]]'' сайтының [[күзәтүләр агрегаторы]] буенча ТулыКуәт &quot;катнаш яки урта&quot; күзәтүләр алган.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/game/flatout/critic-reviews/?platform=pc|title=FlatOut critic reviews - Metacritic|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/game/flatout/critic-reviews/?platform=playstation-2|title=FlatOut critic reviews - Metacritic|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/game/flatout/critic-reviews/?platform=xbox|title=FlatOut critic reviews - Metacritic|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Дәвамнары ==

* 2006 елның 30 июнендә [[ТулыКуәт 2]] башта [[Европа|Ауропада]] чыккан. Анда күбрәк машиналар һәм гомумән контент иде. [[Төньяк Америка|Төньяк Америкада]]: 1 августта.

== Искәрмәләр ==
[[Япония|Япониядә]] ''Racing Game Chuui!!!!'' исеме астында билгеле.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/2005/10/17/now-playing-in-japan-35|title=Now Playing in Japan|last=Staff|first=I. G. N.|date=2005-10-17|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Сылтамалар ==

== Тышкы сылтамалар ==

[[Төркем:Windows өчен уеннар]]</text>
      <sha1>7256wxb4m3dq8jg3w3aahvqp9rat01t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935740</id>
      <parentid>5935739</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T10:33:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Каюм Хордай</username>
        <id>59574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5935740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6689" sha1="lc24v3pv07w20l8cuyv5os5e7p1jya4" xml:space="preserve">''Бу мәкалә 2004 елгы уен турында. Уеннар сериясе өчен, [[ТулыКуәт]] мәкаләсен карагыз.''{{Санак уены|Исеме=ТулыКуәт|Уйлап табучы=Bugbear Entertainment&lt;br /&gt;Team6 Game Studios (Wii)|Чыгаручы=Empire Interactive&lt;br /&gt;[[Япония]]: Konami&lt;br /&gt;Wii&lt;br /&gt;[[Төньяк Америка]]: Zoo Games&lt;br /&gt;[[Европа|Ауропа]]: Funbox Media|Тәрҗемәләү=Рәсәйдә урысчага: Бука|Программист=Тату Бломбәрг|Рәссам=Микко Каутто|Платформа=[[Windows]]&lt;br /&gt;PlayStation 2&lt;br /&gt;Xbox&lt;br /&gt;Wii|Чыгу көне=Windows, PS2, Xbox&lt;br /&gt;[[Европа]]: 2004 елның 5 ноябрендә&lt;br /&gt;Австралия: 2004 елның 12 ноябрендә&lt;br /&gt;[[Төньяк Америка]]: 2004 елның 12 июлендә&lt;br /&gt;Япония: 2005 елның 13 октябрендә&lt;br /&gt;Wii&lt;br /&gt;[[Төньяк Америка]]: 2010 елның 23 ноябрендә&lt;br /&gt;[[Европа]]: 2012 елның 27 июлендә|Җитәкчеләр=Йанне Аланенпәә&lt;br /&gt;Томми Һартикайнен|Уен төре=[[Узыш уены]]|Рәсем=ТулыКуәт тышлыгы.jpg|Имза=Уенның тышлыгы}}'''''ТулыКуәт''''' ([[Инглиз теле|инглиз]]. ''FlatOut'') — ул 2004 елгы [[узыш уены]]. ''[[Microsoft Windows|Windows]]'', ''PlayStation 2'' һәм ''Xbox'' өчен аны [[Финнар|фин]] булдыручы, ''Bugbear Entertainment'', булдырган һәм ''Empire Interactive'' аны чыгарган. Уен барышы җимерү уеннар ассызыклый һәм тәфсилле физика двигателен тәкъдим итә. Биредә уналты төрле машина бар һәм һәркайсы биш буяуга ия. Машиналарны идарә итүчеләрнең алгы тәрәзәләр аша очышлары өчен уен нигездә танылган. Шәхси санакларда 2024 елның июлендә ''Steam Workshop''’ка ярдәм итә, ''Steam Deck'' өчен ярдәм яхшырта һәм башка яклар камилләштерә торган яңарту чыккан. &lt;ref&gt;{{Cite news|author=Director|first=Graham Smith Deputy Editorial|date=July 20, 2024|title=FlatOut 1, 2 and Ultimate Carnage all get Workshop support, Deck verification in new updates|url=https://www.rockpapershotgun.com/flatout-1-2-and-ultimate-carnage-all-get-workshop-support-deck-verification-in-new-updates|accessdate=September 16, 2024|work=Rock, Paper, Shotgun}}&lt;/ref&gt;

== Уен барышы ==
ТулыКуәттә берничә ярыш төре бар: гади түгәрәк узышлар — ачык урында яки ярыш юлларында — һәм дерби яулары, анда соңгы исән машина җиңә. Боларда уенчы җиде санак контролендә тотылган көндәшкә уена тиеш. Шулай ук уенның махсус ярышлары бар, анда уенчы үз йөртүчесен машинасыннан атарга һәм кайбер максатларга җитәргә тиеш. Карьера режимында чүплектән машина сатып алырга мөмкин. Җиңгәч, уенчы билгеле күләмдә акча ала; шул акча белән уенчы үз машинасын яхшырта яки яңа машина сатып ала ала.

''ТулыКуәт'' машина зыяны өчен үз физиканы киң куллануы өчен билгеле. Зыян дәрәҗәсе бәрелеш төренә, объектка һәм бәрелеш почмагына бәйле (мәсәлән, төшүче әйберләр нигездә машинаның югары өлешләрен зыян итәчәк). Ә юл дәрәҗәсендәге өлешләр башка машиналар белән бәрелешләргә яхшырак җавап бирә.

Машина йөртүчеләре үз машиналарыннан очкач, чүпрәк курчак физикасы ([[Инглиз теле|инглиз]]. ''Ragdoll physics'') шулай ук уенда күрсәтелгән. Бу функция махсус ярышларда кулланылган, анда уенчы үз йөртүчесен билгеле ераклыкка, биеклеккә, яки ниндидер мишеньгә атарга тиеш булган.

''Xbox''’тагы ТулыКуәт версиясе экран бүленеше функциясен дүрт уенчы өчен хуплый. ''PlayStation 2'' ике уенчы өчен хуплый. Уен онлайн күп кулланучы режимын сигез уенчы өчен хуплаган. ''Xbox'' версиясе системалы тоташуны([[Инглиз теле|инглиз]]. ''System Link'') хуплый. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/2005/01/21/flatout-2|title=Flatout|author=Perry|first=Douglass C.|date=2005-01-21|language=en|work=IGN|accessdate=2025-06-15}}&lt;/ref&gt;

== Кабул итү ==
''[[Metacritic]]'' сайтының [[күзәтүләр агрегаторы]] буенча ТулыКуәт &quot;катнаш яки урта&quot; күзәтүләр алган.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/game/flatout/critic-reviews/?platform=pc|title=FlatOut critic reviews - Metacritic|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/game/flatout/critic-reviews/?platform=playstation-2|title=FlatOut critic reviews - Metacritic|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/game/flatout/critic-reviews/?platform=xbox|title=FlatOut critic reviews - Metacritic|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Дәвамнары ==

* 2006 елның 30 июнендә [[ТулыКуәт 2]] башта [[Европа|Ауропада]] чыккан. Анда күбрәк машиналар һәм гомумән контент иде. [[Төньяк Америка|Төньяк Америкада]]: 1 августта.

== Искәрмәләр ==
[[Япония|Япониядә]] ''Racing Game Chuui!!!!'' исеме астында билгеле.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/2005/10/17/now-playing-in-japan-35|title=Now Playing in Japan|last=Staff|first=I. G. N.|date=2005-10-17|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Сылтамалар ==

== Тышкы сылтамалар ==

[[Төркем:Windows өчен уеннар]]</text>
      <sha1>lc24v3pv07w20l8cuyv5os5e7p1jya4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гөлүсә Галиева</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1391684</id>
    <revision>
      <id>5935748</id>
      <parentid>5792482</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T11:38:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Таёжный лес</username>
        <id>38136</id>
      </contributor>
      <origin>5935748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3939" sha1="7870s3xqystm7e0oyouw3rwolejq2pa" xml:space="preserve">{{Шәхес}}{{Фш|Галиева}} 
'''Гөлүсә Марат кызы Галиева''' ([[1997 ел]]ның [[8 ноябрь|8 ноябрендә]] [[Арча|Арча шәһәрендә]] туган) — [[Россия]] [[бокс]]чысы. 2023 елгы [[Россия]] чемпионатының көмеш призеры, 2016, 2017, 2018, 2021 һәм 2025 елгы Россия чемпионатларының биш тапкыр бронза призеры. 2024 елгы БРИКС уеннарының бронза призеры. Халыкара класслы спорт мастеры.

== Карьера ==
Гөлүсә Татарстан Республикасының Арча шәһәрендә туган.

Аның тренерлары — М. Г. Галиев, Ю. Б. Чеботарев. Ул «Динамо»да уйный&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://infosport.ru/person/boks/galieva-gelyusa-maratovna|title=ГАЛИЕВА Гелюса Маратовна {{!}} Российские спортсмены {{!}} Спортивная Россия|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231114122729/https://infosport.ru/person/boks/galieva-gelyusa-maratovna|archivedate=2023-11-14|language=ru|work=infosport.ru|accessdate=2023-11-14}}&lt;/ref&gt;.

2016, 2017, 2018 һәм 2021 елларда Россия чемпионатының бронза призеры. 2023 елда Россия чемпионатының көмеш призеры.

2014 елгы Европа яшүсмерләр чемпионы&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tatar-congress.org/ru/blog/17-letnyaya-chempionka-rf-po-boksu-gelyusa-galieva-iz-tatarstana-stala-chempionkoy-evropy-po-boksu/|title=17-летняя чемпионка РФ по боксу Гелюса Галиева из Татарстана стала чемпионкой Европы по боксу|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231114115941/https://tatar-congress.org/ru/blog/17-letnyaya-chempionka-rf-po-boksu-gelyusa-galieva-iz-tatarstana-stala-chempionkoy-evropy-po-boksu/|archivedate=2023-11-14|last=Шәйхи|first=Гөлназ|language=ru-RU|work=Всемирный конгресс татар|accessdate=2023-11-14}}&lt;/ref&gt;. 2018 елгы студентлар арасындагы дөнья чемпионатында көмеш медаль иясе. 2019 елгы Европа яшьләр чемпионатының көмеш медале иясе.

2025 елның декабрендә Уфада узган Россия чемпионатында ул 50 кг авырлык категориясендә бронза медаль яулый. Ярымфиналда Арина Востриковага оттыра&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rusboxing.ru/news/8471|title=Чемпионат России среди женщин. Полуфиналы|work=rusboxing.ru|accessdate=2025-12-04}}&lt;/ref&gt;. Медальгә таба  атлаганда ул Элеонора Чашина һәм Рината Безельны җиңеп чыкты.

Россия Федерациясе Спорт министрының 2015 елның 24 февралендәге 19-нг номерлы боерыгы белән Гөлүсәгә Россиянең халыкара класслы спорт остасы дигән спорт исеме бирелә.

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==

* [https://infosport.ru/person/boks/galieva-gelyusa-maratovna Гөлүсә Галиева.]
{{Тышкы сылтамалар}}

[[Төркем:Россиянең халыкара класслы спорт мастерлары]]
[[Төркем:Арчада туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1997 елда туганнар]]
[[Төркем:8 ноябрь көнне туганнар]]</text>
      <sha1>7870s3xqystm7e0oyouw3rwolejq2pa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Марафоннар/Төмән/II</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1488187</id>
    <revision>
      <id>5935710</id>
      <parentid>5838724</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:14:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Җәдвәл */ өлешчә тутыру</comment>
      <origin>5935710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13517" sha1="6bppe21l4jhi8efr6wm88nw1aulmjc0" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;{{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&amp;agent=user&amp;source=category&amp;range=latest-10&amp;subjectpage=1&amp;subcategories=0&amp;sort=views&amp;direction=1&amp;view=list&amp;target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}&lt;/div&gt;
{{УК}}
«'''[[Википедия:Марафоннар/Төмән|Төмән]]'''» сезонлы вики-марафонының икенче (II) чыгарылышы, 1-31.05.2026 арасында үтә. Призлар фонды 10 000 сум &lt;small&gt;(Ozon.ru бүләк сертификатлары [[#Җәдвәл|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә таратыла)&lt;/small&gt;
&lt;p&gt;&lt;small&gt;Бу битнең кыска адресы &lt;nowiki&gt;https://w.wiki/LEvN&lt;/nowiki&gt;&lt;/small&gt;

== Туры килүче мәкаләләр == 
{{Википедия:Проект:Төмән/Мәкаләләр исемлеге}} 

== Тәртип ==
* Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' &lt;small&gt;''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''&lt;/small&gt; һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
*# Мәкалә 2026 елның 1-31 май арасында татар телендә язылырга тиеш.
*# Мәкалә [[ВП:Проект:Төмән]] исемлегенә керә. 
*# Башка тел бүлекләрендәге тематик мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала.
*# Яңа булдырылган яки баетылган мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
*# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
*# Мәкаләне бәйгегә кертү өчен бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Төмән вики-марафоны мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: 
&lt;pre&gt;{{Төмән вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=II|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз исеме}}&lt;/pre&gt;
* Жюри темага туры килмәүче мәкаләләрне бәйгедән чыгара, исәпләнгән сыйфат баллары нигезендә бүләкләрне тарата. Казыйлар карары шикәят ителә алмый.
* Бүләкләү:
*# 1 яки күбрәк квалификацион мәкаләне кертү = катнашу сертификатны тутыру/бастыру/куллану хокукы, кулланучы хисап язмагыз бәяләү таблицасына, мәкаләгез марафон материалларны караулар статистикасында күрсәтелә, Викимедиа хисап язмагыз битенә вики-марафонның электрон сертификаты урнаштырыла.
*# 4 яки күбрәк квалификацион мәкаләне кертү = + финалист дипломы + акчалы бүләк сертификаты (күләме тупланган сыйфат баллары нигезендә билгеләнә, 500 сум яки күбрәк өлешкә хокукы булганнарга тапшырыла).
*# Сыйфат баллары буенча алдынгы 3 катнашучы = + хисап язмалары марафонның [[Википедия:Марафоннар/Төмән#Дан аллеясе|Дан аллеясенә]] дә кертелә.
* Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Бәйле мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру белән башкарыла. Мәкаләне бәйгегә кертү югарыдагы нигезләрне һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү тәртибен]] кабул итүне аңлата (''яңа булдырылган мәкалә гадәттә күбрәк сыйфат балларны китерә ала!''). 

== Оештыручылар ==
&lt;gallery mode=packed widths=&quot;80px&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
Файл:Татнетны үстерү фонды.png|[[Татнетны үстерү фонды]]
File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|[[Татар порталлары берлеге]]
File:Black square.jpg|[[YASALMA|«YASALMA» халыкара татар программистлары берләшмәсе]]
File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|[[Википедия:Татарча язучы викимедистлар төркеме|Татарча Википедия волонтёрлары]]
&lt;/gallery&gt;
* Бүләкләү өчен жюри җаваплы. 
** Жюри рәисе — {{u|Il Nur}} (Казан)
** Жюри рәисе ярдәмчесе — {{u|Blackisnewyellow}} (Казан)
* Техник бит-коралларны булдыручы — [[Фәрһад Фәткуллин]]
 
== Ярдәм материаллары ==
{{seealso|d:Q6173448#sitelinks-wikipedia}}

== Бәяләү ==
&lt;gallery mode=packed widths=&quot;60px&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
Файл:TT-ЯзгыТөмән-2026-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (TT)
Файл:RU-ЯзгыТөмән-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (RU)
Файл:EN-ЯзгыТөмән-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (EN)
Файл:TT-ЯзгыТөмән-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (TT)
Файл:RU-ЯзгыТөмән-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (RU)
Файл:EN-ЯзгыТөмән-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (EN)

&lt;/gallery&gt;
* Исәпләнүгә марафон темасына туры килүче, [[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге вики-тәртипләрне]] бозмаган, [[Википедия:Татар Википедиясе теле|әдәби телнең белешмә-энциклопедик стиле нормаларына туры килгән эчтәлек]] кенә кертелә.

=== Процесс ===
* Бәйге тәмамлануга жюри кабул иткән мәкаләләр нигезендә башкарыла.
* Техник исәпләү өчен җаваплысы — [[Фәрһад Фәткуллин]] ({{u|frhdkazan}}, Казан)
* [https://www.youtube.com/watch?v=c3AW-hPtOVs Мәкаләне бәяләү процессы видеосы] &lt;small&gt;(«[[Википедия:Бәйгеләр/Минем Татарстан|Минем Татарстан 2020-2021]]» үрнәгендә)&lt;/small&gt;
* Процедура: 
*# Ярым-автоматик күләм-вакыт буенча пре-квалификацияләү һәм кулланучы битләренә катнашу калыпларын урнаштыру. &lt;pre&gt;{{Төмән вики-марафоны катнашучысы|чыгарылыш=II}}&lt;/pre&gt;
*# Узганнар арасыннан, катнашучы ''булдырылган'' һәм ''тулыландырылган'' мәкаләләрдән очраклы рәвештә 2шәр мәкалә сайланыла һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|Баллар бирү тәртибе]] нигезендә тирән тикшерелә (''яңа булдырылган мәкалә гадәттә күбрәк сыйфат балларны китерә ала!'') 
*# Катнашучы һәр бер категориягә керткән мәкаләләре өчен уртача балл исәпләнелә
*# Уртача баллар бу категориядә булган квалификацион мәкаләләре санына тапкырлана, нәтиҗәләре кушыла.

=== Җәдвәл ===
(8) Тәҗрибә коэффициенты — бәйге башлануга вики-тәҗрибәсе 6 һәм 12 айдан ким булган яңа кулланучылардан таләп ителгән ихтыяр көчен тану өчен ясала.
  
{| cellpadding=4 cellspacing=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
 !№
 !Кулланучы&lt;/br&gt;&lt;small&gt;User&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(2)
 !Теркәлгәне&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Registered&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(3)
 !Квалификация яңа&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Qualified New&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(4)
 !Бәяләү яңа&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Random mean New&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(5)
 !Квалификация тулыл.&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Qualified Improved&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(6)
 !Бәяләү тулыл.&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Random mean Improved&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(7)
 !Тәҗрибә коэф&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Experience coef.&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(8)
 !Тулаем балл&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Total Points&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;&lt;small&gt;[(4)*(5)+(6)*(7)]*(8)&lt;/small&gt;
 !Өлеше(%)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Contribution %&lt;/small&gt;
 !Өлеше(сум)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Ozon.ru&lt;/small&gt;
 |-
 |Σ
 |[[:Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре|2]]
 |[[:Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре|45]]
 |[https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-II-new 45]
 |([[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|#]]+[[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|#]])/2=Ур.арифм.
 |[https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-II-improved 0]
 |([[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|#]]+[[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|#]])/2=Ур.арифм.
 |&lt;small&gt;1-тәҗрибәле, 2-12 айгача, 3-6 айгача&lt;/small&gt;
 |&lt;!--Σ результатов в строках ниже --&gt;{{#expr:{{formatnum:?|R}}+{{formatnum:?|R}}+{{formatnum:?|R}}+{{formatnum:?|R}}}}
 |100%
 |10000
 |-
 |1
 |{{u|Таңһылыу}}
 |[[:Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре — Таңһылыу|30]]
 |&lt;!-- [4] --&gt;30
 |&lt;!-- [5] --&gt;([[Бәхәс:?#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|?]]+[[Бәхәс:?#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|?]])/2=?
 |&lt;!-- [6] --&gt;0
 |&lt;!-- [7] --&gt;0
 |&lt;!-- [8] 1-тәҗрибәле, 2 - 12 айгача, 3 - 6 айгача --&gt;[[Special:CentralAuth/Таңһылыу|1]]
 |&lt;!-- [9]  --&gt;{{#expr:({{formatnum:?|R}}*{{formatnum:30|R}}+{{formatnum:0|R}}*{{formatnum:0|R}})*{{formatnum:1|R}}}}
 |&lt;!-- [10] --&gt;{{#expr:({{formatnum:?|R}}*{{formatnum:30|R}}+{{formatnum:0|R}}*{{formatnum:0|R}})*{{formatnum:1|R}}/?*100 round 2}}
 |&lt;!-- [11] --&gt;{{#expr:({{formatnum:?|R}}*{{formatnum:30|R}}+{{formatnum:0|R}}*{{formatnum:0|R}})*{{formatnum:1|R}}/?*10000 round 2}}
 |-
 |2
 |{{u|Timlesj}}
 |[[:Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре — Timlesj|15]]
 |&lt;!-- [4] --&gt;15
 |&lt;!-- [5] --&gt;([[Бәхәс:?#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|?]]+[[Бәхәс:?#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|?]])/2=?
 |&lt;!-- [6] --&gt;0
 |&lt;!-- [7] --&gt;0
 |&lt;!-- [8] 1-тәҗрибәле, 2 - 12 айгача, 3 - 6 айгача --&gt;[[Special:CentralAuth/Timlesj|1]]
 |&lt;!-- [9]  --&gt;{{#expr:({{formatnum:?|R}}*{{formatnum:15|R}}+{{formatnum:0|R}}*{{formatnum:0|R}})*{{formatnum:1|R}}}}
 |&lt;!-- [10] --&gt;{{#expr:({{formatnum:?|R}}*{{formatnum:15|R}}+{{formatnum:0|R}}*{{formatnum:0|R}})*{{formatnum:1|R}}/?*100 round 2}}
 |&lt;!-- [11] --&gt;{{#expr:({{formatnum:?|R}}*{{formatnum:15|R}}+{{formatnum:0|R}}*{{formatnum:0|R}})*{{formatnum:1|R}}/?*10000 round 2}}
 |-
 |}

== Шулай ук карагыз ==
&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;
{{Кнопка|:Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре төркеме|class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;
* Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;range=latest-90&amp;pages=Википедия:Марафоннар/Төмән/II Бу биткә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;range=latest-10&amp;pages=Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре Теркәлгән мәкаләләр төркеменә]

[[Төркем:Проект:Төмән]]</text>
      <sha1>6bppe21l4jhi8efr6wm88nw1aulmjc0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Салих Ерзин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488461</id>
    <revision>
      <id>5935644</id>
      <parentid>5935307</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T19:31:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <origin>5935644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7276" sha1="rfo9kcjq35zeskl4r2k5s8ganekh49s" xml:space="preserve">{{ТатарДөньясы|чыгарылыш=I}}
{{Шәхес}}
'''Салих Йосып улы Ерзин''' ({{lang-ru|Ерзин Салих Юсупович}}; [[1833 ел|1833]] — [[1911 ел]]ның июле) — Мәскәүнең мәшһүр [[Татарлар|татар]] эшкуары һәм хәйриячесе . [[Мәскәү җәмигъ мәчете]]нә нигез салучы.

== Биографиясе ==
Салих Ерзин [[Тамбов губернасы]]&lt;nowiki/&gt;ның борынгы [[Әҗе]] авылында&lt;ref name=&quot;МР&quot;&gt;Ныне — {{Туу җире|Ермишинский район|в Ермишинском районе}}, [[Рязань өлкәсе|Рязанская область]], [[Россия]].&lt;/ref&gt; крестьян гаиләсендә туган.

[[Мәскәү]]дәге татар тире сатучысының кибетендә ярдәмче малай булып эшли, аннары приказчик, сатучы була, намуслылыгы белән таныла. Сәүдәгәрнең кызына өйләнә. Каенатасы үлгәннән соң, Ерзин Мәскәүдәге иң бай кешеләрнең берсе булып китә. [[1863 ел]]дан гильдияле сәүдәгәр була һәм [[1887 ел]]да гаиләсе белән бергә мактаулы гражданнары катлавына күтәрелә, [[1905 ел]]да Ерзин «Шәрык сәүдә йорты Салих Ерзин һәм уллары» фирмасын оештырган, ул мамык сәүдәсенә махсуслашкан, [[Бохара]]дан күпләп сатып алынган, шулай ук ефәк, күн, тире һәм башка товарлар белән дә шөгыльләнгән. [[1910 ел]]да аңа Беренче гильдия сәүдәгәре исеме бирелә.. Бу елларда ул күп мерлушка (илтер) заведениеләренә, күп санлы кибетләргә, [[Татар бистәсе (Мәскәү)|татар бистәсе]] тирәсендәге Замоскворечьедагы сигез йортка, мәсәлән, матур сарайга — банкрот сәүдәгәрдән сатып алынган сәүдәгәр Губонин йорты (Климентовский пер., № 1/18) ия була, анда соңрак Ерзинның офисы урнаша&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dumrf.ru/common/interview/7705|title=К 180-летию со дня рождения Салиха Юсуповича Ерзина|accessdate=2026-04-24|author=Хайретдинов Д.|publisher= Духовное управление мусульман Российской Федерации}}&lt;/ref&gt;.

Уңышлы сәүдәсеннән тыш, ул хәйрия эшчәнлеге белән дә киң танылган. Гаилә риваятьләрендә әйтелгәнчә, ул хәер таратканда, аның йорты янында һәрдаим зур чират төзелеп тора, чөнки Ерзинның юмартлыгы Мәскәү татарлары арасында гына түгел, бөтен шәһәрдә танылган. 1880 елларда ул [[Мәскәү тарихи мәчете]]н торгызуга зур күләмдә акча керткән һәм Мәскәүдәге Даниловское мөселман зираты тирәсен кирпеч койма белән тотарга зур күләмдә акча бүлеп биргән. Ерзин шулай ук туган авылы Әҗедә мәчет төзи һәм мәдрәсәсенә финанс ярдәме күрсәтә&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Хәйрия һәм хәтер ==
Ул иң зур данны [[Мәскәү җәмигъ мәчете|Мәскәү Җәмигъ мәчете]] (Выползов тыкрыгы, 7 нче бина) төзелешен финанслауда катнашуы белән яулады. [[1903 ел]]да ул аның төзелеше өчен тулысынча җаваплылыкны үз өстенә ала. [[1904 ел]]ның ноябрендә архитектор Н. Жуков проектлаган һәм 3000 кешегә исәпләнгән яңа мөселман мәчете ачыла&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Салих Ерзин [[1911 ел]]ның июлендә вафат була; аның кабере Мәскәүдәге Данилов мөселман зиратында урнашкан. Ул үлгәннән соң, уллары сәүдә эшен дәвам итә.

Ерзин үзенең уллары аша [[Яушевлар]] һәм Кастровлар кебек танылган татар сәүдәгәр гаиләләре белән туганлаша.

[[1999 ел|1999 елның июнендә,]] Ерзинның хәйриясен искә алу өчен, [[мөфти]] [[Равил Гайнетдин]] һәм аның варислары катнашында Мәскәү җәмигъ мәчете фасадында истәлек тактасы ачыла&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

2011 елның сентябрендә Әсәдуллаев йортында Салих Ерзинның оныгы, мемуарист һәм Мәскәү мөселман җәмгыяте тарихы буенча белгеч [[Рауза Кастрова|Рауза Әхмәт кызы Кастрованың]] (1911—2012) 100 еллыгы билгеләп үтелә&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tatar-islam.com/publ/kh_b_rl_r/100_jashend_rauza_kastrova_vafat_buldy/1-1-0-14574|title=100 яшендә Рауза Кастрова вафат булды|accessdate=2026-04-24|author=Сәгыйтов Тимер|publisher=ИА Татар-Ислам}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dumro.ru/catalogue/?id=2&amp;article=1000360|title=Кончина Раузы Ахмедовны Кастровой|accessdate=2026-04-24}}&lt;/ref&gt;.

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Әдәбият ==

* ''Сафаров М. А.'' Салих Ерзин — Мәскәү Җәмигъ мәчетенә нигез салучы // Ислам мөнбәре. — 1999. — № 2.
* ''Сафаров М. А.'' Мәскәү соборы мәчете (Тарих битләре) // Мәҗлес. — 2001. — No.1.
* ''Сафаров М. А.'' Милләт чишмәләре (Рязань өлкәсе татарлары) // Татар дөньясы. — 2006. — № 9.
* ''Сибгатуллин А. А.'' Е [https://web.archive.org/web/20071020040243/http://www.okipr.ru/statia.php?NBR=98&amp;T=4 рзин Салих Yusсупович]

[[Төркем:Данилов мөселман зиратында җирләнгәннәр]]
[[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]]
[[Төркем:1911 елда вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1833 елда туганнар]]
[[Төркем:Татар сәүдәгәрләре]]
[[Төркем:Тамбу губернасында туганнар]]
[[Төркем:Татар хәйриячеләре]]</text>
      <sha1>rfo9kcjq35zeskl4r2k5s8ganekh49s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Марафоннар/Вики Иранны ярата/2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1488548</id>
    <revision>
      <id>5935633</id>
      <parentid>5838709</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T15:56:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нәтиҗә */</comment>
      <origin>5935633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8862" sha1="hemlrg7k83t964if7zd6u3fbi1dmzk7" xml:space="preserve">{{WAM
|header = &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[File:WikiLovesIran.png|300px]]&lt;/div&gt;Вики Иранны ярата&lt;br/&gt;&lt;small&gt;2026 елгы вики-марафон&lt;/small&gt; 
|subheader = 01-31 май көннәрендә ''&lt;small&gt;([[UTC]] буенча)&lt;/small&gt;'' Татарча Википедиядә үтүче, [[Иран]] белән бәйле теләсә нинди темага багышланган мәкаләләр белән баету марафонында катнаш!
&lt;p&gt;&lt;small&gt;Бу битнең кыска адресы &lt;nowiki&gt;https://w.wiki/MRrM&lt;/nowiki&gt;&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
__NOTOC__ 
|body =
* Бәйгенең [[m:Wiki_Loves_Iran_2026|төп халыкара инглизчә бите]].
** [[m:Wiki_Loves_Iran_2026/Articles|Тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге]].

&lt;blockquote&gt;&lt;div style=&quot;center&quot;&gt;Берәр тема турында мәкаләне табу яки булдыруны башлау өчен, сүзтезмәне астагы тәрәзәгә кертегез һәм төймәгә басыгыз.&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;&quot;&gt;&lt;inputbox&gt;
type=search
width=90
buttonlabel=Яңа мәкаләне язу яки булган мәкаләгә күчү
searchbuttonlabel=Тулытекстлы эзләү
break=yes
&lt;/inputbox&gt;
&lt;/blockquote&gt;

== Тәртип ==
[[Файл:Iranian_Wikimedians_User_Group_Logo_-_no_text.svg|100px|Iranian_Wikimedians_User_Group|right]]
Бәйге [[:m:Iranian_Wikimedians_User_Group|Викимедиа кулланучыларның Иран төркеме]] тарафыннан оештырылган булдырылган, башкарыла һәм бүләкләнелә, җирле ил һәм тел мохитләре волонтёр вики-оешмалары һәм партнёрлары тарафыннан оештырыла, танытыла һәм бәяләнә.

* Мәкаләләр:
** [[Иран]] турында булырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' булдырылган яки тулыландырылган.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт''' ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Iran_2026/Rules халык-ара этап кагыйдәләре]).
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмый'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә статистик күрсәткечләре белән генә аерылган стандарт эчтәлекле мәкаләләр '''түгел'''.
** 2026 елның 1 маеннан 0:01 белән 31 майның 23:59 ([[UTC]]) вакытлары арасында [[Махсус:Яңа бит|яңа булдырылган]].
* Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле.
** Татарча Википедиядә һәрбер зачётлы катнашучының хисап язмасы исеме һәм файдалы өлеше берничә җирдә мәңгеләштерелә. Җирле җюри моны кайгырта алуы өчен, баетылган/булдырылган мәкаләләрне [[Википедия:Марафоннар/Вики Рамазанны ярата/2026#Таблица|түбәндәге таблицага]] урнаштыруыгыз сорала.
** 10 мәкаләне булдырган/яхшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә.
** Булдырылган/яхшыртылган мәкаләләр ягыннан алдынгы 3 катнашучы ([[Википедия:Марафоннар/Вики Рамазанны ярата/2026#Бәяләү тәртибе|мәкаләләрне бәяләү формуласы]] буенча файдалы мәгълүмат) шулай ук «Татарча Википедиядә Иран илчесе 2026» дәрәҗәсенә лаек була, шәхси битендә һәм бәйгенең җирле Дан галереясендә таныла.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.

|footer =

* Процессны Викимедиа җәмгыятенең татар телле катнашучысы булган тәҗрибәле техник төркем оештыра һәм [[Википедия:Марафоннар/Вики Иранны ярата/2026#Бәяләү тәртибе|бәяли]].

|footer =
 

== Жюри ==

* Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} ([[Казан]])
* Жюри рәисе — {{u|Fxan}} ([[Казан]])

== Бәяләү тәртибе ==

* [[Википедия:Марафоннар/Вики Иранны ярата/2026#Тәртип|Күрсәтелгән таләпләргә]] туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә;
* Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 2 балл бирә;
* Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар һәм/яки татар мәдәнияте белән бәйле темалар буенча мәкаләләр ясаган өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган.

Катнашучы 1 мәкалә өчен максималь 2/4 балл ала ала.

== Бүләкләү ==
Wiki Loves Iran 2026 катнашучылары халыкара һәм җирле призлар оту мөмкинлегенә ия.

'''Халыкара призлар: (5 приз)'''
* Дөнья рейтингында беренче урын: (70$)
* Дөнья рейтингында икенче урын: (55$)
* Дөнья рейтингында өченче урын: (40$)
* Дөнья рейтингында дүртенче урын: (30$)
* Дөнья рейтингында бишенче урын: (30$)


Җирле бүләкләр:

* Озон сертификатлары белән 1 500 сум.

* Бүләкләү өчен оештыручылар җаваплы.

}}

== Таблица ==

Мәкаләрәрне өстәү өчен астагы төймәгә басыгыз һәм таблица ахырына бу кодны куегыз да саклагыз &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;
| {{u|{{subst:REVISIONUSER}}}} || {{:Wiki Loves Iran 2026/Participate/{{subst:REVISIONUSER}}}} ||
|- &lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/noinclude&gt;. Анда сезнең исем белән исемлек чыгар. Мәкаләләрне [[m:Wiki_Loves_Iran_2026/Participate/List|үзегезнең биткә кертеп]] күрсәтеп бару кирәк булачак.

&lt;div style=&quot;text-align:center&quot;&gt;{{Clickable button 2|1= Үзегезне монда басып өстәгез|url=https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wiki_Loves_Iran_2026/Participate/List&amp;action=edit|class=mw-ui-constructive}}&lt;/div&gt;

=== Нәтиҗә ===
10 мәкалә язучы җирле катнашучылар булмады.

&lt;!-- Приз фондының бүленүе тәртибе — 500 сум һәм күбрәк өлешкә хокуклы булганнары арасында гына бүленә һәм җибәрелә. Номиналь суммадан РФ НДФЛ тотыла (призёрның РФ Федераль салым инспекциясе алдында җаваплылыгы тумый). Һәрбер призёрның бәхәс битендә инструкцияләр белән хәбәр калдырачак.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! №
! Кулланучы&lt;br /&gt;&lt;small&gt;User&lt;/small&gt; !! Теркәлгәне&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Registered&lt;/small&gt; !! Квалификация&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Qualified&lt;/small&gt; !! Баллар&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Points&lt;/small&gt; !! Приз &lt;br /&gt;Prize %&lt;/small&gt;
|-
|-style=&quot;background:#fefca3&quot;
| 1 || {{u|}} ||? мәкалә || ? || ? || $? USD (беренче урын өчен $? USD, иң яхшы мәкалә өчен $? USD)
|-
| 2 || {{u|}} || ? мәкалә || ? || ? || $? USD

|}--&gt;

=== Татарча Википедиядә «Иран» ===
&lt;categorytree&gt;Иран&lt;/categorytree&gt;

[[Төркем:Проект:Вики Иранны ярата/2026]]</text>
      <sha1>hemlrg7k83t964if7zd6u3fbi1dmzk7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Күк экваторы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488575</id>
    <revision>
      <id>5935697</id>
      <parentid>5916096</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:04:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5635" sha1="hgkcvzf8w36zns7f57csq23b35u6b0f" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
[[Файл:Земля22.jpg|уңда|мини|350x350пкс|Күк экваторының [[эклиптика]] яссылыгына авышлык почмагы 23°26' тәшкил итә]]
'''Күк экваторы''' — [[Күк йөзе|күк сферасының]] зур түгәрәге, аның [[Яссылык (математика)|яссылыгы]] [[:ru:Ось мира (астрономия)|дөнья күчәренә]] перпендикуляр һәм [[Ekvator|Җир экваторы]] [[Яссылык (математика)|яссылыгы]] белән туры килә. Күк экваторы күк сферасын ике ярымшарга бүлә: түбәсе төньяк полюста урнашкан ''төньяк ярымшар'' һәм түбәсе дөньяның көньяк полюсында булган ''көньяк ярымшар''&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Книга|автор=Кононович Э.В., Мороз В.И.|заглавие=Общий курс астрономии|ответственный=|год=2004|издание=2-е, исправленное|место=|издательство=УРСС|страницы=19—28|страниц=544|isbn=5-354-00866-2}}&lt;/ref&gt;.

Экватор һәм [[эклиптика]] язгы һәм көзге [[көн-төн тигезлеге]] нокталарында кисешәләр, ләкин экватор яссылыгы Җир күчәренең прецессиясе аркасында үз урынын үзгәртә, һәм бу нокталар 26 000 еллык период белән хәрәкәт итәләр. Экватор һәм эклиптика яссылыклары арасындагы почмак 23°26' тәшкил итә, ул соңгы 5 миллион елда прецессия аркасында 22,0° тан 24,5° ка кадәр үзгәргән&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Obliquity and Precession for the Last 5000000 Years|издание=[[Astronomy and Astrophysics]]|том=51|номер=1|страницы=127—135|bibcode=1976A&amp;A....51..127B|ref=Berger|язык=en|тип=journal|автор=Berger, A.L.|год=1976}}&lt;/ref&gt;.
2010 елгы Астрономик Альманах буенча, экватор һәм эклиптика арасындагы почмак якынча түбәндәге формула белән тасвирлана&lt;ref&gt;''Astronomical Almanac 2010'', p. B52&lt;/ref&gt;:

&lt;math&gt;\varepsilon = 23^\circ26'21.406'' - 46.815'' T - 0.0001831'' T^2 + 0.00200340'' T^3 - 5.76'' \cdot 10^{-7} T^4 - 4.34'' \cdot 10^{-8} T^5,&lt;/math&gt;

монда ''T'' — J2000.0 эпохыннан бирле үткән гасырлар саны. Бу формула берничә гасырлык чор өчен генә җитәрлек төгәл&lt;ref&gt;{{книга|ссылка=https://archive.org/details/acompendiumsphe00newcgoog|заглавие=A Compendium of Spherical Astronomy|издательство=MacMillan Co., New York|ref=Newcomb|автор=Newcomb, Simon|год=1906}} , p. 226-227, at Google books&lt;/ref&gt;.
Күк экваторы беренче һәм икенче [[:ru:Экваториальная система координат|экваториаль күк координаталар системаларының]] нигезе булып тора. Икенче координата — беренче экваториаль координата системасы өчен сәгать почмагы, ул күк экваторы һәм күк меридианы кисешү ноктасыннан үлчәнә, яки икенче экваториаль координата системасы өчен [[туры калкулык]] (географик озынлыкның аналогы) — [[Көн-төн тигезлеге|язгы көн-төн тигезлеге]] нокталаренән үлчәнә. Ничек кенә булмасын, күк экваторындагы барлык нокталарның да авышлыгы нульгә тигез, ягъни күк экваторындагы теләсә нинди ноктаны Җирнең теләсә нинди ноктасенән күзәтергә мөмкин&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;.

Күк экваторы үтә торган [[йолдызлык]]лар экваториаль йолдызлыклар дип атала. J2000.0 чорына карата экваториаль йолдызлыклар исемлеге түбәндәгечә:
{| width=&quot;60%&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;20%&quot; |
* [[Балыклар йолдызлыгы|Балыклар]]
* Кит
* [[Үгезбозау йолдызлыгы|Үгезбозау]]
* [[Эридан йолдызлыгы|Эридан]]
* [[Орион йолдызлыгы|Орион]]
| width=&quot;20%&quot; |
* Сыңармөгөз
* [[Кече Эт йолдызлыгы|Кече эт]]
* Гидра
* Секстант
* [[Арыслан йолдызлыгы|Арыслан]]
| width=&quot;20%&quot; |
* [[Кыз йолдызлыгы|Кыз]]
* Елан
* [[:ba:Змееносец (йондоҙлоҡ)|Змееносец]]
* Бөркет
* [[Сукояр йолдызлыгы|Сукояр]]
|}

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==

* * {{Cite web|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1162347|title=Небесный экватор|author=[[Сурдин, Владимир Георгиевич|Сурдин В.Г.]]|work=Глоссарий Astronet.ru|publisher=[[Астронет]]|accessdate=2013-10-02}}

[[Төркем:Күк механикасы]]</text>
      <sha1>hgkcvzf8w36zns7f57csq23b35u6b0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дәвер (астрономия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488597</id>
    <revision>
      <id>5935687</id>
      <parentid>5916101</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9252" sha1="13sxgwz448ihg6ivwvt2qdzxef051gn" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
Астрономиядә '''дәвер''' ({{Lang-grc|ἐποχή}} — «туктау, тоткарлану, туктату») — күк җисемнәренең астрономик координаталары яки орбиталь элементлары билгеләнгән вакытның сайланган мизгеле.

Объектның прецессия һәм нутация, шулай ук үз хәрәкәте аркасында күренмә координаталары үзгәрә алганлыктан, координаталарны үлчәгәндә алар үлчәнгән моментны исәпкә алырга кирәк&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Китап|автор=Жаров В. Е.|isbn=5–85099–168–9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Китап|ref=Soop|автор=Soop, E. M.|isbn=978-0-7923-3054-7}}&lt;/ref&gt;

Мондый параметрларның билгеле бер вакытлардагы төгәл кыйммәтләре объектның координаталарын киләчәктә фаразларга мөмкинлек бирә: аерым алганда, эфемеридлар (Кояш, Ай, планеталар һәм башка астрономик объектларның күк координаталары таблицасы) булдыру өчен кирәк.

== Координаталар системасының үзгәрүе ==
Экватор яссылыгы прецессия аркасында үз позициясен үзгәртә, ә эклиптика яссылыгы башка планеталардан килгән комачаулаулар аркасында үз позициясен үзгәртә. Бу яссылыклар экваториаль һәм эклиптик координата системаларын билгеләү өчен кулланыла, ә язгы көн-төн тигезлеге ноктасы аларның ике кисешү ноктасының берсе, ике системаны билгеләүдә дә кулланыла. Бу яссылыкларның һәм язгы көн-төн тигезлеге ноктасының торышы билгеләнгән дәвер ''көн-төн тигезлеге дәвере'' дип атала&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

Бу сәбәпләрнең объектларның үзләренең хәрәкәте белән, аерым алганда, орбитадагы хәрәкәте белән бернинди бәйләнеше юк. Шуңа күрә, мәсәлән, Кояш системасындагы кечкенә планеталар өчен, барлык орбиталь элементлар да сайланган ''стандарт дәвер'' өчен билгеләнмәй — бу функция хәзерге вакытта J2000.0 тарафыннан башкарыла. Координаталар системасын сайлауга бәйле булмаганнары кайвакыт башка дәвер өчен билгеләнә. Орбитаның Кеплер элементларынан калкыу төененең озынлыгы, перицентр аргументы һәм авышлык координаталар сайлауга бәйле — бу координаталар стандарт дәвер өчен билгеләнә. Зур ярымкүсәр, эксцентриситет һәм уртача аномалия бу координаталардан бәйсез һәм, гадәттә, хәзерге чор өчен күрсәтеләләр&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://minorplanetcenter.net//iau/info/OrbElsExplanation.html|title=Explanation Of Orbital Elements|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201111183728/https://minorplanetcenter.net//iau/info/OrbElsExplanation.html|archivedate=2020-11-11|author=|date=|publisher=|accessdate=2020-04-29}}&lt;/ref&gt; .

== Дәвернең искерүе ==
Әгәр координаталар системасы көн белән төн тигезлегенең берәр дәверенә билгеләнгән булса, теориядә аны теләсә күпме файдаланырга мөмкин, гәрчә бу һәрвакытта да уңайлы булмаса да. Планета орбиталары башка объектларның тәэсире аркасында тотрыксыз, ә йолдызларның координаталары үз хәрәкәтләре аркасында тотрыксыз. Шуңа күрә иртәме-соңмы бу параметрлар билгеле бер чор өчен үлчәнгәннәрдән бик нык аерылып торачак һәм куллануга яраксыз булачак.

Ләкин, [[Күк механикасы|күк механикасы үсеше белән,]] планета орбиталары элементлары башка объектларның тәэсире аркасында нинди законнар белән үзгәрүе ачыкланды, һәм аларны элементларның вакытка бәйлелеге функциясын полином белән якынлаштырып, фаразлау мөмкин булды.

Кайбер дәверләрне касы бер сәбәпләр аркасында озаграк вакыт кулланырга туры килә. Мәсәлән, Халыкара Астрономия Берлеге тарафыннан расланган [[йолдызлык]]ларның чикләре 1875 елга карый исәпләнгән һәм әлегәчә үзгәрмәгән. Шуңа күрә, мәсәлән, планетаның нинди йолдызлыкта булуын төгәл билгеләү өчен, аның 1875 ел чорына координаталарын билгеләргә кирәк&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Китап|ref=U.S. Naval Observatory Nautical Almanac Office|автор=U.S. Naval Observatory Nautical Almanac Office, Nautical Almanac Office; U.K. Hydrographic Office, H.M. Nautical Almanac Office}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Мәкалә|автор=Aoki, S.; Soma, M.; Kinoshita, H.; Inoue, K.|год=1983|издание=[[Astronomy and Astrophysics]]|страницы=263—267}}&lt;/ref&gt;.

== Стандарт дәверләрнең үзгәрүе ==
Стандарт дәверләр вакыт узу белән искергәнлектән, аларны вакыт-вакыт үзгәртергә һәм координаталарны бер дәвердән икенчесенә яңадан исәпләргә кирәк. Хәзерге вакытта J2000.0 дәвере кулланыла, ул 2000 елның 1 гыйнварына, TT буенча 12:00 сәгатькә туры килә. 1976 елда Халыкара Астрономия Берлеге Ассамблеясе бу дәверне 1984 елдан кулланырга карар кылды; моңа кадәр B1875.0, B1900.0 һәм B1950.0 дәверләре кулланылган. Координаталарны яңадан исәпләү аларны барлык объектлар өчен дә бертөрле булган һәм координаталар системасының төп яссылыгы һәм андагы исәпләү ноктасы торышына гына бәйле булган борылыш матрицасына тапкырлап башкарыла&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;.

== Термин тарихы ==
Астрономиядә иң еш кулланыла торган экваториаль һәм эклиптик координата системалары '''язгы көн-төн тигезлеге''' нокталарына карата билгеләнә, ул үз чиратында Җирнең әйләнү күчәренең һәм аның Кояш тирәсендәге орбитасының ориентациясе белән билгеләнә. Җир күчәренең юнәлеше үзгәрә (бик әкрен булса да), мәсәлән, прецессия нәтиҗәсендә. Озак вакытлы перспективада бу үзгәрешләр шактый сизелә. Мәсәлән, Гиппарх чорында (б.э.к. II гасыр) язгы көн-төн тигезлеге Кучкар йолдызлыгында булган, ләкин бүген ул Балыклар йолдызлыгында. Шуңа күрә, төрле вакытларда үткәрелгән күзәтүләрне чагыштыру өчен, аларның үткәрелгән '''''дәверен''''' күрсәтергә кирәк.

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Сылтамалар ==

* [http://hea.iki.rssi.ru/AZT22/RUS/cgi-bin/c_prec1.htm Калькулятор для пересчёта экваториальных координат из одной эпохи в другую] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170314131226/http://hea.iki.rssi.ru/AZT22/RUS/cgi-bin/c_prec1.htm |date=2017-03-14 }} .

[[Төркем:Күк координатлары системалары]]</text>
      <sha1>13sxgwz448ihg6ivwvt2qdzxef051gn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Күк координаталары системасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488605</id>
    <revision>
      <id>5935696</id>
      <parentid>5916102</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:04:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25347" sha1="57knwrpt1gtltmbddj1fwjpamv6ykqo" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{Универсаль калып}}
&lt;references&gt;&lt;/references&gt;
'''Күк координаталары системасы''' [[астрономия]]дә йолдызларның күктә яки нокталарның уйдырма [[Күк йөзе|күк сферасындагы]] урнашуын тасвирлау өчен кулланыла. Яктырткысларның яки нокталарның координаталары күк сферасындагы объектларның урнашуын төгәл билгеләүче ике почмак үлчәме (яки дуга) белән бирелә. Шулай итеп, күк координаталары системасы сферик координата системасы, анда өченче координата — ераклык — еш кына билгесез һәм әһәмиятсез.

Күк координата системалары төп яссылыкны (карагыз '''Төп яссылык''') һәм исәпләү башын сайлау буенча аерылып тора. Алдагы бурычка карап, бер яки икенче системаны куллану уңайлырак булырга мөмкин. Иң еш кулланыла торганнары — ''горизонталь'' һәм ''экваториаль координата системалары''. Сирәк кулланыла торганнары — ''эклиптик'', ''галактик'' һәм башка системалар.

== Горизонталь топоүзәк координаталар системасы ==
Бу системада үзәк күзәтүченең Җир өслегендәге урынында урнашкан, ә төп яссылык — [[Күк йөзе|математик горизонт]] яссылыгы. Бер координатасы — яктырткычның ''h'' ''биеклеге'' яки аның ''зенит аралыгы'' ''z'' . Икенче координатасы — ''[[Азимут (геодезия)|азимут]]'' ''А'' . Горизонталь координата системасы һәрвакыт топоцентрик булганлыктан (күзәтүче һәрвакыт Җир өслегендә яки ниндидер биеклектә), гадәттә «топоцентрик» сүзе төшереп калдырыла.

Күк җисеменең ''h'' ''биеклеге'' — математик горизонттан күк җисеменә кәдәр [[Күк йөзе|вертикаль түгәрәкнең]] дугасы яки математик горизонт яссылыгы белән күк җисеменә таба юнәлеш арасындагы почмак. Биеклекләр 0° тан +90° ка кадәр [[Zenit|зенитка]] һәм 0° тан −90° ка кадәр [[Nadir|надирга]] кадәр үлчәнә.

Яктырткычның ''зенит арасы'' ''z'' — зениттан яктырткычка кадәр вертикаль түгәрәкнең дугасы, яки текә сызык ('''вертикаль сызык''') һәм яктырткычка юнәлеш арасындагы почмак. Зенит арасы зениттан надирга кадәр 0° тан 180° ка кадәр үлчәнә.

Яктырткысның ''азимуты А'' — математик горизонтның [[Күк йөзе|көньяк ноктасыннан]] яктырткысның вертикаль түгәрәгенә кадәрге дуга, яки '''[[Күк йөзе|төшке сызык]]''' белән математик горизонт яссылыгының яктырткысның вертикаль түгәрәге яссылыгы белән кисешү сызыгы арасындагы почмак Азимутлар күк сферасының тәүлек әйләнеше юнәлешендә, ягъни көньяк ноктадан көнбатышка таба, 0° тан 360° ка кадәр диапазонда үлчәнә. Азимутлар кайвакыт 0° тан +180°ка кадәр көнбатышка һәм 0° тан −180°ка кадәр көнчыгышка үлчәнә ([[геодезия]]дә һәм навигациядә азимутлар [[Күк йөзе|төньяк ноктасыннан]] үлчәнә).

=== Күк сферасы әйләнгәндә координаталарның үзгәрүе ===
Күк җисемнәренең ''h'' ''биеклеге'', ''зенит арасы'' ''z'', ''азимуты'' ''A'' һәм ''сәгать почмагы'' ''t'' күк сферасы әйләнү сәбәпле даими үзгәреп тора, чөнки алар шул әйләнүгә бәйле булмаган нокталардан үлчәнәләр. Күк җисемнәренең ''авышлыгы'' ''δ'', ''поляр арасы'' ''p'' һәм ''туры калкулык'' ''α'' күк сферасы әйләнү вакытында үзгәрми, ләкин алар күк җисемнәренең тәүлек әйләнүенә бәйле булмаган хәрәкәтләре аркасында үзгәрергә мөмкин.

== Беренче экваториаль координаталар системасы ==
Бу системадагы төп яссылык — [[күк экваторы]] яссылыгы. Бер координата — ''авышлык'' ''δ'' (сирәк кенә, ''поляр аралыгы'' ''p''). Икенче координата — ''сәгать почмагы'' ''t''

Күк җисеменең ''авышлыгы'' ''δ'' күк экваторыннан күк җисеменә [[Күк йөзе|авышлык түгәрәгенең]] дугасы, яки күк экваторы яссылыгы белән күк җисеменә юнәлеш арасындагы почмак. Авышлык төньяк күк полюсына 0° тан +90° ка кадәр һәм көньяк күк полюсына 0° тан −90° ка кадәр үлчәнә.

Күк җисеменең ''поляр арасы'' ''p'' — төньяк күк полюсыннан күк җисеменә тиклемге авышлык түгәрәге дугасы арасындагы почмак, яки дөнья күчәре белән яктырткычка юнәлеш арасындагы почмак. Поляр аралар төньяк күк полюсыннан көньякка таба 0° тан 180°ка кадәр үлчәнә.

Яктырткычның ''сәгать почмагы'' ''t'' — күк экваторының өске ноктасыннан (ягъни күк экваторының [[Күк йөзе|күк меридианының]] өске өлеше белән кисешкән ноктадан) яктырткычның авышлык түгәрәгенә кадәр дугасы, яки күк меридианы һәм яктырткычның авышлык түгәрәге яссылыклары арасындагы икекырлы почмак. Сәгать почмаклары күк сферасының тәүлек әйләнеше юнәлешендә, ягъни күк экваторының өске ноктасыннан көнбатышка таба 0° — 360° (градусларда) яки 0 &lt;sup&gt;сәгать&lt;/sup&gt; — 24 &lt;sup&gt;сәгать&lt;/sup&gt; (сәгатьләрдә) диапазонында үлчәнә. Сәгать почмаклары кайвакыт 0° — дан +180° кадәр көнбатышка (0 &lt;sup&gt;сәгатьтән&lt;/sup&gt; +12 &lt;sup&gt;сәгатькә&lt;/sup&gt; кадәр) һәм 0° — дан −180° кадәр көнчыгышка (0 &lt;sup&gt;сәгатьтән&lt;/sup&gt; −12 &lt;sup&gt;сәгатькә&lt;/sup&gt; кадәр) үлчәнә.

== Икенче экваториаль координаталар системасы ==
[[Файл:Экваториальная_система_координат.png|мини|284x284пкс| Экваториаль координаталар системасы. &lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt; — туры күтәрелеш (РА); &lt;math&gt;\delta&lt;/math&gt; — авышлык (дек).]]
Бу системада, беренче экваториаль системасындагы кебек үк, төп яссылык — күк экваторы яссылыгы, ә координаталарның берсе — ''авышлык'' &lt;math&gt;\delta&lt;/math&gt; (сирәк кенә ''поляр арасы'' &lt;math&gt;p&lt;/math&gt;). Икенче координата — ''туры калкулык'' &lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt;.

Яктырткычның ''[[Туры калкулык|туры калкулыгы]]'' ''(R.A, &lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt;)'' — [[:ru:Точка весеннего равноденствия|язгы көн-төн тигезлеге ноктасынан]] алып яктырткычның авышлыгы түгәрәгенә кадәр үткәрелгән [[күк экваторы]] дугасына таянган почмак яки язгы көн-төн тигезлеге ноктасына юнәлеш белән яктылык авышлыгы түгәрәге яссылыгы арасындагы почмак атала. Туры күтәрелүләр күк сферасының тәүлек әйләнешенә капма-каршы якка 0° дан 360° га кадәр (градус үлчәмендә) яки 0&lt;sup&gt;h&lt;/sup&gt; дан 24&lt;sup&gt;h&lt;/sup&gt; га кадәр (сәгать үлчәмендә) чикләрдә исәпләнә.

RA — ер озынлыкның астрономик эквиваленты. RA да, озынлык та экватор буйлап көнчыгыш-көнбатыш почмагын үлчи; икесе дә экватордагы нуль ноктасыннан үлчәнә. Озынлык өчен нуль ноктасы — нуль меридиан; RA өчен нуль билгесе — Кояш [[күк экваторы]]н көньяктан төньякка кисеп үткән нокта (язгы көн-төн тигезлеге ноктасы).

[[Астрономия]]дә авышлык (&lt;math&gt;\delta&lt;/math&gt; яки деклинация ('''dec''') — экваториаль координаталар системасының ике координатасының берсе. Ул [[күк экваторы]] яссылыгыннан [[Күк йөзе|күк сферасындагы]] яктырткычка кадәр почмак ераклыгына тигез һәм гадәттә дуганың градусларында, минутларында һәм секундларында күрсәтелә. Авышлык күк экваторының төньягында уңай, ә көньягында тискәре.

* Күк экваторындагы объектның авышлыгы 0° тәшкил итә.
* [[Күк йөзе|Күк сферасының]] төньяк полюсының авышлыгы +90°.
* Көньяк полюсның авышлыгы −90°.

Авышлык уңай булса да, ул һәрвакыт тамга белән күрсәтелә.

[[Zenit|Зенит]] аша үтүче күк җисеменең авышлыгы күзәтүченең киңлегенә тигез (төньяк киңлек өчен + тамгасы, көньяк киңлек өчен тискәре тамга белән). Җирнең төньяк ярымшардагы бирелгән φ киңлек өчен авышлыклары &lt;math&gt;\delta&lt;/math&gt; &gt; +90° − ϕ булган күк объектлары горизонт астына төшмиләр һәм баемый торганнар дип аталалар. Әгәр объектның авышлыгы &lt;math&gt;\delta&lt;/math&gt; &lt; −90° + φ булса, объект чыкмый торган дип атала, Димәк ул φ киңлегендә күзәтелми&lt;ref name=&quot;Зигель&quot;&gt;{{книга
|автор          = Зигель Ф. Ю.
|заглавие       = Сокровища звёздного неба — путеводитель по созвездиям и Луне
|ответственный  = Под ред. Г. С. Куликова
|издание        = 5-е изд
|место          = М.
|издательство   = Наука
|год            = 1986
|страницы       = 57—58
|страниц        = 296
|тираж          = 200000
}}&lt;/ref&gt;.

== Эклиптик координаталар системасы ==
Бу системадагы төп яссылык — [[эклиптика]] яссылыгы. Бер координата — ''эклиптика киңлеге'' ''β'', ә икенчесе — ''эклиптика озынлыгы'' ''λ'' .

Яктырткычның ''эклиптика киңлеге'' ''β'' — эклиптикадан яктылыкка кадәрге [[Күк йөзе|киңлек түгәрәге]] дугасы яки эклиптика яссылыгы белән яктылыкка юнәлеш арасындагы почмак. Эклиптика киңлекләре эклиптиканың төньяк полюсына 0° тан +90° ка кадәр һәм эклиптиканың көньяк полюсына 0° тан −90° ка кадәр үлчәнә.

Күк җисеменең ''эклиптика озынлыгы'' ''λ'', — язгы көн-төн тигезләнешеннән яктырткычның киңлек түгәрәгенә кадәр эклиптика дугасы, яки язгы көн-төн тигезлеге ноктасына юнәлеш белән яктылык киңлеге түгәрәге яссылыгы арасындагы почмак. Эклиптика озынлыклары Кояшның эклиптика буенча күренмә еллык хәрәкәте юнәлешендә, ягъни язгы көн-төн тигезләнешеннән көнбатышка таба 0° тан 360° ка кадәр диапазонда үлчәнә.

== Галактик координаталар системасы ==
Бу системадагы төп яссылык — безнең [[Киек Каз Юлы|Галактика]] яссылыгы. Бер координатасы — ''галактика киңлеге'' ''b'', ә икенчесе — ''галактика озынлыгы'' ''l'' .

Яктырткычның ''галактика киңлеге'' ''b'' — эклиптикадан яктырткычка кадәр галактика киңлекле әйләнәнең дугасы, яки галактик экватор яссылыгы белән яктылыкка юнәлеш арасындагы почмак.

Галактика киңлекләре төньяк галактика полюсына кадәр 0° тан +90° ка кадәр һәм көньяк галактика полюсына кадәр 0° тан −90° ка кадәр үлчәнә.

Йолдызнының ''галактик озынлыгы'' ''l'' дип галактик экваторның C исәпләү башы ноктасыннан алып йолдызнының галактик киңлеге түгәрәгенә кадәрге дугасы яки C исәпләү башы ноктасына юнәлеш белән йолдызнының галактик киңлеге түгәрәге яссылыгы арасындагы почмак атала. Галактик озынлыклар, әгәр Төньяк галактик полюстан, ягъни C исәпләү башы ноктасыдан карасаң, көнчыгышка таба 0° дан 360°га кадәр чикләрдә, сәгать угына каршы исәпләнәләр.

Исәпләүнең башлангыч ноктасы ''C'' галактика үзәге юнәлешенә якын, ләкин аның белән туры килми, соңгысы галактика экваторыннан якынча 1° көньякта урнашкан, чөнки [[Кояш системасы]] галактика дискы яссылыгыннан бераз күтәренке. Исәпләү башы — ''C'' ноктасын галактик һәм күк экваторларының кисешү ноктасының туры калкулыгы 280° булганда галактик озынлыгы 32,93192° булырлык итеп сайлыйлар (J2000 дәверенә).

Экваториаль координаталар системасында J2000.0 дәверендә C исәпләү башлану ноктасының координаталары::

&lt;math&gt; \alpha_{2000}^C = 17^h 45^m,6 &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \delta_{2000}^C = -28^{\circ}56',2&lt;/math&gt;

== Тарихы һәм куллану ==
Күк координаталары борынгы заманнардан бирле кулланыла. Кайбер системалар борынгы грек [[Геометрия|геометры]] [[Эуклид|Евклидның]] (якынча б.э.к. 300 ел) хезмәтләрендә сурәтләнә. [[Клавдий Птолемей|Птолемейның]] «Алмагест» китабында бастырылган Гиппархның йолдызлар каталогында эклиптик күк координаталары системасындагы 1022 йолдызның урнашуы күрсәтелгән.

Күк координаталары үзгәрешләрен күзәтү астрономиядә иң зур ачышларга китерде, алар Галәмне белү өчен бик мөһим. Алар арасында прецессия, нутация, аберрация, [[параллакс]], йолдызларның үз хәрәкәте һәм башка күренешләр бар. Күк координаталары безгә вакытны үлчәргә һәм Җирдәге төрле урыннарның [[Geografik koordinatalar|географик координаталарын]] билгеләргә мөмкинлек бирә. Күк координаталары төрле йолдыз каталогларын төзүдә, күк җисемнәренең — табигый һәм ясалма — хәрәкәтләрен өйрәнүдә, күк механикасында һәм астродинамикала, астрономиядә йолдызларның киңлек буенча таралышын өйрәнүдә киң кулланыла.

== Төрле координаталар системаларын куллану ==
'''Горизонталь топоүзәк координаталар системасы''' Жир шарының билгеле бер урынындагы күзәтүче тарафыннан күктә теләсә нинди яктырткычның урнашуын билгеләү өчен кулланыла.

Бу координата системасындагы күк яктылыкларының координаталарын почмак үлчәү кораллары ярдәмендә һәм азимут җайланмасына беркетелгән [[телескоп]] белән күзәтү юлы белән алырга мөмкин.

Күпчелек астрономик компьютер программалары күк җисемнәренең позицияләрен билгеле бер координатлар системасында күрсәтә ала.

Күзәтүләрдә рефракция (яктылыкның сынуы) өчен төзәтмәне исәпкә алырга кирәк.

=== Беренче экваториаль координата системасын куллану ===
'''Беренче экваториаль координата системасы''' төгәл вакытны билгеләү өчен һәм экваториаль җайланмага урнаштырылган телескоп белән күзәтүләрдә кулланыла.

=== Икенче экваториаль координата системасын куллану ===
[[Астрометрия]]дә '''гомуми кабул ителгән икенче экваториаль координата системасы'''

Хәзерге йолдыз карталары '''экваториаль гелиобарицентрик координатлар системасында''' эшләнгән, һәм каталогларда йолдызларның урнашуы сурәтләнә. Шул ук вакытта, йолдызларның координаталары күк экваторының һәм язгы көн-төн тигезлегенең билгеле бер урынына, ягъни билгеле бер дәвергә китерелә (астрономиядә [[B1950]] һәм J2000 дәверләре кулланыла).

'''Экваториаль геоцентрик координаталар системасы''' '''экваториаль гелиобарицентрик координаталар системасыннан''' аерылып тора, чөнки анда йолдызларның координаталары еллык параллакс күренешенә туры китереп төзәтелә, ә күк экваторының торышы һәм язгы көн-төн тигезлеге нокталары агымдагы датага китерелә.

=== Эклиптик координаталар системасын куллану ===
'''Эклиптик геоцентрик координаталар системасы''' күк механикасында [[Ай (иярчен)|Ай]] орбитасын исәпләү өчен кулланыла, һәм шулай ук күпчелек астрология мәктәпләрендә төп яки бердәнбер система булып тора.

'''Эклиптик гелиоцентрик координаталар системасы''' [[Кояш системасы]]ндагы [[планета]]ларның һәм башка объектларның орбиталарын исәпләү өчен кулланыла.

=== Төрле күк координата системаларын куллану ===
Гамәлдә, гадәттә, бердән артык координата системасы кулланылырга тиеш. Мәсәлән, Айның күктәге урынын исәпләү өчен, башта эклиптика геоцентрик координата системасында ай координаталарын исәпләргә, координаталарны экваториаль геоцентрик координата системасына үзгәртергә, аннары горизонталь топоцентрик координата системасына күчәргә кирәк.

== Шулай ук карагыз ==

* Күк сферасы
* Сферик координаталар системасы

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Әдәбиәт ==

* {{книга
|заглавие=Text-book on spherical astronomy
|издательство=[[Издательство Кембриджского университета|Cambridge University Press]]
|год=1949
|bibcode=1965tbsa.book.....S
|автор=Smart, William Marshall
}}
* {{книга
|заглавие=Astrophysical Formulae
|год=1978
|издательство=Springer
|isbn=3-540-09064-9
|bibcode=1978afcp.book.....L
|автор=Lang, Kenneth R.
}}
* {{книга
|заглавие=Computational spherical astronomy
|год=1980
|издательство=Wiley
|bibcode=1981csa..book.....T
|автор=Taff, L. G.
}}
* {{книга
|заглавие=Fundamental Astronomy
|ссылка=https://archive.org/details/fundamentalastro0005unse
|год=2006
|isbn=978-3-540-34143-7
|bibcode=2003fuas.book.....K
|автор=Karttunen, H.; Kröger, P.; Oja, H.; Poutanen, M.; Donner, H. J.
}}
* {{книга
|заглавие=Handbuch für Sternenfreunde
|isbn=3-540-19436-3
|издательство=Springer
|автор=Roth, G. D.
}}

== Сылтамалар ==

* [http://aa.usno.navy.mil/software/novas/novas_info.php NOVAS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150628034916/http://aa.usno.navy.mil/software/novas/novas_info.php |date=2015-06-28 }}, the [http://www.usno.navy.mil/USNO/ U.S. Naval Observatory’s] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150719165622/http://www.usno.navy.mil/USNO |date=2015-07-19 }} Vector Astrometry Software, an integrated package of subroutines and functions for computing various commonly needed quantities in positional astronomy{{ref|en}}
* [http://www.iausofa.org/ SOFA], the [http://www.iau.org/ IAU’s] Standards of Fundamental Astronomy, an accessible and authoritative set of algorithms and procedures that implement standard models used in fundamental astronomy

[[Төркем:Күк координатлары системалары]]</text>
      <sha1>57knwrpt1gtltmbddj1fwjpamv6ykqo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Астрономиядә ераклык шкаласы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488613</id>
    <revision>
      <id>5935681</id>
      <parentid>5916103</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:57:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21958" sha1="axp9x8nrswoeughm830a58y0e1uzgdl" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{Универсаль калып}}
[[Файл:Extragalactic_Distance_Ladder.pdf|уңда|мини|350x350пкс|Астрономиядә ераклыклар баскычы]]
'''Астрономиядә ераклык шкаласы''' — [[астрономия]]дә ераклыкларны үлчәү белән бәйле мәсьәләләрнең тулы исеме. Йолдызларның урнашуын төгәл үлчәү [[астрометрия]]нең бер өлеше.

Ераклык шкаласын төзү өчен кулланыла торган күп кенә астрономик объектлар теге яки бу яктыртылыш классына карый. Мондый объектлар '''стандарт шәмнәр''' дип атала. Аларның күренмә яктылыкларын үлчәп һәм яктыртылышларын белеп, аларга кадәрге ераклыкны кире квадратлар законы нигезендә исәпләп була.

== Галактика шкаласын төзү ==

== Тригонометрик параллакс буенча ==
[[Файл:Parallaks.png|уңда|мини|300x300пкс|Еллык параллакс формалашу схемасы]]
Параллакс — чыганакның [[Күк йөзе|күк сферасына]] проекциясе нәтиҗәсендә барлыкка килгән почмак. Параллаксның ике төре бар: еллык һәм төркем&lt;ref name=&quot;rastorguev&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1171218|title=Шкала расстояний во вселенной|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090705143216/http://www.astronet.ru/db/msg/1171218|archivedate=2009-07-05|author=А. С. Расторгуев|publisher=[[Астронет]]|accessdate=2009-10-03}}&lt;/ref&gt;

Еллык параллакс — йолдызның масса үзәгеннән Җир орбитасының уртача радиусын күрергә мөмкин булган почмак. Һәр йолдызның күк сферасындагы күренмәле урыны Җирнең үз орбитасындагы хәрәкәте белән даими рәвештә үзгәрә, йолдыз зур ярымшары еллык параллакска тиң булган эллипсны сурәтли. Евклид геометриясе законнарыннан билгеле параллакс буенча, Җир орбитасының үзәгеннән йолдызга кадәр араны табарга мөмкин&lt;ref name=&quot;rastorguev&quot;/&gt;:

: &lt;math&gt; D=\frac{2R}{2 \sin \alpha/2}\approx \frac{2R}{\alpha} &lt;/math&gt;,

монда D — эзләү ераклыгы, R — Җир орбитасының радиусы, һәм якынча тигезлек кечкенә почмак өчен языла (радианнарда). Бу формула бу ысулның төп кыенлыгын ачык күрсәтә: ераклык арткан саен, параллакс кыйммәте гиперболик рәвештә кими, шуңа күрә ерак йолдызларга кадәр ераклыкны үлчәү зур техник кыенлыклар белән тулы.

Төркем параллаксының асылы түбәндәгечә: әгәр йолдызлар тупланышы Җиргә карата сизелерлек тизлеккә ия булса, проекция законнары буенча, аның әгъзаларының күренмә хәрәкәт юнәлешләре тупланманың радианты дип аталган ноктада туры килә. Радиант халәте йолдызларның үзләренең хәрәкәте һәм Доплер эффекты аркасында аларның спектр сызыкларының күчүе белән билгеләнә. Аннары тупланмага кадәр ара түбәндәге нисбәт буенча табыла&lt;ref&gt;{{Китап|автор=П. Н. Холопов.}}&lt;/ref&gt; :

: &lt;math&gt; D=\frac{V_r \mathrm{tg}(\lambda)}{4.738\mu},&lt;/math&gt;

монда μ һәм V &lt;sub&gt;r -&lt;/sub&gt; йолдызлар тупланышының почмак (елына дуга секундларында) һәм радиаль (км/с) тизлекләре, λ — Кояш — йолдыз һәм йолдыз — радиант туры сызыклары арасындагы почмак, ә D — парсекларда күрсәтелгән ераклык. Бары тик Гиадаларның гына сизелерлек төркем параллаксы бар, ләкин [[:ru:Hipparcos|Hipparcos]] иярчене җибәрелгәнче, иске объектлар өчен ераклык шкаласын шул ысул белән генә калибрларга мөмкин иде&lt;ref name=&quot;rastorguev&quot;/&gt;.

=== Цефейдлар һәм RR Лира тибындагы йолдызлар буенча ===
Цефеидлар һәм [[:ru:Переменная типа RR Лиры|RR Лира]] йолдызлары өчен бердәм ераклык шкаласы ике тармакка бүленә: яшь объектлар өчен ераклык шкаласы һәм иске объектлар өчен ераклык шкаласы&lt;ref name=&quot;rastorguev&quot;/&gt;. Цефеидлар, нигездә, яңа йолдызлар формалашу өлкәләрендә урнашканнар һәм шуңа күрә яшь объектлар. RR Лира тибындагы үзгәрешлеләре иске системаларга тартыла, мәсәлән, безнең [[Киек Каз Юлы|Галактика]] [[:ru:Гало|галосындагы]] шарлы йолдызлар тупланмаларында алар бигрәк тә күп.

Ике төр йолдыз да үзгәрүчән, ләкин Цефеидлар — яңа барлыкка килгән объектлар, ә RR лира тибындагы йолдызлар — төп эзлеклелектән чыккан, нигездә шарлы тупланмалар өчен «төс—зурлык» диаграммасының горизонталь тармагында урнашкан A-F спектр класслары гигантлары. Ләкин аларны стандарт шәм буларак куллану төрлечә:

* Цефеидлар өчен «Пульсация периоды — абсолют йолдыз зурлыгы» дигән яхшы бәйлелек бар. Бу, мөгаен, цефеидларның массалары төрле булу белән бәйле.
* RR Лира йолдызлары өчен уртача абсолют йолдыз зурлыгы якынча бер үк һәм &lt;math&gt;M_{RR}\approx0.78^m&lt;/math&gt;&lt;ref name=&quot;rastorguev&quot;/&gt;.

Бу ысул белән ераклыкны билгеләү берничә кыенлык белән бәйле:
# Аерым йолдызларны аерып күрсәтергә кирәк. [[Киек каз юлы]] чикләрендә бу зур проблема түгел, ләкин ара зуррак булган саен, йолдызларны аеручы почмак кечерәк була.
# Яктылыкның тузан тарафыннан сеңдерелүен һәм аның киңлектә таралуы тигез түгеллеген исәпкә алырга кирәк.

Моннан тыш, цефеидлар өчен «пульсация периоды — яктыртыучанлык» бәйлелегенең нуль ноктасын төгәл билгеләү җитди проблема булып кала. Аның кыйммәте [[XX гасыр]] дәвамында даими үзгәреп торды, шуңа күрә бу ысул белән алынган ераклык бәяләмәсе дә үзгәрде. RR Лира тибындагы йолдызларның яктыртыучанлыгы, даими диярлек булса да, шулай да авыр элементларның концентрациясенә бәйле.

=== Яңа йолдызлар буенча ===
Карагыз: [[Новая звезда#Новые как индикаторы расстояния|Яңа йолдыз#Яңа ераклык күрсәткечләре буларак]]

=== Вилсон — Баппу эффекты буенча ===
Вилсон — Баппу эффекты v(MV) фильтрындагы абсолют йолдыз зурлыгы һәм аларның атмосферасындагы ионлаштырылган Ca II ның K1 һәм К2 эмисион сызыкларының 3933,7 Å га үзәкләштерелгән ярым киңлеге арасында күзәтү бәйлелеге. Ул 1957 елда Олин С. Вилсон һәм М. К. Вайну Баппу тарафыннан ачылган. Хәзерге күренеш түбәндәгечә:

: &lt;math&gt;M_V=33.2-18.0 \log(W_0)&lt;/math&gt;,

монда W0 — ангстремнарда күрсәтелгән сызык киңлеге.

Индикатор буларак методның төп кимчелекләре түбәндәгеләр:

* Яшерен параметрларга карап, бәйлелек күренеше төрлечә булырга мөмкин.
* Йолдыз икеле системада булырга мөмкин.
* Йолдызның сызык киңлеген шактый үзгәртә торган үзгәрешлелеге булырга мөмкин.

== Галактикадан тыш шкаланы төзү ==

=== Ia тибындагы яңа йолдызлар буенча ===
[[Файл:Sn2006gy_light_curve.jpg|мини|300x300пкс|Төрле яңа йолдызларның яктылык кәкреләре.]]
Гадәттә, барысы өчен дә гомуми фотометрик ысуллардан тыш, бу ысулның кимчелекләре һәм ачык проблемалары түбәндәгеләрне үз эченә ала&lt;ref&gt;{{Китап|автор=Стивен Вайнберг.|isbn=978-5-453-00040-1}}&lt;/ref&gt; :

# K-коррекция мәсьәләсе. Бу мәсьәләнең асылы шунда: болометрик интенсивлык бөтен спектр буенча интеграцияләнмичә, кабул итүченең билгеле бер спектраль диапазонында үлчәнә. Бу төрле кызыл күчешле чыганаклар өчен интенсивлыклар төрле спектраль диапазоннарда үлчәнүен аңлата. Бу аерманы исәпкә алу өчен, K-коррекция дип аталган махсус төзәтү кертелә.
# Ераклыкка бәйле кызыл тайпылыш сызыгының формасы төрле обсерваторияләрдә төрле кораллар белән үлчәнә, бу агымнарны калибрлауда проблемалар тудыра.
# Элегрәк Ia тибындагы барлык яңа йолдызлар да тыгыз икеле системада шартлый торган ак кәрләләр дип санала иде, анда икенче компонент — кызыл гигант. Ләкин, боларның кимендә кайберләре ике ак кәрлә кушылуы вакытында барлыкка килгән булырга мөмкин дигән дәлилләр барлыкка килде, бу исә бу классның стандарт шәм буларак куллану өчен яраксыз булуын аңлата.
# Һәр яңа йолдызның яктыртылышының ата (алдагы) йолдызның химик составына бәйлелеге.

Нәкъ менә өр яңа йолдызларның балкышы нәтиҗәсендә 1998 елда күзәтүчеләрнең ике төркеме Галәмнең киңәю тизләнешен ачкан. Бүгенге көндә тизләнү факты шиксез диярлек, ләкин аның зурлыгын яңа йолдызлардан гына төгәл билгеләү мөмкин түгел: зур z өчен хаталар әле дә бик зур, шуңа күрә башка күзәтүләр дә катнашырга тиеш&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pdg.lbl.gov/2011/reviews/rpp2011-rev-bbang-cosmology.pdf|title=Big-Bang cosmology:|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111125131145/http://pdg.lbl.gov/2011/reviews/rpp2011-rev-bbang-cosmology.pdf|archivedate=2011-11-25|author=K. Nakamura et al.,|pages=Стр. 8|accessdate=2015-01-08}}&lt;/ref&gt;. 2020 елда Корея тикшеренүчеләре төркеме бик югары ихтималлык белән бу төр яңа йолдызларның яктыртыучанлыгы йолдыз системаларының химик составы һәм яше белән бәйле булуын күрсәттеләр, һәм димәк, аларны галактикаара ераклыкларны билгеләү өчен, шул исәптән Галәмнең киңәю тизлеген билгеләү өчен куллану хата бирергә мөмкин. .

=== Гравитацион линзалар буенча ===
[[Файл:Gravitational_lensing_equation.png|мини|300x300пкс|Гравитацион линзалау геометриясе]]
[[Яктылык|Яктылык нуры]] [[Massa|зур]] объект яныннан үткәндә читкә юнәлтелә. Шулай итеп, зур объект параллель яктылык нурларын ниндидер фокус ноктасына фокуслап, сурәт формалаштыра ала, һәм өстәвенә, алар берничәсе булырга мөмкин. Бу күренеш гравитацион линзалау дип атала. Әгәр линзаланган объект үзгәрүчән булса һәм аның берничә сурәте күзәтелсә, бу ераклыкларны үлчәү мөмкинлеген ача, чөнки линзаның гравитация кыры таралуы аркасында нурлар сурәтләр арасында төрле вакыт тоткарлыкларына ия булачак (бу эффект Кояш системасындагы Шапиро эффектына охшаш).

Әгәр ξ сурәтнең һәм η чыганакның координаталары өчен характерлы масштаб буларак ξ0=Dl һәм η0=è0ds/Dl (монда D — почмак арасы) алсак, i һәм j номерлы рәсемнәр арасындагы вакыт тоткарлыгы түбәндәгечә була:&lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;&lt;math&gt;\Delta t=\frac{1}{c}\frac{D_sD_l}{D_{ls}}(1+z_l)\left|\frac{1}{2}((x_j-y)^2-(x_i-y)^2) + \psi(x_i, y)-\psi(x_j, y)\right|&lt;/math&gt;&lt;/div&gt;монда ''x'' = '''ξ''' / ''ξ'' &lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt; һәм ''y'' = '''η''' / ''η'' &lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt; -ярашлы рәвештә чыганакның һәм сурәтнең почмак урнашуы, ''c'' — яктылык тизлеге, ''z'' &lt;sub&gt;l&lt;/sub&gt; — линзаның кызылга табан тайпылышы, ә ''ψ'' — модель сайлауга бәйле тайпылыш потенциалы. Күпчелек очракта, линзаның чын потенциалы материя радиаль симметрик рәвештә таралган һәм потенциал чиксезлеккә әйләнгән модель белән яхшы якынлаша дип санала. Шуннан соң тоткарлану вакыты түбәндәге формула белән билгеләнә:&lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;&lt;math&gt;\Delta t=\frac{1}{c}\frac{D_sD_l}{D_{ls}}(1+z_l)\left|x_i-x_j\right|.&lt;/math&gt;&lt;/div&gt;Ләкин, гамәлдә, бу ысул галактиканың галопотенциалы төренә бик сизгер. Шулай итеп, SBS 1520+530 галактикасы өчен ''H0'' үлчәнгән кыйммәте, модельгә карап, 46 дан 72 км/(с Мпк) &lt;sub&gt;га&lt;/sub&gt; кадәр үзгәрә&lt;ref&gt;{{Мәкалә|автор=Tammann, G. A.; Sandage, A.; Reindl, B.|ссылка=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?arXiv:0806.3018|издательство=The Astronomy and Astrophysics Review|год=2008}}&lt;/ref&gt; .

=== Кызыл Гигантлар буенча ===
Иң якты кызыл гигантларның абсолют йолдыз зурлыгы −3,0 &lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; ± 0,2 &lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; тәшкил итә, шуңа күрә алар стандарт шәмнәр өчен яраклы. Күзәтү буенча бу эффектны беренче тапкыр [[:ru:Сендидж, Аллан Рекс|Сэндидж]] 1971 елда ачкан. Бу йолдызлар я түбән массалы (Кояштан кимрәк) кызыл гигант тармагының беренче күтәрелешенең башында, я гигантларның асимптотик тармагында урнашкан дип фаразлана.

Методның төп өстенлеге шунда ки, кызыл гигантлар йолдыз формалашу өлкәләреннән һәм югары тузан концентрациясеннән ерак урнашкан, бу исә йотылуны исәпләүне күпкә җиңеләйтә. Аларның яктыртыучанлыгы шулай ук йолдызларның үзләренең һәм алар тирәсендәге мөхитнең металликлыгы белән бик аз бәйле. Бу методның төп проблемасы — кызыл гигантларны галактиканың йолдыз составын күзәтүдән аеру. Моны чишүнең ике ысулы бар :

* Классик ысул — рәсемнәрнең кырыйларын ачыклау ысулы. Гадәттә Собель фильтры кулланыла. Уңышсызлыкның башы — эзләнелгән борылыш ноктасы. Кайвакыт Собель фильтры урынына якынлаштыру функциясе буларак гауссиана кулланыла, ә рәсем кырыйларын аеру функциясе күзәтүләрнең фотометрик хаталарына бәйле. Ләкин, йолдыз көчсезләнгән саен, ысулдагы хаталар арта. Нәтиҗәдә, үлчәнгән максималь яктылык аппаратура мөмкинлек биргәнгә караганда ике йолдыз зурлыгына начаррак.
* Икенче ысул — максималь дөреслек охшашлыгы ысулы белән яктыртыучанлык функциясен төзү. Бу ысул кызыл гигантлар тармагының яктыртыучанлыгы функциясе дәрәҗәле функция белән яхшы якынлашуына нигезләнгән:
*: &lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;&lt;math&gt;\xi(m)\propto 10^{am},&lt;/math&gt;&lt;/div&gt;

: монда a — 0,3-кә якын коэффициент, m — күзәтелгән йолдыз массасы. Төп проблема — максималь хакыйкать охшашлыгы методын кулланудан кайбер очракларда килеп чыккан рәтләрнең таркалуы .

=== Сюняев — Зельдович эффекты ===
Карагыз: [[:ru:Эффект Сюняева — Зельдовича|Эффект Сюняева — Зельдовича]]

=== Талли-Фишер бәйлелеге буенча ===
Карагыз: [[:ru:Зависимость Талли — Фишера|Зависимость Талли — Фишера]]

=== Актив төшләре булган галактикалар буенча ===
Карагыз: [[:ru:Морфологическая классификация галактик|Галактика с активным ядром]]

=== Масерс буенча ===
Карагыз: [[:ru:Космический мазер|Космический мазер]]

=== Йөз яктылыгы белән ===
Карагы: [[:ru:Поверхностная яркость|Поверхностная яркость]]

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Әдәбият ==

* {{Китап|автор=Псковский Ю. П.}}
* Трифонов Е. Д. Как измерили Солнечную систему (рус.) // Природа. — Наука, 2008. — № 7. — С. 18—24.
* {{Китап|isbn=978-1-292-02293-2|ref=Carroll|автор=Carroll, Bradley W.; Ostlie, Dale A.}}
* ''Measuring the Universe The Cosmological Distance Ladder'', Stephen Webb, copyright 2001.
* {{Китап|isbn=978-1-107-68756-1|автор={{нп1|Jay Pasachoff|Pasachoff, J.M.|en|Jay Pasachoff}}; {{нп1|Alexei Filippenko|Filippenko, A.|en|Alexei Filippenko}}}}
* ''The Astrophysical Journal'', ''The Globular Cluster Luminosity Function as a Distance Indicator: Dynamical Effects'', Ostriker and Gnedin, May 5, 1997.
* ''An Introduction to Distance Measurement in Astronomy'', Richard de Grijs, Chichester: John Wiley &amp; Sons, 2011, {{ISBN|978-0-470-51180-0}}.

[[Төркем:Космология]]</text>
      <sha1>axp9x8nrswoeughm830a58y0e1uzgdl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Орбита (астрономия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488621</id>
    <revision>
      <id>5935701</id>
      <parentid>5840344</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:06:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13764" sha1="sv08qvkc8kd7jgpzote264xzqbnt2hu" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{Универсаль калып}}
[[Файл:Orbita_(1).png|мини|300x300пкс]]
'''Орбита''' ({{Lang-la|[[wikt:orbita#Латинский|orbita]]}} «эз, юл, сукмак»; [[Архаизм|арх]]. «түгәрәк» {{Sfn|Даль|1882}}) — ноктага тәэсир итүче көчләр кырының билгеле бер конфигурациясе өчен бирелгән киңлек координатлар системасындагы материаль ноктаның хәрәкәт траекториясе. Бу терминны [[Иоһанн Кеплер|Иоганн Кеплер]] үзенең «Яңа астрономия» китабында керткән. Башкача әйткәндә, [[Massa|авырлыгы]] буенча охшаш булган башка җисемнең гравитация кырында тотылган җисемнең түгәрәк юлы.

[[Күк механикасы]]нда бу — күк җисеменең күпкә зуррак [[Massa|массага]] ия булган башка күк җисеменең (мәсәлән, йолдыз кырындагы [[Планета|планеталар]], [[Комета|кометалар]] һәм [[астероидлар]]) гравитация кырындагы траекториясе. Башы масса үзәге белән туры килгән турыпочмаклы координата системасында траектория конус кисемтәсе ([[Әйләнә|түгәрәк]], эллипс, парабола яки гипербола) рәвешендә була ала&lt;ref name=&quot;Справочник по математике&quot;&gt;{{Китап|автор=[[Бронштейн, Илья Николаевич|Бронштейн И. Н.]], [[Семендяев, Константин Адольфович|Семендяев К. А.]]}}&lt;/ref&gt;. Бу очракта аның фокусы системаның масса үзәге белән туры килә.

== Кеплер орбиталары ==
Озак вакытлар дәвамында планеталарның орбиталары түгәрәк булырга тиеш дип саналган. [[Марс (планета)|Марс]] өчен түгәрәк орбита сайлау өчен озак һәм уңышсыз омтылыштан соң, [[Иоһанн Кеплер|Кеплер]] бу раслауны кире каккан һәм, ахыр чиктә, Тихо Браге тарафыннан ясалган үлчәүләрне кулланып, объектларның орбиталь хәрәкәтен тасвирлаучы өч законны формалаштырган (Кеплер законнарын карагыз).

Эллиптик орбитаның Кеплер элементлары:

* фокус параметры &lt;math&gt;p&lt;/math&gt;, зур ярымкүчәр &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;, [[:ru:Эллипс|периүзәк]] радиусы, апоүзәк радиусы — орбитаның зурлыгын билгелиләр,
* эксцентриситет (&lt;math&gt;e&lt;/math&gt;) орбита формасын билгели,
* орбита авышлыгы (&lt;math&gt;i&lt;/math&gt;),
* калку төененең озынлыгы (&lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt;) — пространствода күк җисеме орбитасы яссылыгының торышын билгели,
* периүзәк аргумент (&lt;math&gt;\omega&lt;/math&gt;) — аппаратның орбиталь яссылыкта юнәлешен билгели (еш кына периүзәккә юнәлтелгән),
* күк җисеменең периүзәк аша үткән моменты (&lt;math&gt;T_0&lt;/math&gt;) — вакыт белән бәйләй.

Бу элементлар орбитаны аның формасына карамастан (эллиптик, параболик яки гиперболик) ачык билгели. Төп координата яссылыклары — [[эклиптика]] яссылыгы, [[Галактика|галактик]] яссылык, [[Ekvator|Җир экваторы]] һәм башкалар булырга мөмкин.

== Классификация ==

=== Орбитаның үзәк җисеме буенча ===

* Галактоүзәк — [[галактика]] үзәге тирәсендәге орбита ([[Кояш]] [[Киек Каз Юлы|Киек каз юлы]] галактикасы үзәге тирәсендә әйләнә).
* гелиоүзәк — Кояш тирәсендәге орбита ([[Кояш системасы]]ндагы барлык [[Планета|планеталар]], [[Комета|кометалар]], [[астероидлар]] һәм кайбер космик аппаратлар шундый орбитада); аерым очрак — дага сыман орбита.
* геоүзәк (шулай ук Җир янында) — [[Җир]] тирәли әйләнү орбитасы ([[Ай (иярчен)|Ай]], [[Cirneñ yasalma iärçene|ясалма юлдашлар]] һәм күпчелек космик чүп-чар шунда урнашкан)
* Ай тирәли (шулай ук селеноүзәк дип тә атала) — Җирнең табигый иярчене Ай тирәли орбита .
* [[Ареоцентрическая орбита|ареоүзәк]] — [[Марс (планета)|Марс]] тирәсендәге орбита

=== Геоүзәк орбита биеклеге буенча ===

* түбән Җир орбитасы — 2000 км-га кадәр биеклектәге геоүзәк орбита
* [[Средневысокая околоземная орбита|уртача-биек]] — биеклеге 2000 км дан югарырак, ләкин геосинхрон орбитадан (35786 км) түбәнрәк булган геоүзәк орбита (бу орбитада иярчен навигация системалары — [[GPS]], [[:ru:Бэйдоу|ГЛОНАСС]], [[:ru:Бэйдоу|«Бэйдоу»]], [[:ru:Галилео (спутниковая система навигации)|«Галилео»]] урнашкан.
* геосинхрон — 35,786 км биеклектәге геоүзәк орбита, анда орбиталь период Җирнең [[:ru:Звёздные сутки|йолдыз тәүлегенә]] ([[:ru:Период вращения|Җирнең үз күчәре тирәсендә әйләнү периоды]]на) тигез; Җир [[Ekvator|экваторына]] карата нуль авышлыгы булган геостационар орбита аерым очрак булып тора.
* югары эллиптик — апогей биеклегендә, биеклеге перигей биеклегеннән күпкә зуррак булган геоүзәк орбита; аерым очракларга геокүчмә орбита, Гоман орбитасы, биэллиптик күчеш орбитасы, «Молния» орбитасы һәм «Тундра» орбитасы керә.

=== Орбитаның эксцентриситеты буенча ===

* түгәрәк — эксцентриситеты ''e'' = 0 булган [[Әйләнә|түгәрәк]] орбита
* эллиптик — эксцентриситеты 0 &lt; ''e'' &lt; 1 булган эллиптик орбита
* параболик — эксцентриситетлы ''e'' =1 булган параболик орбита
* гиперболик — эксцентриситетлы ''e'' &gt; 1 булган гиперболик орбита
* радиаль — эксцентриситеты ''e'' =1 һәм почмак импульсы нуль булган орбита

=== Орбита авышлыгы буенча ===

* авыш — исәпләү яссылыгына (мәсәлән, Җир экваторына, [[Эклиптика|эклиптикага]], галактика яссылыгына) карата авышлыгы i &gt; 0° булган орбита, Җир экваторына i=90° авышлыктагы поляр орбита аерым очрак булып тора.
* [[Экваториальная орбита|экваториаль]] — орбитаның үзәк җисеменең экваторына карата авышлыгы ''i'' = 0° булган орбита; кайбер очракларда геостационар орбита һәм ареостационар орбита

=== Орбитаның үзәк җисеме белән орбитаның синхронлыгы буенча ===

* синхрон — орбиталь периоды үзәк җисемнең йолдызлы тәүлегенә тигез булган орбита; махсус очракларга геосинхрон орбита, Кояш-синхрон орбита, «Тундра» орбита һәм ареосинхрон орбита керә.
* [[Субсинхронная орбита|субсинхрон]] — орбиталь периоды үзәк җисемнең йолдызлы тәүлегенән кимрәк булган орбита; махсус очракларга ярымсинхрон орбита һәм «Молния» орбитасы керә.

=== Орбиталь хәрәкәт юнәлеше буенча ===

* туры — җисем үзәк җисемнең күчәр әйләнеше юнәлешендә хәрәкәт итә торган орбита
* ретроград — җисем үзәк җисемнең күчәр әйләнешенә капма-каршы юнәлештә хәрәкәт итә торган орбита

=== Орбиталь функция буенча ===

* Зират орбитасы — ясалма Җир иярченнәренең орбитасы, алар актив хезмәт итү вакыты тәмамланганнан соң шунда күчерелә.
* Арзан күчерү траекториясе — билгеләнгән максатка ягулыкны аз сарыф итеп ирешү өчен космик аппарат орбитасы
* Түбән терәкле орбита (LEO) — орбитаның биеклеген арттыру яки авышлыгын үзгәртү юлы белән сизелерлек үзгәртү каралган башлангыч түбән Жир тирәли орбита.

Шулай ук, бигрәк тә космик аппаратлар өчен, ябык һәм ачык орбиталарга бүленеш бар.

== Шулай ук карагыз ==

* [[Низкая опорная орбита]]
* [[Низкая околоземная орбита]]
* [[Синхронная орбита]]
* [[Геостационарная орбита]]
* [[Геопереходная орбита]]
* [[Солнечно-синхронная орбита]]
* [[Полярная орбита]]
* [[Орбита захоронения]]

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Әдәбият ==

* {{Даль|Орбита}}
* {{Китап|автор=Abell; Morrison; Wolff}}
* Linton, Christopher (2004). ''[https://books.google.com/books?id=B4br4XJFj0MC&amp;pg=PA285&amp;lpg=PA285&amp;dq=Leibnitz+on+centrifugal+force&amp;source=bl&amp;ots=ul5sM-8hez&amp;sig=3eV8RZGxy6Czk3uZZ4_6nxhr3gQ&amp;hl=en&amp;ei=VYT_SaDtOsmrjAfv44iIBw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=5 From Eudoxus to Einstein]''. Cambridge: University Press. {{ISBN|0-521-82750-7}}
* Swetz, Frank; et al. (1997). ''[https://books.google.com/books?id=gqGLoh-WYrEC&amp;pg=PA269&amp;dq=reaction+fictitious+rotating+frame+%22centrifugal+force%22&amp;lr=&amp;as_brr=3&amp;as_pt=ALLTYPES&amp;ei=JUH7SYr3GIzckQSSx4XVBA#PPA269,M1 Learn from the Masters!]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170716220411/https://books.google.com/books?id=gqGLoh-WYrEC&amp;pg=PA269&amp;dq=reaction+fictitious+rotating+frame+%22centrifugal+force%22&amp;lr=&amp;as_brr=3&amp;as_pt=ALLTYPES&amp;ei=JUH7SYr3GIzckQSSx4XVBA#PPA269,M1 |date=2017-07-16 }}''. Mathematical Association of America. {{ISBN|0-88385-703-0}}
* Andrea Milani and Giovanni F. Gronchi. ''Theory of Orbit Determination'' ([[Издательство Кембриджского университета|Cambridge University Press]]; 378 pages; 2010). Discusses new algorithms for determining the orbits of both natural and artificial celestial bodies.

== Сылтамалар ==

* [http://www.phy.hk/wiki/englishhtm/Motion.htm Wayback]Machine’да{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190131163944/http://www.phy.hk/wiki/englishhtm/Motion.htm |date=2019-01-31 }} . Java кирәк.
* [https://web.archive.org/web/20100201160808/http://www.bridgewater.edu/~rbowman/ISAW/PlanetOrbit.html Онлайн Орбита Плоттеры] JavaScript таләп ителә.
* [https://web.archive.org/web/20120204054322/http://www.braeunig.us/space/orbmech.htm Орбиталь механика] (Ракета һәм космик технологияләр)
* {{Мәкалә|ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2003-07-20_592_1/page/620|издание=[[The Astrophysical Journal]]|том=592|страницы=620—630|DOI=10.1086/375560|bibcode=2003ApJ...592..620V|lang=en|тип=journal|автор=F. Varadi; B. Runnegar; M. Ghil|год=2003|издательство=[[IOP Publishing]]}}
[[Төркем:Күк механикасы]]
[[Төркем:Википедия:Татар телендә имзаланмаган Викимәгълүмат элементларына сылтамалары булган мәкаләләр]]</text>
      <sha1>sv08qvkc8kd7jgpzote264xzqbnt2hu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кирәкле дарулар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488629</id>
    <revision>
      <id>5935619</id>
      <parentid>5916108</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <origin>5935619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6912" sha1="4c0j5pq9i6yh8bqxjs6glxz6r8xhrhm" xml:space="preserve">{{УК}}

'''Кирәкле дарулар''', рәсми рәвештә '''төп кирәкле дарулар''' {{Lang-en|Essential medicines}} [[Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы|Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы]] (БСО) билгеләмәсе нигезендә, «халыкның сәламәтлек саклау өлкәсендәге өстенлекле ихтыяҗларын канәгатьләндерә торган» дару чаралары булып тора&lt;ref name=&quot;WHO2017Web&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.who.int/medicines/services/essmedicines_def/en/|title=Essential medicines|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081002110638/http://www.who.int/medicines/services/essmedicines_def/en/|archivedate=2008-10-02|accessdate=2017-01-20}}&lt;/ref&gt;. Кешеләр һәрвакыт җитәрлек күләмдә ирешә алырлык дарулар булырга тиеш. Аларның бәяләре һәркем файдалана алырлык дәрәҗәдә булырга тиеш&lt;ref name=&quot;WHO2003&quot;&gt;{{Cite web|url=http://apps.who.int/medicinedocs/en/d/Js4875e/5.2.html|title=The Selection and Use of Essential Medicines (ss 4.2)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160703155258/http://apps.who.int/medicinedocs/en/d/Js4875e/5.2.html|archivedate=2016-07-03|date=2003|work=Essential Medicines and Health Products Information Portal|pages=132|publisher=[[World Health Organization]] (WHO)|accessdate=2020-04-02}}&lt;/ref&gt;.

[[Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы|Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы]] '''кирәкле дарулар исемлеген''' бастырып чыгара. Һәр илгә җирле ресурсларны исәпкә алып, үз исемлеген төзергә киңәш ителә. 150 дән артык илдә кирәкле даруларның рәсми исемлекләре бастырыла&lt;ref name=&quot;Sey2011&quot;&gt;{{Китап|isbn=9783642201950|автор=Seyberth, Hannsjörg W.; Rane, Anders; Schwab, Matthias|archivedate=2022-10-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221014114454/https://books.google.ca/books?id=jM1gob3MeVYC&amp;pg=PA358}}&lt;/ref&gt;. Бу кирәкле дарулар исемлеге сәламәтлек саклау органнарына, бигрәк тә үсеп килүче илләрдә, фармацевтика ресурсларын оптимальләштерергә мөмкинлек бирә.

[[Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы|Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасының]] балалар өчен кирәкле дарулар исемлегенең үрнәк исемлеге дә 2007 елда басылып чыга&lt;ref name=&quot;WHO 2019 child&quot;&gt;{{Мәкалә|год=2019}}&lt;/ref&gt;. Беренче басмада 200 төрле даруның 450 составы була&lt;ref name=&quot;Sey2011&quot;/&gt;. 2011 елда бастырылган балалар өчен өченче исемлектә 269 дару бар&lt;ref&gt;{{Мәкалә|страницы=13—8|автор=Bansal D., Purohit V. K.|год=2013}}&lt;/ref&gt;. 2019 елда балалар исемлегенең 7 нче басмасы басылып чыга&lt;ref name=&quot;Sey2011&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WHO 2019 child&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WHO Executive summary&quot;&gt;{{Китап|автор=((World Health Organization))}}&lt;/ref&gt;. Балалар өчен исемлек тиешле фармацевтика рецептуралары булу кебек балаларның ихтыяҗларын тәэмин итү өчен булдырыла&lt;ref name=&quot;Sey2011&quot; /&gt;.

Дару чаралары теге яки бу авыруның никадәр киң таралуы, файда дәлилләре булу, башка вариантлар белән чагыштырганда өстәмә эффектлар дәрәҗәсе һәм бәясе нигезендә төп чаралар буларак сайлана&lt;ref&gt;{{Мәкалә|страницы=718—720|автор=Kalle, H.|год=2017}}&lt;/ref&gt;. Икътисади нәтиҗәлелек җитештерүчеләр (фармацевтика компанияләре) һәм дару сатып алучылар (милли сәламәтлек саклау хезмәтләре) арасында бәхәс предметы булып тора. Кирәкле дарулар белән тәэмин итү елына 10 миллион кешенең гомерен саклап калырга мөмкин дип исәпләнә&lt;ref&gt;{{Китап|isbn=9780230611955|автор=Zacher, M.; Keefe, Tania J.}}&lt;/ref&gt;.

Төп даруларга керү Тотрыклы үсеш өлкәсендәге максатларның бер өлеше, аерым алганда 3.8, булып тора. Дөньякүләм танылган берничә оешма, нинди даруларны китерү турында карар кабул итү өчен бу исемлекне куллана&lt;ref name=&quot;Sey2011&quot;/&gt;.

== Тарих ==
«Төп кирәкле дарулар» төшенчәсе вакыт узу белән үзгәрә. [[Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы|Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасының]] 1977 елгы башлангыч билгеләмәсе аларның «беренчел әһәмиятле, база, алыштыргысыз һәм халыкның сәламәтлек саклау өлкәсендәге ихтыяҗлары өчен кирәкле дарулар» булуыннан гыйбарәт иде. 2002 елда билгеләмә үзгәртелә: «Төп даруларга халыкның сәламәтлек саклау өлкәсендәге өстенлекле ихтыяҗларын канәгатьләндерүчеләр керә»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.who.int/trade/glossary/story025/en/|title=Trade, foreign policy, diplomacy and health|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151215035910/http://www.who.int/trade/glossary/story025/en/|archivedate=2015-12-15|date=2010-12-06|work=Essential Medicines|publisher=[[World Health Organization]] (WHO)|accessdate=2020-04-02}}&lt;/ref&gt;. Бу 2019 елга кадәр гамәлдәге билгеләмә булып кала&lt;ref name=&quot;WHO2017Web&quot;/&gt;

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==

* {{Cite web
| title = WHO Model Lists of Essential Medicines (current for adults and children)
| work = WHO
| access-date = 2018-03-06
| url = http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/en/
| archive-date = 2016-11-02
| archive-url = https://web.archive.org/web/20161102075222/http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/en/
| url-status = live
}}

[[Төркем:Дарулар]]</text>
      <sha1>4c0j5pq9i6yh8bqxjs6glxz6r8xhrhm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935694</id>
      <parentid>5935619</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:03:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6950" sha1="432zl78swrkz1d3y50tyhnqpvfccan7" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}

'''Кирәкле дарулар''', рәсми рәвештә '''төп кирәкле дарулар''' {{Lang-en|Essential medicines}} [[Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы|Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы]] (БСО) билгеләмәсе нигезендә, «халыкның сәламәтлек саклау өлкәсендәге өстенлекле ихтыяҗларын канәгатьләндерә торган» дару чаралары булып тора&lt;ref name=&quot;WHO2017Web&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.who.int/medicines/services/essmedicines_def/en/|title=Essential medicines|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081002110638/http://www.who.int/medicines/services/essmedicines_def/en/|archivedate=2008-10-02|accessdate=2017-01-20}}&lt;/ref&gt;. Кешеләр һәрвакыт җитәрлек күләмдә ирешә алырлык дарулар булырга тиеш. Аларның бәяләре һәркем файдалана алырлык дәрәҗәдә булырга тиеш&lt;ref name=&quot;WHO2003&quot;&gt;{{Cite web|url=http://apps.who.int/medicinedocs/en/d/Js4875e/5.2.html|title=The Selection and Use of Essential Medicines (ss 4.2)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160703155258/http://apps.who.int/medicinedocs/en/d/Js4875e/5.2.html|archivedate=2016-07-03|date=2003|work=Essential Medicines and Health Products Information Portal|pages=132|publisher=[[World Health Organization]] (WHO)|accessdate=2020-04-02}}&lt;/ref&gt;.

[[Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы|Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы]] '''кирәкле дарулар исемлеген''' бастырып чыгара. Һәр илгә җирле ресурсларны исәпкә алып, үз исемлеген төзергә киңәш ителә. 150 дән артык илдә кирәкле даруларның рәсми исемлекләре бастырыла&lt;ref name=&quot;Sey2011&quot;&gt;{{Китап|isbn=9783642201950|автор=Seyberth, Hannsjörg W.; Rane, Anders; Schwab, Matthias|archivedate=2022-10-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221014114454/https://books.google.ca/books?id=jM1gob3MeVYC&amp;pg=PA358}}&lt;/ref&gt;. Бу кирәкле дарулар исемлеге сәламәтлек саклау органнарына, бигрәк тә үсеп килүче илләрдә, фармацевтика ресурсларын оптимальләштерергә мөмкинлек бирә.

[[Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы|Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасының]] балалар өчен кирәкле дарулар исемлегенең үрнәк исемлеге дә 2007 елда басылып чыга&lt;ref name=&quot;WHO 2019 child&quot;&gt;{{Мәкалә|год=2019}}&lt;/ref&gt;. Беренче басмада 200 төрле даруның 450 составы була&lt;ref name=&quot;Sey2011&quot;/&gt;. 2011 елда бастырылган балалар өчен өченче исемлектә 269 дару бар&lt;ref&gt;{{Мәкалә|страницы=13—8|автор=Bansal D., Purohit V. K.|год=2013}}&lt;/ref&gt;. 2019 елда балалар исемлегенең 7 нче басмасы басылып чыга&lt;ref name=&quot;Sey2011&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WHO 2019 child&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WHO Executive summary&quot;&gt;{{Китап|автор=((World Health Organization))}}&lt;/ref&gt;. Балалар өчен исемлек тиешле фармацевтика рецептуралары булу кебек балаларның ихтыяҗларын тәэмин итү өчен булдырыла&lt;ref name=&quot;Sey2011&quot; /&gt;.

Дару чаралары теге яки бу авыруның никадәр киң таралуы, файда дәлилләре булу, башка вариантлар белән чагыштырганда өстәмә эффектлар дәрәҗәсе һәм бәясе нигезендә төп чаралар буларак сайлана&lt;ref&gt;{{Мәкалә|страницы=718—720|автор=Kalle, H.|год=2017}}&lt;/ref&gt;. Икътисади нәтиҗәлелек җитештерүчеләр (фармацевтика компанияләре) һәм дару сатып алучылар (милли сәламәтлек саклау хезмәтләре) арасында бәхәс предметы булып тора. Кирәкле дарулар белән тәэмин итү елына 10 миллион кешенең гомерен саклап калырга мөмкин дип исәпләнә&lt;ref&gt;{{Китап|isbn=9780230611955|автор=Zacher, M.; Keefe, Tania J.}}&lt;/ref&gt;.

Төп даруларга керү Тотрыклы үсеш өлкәсендәге максатларның бер өлеше, аерым алганда 3.8, булып тора. Дөньякүләм танылган берничә оешма, нинди даруларны китерү турында карар кабул итү өчен бу исемлекне куллана&lt;ref name=&quot;Sey2011&quot;/&gt;.

== Тарих ==
«Төп кирәкле дарулар» төшенчәсе вакыт узу белән үзгәрә. [[Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы|Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасының]] 1977 елгы башлангыч билгеләмәсе аларның «беренчел әһәмиятле, база, алыштыргысыз һәм халыкның сәламәтлек саклау өлкәсендәге ихтыяҗлары өчен кирәкле дарулар» булуыннан гыйбарәт иде. 2002 елда билгеләмә үзгәртелә: «Төп даруларга халыкның сәламәтлек саклау өлкәсендәге өстенлекле ихтыяҗларын канәгатьләндерүчеләр керә»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.who.int/trade/glossary/story025/en/|title=Trade, foreign policy, diplomacy and health|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151215035910/http://www.who.int/trade/glossary/story025/en/|archivedate=2015-12-15|date=2010-12-06|work=Essential Medicines|publisher=[[World Health Organization]] (WHO)|accessdate=2020-04-02}}&lt;/ref&gt;. Бу 2019 елга кадәр гамәлдәге билгеләмә булып кала&lt;ref name=&quot;WHO2017Web&quot;/&gt;

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==

* {{Cite web
| title = WHO Model Lists of Essential Medicines (current for adults and children)
| work = WHO
| access-date = 2018-03-06
| url = http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/en/
| archive-date = 2016-11-02
| archive-url = https://web.archive.org/web/20161102075222/http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/en/
| url-status = live
}}

[[Төркем:Дарулар]]</text>
      <sha1>432zl78swrkz1d3y50tyhnqpvfccan7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сәламәтлекне саклау</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488635</id>
    <revision>
      <id>5935703</id>
      <parentid>5916111</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14986" sha1="3huztxj1tmmyf8hpcyhvr9bkyx8a995" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}

[[Файл:Consultation_des_femmes_et_des_bébés.jpg|мини|300x300пкс|[[Камерун]]да йөкле хатын-кызлар һәм кечкенә бала әниләре өчен медицина консультациясе]]
[[Файл:Woman_collapses_in_the_East_Village_of_New_York.jpg|мини|300x300пкс|[[Нью-Йорк|Нью-Йорк шәһәренең]] ашыгыч ярдәм бүлеге фельдшерлары бер хатын-кызга ярдәм күрсәтә.]]
[[Файл:Вакцинация_против_гриппа_в_Москве_01.jpg|мини|300x300пкс|[[Мәскәү]]дә [[грипп]]ка каршы вакцинация]]
[[Файл:Terapevt_Mudrov_train.JPG|уңда|мини|300x300пкс|[[Хабарау|Хабаровсктагы]] «Терапевт Матвей Мудров» медицина поезы вагоны]]
'''Сәламәтлек саклау''' — җәмәгать [[Сәламәтлек|сәламәтлеген]] саклауны оештыручы һәм тәэмин итүче [[Дәүләт|дәүләт секторы]].

Бу — һәр [[Homo Sapiens|кешенең]] физик һәм психик сәламәтлеген саклауга һәм ныгытуга, сәламәт [[Тереклек|тормыш рәвешен]] хуплауга һәм сәламәтлек начарланганда медицина ярдәме күрсәтүгә юнәлтелгән [[Сәясәт|сәяси]], [[икътисад]]и, [[Җәмгыять|социаль]], [[хокук]]ый, [[фән]]ни, [[медицина]], [[Гигиена|санитария-гигиеник]], [[Эпидемиология|эпидемиягә каршы]] һәм мәдәни чаралар җыелмасы. Моның өчен махсус социаль учреждениеләр булдырыла.

Сәламәтлек саклау системалары-халыкның максатчан төркемнәренең медицина [[ихтыяҗ]]ларын канәгатьләндерү өчен оештырылган оешмалар. [[Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы|Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы]] (БССО) мәгълүматлары буенча, яхшы эшли торган сәламәтлек саклау системасы финанслау механизмын, яхшы әзерләнгән һәм тиешенчә хезмәт хакы түләнгән эшче көчен, карарлар һәм сәясәтләр өчен ышанычлы мәгълүматны, шулай ук сыйфатлы дарулар һәм технологияләр белән тәэмин итү өчен яхшы хәлдәге сәламәтлек саклау учреждениеләрен таләп итә&lt;ref name=&quot;WHO&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.who.int/topics/health_systems/en/|title=Health Topics: Health Systems|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131202223210/http://www.who.int/topics/health_systems/en/|archivedate=2013-12-02|work=www.who.int|publisher=World Health Organization|accessdate=2013-11-24}}&lt;/ref&gt; .

Сәламәтлек саклау системасын оештыруның заманча концепциясе медицина ярдәменең өч дәрәҗәсен күздә тота, анда һәр дәрәҗә үз бурычларын хәл итә.

1 нче дәрәҗә — беренчел кабул итүгә, профилактикалауга һәм амбулатор дәвалауга юнәлдерелгән беренчел медицина-санитария ярдәме.

2 нче дәрәҗә — еш кына стационар дәвалануны таләп итә торган катлаулырак проблемаларга юнәлтелгән махсуслаштырылган медицина ярдәме.

3 нче дәрәҗә — махсуслаштырылган, шул исәптән югары технологияле, медицина ярдәме. Бу медицина ярдәме иң катлаулы очракларда нәтиҗәле, аларның күбесе элек өметсез дип саналган.

Сәламәтлек саклау халыкара үсешнең аерылгысыз элементы булып тора&lt;ref name=&quot;неотъемлемый элемент&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/universal_health_coverage/un_resolution/ru/|title=Здравоохранение: неотъемлемый элемент для устойчивого развития|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190421174243/https://www.who.int/universal_health_coverage/un_resolution/ru/|archivedate=2019-04-21|author=[[Всемирная организация здравоохранения]]|language=ru|publisher=Всемирная организация здравоохранения|accessdate=2019-11-22}}&lt;/ref&gt;. Нәтиҗәле сәламәтлек саклау системасы ил икътисадына, аның үсешенә һәм индустрияләштерелүенә зур өлеш кертә ала. Сәламәтлек саклау традицион рәвештә бөтен дөнья кешеләренең гомуми физик һәм психик сәламәтлеген һәм иминлеген билгеләүче мөһим фактор дип санала. Моңа мисал итеп 1980 елда бөтен дөнья буенча [[Чәчәк (авыру)|чәчәк авыруын]] бетерүне китерергә мөмкин, ул Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы тарафыннан кешелек тарихында беренче тапкыр махсус медицина тыкшынулары юлы белән тулысынча бетерелгән авыру дип игълан ителә.

== Кеше үлеменең иң еш очрый торган сәбәпләре ==
Ел саен [[Акыллы кеше|үлүчеләр]] санын һәм аларның үлем сәбәпләрен билгеләү, авырулар һәм җәрәхәтләрнең кешеләргә йогынтысын үлчәү белән беррәттән, теге яки бу илнең сәламәтлек саклау системасының нәтиҗәлелеген бәяләүнең иң мөһим ысулларының берсе булып тора&lt;ref name=&quot;ВОЗ 10&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death|title=10 ведущих причин смерти в мире|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201208045755/https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death|archivedate=2020-12-08|author=[[Всемирная организация здравоохранения]]|language=ru|publisher=Всемирная организация здравоохранения|accessdate=2019-11-22}}&lt;/ref&gt; .

[[Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы|Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы]] мәгълүматлары буенча, 2016 елда дөнья күләмендәге 56,9 миллион үлем очрагының яртысыннан артыгы (54 %) түбәндәге 10 сәбәп аркасында булган&lt;ref name=&quot;ВОЗ 10&quot;/&gt; :

* [[Йөрәкнең ишемияле чире]] һәм [[инсульт]], барлыгы 15,2 миллион;
* [[Үпкәнең хроник бикләнү чире]] 3,0 миллион;
* [[Үпкә яман шеше]] (трахея һәм бронх яман шеше белән бергә) 1,7 миллион;
* Диабет белән авыручылар саны 1,6 миллион;
* [[Юл-транспорт казасы|Юл-транспорт һәлакәтләре]] 1,4 миллион;
* [[Диарея]] 1,4 миллион;
* [[Туберкулёз|Туберкулез белән авыручылар саны]] 1,3 миллион.

== Сәламәтлек саклау хезмәтләре белән колачлау ==
БССО мәгълүматлары буенча, дөнья халкының ким дигәндә яртысы төп сәламәтлек саклау [[хезмәт]]ләреннән файдалана алмый&lt;ref name=&quot;услугами здравоохранения&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/universal-health-coverage-(uhc)|title=Всеобщий охват услугами здравоохранения|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191127232924/https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/universal-health-coverage-(uhc)|archivedate=2019-11-27|author=[[Всемирная организация здравоохранения]]|language=ru|publisher=Всемирная организация здравоохранения|accessdate=2019-11-22}}&lt;/ref&gt; .

Барлык [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы|БМО]] әгъза дәүләтләре дә 2030 елга кадәр тотрыклы үсеш максатлары кысаларында гомуми сәламәтлек саклауны тәэмин итүгә ирешү өчен эшләргә килештеләр&lt;ref name=&quot;услугами здравоохранения&quot;/&gt; .

=== Сәламәтлек саклау хезмәтләре белән гомуми колачлау ===
Сәламәтлек саклау хезмәтләре белән гомуми колачлау — бу барлык кешеләр һәм бергәлекләр өчен кирәкле медицина-санитария хезмәтләрен финанс кыенлыклары кичермичә алу. Хезмәтләргә сәламәтлекне ныгытудан алып профилактикага, дәвалауга, реабилитацияләүгә һәм паллиатив ярдәмгә кадәр төп сыйфатлы медицина-санитария хезмәтләренең тулы җыелмасын кертәләр&lt;ref name=&quot;услугами здравоохранения&quot;/&gt; .

Хәзерге вакытта барлык гамәлдәге сәламәтлек саклау системалары өч төп икътисади модельгә бүленә&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://old.duma.tomsk.ru/page/2956/|title=Модели систем здравоохранения мира|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161122155403/http://old.duma.tomsk.ru/page/2956/|archivedate=2016-11-22|accessdate=2023-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nifi.ru/images/FILES/Journal/Archive/2014/3/03_3_2014.pdf|title=Зарубежный опыт: модели финансирования и организации систем здравоохранения|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230218030531/https://www.nifi.ru/images/FILES/Journal/Archive/2014/3/03_3_2014.pdf|archivedate=2023-02-18|accessdate=2023-02-09}}&lt;/ref&gt;:

* Медицина ярдәмен күбесенчә түләүле нигездә, медицина хезмәтләрен кулланучының үзе исәбеннән күрсәтү, дәүләт медицина иминиятенең бердәм системасы булмау. Шул ук вакытта пенсионерлар һәм аз керемле гражданнар өчен дәүләт медицина иминияте программалары бар. Бу модель АКШ сәламәтлек саклау өлкәсендә аеруча ачык күрсәтелә, анда сәламәтлек саклауның нигезе булып аз керемлеләргә (Medicaid) һәм пенсионерларга (Medicare) дәүләт медицина хезмәте күрсәтү программалары белән тулыландырыла торган шәхси медицина хезмәтләре базары тора.
* Сәламәтлек саклауны башлыча дәүләт бюджетыннан, салымнар исәбеннән финанслау, бу вакытта халык медицина ярдәмен түләүсез ала (медицина хезмәтләренең зур булмаган җыелмасыннан тыш). Медицина хезмәтләрен дәүләт медицина учреждениеләре дә, хосусый практикалаучы табиблар да күрсәтә. Бу модель 1948 елдан бирле [[Бөекбритания|Великобританияда]] бар. Ул шулай ук [[Ирландия]]да (1971 елдан), [[Дания]]да (1973 елдан), [[Португалия]]да (1979 елдан), [[Италия]]да (1980 елдан), [[Греция]]да (1983 елдан) һәм [[Испания]]да (1986 елдан) бар.
* Дәүләтнең роле әһәмиятле, әмма бюджет системаларына караганда әһәмиятсезрәк булган социаль-иминият системасы. Иминият фондларын финанслауда дәүләтнең билгеле бер катнашында илнең барлык яки бөтен халкын диярлек мәҗбүри медицина иминиятләштерүе бар. Медицина хезмәтләрен төрле милек формасындагы учреждениеләр күрсәтә, ләкин күбесенчә хосусый. Бу модель [[Алмания|ФРГ]], [[Франция]], [[Нидерланд]], [[Австрия]], [[Бельгия]], [[Швейцария]], [[Канада]], [[Япония]]да гамәлдә.

== Шулай ук карагыз ==

* Семашко системасы
* Беверидж моделе

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
{{Навигация}}
* [https://web.archive.org/web/20140427083702/http://text.document.kremlin.ru/document?id=5662395&amp;byPara=1&amp;sub=1 Федеральный закон от 21 ноября 2011 г. № 323-ФЗ «Об основах охраны здоровья граждан в Российской Федерации»]
* [http://www.hist.msu.ru/Labour/Biblio/bibl10.htm Библиография по разделу «Здравоохранение»]
* [http://www.who.int/whosis/whostat/RU_WHS10_Full.pdf Мировая статистика здравоохранения на 2010 год]
* [http://www.polit.ru/article/2011/07/21/tanner/ Как охраняют здоровье. Лекция Майкла Тэннера]

{{Внешние ссылки}}
{{Права человека}}

[[Төркем:Сәламәтлекне саклау]]</text>
      <sha1>3huztxj1tmmyf8hpcyhvr9bkyx8a995</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Трансплантация</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488675</id>
    <revision>
      <id>5935705</id>
      <parentid>5853951</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5767" sha1="qufs8cyzpkm0hgpij9mr9yfwxocdvfm" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:Lost_towel_number_15_found.JPG|уңда|мини|255x255пкс|Йөрәк күчереп утырту]]
'''Трансплантация''' — [[Медицина|медицинада]] нинди дә булса [[Орган (биология)|орган]] яки [[Биологик тукыма|тукыманы]] күчереп утырту, мәсәлән, бөер, [[Йөрәк|йөрәк,]] [[бавыр]], [[үпкә]], [[Кан|сөяк миесе]], кәүсәдәге гемопоэтик күзәнәкләр, [[:ba:Сәс|чәч]]{{sfn|БРЭ|2016|с=|name=БРЭ}}.
Трансплантация өчен [[Орган (биология)|органнар]] яки [[Биологик тукыма|тукымалар]] алынган организм ''донор'' дип атала&lt;ref name=&quot;БРЭ&quot;/&gt;.

[[Биологик тукыма|Тукымалар]] яки [[Орган (биология)|органнар]] күчереп утыртылган организм ''реципиент'' дип атала&lt;ref name=&quot;БРЭ&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Донор // [[Словарь Ожегова]]&lt;/ref&gt;.

Теге яки бу трансплантатны кабат күчереп утыртуны билгеләү өчен (мәсәлән, травматик ампутация вакытында) «ретрансплантация» термины кулланыла.

Эксперименталь һәм клиник трансплантация бар. Эксперименталь трансплантация теге яки бу органнарны яки [[Биологик тукыма|тукымаларны]] күчереп утыртуның барлык биологик, хирургик һәм оештыру проблемаларын эшләүнең клиник этабы буларак кирәк. Эксперимент барлык тукымаларны һәм органнарны трансплантацияләүне үз эченә ала. Эксперименталь трансплантация донор органнарын һәм [[Биологик тукыма|тукымаларын]] трансплантацияләгәннән соң реципиент тарафыннан иммун реакцияләрне алга таба өйрәнү өчен кирәк. Эксперименталь трансплантация күчереп утыртылган генетик яктан бик яхшы органнар һәм тукымаларның нормаль җайлашуына ярдәм итә торган яңа препаратлар (циклоспорин) эшләү өчен дә бик мөһим.

'''Трансплантацияның түбәндәге төрләре бар:'''

* '''''аутотрансплантация''''' яки трансплантат алучы үзе өчен донор булган аутологик трансплантация. Мәсәлән, зарарланмаган тире өлешләреннән янган өлешләргә аутотрансплантация каты пешүләрдә киң кулланыла. Шешкә каршы югары дозалы химиотерапиядән соң сөяк миен яки гемопоэтик беренчел күзәнәкләрен аутотрансплантацияләү [[лейкоз]]лар, лимфомалар һәм химик яктан сизгер [[Яман шеш|яман]] шешләрдә киң кулланыла.
* '''''изотрансплантация'' ,''' яки изоген трансплантация, —— донор генетик һәм иммунологик яктан реципиентның игезәге белән бер үк булган трансплантация.
* '''''аллотрансплантация''''', яки гомотрансплантация —— генетик һәм иммунологик яктан аерылып торган кеше организмы трансплантат доноры булып тора.
* '''''Ксенотрансплантация''''' —— органнарны башка биологик төр хайваннан күчереп утырту.

[[Кан|Сөяк]] мие трансплантациясе аерым тора, ул хирургик операция түгел, ә кан салуның бер төре булып тора.

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Әдәбият ==
{{Refbegin|2}}
* [[Демихов, Владимир Петрович|Демихов В. П.]] Пересадка жизненно важных органов в эксперименте. М.: [[Медгиз]], 1960. — 260 с.
* Пересадка органов и тканей у человека / Дж. М. Конверс, Ф. Р. Кассон, Г. Ш. Лоуренс и др.; Под ред. Ф. Рапапорта, [[Доссе, Жан|Ж. Доссе]]; Пер. с англ. О. И. Вязовой и Н. В. Махлина ; Под ред. акад. [[Лопухин, Юрий Михайлович|Ю. М. Лопухина]]. — М.: [[Медицина (издательство)|Медицина]], 1973. — 527 с.
* {{БРЭ}}
* [[Хлусов, Игорь Альбертович|Хлусов И. А.]] [https://elibrary.ru/item.asp?id=11907036 Вопросы клеточных технологий и биоинженерии тканей (обзор)]. // [[Журнал Сибирского федерального университета]]. Серия «Биология». 2008. Т. 1. № 3. С. 269—294.
{{Refend}}

== Сылтамалар ==
[[Төркем:Трансплантология|*]]</text>
      <sha1>qufs8cyzpkm0hgpij9mr9yfwxocdvfm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Травматология</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488682</id>
    <revision>
      <id>5935704</id>
      <parentid>5854015</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:07:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7854" sha1="g387bguq937lsjt04cr8skar8nhworl" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:Imagen_Bob_025.jpg|уңда|мини|282x282пкс|&lt;center&gt; Травматология&lt;/center&gt;]]
'''Травматология''' (греч. τραῦμα — ''яра, җәрәхәт'' + {{Lang-el2|λόγος}} — ''уку'') — кеше организмына төрле [[Җәрәхәт|травматик]] тәэсирләрнең йогынтысын, җәрәхәтләрнең нәтиҗәләрен һәм аларны дәвалау ысулларын өйрәнүче [[медицина]] тармагы&lt;ref&gt;{{БРЭ}}&lt;/ref&gt; Дифференциаль диагностиканың икенче очында ревматология тора. Травматология шулай ук ортопедия, нейрохирургия (нерв системасының травматик һәм посттравматик халәтләре), септик (столбняк, сепсис, остеомиелит, флегмона), эренле һәм пешү хирургиясе (эндоген һәм экзоген пешүләр), спорт медицинасы, кан тамырлары хирургиясе һәм флебология, йогышлы авыруларны өйрәнү (мускул-хәрәкәт системасының [[Туберкулёз|туберкулезы]] һәм сифилисы) һәм [[токсикология]] (токсик артропатияләр), шулай ук [[гематология]] (гемаартроз, [[Автоперелом|автоөзелешләр]], патологик сынулар), [[онкология]], [[биофизика]], биокибернетика һәм хәрби медицина белән тыгыз хезмәттәшлек итә.

== Тарихы һәм үсеше ==
Элек травматология үзенең зурлыгы буенча гаять зур дисциплина була, ул тышкы факторлар аркасында кеше тәненә китерелгән барлык җәрәхәтләрне үз эченә ала. Медицина фәне үсеш алган саен, травматология әкренләп махсуслаштырылган фәннәргә әверелә, һәм хәзер күп кенә эчке орган җәрәхәтләре хирургиянең тиешле өлкәләрендә карала. Хәзерге вакытта травматология тукымаларга һәм органнарга механик йогынты нәтиҗәләрен карый. Травматологиядә сөяк җәрәхәтләрен дәвалау ысуллары ортопедиядәге дәвалау ысулларына охшаш, шуңа күрә хәзерге вакытта бу белгечлек &quot;травматология һәм оропедия&quot;дип атала.

== Тикшерелә торган мәсьәләләр ==
Хәзерге травматология өйрәнгән җәрәхәтләрнең төп төркемнәрен карап чыгыйк.

=== Сынулар ===
'''Сөяк сынуы''' — механик тәэсир нәтиҗәсендә [[Сөяк|сөякнең]] бөтенлегенең тулысынча яки өлешчә бозылуы.

=== Буын чыгу ===
'''Буын чыгу''' — механик көч ([[Җәрәхәт|җәрәхәтләр]]) яки буындагы деструктив процесслар (артрозлар, [[Артрит|артритлар]]) тәэсирендә буын капсуласының бөтенлеген бозу белән дә, бозылмыйча да, сөякләрнең буын өслегенең конгруэнтлыгы бозылу.

=== Баш мие селкенүе ===
Баш мие селкенүе ({{Lang-la|commotio}}) — бу-тукымаларга механик тәэсир итү, бу исә аларның ачык анатомик бозылуларсыз функциональ халәтен бозуга китерә.

=== Сузылулар һәм өзелүләр ===
Бу буын бәйләвечләренең сузылуы яки бәйләвечләрнең өзелүе һәм беркетү нокталарыннан аерылуы. Мускул сеңере өзелүе һәм мускул тукымаларының турыдан-туры өзелүе дә мөмкин.

=== Озак вакыт кысылу синдромы ===
Бу йомшак тукымаларның 2-4 сәгать яки аннан да күбрәк дәвам иткән озак вакытлы кысылудан соң барлыкка килә торган уникаль патологик халәте. Характерлы үзенчәлек шунда: кысучы әйбер алынганнан соң, канга тукымаларның таркалуының токсик продуктлары массив рәвештә керә, бу хәлнең авырлыгына һәм клиник күренешләргә сәбәп була.

=== Күгәргән урыннар һәм сыдырылулар ===
'''Күгәрү''' ({{Lang-la|contusio}}) — тукымаларның һәм органнарның структурасы сизелерлек бозылмаган ябык җәрәхәте. Күпчелек очракта зыян өслек тукымаларына ([[тире]], тире асты тукымалары, [[мускуллар]] һәм сөяк ярысы) китерелә. Аеруча көчле бәрелү вакытында сөякләргә басыла торган йомшак тукымалар зыян күрә.

=== Яралар ===
'''Яра''' ({{Lang-la|vulnus, eris n.}}) — механик йогынты аркасында каплау яки эчке тукымаларның, кайвакыт эчке органнарның анатомик бөтенлегенең бозылуы. Аергыч билгеләре: авырту, кан китү, өңрәеп (ачылып) тору.

== Төп дәвалау ысуллары ==
Травматологиядә кулланыла торган дәвалау ысулларын шартлы рәвештә ике төркемгә бүлеп була: терапевтик һәм хирургик.

=== Терапевтик ===
Терапевтик дәвалау ысулларына төрле бәйләвечләр һәм зыян күргән урынны иммобилизацияләү ысуллары керә.

=== Хирургик ===
Хирургик дәвалауга яраны беренчел һәм икенчел хирургик эшкәртү керә.

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Әдәбият ==
{{Навигация
|Тема         = Травматология
|Портал       = Ортопедия и травматология
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = 
|Викивиды     =

|Метавики     = 
|Проект       = 
}}
* {{книга
|автор         = Петров С. В.
|заглавие      = Общая хирургия: Учебник для вузов
|ответственный = 
|серия         = 
|ссылка        = 
|издание       = 2-е издание
|место         = 
|издательство  = 
|год           = 2004 год
|том           = 
|страниц       = 768
|isbn          = 5-318-00564-0
|тираж         = 
}}
* {{БСЭ3|Травматоло́гия|26|131|автор=Волков М. В., [[Голяховский, Владимир Юльевич|Голяховский В. Ю.]]}}


[[Төркем:Травматология|*]]</text>
      <sha1>g387bguq937lsjt04cr8skar8nhworl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Урология</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488712</id>
    <revision>
      <id>5935706</id>
      <parentid>5871673</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:08:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16221" sha1="14mhxn3zcb47oei9ymzrd086pmw4ga6" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
[[Файл:Rtu.jpg|уңда|мини|255x255пкс|&lt;center&gt; бәвел куыгыннан ташларны алу операциясе ясаучы уролог&lt;/center&gt;]]
'''Урология''' (борынгы грек ''теленнән'' {{Lang-grc|οὖρον}} — &quot; ''сидек'' &quot; + {{Lang-grc|λόγος}} (&quot; ''укыту, фән'' &quot;) —- [[Медицина|клиник медицина]] өлкәсе, ул бөерләр, [[репродуктив система]] авыруларының һәм корсак куышлыгындагы башка патологик процессларның килеп чыгышын, үсешен, диагностикасын, дәвалау һәм профилактикалау ысулларын эшләүне өйрәнә&lt;ref name=&quot;БРЭ&quot;&gt;{{БРЭ}}&lt;/ref&gt;.

Урология — хирургия фәне, хирургиянең бер тармагы. Шуңа күрә, нефрологиядән аермалы буларак, урология, нигездә, югарыда санап үтелгән органнар һәм системалар авыруларын хирургик дәвалау белән шөгыльләнә.

== Тарих ==
[[Гиппократ]] заманында да (б.э.к. VI гасырдан V гасырга кадәр) «таш кисүчеләр» — [[Сидек куыгы|сидек куыгыннан]] ташларны аралык юлы белән алып ташлый белүче кешеләр булган. [[:ba:Әбүғәлисина|Әбүғәлисинаның]] «Табиблык фәне каноны»нда сидек куыгыннан ташларны алу операциясе техникасы җентекләп тасвирланган, сидек куыгын [[:ru:Катетер|катетеризацияләү]] техникасы да аның тарафыннан эшләнгән.

Кайбер тарихчылар Франсиско Диасны урологиягә аерым медицина дисциплинасы буларак нигез салучы дип саныйлар; аның [[Madrid|Мадридта]] бастырылган монографиясе тулысынча урологик авыруларның сәбәпләренә, клиникасына, диагностикасына, дәвалавына, урологик хирургия ысулларына һәм урологик кораллар тасвирламасына багышланган&lt;ref&gt;''Emilio Maganto Pavón.''  [http://historia.aeu.es/FranciscoDiaz.htm Francisco Díaz, padre de la Urología] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130611192838/http://historia.aeu.es/FranciscoDiaz.htm |date=2013-06-11 }}&lt;/ref&gt;.

[[XVIII гасыр|XVIII гасырның]] икенче яртысында Россиядә яшәгән һәм гомере буена 3000 нән артык бәвел куыгыннан ташларны алу операциясе (операциядән соңгы үлем очраклары 4 % чамасы булганда) башкарган [[:ru:Венедиктов, Иван Петрович|И. П. Венедиктов]] күренекле «бәвел куыгыннан ташларны алучы» булган. Урология буенча беренче рус монографиясе булып Х. И. Цуберның «Сидек куыгы авырулары турында» диссертациясе (1771) санала.

1830 елда [[Париж]]да дөньядагы беренче махсуслаштырылган урология бүлеге ачыла, аны беренче булып цистолитотипсияне тәкъдим иткән Жан Сивиал җитәкли. [[:ru:Российская империи|Россия империясендә]] [[:ru:Вдовиковский, Теофил Игнатьевич|Т. И. Вдовиковский]] [[Одесса]]да беренче урология бүлеге ача&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://varles.narod.ru/lekzii1/420.htm |title=История развития урологии |access-date=2008-09-20 |archive-date=2008-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080923220222/http://varles.narod.ru/lekzii1/420.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. 

[[Россия|Россиядә]] беренче эпицистолитотомияне 1823 елда К. И. Грум-Гржимайло, беренче цистолитотрипсияне 1830 елда А. И. Поль (Жан Сивиал методикасы буенча) башкара. Ватан урологиясенең үсеше И. В. Буяльский, А. М. Шумлянский, Н. И. Пирогов, Ф. И. Иноземцев исемнәре белән тыгыз бәйләнгән.
[[Файл:Ableitende_Harnwege.jpg|уңда|мини|301x301пкс|&lt;center&gt; Экскретор урограмма (рәсемдә вена эченә кертелгән, бөер аша чыгарылган һәм сидек куыгында тупланган рентген контраст матдә күрсәтелгән)&lt;/center&gt;]]
1877 елда Максимилиан Нице дөньяда беренче цистоскопны тәкъдим итә; ул үзенең уйлап табуын камилләштерүне дәвам итә һәм цистоскопның төрле вариантларын эшләй (күзәтү, сугару, эвакуация, хирургия). 1893 елда ул дөньяда беренче цистоскопик [[Фотография|фотосурәт]] төшерә, ә 1894 елда дөньяда беренче цистофотографик атласны бастырып чыгара. 1897 елда Кубалы Иоахим Альбарран цистоскопны махсус җайланма белән камилләштерә («Альбарран күтәргече» дип атала), ул [[:ru:Мочеточник|сидек юлын]] катетеризацияләүне мөмкин итә.

Рентгенология 1895 елда [[Вилһелм Конрад Рөнтген|Вильгельм Рентген тарафыннан]] рентген нурларын ачканнан соң барлыкка килә, ул соңрак радиологиянең бер тармагы булып китә. 1927 елда урологик диагностикада рентгенология беренче тапкыр кулланыла башлай, пациентның сидек куыгына һәм бөеренә катетер кертелде, аннары сидек бүлеп чыгару системасы органнарын сурәтләгән беренче цистограмма һәм пиелограмма ясала.

1907 елда [[Париж]]да Халыкара урологлар ассоциациясе оештырыла, ә 1908 елда анда 1 нче Халыкара урологлар конгрессы үткәрелә.

Россиядә урология 1904 елда С. П. Федоров инициативасы белән мөстәкыйль [[:ba:Фән|фәнгә]] бүленә башлый. 1923 елда хөкүмәт илнең әйдәп баручы медицина университетларында [[Фән|урология]] бүлекләрен ачу турында карар кабул итә. 1923 елда Россиядә «Урология» журналы оеша. 1924 елның гыйнварында профессор [[Лежнёв, Николай Федорович|Н. Ф. Лежнев]] Н. И. Пирогов исемендәге Беренче шәһәр клиник хастаханәсенең шәһәр бүлегендә урология клиникасына нигез сала. 1926 елда [[Мәскәү|Мәскәүдә]] урологларның 1 нче Бөтенрусия съезды үткәрелә. 1929 елдан [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССРда]] экскретор урография кулланыла, 1956 елдан — гемодиализ, 1958 елдан — трансфемораль бөер ангиографиясе, 1965 елдан — бөер трансплантациясе кулланыла башлай.

== Урология бүлекләре ==
Урологияне медицинаның берничә кечерәк тармагына бүлеп була, аларның һәрберсе таррак юнәлешкә ия.

=== Андрология ===
Андрология ир-ат репродуктив органнарын өйрәнү һәм дәвалау белән шөгыльләнә, шулай ук ир-ат җенес органы үсеше белән бәйле мәсьәләләрне дәвалау белән шөгыльләнә. Бу тумыштан килгән проблемалар (мәсәлән, балаларда фимоз), шулай ук ялкынсыну процесслары (простатит, уретрит, цистит) һәм шешләр булырга мөмкин.

=== Урогинекология ===
Урогинекология — урологик һәм гинекологик авырулар арасындагы бәйләнешне өйрәнүче фән. Берничә авыру урологиягә дә, гинекологиягә дә карый (мәсәлән, цистит, [[:ru:Уретрит у женщин|хатын-кызларда уретрит]] һәм аналык дисбиозы).

=== Балалар урологиясе ===
Балалар урологиясе балаларда сидек һәм җенес системасы үсешендәге авыруларны һәм бозылуларны дәвалау белән шөгыльләнә. 2003 елның 12 августында Россия Сәламәтлек саклау министрлыгының 404 нче боерыгы белән «Балалар урологлары һәм андрологлары эшчәнлеген оештыру турындагы нигезләмә» раслана.

=== Гериатрик урология ===
Урологиянең бу тармагы өлкән яшьтәге пациентларда сидек-җенес проблемаларын дәвалауга махсуслаша. Яшь үткән саен, бөтен тәндә үзгәрешләр була, һәм күп функцияләр, шул исәптән саклагыч функцияләр дә, начарлана. Бу йогышлы урологик [[Авыру|авыруларга]], мәсәлән, уретритка (сидек юллары ялкынсынуына) бирешүчәнлеккә тәэсир итә. Өлкән яшьтәге хатын-кызларда сидек тотмаучанлыгы булырга мөмкин, бу бала тапканнан соң яки даими физик көчәнештән соң тән мускуллары тонусы түбән булу сәбәпле булырга мөмкин.

Гериатрик урологиянең мөһим үзенчәлеге шунда ки, хирургия нәтиҗәләре ягыннан күпкә куркынычрак.

=== Фтизиурология ===
Урологиянең бу тармагы җенес сидек системасы (бөерләр, сидек юллары, җенес органнары) [[Туберкулёз|туберкулезын]] дәвалауга багышланган.

=== Онкоурология ===
Онкоурология — җенес органнары [[Яман шеш|яман шешләрен]], аларның сәбәпләрен һәм патогенезын өйрәнүче медицина өлкәсе; шулай ук бу авыруларны диагностикалау, профилактикалау һәм дәвалау ысулларын эшләү белән шөгыльләнә. Ул урология һәм онкология кисешкән урында урнашкан. Онкоурологлар бөер яман шешен, сидек куыгы яман шешен, простата яман шешен, аналык яман шешен һәм җенес яман шешен дәвалыйлар; авыруның бу өлеше урологик авыруларның зур өлешен тәшкил итә. Яман шешне дәвалауның төп ысулы — хирургия, шулай ук химиотерапия, нур терапиясе, гормональ терапия, иммунотерапия һәм максатчан терапия кулланыла.

=== Ашыгыч урология ===
Ашыгыч урология бөер коликасы, каты гематурия, анурия һәм кискен сидек тоткарлыгы кебек синдромнарда ашыгыч медицина ярдәме күрсәтүгә махсуслаша.

== Шулай ук карагыз ==

* Андрология
* Гинекология
* Нефрология
* Онкология

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Әдәбият ==

* {{книга|заглавие=Клиническая андрология / Под ред. В. Б. Шилла, Ф. Комхаира, Т. Харгрива|место=М.|издательство=ГЭОТАР-Медиа|год=2011|страниц=800|isbn=978-5-9704-1903-8|ref=Клиническая андрология}}
* {{книга|заглавие=Клиническая онкоурология / Под ред. Б. П. Матвеева|место=М.|издательство=АБВ-Пресс|год=2011|страниц=934|isbn=978-5-903018-23-9|ref=Клиническая онкоурология}}
* {{книга|заглавие=Мочекаменная болезнь. Современные методы диагностики и лечения / Под ред. Ю. Г. Аляева|место=М.|издательство=ГЭОТАР-Медиа|год=2010|страниц=224|isbn=978-5-9704-1251-0|ref=Мочекаменная болезнь}}
* {{книга|заглавие=Национальное руководство по урологии / Под ред. Н. А. Лопаткина|место=М.|издательство=ГЭОТАР-Медиа|год=2009|страниц=1024|isbn=978-5-9704-0983-1|ref=Национальное руководство по урологии}}
* {{книга|заглавие=Практическая урология. Руководство для врачей / Под ред. П. В. Глыбочко, Ю. Г. Аляева|место=М.|издательство=Медфорум|год=2012|страниц=352|isbn=978-5-91891-152-5|ref=Практическая урология}}
* {{книга|автор=[[Широкорад, Валерий Иванович|Широкорад В. И.]] |заглавие=Хирургическое лечение местно-распространённых опухолей органов малого таза|место=М.|издательство=Медицина, Шико|год=2008|страниц=192|isbn=5-225-03927-8|ref=Широкорад}}
* {{БСЭ}}

== Сылтамалар ==

* [http://varles.narod.ru/lekzii1/420.htm Урологиянең үсеш тарихы]
* [http://boris.bikbov.ru/2011/01/03/russkoyazyichnyie-zhurnalyi-po-nefrologii/ Нефрология һәм урология буенча рус телендәге журналлар]
* [http://boris.bikbov.ru/2012/11/11/zhurnalyi-po-urologii-na-angliyskom-yazyike-po-podpiske-i-v-besplatnom-dostupe/ Урология журналлары инглиз телендә — язылу һәм бушлай керү мөмкинлеге белән]
* [http://allmedbook.ru/load/urologija/32 Урология: профессиональ әдәбият] .
[[Төркем:Хирургия]]</text>
      <sha1>14mhxn3zcb47oei9ymzrd086pmw4ga6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имрен Айкут</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488718</id>
    <revision>
      <id>5935621</id>
      <parentid>5857084</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:48:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Искәрмәләр */</comment>
      <origin>5935621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3301" sha1="gxp16i79qculve2u0ciyqof8oz2qwim" xml:space="preserve">{{Дәүләт эшлеклесе}}'''Имрен Айкут''' (1940 елда туган) - төрек икътисадчысы һәм дәүләт эшлеклесе.

== Биография ==
Ул 1940 елда [[Козан|Козанда]] туган. Ул Ататөрк башлангыч мәктәбен, аннары [[Адана]] кызлар урта мәктәбен тәмамлаган. 1964 елда [[Истанбул университеты|Истанбул университетының]] икътисад факультетын тәмамлаган.

Аннары ул Англиядәге [[Оксфорд университеты|Оксфорд университетында]] белем алып, хезмәткәр-эш бирүче мөнәсәбәтләрен, хезмәт мөнәсәбәтләрен һәм профсоюзларны өйрәнде. Аннары ул Норвегиядәге Осло университетында &quot;Предприятие белән идарә итүдә хезмәткәрләрнең катнашуы&quot; программасы буенча белем алды. Аннан соң, Бөекбританиядәге Профсоюзлар Конфедерациясе һәм Хезмәт министрлыгы өчен төрле тикшеренү проектлары үткәрде. Төркиядә &quot;Хезмәткәрләр өчен валюта курслары (Төркиядән тыш) һәм аларның Төркия икътисады күзлегеннән анализы&quot;  дигән эше өчен докторлык дәрәҗәсен алды.

Айкут 1964 елдан 1975 елга кадәр ике профсоюзда коллектив хезмәт бәхәсләре бүлеге мөдире, 1975 елдан 1976 елга кадәр хезмәткәр-эш бирүче мөнәсәбәтләре буенча белгеч һәм кәгазь хезмәткәрләре профсоюзының генераль секретаре вазифаларын били.

=== Сәяси карьера ===
1983 елда ул [[Националистическая демократическая партия|Милли Демократик Партияне]] төзүдә катнаша. 1986 елда НДП таркатылганнан соң, ул Ватан партиясенә кушыла.

1983 елдан 1999 елга кадәр ул Төркиянең Бөек Милли Мәҗлесе әгъзасы булып эшли. [[Тургут Өзал|Тургут Үзал]] һәм Йылдырым Акбулут хөкүмәтләрендә Хезмәт һәм Социаль Иминлек министры булып хезмәт итә. Шулай ук Месут Йылмазның ике кабинетында Дәүләт министры булып эшли. 1997 елның 30 июненнән 1999 елның 11 гыйнварына кадәр ул Җәмәгать эшләре һәм торак министры вазыйфасын били.

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

[[Төркем:Төркия икътисадчылары]]
[[Төркем:Истанбул университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:1940 елда туганнар]]</text>
      <sha1>gxp16i79qculve2u0ciyqof8oz2qwim</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935622</id>
      <parentid>5935621</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:49:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <origin>5935622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3637" sha1="2q05x18slrs0lqz0w9tb12n4x2d835h" xml:space="preserve">{{Дәүләт эшлеклесе}}'''Имрен Айкут''' (1940 елда туган) — төрек икътисадчысы һәм дәүләт эшлеклесе.

== Биография ==
Ул 1940 елда [[Козан]]да туган. Ул Ататөрк башлангыч мәктәбен, аннары [[Адана]] кызлар урта мәктәбен тәмамлаган. 1964 елда [[Истанбул университеты|Истанбул университетының]] икътисад факультетын тәмамлаган.&lt;ref name=&quot;kk&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?id=4600 |publisher=Kim Kimdir? |title=Dr. İmren Aykut |lang=tr |access-date=2017-07-24 |archive-date=2021-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210419220054/http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?id=4600 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Аннары ул Англиядәге [[Оксфорд университеты]]нда белем алып, хезмәткәр-эш бирүче мөнәсәбәтләрен, хезмәт мөнәсәбәтләрен һәм профсоюзларны өйрәнде. Аннары ул Норвегиядәге Осло университетында «Предприятие белән идарә итүдә хезмәткәрләрнең катнашуы» программасы буенча белем алды. Аннан соң, Бөекбританиядәге Профсоюзлар Конфедерациясе һәм Хезмәт министрлыгы өчен төрле тикшеренү проектлары үткәрде. Төркиядә «Хезмәткәрләр өчен валюта курслары (Төркиядән тыш) һәм аларның Төркия икътисады күзлегеннән анализы» дигән эше өчен докторлык дәрәҗәсен алды.&lt;ref name=&quot;kk&quot;/&gt;

Айкут 1964 елдан 1975 елга кадәр ике профсоюзда коллектив хезмәт бәхәсләре бүлеге мөдире, 1975 елдан 1976 елга кадәр хезмәткәр-эш бирүче мөнәсәбәтләре буенча белгеч һәм кәгазь хезмәткәрләре профсоюзының генераль секретаре вазифаларын били.&lt;ref name=&quot;kk&quot;/&gt;

=== Сәяси карьера ===
1983 елда ул [[Националистическая демократическая партия|Милли Демократик Партияне]] төзүдә катнаша. 1986 елда НДП таркатылганнан соң, ул Ватан партиясенә кушыла.&lt;ref name=&quot;kk&quot;/&gt;

1983 елдан 1999 елга кадәр ул Төркиянең Бөек Милли Мәҗлесе әгъзасы булып эшли. [[Тургут Өзал|Тургут Үзал]] һәм Йылдырым Акбулут хөкүмәтләрендә Хезмәт һәм Социаль Иминлек министры булып хезмәт итә. Шулай ук Месут Йылмазның ике кабинетында Дәүләт министры булып эшли. 1997 елның 30 июненнән 1999 елның 11 гыйнварына кадәр ул Җәмәгать эшләре һәм торак министры вазыйфасын били.&lt;ref name=&quot;kk&quot;/&gt;

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

[[Төркем:Төркия икътисадчылары]]
[[Төркем:Истанбул университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:1940 елда туганнар]]</text>
      <sha1>2q05x18slrs0lqz0w9tb12n4x2d835h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нермин Нефтчи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488719</id>
    <revision>
      <id>5935623</id>
      <parentid>5857086</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:49:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <origin>5935623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3845" sha1="9anqel6hzx320lnjqn70bt6ws0uqhhv" xml:space="preserve">{{Дәүләт эшлеклесе}}'''Хайрия Айше Нермин Нефти''' ({{Lang-tr|Hayriye Ayşe Nermin Neftçi}}; 1924 ел, Стамбул — 20 август, 2003 ел, Бодрум, Мугла) — төрек юристы һәм сәясәтчесе.

== Биография ==
Ул 1924 елда Истанбулда туган. Әнкара университетының юридик факультетын тәмамлаган.

1969 елда ул [[Муш]] провинциясеннән Төркиянең Бөек Милләт Җыелышына сайланды. Ул Төркиянең көнчыгыш [[Төркия административ бүленеше|провинцияләреннән]] Бөек Милләт Җыелышына сайланган беренче хатын-кыз булды.

Парламентта ул Бөек Милли Җыелышына вице-спикеры итеп сайланды һәм бу вазифаны биләгән беренче хатын-кыз була.&lt;ref name=&quot;h1&quot;/&gt;

Ул 1973 елгы парламент сайлауларында катнашмады. Ул Сади Ирмак хөкүмәтенә мәдәният министры булып кушылды. Бу вазыйфаны 1974 елның 17 ноябреннән 1975 елның 31 мартына кадәр башкарды.

Ул 1972 елның 24 апрелендә 1971 елның 12 мартындагы түнтәрелештән соң кулга алынган, өч әгъзасын җәзалап үтерү буенча тавыш бирүдә катнаша. Нефтьче «юк» дип тавыш биргән 48 парламентарий арасында була; 273 кеше «әйе» дип тавыш бирде. Президент карарны имзалаганнан соң, өч кеше дә, шул исәптән Дениз Гезмиш та, 1972 елның 6 маенда асылган. Бу җәзалау озак вакыт кызу бәхәсләр темасына әйләнә.

Ул берничә вакытлы матбугат өчен мәкаләләр һәм колонкалар язган. Ул төрек теленең төзелеше һәм [[Кәркүк|Киркуктагы]] Гыйрак төрекмәннәренең фольклоры турында китап язган.

Ул 2003 елның 20 августында Бодрумда вафат була.&lt;ref name=&quot;c1&quot;/&gt;

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|30em|refs=&lt;ref name=&quot;h1&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.hurriyet.com.tr/ilk-kadin-tbmm-baskanvekili-vefat-etti-166476 |newspaper=[[Hürriyet]] |title=İlk kadın TBMM başkanvekili vefat etti |date=2003-08-20 |language=Turkish |accessdate=2017-09-24 |archivedate=2017-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170924182312/http://www.hurriyet.com.tr/ilk-kadin-tbmm-baskanvekili-vefat-etti-166476 }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=c1&gt;{{cite news |url=http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/68737/iste__Uc_Fidan_in_idamina_evet_ve_hayir_diyenler.html# |newspaper=[[Cumhuriyet]] |title=İşte 'Üç Fidan'ın İdamına evet ve hayır diyenler |date=2014-05-06 |language=Turkish |accessdate=2017-09-25 |archivedate=2015-04-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402153650/http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/68737/iste__Uc_Fidan_in_idamina_evet_ve_hayir_diyenler.html }}&lt;/ref&gt;}}

[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Республика халык партиясе (Төркия) әгъзалары]]
[[Төркем:Бодрумда вафатлар]]
[[Төркем:2003 елда вафатлар]]
[[Төркем:20 август көнне вафатлар]]
[[Төркем:Истанбулда туганнар]]
[[Төркем:1924 елда туганнар]]</text>
      <sha1>9anqel6hzx320lnjqn70bt6ws0uqhhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кан басымы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488720</id>
    <revision>
      <id>5935692</id>
      <parentid>5857225</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:02:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23996" sha1="iipx79ln6w0xjuuky2nb6slayb3rnry" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
'''Кан басымы''' — [[кан тамырлары]] стеналарына [[кан]] [[Басым|басымы]], яки, башкача әйткәндә, кан әйләнеше системасындагы сыеклыкның атмосфера басымыннан артык басымы. Бу —- тормыш өчен мөһим функцияләрнең һәм биомаркерларның бер күрсәткече.

Күпчелек очракта кан басымы '''артериаль басымны''' аңлата. Моннан тыш, кан басымының түбәндәге төрләре бар: йөрәк эчендәге, капилляр һәм веноз басым. Йөрәк һәр сукканда, кан басымы иң түбән, '''диастолик''' (бор. грек. διαστολή «киңәю») һәм иң югары, '''систолик''' (бор. грек. συστολή «кысылу») арасында тирбәлә&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://healthlifeandstuff.com/2010/06/normal-blood-pressure-range-adults/|title=«''Normal Blood Pressure Range Adults''»|archiveurl=https://www.webcitation.org/65BvCZKxt?url=http://healthlifeandstuff.com/2010/06/normal-blood-pressure-range-adults/|archivedate=2012-02-04|publisher=«''Health and Life''»}}&lt;/ref&gt;.
[[Файл:Измерение_кровяного_давления.jpg|мини|Кан басымын үлчәү]]

== Кан басымы ==

=== Кан басымы үлчәнгән параметрларның физиологиясе ===
Кан басымы — кан әйләнеше системасы эшчәнлеген характерлаучы иң мөһим параметрларның берсе. Кан басымы [[йөрәк]] тарафыннан вакыт берәмлегенә кузгатылган кан күләме һәм кан тамырлары катламының каршылыгы белән билгеләнә. Кан йөрәк тарафыннан барлыкка китерелгән кан тамырларында басым [[Градиент (математика)|градиенты]] йогынтысында хәрәкәт иткәнлектән, иң югары кан басымы йөрәктән кан чыгу урынында (сул карынчыкта) булачак; [[Артерия|артерияләрдә]] бераз түбәнрәк басым булачак, капиллярларда тагын да түбәнрәк, ә [[Вена (анатомия)|веналар]] һәм йөрәк керү урынында (уң йөрәгалдында) иң түбәнрәк. Йөрәктән чыгу урынында, аортада һәм зур артерияләрдә басым бераз аерылып тора (5-10 мм рт.ст. га), чөнки бу тамырларның зур диаметры аркасында аларның гидродинамик каршылыгы түбән. Шулай ук, зур веналардагы һәм уң йөрәк алдындагы басым бераз үзгәрә. Кан басымының иң зур төшүе кечкенә кан тамырларында була: артериолаларда, капиллярларда һәм венулаларда.

Иң югары сан — ''систолик кан басымы'', йөрәк кысылып, артерияләрдәге канны этеп чыгарган вакытта артерияләрдәге басымны күрсәтә. Ул йөрәк кыскару көченә, кан тамырлары стеналары тарафыннан бирелгән каршылыкка һәм вакыт берәмлегенә кыскарулар санына бәйле.

Иң түбән сан — ''диастолик кан басымы'' — йөрәк мускуллары йомшарганда артерияләрдәге басымны күрсәтә. Бу артерияләрдәге минималь басым һәм периферик кан тамырларының каршылыгын чагылдыра. Кан кан тамырлары аша хәрәкәт иткәндә, кан басымы тирбәнешләренең амплитудасы кими, һәм веноз һәм капилляр басымнарга йөрәк циклы фазасы аз тәэсир итә.

Сәламәт кешенең гадәти артериаль кан басымы (систолик/диастолик) 120 һәм 80 мм.т.б. тәшкил итә; зур веналарда басым нульдән берничә мм.т.б. түбән (атмосфера басымыннан түбән). Систолик һәм диастолик кан басымы арасындагы аерма пульс басымы дип атала һәм гадәттә 30-50 мм.т.б. тәшкил итә&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://cyberleninka.ru/article/n/pulsovoe-davlenie-krovi-rol-v-gemodinamike-i-prikladnye-vozmozhnosti-v-funktsionalnoy-diagnostike|title=Пульсовое давление крови: роль в гемодинамике и прикладные возможности в функциональной диагностике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220403235436/https://cyberleninka.ru/article/n/pulsovoe-davlenie-krovi-rol-v-gemodinamike-i-prikladnye-vozmozhnosti-v-funktsionalnoy-diagnostike|archivedate=2022-04-03|accessdate=2021-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.verywellhealth.com/pulse-pressure-1763964|title=Heart Health and Pulse Pressure|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210416113224/https://www.verywellhealth.com/pulse-pressure-1763964|archivedate=2021-04-16|accessdate=2021-03-21}}&lt;/ref&gt; .

=== Үлчәү процедурасы ===

: ''Шулай ук карагыз: [https://ru.wikisource.org/wiki/Правила%20измерения%20артериального%20давления Кан басымын үлчәү кагыйдәләре]''
: ''Шулай ук карагыз: Коротков методы''

[[Файл:A_D1.png|мини|Кан басымын үлчәү: 1 — тонометр манжеты, 2 — фонендоскоп]]
Артериаль басымны үлчәү аеруча җиңел. Аны сфигмоманометр (тонометр) приборы ярдәмендә үлчәргә мөмкин. Гадәттә кан басымы астында нәкъ менә ул күздә тотыла да. Артериаль басымны үлчәүнең стандарт методы булып автоматик булмаган сфигмоманометр һәм стетоскоп ярдәмендә башкарыла торган Коротков ысулы тора. 

Заманча цифрлы ярымавтоматик тонометрлар басым җыелмасы белән генә чикләнергә мөмкинлек бирә (һаваны груша ярдәмендә манжетага кертү), алга таба басымны ташлау, систолик һәм диастолик басымны, кайчакта — [[пульс]] һәм [[Аритмия|аритмияне]] теркәүне прибор үзе үткәрә.

Автоматик тонометрлар манжетка үзләре һаваны сордыралар; кайвакыт алар мәгълүматларны [[Санак|компьютерга]] яки башка җайланмаларга тапшыру өчен санлы формада чыгара алалар.

Галимнәрнең соңгы уйлап табуы — кан басымын реаль вакыт режимында үлчәү өчен эшләнгән күбәләк формасындагы имплант. Җайланманың зурлыгы якынча 1,5 см. Тикшеренү авторлары бу җайланманың хастаханәгә яту ешлыгын 40 % ка киметәчәген фаразлыйлар. Имплант кан басымын өзлексез үлчи һәм махсус кабул итүчегә сигнал җибәрә. Алучы тарафыннан язылган мәгълүматлар автоматик рәвештә пациентның табибы куллана алырлык вебсайтка җибәрелә&lt;ref name=&quot;Имплантат&quot;&gt;{{Cite web|url=https://medportal.ru/mednovosti/news/2015/07/20/473butterfly/|title=Разработан имплантат для постоянного контроля кровяного давления — МедНовости — MedPortal.ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180614171717/http://medportal.ru/mednovosti/news/2015/07/20/473butterfly/|archivedate=2018-06-14|accessdate=2020-04-30}}&lt;/ref&gt; .

Җайланманы имплантацияләү өчен пациентка касык өлкәсендә зур булмаган кисем ясыйлар һәм артериягә приборлы катетер кертәләр. Аппарат кан тамырлары системасы аша үтә, үпкә артериясенә барып җитә һәм ике металл элмәк белән ныгытыла. Процедура җирле анестезия астында башкарыла һәм 20 минут дәвам итә&lt;ref name=&quot;Имплантат&quot;&gt;{{Cite web|url=https://medportal.ru/mednovosti/news/2015/07/20/473butterfly/|title=Разработан имплантат для постоянного контроля кровяного давления — МедНовости — MedPortal.ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180614171717/http://medportal.ru/mednovosti/news/2015/07/20/473butterfly/|archivedate=2018-06-14|accessdate=2020-04-30}}&lt;/ref&gt; .

=== Төрле факторларның йогынтысы ===
Кан басымы күп факторларга бәйле: тәүлек вакыты, кешенең психологик халәте ([[стресс]] вакытында басым арта), төрле стимуляторлар ([[Каһвә]], [[чәй]], амфетаминнар) яки кан басымын күтәрә яки төшерә торган [[дарулар]] куллану.

==== Нормаль һәм патологик шартларда күрсәткечләрнең үзгәрүе ====
Кан басымының 140/90 мм.т.б.нан югарырак даими артуы ([[Гипертония|артериаль гипертония]]) яки кан басымының 90/60 тан даими түбән төшүе (артериаль гипотензия) төрле [[Авыру|авыруларның]] симптомнары булырга мөмкин (иң гади очракта, [[гипертония]] һәм гипотензия).

Кан басымының яшькә физиологик бәйлелеге формула рәвешендә 17 яшьтән 79 яшькә кадәрге «СССР шартларында гамәли яктан сәламәт» кешеләр өчен түбәндәгечә билгеләнде:

* систолик басым = 109 + (0,5 × яшь) + (0,1 × авырлык);
* диастолик басым = 63 + (0,1 × яшь) + (0,15 × авырлык).

Бу мәгълүматлар элек яшь белән бәйле авыруларның «нормаль» йөген исәпкә алып, «идеаль басым» дип характерланган иде&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://hypertensiveref.ru/hyper_art/normativyi-arterialjnogo-davleniya-i-pogranichnaya.html|title=Нормативы артериального давления и пограничная артериальная гипертензия|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120313152928/http://hypertensiveref.ru/hyper_art/normativyi-arterialjnogo-davleniya-i-pogranichnaya.html|archivedate=2012-03-13|accessdate=2011-09-27}}&lt;/ref&gt;. Ләкин, заманча концепцияләр буенча, 17 яшьтән өлкәнрәк барлык яшь төркемнәрендә дә идеаль басым 120/80 дән түбән (оптимал), һәм артериаль гипертония һәм гипертониягә кадәрге дәрәҗәләр бернинди яшьтә дә идеаль түгел.

14-16 яшьлек, физик үсеше нормаль булган яшүсмерләр өчен норманың югары чиге 129 мм.т.б. систолик басым, 69 мм.т.б. диастолик басым дип саналырга тиеш&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://hypertensiveref.ru/hyper_art/normativyi-arterialjnogo-davleniya-i-pogranichnaya.html|title=Нормативы артериального давления и пограничная артериальная гипертензия|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120313152928/http://hypertensiveref.ru/hyper_art/normativyi-arterialjnogo-davleniya-i-pogranichnaya.html|archivedate=2012-03-13|accessdate=2011-09-27}}&lt;/ref&gt;

50 яшьтән өлкәнрәк кешеләрдә систолик кан басымы 140 мм.т.б.-тан арту йөрәк-кан тамырлары авырулары өчен мөһим куркыныч факторы булып тора.

Систолик кан басымы 120—139 мм.т.б. яки диастолик кан басымы 80-89 мм.т.б. булган кешеләрне &quot;прегипертония&quot;лы кеше дип санарга кирәк.

Артериаль кан басымы 115/75 мм.т.б.дан башлап, кан басымы һәр 20/10 мм.т.б. артканда, йөрәк-кан тамырлары авырулары куркынычы арта.

Йөрәк-кан тамырлары авыруларын булдырмас өчен, аларның сәламәтлеген яхшырта торган яшәү рәвешен үзгәртергә кирәк. Элегрәк диастолик басымның күтәрелүе йөрәк-кан тамырлары авырулары үсеше өчен иң куркыныч дип саналган, ләкин бу куркыныч бөерләргә зыян китерү белән бәйле дип табылган, һәм изоляцияләнгән систолик гипертония еш кына нормаль вариант, «идеаль басым» дип саналган. Хәзер бу караштан баш тартылган.

==== Тиз, тәүлеклек һәм озак вакытлы үзгәрешләр ====
Кан басымы даими күрсәткеч түгел. Төрле халыкара гипертензия җәмгыятьләренең эшче төркемнәренең хәзерге позициясенә ярашлы, кыска сроклы (сугудан сугуга, минуттан минутка, сәгатьтән сәгатькә), урта сроклы (төрле көннәрдә үлчәүләр арасында) һәм озак сроклы үзгәрүчәнлекне (клиникага атналар, айлар яки еллар дәвамында килүләр арасында) аерып күрсәтәләр. Озак вакытлы үзгәрүчәнлеккә шулай ук сезонлы үзгәрүчәнлек тә керә. Теләсә нинди үзгәрүчәнлек гомеостазны саклап калу өчен адаптив механизмнар белән бәйле. Ләкин басым үзгәрүчәнлегенең даими артуы шулай ук прогностик әһәмияткә ия булган көйләү үзгәрешләрен дә чагылдырырга мөмкин; атап әйткәндә, ул уртача кан басымы дәрәҗәсеннән тыш, йөрәк-кан тамырлары катлауланулары куркынычын да фаразлый ала&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://terra-medica.ru/wiki/%C2%AB%D0%A1%D0%BA%D0%B0%D1%87%D0%B5%D1%82_%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%C2%BB:_%D0%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C_%D0%90%D0%94|title=Вариабельность артериального давления|year=2019|accessdate=2019-01-22}}&lt;/ref&gt;.

Кан басымы үзгәрүчәнлегенең килеп чыгышы турындагы гипотезаларның берсе Майер дулкыннары белән бәйле, аларны 1876 елда немец физиологы Зигмунд Майер ачкан&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.medlinks.ru/article.php?sid=7234|title=Вариабельность ритма сердца: представления о механизмах|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304200018/http://www.medlinks.ru/article.php?sid=7234|archivedate=2016-03-04|author=С.А. Котельников, А.Д. Ноздрачев, М.М. Одинак, Е.Б. Шустов, И.Ю. Коваленко, В.Ю. Давыденко|year=2002|accessdate=2013-03-23}}&lt;/ref&gt;. Кешеләрдә Майер дулкыннарының ешлыгы якынча 0,1 Гц, ягъни минутына якынча алты тапкыр. Этләрдә һәм мәчеләрдә Майер дулкыннарының ешлыгы да якынча 0,1 Гц, куяннарда — 0,3 Гц, тычканнарда — 0,4 Гц. Бу ешлык кешеләр яки билгеле бер төрдәге хайван өчен даими булуы ачыкланган. Ул яшькә, җенескә яки тән торышына бәйле түгел. Эксперименталь тикшеренүләр күрсәткәнчә, Майер дулкыннарының амплитудасы симпатик нерв системасы активлашкан саен арта. Майер дулкыннарының сәбәбе әлегә ачыкланмаган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://cardiovascres.oxfordjournals.org/content/70/1/12.full.pdf+html|title=The enigma of Mayer waves: Facts and models|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FQyIEQ43?url=http://cardiovascres.oxfordjournals.org/content/70/1/12.full.pdf+html|archivedate=2013-03-27|author=Claude Julien|year=2005|accessdate=2013-03-23}}&lt;/ref&gt; .

Шулай ук артериаль басымның тәүлеклек ритмы да билгеле. Нормаль яшәү рәвеше вакытында кешеләрдә иң түбән кан басымы (көндез уяу булу һәм төнлә [[Йокы|йоклау]]) 2:00-4:00 интервалында күзәтелә, чагыштырмача югары — уянганнан соң беренче 2-4 сәгатьтә һәм иң югары — ешрак кичке сәгатьләрдә.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.miit.ru/content/670870.pdf?id_wm=670870|title=''Цфасман А. З., Алпаев Д. В.'' Циркардная ритмика артериального давления при изменённом суточном ритме жизни — Издание 2-е — М., Издательство «Репроцентр М», 2011. — 144 с. — С. 26, 28—30. — ISBN 978-5-94939-059-7|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180929155945/http://www.miit.ru/content/670870.pdf?id_wm=670870|archivedate=2018-09-29|accessdate=2018-09-29}}&lt;/ref&gt; .

==== Ак халатлы гипертония ====
Кан басымын үлчәүләрнең төгәллеге «ак халат гипертензиясе» яки «ак халат синдромы» дип аталган психологик күренеш аркасында киметелергә мөмкин. Үлчәү вакытында кан басымының бу күтәрелүе [[стресс]] аркасында килеп чыга, кайвакыт табибка барганда яки шәфкать туташы килгәндә була. Нәтиҗәдә, бу кешеләрнең кан басымы, 24 сәгать дәвамында автоматик рәвештә күзәтелгәндә, медицина персоналы булгандагы белән чагыштырганда күпкә түбәнрәк була&lt;ref name=&quot;urlHypertension: Overview - eMedicine&quot;&gt;{{Cite web|url=https://emedicine.medscape.com/article/889877-overview|title=Hypertension: Overview - eMedicine|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FQyEppjP?url=https://emedicine.medscape.com/article/889877-overview|archivedate=2013-03-27}}&lt;/ref&gt; .

== Вена басымы ==
'''Вена басымы''' — веналар аша хәрәкәт итүче кан басымы. Вена басымы зурлыгы веноз системага кергән кан күләменә, уң карынчыктагы басым тирбәнешләренә, канның капиллярлардан үлчәү ноктасына кадәр юлда җиңә торган каршылыгына һәм берничә экстраваскуляр факторларның тәэсиренә бәйле (карагыз: ''Экстраваскуляр кысу''). Вена тамырлары тонусының торышы бик мөһим. Гидродинамик һәм гидростатик Вена басымы арасында аерма ясала. Вена басымы веналар тирәсендәге тукымаларның басымына туры килгәнлектән, «веноз трансмураль басым» — веноз тамырлар эчендәге һәм тышындагы басым аермасы термины кертелде. Вена басымы сулыш алу экскурсияләре вакытында йөрәк дәрәҗәсеннән югарырак веналарда атмосфера басымыннан түбәнрәк булырга һәм ортостаз вакытында кешенең аскы очлыкларында максималь кыйммәтләргә җитәргә мөмкин. Үзәк вена басымы — буш веналар авызларындагы басым.

== Шулай ук карагыз ==

* Вазоконстрикция
* Басымны үлчәү
* Артериаль гипотензия
* [[Гипертония]]
* Коротков тоннар

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Әдәбият ==

* {{БРЭ|автор=В. Б. Кошелев|статья=Артериальное давление|ссылка=https://old.bigenc.ru/biology/text/1831965|архив=https://web.archive.org/web/20220615161636/https://bigenc.ru/biology/text/1831965|архив дата=2022-06-15}}
* {{БМЭ3|название=Венозное давление|ссылка=https://бмэ.орг/index.php/ВЕНОЗНОЕ_ДАВЛЕНИЕ|том=4|автор=Дьяконова И. Н., Россельс А. Н.}}

== Сылтамалар ==
{{Навигация|Викитека=Правила измерения артериального давления}}
* [https://web.archive.org/web/20080526063903/http://www.assomed.ru/artdav.html Методы измерения АД и возрастные нормы у детей].
* [http://athero.ru/jnc7txt.htm Седьмой доклад Объединённого национального комитета по предупреждению, распознаванию, оценке и лечению повышенного артериального давления (США)].

{{Внешние ссылки}}
[[Төркем:Кан]]
[[Төркем:Йөрәк-кан тамырлары системасы]]</text>
      <sha1>iipx79ln6w0xjuuky2nb6slayb3rnry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нилюфер Гюрсой</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488725</id>
    <revision>
      <id>5935624</id>
      <parentid>5857159</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:51:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <origin>5935624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8162" sha1="32fpclyv18gndse106tmcf7sqv2wkdp" xml:space="preserve">{{Дәүләт эшлеклесе}}'''Нилюфер Гюрсой''' ({{Lang|tr|Nilüfer Gürsoy}}; 1921 елның 1 июне, Бурса, Осман империясе — 2024 елның 1 июле, Стамбул) — төрек филологы, сәясәтчесе һәм мемуарист. Ул 1965 елдан 1969 елга кадәр һәм 1973 елдан 1980 елга кадәр парламент әгъзасы булып эшләде. Гюрсой Төркиянең өченче президенты [[Җәлал Байяр|Җәлал Байарның]] кызы була.

== Белеме һәм академик эшчәнлеге ==
Нилюфер Баяр башлангыч белемен өйдә шәхси рәвештә алган. Аннары ул [[Колледж ТЕД Анкара|Маариф Колледжы]] Фондында (соңрак TED колледжы Анкара) укыган, 1939 елда урта һәм югары мәктәпне тәмамлаган. Шул ук елны ул [[Истанбул университеты]]нда фәлсәфә өйрәнә башлаган. Бер елдан соң, гаиләсенең Анкарага күченүе сәбәпле, ул Анкара университетының Тел, тарих һәм география факультетына күчкән һәм анда классик филология буенча белем алган. 1949 елда укуын тәмамлаганнан соң, ул [[Борынгы юнан теле|борынгы грек теле]] кафедрасында ассистент итеп билгеләнгән. Ул «Еврипидның сәяси карашлары» темасына докторлык диссертациясе өстендә эшләгән һәм 1954 елда филология буенча докторлык дәрәҗәсен алган.

1960 елгы дәүләт түнтәрелешеннән соң, ул университеттан эштән куылды. Аның әтисе, президент [[Җәлал Байяр|Җәләл Баяр]] һәм ире Әхмәт Ихсан Гюрсой (Демократик партиядән [[Кютахья]]дан депутат), башка күп кенә хөкүмәт чиновниклары һәм сәясәтчеләре белән бергә хунта тарафыннан кулга алынды һәм [[Судебные процессы на Яссыаде|Демократик партия әгъзаларының мәхкәмәләрендә]] катнашу өчен Яссыадага ([[Истанбул]] яры янындагы кечкенә утрау) җибәрелде. Аның вазыйфасы доцент булырга әзерләнгәндә туктатылды. Соңрак ул университетка каршы суд процессын башлады һәм эшне җиңде, ләкин академиягә кире кайтмады.

== Сәяси карьера ==
Ул актив сәяси карьерасын 1961-нче елда оешкан Гадел партиягә[[Парламентские выборы в Турции (1965)|1965 елгы гомуми сайлауларда]] Гаделлек партиясе исеменнән [[Bursa|Бурсадан]] парламент әгъзасы булып эшләде һәм Төркиянең Бөек Милли Җыелышына сайланды, 1969 елга кадәр 13 нче чакырылыш парламент әгъзасы булып эшли.

Ул [[Парламентские выборы в Турции (1969)|1969 елгы сайлауларда]] катнашмады. Нилюфер 40 башка сәясәтче белән бергә Гаделлек партиясеннән китте һәм [[Демократическая партия (Турция, 1970)|Демократик партиягә]] кушылды ({{Lang|tr|Demokratik Parti}}, ДП). Ул партия җитәкчелеге әгъзасы була һәм [[Парламентские выборы в Турции (1973)|1973 елгы гомуми сайлауларда]] [[Истанбул]]дан депутат итеп сайланды, 1977 елга кадәр 15 нче чакырылыш парламентта эшләде.

Соңрак Гюрсой үзенең башлангыч партиясенә (AP) әйләнеп кайта һәм [[Парламентские выборы в Турции (1977)|1977 елгы сайлауларда]] Истанбулдан кабат депутат итеп сайлана. 16 нчы парламентның эше 1980 елгы дәүләт түнтәрелешеннән соң өзелә, аннан соң барлык сәяси партияләр дә тыела, һәм ул, ниһаять, сәясәттән китә.

== Әдәби эшчәнлек ==
Ул [[Төркия бәйсезлеге өчен сугыш|Төркиянең бәйсезлек сугышы]] вакытында туган, Республика тарихындагы иң мөһим чорларның шаһиты булган: [[Mostafa Kemal Atatörek|Ататөрек]] чоры, [[Исмәт Инөнү|Инөнү]] чоры, Демократик партия хакимияте һәм 1960—1980 еллардагы түнтәрелешләр.

== Шәхси тормыш һәм үлем ==
Нилюфер Гюрсой 1921 елның 1 июнендә [[Bursa|Бурсада]] Җәләл Баяр һәм аның хатыны [[Баяр, Решиде|Рәшидә]] гаиләсендә туган. Аның ике абыйсы бар: Рәфии һәм Тургут. Әтисе [[Mostafa Kemal Atatörek|Ататөрекнең]] хезмәттәше булган. Ул табиб һәм сәясәтче Әхмәт Ихсан Гюрсойга кияүгә чыккан; аларның өч кызы булган, соңрак барысы да академик карьера сайлаганнар. Гюрсой Истанбулның [[Кадыкөй]] районында яшәгән. Ул Җәләл Баяр фонды рәисе булып эшләгән. 2015 елда ул [[Кадыкөй]] шәһәр муниципаль берәмлеге тарих, әдәбият һәм сәнгать китапханәсенә әтисенең китапханәсен дә кертеп, якынча 20 000 китап коллекциясен бүләк иткән. Гюрсой 2024 елның 1 июлендә, 103 яшендә, әтисе [[Җәлал Байяр|Җәләл Баяр]] үлгән яшьтә вафат булган. Ул Анкарадагы [[Джебеджи Асри]] зиратында җирләнгән&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/celal-bayarin-kizi-nilufer-gursoy-icin-tbmmde-cenaze-toreni-2223388|title=Celal Bayar'ın kızı Nilüfer Gürsoy için TBMM'de cenaze töreni|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240703112540/http://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/celal-bayarin-kizi-nilufer-gursoy-icin-tbmmde-cenaze-toreni-2223388|archivedate=2024-07-03|date=2024-07-03|language=tr|publisher=Cumhuriyet|accessdate=2024-07-07}}&lt;/ref&gt;. .

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

[[Төркем:Әнкара университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Истанбул университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Википедия:Татар телендә имзаланмаган Викимәгълүмат элементларына сылтамалары булган мәкаләләр]]
[[Төркем:Җәбәҗи Асрый зиратында җирләнгәннәр]]
[[Төркем:Истанбулда вафатлар]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:2024 елда вафатлар]]
[[Төркем:1 июль көнне вафатлар]]
[[Төркем:1921 елда туганнар]]
[[Төркем:1 июнь көнне туганнар]]</text>
      <sha1>32fpclyv18gndse106tmcf7sqv2wkdp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Европа (мифология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488729</id>
    <revision>
      <id>5935666</id>
      <parentid>5862759</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18462" sha1="3yhyl3k7hlti3g5vpbfofgqwe60nf1s" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}

{{Универсаль калып}}{{мәгънәләр|Европа (мәгънәләр)}}
'''Европа''' ({{lang-grc|Εὐρώπη}}) — борынгы грек мифологиясендә Финикия патшасының кызы&lt;ref&gt;[https://ancientrome.ru/dictio/article.htm?a=492435999 Европа] / А. Ф. Лосев // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt; : Советская энциклопедия, 1987. — Т. 1 : А—К. — С. 419—420.&lt;/ref&gt;. Аның исеме финикия телендәге «баю»&lt;ref&gt;Тантлевский И. Р. История Израиля и Иудеи до разрушения Первого Храма. СПб, 2005. С.9&lt;/ref&gt;, Көнбатыш, сүзеннән килеп чыккан дип фаразлана.

== Европа шәхесе ==
Агенор ([[Poseydon|Посейдон]] улы) һәм Телефасса кызы&lt;ref&gt;Овидий. Метаморфозы II 858; Гигин. Мифы 155; Лукиан. Морские разговоры 15, 1&lt;/ref&gt;.

=== Зевсның Европаны урлавы ===
Риваять буенча, диңгез буенда дус кызлары белән уйнаган Европага [[Zevs|Зевс]] ак үгез кыяфәтендә килә һәм аны, аркасына утыртып, [[Крит]] утравына алып китә. Икенче версия буенча, ул үзе үгезгә әверелмәгән, ә хайванны аның артыннан җибәргән&lt;ref&gt;Псевдо-Эратосфен, 14&lt;/ref&gt;. Крит утравында Зевс бик чибәр егет кыяфәтенә кереп, Европаны үзенеке итә. Аларның уллары Минос, Радамант һәм Сарпедон туа&lt;ref&gt;Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 5, 7 далее&lt;/ref&gt;.

Җирле миф буенча, Зевс аның белән Гортина янында платан астында яткан&lt;ref&gt;Феофраст. История растений I 9, 5; Плиний Старший. Естественная история XII 11 // Лосев А. Ф. Мифология греков и римлян. М., 1996. С. 226&lt;/ref&gt;. Прасия тәңкәләре буенча, платанның үз ботакларында ятканнар, өстәвенә Зевс кош булган&lt;ref&gt;Лосев А. Ф. Мифология греков и римлян. М., 1996. С. 216&lt;/ref&gt;. Антимах версиясе буенча, Европа Зевс тарафыннан мәгарәдә яшерелгән була.

Икенче версия буенча, Европаны Беотиядәге Тевмесс җирлегендә яшергәннәр&lt;ref&gt;Павсаний. Описание Эллады IX 19, 1&lt;/ref&gt;, Европаның тормыш иптәше дип Зевс-беотиялене атаганнар&lt;ref&gt;Филострат. Письма 47 // Лосев А. Ф. Мифология греков и римлян. М., 1996. С.211&lt;/ref&gt;.

Соңыннан Европа Крит патшасы Астерионга кияүгә чыга. Астерион, баласыз үлеп, утрау өстеннән хакимлекне уллыкка алган һәм үзе тәрбияләгән Европа белән Зевс улларына калдыра.

Европа турындагы миф белән аның абыйсы Кадм тарихы да бәйле — Зевс Европаны урлагач, Агенор улларын аны эзләргә җибәргән, аннан башка кире кайтмаска кушкан. Ләкин [[Apollon|Аполлонның]] Дельфий оракулы Кадмга «Европа турында борчылмасын» дип күрсәткән, һәм ул, сеңлесен таба алмыйча, Фивы шәһәренә нигез салган. Юлий Циркин урланган Европаның бертуганнарының аны табу омтылышларын борынгы грекларның Финикия колонизациясе процессын аңлату омтылышы буларак гомумиләштерә:&lt;blockquote&gt;
Европаның атасы, Агенор, кызы югалгач бик кайгыра. Һәм ул аны табарга була. Агенор үзе карт булганлыктан, ул улларын аны эзләргә җибәргән. Агенорның уллары Финик, Килик, Фасос, Кадм апаларын эзләргә төрле якка китәләр. Финик [[Эгей диңгезе|Эгей диңгезенең]] кайбер утрауларында да, Африкада да була, Тир тирәсендә сәяхәт итә. Килик Кече Азиянең көньяк-көнчыгышында, аның исеме белән Киликия дип атала башлаган өлкәдә урнаша. Фасос үз исеме белән аталган утрауга урнаша. Ә Кадм, озак маҗаралардан соң, шул исәптән Фракиядә, Эгей диңгезенең төньяк яр буенда һәм аның кайбер утрауларында булганнан соң, Грециягә килә&lt;ref&gt;Циркин Ю. Б. Мифы Финикии и Угарита. М., 2003.&lt;/ref&gt;.
&lt;/blockquote&gt;

=== Мифка анализ ===
Европа турындагы миф, Кадм һәм Минотавр турындагы риваятьләргә охшаш, зооморфизм эзе йөртә. Криттан тыш, Европа Фивыда җирле Алла буларак хөрмәт ителә. [[Һеродот|Геродот]] Европа турындагы риваятьне рациональләштерә һәм аны Тирдан Крит сәүдәгәрләре урлаган Финикия патшасының кызы дип саный&lt;ref&gt;Геродот. История I 2 ([http://a-nomalia.narod.ru/rrG11.htm Геродот. История. Книга первая. Клио.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071102132444/http://a-nomalia.narod.ru/rrG11.htm |date=2007-11-02 }})&lt;/ref&gt;. Ул Европа Криттан соң Кече Азия Ликиясенә күчеп килгән дип саный:&lt;blockquote&gt;
Бу ил үзенең исемен Тир Европасыннан алган (элек ул дөньяның башка өлешләре кебек үк исемсез булган). Шулай да бу хатын Азиядән килә һәм хәзер эллиннарда Европа дип аталган җиргә беркайчан да килмәгән. Ул Финикиядән Критка гына, ә Криттан Ликиягә килгән&lt;ref&gt;''Геродот''. История, IV, 45&lt;/ref&gt;.
&lt;/blockquote&gt;Георгий Монах хәбәр иткәнчә, Европаны Крит патшасы Тавр ({{lang-el2|Ταύρος}}) урлаган&lt;ref&gt;''Георгий Монах''. Временник. [http://www.vostlit.info/Texts/rus16/Amartol/frametext1.htm I, 13] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180913130027/http://www.vostlit.info/Texts/rus16/Amartol/frametext1.htm |date=2018-09-13 }}&lt;/ref&gt;.

Алексей Лосев Европаны башта хтоник Алла дип күрсәтә&lt;ref&gt;[https://ancientrome.ru/dictio/article.htm?a=492435999 Европа] / А. Ф. Лосев // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt; : Советская энциклопедия, 1987. — Т. 1 : А—К. — С. 419—420.&lt;/ref&gt;, аның исеме «киң күзле» (ай эпитеты) яки «киң авазлы» дигәнне аңлата. Зевсның Европа белән бәйле икенче хтоник варианты Эпир Додонасында хөрмәт ителгән; аларның улы булып Додон саналган. Беотиядә хөрмәт ителгән [[Demetra|Деметра]]-Европа Трофоний анасы булып саналган.

Лукиан Самосатский Сидонда хөрмәт ителгән Европа, Селена һәм Астартаның тәңгәллеген күрсәтә:&lt;blockquote&gt;Финикиядә шулай ук сидонлылар ия булган башка бөек изге урын бар; җирле халык әйтүенчә, ул Астартага багышланган. Миңа калса, Астарта — шул ук Селена. Финикия каһиннарының берсе миңа бу гыйбадәтханәнең Европага, Кадмның апасына һәм Агенор патшаның кызына багышланганлыгын сөйли. Европа юкка чыкканнан соң, финикиялеләр аңа гыйбадәтханә салганнар; алар Европаның матурлыгы Зевста мәхәббәт уятканлыгы һәм аның, үгезгә әверелеп, аны урлап алып Критка килүе турында изге риваять сөйлиләр. Мин башка финикиялеләрдән дә шуны ук ишеттем. Сидон тәңкәләрендә дә даими рәвештә Зевс-үгездә утырган Европа сурәте очрый. Шуңа да карамастан, сидониялеләр үзләренең гыйбадәтханәсе Европага багышланган булуын кире кагалар&lt;ref&gt;Лукиан Самосатский. О сирийской богине, 4.&lt;/ref&gt;.&lt;/blockquote&gt;

== Сәнгатьтә образ ==

* Европа — Эсхилның «Карийлылар, яки Европа» (фр. 99 Радт) трагедиясенең, Евбул һәм Платон комедияләренең катнашучысы.
* Европаны урлау күп кенә рәсемнәрнең сюжеты ([[Тициан]], Веронезе, [[Рембрандт]], Гвидо Рени, Клод Лоррен, Франсув Буше, Гюстав Моро, [[Валентин Серов]], Франческо Альбани, Берхем, Лука Джордано һ. б.):
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; align=&quot;center&quot;&gt;
Файл:Tizian 085.jpg|альт=|«Европаны урлау»&lt;br /&gt;''[[Тициан]], 1560–1562''
Файл:Rembrandt Abduction of Europa.jpg|альт=|«Европаны урлау»&lt;br /&gt;''[[Рембрандт]],  1632''
Файл:Guido Reni 055.jpg|альт=|«Европаны урлау»&lt;br /&gt;''Гвидо Рени,  1637–1639''
Файл:Luca Giordano - The Rape of Europa - WGA9005.jpg|альт=|Европаны урлау&lt;br /&gt;''Лука Джордано,  1675—1676 аралыгында''
Файл:(Venice) Rape of Europa by Giambattista Tiepolo - Gallerie Accademia.jpg|альт=|«Европаны урлау»&lt;br /&gt;''Тьеполо, 1720–1722''
Файл:Похищение Европы.jpg|альт=|«Европаны урлау»&lt;br /&gt;''[[Fransisko Goya|Франсиско Гойя]], 1772''
Файл:Europe serov.jpg|альт=|«Европаны урлау»&lt;br /&gt;''[[Валентин Серов]], 1910''
&lt;/gallery&gt;

* Мәскәүдә Европа мәйданында [[Киев вокзалы]] янында «Европаны урлау» фонтаны корылган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wikimapia.org/#lat=55.7431507&amp;lon=37.5694442&amp;z=18&amp;l=1&amp;m=b|title=WikiMapia: «Похищение Европы»|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CZ2O6Sc?url=http://wikimapia.org/#lat=55.7431507&amp;lon=37.5694442&amp;z=18&amp;l=1&amp;m=b|archivedate=2011-08-25|url-status=live}}&lt;/ref&gt;: никель, хром һәм титан эретмәсеннән торбалар үрелеше йөзүче үгез мөгезен символлаштыра. Башка мәгълүматлар буенча, күгәрми торган корычтан ясалган торбалар үрелеше үгез башы — Зевсны, аның мөгезләрендә тотылган кыз — Европаны гәүдәләндерә&lt;ref name=&quot;hotels&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.moscow-hotels-russia.com/rus/europe_square.htm|title=Площадь Европы|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111019061707/http://www.moscow-hotels-russia.com/rus/europe_square.htm|archivedate=2011-10-19|publisher=Optima Tours|lang=ru|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.
* «Европаны урлау» эше Бельгия скульпторы-авангардист Оливье Стребель тарафыннан иҗат ителгән һәм [[Бельгия]] тарафыннан [[Мәскәү|Мәскәүгә]] бүләк ителгән&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aif.ru/realty/city/oazis_prohlady_v_raskalennom_gorode_samye_krasivye_moskovskie_fontany|title=Оазис прохлады в раскалённом городе. Самые красивые московские фонтаны|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190925123651/https://aif.ru/realty/city/oazis_prohlady_v_raskalennom_gorode_samye_krasivye_moskovskie_fontany|archivedate=2019-09-25|author=Кирилл Яблочкин|publisher=«Аргументы и факты»|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

* [[Одесса|Одессада]] Зур фонтан юлында (Зур фонтанның 9 станциясе) 1994 елда шәһәрнең 200 еллыгы уңаеннан «Европаны урлау» фонтаны куелган (скульпторы Токарев А. П., архитекторы Чепелев В. Н.).
* [[Крит|Критта]] Агиос Николаос шәһәрендә яр буенда Үгез-Зевс һәм Европа скульптурасы урнаштырылган.

&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; align=&quot;center&quot;&gt;
Файл:Rape of Europa, close view.JPG|Одессада «Европаны урлау» фонтаны
Файл:Abduction of Europe.jpg|альт=Abduction of Europe|Критта «Европаны урлау» скульптурасы
&lt;/gallery&gt;

* Миф темасына Америка скульпторы Пол Маншип Европа очышы скульптурасын ясый.
* Константин Фединның бер романы «Европаны урлау» дип атала.

== Астрономиядә ==
[[Юпитер (планета)|Юпитерның]] XVII гасыр башында [[Галилео Галилей]] ачкан иярчене — [[Европа (иярчен)|Европа]] һәм 1858 елда ачылган [[Астероидлар|астероид]] [[(52) Европа]] Европа хөрмәтенә аталган. Иярченгә исем 1614 елда Симон Марий тарафыннан бирелә, ә тагын да элегрәк [[Иоһанн Кеплер|Иоганн Кеплер]] тарафыннан тәкъдим ителә&lt;ref name=&quot;SEDS&quot;&gt;{{cite web|url=http://messier.seds.org/xtra/Bios/marius.html|title=Simon Marius|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060821060833/http://seds.lpl.arizona.edu/messier/xtra/Bios/marius.html|archivedate=2006-08-21|publisher=University of Arizona, Students for the Exploration and Development of Space}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Marius_1614&quot;&gt;{{книга|автор=Simone Mario Guntzenhusano|заглавие=Mundus Iovialis anno M. DC. IX Detectus Ope Perspicilli Belgici|год=1614|ссылка=https://books.google.com/books?id=eFJRAAAAcAAJ&amp;pg=PT34}}&lt;/ref&gt;.

== Нумизматикада һәм бонистикада ==
[[Файл:5_DM.jpg|сулда|мини|238x238пкс]]

* 1948 елның 5 маркалы алман банкноталарында Европаны урлау күренешләре сурәтләнгән.
* Европаны урлау XX гасырның 90 нчы елларында кулланылган 50 центлы Кипр тәңкәсендә сурәтләнгән.
* Шулай ук үгез өстендәге Европа илнең Евро зонасына кушылуы вакытында Греция банкы чыгарган һәм бүгенге көнгә кадәр кулланылышта булган 2 евролы тәңкә аверсында сурәтләнгән.
* Яңа евробанкнотларда грек мифологиясеннән «Европа» су тамгасы төшерелгән. Яңа башкаруда беренче булып 5 евро (02.05.13), икенчесе — 10 евро (23.09.14) банкнотасы чыгарылган.

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

== Әдәбият ==

* [https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0,_%D0%B2_%D0%B3%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%B8 Европа, в греческой мифологии] &amp;#x2F;&amp;#x2F; Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — &lt;abbr&gt;СПб.&lt;/abbr&gt;, 1890—1907.
* [https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A0%D0%A1%D0%9A%D0%94/Europa Europa] // Реальный словарь классических древностей / Авт.-сост. Ф. Любкер ; Под ред. членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885.
* [https://ancientrome.ru/dictio/article.htm?a=492435999 Европа] / А. Ф. Лосев // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt; : Советская энциклопедия, 1987. — Т. 1 : А—К. — С. 419—420.

{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Борынгы юнан мифологиясе]]</text>
      <sha1>3yhyl3k7hlti3g5vpbfofgqwe60nf1s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Невена Буюклиева</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488737</id>
    <revision>
      <id>5935626</id>
      <parentid>5862253</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T15:02:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <origin>5935626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2968" sha1="k1ujxntjpmg26tzqgdhwf7atnxkvj64" xml:space="preserve">{{Шәхес}}
[[Файл:Nevena_Buyuklieva_memorial_plaque,_4_Nikolay_Pavlovich_Str,_Sofia.jpg|уңда|мини|200x200пкс|Софиядәге истәлек тактасы]]
'''Невена Стоянова Буюклиева''' ({{Lang-bg|Невена Стоянова Буюклиева}}; [[24 февраль]], [[1896 ел]], [[Sofiä|София]], Болгария — [[2 июнь|2 июнь,]] [[1966 ел]], [[Sofiä|София]], [[Беларус Халык Республикасы|БНР]]) — [[Болгария|Болгар]] театр һәм кино актрисасы, җәмәгать эшлеклесе. НРБның атказанган сәнгать эшлеклесе. НРБның халык артисты (1952). Димитров премиясе лауреаты (1950).

== Биография ==
Ул Беренче Балкан сугышында катнашучы гаиләсендә туган. 1915 елда урта мәктәпне тәмамлаган һәм берникадәр вакыт укытучы булып эшләгән.

1919 елда ул сәхнә карьерасын башлый. 1923 елдан 1966 елга кадәр ул София халык театрында (хәзерге Иван Вазов исемендәге милли театр) эшли.

Ул дистәләгән лирик һәм драматик рольләрне башкарды, шул исәптән [[Мольер]], [[Уильям Шекспир|Шекспир]], Шиллер, [[Александр Грибоедов|А.]] [[Александр Грибоедов|Грибоедов]], [[Александр Островский (язучы)|А.]] [[Александр Островский (язучы)|Островский]], [[Фёдор Достоевский|Ф.]] [[Фёдор Достоевский|Достоевский]], П. Тодоров, К. Зидаров, А. Страшимиров, Ц. Церковский һәм башка пьесаларда.

Ул фильмнарда төшкән ([[Герои Сентября|«Сентябрь геройлары»]], 1954).

Ул җәмәгать эшләрендә катнашкан. Ул болгар шагыйре Димчо Дебельяновның мәетләрен Грециядән аның ватанына күчерү өчен акча җыю кампаниясен башлаган (1931).

== Әдәбият ==

* Театр энциклопедиясе. 1 том / Баш мөхәррир С. С. Мокульский. Мәскәү: Совет энциклопедиясе, 1961.

== Сылтамалар ==

* {{Imdb name|0125574}}
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1966 елда вафатлар]]
[[Төркем:2 июнь көнне вафатлар]]
[[Төркем:1896 елда туганнар]]
[[Төркем:24 февраль көнне туганнар]]</text>
      <sha1>k1ujxntjpmg26tzqgdhwf7atnxkvj64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хатия Деканоидзе</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488744</id>
    <revision>
      <id>5935625</id>
      <parentid>5871702</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <origin>5935625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16411" sha1="l88648aj0znu8elisfkujgk86ufb8ky" xml:space="preserve">{{Дәүләт эшлеклесе|президент=[[Порошенко, Пётр Алексеевич|Пётр Порошенко]]}}'''Хатия Деканоидзе''' ({{Lang-ka|ხატია დეკანოიძე}}; {{Туу датасы|20|1|1977}}, [[Tbilisi|Тбилисида]] туган) — грузин һәм украин дәүләт һәм сәяси эшлеклесе. Грузия Эчке эшләр министрлыгының Полиция академиясе җитәкчесе (2007—2012); Грузия Мәгариф һәм фән министры (2012); Украина Милли полициясе башлыгы (2015—2016). 2021—2023 елларда ул 2020—2024 чакырылыштагы Грузия парламентында Бердәм Милли Хәрәкәтнең парламент фракциясен җитәкләде.

== Биография ==

=== Яшьлек еллары ===
Хатия Деканоидзе 1977 елның 20 гыйнварында Тбилисида туган. 1999-нчы елда Деканоидзе Тбилиси дәүләт университетын халыкара мөнәсәбәтләр белгечлеге белән тәмамлады.&lt;ref name=&quot;РИАН-Украина 2015-11-04&quot;&gt;{{cite web |url=http://rian.com.ua/dossier/20151104/376391245.html |title=Хатия Деканоидзе. Справка |subtitle= |author= |date=2015-11-04 |publisher=rian.com.ua |access-date=2015-11-06 |lang= |url-status=dead |archive-url=https://www.webcitation.org/6cpM82AC9?url=http://rian.com.ua/dossier/20151104/376391245.html |archive-date=2015-11-06}}&lt;/ref&gt;

=== Дәүләт хезмәте ===

==== Грузиядә ====
2007 елның маенда Хатия Деканоидзе Грузия Эчке эшләр министрлыгының Полиция академиясе ректоры итеп билгеләнде һәм бу вазыйфада 2012 елның маена кадәр эшләде, Грузия полициясен реформалаштыруда турыдан-туры катнашты.&lt;ref name=&quot;NV.ua 2021-10-08&quot;&gt;{{cite web|url=https://nv.ua/world/countries/soratnica-saakashvili-hatiya-dekanoidze-o-planah-oppozicii-i-ukrainskoy-vlasti-intervyu-nv-50188264.html |title=«Без Украины у Грузии ничего не выйдет». Интервью соратницы Саакашвили Хатии Деканоидзе — о планах оппозиции и действиях украинской власти |subtitle=|author=|date=2021-10-08 |publisher=[[Новое время (украинский журнал и сайт)| NV.ua]]|access-date=2022-07-01|lang=|deadlink=|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215095446/https://nv.ua/world/countries/soratnica-saakashvili-hatiya-dekanoidze-o-planah-oppozicii-i-ukrainskoy-vlasti-intervyu-nv-50188264.html |archive-date=2022-02-15}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;civil.ge 2023-03-24&quot;&gt;{{cite web|url=https://civil.ge/ru/archives/533286 |title=Хатиа Деканоидзе покинула Единое национальное движение |subtitle=|author=|date=2023-03-24 |publisher=civil.ge |access-date=2022-04-17|lang=|deadlink=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230324180353/https://civil.ge/ru/archives/533286 |archive-date=2023-03-24}}&lt;/ref&gt;

2012 елның маенда ул Грузия Мәгариф һәм фән министрлыгына Милли имтихан үзәге директоры булып эшкә керде. 2012 елның июль башында ул Грузия Мәгариф һәм фән министры итеп билгеләнде һәм бу вазыйфада 2012 елның 25 октябрендә, парламент сайлауларында Берләшкән Милли Хәрәкәт җиңелгәннән соң, Мерабишвили хөкүмәте отставкага киткәнче эшләде.

==== Украинада ====
2014 елның ахырында Деканоидзе Грузия реформалары тәҗрибәсен тарату һәм Украина җитәкчелеген өйрәтү өчен [[Киев]]та ''Гражданлык'' һәм сәяси мәктәп (CAPS) оештырды.
[[Файл:Поліція_Тернополя,_виступає_Хатія_Деканоідзе_-_16038925.jpg|сулда|мини|Хатия Деканоидзе Тернополь полициясенә мөрәҗәгать итә.]]
2015 елның башында ул Украина эчке эшләр министры Арсен Аваковның киңәшчесе итеп билгеләнде.

2015 елның 4 ноябрендә Украина Министрлар Кабинетының гадәттән тыш утырышында Деканоидзе Украина Милли полициясе җитәкчесе итеп билгеләнде.

Деканоидзе җитәкчелегендә полиция хезмәткәрләрен яңадан аттестацияләү башланды һәм үткәрелде; аерым алганда, Киев полициясенең өлкән команда составы якынча 80 % ка, урта команда составы якынча 70 % ка, ә [[Киев өлкәсе|Киев өлкәсендә]] 60 % һәм 40 %ка яңартылды.&lt;ref name=&quot;Украинская Правда 2016-02-17&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.pravda.com.ua/rus/articles/2016/02/17/7099292/|title=Хатия Деканоидзе: Полицейские не могут гадать. Мы просто принимаем сразу решение|subtitle=|author=|date=2016-02-17|publisher=pravda.com.ua|access-date=2016-06-25|lang=|deadlink=|archive-url=https://www.webcitation.org/6iVcn5pRR?url=http://www.pravda.com.ua/rus/articles/2016/02/17/7099292/|archive-date=2016-06-24}}&lt;/ref&gt;

2016 елның 14 ноябрендә Украина Эчке эшләр министрлыгында узган брифингта Хатия Деканоидзе отставкага китәргә җыенуын игълан итте, реформаның төп максатларына ирешелгәнен, ләкин кирәкле үзгәрешләрнең күбесен гамәлгә ашыру өчен аның вәкаләтләре җитмәвен белдерде. 16 ноябрьдә Украина Министрлар Кабинеты Хатия Деканоидзены Украина Милли полициясе җитәкчесе вазифасыннан азат итте.&lt;ref name=&quot;Сегодня.ua 2017-03-15&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.segodnya.ua/world/v-gruzii-za-hranenie-narkotikov-arestovali-syna-dekanoidze-972758.html |title=В Грузии за хранение наркотиков арестовали сына Деканоидзе |subtitle= |author= |date=2017-03-15 |publisher=[http://www.segodnya.ua Сегодня] |access-date=2017-03-19 |lang= |deadlink= |archive-url=https://www.webcitation.org/6p5AhKyWV?url=http://www.segodnya.ua/world/v-gruzii-za-hranenie-narkotikov-arestovali-syna-dekanoidze-972758.html |archive-date=2017-03-19 |accessdate=2026-05-14 |archivedate=2017-03-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170320143722/http://www.segodnya.ua/world/v-gruzii-za-hranenie-narkotikov-arestovali-syna-dekanoidze-972758.html }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Sputnik-GE 2017-03-18&quot;&gt;{{cite web|url=https://sputnik-georgia.ru/society/20170318/235245427/Syna-jeks-shefaNacpolicii-Ukrainy-zhdet-uslovnoe-nakazanie-v-Gruzii.html|title=Сына экс-шефа Нацполиции Украины ждет условное наказание в Грузии|subtitle=|author=|date=2017-03-18|publisher=sputnik-georgia.ru|access-date=2018-04-05|lang=|deadlink=|archive-url=https://www.webcitation.org/query?url=https%3A%2F%2Fsputnik-georgia.ru%2Fsociety%2F20170318%2F235245427%2FSyna-jeks-shefaNacpolicii-Ukrainy-zhdet-uslovnoe-nakazanie-v-Gruzii.html&amp;date=2018-04-05|archive-date=2018-04-05}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Интерфакс-Украина 2017-05-02&quot;&gt;{{cite web|url=http://interfax.com.ua/news/general/419154.html|title=Экс-глава нацполиции Украины Деканоидзе вновь получила гражданство Грузии|subtitle=|author=|date=2017-05-02|publisher=[[Интерфакс-Украина]]|access-date=2017-05-02|lang=|deadlink=|archive-url=https://www.webcitation.org/6qARpAIAc?url=http://interfax.com.ua/news/general/419154.html|archive-date=2017-05-02}}&lt;/ref&gt;

=== Сәяси эшчәнлек ===
2014 елның җәендә Хатия Деканоидзе Кахетидагы Кварели муниципалитетында ''гамгебели'' (Грузиядә җирле үзидарәнең закон чыгару тармагы җитәкчесе) вазыйфасына дәгъва итте, ләкин икенче турда «Грузин хыялы» партиясеннән кандидатка оттырды.&lt;ref name=&quot;РБК-Украина 2015-11-04-2&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.rbc.ua/styler/zhizn/zrada-peremoga-sotsseti-obsuzhdayut-naznachenie-1446665041.html |title=&quot;Зрада&quot; или &quot;перемога&quot;? Соцсети обсуждают назначение Хатии Деканоидзе |subtitle= |author= |date=2015-11-04 |publisher=rbc.ua |access-date=2015-11-05 |lang= |deadlink= |archive-url=https://www.webcitation.org/6cnx7wNMw?url=http://www.rbc.ua/styler/zhizn/zrada-peremoga-sotsseti-obsuzhdayut-naznachenie-1446665041.html |archive-date=2015-11-05}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Sputnik-GE 2014-07-12&quot;&gt;{{cite web |url=http://sputnik-georgia.ru/georgia/20140712/216756303.html |title=В Грузии в субботу пройдет второй тур выборов мэров и глав администраций |subtitle= |author=Наталия Смольникова |date=2014-07-12 |publisher=sputnik-georgia.ru |access-date=2016-06-25 |lang= |deadlink= |archive-url=https://www.webcitation.org/6iVn3prPR?url=http://sputnik-georgia.ru/georgia/20140712/216756303.html |archive-date=2016-06-24}}&lt;/ref&gt;

Украина полициясе башлыгы вазифасыннан киткәннән соң, Деканоидзе Грузиягә кайтты һәм сәяси эшчәнлек белән шөгыльләнә башлады. 2017 елның маенда Хатия Деканоидзеның Грузия гражданлыгы Грузия президентының 2017 елның 12 апрелендәге указы белән кире кайтарылуы игълан ителде.&lt;ref name=&quot;Sputnik-GE 2014-07-22&quot;&gt;{{cite web |url=http://sputnik-georgia.ru/georgia/20140722/216803845.html |title=Центризбирком Грузии официально подтвердил победу &quot;Грузинской мечты&quot; во втором туре |subtitle= |author=Цовик Акопова |date=2014-07-22 |publisher=sputnik-georgia.ru |access-date=2016-06-25 |lang= |deadlink= |archive-url=https://www.webcitation.org/6iVnXMP0r?url=http://sputnik-georgia.ru/georgia/20140722/216803845.html |archive-date=2016-06-24}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Левый Берег 2016-07-10&quot;&gt;{{cite web|url=http://lb.ua/news/2016/07/10/339819_hatiya_dekanoidze_menya_politseyskie.html|title=Хатия Деканоидзе: «Меня полицейские тоже останавливают»|subtitle=|author=Соня Кошкина|date=2016-07-10|publisher=[http://lb.ua/ Левый Берег]|access-date=2016-07-10|lang=|deadlink=|archive-url=https://www.webcitation.org/6lGE5M40d?url=http://lb.ua/news/2016/07/10/339819_hatiya_dekanoidze_menya_politseyskie.html|archive-date=2016-10-14}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Росбалт 2016-11-14&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.rosbalt.ru/world/2016/11/14/1566959.html|title=Деканоидзе подтвердила информацию о своей отставке с поста главы Нацполиции Украины|subtitle=|author=|date=2016-11-14|publisher=[http://rosbalt.ru/ Росбалт]|access-date=2016-11-14|lang=|deadlink=|archive-url=https://www.webcitation.org/6m0vjJh26?url=http://www.rosbalt.ru/world/2016/11/14/1566959.html|archive-date=2016-11-14}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Лига.нет 2016-11-14&quot;&gt;{{cite web |url=http://news.liga.net/news/politics/13626924-pochemu_ukhodit_dekanoidze_polnyy_tekst_zayavleniya_ob_otstavke.htm |title=Почему уходит Деканоидзе: полный текст заявления об отставке |subtitle= |author= |date=2016-11-14 |publisher=[http://liga.net/ Лига.нет] |access-date=2016-11-14 |lang= |deadlink= |archive-url=https://www.webcitation.org/6m120KYIl?url=http://news.liga.net/news/politics/13626924-pochemu_ukhodit_dekanoidze_polnyy_tekst_zayavleniya_ob_otstavke.htm |archive-date=2016-11-14}}&lt;/ref&gt;

== Шәхси тормыш, гаилә ==
Хатия Деканоидзе аерылышкан һәм аның улы Торнике Копалеишвили бар, ләкин Украина полициясендә эшләве аркасында ул аны сирәк күрә. Ул [[Михеил Саакашвили|Михаил Саакашвили]] һәм аның абыйсы Давид белән дустанә мөнәсәбәтләр саклый.&lt;ref name=&quot;УКМЦ 2014-12-16&quot;&gt;{{cite web |url=http://uacrisis.org/ru/14889-caps-school-assist-ukraines-administrative-reform |title=Школа CAPS поможет Украине провести административную реформу |subtitle= |author= |date=2014-12-16 |publisher=uacrisis.org |access-date=2015-11-07 |lang= |deadlink= |archive-url=https://www.webcitation.org/6cqvvjosg?url=http://uacrisis.org/ru/14889-caps-school-assist-ukraines-administrative-reform |archive-date=2015-11-07}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;РБК-Украина 2015-11-04-1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.rbc.ua/rus/news/glavoy-natsionalnoy-politsii-stala-hatiya-1446653985.html |title=Главой Национальной полиции стала Хатия Деканоидзе |subtitle= |author= |date=2015-11-04 |publisher=rbc.ua |access-date=2015-11-05 |lang= |deadlink= |archive-url=https://www.webcitation.org/6cnxMFWHF?url=http://www.rbc.ua/rus/news/glavoy-natsionalnoy-politsii-stala-hatiya-1446653985.html |archive-date=2015-11-05}}&lt;/ref&gt;

2017 елның мартында Торнике Грузия полициясе тарафыннан наркотиклар саклауда шикләнелеп тоткарланды. Хатия Деканоидзе улы аның белән килешү объекты була алмый дип белдерде. Соңрак ул үз гаебен таныды һәм шартлы рәвештә хөкем ителү турында килешү төзеде.&lt;ref name=&quot;Апсны 2012-05-30&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.apsny.ge/2012/pol/1338413274.php|title=Хатия Деканоидзе приводит в НЭЦ свою команду|subtitle=|author=|date=2012-05-30|publisher=apsny.ge|access-date=2015-11-06|lang=|deadlink=|archive-url=https://www.webcitation.org/6cpeoiroI?url=http://www.apsny.ge/2012/pol/1338413274.php|archive-date=2015-11-06|accessdate=2026-05-14|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304193123/http://www.apsny.ge/2012/pol/1338413274.php}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Forbes Russia 2010&quot;&gt;{{Cite web |url =http://www.forbes.ru/ekonomika-column/vlast/52396-poryadok-po-gruzinski |title =Порядок по-грузински |author =Николай Коварский |date =2010-07-06 |publisher =&quot;Русский Forbes&quot; |archive-url =https://www.webcitation.org/6icjY5CeZ?url=http://www.forbes.ru/print/node/52396 |archive-date =2016-06-29 |access-date =2016-06-29}}&lt;/ref&gt;

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}


[[Төркем:Тифлис дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Тифлистә туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1977 елда туганнар]]
[[Төркем:20 гыйнвар көнне туганнар]]
[[Төркем:Тәрҗемәләре тикшерелмәгән битләр]]</text>
      <sha1>l88648aj0znu8elisfkujgk86ufb8ky</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Материя (физика)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488759</id>
    <revision>
      <id>5935699</id>
      <parentid>5863498</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:05:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9296" sha1="1smd4hlunf0pfn0m48jo75dz4et1j0l" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
'''Материя''' ( {{Lang-la|māteria}} (матдә) - [[Физика|физиканың]] төп төшенчәләренең берсе, пространство-вакытның бөтен эчтәлеге белән билгеләнә торган һәм аның үзлекләренә тәэсир итүче гомуми термин. 
== Физиканың төрле өлкәләрендә материя төшенчәсе ==
Фәннең төрле өлкәләре үсеше белән матдәнең билгеләмәсе киңәя. Элек матдә классик үзлекләр (масса, температура, бүленүчәнлек һ.б.) белән тасвирланырга мөмкин булган объектлар иде, һәм Ньютонның вакыт һәм [[Вакыт|киңлекнең]] абсолютлыгы турындагы теорияләрендә алар мөстәкыйль рәвештә каралды. Оптика, аннары [[Maxsus çağıştırmalılıq teoriäse|махсус]] һәм [[Гомуми чагыштырмалылык теориясе|гомуми чагыштырмалык]] теорияләре үсеше белән бу төшенчә аның [[гравитация]] һәм дулкыннар белән бәйләнеше белән тулыландырылды; һәм заманча квант физикасы, астрофизика һәм югары энергияләр физикасы бу төшенчәне заманча мәгънәсендә билгели һәм яңа төр матдәләрне эзләүдә актив катнаша.

== Материяның төп төрләре ==

== Матдә ==

'''Классик матдә''' берничә агрегат халәтенең берсендә була ала: '''[[Gaz|газ]]''', '''[[Sıyıqlıq|сыек]]''', '''каты кристалл''', каты '''аморф''' яки '''сыек кристалл'''. Моннан тыш, '''[[Plazma|плазма]]''' дип аталган матдәнең югары ионлаштырылган халәте (гадәттә газсыман, ләкин гомумән алганда, матдәнең теләсә нинди халәте) аерылып тора. Материянең башка билгеле халәтләре - '''Бозе-Эйнштейн конденсаты''' һәм '''кварк-глюон плазмасы'''.
* '''Адронлы матдә''' — аның структурасы бик күп состав кисәкчекләрдән - адронлардан тора: .
** '''Барионлы матдә''' ('''барионлы материя''') — барионнардан торган матдә.
*** '''Матдә''' классик аңлауда. Башлыча фермионнардан тора. Материянең бу формасы [[Кояш системасы]]нда һәм якындагы йолдыз системаларында өстенлек итә.
* '''[[Антиматдә]]''' — антикисәкчекләрдән тора.
* '''Нейтрон матдә''' — башлыча [[нейтрон]]нардан тора һәм атом төзелешеннән мәхрүм. Нейтрон йолдызларның төп компоненты, гадәти матдәгә караганда шактый тыгызрак, ләкин кварк-глюон плазмасына караганда тыгызлыгы ким.
* Атом сыман төзелешле матдәләрнең башка төрләре (мәсәлән, мезоатнар мюоннар белән барлыкка китергән матдә)
* '''[[Кварк-глюон плазмасы]]''' — кварклар классик элементар кисәкчекләргә берләшкәнче (конфайнментка кадәр) [[Галәм]] эволюциясенең башлангыч стадиясендә булган матдәнең үтә тыгыз формасы.
* Гипотетик '''кваркка кадәрге үтә тыгызлыклы матди ясалмалар''', аларның составлары '''[[:ru:струна (физика)|кыллар]]''' һәм [[:ru:теория всего|Бөек берләштерү теорияләрендә]] кулланыла торган башка объектлар тора (карагыз: [[теория струн]], [[теория суперструн]]). Материянең төп формалары, фаразланганча, Галәм эволюциясенең башлангыч стадиясендә булган. Хәзерге физика теориясендә кылсыман объектлар иң фундаменталь материаль ясалмалар роленә дәгъва итәләр, аларга барлык элементар кисәкчекләрне, ягъни ахыр чиктә, материянең барлык билгеле формаларын кертергә мөмкин. Материяне анализлауның әлеге дәрәҗәсе, бәлки, төрле элементар кисәкчекләрнең үзлекләрен бердәм позициядән аңлатырга мөмкинлек бирер. Монда «матдә» гә карауны шартлы рәвештә аңларга кирәк, чөнки материянең матдә һәм кыр формалары арасындагы аерма әлеге дәрәҗәдә югала.

=== Кыр ===
{{main|Поле (физика)}}
Материядән аермалы буларак, кырның эчке бушлыклары юк һәм ул абсолют тыгыз.
* '''Электромагнит кыры'''
* '''Гравитация кыры'''
* Төрле табигатьтәге '''квант кырлары.''' Квант кыры хәзерге заман карашлары буенча матдәнең универсаль формасы булып тора, аңа матдәләр дә, классик кырлар да китерелергә мөмкин, шуның белән бергә матдәле кырлар (фермион табигатьле лептон һәм кварк кырлары) һәм тәэсир итешү кырлары (бозон табигатьле глюонлы көчле, арадаш бозонлы көчсез һәм фотонлы электромагнитлы кырлар, монда шулай ук әлегә гипотетик гравитоннар кыры да кертелә) арасында ачык булмаган бүленеш бар. Алар арасында Хиггс кыры аерылып тора, аны бу категорияләрнең берсенә дә төгәл генә кертеп булмый.

=== Физик табигате ачык булмаган материаль объектлар ===
&lt;references&gt;&lt;/references&gt;
* '''Караңгы матдә'''
* '''Караңгы энергия''' .

Бу объектлар берничә астрофизик һәм космологик күренешне аңлату өчен фәнни кулланылышка кертелгән.

== Махсус һәм гомуми чагыштырмалык теориясендә материя ==
{{начало цитаты}}Материя һәм нурланыш, махсус чагыштырмалылык теориясе буенча, пространствода таралган энергиянең үзенчәлекле формалары гына булып торалар; шулай итеп, авыр масса үзенең үзенчәлекле торышын югалта һәм бары тик энергиянең үзенчәлекле формасы гына булып тора
{{конец цитаты|источник= [[Альберт Эйнштейн]], 1920 q.&lt;ref&gt;''Эйнштейн А.'' [http://booksshare.net/index.php?id1=4&amp;category=physics&amp;author=eynshteyn-a&amp;book=1965 Эфир и теория относительности]. Собрание научных трудов. В четырёх томах (1965—1967) Том 1, С. 685. {{Wayback|url=http://booksshare.net/index.php?id1=4&amp;category=physics&amp;author=eynshteyn-a&amp;book=1965 |date=20151125133235 }}&lt;/ref&gt;}}

Гамәли терминология буенча, [[Гомуми чагыштырмалылык теориясе|гомуми чагыштырмалык теориясендә]] гравитация кырларыннан тыш барлык кырлар да материаль кырлар дип аталалар.

== Шулай ук карагыз ==

* Материя (фәлсәфә)
* Элементар кисәкчә
* [[Massa|Авырлык]]
* [[Энергия]]
* Антимат
* Төп үзара бәйләнешләр
* [[Гомуми чагыштырмалылык теориясе|Гомуми чагыштырмалык теориясе]]
* [[Альберт Эйнштейн]]

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==

[[Төркем:Матдә]]
[[Төркем:Физика төшенчәләре]]</text>
      <sha1>1smd4hlunf0pfn0m48jo75dz4et1j0l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Куәт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488762</id>
    <revision>
      <id>5935695</id>
      <parentid>5884010</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17983" sha1="tdi8c85wifulxce9nug1jg9sabvy6bm" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
'''Куәт''' — ул [[Энергия|энергиянең]] бер физик системадан икенчесенә кулланылыш процессында күчү тизлеген билгели торган скаляр физик зурлык (энергия) һәм гадәттә тапшырылган энергиянең тапшыру вакытына нисбәте белән билгеләнә. СИ системасында күәтне үлчәү берәмлеге булып ватт тора, ул 1 секунд эчендә тапшырылган 1 джоуль энергиягә тиң. 1 Вт ≡ 1 Дж/с ≡ 1 Н⋅м/с&lt;ref&gt;{{Из|ФЭ|http://www.femto.com.ua/articles/part_1/2363.html |заглавие= Мощность}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{arf|Физика |Физика |a=|p=100|lang=ru|com2= Глава 6 «Работа и энергия», § 3 «Мощность»}}&lt;/ref&gt;.

== Мисалларда төшенчәнең мәгънәсе ==
100 Вт куәтле лампочка яктылык бирер өчен секунд саен 100 Дж энергия куллана, ягъни 1 сәгать эчендә 0,1 кВт·сәг (360 000 Дж).

{{Nobr|1 кВт}} вал куәте булган электр двигателе әйләнү аша секундына 1 кДж механик энергия тапшыра ала, бу якынча {{Nobr|100 кг}} авырлыктагы йөкне 1 секунд эчендә 1 метр биеклеккә күтәрү өчен җитә. Шул ук вакытта, бу двигательнең кулланылган электр көче {{Nobr|1 кВт,}}-тан югарырак булачак, чөнки электр двигателенең файдалы эш коэффициенты һәрвакыт {{Nobr|100 %}}-ан түбән, һәм кулланылган барлык электр энергиясен валда эшкә әйләндереп булмый.

100 кВт (136 ат көче) эчке яну двигателе машинаның тәгәрмәчләренә секундына 100 кДж энергия тапшыра ала, бу заманча җиңел машинага сәгатенә 200 км-га кадәр тизлеккә җитәргә мөмкинлек бирә. Шул ук вакытта двигатель төре (бензин яки дизель) да, аның эш күләме дә, тышкы тизлек үзенчәлекләре дә мөһим түгел.

Красноярск ГЭСының 6 ГВт куәте әлеге ГЭСның секунд саен 6000 МДж энергия эшләп чыгарырга сәләтле булуын аңлата. Бу, югарыдагы мисалдагы кебек, максималь куәттә эшләүче 60 000 автомобиль двигателе җитештергән энергиягә тиң һәм безгә электр энергиясен тапшыру һәм үзгәртү югалтуларын исәпкә алмаганда, 60 миллион 100 ваттлы электр лампасын кабызырга мөмкинлек бирә.

== Кулланылган тамгалаулар ==
Гамәлдәге ИСО 80000 халыкара стандартлары механика формулалары өчен дә, электродинамика формулалары өчен дә куәтне P символы (баш хәреф белән) белән билгеләргә куша&lt;ref name=&quot;ISO 80000-4:2019&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.iso.org/obp/ui/#iso:std:iso:80000:-4:ed-2:v1:en |title=ISO 80000-4:2019 «Quantities and units — Part 4: Mechanics» Item 4.27 |access-date=2021-04-02 |archive-date=2021-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210401163240/https://www.iso.org/obp/ui/#iso:std:iso:80000:-4:ed-2:v1:en |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{arf|Физика |Физика |a=|p=100|lang=ru|com2= Глава 6 «Работа и энергия», параграф 3 «Мощность»}}&lt;/ref&gt;. Символның [[:ru:Этимология|этимологиясе]] латинча '''p'''otestas яки инглизчә '''p'''ower сүзеннән килеп чыккан.

Физика буенча рус телле әдәбиятта куәт [[механика]] һәм гидродинамика формулаларында
N символы белән күрсәтелергә мөмкин, ләкин бу билгеләмәнең этимологиясе төгәл билгеле түгел.

== Төп формулалар ==
Δ 𝑡 вакыт арауыгында уртача куәт 𝐴 эшенең (яки Δ 𝐸 энергия үзгәрешенең) Δ 𝑡 вакытына чагыштырмасы дип билгеләнә:

: &lt;math&gt;P = \frac{A}{\Delta t} = \frac{\Delta E}{\Delta t},&lt;/math&gt;

: монда &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; ул куәт,
: &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; — эш,
: &lt;math&gt;E&lt;/math&gt; — энергия,
: &lt;math&gt;t&lt;/math&gt; — вакыт.

Моменталь куәт энергиянең вакыт чыгарылмасы буларак билгеләнә:

: &lt;math&gt;P = \frac{dE}{dt}.&lt;/math&gt;

Билгеле бер вакыт аралыгында тиз куәтнең интегралы бу интервалда бирелгән гомуми энергиягә, яки, шул ук, башкарылган эшкә тигез:

: &lt;math&gt;\int^{t_1}_{t_0}P(t)dt = \Delta E = A.&lt;/math&gt;

== Үлчәү берәмлекләре ==
[[Халыкара берәмлекләр системасы|Халыкара берәмлекләр системасында (СИ)]] куәтне үлчәү берәмлеге — [[Ватт|ватт (Вт)]], ул [[Секунд|секундына]] бер джоульга (Дж/с) тиң&lt;ref&gt;{{arf|ГОСТ 8.417-2002 |ГОСТ 8.417-2002 |a=|p=5|lang=ru|com2= П.5.2 «Производные единицы СИ», таблица 3 « Производные единицы СИ, имеющие специальные наименования и обозначения»}}&lt;/ref&gt;.

Теоретик физикада һәм астрофизикада куәт берәмлеге буларак еш кына СГС система берәмлеге — секундына эрг (эрг/с) кулланыла.

Автомобиль, локомотивларның һәм судноларның эчке яну двигательләренең куәтен үлчәүнең иң еш очрый торган берәмлеге — ат көче. Ләкин, Халыкара юридик метрология оешмасы (ХМО) үз тәкъдимнәрендә «хәзерге вакытта кулланылышта булган очракта мөмкин кадәр тизрәк әйләнештән алынырга һәм кулланылмаган очракта кертелмәскә тиешле» үлчәү берәмлекләре арасында ат көчен дә кертә&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.fundmetrology.ru/depository/04_IntDoc_all/MD2.pdf |title=Международный документ МОЗМ D2. Узаконенные (официально допущенные к применению) единицы измерений. Приложение В |access-date=2013-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014173821/http://www.fundmetrology.ru/depository/04_IntDoc_all/MD2.pdf |archive-date=2013-10-14 |url-status=dead |accessdate=2026-05-15 |archivedate=2013-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131014173821/http://www.fundmetrology.ru/depository/04_IntDoc_all/MD2.pdf }}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wide&quot; cellpadding=&quot;1&quot;
|+Куәт берәмлекләре арасындагы мөнәсәбәтләр.
! Берәмлекләр
! [[Ватт|Вт]]
! кВт
! МВт
! кгс м/с
! эрг/с
! ат көче
! ат көче (инглизчә)
|- align=&quot;center&quot;
| width=&quot;20%&quot; | 1 ватт
| 1
| 10 &lt;sup&gt;−3.&lt;/sup&gt;
| 10 &lt;sup&gt;−6.&lt;/sup&gt;
| 0.102
| 10 &lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt;
| 1.36 {{E|−3}}
| 1.34 {{E|−3}}
|- align=&quot;center&quot;
| 1 киловатт
| 10 &lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
| 1
| 10 &lt;sup&gt;−3.&lt;/sup&gt;
| 102
| 10 &lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt;
| 1.36
| 1.34
|- align=&quot;center&quot;
| 1 мегаватт
| 10 &lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;
| 10 &lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
| 1
| 102 {{E|3}}
| 10 &lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt;
| 1.36 {{E|3}}
| 1.34 {{E|3}}
|- align=&quot;center&quot;
| 1 килограмм-көч-метр-секунд
| 9.81
| 9.81 {{E|−3}}
| 9.81 {{E|−6}}
| 1
| 9.81 {{E|7}}
| 1.33 {{E|−2}}
| 1.31 {{E|−2}}
|- align=&quot;center&quot;
| Секундына 1 эрг
| 10 &lt;sup&gt;−7.&lt;/sup&gt;
| 10 &lt;sup&gt;−10&lt;/sup&gt;
| &lt;sup&gt;10-13&lt;/sup&gt;
| 1.02 {{E|−8}}
| 1
| 1.36 {{E|−10}}
| 1.34 {{E|−10}}
|- align=&quot;center&quot;
| 1 ат көче (метрик)
| 735.5
| 735.5 {{E|−3}}
| 735.5 {{E|−6}}
| 75
| 7,355 {{E|9}}
| 1
| 0.9863
|- align=&quot;center&quot;
| 1 ат көче (инглизчә)
| 745.7
| 745.7 {{E|−3}}
| 745.7 {{E|−6}}
| 76.04
| 7,457 {{E|9}}
| 1014
| 1
|}

== Механикада куәт ==
Әгәр хәрәкәтләнүче җисемгә [[Köç|көч]] тәэсир итсә, ул көч эш башкара. Бу очракта куәт көч векторының җисем хәрәкәте [[Тизлек|тизлеге]] векторына [[Скаляр тапкырчыгыш|скаляр тапкырчыгышына]] тигез:

: N = &lt;math&gt;\mathbf{F}&lt;/math&gt;*&lt;math&gt;\mathbf{v}&lt;/math&gt; = F*v cos&lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt;

: монда &lt;math&gt;\mathbf{F}&lt;/math&gt; көч векторы;
: &lt;math&gt;\mathbf{v}&lt;/math&gt; тизлек векторы;
: &lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt; — тизлек һәм көч векторлары арасындагы почмак;
: &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; көч векторының модуле;
: &lt;math&gt;v&lt;/math&gt; тизлек векторының модуле.

Әйләнү хәрәкәте вакытында көчнең махсус очрагы:

: N = &lt;math&gt;\mathbf{M}&lt;/math&gt;*&lt;math&gt;\boldsymbol{\omega}&lt;/math&gt; =&lt;/math&gt;{2pi&lt;/math&gt;&lt;/math&gt;M&lt;/math&gt; &lt;math&gt;n&lt;/math&gt;} &lt;/math&gt;{60},&lt;/math&gt;|}} 

: монда &lt;math&gt;\mathbf{M}&lt;/math&gt; көч моменты векторы (Н·м);
: &lt;math&gt;\boldsymbol{\omega}&lt;/math&gt; — почмак тизлеге векторы (рад/с);
: &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; — әйләнү ешлыгы (минутына әйләнүләр саны, rpm).

== Электр энергиясе ==
{{Main|Электрическая мощность}}

Электр куәте — электр энергиясен тапшыру яки үзгәртү тизлеген характерлый торган физик зурлык.

Электр чылбыры кисәгенең тиз электр куәте &lt;math&gt;P(t)&lt;/math&gt; :

: &lt;math&gt;P(t) = I(t) \cdot U(t),&lt;/math&gt;

: монда &lt;math&gt;I(t)&lt;/math&gt; — схема кисемтәсе аша кинәт (тиз арада) ток;
: &lt;math&gt;U(t)&lt;/math&gt; бу кисемтәдәге кинәт көчәнеш.

Синусоидаль алмаш ток челтәрләрен характеристикалау өчен, гомумфизик билгеләмәгә туры килә торган кинәт куәттән тыш, шулай ук түбәндәге төшенчәләр кертелә:

* актив куәт, билгеле бер чордагы кинәт куәтнең уртача кыйммәтенә тигез,
** кинәт актив куәт:

:: &lt;math&gt;p(t)={1 \over 2} \cdot U_m \cdot I_m \cdot \cos\varphi - {1 \over 2} \cdot U_m \cdot I_m \cdot \cos\varphi\cos(2\omega t),&lt;/math&gt;

:: монда &lt;math&gt;U_m,~I_m&lt;/math&gt; синусоидаль көчәнеш һәм синусоидаль ток амплитудасы кыйммәтләре;
:: &lt;math&gt;\varphi&lt;/math&gt; башлангыч көчәнеш почмагы &lt;math&gt;\psi_u&lt;/math&gt; һәм токның башлангыч почмагы &lt;math&gt;\psi_i&lt;/math&gt; арасындагы аерма— &lt;math&gt;(\varphi=\psi_u-\psi_i){;}&lt;/math&gt;
:: &lt;math&gt;\omega&lt;/math&gt; — челтәр көчәнешенең почмак ешлыгы;
:: &lt;math&gt;t&lt;/math&gt; — вакыт.

* Реактив куәте, ягъни энергиянең чыганак белән кулланучы арасында югалмыйча әйләнеп торуына туры килгән куәт.
** тиз реактив куәт:

:: &lt;math&gt;\varphi&gt;0{:}&lt;/math&gt;
::: &lt;math&gt;q(t)=\frac{1}{2} \cdot U_m \cdot I_m \cdot \sin\varphi \cdot \cos\Bigl(2\omega t+\frac{\pi}{2}\Bigr),&lt;/math&gt;

:: &lt;math&gt;\varphi&lt;0{:}&lt;/math&gt;
::: &lt;math&gt;q(t)=\frac{1}{2} \cdot U_m \cdot I_m \cdot \sin\varphi \cdot \cos\Bigl(2\omega t-\frac{\pi}{2}\Bigr).&lt;/math&gt;

* тулы куәт, фаза күчүен исәпкә алмыйча, кулланылган ток һәм көчәнеш кыйммәтләренең тапкырчыгышы буларак исәпләнә.
** кинәт тулы куәт:

:: &lt;math&gt;s(t)={1 \over 2} \cdot U_m \cdot I_m \cdot \cos\varphi - {1 \over 2} \cdot U_m \cdot I_m \cdot \cos\Bigl( 2\omega t- \varphi \Bigr).&lt;/math&gt;

=== Электр энергиясен һәм нурланыш көчен үлчәү өчен җайланмалар ===
[[Файл:Wattmeter.jpg|мини|Аналоглы уклы ваттметр]]

* Ваттметрлар (шул исәптән варметрлар) — электр тогы көчен яки электромагнит нурланыш көчен билгеләү өчен эшләнгән үлчәү җайланмалары.

Максатлары һәм ешлык диапазоны буенча ваттметрларны өч төркемгә бүлергә мөмкин: түбән ешлыклы (һәм даими токлы), радиоешлыклы һәм оптик.

Радиодиапазонлы ваттметрлар, максатларына карап, ике төргә бүленә: тапшыру линиясендәге җитешсезлеккә тоташтырылган үткәрүчән куәт һәм линия очына килешенгән йөкләнеш буларак тоташтырылган сеңдерелгән куәт.

Үлчәнгән мәгълүматларны функциональ үзгәртү ысулына һәм аны күрсәтүгә карап, ваттметрлар аналоглы (күрсәтү һәм үз-үзен яздыру) һәм цифрлы дип классификацияләнә.

== Гидравлик куәт ==
Гидравлик машинаның яки гидравлик цилиндрның куәте &lt;math&gt;N_H&lt;/math&gt; машинадагы басым үзгәрешен (керү һәм чыгу басымнары арасындагы аерманы) сыеклык агымына тапкырлауга тигез:

: &lt;math&gt;N_H = Q_H \cdot P_H,&lt;/math&gt;

монда &lt;math&gt;Q_H&lt;/math&gt; сыеклык агымы тизлеге, &lt;sup&gt;м3&lt;/sup&gt; /с ;

: &lt;math&gt;P_H&lt;/math&gt; — баҫым үҙгәреүе, Па.

Мәсәлән, Су-24, Ту-134 һәм Ту-154 самолетларында урнаштырылган НП-89Д насосының җитештерүчәнлеге 55 л/мин (0,055/60 ≈ 0,000917 м3/с) 210 кгс/см2 (21 МПа) басым булганда&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://znamia.ru/produkciya1/gidravlicheskie_nasosy/np_89d/|title=НП-89Д. Описание. Технические характеристики. Агрегаты производства ОАО ММЗ Знамя|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180415195644/http://znamia.ru/produkciya1/gidravlicheskie_nasosy/np_89d/|archivedate=2018-04-15|accessdate=2018-04-15}}&lt;/ref&gt;, аннан аның гидравлик куәте якынча 19,25 кВт тәшкил итә

== Шулай ук карагыз ==
[[Файл:Мощность.webm|мини|Видеодәрес: Көч]]

* Удель куәт
* Актив куәт
* Реактив куәт
* Светимость
* [[Энергия]]
* Механик эш
* Шартлаткыч җайланманың куәте
* Тавыш куәте
* Куәт көчәйткеч

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Әдәбият ==

* {{Anc|ГОСТ 8.417-2002}}{{книга|автор= |заглавие= ГОСТ 8.417-2002. «Государственная система обеспечения единства измерений. Единицы величин»|оригинал= |ссылка= https://files.stroyinf.ru/Index2/1/4294845/4294845105.htm|викитека= |ответственный= |издание= |место= Москва|издательство= Стандартинформ|год= 2002|страницы= |страниц= 39|isbn= }}{{Anc-end}}
* {{Anc|Физика}}{{книга|автор= Орир Дж.|заглавие= Физика, полный курс |оригинал= Physics by Jay Orear, Cornell University |ссылка= https://www.chitai-gorod.ru/catalog/book/337948 |викитека= |ответственный= пер. с англ. и научная редактура Ю. Г. Рудого и А. В. Беркова|издание= 2-е изд.|место= Москва|издательство= Издательство «КДУ»|год= 2010|страницы= 100—101|страниц= 752|isbn= 978-5-98227-366-6 }}{{Anc-end}}

== Сылтамалар ==

* [http://electricalschool.info/spravochnik/electroteh/576-jelektricheskaja-rabota-i-moshhnost.html Электрическая работа и мощность]
* [http://www.chipinfo.ru/literature/radio/199906/p58_59.html Влияние формы электрического тока на его действие. Журнал «Радио», номер 6, 1999 г.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611083943/http://www.chipinfo.ru/literature/radio/199906/p58_59.html |date=2008-06-11 }}
* [http://www.maxplant.ru/article/pump_efficiency.php Гидравлическая мощность и КПД центробежных насосов.]

[[Төркем:Куәт]]</text>
      <sha1>tdi8c85wifulxce9nug1jg9sabvy6bm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Диэлектрик</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488769</id>
    <revision>
      <id>5935686</id>
      <parentid>5882373</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:59:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18199" sha1="onj5i6d7olym3vm549yscinadp3nfi6" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
[[Файл:Capacitor_schematic_with_dielectric-ru.svg|мини|300x300пкс|Диэлектриклы параллель пластиналы конденсаторның схемасы. Мәйданы &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; булган ике пластина &lt;math&gt;d&lt;/math&gt; ераклыкта урнашкан. Пластиналарда ±𝑄 заряды булганда, пластиналар арасында 𝐸 электр кыры барлыкка килә. Диэлектрик үзенең молекулаларында һәм атомнарында зарядларның күчүе аркасында поляризацияләнә, гомуми эчке кырны киметә һәм конденсаторның электр сыйдырышлыгын арттыра.]]
'''Диэлектрик''' (изолятор) ({{Lang-grc|διά}} «аша; аерым», һәм {{Lang-grc|[[wikt:ἤλεκτρον#Древнегреческий|ἤλεκτρον]]}}Янтарь (Amber, — &quot; [[Гәрәбә|янтарь]] &quot;) — [[Электр агымы|электр тогын]] чагыштырмача начар үткәрә торган матдә (материал). Диэлектрикларның электр үзлекләре аларның тышкы электр кырында поляризацияләнү сәләте белән билгеләнә. Бу терминны фәнгә инглиз физигы [[Майкл Фарадей|М. Фарадей]] керткән&lt;ref name=&quot;ФЭ1&quot;&gt;{{книга |автор=Леванюк А. П. |часть=Диэлектрики |ссылка часть=http://www.femto.com.ua/articles/part_1/1096.html |заглавие=[[Физическая энциклопедия]] |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= Гл. ред. [[Прохоров, Александр Михайлович|А. М. Прохоров]] |издание= |место=М. |издательство=[[Советская энциклопедия]] |год=1988 |том=1|страницы=694—698 |страниц=704 |серия= |isbn= |тираж=100000}}&lt;/ref&gt;.

Диэлектрикта ирекле [[Электр корылмасы|заряд]] йөртүчеләрнең концентрациясе 10 &lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; см &lt;sup&gt;−3&lt;/sup&gt; тан артмый. [[Электродинамика]]да диэлектрик — карала торган ешлыкта диэлектрик югалтулар почмагы [[Elektromagnitik nurlanış|тангенсының]] кечкенә кыйммәте (&lt;math&gt;\mathrm{tg}\, \delta \ll1&lt;/math&gt;) булган мохит&lt;ref&gt;''Никольский В. В., Никольская Т. И.'' Электродинамика и распространение радиоволн. М.: Наука, 1989&lt;/ref&gt;, мондый мохиттә үткәрүчәнлек тогы көче күчеш тогы көченнән күпкә кимрәк.

«Идеаль диэлектрик» дигәндә, без &lt;math&gt;\mathrm{tg}\, \delta=0&lt;/math&gt; кыйммәте булган мохитне күздә тотабыз. Башка диэлектриклар «чын» яки «югалтучы» диэлектриклар (тирәлек) дип атала. Каты җисемнең зона теориясе күзлегеннән караганда, диэлектрик — тыелган зонаның киңлеге 3 эВ тан зуррак булган матдә.

Диэлектрик үзлекләрне өйрәнү материалларда электр һәм магнит энергиясен саклау һәм тарату белән бәйле&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Dielectric study on mixtures of ionic liquids|издание={{Нп3|Scientific Reports|Sci. Rep.|en|Scientific Reports}}|том=7|номер=1|страницы=7463|doi=10.1038/s41598-017-07982-3|pmid=28785071|pmc=5547043|arxiv=1703.05625|bibcode=2017NatSR…7.7463T|автор=Thoms, E.; Sippel, P.; et., al.|год=2017|язык=en|тип=journal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Recovery of Alumina Nanocapacitors after High Voltage Breakdown|издание={{Нп3|Scientific Reports|Sci. Rep.|en|Scientific Reports}}|том=7|номер=1|страницы=932|doi=10.1038/s41598-017-01007-9|pmid=28428625|bibcode=2017NatSR…7..932B|pmc=5430567|язык=en|тип=journal|автор=Belkin, A.; Bezryadin, A.; Hendren, L.; Hubler, A.|год=2017}}&lt;/ref&gt;.Диэлектриклар төшенчәсе электроника, оптика, каты җисем физикасы һәм күзәнәк биофизикасындагы төрле күренешләрне аңлату өчен мөһим.

== Терминология ==
«Изолятор» термины түбән электр үткәрүчәнлеген аңлатса да, «диэлектрик» гадәттә югары поляризацияләнүчәнлекле материалларны аңлата. Соңгысы чагыштырма диэлектрик үткәргечлек дип аталган сан белән күрсәтелә. «Изолятор» термины гадәттә электр үткәрмәүчәнлеген билгеләү өчен кулланыла, ә «диэлектрик» термины материалның поляризация аша энергия саклау сәләтен ассызыклау өчен кулланыла.

«Диэлектрик» терминын Уильям Уэвелл Майкл Фарадейның үтенече буенча уйлап тапкан&lt;ref&gt;{{книга|заглавие=Biographical Encyclopedia of Scientists|издательство=[[CRC Press]]|год= 1994|isbn=978-0-7503-0287-6|страницы=943|автор=Daintith, J.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;James, Frank A. J. L., editor. The Correspondence of Michael Faraday, Volume 3, 1841—1848, {{cite web|url = http://hermital.org/book/holoprt5-1.htm#F5.8|title = Letter 1798, William Whewell to Faraday, p. 442.|access-date = 2012-05-18|archive-url = https://web.archive.org/web/20161223121046/http://hermital.org/book/holoprt5-1.htm#F5.8|archive-date = 2016-12-23|url-status = dead|accessdate = 2026-05-16|archivedate = 2016-12-23|archiveurl = https://web.archive.org/web/20161223121046/http://hermital.org/book/holoprt5-1.htm#F5.8}} The Institution of Electrical Engineers, London, United Kingdom, 1996. {{ISBN|0-86341-250-5}}&lt;/ref&gt;. Идеаль диэлектрик — электр үткәрүчәнлеге нуль булган материал&lt;ref&gt;{{книга |ссылка=https://books.google.com/books?id=ZecSEXlJE0YC&amp;pg=PA21 |заглавие=Microwave Engineering – R. S. Rao (Prof.) |язык=en |access-date=2020-04-04 |archive-date=2023-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230707074352/https://books.google.com/books?id=ZecSEXlJE0YC&amp;pg=PA21 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Физик үзлекләр ==
Гадәттә, үткәргечләр — ρ &lt; 10 &lt;sup&gt;−5&lt;/sup&gt; Ом·м чагыштырма электр [[Электр каршылыгы|каршылыгы]] булган материаллар, ә диэлектриклар — ρ &gt; 10 &lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; Ом·м булган материаллар. Яхшы үткәргечләрнең чагыштырма каршылыгы 10 &lt;sup&gt;−8&lt;/sup&gt; Ом·м га кадәр түбән булырга мөмкин, ә иң яхшы диэлектрикларныкы 10 &lt;sup&gt;16&lt;/sup&gt; Ом·м дан артып китәргә мөмкин. Ярымүткәргечләрнең чагыштырма каршылыгы, материалларның структурасына һәм составына, шулай ук әйләнә-тирә мохит шартларына карап, 10 &lt;sup&gt;−5&lt;/sup&gt; −10 &lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; Ом·м диапазонында үзгәрергә мөмкин.

Металлар электр тогын яхшы үткәрүчеләр. 105 [[Химик элемент|химик элементның]] 25е генә металл түгел, ә 12 элемент ярымүткәргеч үзлекләр күрсәтә ала. Ләкин элементар матдәләрдән тыш, үткәргеч, ярымүткәргеч яки диэлектрик үзлекләргә ия булган меңләгән [[химик кушылмалар]], эретмәләр һәм композитлар билгеле. Төрле класс материалларының чагыштырма каршылыгы кыйммәтләре арасында ачык чик кую кыен. Мәсәлән, күп ярымүткәргечләр түбән температураларда диэлектриклар кебек эшли. Шул ук вакытта, диэлектриклар көчле җылытылганда ярымүткәргеч үзлекләр күрсәтә ала. Сыйфат аермасы шунда ки, металлар өчен үткәрүчәнлек халәте — төп халәт, ә ярымүткәргечләр һәм диэлектриклар өчен ул кузгатылган халәт.

Радиотехника үсеше радиоешлыклардагы билгеле бер электромагнит үзлекләрен кирәкле физик һәм механик параметрлар белән берләштерә торган материаллар булдыруны таләп итте. Мондый материаллар югары ешлыклы материаллар дип атала. Материалларның электр, магнит һәм механик үзлекләрен, шулай ук картаю сәбәпләрен аңлау өчен аларның химик һәм фаза составын, атом структурасын һәм структура кимчелекләрен белү кирәк.

== Параметрлар ==
Диэлектрикларның параметрлары аларның механик (эластиклык, ныклык, катылык, ябышлык), термик (термик киңәю, [[Җылысыешлык|җылылык сыйдырышлыгы]], җылылык үткәрүчәнлеге), электр (электр үткәрүчәнлеге, поляризация, энергия сеңдерү, электр ныклыгы), магнит, оптик үзлекләрен билгели, шулай ук аларның электр кыры йогынтысына, механик көчәнешкә, температурага электр, механик, термик җавапларын билгели{{sfn|Рез|с=18|1989}}.

== Мисаллар ==
Диэлектрикларга төрле газлар, сыеклыклар, мәсәлән, майлар, [[пыяла]], төрле [[Сумала|сумалалар]], [[пластмассалар]] һәм башкалар керә.

Деионизацияләнгән суның чагыштырма каршылыгы (шулай ук карагыз: ике дистилляцияләнгән су) 18 МОм см тәшкил итә.

Диэлектрикларга шулай ук параэлектриклар да керә — үзеннән-үзе поляризацияләнмәгән, чагыштырма диэлектрик үткәргечлеге температура арткан саен кими торган сызыклы булмаган диэлектриклар (стронций, калий, кадмий титанатлары; Кюри температурасыннан югарырак сегнетоэлектриклар).

Диэлектрикларның берничәсе кызыклы физик үзлекләр күрсәтә. Алар арасында электретлар, пьезоэлектриктәр, пироэлектриктәр, сегнетоэластиклар, сегнетоэлектриклар, релаксорлар һәм сегнетомагнетиклар бар.

== Куллану ==
Электротехник материалларның иң киң классларының берсенең диэлектрикларын кулланганда пассив һәм актив үзлекләрне куллану зарурлыгы шактый ачык билгеләнде.

Диэлектриклар изоляция материалы буларак кына кулланылмый.

=== Пассив үзлекләр ===
Диэлектрик материалларның пассив үзлекләре аларны электр изоляциясе материаллары һәм гадәти типтагы конденсаторларның диэлектриклары сыйфатында кулланганда файдаланыла. Электр изоляцияләү материаллары дип электр зарядларының агып китүенә юл куймаган, ягъни алар ярдәмендә электр чылбырларын бер-берсеннән яки җайланмаларның, приборларның һәм аппаратларның ток үткәрүче өлешләрен үткәрүче, әмма ток үткәрүче булмаган өлешләрдән (корпустан, «җирдән») аерып торучы диэлектрикларны атыйлар. Бу очракларда, материалның диэлектрик үткәрүчәнлеге мөһим түгел яки чылбырга паразит сыйдырышлык кертүдән саклану өчен мөмкин кадәр түбән булырга тиеш. Әгәр материал билгеле бер сыйдырышлылыктагы һәм минималь үлчәмле конденсатор өчен диэлектрик буларак кулланылса, башка барлык шартлар тигез булганда, бу материалның югары диэлектрик үткәрүчәнлеккә ия булуы кирәк.

=== Диэлектрикларның актив үзлекләре ===
Актив диэлектриклар, диэлектрик үзлекләре кулланылган көчәнешкә һәм тышкы мохит йогынтысына бәйле булган сегнетоэлектриктәр, пьезоэлектриктәр, пироэлектриктәр, [[Электролюминофоры|электролюминесцент материаллар]], лазер техникасында нурланыш чыгаручылар һәм япкычлар өчен материаллар, электретлар һәм башкалар

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==

* {{БСЭ3|заглавие=Диэлектрик}}
* [http://electricalschool.info/spravochnik/material/561-kharakteristiki-jelektroizoljacionnykh.html Характеристики электроизоляционных материалов]
* [https://www.youtube.com/watch?v=0BipN0VBn_8 Производство диэлектриков]

== Әдәбият ==

* {{книга | автор  = Поплавко Ю. М. | заглавие = Физика диэлектриков | место = Киев | издательство  = Вища школа | год = 1980 | страниц  = 400 |isbn = | серия = Учебное пособие для вузов | ref  = Pop}}
* {{книга | автор  = Рез И. С., Поплавко Ю. М. | заглавие = Диэлектрики. Основные свойства и применения в электронике | место = М. | издательство  = Радио и связь | год = 1989 | страниц  = 288 |isbn = 5-256-00235-X | ref  = Рез}}
* {{книга | автор  = [[Богородицкий, Николай Петрович|Богородицкий Н. П.]], [[Волокобинский, Юрий Михайлович|Волокобинский Ю. М.]], [[Воробьёв, Александр Акимович|Воробьев А. А.]], [[Тареев, Борис Михайлович|Тареев Б. М.]] | заглавие = Теория диэлектриков | место = М.Л. | издательство  = Энергия | год = 1965 | страниц  = 344 |тираж = 10000 | isbn = | ref  = Бог}}
* {{книга | автор  = [[Орешкин, Павел Тимофеевич|Орешкин П. Т.]] | заглавие = Физика полупроводников и диэлектриков | место = М. | издательство  = Высшая школа | год = 1977 | страниц  = 448 |тираж = 22000 | isbn = | ref  = Оре}}
* ''[[Горелик, Семён Самуилович|Горелик С. С.]], [[Дашевский, Вениамин Яковлевич|Дашевский В. Я.]]'' Материаловедение полупроводников и диэлектриков. — М., Металлургия, 1988. — 574 с.
* ''[[Киселёв, Всеволод Фёдорович|Киселёв В. Ф.]]'' Поверхностные явления в полупроводниках и диэлектриках. — М., Наука, 1970. — Тираж 7800 экз. — 399 с.
* ''Флоренский П. А.'' Диэлектрики и их техническое применение. Ч. 1 : Общие свойства диэлектриков. — М.: Р. И. О. ГЛАВЭЛЕКТРО ВСНХ. 1924.
* Радиационно-индуцированные процессы в широкозонных нестехиометрических оксидных диэлектриках / ''С. В. Никифоров, [[Кортов, Всеволод Семёнович|В. С. Кортов]]''. - Москва : Техносфера, 2017. - 271 с.- (Мир физики и техники); ISBN 978-5-94836-490-2

[[Төркем:Диэлектриклар]]</text>
      <sha1>onj5i6d7olym3vm549yscinadp3nfi6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Йолдыз вакыты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488810</id>
    <revision>
      <id>5935689</id>
      <parentid>5882663</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:01:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6047" sha1="fubibs9cxxwt0nlinhge2qh4yuken0g" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:Grosserwagenmitzeigerz.jpg|мини|1. «Йолдызлы» сәгать теле горизонтка беркетелгән уйдырма циферблатта әйләнә: 15° ка борылганда (шкаласы 0°, 15°, 30° һәм башкалар) бер сәгать йолдыз вакыты үтә (шкаласы 23, 0, 1 һәм башкалар).&lt;br /&gt; 2. «Йолдызлы» сәгать теле [[Кояш]]ка беркетелгән уйдырма циферблатта әйләнә: якынча бер ай эчендә (шкала 06, 07, 08 һәм башкалар) ук 30° га күчә (шкала 0°, 15°, 30° һәм башкалар).]]
'''Йолдыз вакыты, s —''' [[Күк йөзе|язгы көн белән көн тигезлеге ноктасының]] [[Күк координаталары системасы|сәгат почмагы]]. '''Йолдыз вакыты''' астрономнар тарафыннан кирәкле объектны күрү өчен телескопны кая юнәлтергә кирәклеген билгеләү өчен файдаланыла.

== Билгеләмә ==
Урыннарына карап аералар:

* '''Җирле йолдыз вакыты''' (ингл. Local Sidereal Time, LST) — билгеле бер урын өчен (җирле меридиан өчен) язгы көн белән көн тигезлеге ноктасының сәгатьлек почмагы.
* '''Гринвич йолдыз вакыты''' йәки «Гринвич буенча Йолдызлы вакыты» (ингл. Greenwich Sidereal Time, GST) — Гринвич меридианындагы язгы көн-төн тигезлеге ноктасының сәгать почмагы.

Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, йолдыз вакыты Җирнең әйләнүенә бәйле, шуңа күрә йолдыз вакыты шкаласы ''тигез түгел''.

[[Күк йөзе|Язгы көн-төн тигезлег ноктасын билгеләгәндә,]] нутация төрлечә исәпкә алынырга яки бөтенләй исәпкә алынмаска мөмкин. Моңа карап, ''чын'', ''квази-дөрес'' һәм ''уртача'' йолдыз вакыты арасында аерма ясала. Беренче очракта, чын [[Күк йөзе|язгы көн-төн тигезлеге ноктасы]] ♈ &lt;sub&gt;ist&lt;/sub&gt; карала, ул прецессион һәм нутацион хәрәкәткә ия. Ул эклиптика яссылыгында озынлыгы буенча гомуми прецессия нәтиҗәсендә елына 50,25&quot; тизлек белән күчә һәм бер үк вакытта нутация аркасында периодик рәвештә тирбәнә. Икенче очракта, [[Квазиистинное звездное время|квази-дөрес йолдыз вакыты]] карала, анда нутациянең кыска период өлеше аның исәпләвеннән чыгарыла. Ниһаять, барлык нутацияне чыгарып ташлау [[Среднее звездное время|уртача йолдыз вакытын]] билгеләүче язгы көн-төн тигезлеге ноктасын ♈ &lt;sub&gt;med&lt;/sub&gt; бирә.

Шулай итеп без түбәндәгене алабыз:

* '''Җирле чын йолдыз вакыты''' (ингл. Local Apparent Sidereal Time, LAST) — билгеле бер урын өчен (җирле меридиан өчен) чын [[Күк йөзе|язгы көн-төн тигезлеге ноктасының]] сәгать почмагы ♈ &lt;sub&gt;IST&lt;/sub&gt;.
* '''Гринвич чын йолдыз вакыты''' яки '''Гринвич буенча чын йолдыз вакыты''' (ингл. Greenwich Apparent Sidereal Time, GAST) — Гринвич меридианындагы чын [[Күк йөзе|язгы көн-төн тигезлеге ноктасының]] ♈ &lt;sub&gt;IST&lt;/sub&gt; сәгать почмагы.
* '''Җирле урта йолдызлы вакыт''' ([[:ru:Английский_язык|ингл.]] Local Mean Sidereal Time, LMST) — [[Күк йөзе|язгы көн-төн тигезлеге]] урта [[Күк йөзе|ноктасының]] сәгат почмагы ♈ &lt;sub&gt;уртача&lt;/sub&gt; .
* '''Гринвич урта йолдыз вакыты''' яки '''Гринвич буенча йолдызлы уртача вакыт''' (и[[:ru:Английский_язык|нгл.]] Greenwich Mean Sidereal Time, GMST) —Гринвич меридианындагы [[Күк йөзе|язгы көн-төн тигезлегенең]] [[Инглиз теле|урта]] &lt;sub&gt;ноктасының&lt;/sub&gt; сәгатьлек почмагы.

== Шулай ук карагыз ==

* [[Звёздные сутки]]

== Сылтамалар ==

* [https://web.archive.org/web/20110806024325/http://tycho.usno.navy.mil/sidereal.html Калькулятор расчета звёздного времени]
* [http://www.astronet.ru/db/msg/1190817/node31.html Сферическая астрономия. Звездное время]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081103021701/http://www.astronet.ru/db/msg/1190817/node31.html |date=2008-11-03 }}
* [http://www.astronet.ru/db/msg/1190817/node38.html Сферическая астрономия. Связь всемирного и звездного времени]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090513015519/http://www.astronet.ru/db/msg/1190817/node38.html |date=2009-05-13 }}
* [https://web.archive.org/web/20120322021708/http://www.sit-com.ru/www/content/view/18/10/ Время]
[[Категория:Астрометрия]]
[[Категория:Астрономиядә вакыт]]</text>
      <sha1>fubibs9cxxwt0nlinhge2qh4yuken0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Елан чагуы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488851</id>
    <revision>
      <id>5935688</id>
      <parentid>5881675</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:00:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20698" sha1="tqs5poo2rckh5mn80y3tbya528a3wy3" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:World_distribution_of_snakes.svg|мини|260x260пкс|Еланнарның якынча глобаль таралышын күрсәтүче карта]]
'''Елан чагуы''' — [[Еланнар|елан]] тешләү нәтиҗәсендә барлыкка килгән тишелгән [[Җәрәхәт|яра]], шул исәптән агулысы да. Агулы елан очрагында, агу корбанның тәненә тешләү вакытында бик тиз арада буш яки уемлы тешләр ярдәмендә кертелә (беренчесе агымлы инъекция өчен, икенчесе тамчылатып инъекция өчен). Кайбер агулы еланнарның тешләре начар үскән яки йоткылыкта тирән урнашкан, бу аларны кеше өчен беркадәр куркынычсызрак итә.

Елан тешләү билгесе — хайванның тешләреннән кеше тәнендә ике тишелгән яра булу. '''Агулы''' елан тешләү һәм агу кертү билгеләре: тешләү урынында шунда ук көчле авырту; ярадан озакка сузылган кан китү; тешләү урыны тирәсендә кызару, шешенү һәм күперү&lt;ref name=&quot;CDC2012&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WHO2015&quot; /&gt;. Агулы елан тешләгәндә шулай ук косу, күрү томанлануы, сулыш алу һәм йөрәк тибеше кыенлыгы; тәннең зарарланган өлешендә хиссезлек яки чәнчү; тирләү барлыкка килергә мөмкин&lt;ref name=&quot;CDC2012&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Gold2002&quot;&gt;{{статья|автор=Gold, Barry S.; Richard C. Dart; Robert A. Barish|заглавие=Bites of venomous snakes|год=2002|язык=en|издание=[[The New England Journal of Medicine]]|тип=journal|месяц=4|число=1|том=347|номер=5|страницы=347—356|doi=10.1056/NEJMra013477|pmid=12151473}}&lt;/ref&gt;. Тешләүдән соң көчсезлек, апатия, курку симптомнары барлыкка килергә мөмкин&lt;ref name=&quot;Gold2002&quot; /&gt;. Агу эчке кан китү, бөер җитешсезлеге, көчле аллергик реакция һәм тешләү урыны тирәсендә тукымаларның үлеменә китерергә мөмкин&lt;ref name=&quot;Gold2002&quot; /&gt;. Елан тешләүләре аяк-кулларны югалтуга яки башка даими зыянга китерергә мөмкин, шул исәптән үлемгә&lt;ref name=&quot;CDC2012&quot;&gt;{{cite web|title=Venomous Snakes |url=https://www.cdc.gov/niosh/topics/snakes/ |publisher=[[U.S. National Institute for Occupational Safety and Health]] |accessdate=2015-05-19 |date=2012-02-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150429051901/http://www.cdc.gov/niosh/topics/snakes/ |archivedate=2015-04-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WHO2015&quot; /&gt;. Тешләү нәтиҗәсе елан төренә, кертелгән агу күләменә, корбанның тәнендә тешләү урынына, тән авырлыгына һәм тешләнгән кешенең гомуми сәламәтлегенә бәйле&lt;ref name=&quot;WHO2015&quot; /&gt;. Балаларның кечкенә үлчәмнәре аркасында проблемалар еш кына өлкәннәргә караганда җитдирәк була&lt;ref name=&quot;Marx2010&quot;&gt;{{книга |заглавие=Rosen's emergency medicine : concepts and clinical practice |издательство=Mosby/Elsevier |место=Philadelphia |isbn=9780323054720 |страницы=746 |издание=7 |ссылка=https://books.google.com/books?id=u7TNcpCeqx8C&amp;pg=PA746 |дата ссылки=21 May 2015 |язык=en |автор=Marx, John A. |год=2010 |archivedate=2022-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221014043152/https://books.google.com/books?id=u7TNcpCeqx8C&amp;pg=PA746 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WHO2015&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{книга |заглавие=World Report on Child Injury Prevention |издательство=[[Всемирная организация здравоохранения|World Health Organization]] |isbn=9789241563574 |страницы=128 |ссылка=https://books.google.com/books?id=UeXwoNh8sbwC&amp;pg=PA128 |язык=en |дата ссылки=2 February 2017 |автор=Peden, M. M. |год=2008 |archivedate=2022-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221014043106/https://books.google.com/books?id=UeXwoNh8sbwC&amp;pg=PA128 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WHOantivenoms&quot; /&gt;.

Күпчелек тешләүләр кулларда яки аякларда була. Иң куркыныч тешләүләр муенга, башка һәм кан тамырларына тигәне&lt;ref name=&quot;Gold2002&quot; /&gt;.

Елан тешләүләре кешеләрнең аулавы һәм еланның кешеләргә каршы саклануы нәтиҗәсе булып тора&lt;ref name=&quot;Kast2008&quot; /&gt;. Тешләүләр өчен куркыныч факторларга авыл хуҗалыгында, урман хуҗалыгында һәм төзелештә кебек сакланмаган куллар белән ачык һавада эшләү, шулай ук кешеләрнең эш урыннарында яки ял итү урыннарында елан тешләү куркынычы турында белмәүләре керә&lt;ref name=&quot;CDC2012&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WHO2015&quot; /&gt;.

Җир йөзендәге елан төрләренең күбесе агулы түгел һәм корбаннарын кысып яки тере килеш йотып үтерәләр. Тешүләре кешеләр өчен куркыныч булган агулы еланнарга түбәндәге гаиләләргә караган еланнар керә:

* [[Аспидлар]] (кобралар, крейтлар, мамбалар, тайпаннар, диңгез еланнары, диңгез амфибия — еланнары һәм башкалар);
* Кара еланнар семьясы (кара еланнар, калканбашлар, чылбырлы еланнар, эфалар һәм башкалар);
* Шпилькалы еланнар;
* Тузбаш еланнар семьясы (бумсленг (агач елан), йөзем еланы (соры агач елан), юлбарыс тузбаш еланы һәм башкалар).

Агулы еланнарны Антарктидадан кала барлык континентларда да очратырга мөмкин&lt;ref name=&quot;Gold2002&quot; /&gt;. Дөнья күләмендә иң җитди клиник проблемаларны тудыручы еланнар — кара еланнар, кобралар һәм крейтлар. Гади кеше өчен кайсы елан тешләгәнен билгеләү еш кына мөмкин түгел&lt;ref name=&quot;WHONeg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.who.int/neglected_diseases/diseases/snakebites/en/|title=Neglected tropical diseases: Snakebite|publisher=[[World Health Organization]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150930063057/http://www.who.int/neglected_diseases/diseases/snakebites/en/|archivedate=2015-09-30|accessdate=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;.

Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы елан тешләүләренең «күп кенә тропик һәм субтропик илләрдә игътибарсыз калдырылган җәмәгать сәламәтлеге проблемасы» булуын белдерә&lt;ref name=&quot;WHOantivenoms&quot;&gt;{{cite web |publisher=[[World Health Organization]] |title=Snake antivenoms: Fact sheet N°337 |url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs337/en/ |date=2015-02 |accessdate=2017-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170418105431/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs337/en/ |archivedate=2017-04-18 }}&lt;/ref&gt;.

Елан тешләүләрен булдырмау өчен саклагыч аяк киеме кию, еланнар яшәгән урыннардан качу һәм еланнар белән саксыз эш итмәү кирәк&lt;ref name=&quot;CDC2012&quot; /&gt;. Тешләүләрне дәвалау күбесенчә елан төренә бәйле&lt;ref name=&quot;CDC2012&quot; /&gt;. Яраны сабынлы су белән юу һәм аяк-кулны хәрәкәтсез тоту киңәш ителә&lt;ref name=&quot;CDC2012&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WHONeg&quot; /&gt;. Яраны пычак белән кисү яки жгут куллану киңәш ителми&lt;ref name=&quot;CDC2012&quot; /&gt;. Кайвакыт кешенең сулышын махсус һәм озак вакытлы тәэмин итү кирәк була&lt;ref name=&quot;WHONeg&quot; /&gt;. Мөмкин кадәр тизрәк квалификацияле медицина ярдәменә мөрәҗәгать итү киңәш ителә.

Елан тешләүдән интоксикацияне дәвалауның махсус ысулы — антидот яки [[Противозмеиная сыворотка|еланга каршы сыворотка]]. Антидот тешләүдән югары токсиклык куркынычы булганда гына тәкъдим ителә (үлемнән саклану өчен), чөнки антидотларның үзләренең еш кына ян эффектлары була һәм кешеләр өчен куркыныч булырга мөмкин&lt;ref name=&quot;WHO2015&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Gutierrez2007&quot; /&gt;. Кирәкле антидот төре елан төренә бәйле&lt;ref name=&quot;WHONeg&quot; /&gt;. Елан төре билгесез булганда, антидот еш кына шул төбәктә билгеле булган төрләргә нигезләнеп бирелә&lt;ref name=&quot;WHONeg&quot; /&gt;. Дөньяның кайбер төбәкләрендә дөрес антидот төрен алу авыр, һәм бу аларның кайвакыт эшләмәвенә китерә&lt;ref name=&quot;WHO2015&quot; /&gt;. Өстәмә проблема — бу даруларның бәясе һәм саклау кыенлыгы&lt;ref name=&quot;WHO2015&quot; /&gt;. Антидот тешләү урынына аз тәэсир итә, шуңа күрә инфекция куркынычын киметү һәм яраларның төзәлүен стимуллаштыру өчен өстәмә чаралар күрү кирәк&lt;ref name=&quot;WHONeg&quot; /&gt;.

Дөньяда ел саен була торган агулы елан тешләү очраклары саны биш миллионга кадәр җитә&lt;ref name=&quot;WHO2015&quot;&gt;{{cite web |title=Animal bites: Fact sheet N°373 |url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs373/en/ |publisher=[[World Health Organization]] |accessdate=2015-05-19 |date=2015-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150504100257/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs373/en/ |archivedate=2015-05-04 }}&lt;/ref&gt;. Алар якынча 2,5 миллион агулануга һәм 20 000 нән 125 000 гә кадәр үлемгә китерә&lt;ref name=&quot;WHO2015&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kast2008&quot; /&gt;. Тешләүләрнең ешлыгы һәм авырлыгы дөньяның төрле почмакларында бик нык аерылып тора&lt;ref name=&quot;Kast2008&quot;&gt;{{статья |заглавие=The global burden of snakebite: a literature analysis and modelling based on regional estimates of envenoming and deaths |издание={{Нп3|PLOS Medicine}} |том=5 |номер=11 |страницы=e218 |pmid=18986210 |pmc=2577696 |doi=10.1371/journal.pmed.0050218 |язык=en |тип= journal |автор=Kasturiratne, A.; Wickremasinghe, A. R.; de Silva, N; Gunawardena, NK; Pathmeswaran, A; Premaratna, R; Savioli, L; Lalloo, DG; de Silva, H. J. |число=4 |месяц=11 |год=2008}}&lt;/ref&gt;. Алар Африка, Азия һәм Латин Америкасында иң еш очрый&lt;ref name=&quot;WHO2015&quot; /&gt;, өстәвенә, авыл районнары күбрәк зыян күрә&lt;ref name=&quot;WHO2015&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WHOantivenoms&quot; /&gt;. Австралиядә, Европада һәм Төньяк Америкада үлем күрсәткечләре чагыштырмача түбәнрәк&lt;ref name=&quot;Kast2008&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Gutierrez2007&quot;&gt;{{статья |заглавие=Trends in Snakebite Envenomation Therapy: Scientific, Technological and Public Health Considerations |издание={{Нп3|Current Pharmaceutical Design}} |том=13 |номер=28 |страницы= 2935—2950 |doi=10.2174/138161207782023784 |pmid=17979738 |язык=en|тип=journal|автор=Gutiérrez, José María; Bruno Lomonte; Guillermo León; Alexandra Rucavado; Fernando Chaves; Yamileth Angulo|год=2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chippaux1998&quot;&gt;{{статья |заглавие=Snake-bites: appraisal of the global situation |издание={{Нп3|Bulletin of the World Health Organization}} |том=76 |номер=5 |страницы=515—524 |pmid=9868843 |pmc=2305789 |язык=en |автор=Chippaux, J. P. |год= 1998 |издательство=[[Всемирная организация здравоохранения|World Health Organization]] }}&lt;/ref&gt;. Мәсәлән, Кушма Штатларда елына җидедән сигез меңгә кадәр кешене агулы еланнар тешли (якынча 40 мең кешенең берсе) һәм бишкә якын кеше үлә (65 миллион кешегә якынча бер үлем)&lt;ref name=&quot;CDC2012&quot; /&gt;.

Барлык елан тешләүләренең иң еш очрый торган симптомы — көчле курку, ул башка симптомнарның үсешенә китерә, шул исәптән күңел болгану һәм косу, диарея, баш әйләнү, аң югалту, тахикардия һәм салкын, ябышкак тире&lt;ref name=&quot;Gold2002&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kitchens1987&quot;&gt;{{статья |заглавие=Envenomation by the Eastern coral snake (Micrurus fulvius fulvius). A study of 39 victims |издание=[[Journal of the American Medical Association|JAMA]] |том=258 |номер=12 |страницы=1615—1618 |pmid=3625968 |doi=10.1001/jama.258.12.1615 |язык=en |тип=journal |автор=Kitchens C., Van Mierop L. |год=1987 }}&lt;/ref&gt;. Елан тешләүләре тирәсендәге шау-шу өчен өлешчә телевидение, әдәбият һәм фольклор җаваплы, һәм кешеләрдә үлем турында нигезсез уйлар барлыкка килергә мөмкин.

Үсеп килүче илләрдә елан тешләүләре күбесенчә өйдән читтә эшләүче кешеләрдә, мәсәлән, фермерларда, аучыларда һәм балыкчыларда очрый. Тешләүләр еш кына кеше елан өстенә басканда яки аңа бик якын килгәндә була. Америка Кушма Штатларында һәм Европада елан тешләүләре еш кына еланны йорт хайваннары буларак асраучыларда очрый&lt;ref name=Brut2013&gt;{{книга |заглавие=Neuroparasitology and tropical neurology |isbn=9780444534996 |страницы=351 |ссылка=https://books.google.com/books?id=bJx3g30aDhIC&amp;pg=PA351archiveurl= https://web.archive.org/web/20170908174306/https://books.google.com/books?id=bJx3g30aDhIC&amp;pg=PA351 |дата ссылки=8 September 2017 |ref=Brutto |язык= |автор=Brutto, edited by Hector H. Garcia, Herbert B. Tanowitz, Oscar H. Del |год=2013}}&lt;/ref&gt;.

Америка Кушма Штатларында елан тешләгән кешеләрнең 40 проценттан артыгы кыргый еланнарны тотарга тырышып яки куркыныч йорт хайваннары белән саксыз эш итеп, үзләрен махсус куркыныч астына куйганнар — аларның 40 процентының канында алкоголь дәрәҗәсе 0,1 процент яки аннан да күбрәк булган&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Venomous snakebites in the United States |ссылка=https://archive.org/details/sim_journal-of-family-practice_1987-10_25_4/page/386 |издание=Journal of Family Practice |том=25 |номер=4 |страницы=386—392 |pmid=3655676 |язык= |автор=Kurecki B., Brownlee H. |год=1987}}&lt;/ref&gt;.
Шулай ук үле булып күренгән еланнардан саклану мөһим, чөнки кайбер төрләр чыннан да аркаларына әйләнеп, телләрен чыгарып, потенциаль куркынычны алдап куялар.

Үлгән елан, хәтта киселгән баш та рефлектор рәвештә эш итә һәм тешләүгә китерә ала. Нәтиҗәдә килеп чыккан тешләү тере еланныкы кебек көчле булырга мөмкин&lt;ref name=&quot;Gold2002&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Venomous snakebites. Current concepts in diagnosis, treatment, and management|ссылка=https://archive.org/details/sim_emergency-medicine-clinics-of-north-america_1992-05_10_2/page/249|издание=Emerg Med Clin North Am|том=10|номер=2|страницы=249—267|pmid=1559468|язык=en|тип=journal|автор=Gold B., Barish R.|год=1992}}&lt;/ref&gt;. Ләкин үле еланнар үзләре керткән агу күләмен көйли алмыйлар, шуңа күрә үле еланның тешләве еш кына агулырак һәм шуңа күрә кешеләр өчен куркынычрак булырга мөмкин&lt;ref name=&quot;Suchard1999&quot;&gt;{{статья|заглавие=Envenomations by Rattlesnakes Thought to Be Dead|издание=[[The New England Journal of Medicine]]|том=340|номер=24|страницы=1930|язык=en|pmid=10375322|doi= 10.1056/NEJM199906173402420|автор=Suchard, JR; LoVecchio F. |год=1999 |тип=journal}}&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
Файл:White-spotted_Cat_Snake_(Boiga_drapiezii)_biting_my_thumb_(8757366381).jpg|альт=Укус за палец неядовитой белопятнистой бойги[англ.]| Агулы булмаган ак таплы бойга {{Тәрҗемә ителмәгән|Boiga drapiezii|белопятнистой бойги|en|Boiga drapiezii}} бармакты тешләгән урын 
Файл:ViperaBerusFang.JPG|альт=Укус обыкновенной гадюки в кожаную перчатку| [[Гади кара елан]] күн перчатканы тешли
Файл:Snake_bite_6.jpg|альт=Свежий след на коже кисти от укуса змеи| Елан тешләүеннән кул тиресендә яңа эз
Файл:Viper_bite.jpg|альт=Стопа на 3-й день после укуса гадюки, отёк, геморрагии на месте укуса (без лечения)| Елан тешләгәннән соң 3 нче көндә аяк, шешенү, тешләгән урында кан китү (дәвалаусыз)
Файл:The_consequences_of_a_viper_bite-5day.jpg|альт=Экхимозы руки на 5-й день после укуса гадюки в большой палец кисти (с лечением)| Баш бармакны елан тешләгәннән соң 5 нче көндә кул экхимозы (күгәрекләр, дәвалау белән)
Файл:Tissue_necrosis_following_bite_from_Bothrops_asper_PLoS_Medicine.jpg|альт=Гангрена нижней конечности подростка через 2 недели после укуса Bothrops asper[англ.] (противоядие не применялось)| {{Тәрҗемә ителмәгән|Bothrops asper||ингл|Bothrops asper}} тешләнгәннән соң 2 атна узгач, яшүсмернең аскы аяк-кулларының гангренасы (антидот кулланылмый)
&lt;/gallery&gt;

== Шулай ук карагыз ==

* Елан агуы

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Кискен хәлләр]]
[[Төркем:Агулы еланнар]]</text>
      <sha1>tqs5poo2rckh5mn80y3tbya528a3wy3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Грузия байрагы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488866</id>
    <revision>
      <id>5935609</id>
      <parentid>5928294</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:05:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Хәрби байраклар */</comment>
      <origin>5935609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6403" sha1="sw19s2uu7b30kxvb91j18muuple2z3h" xml:space="preserve">{{УК}}
[[Файл:Flag of Georgia.svg|thumb|250px|right|Грузиянең дәүләт байрагы]]
'''Грузия байрагы''' ({{lang-ka|საქართველოს სახელმწიფო დроշა}}) — [[Грузия]]нең рәсми дәүләт символы. Ул ак төстәге турыпочмаклы тукымадан гыйбарәт, аның үзәгендә зур кызыл тәре һәм дүрт почмагында дүрт кечкенә кызыл тәре урнашкан.

Хәзерге байрак [[2004 ел]]ның [[14 гыйнвар]]ында рәсми рәвештә кабул ителә. Бу символ урта гасырлардагы Иерусалим тәресенә нигезләнгән.

== Хәрби байраклар ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
File:Naval Ensign of Georgia.svg | Хәрби-диңгез байрагы
&lt;/gallery&gt;

== Тарих ==
Изге Георгий кызыл тәресе булган ак байрак [[V гасыр]]да ук Гөрҗистан патшасы Вахтанг I Горгасали тарафыннан кулланылган дип санала&lt;ref name=&quot;dowling&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;lang&quot; /&gt;. Шулай ук Тамара патшабикә ак җирлектә кара-кызыл тәре һәм йолдыз булган байрак кулланылган дип уйланыла&lt;ref name=&quot;mach&quot; /&gt;. [[1367 ел]]гы бертуган Пиццигани картасында Тифлис Иерусалим тәресе белән билгеләнгән (зур тәре дүрт кечкенә тәре белән әйләндереп алынган)&lt;ref name=&quot;brit&quot; /&gt;.

=== Гөрҗистан Демократик Республикасы байрагы ===
[[1918 ел]]ның [[26 май|26 маенда]] Гөрҗистанның бәйсезлеге игълан ителә. Дәүләт байрагы буларак кара-кызыл (акык төсендәге) тукыма кабул ителә, аның сул өске почмагында кара һәм ак сызыклар урнашкан була. Бу байракның авторы — скульптор Яков Николадзе. Кара-кызыл төс илнең үткәнен һәм шатлыгын, кара төс — патшалык чорының авыр елларын&lt;ref name=&quot;news&quot; /&gt;, ә ак төс — өмет һәм тынычлыкны гәүдәләндергән.

=== Гөрҗистан ССР байраклары ===
[[1921 ел]]да Гөрҗистанга совет гаскәрләре керә, һәм [[1922 ел]]да яңа байрак булдырыла — сул өске почмагында алтын төстәге «ССРГ» дигән язуы булган кызыл тукыма&lt;ref name=&quot;assat&quot; /&gt;. [[1951 ел]]ның 11 апрелендә Гөрҗистан ССРның соңгы байрагы кабул ителә: кызыл тукыманың өске өлешендә зәңгәр полоса, ә сул өске почмагында зәңгәр кояш, кызыл урак, чүкеч һәм йолдыз урнашкан була. Гөрҗистан ССР байрагы союздаш республикалар арасында урак һәм чүкече кызыл төстә булган бердәнбер байрак була&lt;ref name=&quot;assat&quot; /&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
File:Flag of the Georgian Soviet Socialist Republic (1921–1922).svg | 1921–1922 еллар байрагы
File:Flag of the Georgian Soviet Socialist Republic (1922–1937).svg | 1922–1937 еллар байрагы
File:Flag of the Georgian Soviet Socialist Republic (1937–1951).svg | 1937–1951 еллар байрагы
File:Flag of the Georgian Soviet Socialist Republic.svg | 1951–1990 еллар байрагы
&lt;/gallery&gt;

=== 1990—2004 еллар һәм хәзерге байрак ===
[[1990 ел]]ның 14 ноябрендә Гөрҗистан ССР Югары Советы карары белән 1918—1921 еллардагы кара-кызыл байрак яңадан дәүләт символы итеп кайтарыла.

[[2004 ел]]ның 14 гыйнварында Гөрҗистан парламенты хәзерге биш тәреле байракны рәсми рәвештә раслый. Башта бу тарихи символ Михаил Саакашвилиның «Бердәм милли хәрәкәт» сәяси партиясе тарафыннан кулланылая, ә Розалар революциясеннән соң ул рәсми дәүләт байрагы итеп кабул ителә&lt;ref name=&quot;matsne&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;.

[[Файл:Flag of Georgia (1990–2004).svg|thumb|left|180px|1990-2004 еллар байрагы]]

&lt;div style=&quot;clear: left;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=
&lt;ref name=&quot;dowling&quot;&gt;Theodore E. Dowling. Sketches of Georgian Church History, New York, p. 54.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;lang&quot;&gt;D.M.Lang — Georgia in the Reign of Giorgi the Brilliant (1314—1346). Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 17, No. 1 (1955), p.84.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;mach&quot;&gt;G. Macharashwili დროშา გоргаслиани, თბ. 2011.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;brit&quot;&gt;Georgia // Encyclopædia Britannica.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;news&quot;&gt;Новости-Грузия: В Грузии отмечают День государственного флага.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;assat&quot;&gt;Natar Assatiani et Alexandre Bendianachvili, Histoire de la Georgie, p. 235.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;matsne&quot;&gt;О Государственном флаге Грузии // matsne.gov.ge (14 января 2004).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;Бочоришвили, Кети. Грузия поменяла государственный флаг // BBC Russian (15 января 2004).&lt;/ref&gt;
}}

== Әдәбият ==
* W.Trembicky. Flags of Non-Russian Peoples under Soviet Rule, The Flag Bulletin VIII:3, Lexington, MA, 1969, PP.98-101.
* Герби новопосталих держав / Гречило А. // Пам’ятки України: історія та культура. — 2001. — Ч. 1-2. — С. 162—167.

[[Төркем:Дәүләт байраклары]]
[[Төркем:Грузия]]</text>
      <sha1>sw19s2uu7b30kxvb91j18muuple2z3h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Надя Комэнеч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488875</id>
    <revision>
      <id>5935670</id>
      <parentid>5889745</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:43:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31237" sha1="ogvscky5w9e7hvajro9hcl3hfym7t2s" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{Универсаль калып}}
'''Надя''' ('''Надия Елена''') '''Комэнеч'''&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://old.bigenc.ru/sport/text/2088023 Комэнеч] : [[https://web.archive.org/web/20230104051717/https://bigenc.ru/sport/text/2088023 арх.] 4 января 2023] // Киреев — Конго. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt; : Большая российская энциклопедия, 2009. — С. 718. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 14). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-345-3&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Комэнеч &amp;#x2F;&amp;#x2F; Олимпийская энциклопедия. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;: «Советская энциклопедия», 1980. — С. 162.&lt;/ref&gt;, яки '''Надя Команечи&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ru.euronews.com/2016/08/08/nadia-comaneci-gymnast-of-perfection-defectorand-mother-on-the-global-|title=Надя Команечи: я не жалею ни о чем|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180514102359/http://ru.euronews.com/2016/08/08/nadia-comaneci-gymnast-of-perfection-defectorand-mother-on-the-global-|archivedate=2018-05-14|date=8.08.2016|publisher=Euronews|url-status=live}}{{cite web|url=http://www.dw.com/ru/надя-команечи-маленькая-коммунистка-которая-никогда-не-улыбалась/a-18072828|title=Надя Команечи: маленькая коммунистка, которая никогда не улыбалась|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180402213928/http://www.dw.com/ru/%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D1%8F-%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%87%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%8C%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BA%D0%B0-%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%8F-%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%B4%D0%B0-%D0%BD%D0%B5-%D1%83%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8C/a-18072828|archivedate=2018-04-02|date=19.11.2014|publisher=DW|url-status=live}}&lt;/ref&gt;'''&lt;ref name=&quot;Собеседник2017&quot;&gt;{{книга|заглавие=Собеседник 42-11-2012|ссылка=https://books.google.com/books?id=Q2W9CQAAQBAJ&amp;pg=PA31|издательство=ЛитРес|isbn=978-5-457-80528-6|страницы=31—|язык=ru|автор=Редакция газеты Собеседник|день=23|месяц=7|год=2017}}&lt;/ref&gt; ({{lang-ro|Nadia Elena Comăneci}}; [[1961 ел|1961 елның]] [[12 ноябрь|12 ноябре]], [[Онешт]], [[Румыния]]) — [[Румыния]] гимнасткасы, биш тапкыр олимпия чемпионы, ике тапкыр дөнья чемпионы, тугыз тапкыр Европа чемпионы. 

Халыкара ярышларда (Монреальда узган [[Җәйге Олимпия уеннары 1976|Җәйге Олимпия уеннары, 1976]]) жюри тарафыннан 10 балллы билге алган гимнастикада беренче кеше. Элисабета Липэ һәм Джорджета Дамьян белән беррәттән, Олимпиадалар тарихында иң титуллы Румыния спортчысы. Румыния Милли олимпия комитетының һәм Румыния гимнастика федерациясенең мактаулы президенты.

== Тормыш юлы ==
Надя (Надия) Елена Комэнеч 1961 елның 12 ноябрендә [[Онешт]] шәһәрендә (Бакэу округы, [[Румыния]])&lt;ref name=&quot;smiled&quot;&gt;{{cite web|url=https://serpentstail.com/the-little-communist-who-never-smiled.html|title=The Little Communist Who Never Smiled|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180822015041/https://serpentstail.com/the-little-communist-who-never-smiled.html|archivedate=2018-08-22|last=Lafon|first=Lola|publisher=Serpent's Tail/Profile Books|lang=en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;remind&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nydailynews.com/sports/more-sports/nadia-comaneci-remind-romania-article-1.2740934|title=Gymnastics legend Nadia Comaneci wants to remind everyone she's from Romania|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160915222229/http://www.nydailynews.com/sports/more-sports/nadia-comaneci-remind-romania-article-1.2740934|archivedate=2016-09-15|date=6.08.2016|publisher=New York Daily News|lang=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Георге (1936—2012) һәм Штефания Комэнеч гаиләсендә туа; аның кече энесе Адриан бар&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gymn-forum.net/Articles/Misc-Comaneci_YA.html|title=Olympic Champion Nadia Comaneci|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090818164628/http://www.gymn-forum.net/Articles/Misc-Comaneci_YA.html|archivedate=2009-08-18|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Әти-әнисе 1970 елларда аерылыша, шуннан соң аның әтисе Бухарестка күченә&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.evz.ro/tatal-nadiei-comaneci-a-murit-961238.html|title=Nadia Comăneci despre moartea tatălui său: „Este un moment deosebit de greu”|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410125823/https://evz.ro/tatal-nadiei-comaneci-a-murit-961238.html|archivedate=2019-04-10|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. 2011 ел интервьюсында Надяның әнисе Штефания кызын гимнастика дәресләренә ул шулкадәр энергия һәм активлык белән тулы, шуңа күрә аның белән идарә итү авыр булганга яздырган, дип әйткән&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.libertatea.ro/sport/alte-sporturi/stefania-comaneci-mama-nadiei-sunt-mandra-de-ea-665179|title=Ştefania Comăneci, mama Nadiei: &quot;Sunt mândră de ea!&quot;|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181215174009/https://www.libertatea.ro/sport/alte-sporturi/stefania-comaneci-mama-nadiei-sunt-mandra-de-ea-665179|archivedate=2018-12-15|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.
[[Файл:Nadia_Comăneci_at_the_2012_BRD_Năstase_Țiriac_Trophy.jpg|сулда|мини|Надя Комэнеч, 2012 ел|354x354пкс]]
Комэнеч балалар бакчасында тренерлары Дункан һәм Мунтяну белән ''Flacăra'' («Ялкын») исемле җирле команда белән гимнастика белән шөгыльләнә башлый&lt;ref name=&quot;Fischer&quot;&gt;[http://www.gymn.ca/gymnasticgreats/wag/comaneci.htm Whatever Happened to Nadia Comăneci?] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528004353/http://www.gymn.ca/gymnasticgreats/wag/comaneci.htm|date=2010-05-28}} Barbara Fisher and Jennifer Isbister, 2003, Gymnastics Greats.com&lt;/ref&gt;. Алты яшьтән аның тренерлары ирле-хатынлы Бела һәм Марта Каройи була&lt;ref name=&quot;si&quot;&gt;Deford, Frank. [https://www.si.com/vault/1976/08/02/615419/nadia-comaneci-1976-olympics-perfect-scores «Nadia Awed Ya»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190410125813/https://www.si.com/vault/1976/08/02/615419/nadia-comaneci-1976-olympics-perfect-scores |date=2019-04-10 }}. ''Sports Illustrated. '' August 2, 1976.&lt;/ref&gt;. Каройи мәктәбенең башка күп кенә укучыларыннан аермалы буларак, Комэнеч күнегүләргә өйдән йөри алган, чөнки ул якында гына яшәгән&lt;ref&gt;Comăneci, p. 19.&lt;/ref&gt;.

1970 елда ул туган шәһәре командалары өчен чыгыш ясый башлый һәм Румыния чемпионатында җиңгән иң яшь гимнастка була.

1976 елда Америка Кубогы вакытында 14 яшьлек Комэнеч беренче тапкыр Америка гимнасты Барт Коннер белән очраша, аңа ул вакытта 18 яшь тулган була&lt;ref&gt;Comăneci, p. 53.&lt;/ref&gt;. Алар икесе дә көмеш кубок оталар һәм бергә фотога төшәләр. Берничә айдан алар Комэнеч өстенлек иткән [[Җәйге Олимпия уеннары 1976|1976 елгы Җәйге Олимпия уеннарында]] катнашалар&lt;ref name=&quot;first&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.wherearetheynow.buzz/adorable-way-olympic-couple-first-met|title=The Adorable Way This Olympic Couple First Met|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160820123323/http://www.wherearetheynow.buzz/adorable-way-olympic-couple-first-met|archivedate=2016-08-20|last=|first=|date=2016|publisher=Oprah: Where Are They Now?|lang=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.
[[Файл:ROM_1976_MiNr3378_mt_B002.jpg|сулда|мини|Надя Комэнеч Монреальдә чыгыш ясый. Румыния маркасы, 1976 ел|355x355пкс]]
1976 елда Монреальдагы Олимпия уеннарыннан соң Комэнеч BBC компаниясе тарафыннан 1976 елда «Елның чит ил спортчысы»&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.metro.co.uk/sport/olympics/article.html?in_article_id=244046|title=Top Five: Teenage Sensations|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120920003808/http://www.metro.co.uk/sport/extra/244046-top-five-teenage-sensations|archivedate=2012-09-20|last=Dodd|first=Marc|date=1.08.2008|work=Metro|lang=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; һәм Associated Press компаниясе тарафыннан «Ел спортчысы» (1976 ел) итеп билгеләнә&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://encarta.msn.com/media_701500051_761551983_-1_1/Associated_Press_Athletes_of_the_Year.html|title=Associated Press Athletes of the Year|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090407220626/http://encarta.msn.com/media_701500051_761551983_-1_1/Associated_Press_Athletes_of_the_Year.html|archivedate=2009-04-07|publisher=MSN.com|lang=en}}&lt;/ref&gt;. Румыниягә кайткач, Комэнеч Урак һәм Чүкеч Алтын медале белән бүләкләнә&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lege5.ro/Gratuit/he2timjx/decretul-nr-250-1976-privind-conferirea-de-distinctii-ale-republicii-socialiste-romania-unor-sportivi-antrenori-si-activisti-din-domeniul-educatiei-fizice-si-sportului|title=Decretul nr. 250/1976 privind conferirea de distinctii ale Republicii Socialiste Romania unor sportivi, antrenori si activisti din domeniul educatiei fizice si sportului|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190411103930/https://lege5.ro/Gratuit/he2timjx/decretul-nr-250-1976-privind-conferirea-de-distinctii-ale-republicii-socialiste-romania-unor-sportivi-antrenori-si-activisti-din-domeniul-educatiei-fizice-si-sportului|archivedate=2019-04-11|lang=ro|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;, һәм Социалистик Хезмәт Герое исемен ала. Ул Николай Чаушеску администрациясе каршында шундый танылу алган иң яшь румын кызы була&lt;ref name=&quot;Fischer&quot;/&gt;.

Надя гимнастикадан 1981 елда Универсиадада катнашып, 5 алтын медаль отканнан соң китә&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Шул ук елда ул АКШ буенча турга китә, шул вакытта аның тренеры Бела Каройи һәм аның хатыны Марта качып китәләр. Каройи Надяга аларга кушылырга тәкъдим итә, ләкин ул баш тарта. Румыния Хөкүмәте иртәме-соңмы Комэнеч та качар дип курыккан, һәм Надя илдән китү мөмкинлегеннән мәхрүм калган.

Бердәнбер искәрмә 1984 елда АКШта узган [[Җәйге Олимпия уеннары 1984|Олимпия уеннарына]] бару була: Надя анда күзәтүче сыйфатында бара. Комэнеч артыннан һәрвакыт игътибар белән күзәткәннәр, үзенең элеккеге тренеры Бела Каройи белән элемтәгә керү аңа тыелган була.

Бухаресттагы Физкультура институтына укырга керә&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Спорт белеме ала, бу аңа спорт гимнастикасы буенча тренер квалификациясен бирә&lt;ref&gt;Comăneci, pp. 94 and 121.&lt;/ref&gt;.

1989 елның ноябрендә, Румыниядәге инкыйлабка аз гына кала, башка яшь кешеләр төркеме белән бергә Надя Румыниядән АКШка Маҗарстан һәм Австрия аша кача, аннары Канадага күчеп китә. Башта Надя Монреальда эшли, аннары булачак ире тәкъдиме белән Оклахомага күченә. Соңрак, [[Николае Чаушеску|Чаушеску]] режимы җимерелгәннән соң беренче тапкыр, ул Румыниядә була һәм анда 1996 елда гимнастика буенча ике тапкыр олимпия чемпионы, америкалы Барт Коннер белән никахлаша. Надя 2001 елда Америка гражданлыгын ала һәм Румыния гражданлыгын саклап кала.

2003 елда автобиографиясен бастыра. 2006 елда Комэнеч белән Коннерның улы Дилан Павел Коннер туа&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Nadia Comaneci, Bart Conner Have a Boy|url=http://people.com/celebrity/nadia-comaneci-bart-conner-have-a-boy/|work=PEOPLE.com|date=6.06.2006|lang=en|archive-date=2017-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170802124043/http://people.com/celebrity/nadia-comaneci-bart-conner-have-a-boy/}}&lt;/ref&gt;.

Надя ире белән бергә Нормандагы «Bart Conner Gymnastics Academy» гимнастика академиясе һәм берничә спорт кибете белән идарә итә, хәйриячелек белән актив шөгыльләнә. Спорт гимнастикасы турында журнал чыгара, Ораторлык сәнгате җәмгыятен җитәкли&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Надя Комэнеч — 1984 елда (бүләкнең иң яшь кавалеры булган) һәм 2004 елда ике тапкыр ХОК Олимпия орденына лаек булган ике кешенең берсе.

2024 елның 1 августында Париждагы Олимпиадада хатын-кызлар арасында шәхси беренчелектә гимнастика буенча финал ярышларын ача.

== Спорт карьерасы ==
1975 елда 13 яшендә Комэнеч Шиенада (Норвегия) Европа чемпионатында чыгыш ясый һәм беренче тапкыр абсолют беренчелекне, борысларда, бүрәнәдә һәм терәкле сикерүдә күнегүләрне ота. Бу турнирда ул белгечләрне программаның иң катлаулы элементлары белән гаҗәпләндерә&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
[[Файл:Nadia_Comaneci_1977.jpg|сулда|мини|Надя Комэнеч, 1977 ел|354x354пкс]]
Монреальда узган [[Җәйге Олимпия уеннары 1976|1976 елгы Олимпия уеннарында]] Комэнеч абсолют беренчелектә, бүрәнәдә һәм борысларда күнегүләрдә җиңүче була. Төрле биеклектәге борысларда бик яхшы чыгыш ясап, ул халыкара ярышларда «10,0» югары балл алган беренче гимнастка була&lt;ref&gt;[http://hghltd.yandex.net/yandbtm?fmode=inject&amp;url=http://www.bbc.co.uk/hi/russian/in_depth/2008/olympics2008/newsid_7523000/7523432.stm&amp;tld=ru&amp;text=надя%20команечи%20первой%20заработал%2010%20баллов&amp;l10n=ru&amp;mime=html&amp;sign=29c62358558de6abfa1c049e88a39a47&amp;keyno=0 Маленькие цели и большие победы Нади Команечи]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''BBC'', 24 июля 2008 (ссылка на интернет-архив).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ru.euronews.com/2016/08/08/nadia-comaneci-gymnast-of-perfection-defectorand-mother-on-the-global-|title=Надя Команечи: я не жалею ни о чем|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180514102359/http://ru.euronews.com/2016/08/08/nadia-comaneci-gymnast-of-perfection-defectorand-mother-on-the-global-|archivedate=2018-05-14|date=8.08.2016|publisher=Euronews|url-status=live}}{{cite web|url=http://www.dw.com/ru/надя-команечи-маленькая-коммунистка-которая-никогда-не-улыбалась/a-18072828|title=Надя Команечи: маленькая коммунистка, которая никогда не улыбалась|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180402213928/http://www.dw.com/ru/%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D1%8F-%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%87%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%8C%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BA%D0%B0-%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%8F-%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%B4%D0%B0-%D0%BD%D0%B5-%D1%83%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8C/a-18072828|archivedate=2018-04-02|date=19.11.2014|publisher=DW|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Ул вакытта гимнастикада идеаль унлыкны алу мөмкин түгел дип саналган, шуңа күрә Omega фирмасының җитештерү таблосы бу нәтиҗәне күрсәтә алмаган һәм җыелган 10 балл «1,00» кебек күренгән&lt;ref name=&quot;guardian20111214&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/london-2012-olympics-blog/2011/dec/14/50-olympic-moments-nadia-comaneci|title=50 stunning Olympic moments No5: Nadia Comaneci scores a perfect 10|date=14.12.2011|archive-date=2014-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301044410/http://www.theguardian.com/sport/london-2012-olympics-blog/2011/dec/14/50-olympic-moments-nadia-comaneci|publisher=The Guardian}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Still A Perfect 10&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.olympic.org/upload/news/olympic_review/review_2005628172259_UK.pdf|title=Still A Perfect 10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080627102550/http://www.olympic.org/upload/news/olympic_review/review_2005628172259_UK.pdf|archivedate=2008-06-27|last=Ziert|first=Paul|date=2005|publisher=Olympic Review|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cousineau&quot;&gt;{{книга|год=2003|заглавие=The Olympic Odyssey: Rekindling the True Spirit of the Great Games|ссылка=https://archive.org/details/olympicodysseyre0000cous|страницы=[https://archive.org/details/olympicodysseyre0000cous/page/160 160]—161|издательство=Quest Books|isbn=0835608336|язык=en|автор=Cousineau, Phil}}&lt;/ref&gt;. Башта тамашачылар да, спортчылар да ни булганын аңламаганнар, һәм залда зарлану тавышы ишетелгән. Надя үзе чыгышлардан соң беркайчан да таблога карамаган — «ун» алганын, аңа, мөгаен, команда буенча партнёлары әйтткәннәр. Спортчы бары тик хөкемдарларның аңа «берлек» куя алмавына гына ышган. Монреаль уеннарының калган өлешендә Комэнеч тагын алты «унлык» алган. Аның артыннан шулай ук тарихта беренче тапкыр ике «дистә»не совет гимнасткасы [[Нелли Ким]] ала (ирекле күнегүләр һәм терәк сикерү өчен). Команда беренчелегендә Комэнеч көмеш медаль, ирекле күнегүләр өчен бронза медаль белән бүләкләнә&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Надя үзенең 10 балл җыйган беренче гимнастка икәнен өенә, Румыниягә кайткач кына белә. Көнбатышта бу казанышы өчен ул ''Ten Girl'' («Унлык кызы») кушаматы белән йөртелә.

1976 елда Манхэттендагы «Мэдисон-сквер-гарден»да узган Америка Кубогының абсолют беренчелегендә җиңүче була. Ул күпбәйгедә ирекле күнегүләр өчен сирәк куела торган 10 балл ала&lt;ref&gt;[http://www.gymn-forum.net/Articles/NYT-1976_AmCup2.html «Gymnast Posts Perfect Mark»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081122002956/http://www.gymn-forum.net/Articles/NYT-1976_AmCup2.html |date=2008-11-22 }} Robin Herman, ''New York Times,'' March 28, 1976.&lt;/ref&gt;.

Комэнеч күпбәйге ярышларында Олимпия титулын откан беренче Румыния гимнасткасы була. Ул шулай ук спорт гимнастикасы буенча тарихта иң яшь Олимпия чемпионы булып тора, чөнки Олимпия комитеты үзенең яшь таләпләрен яңадан карый. Хәзер гимнастларга, Уеннар вакытында ярышларда катнашырга рөхсәт ителсен өчен, Олимпия уеннарын уздыру елында 16 яшь тулырга тиеш. Комэнеч 1976 елда ярышканда гимнастларга ярышларның беренче көненә 14 яшь булырга тиеш булган&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.la84foundation.org/OlympicInformationCenter/OlympicReview/1980/ore155/ORE155p.pdf|title=Within the International Federations|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100808171711/http://www.la84foundation.org/OlympicInformationCenter/OlympicReview/1980/ore155/ORE155p.pdf|archivedate=2010-08-08|date=1980|publisher=Olympic Review|lang=en}}&lt;/ref&gt;. Шуның аркасында хәзерге вакытта бу рекордны җиңеп булмый.

Комэнеч 1977 елда күпбәйге дисциплинасы буенча Европа чемпионы титулын уңышлы яклый, ләкин ярышларда җиңү турында сораулар тугач, Чаушеску румын гимнастларына өйләренә кайтырга боера. Команда боерыкны каршылыклар фонында үти һәм финал вакытында ярышлардан чыга&lt;ref&gt;Comăneci, pp. 61-62.&lt;/ref&gt;.

1977 елгы Европа чемпионатыннан соң Румыния гимнастика федерациясе Каройи тренерларын эштән чыгара, ә 23 августта Комэнечны спорт комплексында күнегүләр өчен Бухарестка җибәрә. Үзгәрешләр Комэнеч карьерасына тискәре йогынты ясый. Аның осталыгы начарлана, һәм ул шулкадәр бәхетсез булган, хәтта яшәү теләген дә югалткан&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://articles.latimes.com/1990-02-19/sports/sp-869_1_nadia-comaneci|title=Comaneci Confirms Suicide Attempt, Magazine Says|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190321084629/https://articles.latimes.com/1990-02-19/sports/sp-869_1_nadia-comaneci|archivedate=2019-03-21|publisher=Los Angeles Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Comăneci, pp. 64-68.&lt;/ref&gt;. 16 яшендә Комэнеч 1978 елда Страсбургта узган дөнья чемпионатында катнаша, 1976 елгы Олимпия уеннарына караганда «17 см га биегрәк һәм тугыз ярым авыррак» була. Төрле биеклектәге борыслардан егылгач ул, совет спортчылары Елена Мухина, [[Нелли Ким]] һәм Наталья Шапошниковадан соң, дүртенче урынны ала. Комэнеч бүрәнәдә дөнья чемпионы титулын һәм терәкле сикерүдә көмеш ота&lt;ref name=&quot;guardian20111214&quot; /&gt;.[[Файл:Nadia_Comăneci_2021_stampsheet_of_Romania.jpg|мини|261x261px|Румыниянең 2021 елгы Надя Комэнеч туган көненә аның портретлары һәм купондагы автографы төшерелгән кече бит|сулда]]1978 елгы дөнья чемпионатыннан соң Комэнечка Каройига кайтырга рөхсәт ителә&lt;ref&gt;Comăneci, pp. 68-72.&lt;/ref&gt;. 1979 елда Комэнеч үзенең өченче Европа чемпионатында җиңеп, бу нәтиҗәгә ирешкән беренче гимнаст (ирләр һәм хатын-кызлар арасында) була. Форт-Уэрттагы дөнья чемпионатында шул ук елның декабрендә Комэнеч турнир таблицасын мәҗбүри ярышлардан соң җитәкли, ләкин беләзеге металл каптырма белән киселгәч барлыкка килгән канның агулануы аркасында команда ярышларының өстәмә өлеше алдыннан хастаханәгә озатыла. Табибларның күрсәтмәләренә карамастан, ул хастаханәдән чыгып китә һәм бүрәнәдә ярыша, анда ул 9,95 җыя. Аның чыгышы Румыния җыелмасына беренче команда алтын медален яуларга ярдәм итә. Үзенең чыгышыннан соң Комэнеч берничә көн Барлык Изгеләр госпиталендә (''All Saints Hospital'') сәламәтләнеп уздыра, һәм абсцесс үсеш алган зарарланган кулында зур булмаган хирургия процедурасын кичерә&lt;ref&gt;[http://www.gymn-forum.net/Articles/Misc-Comaneci-1979.html «Nadia.»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011111537/http://www.gymn-forum.net/Articles/Misc-Comaneci-1979.html |date=2011-10-11 }} ''The Epistle,'' (All Saints Episcopal Hospital), January 1980&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gymn-forum.net/Articles/Misc-Comaneci-1979.html «Nadia.»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011111537/http://www.gymn-forum.net/Articles/Misc-Comaneci-1979.html |date=2011-10-11 }} ''The Epistle,'' (All Saints Episcopal Hospital), January 1980&lt;/ref&gt;.

1978 елда бүрәнәдә чыгыш ясаган өчен һәм 1979 елда команда беренчелегендә дөнья чемпионы була&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 1975 елдан 1979 елга кадәр тугыз тапкыр Европа чемпионы була. 1975, 1977 һәм 1979 елларда өч тапкыр абсолют Европа чемпионы.

Мәскәүдә узган [[Җәйге Олимпия уеннары 1980|1980 елгы Олимпия уеннарында]] ирекле күнегүләр һәм бүрәнәдә күнегүләр өчен 2 алтын медаль яулый. Команда беренчелегендә һәм күпбәйгедә көмеш медаль ала&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Кинода ==

* «Гимнасткалар» (2012) телесериалының 3 нче сезонында камеода төшә.

== Танылу ==
1976 елның 31 октябрендә Монголия почтасы почта маркалары сериясен чыгара (№ 1018—1024 + почта блогы № С1025). 20 мунгу номиналы белән № 1019 маркада Надя Комэнеч сурәтләнгән.

1994 елның 23 ноябрендә Бухарестның мактаулы гражданины исеменә лаек була&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pmb.ro/orasul/utile/5|title=Distincții acordate în perioada 1991-2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210802223528/https://www.pmb.ro/orasul/utile/5|archivedate=2021-08-02|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

2000 елда Румыния Йолдызы орденының командор тәресе белән бүләкләнә. 2004 елда I дәрәҗә «Спорт казанышлары өчен» орденына лаек була. 2021 елда Румыния Йолдызы орденының бөек офицеры була&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://canord.presidency.ro/ro/decorari/cautare|title=Comăneci Nadia. Persoane Decorate|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230222195940/https://canord.presidency.ro/ro/decorari/cautare|archivedate=2023-02-22|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

2006 елда Румыниядә «100 иң бөек румын» сораштыруы үткәрелә, һәм Комэнеч анда 10 нчы урынны ала — яшәүче кешеләр арасында иң югары, хатын-кызлар арасында иң югары һәм спортчылар арасында иң югары.

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

== Әдәбият ==

* [https://old.bigenc.ru/sport/text/2088023 Комэнеч] : [[https://web.archive.org/web/20230104051717/https://bigenc.ru/sport/text/2088023 арх.] 4 января 2023] // Киреев — Конго. — М. : Большая российская энциклопедия, 2009. — С. 718. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 14). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-345-3&lt;/nowiki&gt;.
* Comăneci, Nadia. [[iarchive:letterstoyounggy00coma|Letters to a Young Gymnast]] – The Art of Mentoring {{Ref-en}}. — Basic Books, 2004. — &lt;nowiki&gt;ISBN 0-465-01276-0&lt;/nowiki&gt;.

[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1961 елда туганнар]]
[[Төркем:12 ноябрь көнне туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча спортчылар]]
[[Төркем:Олимпия чемпионнары]]
[[Төркем:Румыния спортчылары]]</text>
      <sha1>ogvscky5w9e7hvajro9hcl3hfym7t2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эндоскопия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488877</id>
    <revision>
      <id>5935708</id>
      <parentid>5888045</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15579" sha1="ar0tuyr5megzyx40s7b2zm3aqkv25mv" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}

'''Эндоскопия''' — кеше тәненең куышлыкларын эндоскоп ярдәмендә тикшерү ысулы. Эндоскопия вакытында эндоскоплар куышлыкларга табигый юллар аша кертелә, мәсәлән, ашказанына — [[Авыз куышлыгы|авыз]] һәм ашказан юлы аша, [[Бронхлар|бронхларга]] — тамак аша, [[Сидек куыгы|сидек куыгына]] — [[Сидек чыгару юлы|сидек]] юлы каналы аша, шулай ук пункцияләр яки хирургик ысуллар (лапароскопия һәм башкалар) белән.

== Эндоскопия тарихы ==
Эндоскопия үзенең үсешендә берничә этап узды, алар оптик коралларның камилләшүе һәм яңа диагностик һәм дәвалау ысулларының барлыкка килүе белән характерлана.
[[Файл:Flexibles_Endoskop.jpg|сулда|мини|Сыгылмалы эндоскоп]]
Күптән түгелгә кадәр эчке органнарны операциясез тикшерү мөмкин түгел иде. Табиблар эчке тикшерүнең инвазив булмаган ысулларын гына куллана алдылар, мәсәлән, сыпырыу, сугу һәм тыңлау (колак салу).

Эндоскопияне куллануның беренче омтылышлары XVIII гасыр ахырында ук ясалган, ләкин алар куркыныч һәм чынбарлыкка туры килмәгән. Хәзер эндоскопны уйлап табучы дип саналган Филипп Боззини&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Bozzini|first=Philipp|year=1806|url=https://books.google.ru/books?id=dn8tAAAAcAAJ&amp;pg=PA107|title=Lichtleiter, eine Erfindung zur Anschauung innerer Teile und Krankheiten, nebst der Abbildung|language=de|journal=Journal der Practischen Arzneykunde und Wundarzneykunst|volume=24|pages=107–24|accessdate=2022-01-07}}&lt;/ref&gt; 1806 елда гына [[Кешенең туры эчәге|туры эчәкне]] һәм [[аналык]] куышлыгын тикшерү өчен аппарат ясаган. Аппарат линзалар һәм көзгеләр системасы булган каты трубкадан торган, ә яктылык чыганагы шәм булган. Бу җайланма беркайчан да кешеләр өстендә тикшеренүләр өчен кулланылмаган, чөнки аны уйлап табучы Вена медицина факультеты тарафыннан «кызыксынучанлык» өчен җәзаланган {{Sfn|с=8|Хрячков и др.|2012}}.

Соңрак эндоскоплардагы шәм спирт лампасы белән алыштырыла. Бу уйлап табу француз хирургы Антонин Жан Дезормо белән бәйле, ул 1853 елдан шундый лампаны көзгеләр һәм линзалар белән бергә куллана башлай; бу система, нигездә, сидек-җенес юлларын өйрәнү өчен кулланыла{{Sfn|с=9|Хрячков и др.|2012}} . Ул үзенең уйлап табуын «эндоскоп» дип атай&lt;ref&gt;{{Китап|автор=Арнольд Ван Де Лаар|isbn=978-5-04-143758-9}}&lt;/ref&gt;. Берникадәр вакыт [[Пешү|пешүләр]] тикшерүнең төп катлауланулары булып кала, табиблар аннан өлешчә генә кечкенә электр лампаларын уйлап табу белән котылалар, алар куышлыкка кертелгән аппаратның очына беркетелгән була. 1868 елда немец терапевты Адольф Куссмаул гастроскопия өчен сыгылмалы обтураторлы трубка кулланырга тәкъдим итә, һәм 1881 елда тагын бер мөһим яхшырту ясала — дисталь өчтән бер өлешендә 30° почмакта бөгелгән аппарат кулланып система эшләнә. Бу инновацияне поляк хирургы Иоганн Микулич-Радецкий кертә һәм соңрак эндоскопия өлкәсендә иң мөһим теоретик эшләрнең берсе дип саналә. Ләкин, ул вакыттагы технологиянең камил булмавы аркасында, бу идеяне гамәлгә ашыра алмай{{Sfn|с=9|Хрячков и др.|2012}}.
[[Файл:Endoscope_de_Desormeaux.jpg|мини|Дезормо эндоскопы]]
Тышкы мохит белән табигый бәйләнеше булмаган ябык куышлыкларда җайланма ясалган тишек аша (корсак яки күкрәк читлегендәге тишек) кертелә&lt;ref&gt;{{ВТ-ЭСБЕ|Эндоскопия|[[Островский, Владимир Маркович|Островский В. М.]]}}&lt;/ref&gt;. Ләкин, оптик җепсел системалар барлыкка килгәнче, эндоскопик диагностика киң кулланылышка кертелмәгән була.

Эндоскопия мөмкинлекләре [[XX гасыр]]ның икенче яртысында пыяла җепселле -оптик яктылык үткәргечләре һәм алар нигезендә җепселле-оптик җайланмалар барлыкка килү белән сизелерлек киңәйә. Барлык органнарны диярлек тикшерү өчен кулланырга мөмкин була, тикшерелә торган органнарны яктырту арта, [[Фотография|фотога төшерү]] һәм кино төшерү мөмкинлекләре (эндофотография һәм эндокинематография) мөмкин була, шулай ук кара-ак яки төсле видеоязмалар (стандарт фото һәм пленка камераларының модификацияләрен кулланып) мөмкин була.

Эндоскопик тикшерү нәтиҗәләрен документлаштыру теләсә нинди органда барган патологик процессларның динамикасын объектив рәвештә өйрәнергә ярдәм итә.

== Медицинада эндоскопия ысулларын куллану ==
Эндоскопик тикшерү ысуллары хәзерге вакытта төрле авыруларны диагностикалау һәм дәвалау өчен кулланыла. Заманча эндоскопия күп авыруларның, бигрәк тә төрле органнарның ([[Кеше ашказаны|ашказан]], [[сидек куыгы]], [[үпкә]]) [[Онкология|онкологик авыруларын]] (рак) башлангыч стадияләрендә ачыклауда аерым роль уйный.

Күпчелек очракта эндоскопия максатчан (визуаль контроль астында) [[биопсия]], терапевтик чаралар (дарулар куллану) һәм зондлау белән берләштерелә.
[[Файл:Эндоскопическая_стойка.jpg|мини|356x356пкс|«Сәламәтлек саклау 2015» халыкара күргәзмәсендә «ElePS» төп лапароскопик комплексы]]

== Эндоскопия төрләре ==

* Ангиоскопия — кан тамырлары
* Амниоскопия — йөклелекнең соңгы триместрында амниотик сыекчаны һәм яралгы мембраналарын тикшерү
* Буыннарның артроскопиясе
* Бронхоскопия — бронхларны тикшерү.
* Вентрикулоскопия — баш миенең карынчыклары
* Эзофагогастродуоденоскопия — '''Аш юлы'''н, ашказан куышлыгын һәм '''ун ике бармак эчәклекне''' тикшерү.
* Гистероскопия — аналык куышлыгын тикшерү.
* Кардиоскопия — [[йөрәк]] куышлыклары (камералары)
* Колоноскопия — юан эчәкнең лайлалы тышчасын тикшерү
* Кольпоскопия — вагиналь тишекне һәм вагиналь стеналарны тикшерү
* Лапароскопия — корсак куышлыгы
* Ларингоскопия — бугаз
* Назофарингоскопия — борын куышлыгын һәм тамак куышлыгын тикшерү.
* Отоскопия — тышкы ишетү юлын һәм колак пәрдәсен тикшерү
* Ректосигмоидоскопия — каты ректоскоп ярдәмендә туры эчәкне (проктолог кабул иткәндә) һәм дисталь сигмасыман юан эчәкне эндоскопист кабул иткәндә сыгылмалы эндоскоп ярдәмендә тикшерү.
* Торакоскопия — күкрәк куышлыгы
* [[:ru:Уретероскопия|Уретроскопия]] — сидек куышлыгы
* Фистулоскопия — эчке һәм тышкы фистулаларны өйрәнү ысулы.
* Үт юлларының [[:ru:Холангиоскопия|холангиоскопиясе]]
* Сидек куыгы цистоскопиясе

== Эндоскопик хирургия ==
[[Файл:Эндоскоп_(ФЦН_Тюмень).JPG|мини|Федераль нейрохирургия үзәгендә (Тюмень) эндоскопик операция бүлмәсе. ''2013'']]
Эндоскопик җиһазлардагы алгарыш һәм микроскопик кораллар булдыру яңа төр хирургик техниканың — эндоскопик хирургиянең барлыкка килүенә китерде. Бу төр хирургия вакытында махсуслаштырылган манипуляторлар эндоскоп һәм сыгылмалы җепселле җайланмалар аша куыш органнарга яки корсак куышлыгына кертелә, аларны хирург контрольдә тота, ул аларның эшен мониторда күзәтә.

Хәзер эндоскопик хирургия безгә [[үт куыгы]] авыруы, [[аппендицит]], лимфа төеннәрен алу, шешне алу, кан тамырлары склерозы, [[Йөрәкнең ишемияле чире|йөрәкнең ишемик авыруы]] өчен шунтлау операциясе һәм грыжа дискын алу өчен корсак куышлыгына киң колачлы операцияләрдән качарга мөмкинлек бирә. Хәзер ул иң йомшак, минималь инвазив һәм кансыз операция, операциядән соңгы өзлегүләр минималь күрсәткечкә ия.

Бәлки, якын киләчәктә эндоскопик хирургия төп хирургик принципларның берсенә әйләнер.

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Әдәбият ==

* {{книга
|автор = Лукомский Г. И., Березов Ю. Е.
|заглавие = Эндоскопическая техника в хирургии
|место = М.
|год = 1967
}}
* {{книга
|автор = Логинов А. С.
|заглавие = Лапароскопия в клинике внутренних болезней
|место = М.
|год = 1969
}}
* {{ВТ-ЭСБЕ|Эндоскопия|[[Островский, Владимир Маркович|Островский В. М.]]}}
* {{книга
|автор = Соколов Л. К.
|заглавие = Атлас эндоскопии желудка и двенадцатиперстной кишки
|место = М.
|год = 1975
}}
* {{книга
|автор = Долецкий С.Я., Стрекаловский В.П., Климанская Е.В., Сурикова О.А.
|заглавие = Эндоскопия органов пищеварительного тракта у детей
|издательство = «Медицина»
|год = 1984
}}
* {{книга
|автор = Панцырев Ю.М., Галлингер Ю.И.
|заглавие = Оперативная эндоскопия желудочно-кишечного тракта
|издательство = «Медицина»
|год = 1984
}}
* {{книга
|автор = Савельев В.С., Буянов В.М., Лукомский Г.И.
|заглавие = Руководство по клинической эндоскопии
|издательство = «Медицина»
|год = 1985
}}
* {{книга
|автор = Федоров И.В, Сигал Б. И., Одинцов В. В.
|заглавие = Эндоскопическая хирургия
|издательство = «Медицина»
|год = 2001
}}
* {{книга
|автор = Мёрта Дж.
|заглавие = Справочник врача общей практики
|страниц = 1230
|isbn = 978-5-89816-001-2
|ответственный = Пер. с англ. канд. мед. наук Алябьевой Ж.Ю., Анкудиновой О.Н., Горбачевой О.Н. и др.; под ред. Нечушкиной В.М., канд. мед. наук Осипова М.А.
|издательство = Практика
|год = 2003
}}
* {{Книга|автор=[[Пучков, Константин Викторович|Пучков К. В.]]|заглавие=Как стать успешным хирургом и оставаться им всю жизнь: научно-популярное издание|год=2019|место=М.|издательство=КНОРУС|страниц=208}}
* {{Книга|ref=Хрячков и др.|автор=Хрячков В. В.,  Федосов Ю. Н., Давыдов А. И., Шумилов В. Г., Федько Р. В.|заглавие=Эндоскопия. Базовый курс лекций: учебное пособие|год=2012|место=М.|издательство=ГЭОТАР-Медиа|страниц=160|isbn=978-5-9704-2330-1}}

== Сылтамалар ==

{{Навигация|Викисловарь=эндоскопия}}
* «''[[s:МСЭ2/Эндоскопия|Эндоскопия]]''» — статья в [[:ru:Малая советская энциклопедия|Малой советской энциклопедии]]; 2 издание; 1937—1947 гг.


[[Төркем:Эндоскопия]]</text>
      <sha1>ar0tuyr5megzyx40s7b2zm3aqkv25mv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бил пункциясе</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488889</id>
    <revision>
      <id>5935682</id>
      <parentid>5887700</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:58:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10526" sha1="6zv6j0zzh0p9msriul6vh9w73zlbwvx" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:Wikipedian_getting_a_lumbar_puncture_(2006).jpg|мини|Невролог пациентка бил пункциясе ясый. Пациентның аркасында йодопирон эремәсенең (дезинфекцияләүче чара) кызыл-көрән эзләре бар.]]
'''Бил пункциясе''' (билде ую, арка миесе пункциясе, бил пункциясе) — бил кимәлендә арка миенең субарахноидаль киңлегенә энә кертү. Ул арка мие сыекчасының составын диагностикалау өчен, шулай ук терапевтик яки анестетик максатларда башкарыла.

== Диагностик ысул буларак бил пункциясе ==
Беренче бил пункциясен [[1891 ел]]да Генрих Квинке ясаган, һәм бүгенге көндә бу диагностик ысул неврологиядә иң киң кулланыла торган ысулларның берсе. Кайбер очракларда (үзәк нерв системасының йогышлы авырулары, субарахноидаль кан китү), бигрәк тә нейровизуализация (КТ (компьютер томографиясе), МРТ (магнит-резонанс томографиясе) мөмкин булмаганда, диагноз күбесенчә бил пункциясе нәтиҗәләренә нигезләнә&lt;ref&gt;{{статья |заглавие=The role of lumbar puncture in the diagnosis of subarachnoid hemorrhage when computed tomography is unavailable |издание={{Нп3|CJEM}} |том=4 |номер=2 |страницы=102—105 |doi=10.1017/s1481803500006205 |pmid=17612428 |язык=en |тип=journal |автор=[[David Mann]] |месяц=3 |год=2002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid29626023&quot;&gt;{{статья |заглавие=Management of acute meningitis|издание=Clin Med (Lond) |том=18 |номер=2 |страницы=164—169 |pmid=29626023 |doi=10.7861/clinmedicine.18-2-164 |pmc=6303447 |ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/eutils/elink.fcgi?dbfrom=pubmed&amp;tool=sumsearch.org/cite&amp;retmode=ref&amp;cmd=prlinks&amp;id=29626023 |язык= |автор=Griffiths M. J., McGill F., Solomon T. |год=2018}} &lt;/ref&gt;. Пункция ярдәмендә алынган мәгълүмат клиник картинаны тулыландыра һәм полинейропатияләр, склероз һәм нейролейкемия очракларында диагноз куярга ярдәм итә.

Нейровизуализация ысулларының (компьютер томографиясе, магнит-резонанс томографиясе) киң таралуы диагностик бил пункцияләре санын кискен киметте.

== Процедура өчен күрсәтмәләр ==
Диагностика максатларында:

* нейроинфекциягә шик туган очракта (менингит, энцефалит, нейросифилис һәм башкалар кебек төрле этиологияле үзәк нерв системасы инфекцияләре).

Дәвалау максатларына түбәндәгеләр керә:

* тышча астына антибиотиклар һәм химиотерапия препаратлары кертү өчен.
* куркынычсыз баш мие эче гипертензиясе һәм нормотензив гидроцефалия вакытында баш мие эчендәге басымны киметү өчен.

== Каршы күрсәткечләр ==
Баш мие урыныннан кузгалу шик тудырса, бил пункциясе катгый тыела, чөнки югары басымлы өлкә булганда, арка мие сыекчасы басымы кимү грыжага китерергә һәм үлемгә китерергә мөмкин. [[1938 ел]]да ук диагностик максатларда бил пункциясе ясалган, ул операция өстәлендә үлем белән тәмамланган очрак тасвирланган иде.

== Катлауланулар ==
Хирургик техниканың начар кулланылуы нәтиҗәсендә эпителий күзәнәкләренең арка миенең тышчасына үтеп керүе һәм арткы пульсациядән соңгы холестеатома (яңа латинча: cholesteatoma medullae spinalis post punctionem) үсешенә китерергә мөмкин.

== Процедура үзенчәлекләре ==
[[Файл:Spinal_needles.jpg|мини|Билне тишеү өчен кулланыла торган энә]]
[[Файл:Spinal_Tap.png|мини|Манипуляцияне башкару процессы]]
Бу медицина процедурасын невропатолог яки анестезиолог башкара. Процедура пациент янбашында яткан яки утырган килеш башкарыла. Аякларны бөкләп, корсакка китерергә, арканы мөмкин кадәр бөкләргә, куллар тезләрне кочакларга тиеш. Пункция өчен иң уңайлы урыннар — өченче һәм дүртенче бил умырткалары арасындагы һәм икенче һәм өченче бил умырткалары арасындагы аралар. Олыларда арка мие икенче бил умырткалыгы дәрәҗәсендә тәмамлана, шуңа күрә бил пункциясе вакытында арка мие җәрәхәтләнү куркынычы минималь. Балаларда арка мие җәрәхәтләнүеннән саклану өчен, пункцияне өченче бил умырткалыгы астына ясарга кирәк. Бер тапкыр кулланыла торган нечкә арка мие энәләре булгач, пункция урынын анестезияләү кирәк түгел, чөнки җирле анестезия белән тирегә һәм бәйләвечләргә үтеп керү процессы процедураның үзеннән дә авыррак булырга мөмкин. Мандренлы Бир энәсен урта сызык буйлап бераз өскә таба сөякле үсемлекләр арасына кертәләр һәм бәйләү аппараты аша эчкә кертәләр. Олыларда кайвакыт 4-7 см тирәнлектә (балалар өчен якынча 2 см) тишү хисе була, бу энәнең селтәр астындагы киңлеккә үтеп керүен күрсәтә. Мандреннарны чыгарганнан соң сыеклык агып чыгу энәнең интратекаль киңлектә булуын күрсәтә.

Уңышсызлыкка очраганда яки энә сөяккә бәрелгән очракта, энә бераз тартыла һәм юнәлешен бераз үзгәртеп, кире кертелә.

* Диагностик пункция ясалган очракта, арка мие сыекчасы берничә пробиркага җыела (беренче өлештә юл канының катнашмасы булырга мөмкин).
* Умыртка баганасы анестезиясы вакытында шприц тоташтырыла һәм интратекаль эченә аз күләмдә җирле анестетик кертелә.

Тишек ясалган урын стериль марля белән бәйләнә.

Өлкәннәрдә арка мие сыекчасының гомуми күләме якынча 120 мл тәшкил итә. Көн саен якынча 500 мл бүленеп чыга, бу сыекча көненә якынча биш тапкыр тулысынча яңартыла дигән сүз{{sfn|Яхно|2001|с=20}}&lt;ref name=&quot;WRIGHT2012&quot;&gt;{{статья|заглавие=Cerebrospinal fluid and lumbar puncture: a practical review|издание={{Нп3|Journal of Neurology}}|том=259|номер=8|страницы=1530—1545|doi=10.1007/s00415-012-6413-x|pmid=22278331|язык=ro|автор=Wright, Ben L. C.; Lai, James T. F.; Sinclair, Alexandra J.|число=26|месяц=1|год=2012}}&lt;/ref&gt;.


Бил пункциясеннән соң, 10 пациентның 1-3 сендә баш сөяге эчендәге басым кимү сәбәпле баш авыртуы барлыкка килә, ул гадәттә дәвалаусыз 5-7 көннән соң юкка чыга{{Sfn|с=22|Яхно|2001}}.

== Шулай ук карагыз ==

* Умыртка баганасы анестезиясы
* Эпидураль анестезия
* {{Тәрҗемә ителмәгән|Интратекальное введение препаратов|||Intrathecal administration}}

== Сылтамалар ==

* [http://kbmk.info/blog/college/307.html Бил пункциясе техникасы.]

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Әдәбият ==

* {{Публикация|книга|ссылка=http://med-books.by/nevrologiya/410-bolezni-nervnoy-sistemy-rukovodstvo-dlya-vrachey-v-2-h-tomah-yahno-nn-shtulman-dr-2001-god.html|заглавие=Болезни нервной системы|часть=1.1. Поясничная пункция и исследование цереброспинальной жидкости|ответственный=Под ред. Н.Н. Яхно, Д.Р. Штульмана|томов=2|место=М.|издательство=Медицина|год=2001|издание=2-е изд., перераб и доп.|том=1|страницы=20—26|страниц=744|удк=616.8(035)|ббк=56.1 Б 79|isbn=5-225-04540-5|ref=Яхно}}
[[Төркем:Неврология]]
[[Төркем:Википедия:Татар телендә имзаланмаган Викимәгълүмат элементларына сылтамалары булган мәкаләләр]]</text>
      <sha1>6zv6j0zzh0p9msriul6vh9w73zlbwvx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вегетатив халәт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488919</id>
    <revision>
      <id>5935684</id>
      <parentid>5888041</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8123" sha1="73kjuawkriemeo0btgdj4vbzzvmbk34" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}

'''Вегетатив халәт''', яки '''вегетатив тормыш''' ({{Lang-la|vegetatio}} — дулкынлану, {{Lang-la|vegetativus}} (вегетатив халәт — үсемлек) —— [[баш мие]] ярымшарларының зур зыян күрүе яки дисфункциясе аркасында үзеннән-үзе акыл эшчәнлеге белән шөгыльләнә алмау (декортикация), шул ук вакытта вегетатив һәм хәрәкәт [[Рефлекс|рефлексларын]] саклап калучы диэнцефал өлкәсе һәм [[Баш мие|баш мие сабагы]] активлыгы сакланып калу. [[Америка Кушма Штатлары|АКШта]] гына да {{Сан|35000}}нән артык кеше, шул исәптән {{Сан|10000}} бала, вегетатив халәттә&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.msdmanuals.com/ru/home/%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B8-%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%BC%D0%BE%D0%B7%D0%B3%D0%B0-%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B9-%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%8B/%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0-%D0%B8-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D1%81%D0%BE%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B2%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B5-%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%B8%D0%B5|title=Вегетативное состояние|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240601090322/https://www.msdmanuals.com/ru/home/%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B8-%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%BC%D0%BE%D0%B7%D0%B3%D0%B0-%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B9-%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%8B/%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0-%D0%B8-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D1%81%D0%BE%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B2%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B5-%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%B8%D0%B5|archivedate=2024-06-01|author=Мэйес, Кеннет|language=ru|work=Справочник MSD|accessdate=2024-06-01}}&lt;/ref&gt; .

== Сәбәпләр ==
Баш миенең төрле диффуз зарарланулары вакытлыча вегетатив халәт белән бергә булырга мөмкин. Әгәр 4 атнадан артык дәвам итсә, ул даими дип билгеләнергә мөмкин. Әлеге халәт суицидның уңышсыз омтылышы нәтиҗәсе булырга мөмкин. Даими вегетатив халәтнең иң еш сәбәпләре булып баш миенең авыр баш сөяге-мие җәрәхәте яки глобаль аноксия (кислород ачлыгы) (мәсәлән, йөрәк туктаганда яки асылынганда) тора. СССР Сәламәтлек саклау министрлыгының 1987 елның 17 февралендәге 236-чы боерыгы вегетатив халәттә булган авыруларның хокукый статусын түбәндәгечә регламентлаган&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://bestpravo.com/sssr/eh-akty/y2v.htm |title=Приказ Минздрава СССР от 17.02.1987 № 236, МЕТОДИЧЕСКИЕ УКАЗАНИЯ И ПОЯСНЕНИЯ ПО КОНСТАТАЦИИ СМЕРТИ НА ОСНОВАНИИ СМЕРТИ МОЗГА |access-date=2016-04-26 |archive-date=2017-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421140146/http://bestpravo.com/sssr/eh-akty/y2v.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;:
{{Өземтә башы}}Баш миенең югары бүлекләренә төзәтеп булмаслык зыян килүгә, аңы төзәтеп булмаслык бозылуга яки аңын югалтуга карамастан, авыру үзенең хокукларына һәм дәвалаучы табибларның бурычларына кагылышлы барлык нәтиҗәләргә китергән тере зат булып санала.{{Өземтә азагы}}

== Фараз ==
Вегетатив халәт алты айдан артык дәвам итсә, пациентларның аз санлысы гына аңына өлешчә кайта. Өлкән пациентларның 50 % ы баш мие җәрәхәтеннән соң беренче алты ай эчендә аңына кайта һәм гадәттә баш мие функциясенең даими бозылуы белән бергә бара, бу инвалидлыкка китерә. Алты айдан соң савыгу мөмкинлеге кими бара. Баш мие аноксиясе булган пациентларның нибары 10-15 % ы гына хастаханәдә йөрәк тукталышы булса, аңына кайта, ә хастаханәдән тыш йөрәк тукталышы булган пациентларның 5 % ы аңына кайта. Балаларның якынча 60 % ы баш мие җәрәхәтеннән соң беренче ел эчендә аңына кайта; ләкин аноксик баш мие җәрәхәтеннән соңгы фараз өлкәннәрнекеннән аерылмый. Алты айдан соң аңына кайткан пациентларның аз санлысы гына үз-үзен хезмәтләндерә ала. Соңгы вакытта транскраниаль баш мие стимуляциясе (TCS) дәвалау ысулы буларак карала. Аның ярдәмендә исән калу күпкә күбрәк булыр дип көтелә.

10 елдан артык вегетатив хәлдә булган параличланган пациентның функциональ МРТ ярдәмендә аңлы активлык билгеләре ачыкланган очрак билгеле: авыру табибларның сорауларын ишеткән һәм аларга баш миенең төрле өлкәләренең активлыгын «көйләп» җавап бирергә тырышкан&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/health-20268044|title=BBC News - Vegetative patient Scott Routley says 'I'm not in pain'|archiveurl=https://www.webcitation.org/6EhgqTKXY?url=http://www.bbc.co.uk/news/health-20268044|archivedate=2013-02-25|accessdate=2013-02-18}}&lt;/ref&gt;.

== Дәвалау ==
Дәвалау нәтиҗәсез. Ноотроплар, витаминнар инъекцияләрен куллану мөмкинлеге бар. Функцияләрне тотрыклы стадиядә торгызу өчен, антихолинэстераза препаратлары, психостимуляторлар һәм мемантин кулланылырга мөмкин.

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Шулай ук карагыз ==

* Аң бозылу
* Апаллик синдром
* Бикле кеше синдромы
* Мутизм
* [[Кома]]
* Баш мие үлеме
* [[:ru:Шайво,_Терри|Шайво, Терри]]
* [[:ru:Шанбанг, Аруна|Аруна Шанбанг]]

== Сылтамалар ==

* [http://www.membrana.ru/lenta/?6111 Терри Уоллисның мие 19 елдан соң комадан чыга, үз-үзен яңарта.] сайтында Архивная копия .
* [https://web.archive.org/web/20160423122806/https://news.mail.ru/society/25559792/ АКШ үлгән кешенең миен терелтергә карар кылды — Mail.Ru News]
[[Төркем:Неврологик авырулар]]
[[Төркем:Реаниматология]]</text>
      <sha1>73kjuawkriemeo0btgdj4vbzzvmbk34</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пегас</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488928</id>
    <revision>
      <id>5935671</id>
      <parentid>5895482</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:44:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12097" sha1="m9u2ku2bh833384pj6d4tk3ymqu0ex1" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}

{{Универсаль калып}}
'''Пегас''' ({{lang-grc|Πήγασος}}) — борынгы грек мифологиясендәге мифик җан иясе-гибрид&lt;ref&gt;Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.296, ''Любкер Ф.'' Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.3. С.37-38; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 3, 2; 4, 2; См. Нонн. Деяния Диониса XI 146.&lt;/ref&gt; — канатлы ат&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://cult-lib.ru/doc/dictionary/myths-of-the-world/fc/slovar-207-3.htm#zag-2395|title=''«Мифы народов мира» / Гл. ред. С. А. Токарев'' — «Пегас»}}&lt;/ref&gt;, [[Muzalar|музаларның]] яраткан җан иясе.

Пегас — Гиппокрена, Геликон тауларындагы фонтанны булдыручы. Мифның бер версиясе буенча, грек каһарманы Беллерофонт тарафыннан Пирена чыганагы янында [[Афина (алиһә)|Афина]] һәм [[Poseydon|Посейдон]] ярдәмендә эләктерелә. Пегас Беллерофонтка [[Химера]] албастысын җиңү өчен үзен иярләргә рөхсәт итә, алар бергә тагын берничә батырлык кылалар. Соңрак Беллерофонт Олимп тавына барып җитәргә тырышып, Пегас аркасыннан егылып төшә. Бер риваять буенча, Беллерофонт үзе дә, аның Пегасы да [[Zevs|Зевс]] тарафыннан Олимпка барып җитәргә батырчылык иткән өчен җиңелгәннәр. Ахыр чиктә Пегасны Олимпка Зевс үзе алып килә. Аның бурычларына Зевсның яшеннәрен йөртү кергән. Тора-бара ул [[Пегас йолдызлыгы|йолдызлыкка]] әйләндерелә.

Пегас образы борынгы иконографиядә, борынгы грек керамикасындагы күренешләрдә бай итеп күрсәтелгән, соңыннан ул Яңарыш чоры картиналарына һәм скульптураларына күчкән. Хәзерге вакытта пегаслар фэнтези-әсәрләр персонажлары буларак билгеле бер популярлыкны саклыйлар, еш кына [[грифоннар]] һәм гиппогрифлар белән беррәттән тиз йөрешле җайдак хайваннар ролен үтиләр.

== Этимология ==
«Пегас» терминының килеп чыгышы аңлашылмый, гадәттә аны субстрат сүзләргә кертәләр. Кайвакыт ул лувий яшен алласы — ''pihaššašiš'' «балкып торучы» эпитеты белән чагыштырыла, Пегасның Зевс яшенен алып килүе исәпкә алына&lt;ref&gt;''Иванов Вяч. Вс.'' Хеттский язык. М.: УРСС, 2001. С. 232. Литературу см. в: ''Robin Lane Fox''. Travelling Heroes: Greeks and Their Myths in the Epic Age of Homer. London: Allen Lane, 2008. P. 207 f.&lt;/ref&gt;. Гесиод «Теогония» поэмасында Пегас исемен канатлы атның Океанны туендыручы су чыганагы янында дөньяга килүе белән бәйли ({{lang-grc|πηγαί}})&lt;ref&gt;{{статья|ссылка=https://cyberleninka.ru/article/n/rediscovering-the-celestial-cuneiform-puns-that-imparted-the-birth-of-pegasus-myth/pdf|заглавие=Rediscovering the Celestial Cuneiform Puns that Imparted the &quot;Birth of Pegasus&quot; Myth|язык=en|автор=McHugh J.|издание=Archaeoastronomy and Ancient Technologies|год=2017|том=5|выпуск=1|doi=10.24411/2310-2144-2017-00002|страницы=21|archive-date=2024-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20240828195018/https://cyberleninka.ru/article/n/rediscovering-the-celestial-cuneiform-puns-that-imparted-the-birth-of-pegasus-myth/pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{книга|часть=Океан мировой|ссылка часть=https://www.google.ca/books/edition/Мифология_Статьи_для/EzadCgAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;pg=PA560&amp;printsec=frontcover|заглавие=Мифология. Статьи для мифологических энциклопедий|автор=Топоров В. Н.|том=1 (А—О)|год=2014|место={{М}}|издательство=Языки славянской культуры: Знак|страницы=560|isbn=978-5-9551-0742-4}}&lt;/ref&gt;.

== Килеп чыгышы ==
Версияләрнең берсе буенча, [[Медуза Горгона]] тарафыннан [[Poseydon|Посейдоннан]] туган. Персей Медузаның башын кискәннән соң, үзенең абыйсы Хисаор белән Медуза гәүдәсеннән сикереп чыга&lt;ref&gt;Гесиод. Теогония 281—282; Пиндар. Олимпийские песни XIII 64&lt;/ref&gt;. Икенче версия буенча, аны җиргә эләккән Медуза каны тудырган.

Ат Океан җирләрендә туганлыктан, аны Пегас (грек. «давыллы агым») дип атаганнар. Җил тизлеге белән оча. Риваятьләргә караганда, аның Коринфта абзары булган; тауларда яшәгән, күп вакытын Фокидадагы Парнаста һәм Беотиядәге Геликонда үткәргән. [[Muzalar|Музаларның]] җырлавыннан ләззәтләнеп күккә кадәр үсә башлый, Посейдон ихтыяры белән Пегас аның башына тоягы белән бәрә һәм үсешен туктата&lt;ref&gt;Антонин Либерал. Метаморфозы 9, 2&lt;/ref&gt;.

== Мәдәнияттә ==

=== Мифологиядә ===
Пегас, тоягы белән җиргә сугып, чишмәләрне бәреп чыгара алган. Аерым алганда, Геликон тавында Музалар куагы янында Гиппокрен чыганагы барлыкка килгән («Ат ачкычы»), аннан шагыйрьләр илһам алган («Пегасны иярләгәннәр»)&lt;ref&gt;Арат. Явления 216—224; Павсаний. Описание Эллады IX 31, 3&lt;/ref&gt;. Очып китәр алдыннан максималь тизлекне җыю өчен Пегаска җир буйлап берничә адым ясарга кирәк була.[[Файл:Bellerophon,_Pegasus,_and_Athena.jpg|уңда|мини|280x280пкс|Беллерофонт, Пегас һәм Афина. Помпеидан өченче стиль фрескасы, I гасырның беренче яртысы]]Бер хикәя буенча, Посейдон аны үзенең улы Беллерофонтка бирә&lt;ref&gt;Гесиод. Перечень женщин, фр.43а М.-У.&lt;/ref&gt;. Икенче версия буенча, Беллерофонт аны Пирен чишмәсе янында су эчкәндә тоткан&lt;ref&gt;Страбон. География VIII 6, 21 (стр.379)&lt;/ref&gt;, [[Афина (алиһә)|Афина]] аңа төшендә ат вәгъдә иткәннән соң һәм аңа алтын йөгән биргәннән соң, һәм ул Афина-Җайдак хатынга алтарь корган&lt;ref&gt;Пиндар. Олимпийские песни XIII 86; схолии к Пиндару ссылаются на Евмела&lt;/ref&gt;, Афина Халинитидага&lt;ref&gt;Павсаний. Описание Эллады II 4, 5&lt;/ref&gt;.
Пегас ярдәмендә Беллерофонт һавадан булганда уктан [[Химера|Химераны]] бәреп төшерә алган (башка мифлар бу батырлыкны Персейга нисбәтли). Пегас Беллерофонтка башка батырлыкларда да ярдәм иткән, ләкин ул канатлы атта күккә барып җитәргә ниятләгән (башка версияләр буенча — Олимпка очарга). Беллерофонтның изгелеккә хур булуына ачуы чыккан Зевс Пегасның койрык астын чагарга кигәвен җибәрә. Ат авыртудан акылдан шаша, Беллерофонтны аска ыргыта. Пегасны исә Зевс Эоска бүләк итә&lt;ref&gt;Схолии к Гомеру. Илиада VI 155, по Асклепиаду // Комментарий Д. О. Торшилова в кн. Гигин. Мифы. СПб, 2000. С.78&lt;/ref&gt;. Икенче бер хикәя буенча, Беллерофонт күккә күтәрелергә тырышып караган, ләкин аска караган һәм куркуыннан егылып төшкән, ә Пегас очышын дәвам иткән&lt;ref&gt;Гигин. Астрономия II 18, 1&lt;/ref&gt;.

Соңыннан Пегас Зевска Олимпка күк күкрәүләр һәм аларны ясаган [[Hefest|Гефесттан]] яшеннәр китергән. Күк йөзенә Ат йолдызлыгы рәвешендә урнаштырылган (ләкин аның канатлары юк)&lt;ref&gt;Псевдо-Эратосфен. Катастеризмы 18&lt;/ref&gt;, хәзер бу йолдызлык [[Пегас йолдызлыгы|Пегас]] дип атала.

Аның сыннары Коринфта булган&lt;ref&gt;Павсаний. Описание Эллады II 1, 8; 3, 5&lt;/ref&gt;.

XIX гасыр галимнәре фикеренчә, дөнья читендә үлем китерүче аждаһадан туган һәм Олимп түбәләренә күтәрелгән Пегас барлык тереклекнең бәйләнеше символы булып тора.

=== Геральдикада ===

* Тамплиерлар аны үз гербларына урнаштырганнар: Пегас матур сөйләм, дан һәм күзәтүне символлаштырган&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=luMMAAAAYAAJ&amp;pg=PA450 Pegasus]. // A Glossary of Terms Used in Heraldry. James Parker and Co, 1894. С. 450.&lt;/ref&gt;.
* Пегас Доброрад поляк дворян гербында сурәтләнгән.
* Канатлы ат — [[Златоуст]] символы, ул шәһәрнең гербында һәм әләмендә бар.
* Шулай ук канатлы ат Кахетин патшалыгы байрагында сурәтләнгән.

=== Әдәбияттә ===

* «Пегас» — Генри Каттнерның 1940 елда язылган лирик-аллегорик хикәясе.
* «Пегас» — Кир Булычёвның «Алиса сәяхәте» повестендагы космик корабль.

=== Видеоуеннарда ===

* Пегаслар Heroes of Might and Magic III компьютер уены җан ияләре булып тора. Канатлы атларга сугышчы-эльфлар утыра.

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

== Әдәбият ==

* {{ВТ-ЭСБЕ|Пегас, мифический конь|[[Обнорский, Николай Петрович|Обнорский Н. П.]]}}

{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Борынгы юнан мифологиясе]]</text>
      <sha1>m9u2ku2bh833384pj6d4tk3ymqu0ex1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маҗарстан парламенты бинасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488930</id>
    <revision>
      <id>5935669</id>
      <parentid>5895749</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:41:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6722" sha1="h4o6alqn4p7qomdw8vw0g9k2fdyblg1" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{Универсаль калып}}

'''Маҗарстан парламенты бинасы''' ({{lang-hu|Országház}} — Орсагхаз) — [[Маҗарстан]] парламентының [[Дунай|Дунайның]] сул ярында [[Будапешт|Будапештта]] урнашкан резиденциясе. Аның архитектурасында Вестминстер сарае үрнәгендәге неоготика элементлары һәм Париж боз-ары (монда прообраз булып Отель-де-Виль хезмәт итә алган) элементлары үрелеп киткән.

1843 елда ук Пештта Маҗарстан парламенты бинасын төзү турында карар чыгарыла. Әмма тиздән башланган Маҗар революциясе һәм аны бастырудан соң урнашкан маҗар халкын кысу режимы аркасында план тормышка ашырылмаган.

Парламент бинасын төзү турындагы карар 1873 елда Буда һәм Пешта берләшкәннән соң кабул ителә. Конкурста танылган неоготика энтузиасты Имре Штейндль җиңә. Участок Дунайның көнчыгыш ярында Будапешттагы беренче ике даими күпер — Сеченьи чылбыр күпере һәм Маргит күпере арасында сайланган. Төзелеш 1885 елдан 1904 елга кадәр алып барыла. 1896 елда төзелеш беткәнче үк анда Маҗарстанны мадьяр кабиләләре басып алуның меңьеллыгы уңаеннан тантаналар уздырылган. Бәйрәмне үткәрү өчен Парламентның гөмбәзле залы ачыла. Бинаны Көнчыгыш архитектурасы элементлары белән неоготик стильдә торгызганнар. Бу урыннарның географиясен исәпкә алып, Штейндль Парламентны барлык яктан да бер үк дәрәҗәдә аның иң күренекле сыйфатларын күреп булырлык итеп урнаштырган. Конкурска Штейндль көндәшләре тәкъдим иткән проектлар буенча Парламент белән янәшә Лайош Кошут мәйданында Этнография музее һәм Авыл хуҗалыгы министрлыгы төзелә.

Парламент бинасы — Маҗарстанда иң зуры; анда 691 бүлмә, 29 баскыч һәм 10 ишегалды бар. Бина тирәсендә 88 колонна урнашкан. Бинаны 1896 елга төзергә ниятләгәннәр, әмма бу вакытка үзәк гөмбәзле зал гына төзелә алган. Үзәк гөмбәзнең биеклеге 27 м, гөмбәзнең диаметры — 20 м тәшкил итә. Гөмбәзнең ике ягында урнашкан флигельләрдә парламент утырышлары заллары урнашкан (элек Маҗарстан парламенты ике палаталы булган). Хәзерге вакытта утырышларның икенче залы конференцияләр уздыру өчен файдаланыла. Фасадны Маҗарстан һәм [[Трансильвания]] хакимнәренең сыннары бизи. Интерьерлар урта гасырлар манерасында мозаика паннолары, витражлар һәм алтын белән бизәлгән. Тарихның [[Маҗарстан Халык Җөмһүрияте|социалистик чоры]] вакытында бинаның шпиленә, [[Мәскәү кремле|Мәскәү Кремле]] манаралары кебек (1990 елда сүтелә), кызыл йолдыз баглана.

Маҗарстанның 16 короле һәм хакимнәр сыны белән бизәлгән парламентның гөмбәзле залында 2000 елның 1 гыйнварыннан (Маҗарстан дәүләтчелегенең 1100 еллыгы) Изге Иштван Таҗы скипетр, держава һәм кылыч белән бергә саклана. Һәр сәгатьнең беренче егерме минутында коронация регалияләре янында тарихи униформада мактаулы каравыл тора. Изге Иштванның коронация мантиясе тузганлыгы сәбәпле ул Маҗарстан Милли музеенда саклауга калдырыла һәм анда Маҗарстанның коронация регалияләре сакланган сандыклар белән бергә экспонат итеп куела. Аучылар залы һәм Депутатлар залы фрескалар һәм картиналар белән бизәлгән. Маҗарстан Парламенты бинасы буйлап туристлар өчен экскурсияләр үткәрелә.

Бина эчендә зур булмаган парламент музее урнашкан.

Парламент бинасы янында Кошут мемориалы, Ференц Ракоци II, Имре Надь, Аттила Йожеф һәм Маҗарстанда 1956 елгы баш күтәрүдә катнашучыларга һәйкәлләр урнашкан.&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Файл:Budapest_Parliament_4604.JPG|Парламент бинасы — Будапештның визит карточкасы
Файл:Парламент_в_разрезе.jpg|Парламент музеенда бина моделе
&lt;/gallery&gt;

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==

* [https://www.parlament.hu/en/web/visitors/media-gallery Венгрия парламентының рәсми сайтында бинага багышланган бит] {{Ref-en}}
[[Төркем:1896 елда барлыкка килгәннәр]]
[[Төркем:Парламентлар биналары]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:Маҗарстан архитектурасы]]</text>
      <sha1>h4o6alqn4p7qomdw8vw0g9k2fdyblg1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Астродинамика</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488945</id>
    <revision>
      <id>5935680</id>
      <parentid>5914281</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:57:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17121" sha1="gh800qqt64w205ovf3hv6ddh516mpon" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
'''Астродинамика''' ({{Lang-grc|ἄστρον}} — «йолдыз» һәм {{Lang-grc2|δύναμις}} — көч) — [[Күк механикасы|күк механикасының]] ''ясалма'' күк җисемнәренең: ясалма иярченнәрнең, [[Планетаара автоматик станция|планетаара станцияләрнең]] һәм башка космик аппаратларның хәрәкәтен өйрәнә торган бүлеге.

Астродинамика космик аппаратларның [[Орбита (астрономия)|орбиталарын]] исәпләүне, җибәрү параметрларын билгеләүне, маневрлар нәтиҗәсендә орбиталь үзгәрешләрне исәпләүне, [[Gravitatsiä manövrı|гравитация ярдәме маневрларын]] планлаштыруны һәм башка практик бурычларны үз эченә ала. Астродинамика нәтиҗәләре барлык космик миссияләрне планлаштыруда һәм башкаруда кулланыла.

Астродинамика [[Күк механикасы|күк механикасыннан]] аерылып тора, ул, нигездә [[Бөтендөнья тартылу кануны|гравитация көчләре]] йогынтысында ''табигый'' күк җисемнәренең хәрәкәтен өйрәнә, чөнки ул космик аппаратларны идарә итүнең гамәли мәсьәләләрен чишүгә юнәлтелгән. Шуңа күрә астродинамика шулай ук классик күк механикасы тарафыннан исәпкә алынмаган факторларны — Җир атмосферасы һәм магнит кыры йогынтысын, гравитация аномалияләрен, кояш радиациясе басымын һәм башкаларны да исәпкә алырга тиеш.

== Тарихы ==
[[XX гасыр]]да космик сәяхәтләр барлыкка килгәнче, орбиталь һәм күк механикасы бер-берсеннән аерылмый иде. XX гасыр уртасында, беренче ясалма иярченнәр вакытында, бу өлкә «космик динамика» дип аталган&lt;ref&gt;{{книга |заглавие=Introduction to Space Dynamics |издательство=Wiley |место=New York |автор=Thomson, William T. |год=1961 }}&lt;/ref&gt;. Ике өлкәдә дә Кеплер мәсьәләсен чишү өчен кулланылганнары кебек бертөрле фундаменталь методлар кулланыла (торышны вакыт функциясе буларак билгеләү).
[[Иоһанн Кеплер|Йоханнес Кеплер]] планета орбиталарын югары дәрәҗәдә төгәллек белән уңышлы модельләштерүче беренче кеше була, ул үз законнарын 1605 елда бастырып чыгара. Исаак Ньютон үзенең «[[Математические начала натуральной философии]]» (1687) (Philosophiae Naturalis Principia Mathematica) китабының беренче басмасында күк хәрәкәтенең гомумирәк законнарын бастырып чыгара, анда өч күзәтүдән җисем орбитасын табу ысулы сурәтләнгән&lt;ref&gt;{{книга |заглавие=Fundamentals of Astrodynamics |ссылка=https://books.google.com/books?id=UtJK8cetqGkC&amp;pg=PR5 |год=1971 |издательство=[[Dover Publications|Courier Corporation]] |isbn=978-0-486-60061-1 |страницы=5 |автор=Bate, R. R.; Mueller, D. D.; White, J. E. }}&lt;/ref&gt;. Эдмунд Галлей моны төрле [[Комета|кометаларның]], шул исәптән [[Галлей кометасы|аның исемен йөрткән кометаларның]] орбиталарын билгеләү өчен куллана. 1744 елда Ньютонның эзлекле якынлашу ысулы [[Леонард Эйлер|Эйлер]] тарафыннан аналитик ысулга формалаштырыла, һәм аның эше үз чиратында 1761—1777 елларда Ламберт тарафыннан эллиптик һәм гиперболик орбиталарга гомумиләштерелә.

Орбиталь билгеләүдә тагын бер мөһим этап — [[Karl Fridrix Gauss|Карл Фридрих Гауссның]] 1801 елда «качып киткән» карлик планета [[Церера (кәрлә планета)|Церераны]] эзләүдә катнашуы. Гаусс методы нибары өч күзәтү ([[:ru:Прямое_восхождение|туры калкулык]] парлары һәм [[Авышлык (астрономия)|авышу]] рәвешендә) кулланып аны тулысынча тасвирлый торган алты орбиталь элементны табарга мөмкинлек бирә. Орбиталь билгеләү теориясе соңрак шул дәрәҗәдә үсеш алды ки, ул хәзер GPS кабул итүчеләрендә һәм яңа ачылган кече планеталарны күзәтү һәм каталоглаштыру өчен кулланыла. Заманча орбиталь билгеләү һәм фаразлау барлык төр иярченнәр һәм космик зондлар өчен дә кулланыла, чөнки аларның киләчәк позицияләре югары дәрәҗәдә төгәллек белән билгеле булырга тиеш.

Астродинамиканы 1930 еллар башында астроном Сэмюэл Херрик эшләй. Космик очышлар эрасының тиз арада җитүен аңлап һәм Роберт Годдардтан ярдәм алып&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://epizodsspace.airbase.ru/bibl/iz-istorii79/herrik.html |title=Основы астродинамики |author=С. Херрик |access-date=2019-10-03 |archive-date=2019-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191029124607/http://epizodsspace.airbase.ru/bibl/iz-istorii79/herrik.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, ул киләчәктә кирәк булачак дип санап, космик навигация техникасы буенча эшен дәвам итә.

== Гамәли ысуллар ==

=== Эмпирик кагыйдәләр ===
Түбәндәге эмпирик кагыйдәләр астродинамиканың стандарт фаразлары буенча [[Классик механика|классик механика]] белән якынлаштырылган хәлләр өчен файдалы. Планета тирәли әйләнүче иярченнең конкрет мисалы карала, ләкин эмпирик кагыйдәләрне башка хәлләргә дә кулланырга мөмкин, мәсәлән, Кояш кебек йолдыз тирәсендәге кечкенә җисемнәрнең орбиталары өчөн.

* [[Кеплер кануннары|Кеплер планеталарының хәрәкәт законнары]]:
** Орбиталар эллиптик формада, авыррак җисем эллипс фокусларының берсендә урнашкан. Моның аерым очрагы-үзәгендә планета булган түгәрәк орбита (түгәрәк-эллипсның аерым очрагы).
** Планетадан иярченгә үткәрелгән сызык, орбитаның кайсы өлеше үлчәнүенә карамастан, тигез өлкәләрне тигез вакыт аралыгында каплап куя.
** Иярченнең орбиталь периоды квадраты аның планетадан уртача ераклыгы кубына пропорциональ.
* Көч кулланмыйча (мәсәлән, ракета двигателен җибәрү) иярчен орбитасының периоды һәм формасы үзгәрмәячәк.
* Түбән орбитадагы иярчен (яки эллиптик орбитаның аскы өлешендә) планета өслегенә карата югарырак орбитадагы (яки эллиптик орбитаның югары өлешендәге) иярченгә караганда тизрәк хәрәкәт итә, чөнки планетага якынрак булганда гравитация тартылуы көчлерәк.
* Әгәр тарту көче иярчен орбитасында бер генә ноктада кулланылса, ул, юлының калган өлеше үзгәрсә дә, аннан соңгы һәр орбитада шул ук ноктага әйләнеп кайтачак. Шулай итеп, бер түгәрәк орбитадан икенчесенә тарту көче белән генә күчеп булмый.
* Түгәрәк орбитада, иярчен хәрәкәтенә капма-каршы юнәлештә куелган тарту түгәрәк орбитасын эллиптиккә үзгәртә; иярчен иң түбән орбиталь ноктага (перигейга) башлангыч ноктадан 180 градуста җитәчәк; аннары ул кире күтәреләчәк. Иярчен хәрәкәте юнәлешендә кулланылган тарту башлангыч ноктадан 180 градуста иң югары нокталы (апогей) эллиптик орбита булдырачак.

Орбиталь механика кагыйдәләренең нәтиҗәләре кайвакыт контринтуитив булалар. Мәсәлән, ике космик кораб бер үк түгәрәк орбитада булса һәм алар бик якын булмаса, тоташырга теләсә, тоташучы кораб тизләнеш өчен үз этәргечләрен куллана алмый. Бу аның орбитасының формасын үзгәртәчәк, аның биеклеге артачак һәм алдынгы корабка карата тизлеге киметеләчәк. Космоста тоташу алдыннан якынаю гадәттә берничә орбиталь период дәвамында төгәл исәпләнгән двигатель җибәрүне таләп итә, моны төгәлләү өчен сәгатьләр яки хәтта көннәр таләп ителә.

Әгәр астродинамиканың стандарт фаразлары үтәлмәсә, чынбарлыктагы траекторияләр исәпләнгәннәрдән аерылып торачак. Мәсәлән, түбән Җир орбитасындагы объектлар өчен атмосфера каршылыгы катлауландыручы фактор булып тора. Бу эмпирик кагыйдәләр охшаш массалы ике яки аннан да күбрәк җисемнәрне, мәсәлән, икеле йолдыз системасын тасвирлаганда ачыктан-ачык төгәл түгел (N-җисем мәсьәләсен карагыз). [[Күк механикасы]] киңрәк ситуацияләргә кулланыла торган гомумирәк кагыйдәләрне куллана. Ньютон законнарыннан математик яктан чыгарылырга мөмкин булган Кеплер планета хәрәкәте законнары, гравитация булмаган көчләр булмаганда ике гравитация җисеменең хәрәкәтен тасвирлаганда гына катгый рәвештә үтәлә; алар шулай ук параболик һәм гиперболик траекторияләрне дә тасвирлый. Йолдызлар кебек зур объектлар янында [[классик механика]] һәм [[Гомуми чагыштырмалылык теориясе|гомуми чагыштырмалык теориясе]] арасындагы аермалар мөһим булып китә.

== Орбиталь маневр ==
Космик очышларда орбиталь маневр — космик корабның орбитасын үзгәртү өчен хәрәкәткә китерү системаларын куллану.

=== Күчеш орбитасы ===
Күчерү орбиталары, гадәттә, эллиптик орбита булып тора, алар космик корабның бер (гадәттә түгәрәк) орбитадан икенчесенә күчүенә мөмкинлек бирә. Алар гадәттә процесс башында һәм ахырында, ә кайвакыт процесс барышында этәрү көчен таләп итә.

* Гоман орбитасы минималь орбиталь маневр тизлеген таләп итә.
* Әгәр орбиталь нисбәт 11,94 яки аннан да зуррак булса&lt;ref&gt;{{книга |заглавие=Fundamentals of Astrodynamics and Applications |страницы=317 |издательство=Springer |isbn=0-7923-6903-3 |ссылка=https://books.google.com/books?id=PJLlWzMBKjkC&amp;printsec |ref=Vallado |язык=en |автор=Vallado, David Anthony |год=2001}}&lt;/ref&gt;, ике эллиптик күчерү Гоман күчерүенә караганда азрак энергия таләп итәргә мөмкин, ләкин бу Гоман траекториясе белән чагыштырганда орбиталь үзгәрү вакытын арттыру бәясенә килә.
* Тизрәк күчерүләр югарырак маневр тизлеге бәрабәренә чыганак һәм максат орбиталары белән кисешкән теләсә нинди орбитаны куллана ала.
* Түбән этәргечле двигательләр (мәсәлән, электр этәргече) кулланганда, башлангыч орбита теләгән соңгы түгәрәк орбита белән суперсинхрон булса, оптималь күчерү орбитасына апогей тизлеге юнәлешендә өзлексез этәрү юлы белән ирешелә. Ләкин бу ысул түбән этәрү аркасында күпкә озаграк вакыт ала&lt;ref&gt;{{книга |заглавие=Optimal Transfer Orbit Trajectory using Electric Propulsion |издательство=USPTO |ссылка=http://www.google.com/patents/US5595360 |ref=Spitzer |язык=en |автор=Spitzer, Arnon |год=1997 |archive-date=2016-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160407063537/http://www.google.com/patents/US5595360 }}&lt;/ref&gt;.

Компланар булмаган орбиталарда орбиталь күчеш булганда, яссылык үзгәреше орбиталь яссылыклар кисешкән урында («төен») башкарылырга тиеш. Максат — тизлек векторының юнәлешен яссылыклар арасындагы почмакка тигез почмакка үзгәртү булганлыктан, бу этәрү көченең күбесе диярлек космик аппарат апоүзәк янындагы төендә булганда, тизлек векторының зурлыгы минималь булганда башкарылырга тиеш. Ләкин, орбиталь авышлык үзгәрешенең кечкенә өлешен периүзәк янындагы төендә этәрү көчен теләгән авышлык үзгәреше юнәлешенә бераз авыштырып ясарга мөмкин. Бу эшли, чөнки кечкенә почмакның косинусы берәмеккә бик якын, нәтиҗәдә космик аппаратның периүзәк янындагы югары тизлеге һәм Оберт эффекты белән идарә ителә торган кечкенә яссылык үзгәреше барлыкка килә.

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Астродинамика]]</text>
      <sha1>gh800qqt64w205ovf3hv6ddh516mpon</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Химера</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488949</id>
    <revision>
      <id>5935677</id>
      <parentid>5934849</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:54:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12504" sha1="m2dtiku69lpwnxb1uc0e9fyed49m6mb" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{Универсаль калып}}
'''Химера''' ({{lang-grc|Χίμαιρα}}, «кәҗә») — борынгы грек мифологиясендә арыслан башы һәм муены, кәҗә гәүдәсе һәм елан сыман койрыгы булган ут сулый торган албасты; Тифон һәм Ехидна токымы&lt;ref&gt;Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.592&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Гесиод. Теогония 319—325; Гигин. Мифы 151&lt;/ref&gt;. Күчерелмә мәгънәдә — нигезсез, тормышка ашмаслык идея.

== Мифология ==
Борынгы чыганакларның гомуми фикере буенча, Химера хатын-кыз булган. Аны ликияле Амисодар имезә. Химера беренче тапкыр [[Илиада|«Илиада»ның]] алтынчы җырында телгә алына, анда ул илаһи чыгышлы булган дип язылган — арыслан алды, кәҗә гәүдәсе, елан койрыгы; ул авызыннан ут чыгара һәм үлемсез була&lt;ref&gt;Еврипид. Ион 201—204&lt;/ref&gt;.
[[Файл:Chimera_di_Arezzo.jpg|сулда|мини|200x200пкс|Ареццодан Химера — бронзадан ясалган этрус скульптурасы. Археология музее, [[Флоренция]], [[Италия]]]]
Арыслан башы, кәҗә корсагы һәм елан койрыгы — бу аның [[Һомер|Һомерда]] язылган иң табигый тасвирламасы, әмма Гесиодның «Теогония»сендә аның өч башы тасвирлана, һәм ул безнең эрага кадәр V гасырга караган [[Ареццо|Ареццода]] ясалган атаклы этрус бронза сынында әнә шулай сурәтләнгән. Сыртының уртасында кәҗә башы, койрыгының очында елан башы, гәүдәсенең алгы өлешендә арыслан башы бар. Яки бу бер тәндә өч башлы албасты&lt;ref&gt;Палефат. О невероятном 28&lt;/ref&gt;. Сурәтнең сирәк варианты була, анда арыслан гәүдәсе тулысынча сурәтләнми, ә аждаһа койрыгына күчә&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://chimeraproject.ru/chimeramonster|title=Химера|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230504093520/https://chimeraproject.ru/chimeramonster|archivedate=2023-05-04|lang=ru|website=chimeraproject.ru|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Шулай итеп, бу затның иконографиясе антик сәнгатьтә шактый тотрыклы һәм әдәби тасвирлауларга якын. Антик инталияләрдә хәтта ут сулый торган Химера сурәтләре дә очрый&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Аны, аллалар алдан әйткәнчә, Главк улы, Беллерофонт үтергән, ул аны җәядән ук белән чәнчегән&lt;ref&gt;Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 9, 3; II 3, 1-2; Пиндар. Олимпийские песни XIII 91&lt;/ref&gt;. Химера Алей тигезлекләренә төшкән&lt;ref&gt;Гигин. Мифы 57&lt;/ref&gt;.

«Энеида»ның алтынчы җырында яңадан «ут сулый торган Химера» пәйда була; комментатор Сервий Гонорат билгеләп үткәнчә, барлык абруйлы галимнәр фикеренчә, бу албасты Ликиядә туган, ә бу якларда шундый исем йөртүче вулкан бар. Вулкан төбендә еланнар мыж килә, тау битләрендә болыннар һәм кәҗә көтүлекләре күп, тау түбәсеннән ялкын янып тора һәм шунда ук, югарыда, арыслан өннәре; мөгаен, Химера — бу гадәти булмаган тауның метафорасыдыр. Страбон буенча, Ликиядәге Химера тарлавыгы Краг һәм Антикраг таулары арасында&lt;ref&gt;Страбон. География XIV 3, 5 (стр. 665)&lt;/ref&gt;, ягъни хәзерге төрек шәһәрләре [[Фетһие (Фетһие)|Фетхие]] һәм [[Калкан (Каш)|Калкан]] арасында урнашкан. Олы Плиний бу урынны бераз көнчыгышка таба, [[Кумлуҗа]] һәм [[Кемер (Анталья)|Кемер]] шәһәрләре арасындагы [[Чыралы (Кемер)|Чыралы]] авылы янындагы Янарташ тавын Химера дип саный. Анда хәзер дә табигый газның ачык януы өчен җитәрлек концентрацияләрнең өскә чыгу юллары урнашкан. 

Бер интерпретация буенча, Химера — хыянәтче хатын, аның ике абыйсы булган: Арыслан һәм Аждаһа&lt;ref&gt;Гераклит-аллегорист. О невероятном 15&lt;/ref&gt;. Икенчесе буенча — кояш нурлары чагылган тау, ә Беллерофонт аны чабып өзгән&lt;ref&gt;Ватиканский аноним. О невероятном 8&lt;/ref&gt;. Тагын бер интерпретация буенча — ул Химар исемле пират корабы капитаны, аның борынында арыслан сурәте, койрыгында — аждаһа&lt;ref&gt;Плутарх. О доблести женской 9&lt;/ref&gt;, ә уртасында  — елан сурәте булган.

== Мәдәнияткә йогынты ==
Химера антик заманда начар билге, шторм, кораблар һәлакәте яки стихияле бәла-каза (бигрәк тә вулкан атылу) билгесе булып хезмәт иткән. Химераны начар җилләр хакиме, куркыныч чыганагы һәм ялгышлар җибәрүче дип санаганнар. Соңрак, Ренессанс чорында, Химера «химерик» символына әверелә. Сүз мөмкин булмаганны, кушылмаганны билгеләү өчен кулланыла.

[[Урта гасырлар|Урта гасырларда]] химера дигәндә горгульялар күздә тотылган. Безнең көннәрдә еш кына химералар дип барлык мөмкин булган һәм мөмкин булмаган төрдәге монстрларны һәм мутантларны, шулай ук тормышка ашмаслык хыялларны һәм фантазияләрне атыйлар. Сынлы сәнгатьтә соборларның бизәлешенең бер өлешен тәшкил иткән готикага хас булган бозыклыкларны, явызлык көчләрен һ.б. гәүдәләндерүче фантастик аждаһаларның сынлы сурәтләре химера дип атала. Бигрәк тә [[Parijdağı İzge Ana cämiğe|Париждагы Нотр-Дам соборы]] манаралары нигезендәге химералар билгеле.
[[Файл:Wolpertinger.jpg|уңда|мини|Вольпертингер — уйлап чыгарылган хайван, [[Бавария|Бавариянең]] Альп урманнарында яши]]
Химералар дип, һәр күзәнәктә бер үк геннар җыелмасы булган гадәти организмнардан аермалы буларак, төрле күзәнәкләрдә генетик яктан төрле материал булган хайваннарны яки үсемлекләрне дә атыйлар. Химералар мутацияләр, рекомбинацияләр, күзәнәк бүленешенең бозылуы нәтиҗәсендә барлыкка килә торган мозаицизмның аерым очрагы булып тора.

Биологлар шулай ук шельфтан алып океан тирәнлекләренә кадәр таралган һәм кайбер илләрдә промысел объекты булган тоташ башлы диңгез балыклары отрядын да химералар дип атаганнар.

== Этнология ==
Этногенезның пассионар теориясендә «химера» дип төрле суперэтник системаларга караган ярашмый торган (тискәре комплементарлыклы) этносларның этник формасы һәм контакт продукты атала, нәтиҗәдә химерада үскән кешеләр этник традицияләрен югалталар һәм үзара бәйләнештәге этносларның берсенә дә карамыйлар. Химераны деэтнозланган, этностан төшеп калган кешеләрнең уртаклыгы дип атарга мөмкин. Анда үзара ярашмый торган тәртип сыйфатларының системасыз ярашуы өстенлек итә, бердәм ментальлек урынына җәмгыятьтә хөкем сөргән зәвыклар, карашлар һәм күзаллауларның тулы хаосы килә, мондый мохиттә системага каршы идеологияләр чәчәк ата. Һәр этнос өчен үзенчәлекле адаптив күнекмәләрне югалту халыкның туендыручы ландшафттан аерылуына китерә. Этностан аермалы буларак, химера үсә алмый, ә күпмедер вакыт кына яши ала, соңыннан таркала — үзенә күрә этник аннигиляция бара. Химера эчендә барлыкка килгән антисистемалар, кагыйдә буларак, кан кою конфликтларының инициаторлары булып торалар, яки химера күрше этносларның корбаны була. Терминны [[Лев Гумилев|Лев Гумилёв]] керткән&lt;ref&gt;[http://gumilevica.kulichki.net/MVA/mva09.htm Мичурин В. А. Словарь понятий и терминов теории этногенеза.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161206042920/http://gumilevica.kulichki.net/MVA/mva09.htm |date=2016-12-06 }} М., 1993.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Корявцев П. М.'' [https://web.archive.org/web/20040528142549/http://antisys.narod.ru/antisys.html Философия антисистем.] СПб., 1994. Саратов, 2003. 4-я редакция. Автореферат (1993,1996,1998,2004).&lt;/ref&gt;.

== Астрономия ==
1907 елда ачылган [[(623) Химера]] [[Астероидлар|астероиды]] Химера хөрмәтенә аталган.

== Галерея ==
&lt;center&gt;&lt;gallery perrow=&quot;5&quot;&gt;
Файл:Chimera_Apulia_Louvre_K362.jpg|Химера, [[Лувр музее|Лувр]], кызыл фигуралы блюдо, якынча б. э. к. 350-340.
Файл:Chimera_01.jpg|Химера, Массандр сарае. Югары Массандра.
Файл:House_with_Chimaeras_RU.JPG|Химералы йорт. [[Киев]].
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

== Сылтамалар ==

* [http://bestiary.us/himera.php Химера] «Энциклопедия вымышленных существ» сайтында

{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:Борынгы юнан мифологиясе]]</text>
      <sha1>m2dtiku69lpwnxb1uc0e9fyed49m6mb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гимннар тәрҗемәләре</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488961</id>
    <revision>
      <id>5935715</id>
      <parentid>5935593</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T03:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LiebSinger</username>
        <id>60321</id>
      </contributor>
      <comment>/* АРГЕНТИНА */</comment>
      <origin>5935715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="362054" sha1="euabski1dd5qa9ew63v8r4vfahpbdc5" xml:space="preserve">== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==

'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''&lt;br&gt;
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.&lt;br&gt;

=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,&lt;br&gt;
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!&lt;br&gt;
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,&lt;br&gt;
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!&lt;br&gt;
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,&lt;br&gt;
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!&lt;br&gt;

О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада&lt;br&gt;
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!&lt;br&gt;
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп&lt;br&gt;
Уара уда, Аԥсынра!&lt;br&gt;
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,&lt;br&gt;
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,&lt;br&gt;
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз&lt;br&gt;
Жәлар ламысла иҳаракхоит.&lt;br&gt;

Рада, Раида, Рарира!&lt;br&gt;
Рада, Рерама, Рерашьа!&lt;br&gt;
Нарҭаа риира-зиироу&lt;br&gt;
Афырхацәа Ран-Гәашьа&lt;br&gt;
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,&lt;br&gt;
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!&lt;br&gt;
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,&lt;br&gt;
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!&lt;br&gt;

Шәнеибац, Аԥсныжәлар!&lt;br&gt;
Аишьцәа, шәнеибац!&lt;br&gt;
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!&lt;br&gt;
Ҳазшаз илаԥш&lt;br&gt;
Ҳхыуп иаҳхымшәо&lt;br&gt;
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!&lt;br&gt;

Шәнеибац, Аԥсныжәлар,&lt;br&gt;
Игылеит ҳамра,&lt;br&gt;
Иақәым ҭашәара!&lt;br&gt;
Урылагәырӷьа,&lt;br&gt;
Анра-ахшара,&lt;br&gt;
Шьардаамҭа, Аԥсынра!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/

https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg

https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg

=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)&lt;br&gt;
'''''English'''''&lt;br&gt;
Australians all let us rejoice&lt;br&gt;
For we are one and free;&lt;br&gt;
We’ve golden soil and wealth for toil,&lt;br&gt;
Our home is girt by sea;&lt;br&gt;
Our land abounds in nature’s gifts,&lt;br&gt;
Of beauty rich and rare;&lt;br&gt;
In history’s page let every stage,&lt;br&gt;
Advance Australia Fair!&lt;br&gt;
In joyful strains then let us sing:&lt;br&gt;
“Advance Australia Fair!”&lt;br&gt;

Beneath our radiant southern Cross,&lt;br&gt;
We’ll toil with hearts and hands;&lt;br&gt;
To make this Commonwealth of ours&lt;br&gt;
Renowned of all the lands;&lt;br&gt;
For those who’ve come across the seas&lt;br&gt;
We’ve boundless plains to share;&lt;br&gt;
With courage let us all combine&lt;br&gt;
To advance Australia fair.&lt;br&gt;
In joyful strains then let us sing&lt;br&gt;
«Advance Australia fair!»&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg

https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/

https://wikiway.com/australia/gimn/

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
Австралиялеләр бәхетле,&lt;br&gt;
Без яшь һәм ирекле,&lt;br&gt;
Хезмәт куеп, алтын җирне&lt;br&gt;
Иттек без күрекле.&lt;br&gt;
Җир-суларың – затлы бүләк,&lt;br&gt;
Табигатең – шифа,&lt;br&gt;
Атла, тарихыңны әйдәп,&lt;br&gt;
Австралия, алга!&lt;br&gt;
Бездән сиңа изге теләк:&lt;br&gt;
“Австралия, алга!”&lt;br&gt;

Көньяк Хач балкышы астында&lt;br&gt;
Берләште күп милләт.&lt;br&gt;
Уңган Берлекне дөньяда&lt;br&gt;
Таныды бар дәүләт.&lt;br&gt;
Йөрәк дәртен һәм кул көчен&lt;br&gt;
Хасладык Ватанга,&lt;br&gt;
Австралия ирешсен, дип,&lt;br&gt;
Яңа уңышларга.&lt;br&gt;
Бездән илгә изге теләк:&lt;br&gt;
“Австралия, алга!”&lt;br&gt;

=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Land der Berge, Land am Strome'''&lt;br&gt;
Land der Berge, Land am Strome,&lt;br&gt;
Land der Äcker, Land der Dome,&lt;br&gt;
Land der Hämmer, zukunftreich:&lt;br&gt;
Heimat grosser Töchter und Söhne,&lt;br&gt;
Volk, begnadet für das Schöne,&lt;br&gt;
Vielgerühmtes Österreich,&lt;br&gt;
Vielgerühmtes Österreich.&lt;br&gt;
 
Heiss umfehdet, wild umstritten,&lt;br&gt;
Liegst dem Erdteil du inmitten,&lt;br&gt;
Einem starken Herzen gleich.&lt;br&gt;
Hast seit frühen Ahnentagen&lt;br&gt;
Hoher Sendung Last getragen,&lt;br&gt;
Vielgeprüftes Österreich,&lt;br&gt;
Vielgeprüftes Österreich.&lt;br&gt;

Mutig in die neuen Zeiten,&lt;br&gt;
Frei und gläubig sieh uns schreiten,&lt;br&gt;
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!&lt;br&gt;
Einig laß in Jubelchören,&lt;br&gt;
Vaterland, dir Treue schwören,&lt;br&gt;
Vielgeliebtes Österreich,&lt;br&gt;
Vielgeliebtes Österreich!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg

https://wikiway.com/austria/gimn/

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''&lt;br&gt;
Таулар һәм дәрьялар иле,&lt;br&gt;
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,&lt;br&gt;
Килер көнгә мәдхия;&lt;br&gt;
Олы шәхесләр Ватаны,&lt;br&gt;
Гүзәлгә гашыйк гавамы,&lt;br&gt;
Дан-шөһрәтле Австрия,&lt;br&gt;
Дан-шөһрәтле Австрия.&lt;br&gt;
 
Дәгъва-яуларны күп күргән,&lt;br&gt; 
Урыны кыйтга түреннән –&lt;br&gt;
Куәтле йөрәк гүя;&lt;br&gt;
Ул борынгы заманнардан&lt;br&gt;
Бөек максатка юлланган –&lt;br&gt;
Күп сыналган Австрия,&lt;br&gt;
Күп сыналган Австрия.&lt;br&gt;

Яңа чорга кыю атлый,&lt;br&gt;
Иреккә инабәт саклый&lt;br&gt;
Һәм хезмәткә баш ия!&lt;br&gt;
Туганнар бердәмлегендә,&lt;br&gt;
Безнең тугрылык гаһдендә –&lt;br&gt;
Сөекле ил Австрия,&lt;br&gt;
Сөекле ил Австрия!&lt;br&gt;

=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''&lt;br&gt;
Azәrbaycan! Azәrbaycan! &lt;br&gt;
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! &lt;br&gt;
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! &lt;br&gt;
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! &lt;br&gt;
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! &lt;br&gt;
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! &lt;br&gt;
Minlərlə can qurban oldu, &lt;br&gt;
Sinən hərbə meydan oldu! &lt;br&gt;
Hüququndan keçən əsgər! &lt;br&gt;
Hərə bir qəhrəman oldu! &lt;br&gt;
Sən olasan gülüstan, &lt;br&gt;
Sənə hər an can qurban! &lt;br&gt;
Sənə min bir məhəbbət &lt;br&gt;
Sinəmdə tutmuş məkan!&lt;br&gt;
Namusunu hifz etməyə, &lt;br&gt;
Bayrağını yüksəltməyə, &lt;br&gt;
Namusunu hifz etməyə, &lt;br&gt;
Cümlə gənclər müştaqdır! &lt;br&gt;
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! &lt;br&gt;
Azərbaycan! Azərbaycan!&lt;br&gt;
Azərbaycan! Azərbaycan!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/

https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/

https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!&lt;br&gt;
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!&lt;br&gt;
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!&lt;br&gt;
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!&lt;br&gt;
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!&lt;br&gt;
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!&lt;br&gt;
Җирең хәрби мәйдан булды,&lt;br&gt;
Меңләгәннәр корбан булды!&lt;br&gt;
Синең хаклыгыңны яклап,&lt;br&gt;
Барчасы каһарман булды!&lt;br&gt;
Син булсын дип гөлстан,&lt;br&gt;
Сиңа һәрбер җан корбан!&lt;br&gt;
Мең бер мәхәббәт, Ватан,&lt;br&gt;
Йөрәктә тотам мәкян!&lt;br&gt;
Намусыңны керләмәскә,&lt;br&gt;
Байрагыңны кимсетмәскә,&lt;br&gt;
Намусыңны керләмәскә&lt;br&gt;
Барча яшьләр җан аткан!&lt;br&gt;
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!&lt;br&gt;
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!&lt;br&gt;
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!&lt;br&gt;

=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)&lt;br&gt;
'''''Në shqip'''''&lt;br&gt;
'''Himni i Flamurit'''&lt;br&gt;
Rreth flamurit të përbashkuar&lt;br&gt;
Me një dëshir’ e një qëllim,&lt;br&gt;
Të gjith’ atje duke u betuar&lt;br&gt;
Të lidhim besën për shpëtim.&lt;br&gt;
Chorus (2):&lt;br&gt;
Prej lufte veç ai largohet&lt;br&gt;
Që është lindur tradhëtor,&lt;br&gt;
Kush është burrë nuk frikësohet,&lt;br&gt;
Po vdes, po vdes si një dëshmor!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Байрак гимны'''&lt;br&gt;
Байрак астында без берләштек&lt;br&gt;
Уртак теләкләр-максатларда,&lt;br&gt;
Ант иттек без, көрәшергә дип&lt;br&gt;
Азатлыгыбызны якларга.&lt;br&gt;
Кушымта (2):&lt;br&gt;
Читләшер бу изге көрәштән&lt;br&gt;
Сатлык булып туган гына,&lt;br&gt;
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,&lt;br&gt;
Шәһит булыр ил хакына.&lt;br&gt;

=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Auferstanden aus Ruinen...'''&lt;br&gt;
Auferstanden aus Ruinen&lt;br&gt;
und der Zukunft zugewandt,&lt;br&gt;
laßt uns Dir zum Guten dienen,&lt;br&gt;
Deutschland, einig Vaterland.&lt;br&gt;
Alte Not gilt es zu zwingen,&lt;br&gt;
und wir zwingen sie vereint,&lt;br&gt;
denn es muß uns doch gelingen,&lt;br&gt;
daß die Sonne schön wie nie&lt;br&gt;
über Deutschland scheint,&lt;br&gt;
über Deutschland scheint.&lt;br&gt;

Glück und Friede sei beschieden&lt;br&gt;
Deutschland, unserm Vaterland,&lt;br&gt;
alle Welt sehnt sich nach Frieden,&lt;br&gt;
reicht den Völkern eure Hand.&lt;br&gt;
Wenn wir brüderlich uns einen,&lt;br&gt;
schlagen wir des Volkes Feind,&lt;br&gt;
laßt das Licht des Friedens scheinen,&lt;br&gt;
daß nie eine Mutter mehr&lt;br&gt;
ihren Sohn beweint,&lt;br&gt;
ihren Sohn beweint.&lt;br&gt;

Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,&lt;br&gt;
lernt und schafft wie nie zuvor,&lt;br&gt;
und der eig’nen Kraft vertrauend&lt;br&gt;
steigt ein frei Geschlecht empor.&lt;br&gt;
Deutsche Jugend, bestes Streben&lt;br&gt;
unsres Volks in dir vereint,&lt;br&gt;
wirst du Deutschlands neues Leben.&lt;br&gt;
Und die Sonne schön wie nie&lt;br&gt;
über Deutschland scheint,&lt;br&gt;
über Deutschland scheint.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''&lt;br&gt;
Хәрабәдән күтәрелеп,&lt;br&gt;
киләчәккә юл тоткан,&lt;br&gt;
без Сиңа итик игелек,&lt;br&gt;
Алмания, бердәм Ватан.&lt;br&gt;
Бердәм булгач, барча киртә&lt;br&gt;
юкка чыга бүген дә, –&lt;br&gt;
һәм безнең кулдан бу килә;&lt;br&gt;
кояш мулдан нур сибә&lt;br&gt;
алман күгендә,&lt;br&gt;
алман күгендә.&lt;br&gt;

Ураз-бәхет насыйп булсын&lt;br&gt;
алманнар Ватанына,&lt;br&gt;
дуслык кулларын ул сузсын&lt;br&gt;
дөнья халыкларына.&lt;br&gt;
Туганнарча бердәмлектә&lt;br&gt;
җиңеп халык дошманын,&lt;br&gt;
яшик хөрлек-иминлектә, –&lt;br&gt;
ана, улын югалтып,&lt;br&gt;
һич еламасын,&lt;br&gt;
һич еламасын.&lt;br&gt;

Иҗат итеп, белем алып,&lt;br&gt;
йортлар салыйк, җир сөрик,&lt;br&gt;
үз көчебезгә таянып,&lt;br&gt;
яңа буын үстерик.&lt;br&gt;
Алман яшьләре, гавамның&lt;br&gt;
омтылышлары – сездә,&lt;br&gt;
сез – киләчәге Ватанның.&lt;br&gt;
Кояш мулдан нур сибә&lt;br&gt;
алман күгендә,&lt;br&gt;
алман күгендә.&lt;br&gt;

=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''&lt;br&gt;
Einigkeit und Recht und Freiheit&lt;br&gt;
Für das deutsche Vaterland.&lt;br&gt;
Danach laßt uns alle streben&lt;br&gt;
Brüderlich mit Herz und Hand.&lt;br&gt;
Einigkeit und Recht und Freiheit&lt;br&gt;
Sind des Glückes Unterpfand.&lt;br&gt;
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,&lt;br&gt;
Blühe, deutsches Vaterland!&lt;br&gt;
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,&lt;br&gt;
Blühe, deutsches Vaterland!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/

https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''&lt;br&gt;
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –&lt;br&gt;
Алман җирендә хаким.&lt;br&gt;
Изге туганлык хисләрен&lt;br&gt;
Йөртсен күңeлендә һәркем.&lt;br&gt;
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –&lt;br&gt;
Безнең бәхет солтаны.&lt;br&gt;
Шул бәхеттә чәчәк ат син&lt;br&gt;
Мәңге, Алман Ватаны!&lt;br&gt;
Шул бәхеттә чәчәк ат син&lt;br&gt;
Мәңге, Алман Ватаны!&lt;br&gt;

=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''&lt;br&gt;
Кӧк теҥери јылдыстар,&lt;br&gt;
Улу, јайым Кан-Алтай.&lt;br&gt;
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –&lt;br&gt;
Агару, јебрен Алтай.&lt;br&gt;

Ӱч толыкту Кан-Алтай,&lt;br&gt;
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.&lt;br&gt;
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс&lt;br&gt;
Ӧчӱп калар учуры јок.&lt;br&gt;

Алтай – ӧскӧн кабайыс,&lt;br&gt;
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.&lt;br&gt;
Элен чактарга корула,&lt;br&gt;
Россияла бис јажына.&lt;br&gt;
Алтай!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/

https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg

Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Күк йөзендә йолдызлар,&lt;br&gt;
Олы, бәйсез Хан-Алтай.&lt;br&gt;
Өчтүбә, урманлы таулар –&lt;br&gt;
Борынгы, изге Алтай.&lt;br&gt;

Өч түбәле Хан-Алтай,&lt;br&gt;
Юк янтык булган чагы.&lt;br&gt;
Мәңгелек ут янган җирнең&lt;br&gt;
Юк сүрелер учагы.&lt;br&gt;

Алтай – без үскән төбәк,&lt;br&gt;
Алтай – мәңгелек терәк.&lt;br&gt;
Гомерлек бу язмышыбыз,&lt;br&gt;
Русиядә тормышыбыз.&lt;br&gt;
Алтай!&lt;br&gt;

=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''&lt;br&gt;
'''The Star-Spangled Banner'''&lt;br&gt;
Oh, say, can you see, the dawn’s early light&lt;br&gt;
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?&lt;br&gt;
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,&lt;br&gt;
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. &lt;br&gt;
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, &lt;br&gt;
Gave proof through the night that our flag was still there. &lt;br&gt;
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave? &lt;br&gt;

On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, &lt;br&gt;
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, &lt;br&gt;
What is that which the breeze, o’er the towering steep, &lt;br&gt;
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? &lt;br&gt;
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, &lt;br&gt;
In fully glory reflected, now shines on the stream: &lt;br&gt;
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave. &lt;br&gt;

And where is that band who so vauntingly swore &lt;br&gt;
That the havoc of war and the battle’s confusion &lt;br&gt;
A home and a country should leave us no more! &lt;br&gt;
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. &lt;br&gt;
No refuge could save the hireling and slave &lt;br&gt;
From the terror of flight, or the gloom of the grave: &lt;br&gt;
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave!&lt;br&gt;

Oh, thus be it ever when freemen shall stand. &lt;br&gt;
Between their loved home and the war’s desolation: &lt;br&gt;
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land &lt;br&gt;
Praise the Power that has made and preserved us a nation. &lt;br&gt;
Then conquer we must, when our cause it is just. &lt;br&gt;
And this be our motto: “In God is our trust”. &lt;br&gt;
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''&lt;br&gt;
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –&lt;br&gt;
Без аны данладык кич кояш батканда?&lt;br&gt;
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –&lt;br&gt;
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?&lt;br&gt;
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –&lt;br&gt;
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.&lt;br&gt;
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –&lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?&lt;br&gt;

Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,&lt;br&gt;
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –&lt;br&gt;
Капыл җил байрактан куркуны басармы,&lt;br&gt;
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?&lt;br&gt;
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,&lt;br&gt;
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –&lt;br&gt;
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә &lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.&lt;br&gt;

Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –&lt;br&gt;
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,&lt;br&gt;
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...&lt;br&gt;
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!&lt;br&gt;
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –&lt;br&gt;
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.&lt;br&gt;
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,&lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!&lt;br&gt;

Азатлар барында мәңге шулай булсын.&lt;br&gt;
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:&lt;br&gt;
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,&lt;br&gt;
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.&lt;br&gt;
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,&lt;br&gt;
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.&lt;br&gt;
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,&lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!&lt;br&gt;

=== '''АНГОЛА''' ===

=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''&lt;br&gt;
'''El Gran Carlemany'''&lt;br&gt;
El gran Carlemany, mon pare,&lt;br&gt;
dels alarbs em deslliurà,&lt;br&gt;
I del cel vida em donà,&lt;br&gt;
de Meritxell, la gran Mare.&lt;br&gt;
Princesa nasquí i Pubilla&lt;br&gt;
entre dues nacions, neutral;&lt;br&gt;
sols resto l'única filla,&lt;br&gt;
de l'imperi Carlemany.&lt;br&gt;
Creient i lliure onze segles,&lt;br&gt;
creient i lliure vull ser.&lt;br&gt;
Siguin els furs mos tutors&lt;br&gt;
i mos Prínceps defensors!&lt;br&gt;
I mos Prínceps defensors!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/

https://wikiway.com/andorra/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Бөек Карл'''&lt;br&gt;
Гарәпләрдән азат иткән&lt;br&gt;
Бөек Карл, газиз атам,&lt;br&gt;
Һәм күктән бүләк иңдергән&lt;br&gt;
Меричель, изге анам.&lt;br&gt;
Кыйрал кызы булып тудым –&lt;br&gt;
Ике халыкка бердән;&lt;br&gt;
Ялгыз варис булып калдым&lt;br&gt;
Бөек Карл дәүләтеннән.&lt;br&gt;
Азат, диндар унбер гасыр,&lt;br&gt;
Шул халәттә калсамчы.&lt;br&gt;
Кануннар булсын яклаучым,&lt;br&gt;
Һәм Кенәзләр – саклаучым!&lt;br&gt;
Һәм Кенәзләр – саклаучым!&lt;br&gt;

=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''&lt;br&gt;
We thy sons and daughters stand&lt;br&gt;
Strong and firm in&lt;br&gt;
Peace or danger&lt;br&gt;
To safe-guard our Native Land&lt;br&gt;
We commit ourselves to building&lt;br&gt;
A true nation brave and free;&lt;br&gt;
Ever striving, ever seeking,&lt;br&gt;
Dwell in love and unity&lt;br&gt;
Raise the standard! Raise it boldly!&lt;br&gt;
Answer now to duty’s call&lt;br&gt;
To the service of thy country,&lt;br&gt;
Sparing nothing, giving all;&lt;br&gt;
Gird your loins and join the battle&lt;br&gt;
‘Gainst fear, hate and poverty,&lt;br&gt;
Each endeavouring, all achieving,&lt;br&gt;
Live in peace where man is free.&lt;br&gt;
God of nations, let Thy blessings&lt;br&gt;
Fall upon this land of ours;&lt;br&gt;
Rain and sunshine ever sending,&lt;br&gt;
Fill her fields with crops and flowers;&lt;br&gt;
We her children do implore Thee,&lt;br&gt;
Give us strength, faith, loyalty,&lt;br&gt;
Never failing, all enduring&lt;br&gt;
To defend her liberty.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/

=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''&lt;br&gt;
'''¡Oid mortales!'''&lt;br&gt;
¡Oid mortales! el grito sagrado:&lt;br&gt;
¡Libertad, Libertad, Libertad!&lt;br&gt;
Oid el ruido de rotas cadenas:&lt;br&gt;
Ved en trono a la noble Igualdad.&lt;br&gt;
¡Ya su trono dignísimo abrieron&lt;br&gt;
Las provincias unidas del Sud!&lt;br&gt;
Y los libres del mundo responden:&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
Y los libres del mundo responden:&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
Y los libres del mundo responden:&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
'''''Refren''''':&lt;br&gt;
Sean eternos los laureles&lt;br&gt;
Que supimos conseguir,&lt;br&gt;
Que supimos conseguir.&lt;br&gt;
Coronados de gloria vivamos&lt;br&gt;
O juremos con gloria morir,&lt;br&gt;
O juremos con gloria morir,&lt;br&gt;
O juremos con gloria morir!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg

'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''&lt;br&gt;
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''&lt;br&gt;
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”&lt;br&gt;
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!&lt;br&gt;
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,&lt;br&gt;
Көньякта тәхеткә ирештерде аны&lt;br&gt;
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!&lt;br&gt;
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы''''':&lt;br&gt;
Уңышларга ирешәбез,&lt;br&gt;
Булсын ил мәңгелектә,&lt;br&gt;
Булсын ил мәңгелектә.&lt;br&gt;
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,&lt;br&gt;
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,&lt;br&gt;
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,&lt;br&gt;
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!&lt;br&gt;

=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''&lt;br&gt;
(гарәп тексты транскрипциясе)&lt;br&gt;
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt&lt;br&gt;
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt&lt;br&gt;
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt&lt;br&gt;
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt&lt;br&gt;
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā&lt;br&gt;
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā&lt;br&gt;
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā&lt;br&gt;
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.&lt;br&gt;
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb&lt;br&gt;
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb&lt;br&gt;
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb&lt;br&gt;
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb&lt;br&gt;
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā&lt;br&gt;
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.&lt;br&gt;
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.&lt;br&gt;
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.&lt;br&gt;
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā&lt;br&gt;
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā&lt;br&gt;
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ&lt;br&gt;
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.&lt;br&gt;
Qad madadnā laka yā majdu yadā&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg

https://wikiway.com/algeria/gimn/

'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''&lt;br&gt;
Барысын да юк итүче яшен белән,&lt;br&gt;
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,&lt;br&gt;
Таулар өстендәге байрак төсе белән –&lt;br&gt;
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,&lt;br&gt;
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,&lt;br&gt;
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,&lt;br&gt;
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.&lt;br&gt;
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,&lt;br&gt;
Алар туплар телендә әйтеләчәк,&lt;br&gt;
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,&lt;br&gt;
Коллык китабын яптык – укылып бетте.&lt;br&gt;
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!&lt;br&gt;
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,&lt;br&gt;
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Батырларыбыз төзер батальоннар,&lt;br&gt;
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,&lt;br&gt;
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,&lt;br&gt;
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,&lt;br&gt;
“Азатлык фронты”на турылыклы&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,&lt;br&gt;
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!&lt;br&gt;
Язып куегыз шәһитләр каны белән!&lt;br&gt;
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!&lt;br&gt;
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''&lt;br&gt;

=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''&lt;br&gt;
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:&lt;br&gt;
Göröngyös úton, sötét éjjelen.&lt;br&gt;
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,&lt;br&gt;
Csaba királyfi, csillagösvényen!&lt;br&gt;
'''''Refrén (2):'''''&lt;br&gt;
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,&lt;br&gt;
Népek harcának zajló tengerén.&lt;br&gt;
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,&lt;br&gt;
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!&lt;br&gt;

2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,&lt;br&gt;
Megtörni lelkünk nem lehet soha!&lt;br&gt;
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,&lt;br&gt;
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.&lt;br&gt;
'''''Refrén:'''''&lt;br&gt;
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,&lt;br&gt;
Népek harcának zajló tengerén.&lt;br&gt;
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,&lt;br&gt;
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!&lt;br&gt;

https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg

'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
Язмышлар безне йөртми кайда гына&lt;br&gt;
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.&lt;br&gt;
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,&lt;br&gt;
Алып чык аны йолдызлы юлга.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы (2):'''''&lt;br&gt;
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора&lt;br&gt;
Халыклар явы барган диңгездә,&lt;br&gt;
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;&lt;br&gt;
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.&lt;br&gt;

Маҗар телле кавемнәр арасында&lt;br&gt;
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,&lt;br&gt;
Тусак та дөньяның кайсы урынында,&lt;br&gt;
Нинди булса да юл-язмышыбыз.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора&lt;br&gt;
Халыклар явы барган диңгездә,&lt;br&gt;
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;&lt;br&gt;
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.&lt;br&gt;

'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''&lt;br&gt;
'''Մեր Հայրենիք'''&lt;br&gt;
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,&lt;br&gt;
Որ ապրել է դարեդար&lt;br&gt;
Յուր որդիքը արդ կանչում են&lt;br&gt;
Ազատ, անկախ Հայաստան։&lt;br&gt;

Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,&lt;br&gt;
Որ իմ ձեռքով գործեցի&lt;br&gt;
Գիշերները ես քուն չեղայ,&lt;br&gt;
Արտասուքով լվացի։&lt;br&gt;

Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,&lt;br&gt;
Նուիրական մեր նշան&lt;br&gt;
Թող փողփողի թշնամու դեմ&lt;br&gt;
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։&lt;br&gt;

Ամենայն տեղ մահը մի է&lt;br&gt;
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,&lt;br&gt;
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի&lt;br&gt;
Ազատության կը զոհվի։&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Безнең Ватаныбыз'''&lt;br&gt;
Безнең азат Ватаныбыз –&lt;br&gt;
Яшьтәш ул гасырларга,&lt;br&gt;
Балаларын чакыра бүген&lt;br&gt;
Ирекле Әрмәнстанга.&lt;br&gt;

Менә сиңа байрак, абый,&lt;br&gt;
Үз кулым белән тектем,&lt;br&gt;
Төннәр буена йокламый,&lt;br&gt;
Күз яшьләремне түктем.&lt;br&gt;

Кара әле өч төс туга –&lt;br&gt;
Безнең изге тамгабыз,&lt;br&gt;
Балкып торсын бар дошманга&lt;br&gt;
Мәңге Әрмәнстаныбыз!&lt;br&gt;

Юктыр узмыш язмышлардан,&lt;br&gt;
Кеше үлә бер генә,&lt;br&gt;
Халкына җан фида булган –&lt;br&gt;
Изгелектә мәңгегә.&lt;br&gt;

=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود‎'''&lt;br&gt;
 دا وطن افغانستان دى&lt;br&gt;
دا عزت د هر افغان دى&lt;br&gt;
كور د سولې، كور د تورې&lt;br&gt;
هر بچى يې قهرمان دى&lt;br&gt;

دا وطن د ټولو كور دى&lt;br&gt;
د بلوڅو، د ازبكو&lt;br&gt;
د پښتون او هزارهوو&lt;br&gt;
د تركمنو، د تاجكو&lt;br&gt;

ور سره عرب، ګوجر دي&lt;br&gt;
پاميريان، نورستانيان&lt;br&gt;
براهوي دي، قزلباش دي&lt;br&gt;
هم ايماق، هم پشايان&lt;br&gt;

دا هيواد به تل ځلېږي&lt;br&gt;
لكه لمر پر شنه آسمان&lt;br&gt;
په سينې كې د آسيا به&lt;br&gt;
لكه زړه وي جاويدان&lt;br&gt;

نوم د حق مو دى رهبر&lt;br&gt;
وايو الله اكبر&lt;br&gt;
وايو الله اكبر&lt;br&gt;
وايو الله اكبر&lt;br&gt;

Укылышы:&lt;br&gt;
'''Milli surud'''&lt;br&gt;
Dā watan Afgānistān dai,&lt;br&gt;
dā izat də har Afgān dai&lt;br&gt;
Kor də sor, kor də ture,&lt;br&gt;
har bačai ye qahramān dai&lt;br&gt;

Dā watan də ttolo kor dai,&lt;br&gt;
də Baločo, də Uzbəko&lt;br&gt;
də Pax̌tun aw Hazārawo,&lt;br&gt;
də Turkməno, də Tāǰəko&lt;br&gt;

Wər sara Arəb, Guǰər di,&lt;br&gt;
Pāmiryān, Nuristānyān&lt;br&gt;
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,&lt;br&gt;
ham Aymāq, ham Pašāyān&lt;br&gt;

Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,&lt;br&gt;
ləka lmar pər šnə āsmān&lt;br&gt;
Pə sine ke də Āsyā ba,&lt;br&gt;
ləka zrrə wi ǰāwidān&lt;br&gt;

Num də haq mo dai rahbar,&lt;br&gt;
Wāyu Allāhu Akbar,&lt;br&gt;
Wāyu Allāhu Akbar,&lt;br&gt;
Wāyu Allāhu Akbar&lt;br&gt;

https://wikiway.com/afganistan/gimn/

https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/

'''Милли суруд'''&lt;br&gt;
Бу ил — безнең Әфганстан,&lt;br&gt;
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;&lt;br&gt;
Солых җире, кылыч җире,&lt;br&gt;
Һәр улы аның каһарман.&lt;br&gt;

Күп кавем илгә ватандар:&lt;br&gt;
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,&lt;br&gt;
Һәм пуштуннар, һазаралар,&lt;br&gt;
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.&lt;br&gt;

Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,&lt;br&gt;
Памирлылар, нурстанлылар,&lt;br&gt;
Кызылбашлар, браһүиләр,&lt;br&gt;
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.&lt;br&gt;

Балкыр ил дөнья күгендә&lt;br&gt;
Галәмдәге Кояш кебек,&lt;br&gt;
Азиянең иң түрендә&lt;br&gt;
Ватаныбыз — ул мәңгелек!&lt;br&gt;

Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;&lt;br&gt;
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!&lt;br&gt;
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!&lt;br&gt;
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”&lt;br&gt;

=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''&lt;br&gt;
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور&lt;br&gt;
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس:&lt;br&gt;
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور&lt;br&gt;
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
۱&lt;br&gt;
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي&lt;br&gt;
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆&lt;br&gt;
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي&lt;br&gt;
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس&lt;br&gt;
۲&lt;br&gt;
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ&lt;br&gt;
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆&lt;br&gt;
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ&lt;br&gt;
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس&lt;br&gt;
۳&lt;br&gt;
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ&lt;br&gt;
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆&lt;br&gt;
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ&lt;br&gt;
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس&lt;br&gt;
۴&lt;br&gt;
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې&lt;br&gt;
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆&lt;br&gt;
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې&lt;br&gt;
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 کورس 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169

'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!&lt;br&gt;
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
I&lt;br&gt;
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.&lt;br&gt;
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.&lt;br&gt;
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.&lt;br&gt;
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.&lt;br&gt;
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;
II&lt;br&gt;
Гомеребез барында — без азатлык сагында!&lt;br&gt;
Гомеребез барында — без азатлык сагында!&lt;br&gt;
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!&lt;br&gt;
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!&lt;br&gt;
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;
III&lt;br&gt;
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!&lt;br&gt;
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!&lt;br&gt;
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!&lt;br&gt;
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!&lt;br&gt;
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;
IV&lt;br&gt;
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!&lt;br&gt;
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!&lt;br&gt;
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!&lt;br&gt;
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!&lt;br&gt;
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!&lt;br&gt;
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Бу — кыюлар Ватаны...&lt;br&gt;

=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,&lt;br&gt;
deutsche Erde, Vaterland!&lt;br&gt;
Über deinen weiten Gauen&lt;br&gt;
ruhe Seine Segenshand!&lt;br&gt;
||:Er behüte deine Fluren,&lt;br&gt;
schirme deiner Städte Bau&lt;br&gt;
Und erhalte dir die Farben&lt;br&gt;
Seines Himmels, weiß und blau!:||&lt;br&gt;

2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,&lt;br&gt;
dass wir, uns’rer Väter wert,&lt;br&gt;
fest in Eintracht und in Frieden&lt;br&gt;
bauen uns’res Glückes Herd!&lt;br&gt;
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen&lt;br&gt;
einig uns ein jeder schau&lt;br&gt;
und den alten Ruhm bewähre&lt;br&gt;
unser Banner, weiß und blau!:||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg

'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''&lt;br&gt;
Ходай Байар илен яклый,&lt;br&gt;
Алман нәселе Ватанын,&lt;br&gt;
Киң җирләребез сагында –&lt;br&gt;
Аның кодрәт калканы!&lt;br&gt;
||:Иминлектә ил-көнебез,&lt;br&gt;
Шәһәрләр төзелеше,&lt;br&gt;
Безнең ак-зәңгәр байракта –&lt;br&gt;
Изге күкләрнең төсе.:||&lt;br&gt;

Ходай Байар халкын саклый,&lt;br&gt;
Без – бабалар мирасын,&lt;br&gt;
Бердәмлектә, татулыкта&lt;br&gt;
Корып бәхет оясын.&lt;br&gt;
||:Байар халкы, алман нәселе!&lt;br&gt;
Ходай биргән байлыгың:&lt;br&gt;
Борынгы даның сурәте – &lt;br&gt;
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||&lt;br&gt;

=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===

=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''&lt;br&gt;
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''&lt;br&gt;
Gora ta Gora Euzkadi,&lt;br&gt;
aintza ta aintza&lt;br&gt;
bere goiko Jaun Onari.&lt;br&gt;
Areitz bat Bizkaian da&lt;br&gt;
Zar sendo sindo&lt;br&gt;
bera ta bere lagia lakua.&lt;br&gt;
Areitz gainean dogu&lt;br&gt;
gurutza deuna&lt;br&gt;
beti geure goi buru.&lt;br&gt;
Abestu gora Euzkadi&lt;br&gt;
aintza ta aintza&lt;br&gt;
bere goiko Jaun Onari!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg&lt;br&gt;
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)&lt;br&gt;

'''''Баск телендә'''''&lt;br&gt;
'''Баск халкы гимны'''&lt;br&gt;
Күтәрел, әй, Басклар Иле,&lt;br&gt;
мактау-дан бөек&lt;br&gt;
Кодрәт иясе Аллага!&lt;br&gt;
Бискайяда, яр буенда,&lt;br&gt;
изге Синдо күле янында&lt;br&gt;
имән — борынгы, нык.&lt;br&gt;
Бу имәндә нурлар сибеп&lt;br&gt;
изге хач балкый —&lt;br&gt;
өметебез символы.&lt;br&gt;
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,&lt;br&gt;
мактау һәм дан&lt;br&gt;
кодрәт иясе Аллага!”&lt;br&gt;

=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''&lt;br&gt;
'''Gernikako Arbola'''&lt;br&gt;
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,&lt;br&gt;
Euskaldunen artean guztiz maitatua.&lt;br&gt;
Eman ta zabal zazu munduan frutua&lt;br&gt;
adoratzen zaitugu arbola santua.&lt;br&gt;
Mila urte inguru da esaten dutela&lt;br&gt;
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.&lt;br&gt;
Zaude bada zutikan orain da denbora&lt;br&gt;
eroritzen bazera arras galdu gera.&lt;br&gt;

2. Ez zera eroriko arbola maitea&lt;br&gt;
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.&lt;br&gt;
Laurok hartuko degu zurekin partea&lt;br&gt;
pakian bizi dedin euskaldun jendia.&lt;br&gt;
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko&lt;br&gt;
jarri gaitezen danok laister belauniko.&lt;br&gt;
Eta bihotzetikan eskatu ezkero&lt;br&gt;
arbola biziko da orain eta gero.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg&lt;br&gt;
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)&lt;br&gt;

'''''Баск телендә'''''&lt;br&gt;
'''Герника Агачы'''&lt;br&gt;
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''&lt;br&gt;
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,&lt;br&gt;
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.&lt;br&gt;
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,&lt;br&gt;
халык сине кадерли, изге дип җан ата.&lt;br&gt;
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек&lt;br&gt;
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.&lt;br&gt;
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,&lt;br&gt;
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.&lt;br&gt;

2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,&lt;br&gt;
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.&lt;br&gt;
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,&lt;br&gt;
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.&lt;br&gt;
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:&lt;br&gt;
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.&lt;br&gt;
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,&lt;br&gt;
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.&lt;br&gt;

=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''&lt;br&gt;
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,&lt;br&gt;
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,&lt;br&gt;
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа&lt;br&gt;
Тыуған илдең тыныс ал таңы.&lt;br&gt;
Дан hиңә, Башҡортостан!&lt;br&gt;
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә&lt;br&gt;
Сәскә ат, Башҡортостан!&lt;br&gt;

Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,&lt;br&gt;
Еңеү яулап алға бараhың.&lt;br&gt;
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә&lt;br&gt;
Һинең ғорур рухлы байрағың.&lt;br&gt;
Дан hиңә, Башҡортостан!&lt;br&gt;
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә&lt;br&gt;
Сәскә ат, Башҡортостан!&lt;br&gt;

Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,&lt;br&gt;
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.&lt;br&gt;
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,&lt;br&gt;
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.&lt;br&gt;
Дан hиңә, Башҡортостан!&lt;br&gt;
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә&lt;br&gt;
Сәскә ат, Башҡортостан!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg

'''''татар телендә'''''&lt;br&gt;
Башкортстан, син сөекле газиз җир,&lt;br&gt;
Халкыбызның изге Ватаны,&lt;br&gt;
Чал Уралдан калка бар тарафка&lt;br&gt;
Туган илнең тыныч ал таңы.&lt;br&gt;
Дан сиңа, Башкортстан!&lt;br&gt;
Илен сөйгән азат халкыңа дан&lt;br&gt;!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә&lt;br&gt;
Чәчәк ат, Башкортстан!&lt;br&gt;

Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,&lt;br&gt;
Җиңү яулап алга барасың. &lt;br&gt;
Киләчәккә якты нур-моң чәчә&lt;br&gt;
Синең горур рухлы байрагың.&lt;br&gt;
Дан сиңа, Башкортстан!&lt;br&gt;
Илен сөйгән азат халкыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй белән бөек бердәмлектә&lt;br&gt;
Чәчәк ат, Башкортстан!&lt;br&gt;

Республикам, йолдыз булып балкы син,&lt;br&gt;
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.&lt;br&gt;
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,&lt;br&gt;
Туган телдә тынмас җырыбыз.&lt;br&gt;
Дан сиңа, Башкортстан!&lt;br&gt;
Илен сөйгән азат халкыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй белән бөек бердәмлектә&lt;br&gt;
Чәчәк ат, Башкортстан!&lt;br&gt;

=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
&lt;u&gt;'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''&lt;/u&gt;&lt;br&gt;

Илләтсу башланган урманнар,&lt;br&gt;
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,&lt;br&gt;
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —&lt;br&gt;
Зур бүләк якташлар, туганнар!&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Бердәмлек, тигезлек төбәге,&lt;br&gt;
Халыклар дуслыгы терәге,&lt;br&gt;
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге&lt;br&gt;
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!&lt;br&gt;

Иделгә ашкына суларың.&lt;br&gt;
Дөньяга танылган улларың.&lt;br&gt;
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,&lt;br&gt;
Иң тәмле икмәкле районым.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

Таң ата, уяна туган як.&lt;br&gt;
Яңгырый иртәнге моң-азан.&lt;br&gt;
Бу җирне яраткан изге зат.&lt;br&gt;
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''''Олыкмарий йылмеште'''''&lt;br&gt;
&lt;u&gt;'''Татьяна Очееван кусарымыже'''&lt;/u&gt;&lt;br&gt;

Чодыра дене ялым эртен,&lt;br&gt;
Ший Элнет шыргыкта йывертен.&lt;br&gt;
Сабантуй ден Пеледыш пайрем&lt;br&gt;
Шергылтеш, калыкнам чумырен.&lt;br&gt;
'''''Припев:'''''&lt;br&gt;
Ик еш семын келшен илена.&lt;br&gt;
Ойго ден куаннам пайлена.&lt;br&gt;
Куш, чаплане, шумбел мландына,&lt;br&gt;
Чон шепка — Параньга кундымна!&lt;br&gt;

Шочмо Эл чын шочшетым пала,&lt;br&gt;
Рвезе тукым шарналын ила.&lt;br&gt;
Перкем налше киндетым акла,&lt;br&gt;
Родо-влакшем эн порын сийла.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

Эр кынелын, пашаш каена,&lt;br&gt;
Торшымаш ден лумет нолтена.&lt;br&gt;
Ко вер-шӧржым сакла, йората —&lt;br&gt;
Шочмо мланде тудлан таушта.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

'''''На русском языке'''''&lt;br&gt;
&lt;u&gt;'''перевод Татьяны Очеевой'''&lt;/u&gt;&lt;br&gt;

Обнимая деревни, поля&lt;br&gt;
Протекает Илеть и Ноля.&lt;br&gt;
Край родной, в этих дивных местах&lt;br&gt;
Развернул Сабантуй торжества.&lt;br&gt;
'''''Припев:'''''&lt;br&gt;
Братской дружбой единой сильна&lt;br&gt;
Ты для славы великой дана.&lt;br&gt;
Будь всех краше, богаче, мила,&lt;br&gt;
Параньгинская наша земля!&lt;br&gt;

Сыновей, дочерей имена&lt;br&gt;
Помнит с гордостью, знает страна&lt;br&gt;
С чудным вкусом ржаные хлеба -&lt;br&gt;
Угощаешь соседей любя.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

Над землей встала зорька светла,&lt;br&gt;
Ждут нас свершенья, дела.&lt;br&gt;
Всем, кому мать-земля так мила,&lt;br&gt;
Благодарность, почет и хвала.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

=== '''БӘХРӘЙН''' ===

https://wikiway.com/bahrain/gimn/

=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''&lt;br&gt;
'''Мы, беларусы'''&lt;br&gt;
Мы, беларусы – мірныя людзі,&lt;br&gt;
Сэрцам адданыя роднай зямлі,&lt;br&gt;
Шчыра сябруем, сілы гартуем&lt;br&gt;
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.&lt;br&gt;
Прыпеў:&lt;br&gt;
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,&lt;br&gt;
Слаўся, народаў братэрскі саюз!&lt;br&gt;
Наша любімая маці-Радзіма,&lt;br&gt;
Вечна жыві і квітней, Беларус!&lt;br&gt;
Наша любімая маці-Радзіма,&lt;br&gt;
Вечна жыві і квітней, Беларус!&lt;br&gt;

Разам з братамі мужна вякамі&lt;br&gt;
Мы баранілі родны парог,&lt;br&gt;
У бітвах за волю, бітвах за долю&lt;br&gt;
Свой здабывалі сцяг перамог!&lt;br&gt;
Прыпеў.&lt;br&gt;

Дружба народаў — сіла народаў,&lt;br&gt;
Наш запаветны, сонечны шлях.&lt;br&gt;
Горда ж узвіся ў ясныя высі,&lt;br&gt;
Сцяг пераможны — радасці сцяг!&lt;br&gt;
Прыпеў.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg&lt;br&gt;
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Без, белоруслар'''&lt;br&gt;
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,&lt;br&gt;
Туган җиргә күңелләр бирелгән,&lt;br&gt;
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз&lt;br&gt;
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,&lt;br&gt;
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!&lt;br&gt;
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!&lt;br&gt;
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!&lt;br&gt;

Туганнар белән гасырлар буе&lt;br&gt;
Ватаныбызны бергә сакладык,&lt;br&gt;
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,&lt;br&gt;
Уртак Җиңү байрагын яуладык!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;

Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,&lt;br&gt;
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.&lt;br&gt;
Горур җилфердә илебез күгендә,&lt;br&gt;
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;

=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''&lt;br&gt;
'''Магутны Божа'''&lt;br&gt;
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,&lt;br&gt;
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,&lt;br&gt;
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,&lt;br&gt;
Рассып праменьнi свае хвалы.&lt;br&gt;

Дай спор у працы, будзённай, шэрай,&lt;br&gt;
На хлеб штодзённы, на родны край.&lt;br&gt;
Павагу, сiлу i велiч веры&lt;br&gt;
Ў нашу праўду, у прышласць дай.&lt;br&gt;

Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,&lt;br&gt;
Учынкам нашым пашлi ўмалот.&lt;br&gt;
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай&lt;br&gt;
Краiну нашу i наш народ!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/

https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Кодрәтле Алла'''&lt;br&gt;
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,&lt;br&gt;
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,&lt;br&gt;
Тыныч һәм якты Беларусебызны —&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.&lt;br&gt;

Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,&lt;br&gt;
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,&lt;br&gt;
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч&lt;br&gt;
Безнең хаклыкка, киләчәккә.&lt;br&gt;

Уңдырышлы кыл кырларыбызны,&lt;br&gt;
Булсын балалар игелекле.&lt;br&gt;
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны&lt;br&gt;
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!&lt;br&gt;

=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===

https://wikiway.com/belgium/gimn/

=== '''БЕЛИЗ''' ===

=== '''БЕНИН''' ===

=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''&lt;br&gt;
'''Мила Родино'''&lt;br&gt;
Горда Стара Планина,&lt;br&gt;
до ней Дунава синей,&lt;br&gt;
сълнце Тракия огрява,&lt;br&gt;
над Пирина пламеней.&lt;br&gt;
Припев (2):&lt;br&gt;
О мило!&lt;br&gt;
Мила Родино,&lt;br&gt;
ти си земен рай,&lt;br&gt;
твойта хубост, твойта прелест,&lt;br&gt;
ах, те нямат край.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg&lt;br&gt;
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)&lt;br&gt;

'''''татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Сөекле Ватаным'''&lt;br&gt;
Горур Иске Планина,&lt;br&gt;
Ага зәңгәрсу Дунай,&lt;br&gt;
Кояш Фракияне нурлый,&lt;br&gt;
Пирин өстендә балкый.&lt;br&gt;
Кушымтасы (2):&lt;br&gt;
Сөеклем!&lt;br&gt;
Сөекле Ватан,&lt;br&gt;
Син – җир җәннәте,&lt;br&gt;
Күркәмлегең, гүзәллегең –&lt;br&gt;
Бакый халәтең.&lt;br&gt;

=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''&lt;br&gt;
'''Himno Nacional de Bolivia'''&lt;br&gt;
1. Bolivianos: el hado propicio&lt;br&gt;
coronó nuestros votos y anhelos.&lt;br&gt;
Es ya libre, ya libre este suelo,&lt;br&gt;
ya cesó su servil condición.&lt;br&gt;
Al estruendo marcial que ayer fuera&lt;br&gt;
y al clamor de la guerra horroroso,&lt;br&gt;
siguen hoy, en contraste armonioso,&lt;br&gt;
dulces himnos de paz y de unión.&lt;br&gt;
Siguen hoy, en contraste armonioso,&lt;br&gt;
dulces himnos de paz y de unión.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
De la Patria, el alto nombre,&lt;br&gt;
en glorioso esplendor conservemos.&lt;br&gt;
Y en sus aras de nuevo juremos:&lt;br&gt;
¡Morir antes que esclavos vivir!&lt;br&gt;
¡Morir antes que esclavos vivir!&lt;br&gt;
¡Morir antes que esclavos vivir!&lt;br&gt;

2. Loor eterno a los bravos guerreros,&lt;br&gt;
cuyo heroico valor y firmeza,&lt;br&gt;
conquistaron las glorias que empieza&lt;br&gt;
hoy Bolivia feliz a gozar.&lt;br&gt;
Que sus nombres, en mármol y en bronce,&lt;br&gt;
a remotas edades transmitan,&lt;br&gt;
y en sonoros cantares repitan:&lt;br&gt;
¡Libertad, Libertad, Libertad!&lt;br&gt;
Y en sonoros cantares repitan:&lt;br&gt;
¡Libertad, Libertad, Libertad!&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

3. Aquí alzó la justicia su trono&lt;br&gt;
que la vil opresión desconoce,&lt;br&gt;
y en su timbre glorioso legose&lt;br&gt;
Libertad, Libertad, Libertad.&lt;br&gt;
Esta tierra inocente y hermosa&lt;br&gt;
que ha debido a Bolívar su nombre&lt;br&gt;
es la patria feliz donde el hombre&lt;br&gt;
goza el bien de la dicha y la paz.&lt;br&gt;
Es la patria feliz donde el hombre&lt;br&gt;
goza el bien de la dicha y la paz.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

4. Si extranjero poder alqún día&lt;br&gt;
sojuzgar a Bolivia intentare,&lt;br&gt;
al destino fatal se prepare&lt;br&gt;
que amenaza a soberbio invasor.&lt;br&gt;
Que los hijos del grande Bolívar&lt;br&gt;
hayan mil y mil veces jurado:&lt;br&gt;
morir antes que ver humillado&lt;br&gt;
de la Patria el augusto pendón.&lt;br&gt;
Morir antes que ver humillado&lt;br&gt;
de la Patria el augusto pendón.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/

https://wikiway.com/bolivia/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Боливия милли гимны'''&lt;br&gt;
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир&lt;br&gt;
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:&lt;br&gt;
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,&lt;br&gt;
Көрәшеп коллыктан котылды.&lt;br&gt;
Үткән көннәр быргы тавышын,&lt;br&gt;
Сугышның коточкыч даулашын&lt;br&gt;
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —&lt;br&gt;
Тынычлык, бердәмлек гимннары,&lt;br&gt;
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —&lt;br&gt;
Тынычлык, бердәмлек гимннары.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Без исемен бөек тотканда,&lt;br&gt;
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.&lt;br&gt;
Ант итәбез Аллаһ каршында:&lt;br&gt;
Үлем хәерлерәк коллыктан!&lt;br&gt;
Үлем хәерлерәк коллыктан!&lt;br&gt;
Үлем хәерлерәк коллыктан!&lt;br&gt;

Мәңгелек дан батырларыбызга,&lt;br&gt;
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте&lt;br&gt;
Ирек яулады Ватаныбызга,&lt;br&gt;
Боливиягә — бәхет ләззәте.&lt;br&gt;
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга&lt;br&gt;
Уеп гасырларга озатыйк,&lt;br&gt;
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”&lt;br&gt;
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

Гадәләтлек илдә тәхет корды,&lt;br&gt;
Явыз җәберләүне санга сукмады,&lt;br&gt;
Аның данлы мөһерендә — шатлык:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”&lt;br&gt;
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә&lt;br&gt;
Боливарның исеме куелган.&lt;br&gt;
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,&lt;br&gt;
Лаеклы язмышта хозурлан,&lt;br&gt;
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,&lt;br&gt;
Лаеклы язмышта хозурлан.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса&lt;br&gt;
Боливияне буйсындырырга,&lt;br&gt;
Туры килер тәкәббер баскынга&lt;br&gt;
Хурлыклы язмышын татырга:&lt;br&gt;
Бөек Боливарның торыннары&lt;br&gt;
Шәһит китүдән һич тайчынмас,&lt;br&gt;
Ләкин Ватанының затлы байрагы&lt;br&gt;
Кимсетелүенә юл куймас,&lt;br&gt;
Ләкин Ватанының затлы байрагы&lt;br&gt;
Кимсетелүенә юл куймас.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===

https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/

https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg

'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге &quot;Jedna si jedina&quot; исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле &quot;Интермеццо&quot; да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.&lt;br&gt;

=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә&lt;br&gt;
'''Fatshe leno la rona'''&lt;br&gt;
'''I.''' Fatshe leno la rona&lt;br&gt;
Ke mpho ya Modimo,&lt;br&gt;
Ke boswa jwa borraetsho;&lt;br&gt;
a le nne ka kagiso.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!&lt;br&gt;
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!&lt;br&gt;
Re kopanele go direla&lt;br&gt;
Lefatshe la rona.&lt;br&gt;

'''II.''' 'Ina lentle la tumo&lt;br&gt;
la tšhaba ya Botswana,&lt;br&gt;
Ka kutlwano le kagisano,&lt;br&gt;
e bopagantswe mmogo.&lt;br&gt;
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇&lt;br&gt;

Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''This Land of Ours'''&lt;br&gt;
'''I.''' Blessed be this noble land,&lt;br&gt;
Gift to us from God's strong hand,&lt;br&gt;
Heritage our fathers left to us.&lt;br&gt;
May it always be at peace.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Awake, awake, O men, awake!&lt;br&gt;
And women close beside them stand,&lt;br&gt;
Together we'll work and serve&lt;br&gt;
This land, this happy land!&lt;br&gt;

'''II.''' Word of beauty and of fame,&lt;br&gt;
The name Botswana to us came.&lt;br&gt;
Through our unity and harmony,&lt;br&gt;
We'll remain at peace as one.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/

https://wikiway.com/botsvana/gimn/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg

'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''&lt;br&gt;
...........................

=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''&lt;br&gt;
'''God save the King''' *&lt;br&gt;
God save our gracious King!&lt;br&gt;
Long live our noble King!&lt;br&gt;
God save the King!&lt;br&gt;
Send him victorious,&lt;br&gt;
Happy and glorious,&lt;br&gt;
Long to reign over us:&lt;br&gt;
God save the King!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Алла, сакла патшаны'''&lt;br&gt;
Алла, сакла аны,&lt;br&gt;
Күрекле патшаны,&lt;br&gt;
Алла, сакла!&lt;br&gt;
Җиңүләр бүләк ит,&lt;br&gt;
Данлы, бәхетле ит,&lt;br&gt;
Хакимебез дип хакла,&lt;br&gt;
Алла, сакла!&lt;br&gt;

* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.&lt;br&gt;

=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''&lt;br&gt;
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,&lt;br&gt;
de um povo heroico o brado retumbante.&lt;br&gt;
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,&lt;br&gt;
brilhou no céu da Pátria nesse instante.&lt;br&gt;
Se o penhor dessa igualdade,&lt;br&gt;
conseguimos conquistar com braço forte!&lt;br&gt;
Em teu seio, ó Liberdade,&lt;br&gt;
desafia o nosso peito a própria morte!&lt;br&gt;
Ó Pátria amada,&lt;br&gt;
idolatrada,&lt;br&gt;
salve, salve!&lt;br&gt;
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,&lt;br&gt;
de amor e de esperança à terra desce.&lt;br&gt;
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,&lt;br&gt;
a imagem do Cruzeiro resplandece.&lt;br&gt;
Gigante pela própria natureza&lt;br&gt;
És belo, és forte, impávido colosso&lt;br&gt;
E o teu futuro espelha essa grandeza&lt;br&gt;
Coro:&lt;br&gt;
Terra adorada&lt;br&gt;
Entre outras mil&lt;br&gt;
és tu, Brasil,&lt;br&gt;
ó Pátria amada&lt;br&gt;
Dos filhos deste solo és mãe gentil&lt;br&gt;
Pátria amada,&lt;br&gt;
Brasil! Brasil! Brasil!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/

Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg&lt;br&gt;
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары&lt;br&gt;
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,&lt;br&gt;
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,&lt;br&gt;
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.&lt;br&gt;
Без тигезлек дәлил-сәбәбен&lt;br&gt;
Бу куәтле куллар белән казандык,&lt;br&gt;
Каршы алырбыз үлем сәгатен&lt;br&gt;
Синең кочагыңда, изге Азатлык!&lt;br&gt;
Сөекле Ватан,&lt;br&gt;
Кодрәт ал Хактан,&lt;br&gt;
Имин бул син!&lt;br&gt;
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар&lt;br&gt;
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,&lt;br&gt;
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар&lt;br&gt;
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.&lt;br&gt;
Табигать үзе тудырган гигантсың;&lt;br&gt;
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә&lt;br&gt;
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Меңнәр арасыннан&lt;br&gt;
Өзелеп яраткан ил,&lt;br&gt;
Әй сөекле Ватан,&lt;br&gt;
Син ул, Бразил!&lt;br&gt;
Ул-кызыңа изге ана күк ил,&lt;br&gt;
Әй сөекле Бразил!&lt;br&gt;
Бразил! Бразил!&lt;br&gt;

=== '''БРУНЕЙ''' ===

=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===

=== '''БУРУНДИ''' ===

=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ&lt;br&gt;
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.&lt;br&gt;
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни&lt;br&gt;
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.&lt;br&gt;

Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ&lt;br&gt;
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!&lt;br&gt;
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш&lt;br&gt;
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!&lt;br&gt;

Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,&lt;br&gt;
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.&lt;br&gt;
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,&lt;br&gt;
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.&lt;br&gt;

Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,&lt;br&gt;
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.&lt;br&gt;
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,&lt;br&gt;
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.&lt;br&gt;
Эхэ нютаг!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg

Тайгалы, күлләр белән, далалы,&lt;br&gt;
Изге кояш нуры белән син тулы.&lt;br&gt;
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,&lt;br&gt;
Бәхетле бул, туган ягым!&lt;br&gt;
...............................

=== '''БУТАН''' ===

=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''&lt;br&gt;
'''Tiến quân ca'''&lt;br&gt;
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc&lt;br&gt;
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa&lt;br&gt;
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,&lt;br&gt;
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.&lt;br&gt;
Đường vinh quang xây xác quân thù,&lt;br&gt;
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.&lt;br&gt;
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,&lt;br&gt;
Tiến mau ra sa trường,&lt;br&gt;
Tiến lên, cùng tiến lên.&lt;br&gt;
Nước non Việt Nam ta vững bền.&lt;br&gt;

Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới&lt;br&gt;
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than&lt;br&gt;
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,&lt;br&gt;
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.&lt;br&gt;
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,&lt;br&gt;
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.&lt;br&gt;
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,&lt;br&gt;
Tiến mau ra sa trường,&lt;br&gt;
Tiến lên, cùng tiến lên.&lt;br&gt;
Nước non Việt Nam ta vững bền.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Алга баручы гаскәр җыры'''&lt;br&gt;
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,&lt;br&gt;
Бара озын, тар сукмакларда.&lt;br&gt;
Ил рухы – канлы байракта,&lt;br&gt;
Туп гөрселдәве – җырларда.&lt;br&gt;
Юл буйлап – дошман сөяге,&lt;br&gt;
Күңелдә – җиңү теләге.&lt;br&gt;
Халкыбыз дип сафка бастык.&lt;br&gt;
Алга, яуларга,&lt;br&gt;
Бергә – гел алга!&lt;br&gt;
Вьетнам мәңгелек һәм нык.&lt;br&gt;

Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга&lt;br&gt;
Карап ил чыга олы юлга,&lt;br&gt;
Күмәкләшеп – яңа тормышка,&lt;br&gt;
Богауларны өзеп – уңышка.&lt;br&gt;
Озак булдык михнәт-кайгыда,&lt;br&gt;
Ватан өчен җаннар фида,&lt;br&gt;
Халкыбыз дип сафка бастык.&lt;br&gt;
Алга, яуларга,&lt;br&gt;
Бергә – гел алга!&lt;br&gt;
Вьетнам мәңгелек һәм нык.&lt;br&gt;

=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''&lt;br&gt;
Tarafım, san tarafım,&lt;br&gt;
Ne gözelsin, korafım:&lt;br&gt;
Çok comerţin sän, topraam,&lt;br&gt;
Gagauz Yerim, Bucaam!&lt;br&gt;
Refren:&lt;br&gt;
Gagauziya – hoşluum,&lt;br&gt;
Çok sevin, koru dostluu,&lt;br&gt;
Bayraanı üüsek kaldır,&lt;br&gt;
Sän benim paalı halkım!&lt;br&gt;

İIk adım sendi yaptık,&lt;br&gt;
Hem ana da biz dedik,&lt;br&gt;
Kaușu sevdik dinmäz,&lt;br&gt;
«Oglanı» çaldık bitmäz.&lt;br&gt;
Refren.&lt;br&gt;

Gagauziya, mutlu yerim,&lt;br&gt;
Vatanımsın sän benim,&lt;br&gt;
Pek işçidir insanın,&lt;br&gt;
Yelleri keser altın.&lt;br&gt;
Refren.&lt;br&gt;

Ne zorluk seni kırdı,&lt;br&gt;
Ne zaman dolaştırdı.&lt;br&gt;
Allahım, koru topraa:&lt;br&gt;
Gagauz Yeri, Bucaa!&lt;br&gt;
Refren.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg

'''Тарафым'''&lt;br&gt;

=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''&lt;br&gt;
'''Gaudeamus igitur!'''&lt;br&gt;
I. Gaudeamus igitur&lt;br&gt;
Juvenes dum sumus,&lt;br&gt;
Gaudeamus igitur&lt;br&gt;
Juvenes dum sumus!&lt;br&gt;
Post jucundam juventutem&lt;br&gt;
Post molestam senectutem&lt;br&gt;
Nos habebit humus,&lt;br&gt;
Nos habebit humus.&lt;br&gt;

II. Ubi sunt qui ante nos&lt;br&gt;
In mundo fuere?&lt;br&gt;
Ubi sunt qui ante nos&lt;br&gt;
In mundo fuere?&lt;br&gt;
Ade as a inferos&lt;br&gt;
Transe as a superos&lt;br&gt;
Hos si vis videre,&lt;br&gt;
Hos si vis videre.&lt;br&gt;

III. Vita nostra brevis est&lt;br&gt;
Brevi finietur,&lt;br&gt;
Vita nostra brevis est&lt;br&gt;
Brevi finietur.&lt;br&gt;
Venit mors velociter&lt;br&gt;
Rapit nos atrociter&lt;br&gt;
Nemini parcetur,&lt;br&gt;
Nemini parcetur.&lt;br&gt;

IV. Vivat academia,&lt;br&gt;
Vivant professores,&lt;br&gt;
Vivat academia,&lt;br&gt;
Vivant professores!&lt;br&gt;
Vivat membrum quodlibet,&lt;br&gt;
Vivat membra quaelibet,&lt;br&gt;
Semper sint in flore,&lt;br&gt;
Semper sint in flore.&lt;br&gt;

V. Vivant omnes virgines,&lt;br&gt;
Faciles, formosae,&lt;br&gt;
Vivant omnes virgines,&lt;br&gt;
Faciles, formosae.&lt;br&gt;
Vivant et mulieres,&lt;br&gt;
Tenerae amabiles,&lt;br&gt;
Bonae laboriosae,&lt;br&gt;
Bonae laboriosae.&lt;br&gt;

VI. Vivant et republica&lt;br&gt;
et qui illam regit,&lt;br&gt;
Vivant et republica&lt;br&gt;
et qui illam regit.&lt;br&gt;
Vivat nostra civitas,&lt;br&gt;
Maecenatum caritas,&lt;br&gt;
Quae nos hic protegit,&lt;br&gt;
Quae nos hic protegit.&lt;br&gt;

VII. Pereat tristitia,&lt;br&gt;
Pereant osores,&lt;br&gt;
Pereat tristitia,&lt;br&gt;
Pereant osores.&lt;br&gt;
Pereat diabolus,&lt;br&gt;
Qui vis antiburschius,&lt;br&gt;
Atque irrisores,&lt;br&gt;
Atque irrisores.&lt;br&gt;

https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3

https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/

'''Әйдәгез, күңелләник!'''&lt;br&gt;
I. Әйдәгез, күңелләник –&lt;br&gt;
Яшьлек шуңа форсат,&lt;br&gt;
Әйдәгез, күңелләник –&lt;br&gt;
Яшьлек шуңа форсат!&lt;br&gt;
Яшь гомерләр үтеп китәр,&lt;br&gt;
Тынгысыз картлык та җитәр –&lt;br&gt;
Алыр безне туфрак,&lt;br&gt;
Алыр безне туфрак.&lt;br&gt;

II. Безнең гомер бик кыска&lt;br&gt;
Фанилык иңендә,&lt;br&gt;
Безнең гомер бик кыска&lt;br&gt;
Фанилык иңендә.&lt;br&gt;
Әҗәл тиз килеп җитә,&lt;br&gt;
Дөньядан алып китә,&lt;br&gt;
Аяу юк һичкемгә,&lt;br&gt;
Аяу юк һичкемгә.&lt;br&gt;

III. Моңарчы яшәгәннәр –&lt;br&gt;
Кайда алар бүген?&lt;br&gt;
Моңарчы яшәгәннәр –&lt;br&gt;
Кайда алар бүген?&lt;br&gt;
Күкләргә менеп эзлә,&lt;br&gt;
Ахирәттә дә күзлә –&lt;br&gt;
Очратырлык түгел,&lt;br&gt;
Очратырлык түгел.&lt;br&gt;

IV. Яшә, академия,&lt;br&gt;
Яшәсен остазлар,&lt;br&gt;
Яшә, академия,&lt;br&gt;
Яшәсен остазлар!&lt;br&gt;
Яшәсен һәркайсысы,&lt;br&gt;
Яшәсен һәрбарчасы&lt;br&gt;
Һәм чәчәк атсыннар,&lt;br&gt;
Һәм чәчәк атсыннар!&lt;br&gt;

V. Яшәсен безнең кызлар –&lt;br&gt;
Сөйкемле, гүзәлләр,&lt;br&gt;
Яшәсен безнең кызлар –&lt;br&gt;
Сөйкемле, гүзәлләр!&lt;br&gt;
Яшәсеннәр ханымнар –&lt;br&gt;
Ягымлылар, назлылар,&lt;br&gt;
Хезмәт сөючәннәр,&lt;br&gt;
Хезмәт сөючәннәр!&lt;br&gt;

VI. Яшәсен дәүләтебез,&lt;br&gt;
Яшәсен хакимнәр,&lt;br&gt;
Яшәсен дәүләтебез,&lt;br&gt;
Яшәсен хакимнәр!&lt;br&gt;
Яшәсен шәһәребез,&lt;br&gt;
Иганәчеләребез –&lt;br&gt;
Химая иткәннәр,&lt;br&gt;
Химая иткәннәр.&lt;br&gt;

VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,&lt;br&gt;
Бетсен көнләшкәннәр,&lt;br&gt;
Булмасын кайгы-хәсрәт,&lt;br&gt;
Бетсен көнләшкәннәр!&lt;br&gt;
Олаксын шайтаны да,&lt;br&gt;
Шәкертләр дошманы да –&lt;br&gt;
Гыйлемнән көлгәннәр,&lt;br&gt;
Гыйлемнән көлгәннәр!&lt;br&gt;

=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''¡Guatemala feliz...!'''&lt;br&gt;
¡Guatemala feliz...! que tus aras&lt;br&gt;
no profane jamás el verdugo;&lt;br&gt;
ni haya esclavos que laman el yugo&lt;br&gt;
ni tiranos que escupan tu faz.&lt;br&gt;
Si mañana tu suelo sagrado&lt;br&gt;
lo amenaza invasión extranjera,&lt;br&gt;
libre al viento tu hermosa bandera&lt;br&gt;
a vencer o a morir llamará.&lt;br&gt;
'''''Coro I'''''&lt;br&gt;
Libre al viento tu hermosa bandera&lt;br&gt;
a vencer o a morir llamará;&lt;br&gt;
que tu pueblo con ánima fiera&lt;br&gt;
antes muerto que esclavo será.&lt;br&gt;

De tus viejas y duras cadenas&lt;br&gt;
tú forjaste con mano iracunda,&lt;br&gt;
el arado que el suelo fecunda&lt;br&gt;
y la espada que salva el honor.&lt;br&gt;
Nuestros padres lucharon un día&lt;br&gt;
encendidos en patrio ardimiento,&lt;br&gt;
y lograron sin choque sangriento&lt;br&gt;
colocarte en un trono de amor.&lt;br&gt;
'''''Coro II'''''&lt;br&gt;
Y lograron sin choque sangriento&lt;br&gt;
colocarte en un trono de amor,&lt;br&gt;
que de patria en enérgico acento&lt;br&gt;
dieron vida al ideal redentor. &lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga

'''''Испан телендә'''''&lt;br&gt;
'''Гватемала – бәхетле!..'''*&lt;br&gt;
Гватемала – бәхетле!... Михрабың &lt;br&gt;
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;&lt;br&gt;
Юк коллар, ялаучы богавын,&lt;br&gt;
Һәм залим йөзеңә төкермәс.&lt;br&gt;
Һәм әгәр бу изге туфрагың&lt;br&gt;
Нәҗесләп тапталса иртәгә,&lt;br&gt;
Чакырыр азатлык байрагың –&lt;br&gt;
Җиңәргә йә шәһит китәргә.&lt;br&gt;
'''''Беренче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Чакырыр азатлык байрагың&lt;br&gt;
Җиңүгә йә шәһит китәргә.&lt;br&gt;
Кол булмас һич горур улларың,&lt;br&gt;
Ителсә дә дучар үләргә.&lt;br&gt;

Күптәнге  һәм авыр богауны&lt;br&gt;
Онытып, алырсың кулларга&lt;br&gt;
Бәрәкәт бирүче суканы&lt;br&gt;
Һәм кылыч – намусың сакларга.&lt;br&gt;
Милли хис ялкынында янган&lt;br&gt;
Бабалар тапкан үз бәхетен:&lt;br&gt;
Кан коймый, азатлык яулаган&lt;br&gt;
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.&lt;br&gt;
'''''Икенче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Кан коймый азатлык яулаган&lt;br&gt;
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,&lt;br&gt;
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,&lt;br&gt;
Тергезгән идеал-өметен.&lt;br&gt;

* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.&lt;br&gt;

=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''&lt;br&gt;
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان&lt;br&gt;
والشعب بالأوطان&lt;br&gt;
بالعز والإيمان&lt;br&gt;

وليدم مؤيدا&lt;br&gt;
عاهلا ممجدا&lt;br&gt;
بالنفوس يفتدى&lt;br&gt;
وليدم مؤيدا&lt;br&gt;
عاهلا ممجدا&lt;br&gt;
بالنفوس يفتدى&lt;br&gt;

يا عمان نحن من عهد النبي&lt;br&gt;
أوفياء من كرام العرب&lt;br&gt;
أبشري قابوس جاء&lt;br&gt;
فلتباركه السماء&lt;br&gt;
واسعدي والتقيه بالدعاء&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg

Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,&lt;br&gt;
халкын, Ватанын сакла,&lt;br&gt;
гыйззәт-иманын хакла!&lt;br&gt;

Яшә, солтаныбыз,&lt;br&gt;
данлы юлбашчыбыз,&lt;br&gt;
синең өчен җан фида.&lt;br&gt;
Яшә, солтаныбыз,&lt;br&gt;
данлы юлбашчыбыз,&lt;br&gt;
синең өчен җан фида.&lt;br&gt;

Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,&lt;br&gt;
без — тугры, кәрамәтле гарәп.&lt;br&gt;
Кабуска догаң хаслап,&lt;br&gt;
хатиб рухына баглап,&lt;br&gt;
шатландыр аны, мөбарәкләп.&lt;br&gt;

=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად&lt;br&gt;
'''თავისუფლება'''&lt;br&gt;
ჩემი ხატია სამშობლო,&lt;br&gt;
სახატე მთელი ქვეყანა,&lt;br&gt;
განათებული მთა-ბარი,&lt;br&gt;
წილნაყარია ღმერთთანა.&lt;br&gt;
თავისუფლება დღეს ჩვენი&lt;br&gt;
მომავალს უმღერს დიდებას,&lt;br&gt;
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის&lt;br&gt;
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,&lt;br&gt;
და დიდება თავისუფლებას,&lt;br&gt;
თავისუფლებას დიდება.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg

'''''Гөрҗи телендә'''''&lt;br&gt;
'''Азатлык'''&lt;br&gt;
Ватаным – изге иконам,&lt;br&gt;
Дөнья җирләре түрендә,&lt;br&gt;
Тау-үзәннәре Алладан&lt;br&gt;
Без туганнарга бирелгән.&lt;br&gt;
Киләчәгебезне данлап&lt;br&gt;
Азатлык-ирек яулыйбыз,&lt;br&gt;
Ике диңгез арасында&lt;br&gt;
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,&lt;br&gt;
Җырлыйбыз ирекне без мактап,&lt;br&gt;
Азатлыкка дан җырлыйбыз!&lt;br&gt;

=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''&lt;br&gt;
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit&lt;br&gt;
niaqqut ulissimavoq qiinik.&lt;br&gt;
Qitornatit kissumiaannarpatit&lt;br&gt;
tunillugit sineriavit piinik.&lt;br&gt;

5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,&lt;br&gt;
kalaallit siumut makigitsi.&lt;br&gt;
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,&lt;br&gt;
saperasi isumaqaleritsi.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg

'''''Гренланд телендә'''''&lt;br&gt;
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,&lt;br&gt;
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.&lt;br&gt;
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,&lt;br&gt;
Байлык-муллыкта океан ярларың.&lt;br&gt;

5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,&lt;br&gt;
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.&lt;br&gt;
Уалучан булса да безнең тормыш,&lt;br&gt;
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!&lt;br&gt;

'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''&lt;br&gt;

=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''&lt;br&gt;
'''Ἐλευθεριά'''&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι&lt;br&gt;
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,&lt;br&gt;
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.&lt;br&gt;
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη&lt;br&gt;
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga

'''''Грек (юнан) телендә'''''&lt;br&gt;
'''Азатлык'''&lt;br&gt;
Таныш миңа, газиз илем,&lt;br&gt;
Иң үткен кылычларың,&lt;br&gt;
Таныш үткен күз карашың —&lt;br&gt;
Колачлый ул Җир шарын.&lt;br&gt;
Затлы Юнан тамырыннан&lt;br&gt;
Үсеп чыккан бер аклык, —&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык!&lt;br&gt;

'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''&lt;br&gt;

=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''&lt;br&gt;
'''مَوْطِنِيْ'''&lt;br&gt;
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ&lt;br&gt;
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ&lt;br&gt;
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ&lt;br&gt;
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ&lt;br&gt;
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ&lt;br&gt;
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً&lt;br&gt; 
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً&lt;br&gt;
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ&lt;br&gt;
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ&lt;br&gt;
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;

مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ&lt;br&gt;
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد&lt;br&gt;
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى&lt;br&gt;
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد&lt;br&gt;
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد&lt;br&gt;
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا&lt;br&gt;
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد&lt;br&gt;
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد&lt;br&gt;
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;

مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ&lt;br&gt;
رَمْزُنَا رَمْزُنَا&lt;br&gt;
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء&lt;br&gt;
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا&lt;br&gt;
عِزُّنَا عِزُّنَا&lt;br&gt;
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ&lt;br&gt; 
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ&lt;br&gt;
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ&lt;br&gt;
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg

'''''татарча'''''&lt;br&gt;
'''Ватаным'''&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —&lt;br&gt;
Тауларда, тауларда,&lt;br&gt;
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең&lt;br&gt;
Һаваңда, һаваңда —&lt;br&gt;
Насыйпмы бу миңа?&lt;br&gt;
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,&lt;br&gt;
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —&lt;br&gt;
Насыйпмы? Бу намың&lt;br&gt;
Тәблигъ булсын күктә,&lt;br&gt;
Тәблигъ булсын күктә,&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным!&lt;br&gt;

Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга&lt;br&gt;
Йә шәһит булмакка,&lt;br&gt;
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,&lt;br&gt;
Түнмәсләр коллыкка —&lt;br&gt;
Мәңгелек хурлыкка.&lt;br&gt;
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,&lt;br&gt;
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.&lt;br&gt;
Иҗтиһад кылганым —&lt;br&gt;
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным.&lt;br&gt;

Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —&lt;br&gt;
Байрагым һәм туграм.&lt;br&gt;
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —&lt;br&gt;
Гомерлек вазифам.&lt;br&gt;
Безнең дан, безнең дан —&lt;br&gt;
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,&lt;br&gt;
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.&lt;br&gt;
Куәтле рух-җаның,&lt;br&gt;
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным.&lt;br&gt;

'''Гыйракның &quot;Маутыйни&quot; (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''

=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''&lt;br&gt;
'''''Дания телендә'''''&lt;br&gt;
Der er et yndigt land&lt;br&gt;
Der er et yndigt land,&lt;br&gt;
det står med brede bøge&lt;br&gt;
nær salten østerstrand,&lt;br&gt;
nær salten østerstrand.&lt;br&gt;
Det bugter sig i bakke dal,&lt;br&gt;
det hedder gamle Danmark,&lt;br&gt;
og det er Frejas sal,&lt;br&gt;
og det er Frejas sal!&lt;br&gt;
Vort gamle Danmark skal bestå&lt;br&gt;
så længe bøgen spejler,&lt;br&gt;
sin top i bølgen blå,&lt;br&gt;
sin top i bølgen blå.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg

'''Әй, сөекле Ватан!'''&lt;br&gt;
Әй, сөекле Ватан!&lt;br&gt;
Тозлы диңгез ярында&lt;br&gt;
бүкләрең тезелеп баскан,&lt;br&gt;
тезелеп баскан.&lt;br&gt;
Борынгы Данмарк илен,&lt;br&gt;
диңгездән искән җилен&lt;br&gt;
Фрайя яраткан,&lt;br&gt;
Фрайя яраткан!&lt;br&gt;
Мәңге яшә, урманнар күк,&lt;br&gt;
кодрәт алып, даннар иле,&lt;br&gt;
зәңгәр дулкыннардан,&lt;br&gt;
зәңгәр дулкыннардан.&lt;br&gt;

'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''&lt;br&gt;

=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''Quisqueyanos valientes'''&lt;br&gt;
I. Quisqueyanos valientes, alcemos&lt;br&gt;
Nuestro canto con viva emoción,&lt;br&gt;
Y del mundo a la faz ostentemos&lt;br&gt;
Nuestro invicto glorioso pendón. &lt;br&gt;
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, &lt;br&gt;
A la guerra a morir se lanzó &lt;br&gt;
Cuando en bélico reto de muerte&lt;br&gt;
Sus cadenas de esclavo rompió. &lt;br&gt;
'''''(+acompañamiento)'''''&lt;br&gt;
Ningun pueblo ser libre merece &lt;br&gt;
Si es esclavo indolente y servil; &lt;br&gt;
Si en su pecho la llama no crece&lt;br&gt;
Que templó el heroismo viril.&lt;br&gt;
Mas Quisqueya la indómita y brava &lt;br&gt;
Siempre altiva la frente alzará: &lt;br&gt;
Que si fuere mil veces esclava&lt;br&gt;
Otras tantas ser libre sabrá.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg&lt;br&gt;
(башта ике юллык кереш уйнала)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Кискейя кыюлары'''&lt;br&gt;
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,&lt;br&gt;
Дәртләнеп хисле җырыбызны,&lt;br&gt;
Соклансын күреп бар Җир шары&lt;br&gt;
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.&lt;br&gt;
Дан батыр йөрәкле халыкка —&lt;br&gt;
Аяусыз көрәшкә атлады,&lt;br&gt;
Җан фида кылып һәр сугышта,&lt;br&gt;
Богауларны ватып ташлады!&lt;br&gt;
'''''(+аккомпанемент)'''''&lt;br&gt;
Һичкайчан булалмас хөр-азат&lt;br&gt;
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,&lt;br&gt;
Күкрәгендә ялкынланмаса&lt;br&gt;
Гайрәте кабызган бер учак.&lt;br&gt;
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —&lt;br&gt;
Коллыкка төшсә дә мең кабат,&lt;br&gt;
Горур тотар үзен, килешмәс,&lt;br&gt;
Булыр ул яңадан хөр-азат.&lt;br&gt;

=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''&lt;br&gt;
Freude, schöner Götterfunken,&lt;br&gt;
Tochter aus Elysium,&lt;br&gt;
Wir betreten feuertrunken,&lt;br&gt;
Himmlische, dein Heiligtum!&lt;br&gt;
Deine Zauber binden wieder&lt;br&gt;
Was die Mode streng geteilt;&lt;br&gt;
Alle Menschen werden Brüder,&lt;br&gt;
Wo dein sanfter Flügel weilt.&lt;br&gt;

Seid umschlungen, Millionen!&lt;br&gt;
Diesen Kuß der ganzen Welt!&lt;br&gt;
Brüder, über‘m Sternenzelt&lt;br&gt;
Muß ein lieber Vater wohnen.&lt;br&gt;
Wem der große Wurf gelungen,&lt;br&gt;
eines Freundes Freund zu sein;&lt;br&gt;
wer ein holdes Weib errungen,&lt;br&gt;
mische seinen Jubel ein!&lt;br&gt;

Ja, wer auch nur eine Seele&lt;br&gt;
Sein nennt auf dem Erdenrund!&lt;br&gt;
Und wer’s nie gekonnt, der stehle&lt;br&gt;
Weinend sich aus diesem Bund!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg

'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''&lt;br&gt;
Күңелләргә иңә шатлык&lt;br&gt;
Илаһият нурында,&lt;br&gt;
Низагтан туеп сыендык&lt;br&gt;
Тәңребез хозурына!&lt;br&gt;
Берләшә рухи нигездә&lt;br&gt;
Элек аерылганнар,&lt;br&gt;
Ходай канат җәйгән җирдә&lt;br&gt;
Без бәндәләр – туганнар.&lt;br&gt;

Миллионнар, иң куеп иңгә,&lt;br&gt;
Шатлыкка җирне күмсен!&lt;br&gt;
Туганнар Галәм түрендә&lt;br&gt;
Әл-Вәдүд барын белсен!&lt;br&gt;
Тормышта туры юл тоткан,&lt;br&gt;
Иңдәшен дус дип тойган,&lt;br&gt;
Гомер юлдашын яраткан –&lt;br&gt;
Булсын ул безнең туган!&lt;br&gt;

Тәкәбберлеккә бирелгән,&lt;br&gt;
Башканы күреп түбән,&lt;br&gt;
Дуслык кадерен белмәгән –&lt;br&gt;
Китсен безнең берлектән!&lt;br&gt;

'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''&lt;br&gt;
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''&lt;br&gt;

=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''&lt;br&gt;
Hinjinne u sara kaca,&lt;br&gt;
Calankaan harraad iyo&lt;br&gt;
Haydaar u mudateen!&lt;br&gt;
Haydaar u mudateen!&lt;br&gt;
Hir cagaarku qariyayiyo.&lt;br&gt;
Habkay samadu tahayoo;&lt;br&gt;
Xiddig dhi igleh hoorshoo,&lt;br&gt;
Caddaan lagu hadheeyaay.&lt;br&gt;
||: Maxaa haybad kugu yaal!&lt;br&gt;
Maxaa haybad kugu yaal! :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg

'''''Афар телендә'''''&lt;br&gt;
Doogehiik inkih solaa,&lt;br&gt;
Simbiliiy kah ningicle&lt;br&gt;
Bakaarat kah sugunne!&lt;br&gt;
Bakaarat kah sugunne!&lt;br&gt;
Bulci kaak qaran sido,&lt;br&gt;
Gubi kak way anxar lusa;&lt;br&gt;
Cutukti caxte caydu,&lt;br&gt;
Qidi wagri silaalo.&lt;br&gt;
||: Maysooy heebati kumuu!&lt;br&gt;
Maysooy heebati kumuu! :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/

https://wikiway.com/djibouti/gimn/

Күтәрел, байрагыбыз,&lt;br&gt;
Дәррәү торып басыгыз!&lt;br&gt;
Алдык аны яу итеп,&lt;br&gt;
Әрнүләр, сусау үтеп.&lt;br&gt;
Безнең мәңгелек төсләр:&lt;br&gt;
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;&lt;br&gt;
Ак төс — иминлек хасы,&lt;br&gt;
Канлы йолдыз — уртасы.&lt;br&gt;
||: Байрак — безнең горурлык!&lt;br&gt;
Байрак — безнең хозурлык! :||&lt;br&gt;

=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''&lt;br&gt;
سر زد از افق مهر خاوران&lt;br&gt;
فروغ دیده‌ی حق‌باوران&lt;br&gt;
بهمن فر ایمان ماست&lt;br&gt;
پیامت ای امام، استقلال&lt;br&gt;
آزادی، نقش جان ماست&lt;br&gt;
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان&lt;br&gt;
پاینده مانی و جاودان&lt;br&gt;
جمهوری اسلامی ایران&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga&lt;br&gt;
(башта кыска гына кереш уйнала)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,&lt;br&gt;
Хак мөселман күңелен ул назлый,&lt;br&gt;
Баһман – иман йөзек кашы.&lt;br&gt;
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,&lt;br&gt;
Азатлык, ирек тоткасы.&lt;br&gt;
Шәһитләр!&lt;br&gt;
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:&lt;br&gt;
“Ул яши һәм мәңге булачак –&lt;br&gt; 
Ислам Җөмһүрияте Иран!”&lt;br&gt;

=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''&lt;br&gt;
'''Amhrán na bhFiann'''&lt;br&gt;
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,&lt;br&gt;
Cathréimeach briomhar ceolmhar,&lt;br&gt;
Ár dtinte cnámh go buacach táid,&lt;br&gt;
‘S an spéir go min réaltogach&lt;br&gt;
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo&lt;br&gt;
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló&lt;br&gt;
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:&lt;br&gt;
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.&lt;br&gt;
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt;
Sinne Fianna Fáil&lt;br&gt;
Atá faoi gheall ag Éirinn,&lt;br&gt;
Buíon dár slua&lt;br&gt;
Thar toinn do ráinig chugainn,&lt;br&gt;
Faoi mhóid bheith saor.&lt;br&gt;
Seantír ár sinsir feasta&lt;br&gt;
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil&lt;br&gt;
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,&lt;br&gt;
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil&lt;br&gt;
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar&lt;br&gt;
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.&lt;br&gt;

'''''English'''''&lt;br&gt;
'''The soldier’s song'''&lt;br&gt;
We’ll sing a song, a soldier’s song,&lt;br&gt;
With cheering rousing chorus,&lt;br&gt;
As round our blazing fires we throng,&lt;br&gt;
The starry heavens o’er us;&lt;br&gt;
Impatient for the coming fight,&lt;br&gt;
And as we wait the morning’s light,&lt;br&gt;
Here in the silence of the night,&lt;br&gt;
We’ll chant a soldier’s song.&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
Soldiers are we&lt;br&gt;
whose lives are pledged to Ireland;&lt;br&gt;
Some have come from a land beyond the wave.&lt;br&gt;
Sworn to be free,&lt;br&gt;
No more our ancient sire land&lt;br&gt;
Shall shelter the despot or the slave.&lt;br&gt;
Tonight we man the gap of danger&lt;br&gt;
In Erin’s cause, come woe or weal&lt;br&gt;
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,&lt;br&gt;
We’ll chant a soldier’s song.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg&lt;br&gt;
(бу аудиода гимнның &quot;компакт варианты&quot; – кушымтасы гына уйнала)&lt;br&gt;

https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/&lt;br&gt;
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Яугирләр җыры'''&lt;br&gt;
Җырлыйк әле яугир җырын,&lt;br&gt;
Басып байраклар астына.&lt;br&gt;
Йолдызлар һәм учак уты&lt;br&gt;
Төнлә күздә чагыла;&lt;br&gt;
Безнең күңел ярсыр яуга,&lt;br&gt;
Иртән кояш сипсә нурын,&lt;br&gt;
Ә хәзер бу төнге тынлыкта&lt;br&gt;
Җырлыйк яугир җырын.&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Без яугирләр,&lt;br&gt;
Ирландия рухы йөрәктә,&lt;br&gt;
Без ант иттек,&lt;br&gt;
кайда туып үссәк тә:&lt;br&gt;
Булмас һич безнең изге утарлар&lt;br&gt;
Залим белән кол сыеныр урын.&lt;br&gt;
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,&lt;br&gt;
Сибәр кояш илгә нурын,&lt;br&gt;
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,&lt;br&gt;
Җырларбыз яугир җырын.&lt;br&gt;

'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''&lt;br&gt;

=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''&lt;br&gt;
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,&lt;br&gt;
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,&lt;br&gt;
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans&lt;br&gt;
þínir herskarar, tímanna safn.&lt;br&gt;
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár&lt;br&gt;
og þúsund ár dagur, ei meir:&lt;br&gt;
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,&lt;br&gt;
sem tilbiður guð sinn og deyr.&lt;br&gt;
Íslands þúsund ár,&lt;br&gt;
Íslands þúsund ár,&lt;br&gt;
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,&lt;br&gt;
sem tilbiður guð sinn og deyr.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Ил Алласы! Аллалы ил!&lt;br&gt;
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.&lt;br&gt;
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме&lt;br&gt;
Бакый гаскәрең тарафына.&lt;br&gt;
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,&lt;br&gt;
Мең еллар бер көндәй уза:&lt;br&gt;
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,&lt;br&gt;
Гыйбадәт кыла һәм сула.&lt;br&gt;
Исландиягә мең ел,&lt;br&gt;
Исландиягә мең ел,&lt;br&gt;
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,&lt;br&gt;
Гыйбадәт кыла һәм сула.&lt;br&gt;

=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''&lt;br&gt;
'''הַתִּקְוָה'''&lt;br&gt;
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה&lt;br&gt;
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,&lt;br&gt;
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,&lt;br&gt;
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;&lt;br&gt;
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,&lt;br&gt;
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,&lt;br&gt;
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇&lt;br&gt;
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.&lt;br&gt;

'''''Укылышы''''':&lt;br&gt;
Kol ‘od balevav p’nimah –&lt;br&gt;
Nefesh Yehudi homiyah&lt;br&gt;
Ulfa’ati mizrakh kadimah&lt;br&gt;
‘ayin LeTsion tsofiyah –&lt;br&gt;
‘od lo avdah tikvatenu&lt;br&gt;
Hatikvah bat sh’not alpayim:&lt;br&gt;
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –&lt;br&gt;
Erets Tsiyon vi’rushalayim.&lt;br&gt;
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –&lt;br&gt;
Erets Tsiyon vi’rushalayim.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Тынгысыз җаныбыз кушканга,&lt;br&gt;
Хыял яши, йөрәктә ут яна,&lt;br&gt;
Төбәп күзләрне гел Сионга,&lt;br&gt;
Атларбыз алга, шәрыккә таба.&lt;br&gt;
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,&lt;br&gt;
Ике мең ел аны сакладык,&lt;br&gt;
Сион, Иерусалим илендә&lt;br&gt;
Азатлыгыбызны хакладык,&lt;br&gt;
Сион, Иерусалим илендә&lt;br&gt;
Азатлыгыбызны хакладык.&lt;br&gt;

=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''&lt;br&gt;
'''Fratelli d’Italia'''&lt;br&gt;
Fratelli d’Italia,&lt;br&gt;
L’Italia s’è desta,&lt;br&gt;
Dell’elmo di Scipio&lt;br&gt;
S’è cinta la testa.&lt;br&gt;
Dove’è la Vittoria?&lt;br&gt;
Le porga la chioma;&lt;br&gt;
Chè schiava di Roma&lt;br&gt;
Iddio la creò.&lt;br&gt;
Fratelli d’Italia,&lt;br&gt;
L’Italia s’è desta,&lt;br&gt;
Dell’elmo di Scipio&lt;br&gt;
S’è cinta la testa.&lt;br&gt;
Dove’è la Vittoria?&lt;br&gt;
Le porga la chioma;&lt;br&gt;
Chè schiava di Roma&lt;br&gt;
Iddio la creò.&lt;br&gt;
'''''Coro''''':&lt;br&gt;
Stringiamoci a coorte,&lt;br&gt;
Siam pronti alla morte&lt;br&gt;
Siam pronti alla morte:&lt;br&gt;
Italia chiamò! Italia chiamò!&lt;br&gt;
Si!!!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Italy_-_U.S._Navy_Band_(long_version).ogg&lt;br&gt;
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Италия туганнары'''&lt;br&gt;
Әй, туганнар, итальяннар,&lt;br&gt;
Италия уянды,&lt;br&gt;
Шипионың данлы очламын&lt;br&gt;
Таҗ итеп ул киеп алды.&lt;br&gt;
Олы җиңү – кайда соң ул?&lt;br&gt;
Ул бит безгә баш иде:&lt;br&gt;
Рум коллары торыннары&lt;br&gt;
Ил хуҗасы булсын, диде.&lt;br&gt;
Әй, итальяннар,&lt;br&gt;
Италия уянды,&lt;br&gt;
Шипио очламын&lt;br&gt;
Таҗ итеп ул алды.&lt;br&gt;
Олы җиңү – кайда?&lt;br&gt;
Ул безгә баш иде:&lt;br&gt;
Рум оныклары&lt;br&gt;
Хуҗа булсын, дип.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы''''':&lt;br&gt;
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,&lt;br&gt;
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,&lt;br&gt;
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –&lt;br&gt;
Италия дәшә! Италия дәшә!&lt;br&gt;
Һәй!!!&lt;br&gt;

'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике &quot;азатлык куплеты&quot; һәм ике &quot;тарихи куплеты&quot; бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''&lt;br&gt;
'''Ӏожалла я маршо'''&lt;br&gt;
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,&lt;br&gt;
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,&lt;br&gt;
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Халкъана, махкана наноша кхоьллина,&lt;br&gt;
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,&lt;br&gt;
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,&lt;br&gt;
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,&lt;br&gt;
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,&lt;br&gt;
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,&lt;br&gt;
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,&lt;br&gt;
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,&lt;br&gt;
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg&lt;br&gt;
(берничә куплеты яңадан кабатлана)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Йә үлем, йә азатлык'''&lt;br&gt;
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,&lt;br&gt;
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,&lt;br&gt;
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,&lt;br&gt;
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,&lt;br&gt;
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —&lt;br&gt;
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,&lt;br&gt;
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,&lt;br&gt;
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,&lt;br&gt;
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,&lt;br&gt;
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,&lt;br&gt;
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''&lt;br&gt;
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ&lt;br&gt;
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ&lt;br&gt;
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ&lt;br&gt;
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|&lt;br&gt;
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ &lt;br&gt;

وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ&lt;br&gt;
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ&lt;br&gt;
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة&lt;br&gt;
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ&lt;br&gt;
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ&lt;br&gt;
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة&lt;br&gt;
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ&lt;br&gt;
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ&lt;br&gt;
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة&lt;br&gt;

عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا&lt;br&gt;
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا&lt;br&gt;
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا&lt;br&gt;
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,&lt;br&gt;
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.&lt;br&gt;
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.&lt;br&gt;
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.&lt;br&gt;
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|&lt;br&gt;

Берлегем, Берлегем,&lt;br&gt;
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,&lt;br&gt;
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.&lt;br&gt;
Байрагым, байрагым,&lt;br&gt;
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,&lt;br&gt;
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.&lt;br&gt;
Өммәтем, өммәтем,&lt;br&gt;
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,&lt;br&gt;
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.&lt;br&gt;

Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,&lt;br&gt;
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.&lt;br&gt;
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,&lt;br&gt;
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.&lt;br&gt;

=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===

=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''&lt;br&gt;
'''Менің Қазақстаным'''&lt;br&gt;
Алтын күн аспаны,&lt;br&gt;
Алтын дән даласы,&lt;br&gt;
Ерліктің дастаны —&lt;br&gt;
Еліме қарашы!&lt;br&gt;
Ежелден ер деген,&lt;br&gt;
Даңқымыз шықты ғой,&lt;br&gt;
Намысын бермеген,&lt;br&gt;
Қазағым мықты ғой!&lt;br&gt;
'''''Қайырмасы:'''''&lt;br&gt;
Менің елім, менің елім,&lt;br&gt;
Гүлің болып егілемін,&lt;br&gt;
Жырың болып төгілемін, елім!&lt;br&gt;
Туған жерім менің —&lt;br&gt;
Қазақстаным!&lt;br&gt;

Ұрпаққа жол ашқан,&lt;br&gt;
Кең байтақ жерім бар.&lt;br&gt;
Бірлігі жарасқан,&lt;br&gt;
Тәуелсіз елім бар.&lt;br&gt;
Қарсы алған уақытты,&lt;br&gt;
Мәңгілік досындай.&lt;br&gt;
Біздің ел бақытты,&lt;br&gt;
Біздің ел осындай!&lt;br&gt;
'''''Қайырмасы.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Минем Казакъстаным'''&lt;br&gt;
Алтын көн асманы,&lt;br&gt;
Мул ашлык даласы,&lt;br&gt;
Батырлык дастаны —&lt;br&gt;
Илемә карачы!&lt;br&gt;
Күптәннән ир дигән&lt;br&gt;
Даныбыз кодрәте,&lt;br&gt;
Намусын бирмәгән&lt;br&gt;
Казагым куәте!&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Минем илем, минем илем,&lt;br&gt;
Гөлең булып сибеләмен,&lt;br&gt;
Җырың булып түгеләмен, илем!&lt;br&gt;
Туган җирем минем —&lt;br&gt;
Казакъстаным!&lt;br&gt;

Килергә юл ачкан&lt;br&gt;
Чиксез киң җирем бар,&lt;br&gt;
Берлеге ярашкан&lt;br&gt;
Ирекле илем бар.&lt;br&gt;
Каршылый вакытны&lt;br&gt;
Мәңгелек дустыдай,&lt;br&gt;
Безнең ил — бәхетле,&lt;br&gt;
Безнең ил — шушындый!&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''&lt;br&gt;
'''Хальмг Таңһчин Частр'''&lt;br&gt;
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч&lt;br&gt;
Сансн тоотан күцәнә,&lt;br&gt;
Авта җирһлин бат җолаг&lt;br&gt;
Алдр һартан атхна.&lt;br&gt;
'''''Давтвр:'''''&lt;br&gt;
Улан залата хальмг улс,&lt;br&gt;
Улата теегән кеерүлий!&lt;br&gt;
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,&lt;br&gt;
Толһа менд җирһий!&lt;br&gt;

Олн келн-әмтнлә хамдан&lt;br&gt;
Уралан Таңһчин зүткнә&lt;br&gt;
Иньгллтин залин өндр герлд&lt;br&gt;
Иргч мана батрна.&lt;br&gt;
'''''Давтвр.'''''&lt;br&gt;

Баатр-чиирг үрдәр туурад,&lt;br&gt;
Буурл теемг өснә.&lt;br&gt;
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,&lt;br&gt;
Сул нерән дуудулна.&lt;br&gt;
'''''Давтвр.'''''

https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg&lt;br&gt;
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Калмыкстан җыры'''&lt;br&gt;
Гүзәл туган Калмык Иле&lt;br&gt;
Бар даланы яктырта,&lt;br&gt;
Төзек тормыш дилбегәсен&lt;br&gt;
Көчле кулында тота.&lt;br&gt;
'''''Кушымта''''':&lt;br&gt;
Калмык халкы, алсу төскә&lt;br&gt;
Иркен даланы бизә!&lt;br&gt;
Туган йортка куәт өстәп,&lt;br&gt;
Имин бул син мәңгегә!&lt;br&gt;

Төрле телле кешеләре&lt;br&gt;
Алга әйди Ватанны.&lt;br&gt;
Дуслык нурында киләчәк&lt;br&gt;
Ышанычлы һәм данлы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта'''''.&lt;br&gt;

Батыр-чыдам балаларың&lt;br&gt;
Чал даланы үстерә,&lt;br&gt;
Тырышлыкта гыйлем эстәп,&lt;br&gt;
Азат исемен күтәрә.&lt;br&gt;
'''''Кушымта'''''.&lt;br&gt;

=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''&lt;br&gt;
'''បទនគររាជ'''&lt;br&gt;
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង&lt;br&gt;
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី&lt;br&gt;
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី&lt;br&gt;
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម&lt;br&gt;
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។&lt;br&gt;

ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ&lt;br&gt;
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ&lt;br&gt;
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ&lt;br&gt;
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា&lt;br&gt;
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។&lt;br&gt;

គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌&lt;br&gt;
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា&lt;br&gt;
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា&lt;br&gt;
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ&lt;br&gt;
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។&lt;br&gt;

'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''Le Chant Royal'''&lt;br&gt;
1. Que le ciel protège notre Roi&lt;br&gt;
Et lui dispense le bonheur et la gloire.&lt;br&gt;
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,&lt;br&gt;
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,&lt;br&gt;
Gouverne le fier et vieux Royaume.&lt;br&gt;

2. Les temples dorment dans la forêt,&lt;br&gt;
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.&lt;br&gt;
Comme le roc, la race khmère est éternelle,&lt;br&gt;
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,&lt;br&gt;
L'Empire qui défie les années.&lt;br&gt;

3. Les chants montent dans les pagodes&lt;br&gt;
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.&lt;br&gt;
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.&lt;br&gt;
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits&lt;br&gt;
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Мәһабәт Кыйраллык'''&lt;br&gt;
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,&lt;br&gt;
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.&lt;br&gt;
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —&lt;br&gt;
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан&lt;br&gt;
Шәрәфле нәсел варисы.&lt;br&gt;

2. Пагодалар сыенган урманга,&lt;br&gt;
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.&lt;br&gt;
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,&lt;br&gt;
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,&lt;br&gt;
Тиңдәш булсын ил заманга.&lt;br&gt;

3. Багышлаек догалар-җыруны,&lt;br&gt;
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.&lt;br&gt;
Тугры булсак бабалар әманәтенә,&lt;br&gt;
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә&lt;br&gt;
Кһмер иле Моһа Ноконы.&lt;br&gt;

=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''&lt;br&gt;
1. Beramu isi pepeza,&lt;br&gt;
I nadi ukombozi piya;&lt;br&gt;
Ye daula ivenuha,&lt;br&gt;
Tasibabu yahe dini voya&lt;br&gt;
tsangaya hunu Komoriya.&lt;br&gt;
Narikeni yamahaba ya&lt;br&gt;
huvendza ya masiwa.&lt;br&gt;
Yatru...&lt;br&gt;

2. Wasiwa Komori damu ndzima,&lt;br&gt;
Wasiwa Komori dini ndzima.&lt;br&gt;
Ya masiwa razaliwa,&lt;br&gt;
Ya masiwa yarileya,&lt;br&gt;
Mola nde yari sayidiya;&lt;br&gt;
Narike niya ndzima,&lt;br&gt;
Rivendze uwatwaniya,&lt;br&gt;
Mahaba ya dini na duniya.&lt;br&gt;

3. Beramu isi pepeza,&lt;br&gt;
Rangu mwezi sita wa Zuiye,&lt;br&gt;
Ye daula ivenuha,&lt;br&gt;
Zisiwa zatru zi katruha:&lt;br&gt;
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.&lt;br&gt;

4. Tasibabu yahe dini voya&lt;br&gt;
Tsangaya hunu Komoriya.&lt;br&gt;
Narikeni yamahaba ya,&lt;br&gt;
Ya huvendza, ya masiwa.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg&lt;br&gt;
(дүртенче куплеты уйналмаган)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
1. Җилферди ил байрагыбыз,&lt;br&gt;
Тулы бәйсезлек белгертеп;&lt;br&gt;
Күтәрелә Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,&lt;br&gt;
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.&lt;br&gt;
Яшик шушы ямьле урында&lt;br&gt;
Туганлык, сөю хозурында.&lt;br&gt;
Яшик...&lt;br&gt;

2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,&lt;br&gt;
Камәрлеләр, камил иманыбыз.&lt;br&gt;
Бу утрауларда туганбыз,&lt;br&gt;
Монда тәрбия алганбыз,&lt;br&gt;
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;&lt;br&gt;
Кыю, тәвәккәл булыйк,&lt;br&gt;
Ватан диеп җан атыйк,&lt;br&gt;
Динне, дөньяны без яратыйк!&lt;br&gt;

3. Җилферди ил байрагыбыз&lt;br&gt;
Алтынчы Июльдән башлап,&lt;br&gt;
Күтәрелә Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Утраулары баскан тигез сафка:&lt;br&gt;
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.&lt;br&gt;

4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,&lt;br&gt;
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –&lt;br&gt;
Яшик шушы ямьле урында,&lt;br&gt;
Сөю, туганлык хозурында.&lt;br&gt;

'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''

=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''&lt;br&gt;
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,&lt;br&gt;
Va debout et jaloux de ta liberté.&lt;br&gt;
Comme un soleil ton drapeau fier doit être&lt;br&gt;
Un symbole ardent de foi et d'unité.&lt;br&gt;
Que tous tes enfants du nord au sud,&lt;br&gt;
de l'est à l'ouest soient tout amour,&lt;br&gt;
Te servir que ce soit leur seul but,&lt;br&gt;
Pour remplir leur devoir toujours.&lt;br&gt;
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt;
Chère patrie, terre chérie,&lt;br&gt;
Tu es notre seul et vrai bonheur,&lt;br&gt;
notre joie et notre vie,&lt;br&gt;
À toi l'amour et le grand honneur&lt;br&gt;

II. Tu es la tombe où dorment nos pères,&lt;br&gt;
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.&lt;br&gt;
Nous travaillons pour te rendre prospère,&lt;br&gt;
Un beau jour enfin nous serons arrivés.&lt;br&gt;
De l'Afrique sois fidèle enfant&lt;br&gt;
Et progresse toujours en paix,&lt;br&gt;
Espérant que tes jeunes enfants&lt;br&gt;
T'aimeront sans bornes à jamais.&lt;br&gt;
'''''Refrain.'''''&lt;br&gt;

'''RALLYING SONG'''&lt;br&gt;
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,&lt;br&gt;
Holy Shrine where in our midst they now repose,&lt;br&gt;
Their tears and blood and sweat thy soil did water,&lt;br&gt;
On thy hills and valleys once their tillage rose.&lt;br&gt;
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!&lt;br&gt;
How can we ever pay thy due?&lt;br&gt;
Thy welfare we will win in toil and love and peace,&lt;br&gt;
Will be to thy name ever true!&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Land of Promise, land of Glory!&lt;br&gt;
Thou, of life and joy, our only store!&lt;br&gt;
Thine be honour, thine devotion,&lt;br&gt;
And deep endearment, for evermore.&lt;br&gt;

II. From Shari, from where the Mungo meanders&lt;br&gt;
From along the banks of lowly Boumba Stream,&lt;br&gt;
Muster thy sons in union close around thee,&lt;br&gt;
Mighty as the Buea Mountain be their team;&lt;br&gt;
Instil in them the love of gentle ways,&lt;br&gt;
Regret for errors of the past;&lt;br&gt;
Foster, for Mother Africa, a loyalty&lt;br&gt;
That true shall remain to the last.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/

https://wikiway.com/cameroon/gimn/

'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''&lt;br&gt;

=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''Ô Canada!'''&lt;br&gt;
Ô Canada! Terre de nos aïeux,&lt;br&gt;
Ton front est ceint de fleurons glorieux!&lt;br&gt;
Car ton bras sait porter l’epée,&lt;br&gt;
Il sait porter la croix!&lt;br&gt;
Ton histoire est une epopée&lt;br&gt;
Des plus brillants exploits,&lt;br&gt;
Et ta valeur, de foi trempée,&lt;br&gt;
Protégera nos foyers et nos droits,&lt;br&gt;
Protégera nos foyers et nos droits.&lt;br&gt;

https://wikiway.com/canada/gimn/

https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633

'''Татар телендә'''&lt;br&gt;
'''Әй, Канада!'''&lt;br&gt;
Әй, Канада! Ата-баба җире,&lt;br&gt;
Дан чәчәкләре бизиләр сине!&lt;br&gt;
Кулларың кылыч тотарга оста,&lt;br&gt;
Тота белер хачны!&lt;br&gt;
Синең тарихың – үзе бер дастан, –&lt;br&gt;
Җиңүләреңне колачлый.&lt;br&gt;
Кыю холкың, ныклы рухың, –&lt;br&gt;
Саклар йортыбызны, хокукларны,&lt;br&gt;
Саклар йортыбызны, хокукларны.&lt;br&gt;

'''''English'''''&lt;br&gt;
'''O Canada!'''&lt;br&gt;
O Canada! Our home and native land!&lt;br&gt;
True patriot-love in all thy sons command.&lt;br&gt;
With glowing hearts we see thee rise,&lt;br&gt;
The True North, strong and free,&lt;br&gt;
And stand on guard, O Canada,&lt;br&gt;
We stand on guard for thee.&lt;br&gt;
O Canada, glorious and free!&lt;br&gt;
We stand on guard, we stand on guard for thee.&lt;br&gt;
O Canada, we stand on guard for thee!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Әй, Канада!'''&lt;br&gt;
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!&lt;br&gt;
Сине сөя бар ватандашыбыз.&lt;br&gt;
Безнең бәхет – уңышларыңда,&lt;br&gt;
Тугры Төньяк – нык, азат!&lt;br&gt;
Без синең сагыңда, Канада,&lt;br&gt;
Торырбыз сине хаклап.&lt;br&gt;
Әй Канада, азат бул һәм данла!&lt;br&gt;
Әй Канада! Без синең сагыңда!&lt;br&gt;
Әй Канада! Без синең сагыңда!&lt;br&gt;

'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''&lt;br&gt;
Жайхун жағасында өскен байтерек,&lt;br&gt;
Түби бир шақасы мың болар демек,&lt;br&gt;
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,&lt;br&gt;
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.&lt;br&gt;
'''''Нақораты:'''''&lt;br&gt;
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,&lt;br&gt;
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,&lt;br&gt;
Қарақалпақстан,&lt;br&gt;
“Қарақалпақстан” деген атыңды,&lt;br&gt;
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.&lt;br&gt;

Айдын келешекке шақырар заман,&lt;br&gt;
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,&lt;br&gt;
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,&lt;br&gt;
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.&lt;br&gt;
'''''Нақораты:'''''&lt;br&gt;
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,&lt;br&gt;
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,&lt;br&gt;
Қарақалпақстан,&lt;br&gt;
“Қарақалпақстан” деген атыңды,&lt;br&gt;
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,&lt;br&gt;
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –&lt;br&gt;
Син күләгәле, кояшлы төбәк,&lt;br&gt;
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,&lt;br&gt;
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,&lt;br&gt;
Каракалпакстан,&lt;br&gt;
“Каракалпакстан” дигән атыңны&lt;br&gt;
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.&lt;br&gt;

2. Якты киләчәккә чакыра заман,&lt;br&gt;
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,&lt;br&gt;
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,&lt;br&gt;
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,&lt;br&gt;
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,&lt;br&gt;
Каракалпакстан,&lt;br&gt;
“Каракалпакстан” дигән атыңны&lt;br&gt;
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.&lt;br&gt;

=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''&lt;br&gt;
'''Ој свијетла мајска зоро'''&lt;br&gt;
1. Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Синови смо твог стијења,&lt;br&gt;
Синови смо твог стијења,&lt;br&gt;
И чувари твог поштења,&lt;br&gt;
И чувари твог поштења,&lt;br&gt;
Волимо вас, брда тврда,&lt;br&gt;
И стравичне ваше кланце&lt;br&gt;
Који никад не познаше&lt;br&gt;
Срамотнога ропства ланце.&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо.&lt;br&gt;

2. Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Док ловћенској нашој мисли&lt;br&gt;
Наша слога даје крила,&lt;br&gt;
Биће горда, биће славна&lt;br&gt;
Домовина наша мила.&lt;br&gt;
Ријека ће наших вала&lt;br&gt;
Ускачући у два мора,&lt;br&gt;
Глас носити океану:&lt;br&gt;
Да је вјечна Црна Гора.&lt;br&gt;
Глас носити океану:&lt;br&gt;
Да је вјечна Црна Гора,&lt;br&gt;
Да је вјечна Црна Гора.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Әй, якты май ае таңы'''&lt;br&gt;
1. Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы!&lt;br&gt;
Без тау-кыялар уллары,&lt;br&gt;
Без тау-кыялар уллары,&lt;br&gt;
Синең намусыңның сагы,&lt;br&gt;
Синең намусыңның сагы.&lt;br&gt;
Дәһшәтле тау-кыяларың&lt;br&gt;
Халкым сөйгән, кадерләгән,&lt;br&gt;
Хурлыклы коллык богавын&lt;br&gt;
Илем һичкайчан кимәгән.&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы!&lt;br&gt;

2. Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы!&lt;br&gt;
Ловчен фикерләрен, эшен,&lt;br&gt;
Дәвамлап канатланырбыз,&lt;br&gt;
Горур, данлы булсын өчен,&lt;br&gt;
Син сөекле Ватаныбыз.&lt;br&gt;
Илнең дулкынлы елгасы —&lt;br&gt;
Ике диңгезгә ул коя,&lt;br&gt;
Шавын океан тыңласын:&lt;br&gt;
“Каратау — мәңгелек кыя!”&lt;br&gt;
Шавын океан тыңласын:&lt;br&gt;
“Каратау — мәңгелек кыя!&lt;br&gt;
Каратау — мәңгелек кыя!”&lt;br&gt;

'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''&lt;br&gt;
'''Oj svijetla majska zoro'''&lt;br&gt;
1. Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Sinovi smo tvog stijenja,&lt;br&gt;
Sinovi smo tvog stijenja,&lt;br&gt;
I čuvari tvog poštenja,&lt;br&gt;
I čuvari tvog poštenja.&lt;br&gt;
Volimo vas, brda tvrda,&lt;br&gt;
I stravične vaše klance&lt;br&gt;
Koji nikad ne poznaše&lt;br&gt;
Sramotnoga ropstva lance.&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro.&lt;br&gt;

2. Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Dok lovćenskoj našoj misli&lt;br&gt;
Naša sloga daje krila,&lt;br&gt;
Bit će gorda, bit će slavna&lt;br&gt;
Domovina naša mila.&lt;br&gt;
Rijeka će naših vala&lt;br&gt;
Uskačući u dva mora&lt;br&gt;
Glas nositi okeanu:&lt;br&gt;
Da je vječna Crna Gora.&lt;br&gt;
Glas nositi okeanu:&lt;br&gt;
Da je vječna Crna Gora,&lt;br&gt;
Da je vječna Crna Gora.&lt;br&gt;

=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''&lt;br&gt;
'''Kodirandu – Karjalu!'''&lt;br&gt;
Kodirandu – Karjalu!&lt;br&gt;
Igäine kaunis meijän mua.&lt;br&gt;
Heimokanzat yhteh suat,&lt;br&gt;
Karjalu!&lt;br&gt;

Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot&lt;br&gt;
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.&lt;br&gt;
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –&lt;br&gt;
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.&lt;br&gt;

Kodirandu – Karjalu!&lt;br&gt;
Ozan kel elä igä kai.&lt;br&gt;
||: Ryndähis meijän yksi vai –&lt;br&gt;
Karjalu! :||&lt;br&gt;

Tiä runoloin rohkiembat poijat vie&lt;br&gt;
Kai eletäh salolois, järvien ies.&lt;br&gt;
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,&lt;br&gt;
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.&lt;br&gt;

Kodirandu – Karjalu!&lt;br&gt;
Runot dai pajot elos piet.&lt;br&gt;
Nägyy tiä päivännouzu vies,&lt;br&gt;
Karjalu!&lt;br&gt;
Päiväzen nouzu nägyy vies,&lt;br&gt;
Karjalu!&lt;br&gt;
Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Ikivanha kaunis maa.&lt;br&gt;
Veljeskansat yhteen saa&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;

'''''Suomeksi'''''&lt;br&gt;
'''Kotimaamme Karjala!'''&lt;br&gt;
Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Ikivanha laulumaa.&lt;br&gt;
Työllään etsii kunniaa&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;

Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –&lt;br&gt;
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!&lt;br&gt;
Seisoin vaaran harjalla paljain päin&lt;br&gt;
ja suljin syliini mitä näin.&lt;br&gt;

Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Ikivanha laulumaa.&lt;br&gt;
||: Työllään etsii kunniaa&lt;br&gt;
Karjala! :||&lt;br&gt;

Ne urhot ja sankarit laulujen –&lt;br&gt;
ne asuvat täällä entiselleen.&lt;br&gt;
Soita, soma kantele, jatku, työ!&lt;br&gt;
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.&lt;br&gt;

Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Rahvas rehti, ahkera&lt;br&gt;
töin ja lauluin ikuistaa&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;
Töin ja lauluin ylistää&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg

https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/

'''''Tatar telendä'''''&lt;br&gt;
'''Tuğan yağım – Karyala!'''&lt;br&gt;
Tuğan yağım – Karyala!&lt;br&gt;
Ğömerlek yazmış miña.&lt;br&gt;
Yäşä, il, ğasırlarda,&lt;br&gt;
Karyala!&lt;br&gt;

Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!&lt;br&gt;
Qäderle miña bu güzäl cirlär. &lt;br&gt;
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –&lt;br&gt;
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.&lt;br&gt;

Tuğan yağım – Karyala!&lt;br&gt;
Ğömerlek yazmış miña.&lt;br&gt;
||: Yäşä, il, ğasırlarda,&lt;br&gt;
Karyala! :||&lt;br&gt;

Borınğılıqtan küçep zamanğa,&lt;br&gt;
Yäşi batırlar taw-urmannarda.&lt;br&gt;
Kantele qılı ğorur çıñlasın,&lt;br&gt;
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!&lt;br&gt;

Karyala – tuğan yağım!&lt;br&gt;
Run-riwayät moñnarım.&lt;br&gt;
Cır häm xezmät uçağım,&lt;br&gt;
Karyala!&lt;br&gt;
Küräm nurlı tañnarıñ,&lt;br&gt;
Karyala!&lt;br&gt;

=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''&lt;br&gt;
'''Catalunya triomfant'''&lt;br&gt;
1. Catalunya triomfant,&lt;br&gt;
tornarà a ser rica i plena.&lt;br&gt;
Endarrera aquesta gent&lt;br&gt;
tan ufana i tan superba.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Defensors de la terra!&lt;br&gt;
Bon colp de falç!&lt;br&gt;

2. Ara és hora, segadors.&lt;br&gt;
Ara és hora d'estar alerta.&lt;br&gt;
Per quan vingui un altre juny&lt;br&gt;
esmolem ben bé les eines.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Defensors de la terra,&lt;br&gt;
Bon colp de falç!&lt;br&gt;

3. Que tremoli l'enemic&lt;br&gt;
en veient la nostra ensenya.&lt;br&gt;
Com fem caure espigues d'or,&lt;br&gt;
quan convé seguem cadenes.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Defensors de la terra!&lt;br&gt;
Bon colp de falç!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Җиңүчән Каталония'''&lt;br&gt;
1. Каталония, җиңүчән,&lt;br&gt;
Кайтырсың мул тормышыңа.&lt;br&gt;
Таян батыр улларыңа,&lt;br&gt;
Алар горур, тәвәккәл.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ипләп кенә&lt;br&gt;
Урак белән ипләп,&lt;br&gt;
Җир сакчылары!&lt;br&gt;
Ипләп кенә!&lt;br&gt;

2. Сәгать сукты, уракчы,&lt;br&gt;
Килде урыр, орыр көннәр,&lt;br&gt;
Киләсе июньгә кадәр&lt;br&gt;
Янә кайрап куйсаңчы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ипләп кенә&lt;br&gt;
Урак белән ипләп,&lt;br&gt;
Җир сакчылары!&lt;br&gt;
Ипләп кенә!&lt;br&gt;

3. Калтырансын дошманнар —&lt;br&gt;
Горур җилфердәсен байрак.&lt;br&gt;
Урылган күк алтын башак,&lt;br&gt;
Коелып төшәр богаулар.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ипләп кенә&lt;br&gt;
Урак белән ипләп,&lt;br&gt;
Җир сакчылары!&lt;br&gt;
Ипләп кенә!&lt;br&gt;

=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''Gens du pays'''&lt;br&gt;
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,&lt;br&gt;
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.&lt;br&gt;
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème&lt;br&gt;
Chacun les récolte en soi-même&lt;br&gt;
Aux beaux jardin du temps qui court.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Gens du pays, c’est votre tour&lt;br&gt;
De vous laisser parler d’amour,&lt;br&gt;
Gens du pays, c’est votre tour&lt;br&gt;
De vous laisser parler d’amour.&lt;br&gt;

Le temps de s’aimer, le jour de le dire&lt;br&gt;
Fond comme la neige aux doigts du printemps.&lt;br&gt;
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires&lt;br&gt;
Ces yeux où nos regards se mirent,&lt;br&gt;
C’est demain que j’avais vingt ans.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête&lt;br&gt;
Et forme un étang ou chacun peut voir&lt;br&gt;
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.&lt;br&gt;
Pour ces coeurs à qui je souhaite&lt;br&gt;
Le temps de vivre nos espoirs.&lt;br&gt;
'''''Chorus (2).'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/

Жиль Виньо башкаруында

https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Әй, ватандаш!'''&lt;br&gt;
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,&lt;br&gt;
Үтә дә китә бит безнең тормыш.&lt;br&gt;
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр&lt;br&gt;
Китерер лаеклы уңыш —&lt;br&gt;
Гадел хөкемдар бу язмыш.&lt;br&gt;
	'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
	Әй, ватандаш, күңел назлап,&lt;br&gt;
	“Яратам!” — дип, әйтче кабат.&lt;br&gt;
	Әй, ватандаш, күңел назлап,&lt;br&gt;
	“Яратам!” — дип, әйтче кабат.&lt;br&gt;

Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,&lt;br&gt;
Язгы кар сыман, югала эреп;&lt;br&gt;
Тәүге сагышның, назлы карашның&lt;br&gt;
Яшик, дуслар, кадерен белеп —	&lt;br&gt;
Унсигез яшьтәге кебек.&lt;br&gt;
	'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

Гомер кизләве, юлын эзләр ул,&lt;br&gt;
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.&lt;br&gt;
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, &lt;br&gt;
Саф мәхәббәтең чагылыр —&lt;br&gt;
Кадер-хөрмәтең шул булыр.&lt;br&gt;
	'''''Кушымта (2)'''''.&lt;br&gt;

=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''&lt;br&gt;
'''Ἐλευθεριά'''&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι&lt;br&gt;
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,&lt;br&gt;
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.&lt;br&gt;
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη&lt;br&gt;
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga

'''''Грек (юнан) телендә'''''&lt;br&gt;
'''Азатлык'''&lt;br&gt;
Таныш миңа, газиз илем,&lt;br&gt;
Иң үткен кылычларың,&lt;br&gt;
Таныш үткен күз карашың —&lt;br&gt;
Колачлый ул Җир шарын.&lt;br&gt;
Затлы Юнан тамырыннан&lt;br&gt;
Үсеп чыккан бер аклык, —&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык!&lt;br&gt;

'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''&lt;br&gt;

=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''&lt;br&gt;
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''&lt;br&gt;
Teirake kaaini Kiribati,&lt;br&gt;
Anene ma te kakatonga,&lt;br&gt;
Tauraoi nakon te mwioko,&lt;br&gt;
Ma ni buokia aomata.&lt;br&gt;
||: Tauaninne nte raoiroi,&lt;br&gt;
Tangiria aomata nako. :||&lt;br&gt;

Reken te kabaia ma te rau,&lt;br&gt;
Ibuakoia kaain abara,&lt;br&gt;
Bon reken te nano ae banin,&lt;br&gt;
Ma te i-tangitangiri naba.&lt;br&gt;
||: Ma ni wakina te kabaia,&lt;br&gt;
Ma n neboa i eta abara. :||&lt;br&gt;

Ti butiko ngkoe Atuara,&lt;br&gt;
Kawakinira ao kairira,&lt;br&gt;
Nakon taai aika i maira,&lt;br&gt;
Buokira ni baim ae akoi.&lt;br&gt;
||: Kakabaia ara Tautaeka,&lt;br&gt;
Ma ake a makuri iai. :||&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga

https://wikiway.com/kiribati/gimn/

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''&lt;br&gt;
Бас, Кирибати, аягүрә!&lt;br&gt;
Кушыл рухланып безнең җырга,&lt;br&gt;
Җаваплы бул, бурычың үтә&lt;br&gt;
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!&lt;br&gt;
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,&lt;br&gt;
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||&lt;br&gt;

Яшәү өчен канәгатьлектә,&lt;br&gt;
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —&lt;br&gt;
Чынга ашыр барча теләк тә,&lt;br&gt;
Бергә типсә безнең йөрәкләр.&lt;br&gt;
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,&lt;br&gt;
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||&lt;br&gt;

Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,&lt;br&gt;
Туры юлга юнәлт халкыңны,&lt;br&gt;
Имин булсын киләчәгебез,&lt;br&gt;
Суз сөюле ярдәм кулыңны.&lt;br&gt;
||: Ярлыкагыл хакимиятне,&lt;br&gt;
Бөтен кешене һәм милләтне! :||&lt;br&gt;

'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''&lt;br&gt;

=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''&lt;br&gt;
'''Варыш поз'''&lt;br&gt;
Ылын-ылын Войвылын&lt;br&gt;
Джуджыд парма сулалö.&lt;br&gt;
Парма шöрын варыш поз&lt;br&gt;
Кыпыд горöн шыалö.&lt;br&gt;
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,&lt;br&gt;
Вына бордъяс шеныштлöй,&lt;br&gt;
Веськыд туйöд нуöдöй,&lt;br&gt;
Коми мусö югдöдöй!&lt;br&gt;
Веськыд туйöд нуöдöй,&lt;br&gt;
Коми мусö югдöдöй!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Лачын оясы'''&lt;br&gt;
Бик еракта Төньякта,&lt;br&gt;
Тауда чыршылык тора,&lt;br&gt;
Кыю лачын ояда&lt;br&gt;
Яңгыратып кычкыра.&lt;br&gt;
Как канатың, гаярем,&lt;br&gt;
Көчле урман лачыны,&lt;br&gt;
Нурландыр Коми җирен,&lt;br&gt;
Сайла син туры юлны,&lt;br&gt;
Нурландыр Коми җирен,&lt;br&gt;
Сайла син туры юлны!&lt;br&gt;

'''''Удмурт кылын'''''&lt;br&gt;
'''Тылобурдо кар'''&lt;br&gt;
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан&lt;br&gt;
Жужыд парма сылэ.&lt;br&gt;
Парма шорын тылобурдо кар,&lt;br&gt;
Шулдыр гур силё.&lt;br&gt;
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,&lt;br&gt;
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,&lt;br&gt;
Выль сюресъёсти нуэ,&lt;br&gt;
Коми муэз югдытэ!&lt;br&gt;
Выль сюресъёсти нуэ,&lt;br&gt;
Коми муэз югдытэ!&lt;br&gt;

=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)&lt;br&gt;
'''애국가''' (Aegukga)&lt;br&gt;
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –&lt;br&gt;
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –&lt;br&gt;
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –&lt;br&gt;
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –&lt;br&gt;
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''&lt;br&gt;
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып&lt;br&gt;
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга&lt;br&gt;
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар&lt;br&gt;
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,&lt;br&gt;
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)&lt;br&gt;
1. 아침은 빛나라 이 강산&lt;br&gt;
은금에 자원도 가득한&lt;br&gt;
이 세상 아름다운 내 조국&lt;br&gt;
반만년 오랜 력사에&lt;br&gt;
||: 찬란한 문화로 자라난&lt;br&gt;
슬기론 인민의 이 영광&lt;br&gt;
몸과 맘 다 바쳐 이 조선&lt;br&gt;
길이 받드세 :||&lt;br&gt;

2. 백두산 기상을 다 안고&lt;br&gt;
근로의 정신은 깃들어&lt;br&gt;
진리로 뭉쳐진 억센 뜻&lt;br&gt;
온 세계 앞서 나가리&lt;br&gt;
||: 솟는 힘 노도도 내밀어&lt;br&gt;
인민의 뜻으로 선 나라&lt;br&gt;
한없이 부강하는 이 조선&lt;br&gt;
길이 빛내세 :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav

'''Ватанпәрвәрлек җыры'''&lt;br&gt;
1. Өч мең ли җир табигый байлык,&lt;br&gt;
Алтын-көмеш таң нурларында,&lt;br&gt;
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,&lt;br&gt;
Биш мең ел данлы тарихында&lt;br&gt;
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,&lt;br&gt;
Бөек мәдәнияткә ирешкән.&lt;br&gt;
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,&lt;br&gt;
Саклыйк шул изге Чосонны. :||&lt;br&gt;

2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,&lt;br&gt;
Ватан – тырыш хезмәт учагы,&lt;br&gt;
Пәкту тавы рухын колачлап,&lt;br&gt;
Дөньялыкта алгарган чагы –&lt;br&gt;
||: Халык үзе тудырган илдә,&lt;br&gt;
Шашкын давылларны йөгәнләп.&lt;br&gt;
Әйдәгез, данлыйк илебезне,&lt;br&gt;
Чиксез бай, куәтле җирне. :||&lt;br&gt;

=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''Noble Patria'''&lt;br&gt;
Noble Patria, tu hermosa bandera, &lt;br&gt;
Expresión de tu vida nos da: &lt;br&gt;
Bajo el límpido azul de tu cielo &lt;br&gt;
Blanca y pura descansa la paz.&lt;br&gt;
En la lucha tenaz de fecunda labor&lt;br&gt;
Que enrojece del hombre la faz,&lt;br&gt;
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,&lt;br&gt;
Eterno prestigio, estima y honor, &lt;br&gt;
Eterno prestigio, estima y honor. &lt;br&gt;
¡Salve oh tierra gentil! &lt;br&gt;
¡Salve oh madre de amor!&lt;br&gt;
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, &lt;br&gt;
Verás a tu pueblo, valiente y viril, &lt;br&gt;
La tosca herramienta en arma trocar.&lt;br&gt;
¡Salve Patria! tu pródigo suelo&lt;br&gt;
Dulce abrigo y sustento nos da.&lt;br&gt;
Bajo el límpido azul de tu cielo&lt;br&gt;
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!&lt;br&gt;

https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/

https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg&lt;br&gt;
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Затлы Ватан'''&lt;br&gt;
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —&lt;br&gt;
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:&lt;br&gt;
Аяз, зәңгәр асманың астында —&lt;br&gt;
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.&lt;br&gt;
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —&lt;br&gt;
Йөзләргә ямь бирә алсулык,&lt;br&gt;
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —&lt;br&gt;
Илебез абруе һәм даны,&lt;br&gt;
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.&lt;br&gt;
Имин бул, затлы җир,&lt;br&gt;
Мәхәббәт мәкяны!&lt;br&gt;
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,&lt;br&gt;
Күрерсең гайрәтле халкыңны —&lt;br&gt;
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.&lt;br&gt;
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —&lt;br&gt;
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.&lt;br&gt;
Аяз, зәңгәр асманың астында&lt;br&gt;
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!&lt;br&gt;

=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''L'Abidjanaise'''&lt;br&gt;
'''''Premier couplet:'''''&lt;br&gt;
1. Salut ô terre d’espérance,&lt;br&gt;
Pays de l’hospitalité!&lt;br&gt;
Tes légions remplies de vaillance,&lt;br&gt;
Ont relevé ta dignité.&lt;br&gt;
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, &lt;br&gt;
Fiers artisans de ta grandeur,&lt;br&gt;
Tous rassemblés et pour ta gloire,&lt;br&gt;
Te bâtiront dans le bonheur.&lt;br&gt;
'''''Premier refrain:'''''&lt;br&gt;
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.&lt;br&gt;
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,&lt;br&gt;
Notre devoir sera d’être un modèle&lt;br&gt;
De l’espérance promise à l’humanité&lt;br&gt;
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,&lt;br&gt;
La patrie de la vraie fraternité.&lt;br&gt;

'''''Deuxième couplet:'''''&lt;br&gt;
2. À toi noble Côte d'Ivoire,&lt;br&gt;
Ô grand pays des bonnes gens !&lt;br&gt;
Nous apportons dans la victoire,&lt;br&gt;
L’hommage de nos cœurs ardents.&lt;br&gt;
Dans l’amitié des peuples frères,&lt;br&gt;
Dieu guide nous vers l’idéal,&lt;br&gt;
Soumise à la devise chère :&lt;br&gt;
Union, discipline, travail.&lt;br&gt;
'''''Deuxième Refrain:'''''&lt;br&gt;
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,&lt;br&gt;
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.&lt;br&gt;
De cœurs unis, au cours de notre vie,&lt;br&gt;
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,&lt;br&gt;
De cœurs unis au cours de notre vie,&lt;br&gt;
À tes appels nous serons tous présents.&lt;br&gt;

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:L'Abidjanaise_jouée_devant_Houphouët-Boigny_le_26_octobre_1992.webm

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Абидҗан җыры'''&lt;br&gt;
'''''Беренче куплет:'''''&lt;br&gt;
Сәлам, өмет-ышаныч яры,&lt;br&gt;
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!&lt;br&gt;
Синең гайрәтле легионнарың&lt;br&gt;
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.&lt;br&gt;
Синең, Кот д’Ивуар, улларың&lt;br&gt;
Горур бөеклегең сагында,&lt;br&gt;
Үстерә үз Ватаны данын&lt;br&gt;
Җиң сызганып алар тагын да.&lt;br&gt;
'''''Беренче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.&lt;br&gt;
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,&lt;br&gt;
Һиммәтебез үрнәк булып тора —&lt;br&gt;
Бар кешелек аңа өмет багларлык.&lt;br&gt;
Без берләштек яңа инануда&lt;br&gt;
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.&lt;br&gt;

'''''Икенче куплет:'''''&lt;br&gt;
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,&lt;br&gt;
Игелекле кешеләр иле!&lt;br&gt;
Бер гаилә, барыбыз туганнар,&lt;br&gt;
Кайнар йөрәк кадерли сине.&lt;br&gt;
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,&lt;br&gt;
Идеалга Алла бара әйдәп,&lt;br&gt;
Юнәлгәнбез бер үк максатка:&lt;br&gt;
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.&lt;br&gt;
'''''Икенче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Бөек, бай, затлы Ватан хакына&lt;br&gt;
Ярат һәм инан, атла гел алга.&lt;br&gt;
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,&lt;br&gt;
Таян намуска һәм кануннарга,&lt;br&gt;
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,&lt;br&gt;
Без әзер иңне иңгә куярга.&lt;br&gt;

=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===

Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.&lt;br&gt;
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.&lt;br&gt;
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.&lt;br&gt;
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.&lt;br&gt;
Vencemos o colonialismo, gritamos:&lt;br&gt;
abaixo o imperialismo.&lt;br&gt;
Terra livre, povo livre,&lt;br&gt;
não, não, não à exploração.&lt;br&gt;
Avante unidos firmes e decididos.&lt;br&gt;
Na luta contra o imperialismo&lt;br&gt;
o inimigo dos povos, até à vitória final.&lt;br&gt;
Pelo caminho da revolução.&lt;br&gt;

=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк&lt;br&gt;
ақти бизниң қанимиз,&lt;br&gt;
Сән үчүн, әй юртимиз,&lt;br&gt;
болсун пида бу җанимиз.&lt;br&gt;
Қан кичип, һәм җан бирип,&lt;br&gt;
ахир қутулдурдуқ сини,&lt;br&gt;
Қәлбимиздә қутқулушқа&lt;br&gt;
бар иди иманимиз.&lt;br&gt;
Юртумиз биз йүз-көзүңни&lt;br&gt;
қан билән пакизлидуқ&lt;br&gt;
Өрлиген ялқун билән&lt;br&gt;
пакланди белки намимиз.&lt;br&gt;
Яр-и һәмдәм болди бизниң&lt;br&gt;
һиммәтимиз сән үчүн.&lt;br&gt;
Шавну шөһрәтлик иди&lt;br&gt;
һиммәт билән әҗдадимиз.&lt;br&gt;
Атиларниң җәңләри&lt;br&gt;
өчмәйду тарих бетидин.&lt;br&gt;
Нәсли қалди җәңгивар&lt;br&gt;
биз униң әвлади биз.&lt;br&gt;
Ақти қан һәм чиқти җан&lt;br&gt;
дүшмәндин болсун әл аман.&lt;br&gt;
Яшисун, миң яшисун,&lt;br&gt;
парлансун истиқбалимиз!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Котылу юлында'''&lt;br&gt;
Азатлык юлында су күк&lt;br&gt;
акты безнең каныбыз,&lt;br&gt;
Синең өчен, ил-йортыбыз,&lt;br&gt;
булсын фида җаныбыз.&lt;br&gt;
Без кан түгеп һәм җан биреп,&lt;br&gt;
коткарып калдык сине,&lt;br&gt;
Кальбебездә котылуга&lt;br&gt;
иманыбыз бар иде.&lt;br&gt;
Кан белән йөзең-күзеңне&lt;br&gt;
сафландырдык, йортыбыз,&lt;br&gt;
Үрләгән ут-ялкын белән&lt;br&gt;
пакьләнгәндер намыбыз.&lt;br&gt;
Һиммәтебез — синең өчен&lt;br&gt;
сөю-кайгыртуыбыз.&lt;br&gt;
Шанлы һәм шөһрәтле булды&lt;br&gt;
һиммәт белән элгәрләр,&lt;br&gt;
Тарихтан һич җуелмады&lt;br&gt;
ирешелгән җинүләр.&lt;br&gt;
Җиңүчән бер нәсел калды,&lt;br&gt;
без – дәвам итүчеләр.&lt;br&gt;
Акты кан һәм чыкты җан,&lt;br&gt;
дошманнарга әл-әман.&lt;br&gt;
Яшә син, мең яшә син,&lt;br&gt;
Киләчәгебез, нурлан!&lt;br&gt;

=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''&lt;br&gt;
('''''коса һәм зулу''''')&lt;br&gt;
Nkosi sikelel’ iAfrika&lt;br&gt;
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,&lt;br&gt;
Yizwa imithandazo yethu,&lt;br&gt;
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.&lt;br&gt;
('''''сото-суто''''')&lt;br&gt;
Morena Boloka setjhaba sa heso,&lt;br&gt;
O fedise dintwa la matshwenyeho,&lt;br&gt;
O se Boloke,&lt;br&gt;
O se Boloke setjhaba sa heso,&lt;br&gt;
Setjhaba sa South Afrika.&lt;br&gt;
South Afrika!&lt;br&gt;
('''''африкаанс''''')&lt;br&gt;
Uit die blou van onse hemel,&lt;br&gt;
Uit die diepte van ons see,&lt;br&gt;
Oor ons ewige gebergtes&lt;br&gt;
Waar die kranse antwoord gee,&lt;br&gt;
('''''инглиз''''')&lt;br&gt;
Sounds the call to come together,&lt;br&gt;
And united we shall stand,&lt;br&gt;
Let us live and strive for freedom,&lt;br&gt;
In South Africa our land!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,&lt;br&gt;
Арттыр аның данын, арттыр данын,&lt;br&gt;
Кабул ит безнең догаларны,&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.&lt;br&gt;
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,&lt;br&gt;
Юкка чыгар Син барча низагларны.&lt;br&gt;
Йа Илаһыбыз,&lt;br&gt;
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,&lt;br&gt;
Ярлыка Көньяк Африканы.&lt;br&gt;
Көньяк Африка!&lt;br&gt;
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,&lt;br&gt;
Диңгез тирәнлегеннән,&lt;br&gt;
Кыя-тау мәңгелегеннән&lt;br&gt;
Илгә бер өндәү иңә:&lt;br&gt;
“Бүген без иңгә-иң бастык,&lt;br&gt;
Уртак җырларыбыз да,&lt;br&gt;
Тату-тыныч тормыш корыйк&lt;br&gt;
Көньяк Африкабызда!”&lt;br&gt;

=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===

https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/

https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/

=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''La Bayamesa'''&lt;br&gt;
Al combate corred bayameses&lt;br&gt;
que la Patria os contempla orgullosa,&lt;br&gt; 
no temáis una muerte gloriosa&lt;br&gt;
que morir por la Patria es vivir.&lt;br&gt;
'''''Coro (2)''''':&lt;br&gt;
En cadenas vivir es morir,&lt;br&gt; 
en afrenta y oprobio sumidos,&lt;br&gt;
del clarín escuchad el sonido&lt;br&gt;
a las armas valientes corred.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga&lt;br&gt;
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Байамо җыры'''&lt;br&gt;
Байамолылар, алга, көрәшкә –&lt;br&gt;
Горур Ватаннан сезгә гозер.&lt;br&gt;
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,&lt;br&gt;
Шәһит китү – тагын бер гомер.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы (2)''''':&lt;br&gt;
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,&lt;br&gt;
Хурлыклы бер җан асрау бары.&lt;br&gt;
Быргы авазы сугышка әйдәр,&lt;br&gt;
Алга, Ватан каһарманнары!&lt;br&gt;

=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ&lt;br&gt;
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ&lt;br&gt;
جوقة:&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ&lt;br&gt;
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ&lt;br&gt;
١&lt;br&gt;
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا&lt;br&gt;
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ&lt;br&gt;
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ&lt;br&gt;
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ&lt;br&gt;
جوقة&lt;br&gt;
۲&lt;br&gt;
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا&lt;br&gt;
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا&lt;br&gt;
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى&lt;br&gt;
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ&lt;br&gt;
جوقة&lt;br&gt;
٣&lt;br&gt;
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا&lt;br&gt;
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا&lt;br&gt;
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا&lt;br&gt;
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ&lt;br&gt;
جوقة&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg&lt;br&gt;
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)&lt;br&gt;

https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)

'''Ватаным Күвәйт'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,&lt;br&gt;
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.&lt;br&gt;
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,&lt;br&gt;
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.&lt;br&gt;

'''I'''&lt;br&gt;
Иңдерелгән ата-баба чорында,&lt;br&gt;
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –&lt;br&gt;
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында&lt;br&gt;
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''II'''&lt;br&gt;
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,&lt;br&gt;
Имин яшәтергә дип җан атасың,&lt;br&gt;
Булдыруга ихлас итеп сакладың&lt;br&gt;
Игелек кораллы тормыш бинасын.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''III'''&lt;br&gt;
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,&lt;br&gt;
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.&lt;br&gt;
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,&lt;br&gt;
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''&lt;br&gt;
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,&lt;br&gt;
Элибиздин жаны менен барабар.&lt;br&gt;
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,&lt;br&gt;
Сактап келди биздин ата-бабалар.&lt;br&gt;
'''''Кайырма:'''''&lt;br&gt;
Алгалай бер, Кыргыз Эл,&lt;br&gt;
Азаттыктын жолунда.&lt;br&gt;
Өркүндөй бер, өсө бер,&lt;br&gt;
Өз тагдырың колуңда.&lt;br&gt;

Аткарылып элдин үмүт, тилеги,&lt;br&gt;
Желбиреди эркиндиктин желеги.&lt;br&gt;
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,&lt;br&gt;
Ыйык сактап урпактарга берели.&lt;br&gt;
'''''Кайырма.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Ак түбәле таулар, үзән-далалар&lt;br&gt;
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,&lt;br&gt;
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,&lt;br&gt;
Саклап килгән сине ата-бабалар!&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Алга атла, Кыргыз Иле,&lt;br&gt;
Азат тормыш юлында,&lt;br&gt;
Иркенәя, үсә бир син,&lt;br&gt;
Тәкъдирең үз кулыңда!&lt;br&gt;

Илебезнең изге өмет, теләге —&lt;br&gt;
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;&lt;br&gt;
Ата-бабалардан җиткән мирасны&lt;br&gt;
Саклап калып яшь буынга бирәсе!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''&lt;br&gt;

=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Ant etkenmen'''&lt;br&gt;
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,&lt;br&gt;
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?&lt;br&gt;
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,&lt;br&gt;
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.&lt;br&gt;

Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,&lt;br&gt;
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?&lt;br&gt;
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,&lt;br&gt;
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.&lt;br&gt;

Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,&lt;br&gt;
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.&lt;br&gt;
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,&lt;br&gt;
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/

https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Ант иттем мин'''&lt;br&gt;
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,&lt;br&gt;
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?&lt;br&gt;
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,&lt;br&gt;
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.&lt;br&gt;

Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.&lt;br&gt;
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?&lt;br&gt;
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,&lt;br&gt;
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.&lt;br&gt;

Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,&lt;br&gt;
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?&lt;br&gt;
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –&lt;br&gt;
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.&lt;br&gt;

'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''

=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''&lt;br&gt;
三民主義，吾黨所宗，&lt;br&gt;
以建民國，以進大同。&lt;br&gt;
咨爾多士，為民前鋒；&lt;br&gt;
夙夜匪懈，主義是從。&lt;br&gt;
矢勤矢勇，必信必忠；&lt;br&gt;
一心一德，貫徹始終。&lt;br&gt;

'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''&lt;br&gt;
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,&lt;br&gt;
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.&lt;br&gt;
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;&lt;br&gt;
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.&lt;br&gt;
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;&lt;br&gt;
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:&lt;br&gt;
Ирекле илдә – хөррият;&lt;br&gt;
Һәрбарчабыз – якын туган,&lt;br&gt;
Каһарманнар иңен куйган;&lt;br&gt;
Бер фикердә, бер терәктә,&lt;br&gt;
Уртак максат – һәр йөрәктә.&lt;br&gt;
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''&lt;br&gt;

=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''&lt;br&gt;
起来!不愿作奴隶的人们,&lt;br&gt;
把我们血肉筑成我们的新的长城&lt;br&gt;
中华民族到了危险的时候,&lt;br&gt;
每个人被迫着发出最后的吼声&lt;br&gt;
起来!起来!起来!&lt;br&gt;
我们万众一心冒着敌人的炮火&lt;br&gt;
前进!前进!前进!进!&lt;br&gt;

'''''Пинйин транскрипциясе'''''&lt;br&gt;
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!&lt;br&gt;
Bǎ wǒmen de xuèròu,&lt;br&gt;
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!&lt;br&gt;
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,&lt;br&gt;
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.&lt;br&gt;
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,&lt;br&gt;
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!&lt;br&gt;
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!&lt;br&gt;
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!&lt;br&gt;
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.&lt;br&gt;
Халык язмышының дәһшәтле чагы,&lt;br&gt;
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:&lt;br&gt;
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”&lt;br&gt;
Без бит миллионнар,&lt;br&gt;
Җаннарыбыз бердәй,&lt;br&gt;
Алга! Җаннарыбыз бердәй,&lt;br&gt;
Алга! Алга! Алга! Цзин!*&lt;br&gt;

'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''&lt;br&gt;

=== '''ЛАТВИЯ''' ===

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg

https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/

=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''&lt;br&gt;
Lietuva, Tėvyne mūsų&lt;br&gt;
Tu didvyrių žeme,&lt;br&gt;
Iš praeities Tavo sūnūs&lt;br&gt;
Te stiprybę semia.&lt;br&gt;
Tegul Tavo vaikai eina&lt;br&gt;
Vien takais dorybės,&lt;br&gt;
Tegul dirba Tavo naudai&lt;br&gt;
Ir žmonių gėrybei.&lt;br&gt;
Tegul saulė Lietuvoj&lt;br&gt;
Tamsumas prašalina,&lt;br&gt;
Ir šviesa, ir tiesa&lt;br&gt;
Mūs žingsnius telydi.&lt;br&gt;
Tegul meilė Lietuvos&lt;br&gt;
Dega mūsų širdyse,&lt;br&gt;
Vardan tos Lietuvos&lt;br&gt;
Vienybė težydi!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg

'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''&lt;br&gt;
Литва, безнең Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Бөек угланнар җире,&lt;br&gt;
Без илһам, кодрәт алабыз&lt;br&gt;
Үткәннәреңнән синең.&lt;br&gt;
Синең балаларың бассын&lt;br&gt;
Гел әхлак юлларына,&lt;br&gt;
Игелек кылсыннар сиңа,&lt;br&gt;
Кешеләр файдасына.&lt;br&gt;
Литва күгендәге кояш&lt;br&gt;
Юк итсен бар золымны,&lt;br&gt;
Гаделлеккә, нурга күмеп,&lt;br&gt;
Яктыртсын безнең юлны.&lt;br&gt;
Литваны сөю дөрләсен&lt;br&gt;
Ялкын булып йөрәктә,&lt;br&gt;
Литваның олы бәхете –&lt;br&gt;
Ул безнең бердәмлектә!&lt;br&gt;

=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein&lt;br&gt;
Lehnet sich Liechtenstein&lt;br&gt;
An Alpenhöh’n.&lt;br&gt;
Dies liebe Heimatland,&lt;br&gt;
Das teure Vaterland,&lt;br&gt;
Hat Gottes weise Hand&lt;br&gt;
Für uns erseh’n.&lt;br&gt;
Dies liebe Heimatland,&lt;br&gt;
Das teure Vaterland,&lt;br&gt;
Hat Gottes weise Hand&lt;br&gt;
Für uns erseh’n.&lt;br&gt;

5. Hoch lebe Liechtenstein,&lt;br&gt;
Blühend am jungen Rhein,&lt;br&gt;
Glücklich und treu.&lt;br&gt;
Hoch leb’ der Fürst vom Land,&lt;br&gt;
Hoch unser Vaterland,&lt;br&gt;
Durch Bruderliebe Band&lt;br&gt;
Vereint und frei,&lt;br&gt;
Hoch leb’ der Fürst vom Land,&lt;br&gt;
Hoch unser Vaterland,&lt;br&gt;
Durch Bruderliebe Band&lt;br&gt;
Vereint und frei.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg

https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/

1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн&lt;br&gt;
Рейн башланган җирдән,&lt;br&gt;
Альп түреннән.&lt;br&gt;
Ата-бабаларның&lt;br&gt;
Кадерле Ватанын&lt;br&gt;
Әл-Хәким безләргә&lt;br&gt;
Насыйп иткән.&lt;br&gt;
Ата-бабаларның&lt;br&gt;
Сөекле Ватанын&lt;br&gt;
Хак Тәгалә безгә&lt;br&gt;
Насыйп иткән.&lt;br&gt;

5. Лихтенштейн, мең яшә,&lt;br&gt;
Рейннан бәхет өстә,&lt;br&gt;
Гел чәчәк ат.&lt;br&gt;
Яшә ил Кенәзе,&lt;br&gt;
Син дәүләт терәге —&lt;br&gt;
Булсын туганлыкта&lt;br&gt;
Бердәм, азат.&lt;br&gt;
Яшә ил Кенәзе,&lt;br&gt;
Син дәүләт терәге —&lt;br&gt;
Булсын туганлыкта&lt;br&gt;
Бердәм, азат.&lt;br&gt;

=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''&lt;br&gt;
كلنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم&lt;br&gt;
سهلنا والجبل منبت للرجال&lt;br&gt;
قولنا والعمل في سبيل الكمال&lt;br&gt;
كلنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
كلّنا للوطن&lt;br&gt;

شيخنا والفتى عند صوت الوطن&lt;br&gt;
أسد غاب متى ساورتنا الفتن&lt;br&gt;
شرقنا قلبه أبداً لبنان&lt;br&gt;
صانه ربه لمدى الأزمان&lt;br&gt;
كلنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
كلنا للوطن&lt;br&gt;

بحره برّه درّة الشرقين&lt;br&gt;
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين&lt;br&gt;
إسمه عزّه منذ كان الجدود&lt;br&gt;
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود&lt;br&gt;
كلّنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
كلّنا للوطن&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg

'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.&lt;br&gt;
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,&lt;br&gt;
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга.&lt;br&gt;

Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,&lt;br&gt;
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.&lt;br&gt;
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,&lt;br&gt;
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга.&lt;br&gt;

Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,&lt;br&gt;
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.&lt;br&gt;
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,&lt;br&gt;
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга.&lt;br&gt;

=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''&lt;br&gt;
'''1.'''	Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,&lt;br&gt;
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,&lt;br&gt;
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,&lt;br&gt;
Den Himmel Wäin ons mécht:&lt;br&gt;
Dat as onst Land, fir dat mer géif&lt;br&gt;
Heinidden alles won,&lt;br&gt;
Ons Hemechtsland dat mir so déif&lt;br&gt;
An onsen Hierzer dron.&lt;br&gt;
Ons Hemechtsland dat mir so déif&lt;br&gt;
An onsen Hierzer dron.&lt;br&gt;

'''2.'''	An sengem donkle Bëscherkranz,&lt;br&gt;
Vum Fridde stëll bewaacht,&lt;br&gt;
Sou ouni Pronk an deire Glanz&lt;br&gt;
Gemittlech léif et laacht;&lt;br&gt;
Säi Vollek frou sech soë kann,&lt;br&gt;
An 't si keng eidel Dreem:&lt;br&gt;
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,&lt;br&gt;
Wéi as 't sou gutt doheem!&lt;br&gt;

'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall&lt;br&gt;
Der Äärd, déi äis gedron;&lt;br&gt;
D’Léift huet en treie Widderhall&lt;br&gt;
A jidder Broscht gedon;&lt;br&gt;
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;&lt;br&gt;
All Wuert, dat vun er klénkt,&lt;br&gt;
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin&lt;br&gt;
An d’A wéi Feier blénkt&lt;br&gt;

'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand&lt;br&gt;
Duurch d’Welt d’Natioune leet,&lt;br&gt;
Behitt du d’Lëtzebuerger Land&lt;br&gt;
Vum frieme Joch a Leed;&lt;br&gt;
Du hues ons all als Kanner schon&lt;br&gt;
De fräie Geescht jo ginn,&lt;br&gt;
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,&lt;br&gt;
Déi mir so laang gesinn!&lt;br&gt;
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,&lt;br&gt;
Déi mir so laang gesinn!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg

https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919

https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/

'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''&lt;br&gt;
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,&lt;br&gt;
Зауэр – таулар иңләп,&lt;br&gt;
Мозель йөземнәрен нурлап,&lt;br&gt;
Күк иңдерә ширбәт.&lt;br&gt;
Илемнең иминлегенә&lt;br&gt;
Жәл түгел һич корбан,&lt;br&gt;
Йөрәк түрендә хәзинә –&lt;br&gt;
Син, тиңдәшсез Ватан.&lt;br&gt;
Йөрәк түрендә хәзинә –&lt;br&gt;
Син, тиңдәшсез Ватан.&lt;br&gt;

'''2.''' Иминлекне өстен күрә,&lt;br&gt;
Яшеллектә урыны,&lt;br&gt;
Купшылыктан йөз чөерә –&lt;br&gt;
Илем шуңа нурлы.&lt;br&gt;
Буш сүзле булмастыр халкы,&lt;br&gt;
Без бәхетле, диеп.&lt;br&gt;
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –&lt;br&gt;
Яшибез сөенеп.&lt;br&gt;

'''3.''' Тарала җыр яңгыравы&lt;br&gt;
Тауга, үзәнлеккә,&lt;br&gt;
Сөю, тугрылык шаңдавы,&lt;br&gt;
Иңә һәр күкрәккә.&lt;br&gt;
Артык булмас һич Ватанга&lt;br&gt;
Мәдхия көй-сүзләр;&lt;br&gt;
Күк авазы сеңә җанга,&lt;br&gt;
Балкып тора күзләр.&lt;br&gt;

'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең&lt;br&gt;
Кулың туры юлдан,&lt;br&gt;
Саклагыл Люксембург җирен&lt;br&gt;
Золым-газаплардан!&lt;br&gt;
Азатлык бүләгең, Тәңре,&lt;br&gt;
Улларың күңелендә,&lt;br&gt;
Ирек кояшын Син мәңге&lt;br&gt;
Балкыт ил күгендә!&lt;br&gt;
Ирек кояшын Син мәңге&lt;br&gt;
Балкыт ил күгендә!&lt;br&gt; 
 
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''&lt;br&gt;
1. Isten, áldd meg a magyart&lt;br&gt;
Jó kedvvel, bőséggel,&lt;br&gt;
Nyújts feléje védő kart,&lt;br&gt;
Ha küzd ellenséggel;&lt;br&gt;
Bal sors akit régen tép,&lt;br&gt;
Hozz rá víg esztendőt,&lt;br&gt;
Megbűnhődte már e nép&lt;br&gt;
A múltat s jövendőt!&lt;br&gt;

2. Őseinket felhozád&lt;br&gt;
Kárpát szent bércére,&lt;br&gt;
Általad nyert szép hazát&lt;br&gt;
Bendegúznak vére.&lt;br&gt;
S merre zúgnak habjai&lt;br&gt;
Tiszának, Dunának,&lt;br&gt;
Árpád hős magzatjai&lt;br&gt;
Felvirágozának.&lt;br&gt;

3. Értünk Kunság mezein&lt;br&gt;
Ért kalászt lengettél,&lt;br&gt;
Tokaj szőlővesszein&lt;br&gt;
Nektárt csepegtettél.&lt;br&gt;
Zászlónk gyakran plántálád&lt;br&gt;
Vad török sáncára,&lt;br&gt;
S nyögte Mátyás bús hadát&lt;br&gt;
Bécsnek büszke vára.&lt;br&gt;

4. Hajh, de bűneink miatt&lt;br&gt;
Gyúlt harag kebledben,&lt;br&gt;
S elsújtád villámidat&lt;br&gt;
Dörgő fellegedben,&lt;br&gt;
Most rabló mongol nyilát&lt;br&gt;
Zúgattad felettünk,&lt;br&gt;
Majd töröktől rabigát&lt;br&gt;
Vállainkra vettünk.&lt;br&gt;

5. Hányszor zengett ajkain&lt;br&gt;
Ozman vad népének&lt;br&gt;
Vert hadunk csonthalmain&lt;br&gt;
Győzedelmi ének!&lt;br&gt;
Hányszor támadt tenfiad&lt;br&gt;
Szép hazám, kebledre,&lt;br&gt;
S lettél magzatod miatt&lt;br&gt;
Magzatod hamvvedre!&lt;br&gt;

6. Bújt az üldözött, s felé&lt;br&gt;
Kard nyúlt barlangjában,&lt;br&gt;
Szerte nézett s nem lelé&lt;br&gt;
Honját e hazában,&lt;br&gt;
Bércre hág és völgybe száll,&lt;br&gt;
Bú s kétség mellette,&lt;br&gt;
Vérözön lábainál,&lt;br&gt;
S lángtenger fölette.&lt;br&gt;

7. Vár állott, most kőhalom,&lt;br&gt;
Kedv s öröm röpkedtek,&lt;br&gt;
Halálhörgés, siralom&lt;br&gt;
Zajlik már helyettek.&lt;br&gt;
S ah, szabadság nem virul&lt;br&gt;
A holtnak véréből,&lt;br&gt;
Kínzó rabság könnye hull&lt;br&gt;
Árvák hő szeméből!&lt;br&gt;

8. Szánd meg Isten a magyart&lt;br&gt;
Kit vészek hányának,&lt;br&gt;
Nyújts feléje védő kart&lt;br&gt;
Tengerén kínjának.&lt;br&gt;
Bal sors akit régen tép,&lt;br&gt;
Hozz rá víg esztendőt,&lt;br&gt;
Megbűnhődte már e nép&lt;br&gt;
A múltat s jövendőt!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/

https://wikiway.com/hungary/gimn/

(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)&lt;br&gt;

'''ГИМН'''&lt;br&gt;
1. Йа Ходаем, маҗарны&lt;br&gt;
Саклагыл, ярлыкагыл,&lt;br&gt;
Суз ярдәмчел кулыңны,&lt;br&gt;
Дошманнарын гаҗиз кыл.&lt;br&gt;
Язмыш, өз золым көчен,&lt;br&gt;
Бәхетле ит барчасын,&lt;br&gt;
Үткән һәм алдагы өчен&lt;br&gt;
Күрде халык казасын.&lt;br&gt;

2. Юл сыздың Карпат аша&lt;br&gt;
Маҗар бабаларына,&lt;br&gt;
Бирдең Ватан-гөлбакча&lt;br&gt;
Бәндәгуз улларына.&lt;br&gt;
Тиса, Дунай сулары&lt;br&gt;
Үтә тауларны урап, –&lt;br&gt;
Батыр Арпад уллары&lt;br&gt;
Анда мул тормыш кора.&lt;br&gt;

3. Кун иле җирләрендә&lt;br&gt;
Чайкала тук башаклар,&lt;br&gt;
Токай тәлгәшләреннән&lt;br&gt;
Тама татлы шәраблар.&lt;br&gt;
Безнең ту еш балкыган&lt;br&gt;
Төрек кирмәннәрендә,&lt;br&gt;
Матьяш явы сыкраткан&lt;br&gt;
Вена түрәләрен дә.&lt;br&gt;

4. Гөнаһларыбыз үче&lt;br&gt;
Кысты Синең күкрәкне:&lt;br&gt;
Аттың болыттан яшен,&lt;br&gt;
Күкрәттең безнең күкне.&lt;br&gt;
Баскын монголлар угы&lt;br&gt;
Очты баш өстебездә,&lt;br&gt;
Аннан төрек коллыгы&lt;br&gt;
Йөк булды җилкәбездә.&lt;br&gt;

5. Күпме торды яңгырап&lt;br&gt;
Кыргый госман гаугасы,&lt;br&gt;
Яугир җәсәден таптап&lt;br&gt;
Җиңүләр тантанасы!&lt;br&gt;
Күпме сине улларың,&lt;br&gt;
Гүзәл ил, күкрәгеңә&lt;br&gt;
Басып изде, кыйнады,&lt;br&gt;
Әйләндереп кабергә!&lt;br&gt;

6. Эзәрләүдән капланып&lt;br&gt;
Утырмасын кай өндә,&lt;br&gt;
Сыеныр җир тапмады&lt;br&gt;
Үз Ватанында бәндә.&lt;br&gt;
Менсә тау түбәсенә –&lt;br&gt;
Ут диңгезе өстендә,&lt;br&gt;
Һәркайда кайгы-хәсрәт,&lt;br&gt;
Кан үзәне бар җирдә.&lt;br&gt;

7. Кирмән иде – таш өеме,&lt;br&gt;
Хозур, бәхет югалган, &lt;br&gt;
Афәт, үлем сөреме&lt;br&gt;
Ватанны чолгап алган.&lt;br&gt;
Аһ, мәетләр каныннан&lt;br&gt;
Азатлык чәчәк атмый,&lt;br&gt;
Илсезләр елавыннан&lt;br&gt;
Шатлык күз яше акмый.&lt;br&gt;

8. Кызган, Ходай, маҗарны&lt;br&gt;
Дөнья михнәтләрендә,&lt;br&gt;
Суз ярдәмчел кулыңны&lt;br&gt;
Газаплар диңгезендә.&lt;br&gt;
Язмыш, өз золым көчен,&lt;br&gt;
Бәхетле ит барчасын,&lt;br&gt;
Үткән һәм алдагы өчен&lt;br&gt;
Күрде халык казасын.&lt;br&gt;

=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''&lt;br&gt;
Negaraku tanah tumpahnia darahku,&lt;br&gt;
Rakiat hidup bersatu dan maju,&lt;br&gt;
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,&lt;br&gt;
Raja kita selamat bertahta,&lt;br&gt;
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,&lt;br&gt;
Raja kita selamat bertahta.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg

'''МИНЕМ ИЛЕМ'''&lt;br&gt;
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,&lt;br&gt;
Бердәмлектә алгарыш  — Аллаһтан;&lt;br&gt;
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән&lt;br&gt;
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,&lt;br&gt;
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән&lt;br&gt;
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.&lt;br&gt;

'''МОЯ СТРАНА'''&lt;br&gt;
Страна моя, судьбы твоей знамéние:&lt;br&gt;
Единство и прогресс наградой дан;&lt;br&gt;
Да одарит нас Бог благословением,&lt;br&gt;
Во здравии пусть правит наш султан,&lt;br&gt;
Да одарит нас Бог благословением,&lt;br&gt;
Во здравии пусть правит наш султан.&lt;br&gt;

=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,&lt;br&gt;
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:&lt;br&gt;
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.&lt;br&gt;
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,&lt;br&gt;
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:&lt;br&gt;
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg

Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –&lt;br&gt;
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!&lt;br&gt;
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!&lt;br&gt;
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.&lt;br&gt;
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,&lt;br&gt;
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.&lt;br&gt;

=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''&lt;br&gt;
'''1.'''	Марий Эл тый улат&lt;br&gt;
Авай гай кажнылан.&lt;br&gt;
Шке сурт гай тый кÿлат&lt;br&gt;
Чыла мÿндыр марийлан.&lt;br&gt;
Ме таче, чон пуэн,&lt;br&gt;
Марий мландым моктена.&lt;br&gt;
Вийнам иктыш чумырен,&lt;br&gt;
Пиалан илышым чоҥена.&lt;br&gt;

'''2.'''	Сакла чот кугешнен&lt;br&gt;
Шке сынжым калыкна.&lt;br&gt;
Йомартле улмыж ден&lt;br&gt;
Эре тудо чаплана.&lt;br&gt;
Ме таче, чон пуэн,&lt;br&gt;
Марий мландым моктена.&lt;br&gt;
Вийнам иктыш чумырен,&lt;br&gt;
Пиалан илышым чоҥена.&lt;br&gt;

'''''Тау мари телендә'''''&lt;br&gt;
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань&lt;br&gt;
Ылат каждойланок.&lt;br&gt;
Келӓт шачмы пӧрт гань&lt;br&gt;
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.&lt;br&gt;
Кымылын, ӹвӹртӓл,&lt;br&gt;
Мары млӓндӹм мактенӓ.&lt;br&gt;
Силам иктӹш цымырал,&lt;br&gt;
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.&lt;br&gt;

'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт&lt;br&gt;
Мары халык соок.&lt;br&gt;
Веселӓжӹ, сӹржӓт&lt;br&gt;
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.&lt;br&gt;
Кымылын, ӹвӹртӓл,&lt;br&gt;
Мары млӓндӹм мактенӓ.&lt;br&gt;
Силам иктӹш цымырал,&lt;br&gt;
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.&lt;br&gt;

'''''Урыс телендә'''''&lt;br&gt;
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать&lt;br&gt;
Для каждого в судьбе.&lt;br&gt;
Где бы ни был – вспоминать&lt;br&gt;
Твой сын будет о тебе.&lt;br&gt;
Славься, наш край родной,&lt;br&gt;
Цвети в счастье и в труде.&lt;br&gt;
Гордимся всегда тобой &lt;br&gt;
И поём, Марий Эл, о тебе!&lt;br&gt;

'''2.''' Свою честь сохранит &lt;br&gt;
Народ наш на века, &lt;br&gt;
И дружба, как гранит, –&lt;br&gt;
Всегда с братьями крепка.&lt;br&gt;
Славься, наш край родной,&lt;br&gt;
Цвети в счастье и в труде.&lt;br&gt;
Гордимся всегда тобой &lt;br&gt;
И поём, Марий Эл, о тебе!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/

https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161

'''''Татар теленә тәрҗемә'''''&lt;br&gt;
'''1.''' Мари Ил – ана күк,&lt;br&gt;
Һәркем тәкъдирендә.&lt;br&gt;
Кайларда йөрсәм дә,&lt;br&gt;
Ул минем күңелемдә.&lt;br&gt;
Мари Ил җырларда,&lt;br&gt;
Мөкатдәс илебез,&lt;br&gt;
Бәхетле тормышны&lt;br&gt;
Бергәләп төзибез.&lt;br&gt;

'''2.''' Намусын саклар ул –&lt;br&gt;
Халкым үз җирендә.&lt;br&gt;
Тугандаш халыклар&lt;br&gt;
Дуслыгы мәңгегә.&lt;br&gt;
Мари Ил җырларда,&lt;br&gt;
Мөкатдәс илебез,&lt;br&gt;
Бәхетле тормышны&lt;br&gt;
Бергәләп төзибез.&lt;br&gt;

=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''&lt;u&gt;بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ&lt;/u&gt;'''&lt;br&gt;
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ&lt;br&gt;
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ&lt;br&gt;
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ&lt;br&gt;
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ&lt;br&gt;
'''كورال:'''&lt;br&gt;
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ&lt;br&gt;
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ&lt;br&gt;
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ&lt;br&gt;

بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ&lt;br&gt;
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ&lt;br&gt;
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ&lt;br&gt;
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;

رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا&lt;br&gt;
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا&lt;br&gt;
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا&lt;br&gt;
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;

سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا&lt;br&gt;
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا&lt;br&gt;
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا&lt;br&gt;
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;


قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا&lt;br&gt;
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا&lt;br&gt;
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا&lt;br&gt;
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;

أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا&lt;br&gt;
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ&lt;br&gt;
'''كورال النهائي:'''&lt;br&gt;
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ&lt;br&gt;
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ&lt;br&gt;
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ&lt;br&gt;
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg

'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''&lt;br&gt;
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,&lt;br&gt;
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,&lt;br&gt;
Әйа Мауритания, аһәң учагы,&lt;br&gt;
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,&lt;br&gt;
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;&lt;br&gt;
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.&lt;br&gt;

'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,&lt;br&gt;
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,&lt;br&gt;
Гарәп бабаларың сине үстергән,&lt;br&gt;
Африка җирендә – синең саф чишмәң.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,&lt;br&gt;
Ул биргән табигать уңыш китерде.&lt;br&gt;
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,&lt;br&gt;
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,&lt;br&gt;
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,&lt;br&gt;
Кая тайпылса да, каршылык күрер.&lt;br&gt;
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''&lt;br&gt;
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан&lt;br&gt;
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.&lt;br&gt;
Галәмнең мәңгелек агачы безне&lt;br&gt;
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.&lt;br&gt;
'''Кушымта.'''&lt;br&gt;

'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:&lt;br&gt;
Киләчәк буынга сине бирәбез.&lt;br&gt;
'''''Соңгы кушымта:'''''&lt;br&gt;
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,&lt;br&gt;
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.&lt;br&gt;
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,&lt;br&gt;
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.&lt;br&gt;

=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Mexicanos, al grito de guerra&lt;br&gt;
El acero aprestad y el bridón; &lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón,&lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón.&lt;br&gt;
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo&lt;br&gt;
De la Paz el arcangel divino,&lt;br&gt;
Que en el cielo tu eterno destino&lt;br&gt;
Por el dedo de Dios se escríbio. &lt;br&gt;
Mas si osare un extrano enemigo &lt;br&gt;
Profanar con su planta tu suelo, &lt;br&gt;
Piensa-oh Patria querida! que el cielo&lt;br&gt;
Un soldado en cada hijo te dio,&lt;br&gt;
Un soldado en cada hijo te dio.&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Mexicanos, al grito de guerra&lt;br&gt;
El acero aprestad y el bridón; &lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón,&lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg

https://wikiway.com/mexico/gimn/

'''Мексика дәүләт гимны'''&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Мексикалы, сугыш аваз салса,&lt;br&gt;
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр,&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр.&lt;br&gt;
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –&lt;br&gt;
Җәбраил әмере бу, Ватан,&lt;br&gt;
Синең тәкъдир Ходай хозурында&lt;br&gt;
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.&lt;br&gt;
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,&lt;br&gt;
Дошман аяк басса, яу җитеп,&lt;br&gt;
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә&lt;br&gt;
Һәр улыңны сугышчы итеп,&lt;br&gt;
Һәр улыңны сугышчы итеп.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Мексикалы, сугыш аваз салса,&lt;br&gt;
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр,&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр.&lt;br&gt;

'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''&lt;br&gt;

=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''&lt;br&gt;
Tis here we are pledging, with heart and with hand,&lt;br&gt;
Full measure of devotion to thee, our native land,&lt;br&gt;
Full measure of devotion to thee, our native land.&lt;br&gt;

Now all join the chorus, let union abide.&lt;br&gt;
Across all Micronesia join hands on every side,&lt;br&gt;
Across all Micronesia join hands on every side.&lt;br&gt;

We all work together, with hearts, voice and hand,&lt;br&gt;
Till we have made these islands another promised land,&lt;br&gt;
Till we have made these islands another promised land.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/

https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/

'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''&lt;br&gt;

=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''&lt;br&gt;
بلادي بلادي بلادي&lt;br&gt;
لكِ حبي و فؤادي&lt;br&gt;
بلادي بلادي بلادي&lt;br&gt;
لك حبي و فؤادي&lt;br&gt;
مصر يا أم البلاد&lt;br&gt;
انت غايتي والمراد&lt;br&gt;
وعلى كل العباد&lt;br&gt;
كم لنيلك من اياد&lt;br&gt;
بلادي بلادي بلادي&lt;br&gt;
لكِ حبي و فؤادي&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg

https://wikiway.com/egypt/gimn/

'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!&lt;br&gt;
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,&lt;br&gt;
Багышлап иң изге догамны, догамны.&lt;br&gt;
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,&lt;br&gt;
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,&lt;br&gt;
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,&lt;br&gt;
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.&lt;br&gt;
Нил кебек куәтле һәм ямьле,&lt;br&gt;
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!&lt;br&gt;

'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''&lt;br&gt;

=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''&lt;br&gt;
Na memória de África e do Mundo&lt;br&gt;
Pátria bela dos que ousaram lutar.&lt;br&gt;
Moçambique, o teu nome é liberdade,&lt;br&gt;
O Sol de Junho para sempre brilhará.&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
||: Moçambique nossa terra gloriosa,&lt;br&gt;
Pedra a pedra construindo um novo dia.&lt;br&gt;
Milhões de braços, uma só força,&lt;br&gt;
Oh pátria amada, vamos vencer. :||&lt;br&gt;

Povo unido do Rovuma ao Maputo&lt;br&gt;
Colhe os frutos do combate pela paz,&lt;br&gt;
Cresce o sonho ondulando na bandeira&lt;br&gt;
E vai lavrando na certeza do amanhã.&lt;br&gt;
'''''Coro (2)'''''.&lt;br&gt;

Flores brotando do chão do teu suor,&lt;br&gt;
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,&lt;br&gt;
Nós juramos por ti, oh Moçambique,&lt;br&gt;
Nenhum tirano nos irá escravizar!&lt;br&gt;
'''''Coro (2).'''''&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav

https://wikiway.com/mozambique/gimn/

'''Сөекле Ватан'''&lt;br&gt;
Африканың, бар дөньяның хәтерендә&lt;br&gt;
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.&lt;br&gt;
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,&lt;br&gt;
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,&lt;br&gt;
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.&lt;br&gt;
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,&lt;br&gt;
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||&lt;br&gt;

Рувумадан Мапутуга кадәр күрә&lt;br&gt;
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,&lt;br&gt;
Байрагындагы хыялын ул үстерә,&lt;br&gt;
Тергезә инабәтле киләчәген.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,&lt;br&gt;
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –&lt;br&gt;
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр&lt;br&gt;
Төшералмас безне коллыкка бүтән!&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''&lt;br&gt;
Limba noastră-i o comoară&lt;br&gt;
În adîncuri înfundată&lt;br&gt;
Un şirag de piatră rară&lt;br&gt;
Pe moşie revărsată.&lt;br&gt;

Limba noastră-i foc ce arde&lt;br&gt;
Într-un neam, ce fără veste&lt;br&gt;
S-a trezit din somn de moarte&lt;br&gt;
Ca viteazul din poveste.&lt;br&gt;

Limba noastră-i numai cîntec,&lt;br&gt;
Doina dorurilor noastre,&lt;br&gt;
Roi de fulgere, ce spintec&lt;br&gt;
Nouri negri, zări albastre.&lt;br&gt;

Limba noastră-i graiul pîinii,&lt;br&gt;
Cînd de vînt se mişcă vara;&lt;br&gt;
In rostirea ei bătrînii&lt;br&gt;
Cu sudori sfinţit-au ţara.&lt;br&gt;

Limba noastră-i frunză verde,&lt;br&gt;
Zbuciumul din codrii veşnici,&lt;br&gt;
Nistrul lin, ce-n valuri pierde&lt;br&gt;
Ai luceferilor sfeşnici.&lt;br&gt;

Nu veţi plînge-atunci amarnic,&lt;br&gt;
Că vi-i limba prea săracă,&lt;br&gt;
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic&lt;br&gt;
Graiul ţării noastre dragă.&lt;br&gt;

Limba noastră-i vechi izvoade.&lt;br&gt;
Povestiri din alte vremuri;&lt;br&gt;
Şi citindu-le 'nşirate, –&lt;br&gt;
Te-nfiori adînc şi tremuri.&lt;br&gt;

Limba noastră îi aleasă&lt;br&gt;
Să ridice slava-n ceruri,&lt;br&gt;
Să ne spiue-n hram şi-acasă&lt;br&gt;
Veşnicele adevăruri.&lt;br&gt;

Limba noastra-i limbă sfîntă,&lt;br&gt;
Limba vechilor cazanii,&lt;br&gt;
Care o plîng şi care o cîntă&lt;br&gt;
Pe la vatra lor ţăranii.&lt;br&gt;

Înviaţi-vă dar graiul,&lt;br&gt;
Ruginit de multă vreme,&lt;br&gt;
Stergeţi slinul, mucegaiul&lt;br&gt;
Al uitării 'n care geme.&lt;br&gt;

Strîngeţi piatra lucitoare&lt;br&gt;
Ce din soare se aprinde –&lt;br&gt;
Şi-ţi avea în revărsare&lt;br&gt;
Un potop nou de cuvinte.&lt;br&gt;

Răsări-va o comoară&lt;br&gt;
În adîncuri înfundată,&lt;br&gt;
Un şirag de piatră rară&lt;br&gt;
Pe moşie revărsată.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg

https://wikiway.com/moldova/gimn/

'''Безнең телебез'''&lt;br&gt;
Безнең тел – бакый хәзинә,&lt;br&gt;
Бик тирәндә тамырлары,&lt;br&gt;
Җиребез буйлап сибелгән&lt;br&gt;
Энҗеләр, асылташлары.&lt;br&gt;

Безнең тел – дөрләгән учак:&lt;br&gt;
Халкым үлем йокысыннан&lt;br&gt;
Уянсын тормышка сусап –&lt;br&gt;
Әкияттәге батыр сыман.&lt;br&gt;

Безнең телебез җырлары,&lt;br&gt;
Дойналардагы сагышлар&lt;br&gt;
Ача якты офыкларны,&lt;br&gt;
Тарала кара болытлар.&lt;br&gt;

Безнең тел – ул икмәк теле,&lt;br&gt;
Җәен җилләр сызгырганы,&lt;br&gt;
Бабалар, җиргә тир түгеп,&lt;br&gt;
Мөбарәк иткәннәр аны.&lt;br&gt;

Безнең тел – ул яшел яфрак,&lt;br&gt;
Кодру урманнары шавы.&lt;br&gt;
Нистру бормалары качыра&lt;br&gt;
Йолдызлар яктысы явын.&lt;br&gt;

Һич ачынып зарланмагыз,&lt;br&gt;
Ярлы дип телегез бигрәк,&lt;br&gt;
Сайланган тел ул, аңлагыз, –&lt;br&gt;
Тора илебезне бизәп.&lt;br&gt;

Безнең тел – ул тарихи тел,&lt;br&gt;
Борынгы хәлләр дастаны.&lt;br&gt;
Өйрән аны һәм танып бел&lt;br&gt;
Хакыйкатьнең ни булганын.&lt;br&gt;

Безнең тел ул билгеләнгән&lt;br&gt;
Күкләрне мактау йөзеннән –&lt;br&gt;
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр&lt;br&gt;
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.&lt;br&gt;

Безнең тел – изгелек нуры,&lt;br&gt;
Аңарда ата-бабалар&lt;br&gt;
Елый-елый, җырлый-җырлый&lt;br&gt;
Өйдә гыйбадәт кылганнар.&lt;br&gt;

Чыгарыйк телне хәяткә,&lt;br&gt;
Коткарып заман явыннан,&lt;br&gt;
Пакьлик пычрак-күгәректән,&lt;br&gt;
Онытылу аһ-зарыннан.&lt;br&gt;

Җыйыйк кояш нурларыннан&lt;br&gt;
Очкын алган чакматашын, –&lt;br&gt;
Ургылыр тел байлыгыннан&lt;br&gt;
Яңа сүзләр булып ташкын.&lt;br&gt;

Яшәячәк бу хәзинә,&lt;br&gt;
Бик тирәндә тамырлары,&lt;br&gt;
Җиребез буйлап сибелгән&lt;br&gt;
Энҗеләр, асылташлары.&lt;br&gt;

'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''&lt;br&gt;

=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''&lt;br&gt;
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс&lt;br&gt;
Даяар монголын ариун голомт&lt;br&gt;
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс&lt;br&gt;
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.&lt;br&gt;
Хамаг дэлхийн шударга улстай&lt;br&gt;
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж&lt;br&gt;
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа&lt;br&gt;
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.&lt;br&gt;

'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж&lt;br&gt;
Өргөн түмний минь заяа түшиж&lt;br&gt;
Үндэс язгуур, хэл соёлоо&lt;br&gt;
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.&lt;br&gt;
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд&lt;br&gt;
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв&lt;br&gt;
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур&lt;br&gt;
Жавхлант манай орон мандтугай.&lt;br&gt;

https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/

https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389

'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''&lt;br&gt;
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —&lt;br&gt;
Монголның саф учагы,&lt;br&gt;
Һичкем аны җиңә алмас,&lt;br&gt;
Мәңгегә үскән чагы.&lt;br&gt;
Дөньяның гадел илләре&lt;br&gt;
Белән бердәмлек өчен,&lt;br&gt;
Үстерик Ватанны биреп&lt;br&gt;
Йөрәк дәртен, кул көчен.&lt;br&gt;

'''2.''' Милли тел, мәдәниятне&lt;br&gt;
Мирас итеп тапшырыйк,&lt;br&gt;
Эшчән, кыю Монгол илен&lt;br&gt;
Бәхет-уңышка юллыйк.&lt;br&gt;
Хөрмәт итеп ил туграсын,&lt;br&gt;
Ил язмышына таян.&lt;br&gt;
Алгарышта чәчәк атсын,&lt;br&gt;
Яшәсен бөек Ватан!&lt;br&gt;

=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''&lt;br&gt;
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,&lt;br&gt;
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,&lt;br&gt;
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,&lt;br&gt;
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.&lt;br&gt;
'''''Морзюлма-мороютко:'''''&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Гайняк! Гайняк, Мордовия!&lt;br&gt;
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,&lt;br&gt;
Мокшэрзянь шачема-касома крае!&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Морак! Морак, Мордовия!&lt;br&gt;
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!&lt;br&gt;
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,&lt;br&gt;
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!&lt;br&gt;

'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,&lt;br&gt;
Тон молить, Мордовия, витьстэ,&lt;br&gt;
верьга кандыть прят.&lt;br&gt;
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,&lt;br&gt;
Секс течис тон седейс ды оймес –&lt;br&gt;
прок ванькс лисьмапрят.&lt;br&gt;
'''''Мороютко-морзюлма:'''''&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Гайняк! Гайняк, Мордовия!&lt;br&gt;
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,&lt;br&gt;
Мокшэрзянь шачема-касома крае!&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Морак! Морак, Мордовия!&lt;br&gt;
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!&lt;br&gt;
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,&lt;br&gt;
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/

https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187

'''Имин бул, Мордовия!'''&lt;br&gt;
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,&lt;br&gt;
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,&lt;br&gt;
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,&lt;br&gt;
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Исәнме, Мордовия!&lt;br&gt;
Куанып яшә, Мордовия!&lt;br&gt;
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,&lt;br&gt;
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!&lt;br&gt;
Имин бул син, Мордовия!&lt;br&gt;
Җырла, җырла, Мордовия!&lt;br&gt;
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!&lt;br&gt;
Мәңге яшә, мәңге яшә,&lt;br&gt;
Кояш үзе кебек мәңге яшә!&lt;br&gt;

'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,&lt;br&gt;
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,&lt;br&gt;
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,&lt;br&gt;
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,&lt;br&gt;
России держалась и голову гордо несла.&lt;br&gt;
Давали силы вольные Мокша, Сура,&lt;br&gt;
Ты духом была и осталась сильна и добра.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''&lt;br&gt;

=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''&lt;br&gt;
'''सयौं थुँगा फूलका'''&lt;br&gt;
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली&lt;br&gt;
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।&lt;br&gt;
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली&lt;br&gt;
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।&lt;br&gt;
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल&lt;br&gt;
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।&lt;br&gt;
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल&lt;br&gt;
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।&lt;br&gt;
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल&lt;br&gt;
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।&lt;br&gt;

'''''Укылышы'''''&lt;br&gt;
'''Sayaű thűgā phūlkā'''&lt;br&gt;
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī &lt;br&gt;
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī &lt;br&gt;
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī &lt;br&gt;
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī &lt;br&gt;
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), &lt;br&gt;
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) &lt;br&gt;
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) &lt;br&gt;
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) &lt;br&gt;
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) &lt;br&gt;
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''&lt;br&gt;
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,&lt;br&gt;
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.&lt;br&gt;
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,&lt;br&gt;
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.&lt;br&gt;
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, &lt;br&gt;
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.&lt;br&gt;
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,&lt;br&gt;
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.&lt;br&gt;
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, &lt;br&gt;
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!&lt;br&gt;

=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''&lt;br&gt;
Des rives du Niger aux confins du Ténéré&lt;br&gt;
Frères et sœurs nous sommes&lt;br&gt;
Enfants d’une même Patrie le Niger&lt;br&gt;
Nourris de la sève des mêmes idéaux&lt;br&gt;
Pour un Niger de paix libre fort et uni&lt;br&gt;
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves&lt;br&gt;
Pour l’honneur de la Patrie&lt;br&gt;
Incarnons la vaillance et la persévérance&lt;br&gt;
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux&lt;br&gt;
Guerriers intrépides déterminés et fiers&lt;br&gt;
Défendons la patrie au prix de notre sang&lt;br&gt;
Faisons du Niger symbole de dignité&lt;br&gt;
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance&lt;br&gt;
Pour ces nobles idéaux debout et en avant&lt;br&gt;
En avant pour le travail en avant pour le combat&lt;br&gt;
Nous demeurons debout&lt;br&gt;
Portant haut le drapeau de notre cher Pays&lt;br&gt;
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers&lt;br&gt;
Pour construire ensemble&lt;br&gt;
Un monde de justice de paix et de progrès&lt;br&gt;
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.&lt;br&gt;

'''Don darajar Uban'''&lt;br&gt;
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré&lt;br&gt;
Yan’uwa mune&lt;br&gt;
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar&lt;br&gt;
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya&lt;br&gt;
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya&lt;br&gt;
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu&lt;br&gt;
Don darajar Uban&lt;br&gt;
Haɗa ƙarfin hali da juriya&lt;br&gt;
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai&lt;br&gt;
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai&lt;br&gt;
Kare kasar nan akan kudin jininmu&lt;br&gt;
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci&lt;br&gt;
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba&lt;br&gt;
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi&lt;br&gt;
Gaba don aikin gaba don yaƙin&lt;br&gt;
Mun tsaya a tsaye&lt;br&gt;
Dauke tutar kasarmu mai daraja&lt;br&gt;
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya&lt;br&gt;
Don gina tare&lt;br&gt;
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba&lt;br&gt;
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.&lt;br&gt;

https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/

https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/

'''Ватан горурлыгы'''&lt;br&gt;
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр&lt;br&gt;
Без туганнар, кардәшләр,&lt;br&gt;
Бер үк Ватан – Нигер балалары,&lt;br&gt;
Уртак барчабыз идеаллары.&lt;br&gt;
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,&lt;br&gt;
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.&lt;br&gt;
Ватан даны иңендә&lt;br&gt;
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,&lt;br&gt;
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.&lt;br&gt;
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,&lt;br&gt;
Аямый һич үзен, илне имин итәр,&lt;br&gt;
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,&lt;br&gt;
Африка омтылышларының терәге.&lt;br&gt;
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.&lt;br&gt;
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә&lt;br&gt;
Бердәм күтәреләбез.&lt;br&gt;
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,&lt;br&gt;
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.&lt;br&gt;
Бергә үсә бездә&lt;br&gt;
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –&lt;br&gt;
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.&lt;br&gt;

'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''&lt;br&gt;

=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''&lt;br&gt;
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe&lt;br&gt;
ben ik, van Duitsen bloed,&lt;br&gt;
den vaderland getrouwe&lt;br&gt;
blijf ik tot in den dood.&lt;br&gt;
Een Prinse van Oranje&lt;br&gt;
ben ik, vrij onverveerd,&lt;br&gt;
den Koning van Hispanje&lt;br&gt;
heb ik altijd geёerd.&lt;br&gt;

'''6.''' Mijn schild ende betrouwen&lt;br&gt;
zijt Gij, o God mijn Heer,&lt;br&gt;
op U zo wil ik bouwen,&lt;br&gt;
verlaat mij nimmermeer.&lt;br&gt;
Dat ik doch vroom mag blijven,&lt;br&gt;
uw dienaar t’aller stond,&lt;br&gt;
de tirannie verdrijven&lt;br&gt;
die mij mijn hart doorwondt.&lt;br&gt;

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg

Ясалма Интеллект &quot;җырлый&quot;&lt;br&gt;

https://wikiway.com/netherlands/gimn/

'''Вилһелм җыры'''&lt;br&gt;
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,&lt;br&gt;
Халкым каны калебемдә,&lt;br&gt;
Ватаныма биргән анттан&lt;br&gt;
Ваз кичмәм гомеремдә.&lt;br&gt;
Асыл зат Оран угланы,&lt;br&gt;
Тугрымын намусыма,&lt;br&gt;
Испан кыйралына бары&lt;br&gt;
Хөрмәт кылам гына.&lt;br&gt;

'''6.''' Калканым, рухи терәгем,&lt;br&gt;
Кодрәтле, газиз Аллам.&lt;br&gt;
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,&lt;br&gt;
Сиңа гына таянам.&lt;br&gt;
Хак тарафыңда булырмын&lt;br&gt;
Мәңге Синең колың:&lt;br&gt;
Бетсен йөрәгемне, халкымны&lt;br&gt;
Телгәләгән золым.&lt;br&gt;

'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''&lt;br&gt;

=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''&lt;br&gt;
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,&lt;br&gt;
som det stiger frem,&lt;br&gt;
furet, værbitt over vannet,&lt;br&gt;
med de tusen hjem.&lt;br&gt;
Elsker, elsker det og tenker&lt;br&gt;
på vår far og mor&lt;br&gt;
og den saganatt som senker&lt;br&gt;
drømme på vår jord,&lt;br&gt;
og den saganatt som senker,&lt;br&gt;
senker drømme på vår jord.&lt;br&gt;

'''7.''' Norske mann i hus og hytte,&lt;br&gt;
takk din store Gud!&lt;br&gt;
Landet ville han beskytte,&lt;br&gt;
skjønt det mørkt så ud.&lt;br&gt;
Alt hvad fedrene har kjempet,&lt;br&gt;
mødrene har grett,&lt;br&gt;
har den Herre stille lempet,&lt;br&gt;
så vi vant vår rett,&lt;br&gt;
har den Herre stille lempet,&lt;br&gt;
så vi vant, vi vant vår rett.&lt;br&gt;

'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,&lt;br&gt;
som det stiger frem,&lt;br&gt;
furet, værbitt over vannet,&lt;br&gt;
med de tusen hjem.&lt;br&gt;
Og som fedres kamp har hevet&lt;br&gt;
det av nød til seir,&lt;br&gt;
også vi, når det blir krevet,&lt;br&gt;
for dets fred slår leir,&lt;br&gt;
også vi, når det blir krevet,&lt;br&gt;
for dets fred, dets fred slår leir!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg

https://wikiway.com/norway/gimn/

'''Туган илне яратабыз'''&lt;br&gt;
'''1.''' Туган илне яратабыз,&lt;br&gt;
Урман-тауларын,&lt;br&gt;
Чал диңгезен, туң җилләрен,&lt;br&gt;
Мең-мең йортларын.&lt;br&gt;
Туган учак – ул сөекле&lt;br&gt;
Ата-анабыз:&lt;br&gt;
Суыгында, кояшында&lt;br&gt;
Хозурланабыз,&lt;br&gt;
Суыгында, кояшында&lt;br&gt;
Аның хозурланабыз.&lt;br&gt;

'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:&lt;br&gt;
Шомлы көнеңдә&lt;br&gt;
Тәңре сине ярлыкады&lt;br&gt;
Җир итәгендә.&lt;br&gt;
Канлы корбан биреп кенә,&lt;br&gt;
Керми сугышка,&lt;br&gt;
Ирештең үз ирегеңә,&lt;br&gt;
Тыныч тормышка,&lt;br&gt;
Ирештең үз ирегеңә,&lt;br&gt;
Тыныч һәм мул тормышка.&lt;br&gt;

'''8.''' Туган илне яратабыз,&lt;br&gt;
урман-тауларын,&lt;br&gt;
чал диңгезен, туң җилләрен,&lt;br&gt;
ак болытларын.&lt;br&gt;
Ата-баба көрәшкән күк,&lt;br&gt;
без дә дауларбыз,&lt;br&gt;
мәңге иминлек хакына&lt;br&gt;
җиңү яуларбыз,&lt;br&gt;
мәңге иминлек хакына&lt;br&gt;
яңа җиңү яуларбыз!&lt;br&gt;

'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''&lt;br&gt;

=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===

'''پاک سرزمین شاد باد'''&lt;br&gt;
پاک سرزمین شاد باد&lt;br&gt;
كشور حسين شاد باد &lt;br&gt;
تو نشان عزم علیشان &lt;br&gt;
! ارض پاکستان &lt;br&gt;
مرکز یقین شاد باد &lt;br&gt;

پاک سرزمین کا نظام &lt;br&gt;
قوت اخوت عوام &lt;br&gt;
قوم ، ملک ، سلطنت &lt;br&gt;
پائندہ تابندہ باد &lt;br&gt;
شاد باد منزل مراد &lt;br&gt;

پرچم ستارہ و ہلال &lt;br&gt;
رہبر ترقی و کمال &lt;br&gt;
ترجمان ماضی شان حال &lt;br&gt;
! جان استقبال &lt;br&gt;
سایۂ خدائے ذوالجلال&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG

https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/

https://wikiway.com/pakistan/gimn/

'''Саф-пакь җирем, шатлан'''&lt;br&gt;
Саф-пакь җирем, шатлан,&lt;br&gt;
Гүзәллек илем, шатлан,&lt;br&gt;
Син бөек ихтыярга нишан,&lt;br&gt;
Әйа, Пакистан!&lt;br&gt;
Тугры мәркәзе, шатлан!&lt;br&gt;

Саф-пакь җиреңдә низам,&lt;br&gt;
Куәтле вә егәрле гавам,&lt;br&gt;
Ил, милләт, дәүләт, –&lt;br&gt;
Мәңге балкып чәчәк ат!&lt;br&gt;
Шатлан изге морадыңа,&lt;br&gt;

Айлы-йолдызлы байрагыңа.&lt;br&gt;
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,&lt;br&gt;
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,&lt;br&gt;
Җаның – истикъбаль!&lt;br&gt;
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.&lt;br&gt;

'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''&lt;br&gt;

=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''&lt;br&gt;
O arise all you sons of this land,&lt;br&gt;
Let us sing of our joy to be free,&lt;br&gt;
Praising God and rejoicing to be&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;
Shout our name from the mountains to seas&lt;br&gt;
Papua New Guinea;&lt;br&gt;
Let us raise our voices and proclaim&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;

Now give thanks to the good Lord above&lt;br&gt;
For His kindness, His wisdom and love,&lt;br&gt;
For this land of our fathers so free,&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;
Shout again for the whole world to hear&lt;br&gt;
Papua New Guinea;&lt;br&gt;
We're independent and we're free&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg

https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/

'''Күтәрелегез, ил уллары!'''&lt;br&gt;
Күтәрелегез, ил уллары,&lt;br&gt;
Яңгыратыйк азатлык җырларын,&lt;br&gt;
Рәхмәтле Алланы мактарга —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;
Исемең диңгездә-тауларда —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея;&lt;br&gt;
Рухланыйк без сине хакларга —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;

Кодрәтле Алладан бәрәкәт —&lt;br&gt;
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,&lt;br&gt;
Бабалар Ватаны, син азат —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея;&lt;br&gt;
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;

'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''&lt;br&gt;

=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Somos libres, seámoslo&lt;br&gt;
siempre, seámoslo siempre.&lt;br&gt;
Y antes niegue sus luces,&lt;br&gt;
sus luces, sus luces el sol,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó.&lt;br&gt;

'''6.''' En su cima los Andes sostengan&lt;br&gt;
la bandera o pendón bicolor,&lt;br&gt;
Que a los siglos anuncie el esfuerzo&lt;br&gt;
que ser libre, que ser libre,&lt;br&gt;
que ser libre, por siempre nos dió.&lt;br&gt;
A su sombra vivamos tranquilos,&lt;br&gt;
y al nacer por sus cumbres el sol,&lt;br&gt;
Renovemos el gran juramento&lt;br&gt;
que rendimos, que rendimos,&lt;br&gt;
que rendimos al Dios de Jacob,&lt;br&gt;
que rendimos al Dios de Jacob,&lt;br&gt;
Al Dios de Jacob!&lt;br&gt;

'''Coro:'''&lt;br&gt;
Somos libres, seámoslo&lt;br&gt;
siempre, seámoslo siempre.&lt;br&gt;
Y antes niegue sus luces,&lt;br&gt;
sus luces, sus luces el sol,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó.&lt;br&gt;
'''Viva El Peru!'''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg

'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Без азатбыз, азатбыз,&lt;br&gt;
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.&lt;br&gt;
Изге анттан дүнмәбез,&lt;br&gt;
антыбыздан дүнмәбез:&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп.&lt;br&gt;

'''6.''' Андның иң түренә, югарыга&lt;br&gt;
ике төс байрак беркетелгән,&lt;br&gt;
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —&lt;br&gt;
Мәңгелеккә, мәңгелеккә&lt;br&gt;
Мәңгелеккә ирек бирелгән.&lt;br&gt;
Байрак белән имин тормышта без, —&lt;br&gt;
Кояш менгәч күк капусына,&lt;br&gt;
Яңартылсын илаһи догабыз,&lt;br&gt;
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,&lt;br&gt;
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,&lt;br&gt;
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,&lt;br&gt;
Ягъкуб Раббысына!&lt;br&gt;

'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Без азатбыз, азатбыз,&lt;br&gt;
мәңгелек кыйблабыз ул ирек&lt;br&gt;
Изге анттан дүнмәбез,&lt;br&gt;
антыбыздан дүнмәбез,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче,&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче,&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче,&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп.&lt;br&gt;
'''Яшәсен Перу!'''

'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.&lt;br&gt;'''

=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''&lt;br&gt;
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,&lt;br&gt;
Kiedy my żyjemy,&lt;br&gt;
Co nam obca przemoc wzięła,&lt;br&gt;
Szablą odbierzemy.&lt;br&gt;
'''''Refren (2):'''''&lt;br&gt;
Marsz, marsz Dąbrowski,&lt;br&gt;
Z ziemi włoskiej do Polski,&lt;br&gt;
Za Twoim przewodem&lt;br&gt;
Złączym się z narodem.&lt;br&gt;

'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,&lt;br&gt;
Będziem Polakami,&lt;br&gt;
Dał nam przykład Bonaparte,&lt;br&gt;
Jak zwyciężać mamy.&lt;br&gt;
'''''Refren (2).'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania&lt;br&gt;
Po szwedzkim zaborze,&lt;br&gt;
Dla Ojczyzny ratowania&lt;br&gt;
Wrócim się przez morze.&lt;br&gt;
'''''Refren (2).'''''&lt;br&gt;

'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,&lt;br&gt;
Cały zapłakany:&lt;br&gt;
“Słuchaj jeno, pono nasi&lt;br&gt;
Biją w tarabany!”&lt;br&gt;
'''''Refren (2).'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg

'''Польша әле җуелмас'''&lt;br&gt;
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,&lt;br&gt;
Без исән булганда,&lt;br&gt;
Таланганны кайтарырбыз –&lt;br&gt;
Кылычлар кулларда.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2):'''''&lt;br&gt;
Кайтчы, Домбровский,&lt;br&gt;
Румнан – үз җиреңә:&lt;br&gt;
Бердәмлек – халкыңа,&lt;br&gt;
Азатлык – илеңә.&lt;br&gt;

'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,&lt;br&gt;
Поляк булып калыйк,&lt;br&gt;
Һәм җиңүчән Бонапарттан&lt;br&gt;
Без дә үрнәк алыйк.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,&lt;br&gt;
Швед богавын ташлап,&lt;br&gt;
Ватаныбыз исән булыр,&lt;br&gt;
Без әйләнеп кайтсак.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

'''4.''' Күз яшьләре аша безгә&lt;br&gt;
Әйтер ватандашлар:&lt;br&gt;
“Безнекеләр өйгә кайта,&lt;br&gt;
Кага барабаннар!”&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''&lt;br&gt;
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,&lt;br&gt;
Nação valente e imortal,&lt;br&gt;
Levantai hoje de novo&lt;br&gt;
O esplendor de Portugal!&lt;br&gt;
Entre as brumas da memória,&lt;br&gt;
Ó Pátria, sente-se a voz&lt;br&gt;
Dos teus egrégios avós,&lt;br&gt;
Que há-de guiar-te à vitória!&lt;br&gt;
'''''Corus:'''''&lt;br&gt;
Às armas, às armas!&lt;br&gt;
Sobre a terra, sobre o mar,&lt;br&gt;
Às armas, às armas!&lt;br&gt;
Pela Pátria lutar!&lt;br&gt;
Contra os canhões marchar, marchar!&lt;br&gt;

'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,&lt;br&gt;
À luz viva do teu céu!&lt;br&gt;
Brade a Europa à terra inteira:&lt;br&gt;
Portugal não pereceu!&lt;br&gt;
Beija o solo teu jucundo&lt;br&gt;
O Oceano, a rugir d’amor;&lt;br&gt;
E teu braço vencedor&lt;br&gt;
Deu mundos novos ao Mundo!&lt;br&gt;
'''''Corus.'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Saudai o Sol que desponta&lt;br&gt;
Sobre um ridente porvir;&lt;br&gt;
Seja o eco de uma afronta&lt;br&gt;
O sinal do ressurgir.&lt;br&gt;
Raios dessa aurora forte&lt;br&gt;
São como beijos de mãe,&lt;br&gt;
Que nos guardam, nos sustêm,&lt;br&gt;
Contra as injúrias da sorte.&lt;br&gt;
'''''Corus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg

'''Диңгезләрдә гаярь'''&lt;br&gt;
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,&lt;br&gt;
Затлы һәм үлемсез милләтем,&lt;br&gt;
Кайтар үзең яулаганны,&lt;br&gt;
Португалиянең зиннәтен!&lt;br&gt;
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,&lt;br&gt;
Аерып хәтер томаннарын,&lt;br&gt;
Мөхтәрәм ата-бабаңның –&lt;br&gt;
Илтсен ул яңа җиңүләргә!&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ал кулыңа коралыңны!&lt;br&gt;
Суда, җирдә сынатма,&lt;br&gt;
Ал кулыңа коралыңны!&lt;br&gt;
Көрәш, Ватанны хакла!&lt;br&gt;
Һәм тупларга каршы атла!&lt;br&gt;

'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,&lt;br&gt;
Җилфердәр ул якты күгеңдә!&lt;br&gt;
Җиткер дөньяга: бирешмәс&lt;br&gt;
Португалиябез үлемгә!&lt;br&gt;
Ярсып давылланган океан&lt;br&gt;
Изге туфрагыңны үбә;&lt;br&gt;
Һәм кулларың итте бүләк&lt;br&gt;
Кешелеккә яңа бер мәйдан!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –&lt;br&gt;
Киләчәкнең көлемсәр шавы;&lt;br&gt;
Һәм өндәсен яңарышка&lt;br&gt;
Кимсетелүләрнең шаңдавы.&lt;br&gt;
Көч-кодрәтле таң нурларыннан&lt;br&gt;
Ватан-Ана гүя назлый,&lt;br&gt;
Ул көч бирә безгә, саклый&lt;br&gt;
Язмыш кагу-сугуларыннан.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===

=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''&lt;br&gt;
'''Rwanda nziza'''&lt;br&gt;
Rwanda nziza Gihugu cyacu&lt;br&gt;
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga&lt;br&gt;
Ngobyi iduhetse gahorane ishya&lt;br&gt;
Reka tukurate tukuvuge ibigwi&lt;br&gt;
Wowe utubumbiye hamwe twese&lt;br&gt;
Abanyarwanda uko watubyaye&lt;br&gt;
Berwa, sugira, singizwa iteka.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Гүзәл Руанда'''&lt;br&gt;
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,&lt;br&gt;
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,&lt;br&gt;
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;&lt;br&gt;
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,&lt;br&gt;
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,&lt;br&gt;
Сыенып бергә синең итәгеңә;&lt;br&gt;
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.&lt;br&gt;

'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''&lt;br&gt;

=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''&lt;br&gt;
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,&lt;br&gt;
În care te-adînciră barbarii de tirani,&lt;br&gt;
barbarii de tirani!&lt;br&gt;
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,&lt;br&gt;
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,&lt;br&gt;
şi cruzii tăi duşmani!&lt;br&gt;
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,&lt;br&gt;
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,&lt;br&gt;
şi cruzii tăi duşmani!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg

'''Уян, румын!'''&lt;br&gt;
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,&lt;br&gt;
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,&lt;br&gt;
богау салган тиран!&lt;br&gt;
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?&lt;br&gt;
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,&lt;br&gt;
калтырансын дошман!&lt;br&gt;
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?&lt;br&gt;
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,&lt;br&gt;
калтырансын дошман!&lt;br&gt;

'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''&lt;br&gt;

=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,&lt;br&gt;
Россия — любимая наша страна.&lt;br&gt;
Могучая воля, великая слава —&lt;br&gt;
Твоё достоянье на все времена!&lt;br&gt;
'''''Припев''''':&lt;br&gt;
Славься, Отечество наше свободное,&lt;br&gt;
Братских народов союз вековой,&lt;br&gt;
Предками данная мудрость народная!&lt;br&gt;
Славься, страна! Мы гордимся тобой!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg

https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/

(Ясалма Интеллект &quot;башкаруы&quot;)&lt;br&gt;
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,&lt;br&gt;
Русия – безнең сөекле илебез,&lt;br&gt;
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны&lt;br&gt;
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,&lt;br&gt;
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,&lt;br&gt;
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!&lt;br&gt;

=== '''САЛЬВАДОР''' ===

=== '''САМОА''' ===

=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''&lt;br&gt;
Сахам сирэ дьоллоох тускуга&lt;br&gt;
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,&lt;br&gt;
Илинтэн арҕаа ол кустуга&lt;br&gt;
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.&lt;br&gt;
'''''Хос ырыата:'''''&lt;br&gt;
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута&lt;br&gt;
Модун Россия киэн туттуута,&lt;br&gt;
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,&lt;br&gt;
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!&lt;br&gt;

Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ&lt;br&gt;
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.&lt;br&gt;
Элбэх омукка эрчим эбэр,&lt;br&gt;
Или-эйэни олохтуур уохтаах.&lt;br&gt;
'''''Хос ырыата.'''''&lt;br&gt;

Ааспыт кэммит айхаллаах суола&lt;br&gt;
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,&lt;br&gt;
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан&lt;br&gt;
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.&lt;br&gt;
'''''Хос ырыата.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
1. Сахам җире, шәрык нурларында&lt;br&gt;
иминлек һәм бәхет яулыйсың,&lt;br&gt;
җиңүләргә әйдәп баруыңда&lt;br&gt;
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,&lt;br&gt;
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.&lt;br&gt;
Илебезнең күрке-горурлыгы,&lt;br&gt;
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!

2. Күп тармаклы Лена ярларында –&lt;br&gt;
Терек суы, бәрәкәт тулы:&lt;br&gt;
Гүя дуслык-куәт алкынында&lt;br&gt;
Халыкларга тынычлык юлы.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың&lt;br&gt;
Гасырлардан безгә юл сала.&lt;br&gt;
Дәвам иттек ата-баба юлын,&lt;br&gt;
Тугры булып калыйк без аңа.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''&lt;br&gt;
Pincez tous vos koras,&lt;br&gt; 
Frappez les balafons !&lt;br&gt; 
Le lion rouge a rugi.&lt;br&gt; 
Le dompteur de la brousse&lt;br&gt; 
D'un bond s'est élancé,&lt;br&gt; 
Dissipant les ténèbres.&lt;br&gt; 
Soleil sur nos terreurs,&lt;br&gt; 
Soleil sur notre espoir.&lt;br&gt; 
Debout, frères,&lt;br&gt; 
Voici l'Afrique rassemblée.&lt;br&gt; 
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt; 
Fibres de mon cœur vert.&lt;br&gt; 
Épaule contre épaule,&lt;br&gt; 
Mes plus que frères,&lt;br&gt; 
O Sénégalais, debout !&lt;br&gt; 
Unissons la mer et les sources,&lt;br&gt; 
Unissons la steppe et la forêt !&lt;br&gt; 
Salut Afrique mère !&lt;br&gt; 

https://wikiway.com/senegal/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg

'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''&lt;br&gt;
Чиерт, дус, корага,&lt;br&gt; 
Сук балафонга!&lt;br&gt; 
Арыслан ырлады,&lt;br&gt; 
Тик килеп ул капты&lt;br&gt; 
Сунарчы кулына,&lt;br&gt; 
Һәм аучы чик куйды&lt;br&gt; 
Гасырлар золымына.&lt;br&gt; 
Язмышын ил кора.&lt;br&gt; 
Күтәрел, туганым, –&lt;br&gt; 
Африка чакыра!&lt;br&gt; 
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt; 
Саф-пакь минем җаным.&lt;br&gt; 
Күтәрел, туганым,&lt;br&gt; 
Куеп иңгә иңне,&lt;br&gt; 
Үстерик без илне,&lt;br&gt; 
Җир-диңгез байлыкларын туплап,&lt;br&gt; 
Урманнар-кырларны колачлап!&lt;br&gt; 
Сәлам, Африка-ана!&lt;br&gt; 

'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''&lt;br&gt;
Ущипни, друг, кора&lt;br&gt; 
И бей в балафон!&lt;br&gt; 
Красный лев зарычал,&lt;br&gt; 
Охотник из кустов              &lt;br&gt; 
Прыжком его достал,&lt;br&gt; 
Рассеяв мрак веков.&lt;br&gt; 
Просторам нашим — свет,&lt;br&gt; 
Надеждам нашим — взлёт,&lt;br&gt; 
Вставайте, братья, все —&lt;br&gt; 
Нас Африка зовёт!&lt;br&gt; 
'''''Припев:'''''&lt;br&gt; 
Душа моя чиста.&lt;br&gt; 
Плечом ко плечу&lt;br&gt; 
Вставай, сердечный друг,&lt;br&gt; 
Ты больше мне, чем брат!&lt;br&gt; 
Объединим недра и моря,&lt;br&gt; 
Объединим леса и поля!&lt;br&gt; 
Привет, Африка-мать!&lt;br&gt;

'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''&lt;br&gt; 
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''&lt;br&gt;

=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,&lt;br&gt;
You find an island there,&lt;br&gt;
So lovely small with nations free&lt;br&gt;
With people French and Dutch,&lt;br&gt;
Though talking English much,&lt;br&gt;
As the Saint Martin in the sea.&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
O sweet my Fatherland,&lt;br&gt;
So bright by beach and strand,&lt;br&gt;
With sailors on the sea and harbors free,&lt;br&gt;
Where the chains of mountains green,&lt;br&gt;
Variously in sunlight sheen.&lt;br&gt;
||: Oh, I love thy Paradise,&lt;br&gt;
Nature beauty fairly nice. :||&lt;br&gt;

How pretty between all green&lt;br&gt;
Flamboyants beaming gleam&lt;br&gt;
Of flowers red by sunlight set.&lt;br&gt;
Thy cows and sheep and goats&lt;br&gt;
In meadows or on the roads&lt;br&gt;
Thy donkeys keen I can't forget&lt;br&gt;
Chorus.&lt;br&gt;

Saint Martin, I like thy name,&lt;br&gt;
In which Columbus fame&lt;br&gt;
And memories of old are closed.&lt;br&gt;
For me a great delight&lt;br&gt;
Thy Southern Cross the night&lt;br&gt;
May God the Lord protect thy coast!&lt;br&gt;
Chorus.&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg

Дөнья түренә син бак,&lt;br&gt;
Бер утрауны шунда тап,&lt;br&gt;
Тыңла азат французлар сүзен,&lt;br&gt;
Нидерландча кыл син гәп,&lt;br&gt;
Сөйләш инглизчә күбрәк –&lt;br&gt;
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.&lt;br&gt;
'''Кушымта:'''&lt;br&gt;
Минем гүзәл Ватаным,&lt;br&gt;
Иркен комлы ярларың,&lt;br&gt;
Яңгырый азат диңгезче җыры,&lt;br&gt;
Яшел таулар чылбырын&lt;br&gt;
Яктырта кояш нуры.&lt;br&gt;
||: Сөям бу җир җәннәтен&lt;br&gt;
һәм ямьле табигатен. :||&lt;br&gt;

Күңелле яшеллегең,&lt;br&gt;
Балкышлы якты күгең,&lt;br&gt;
Кызыл гөлләрең нурга чумган.&lt;br&gt;
Куй-кәҗә, сыерларың,&lt;br&gt;
Болыннарың, юлларың,&lt;br&gt;
Ишәкләрең күңелемә уңган.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

Сөям Сент-Мартин исемең –&lt;br&gt;
Саклый ул Колумб җисемен,&lt;br&gt;
Үткән заманнар фатихасын.&lt;br&gt;
Күңелем шатлыкка тулгач,&lt;br&gt;
Төнлә балкый Көньяк Хач;&lt;br&gt;
Ярларыңны Хак ярлыкасын!&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''&lt;br&gt;

=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''&lt;br&gt;
Боже правде, ти што спасе&lt;br&gt;
од пропасти досад нас,&lt;br&gt;
чуј и одсад наше гласе&lt;br&gt;
и од сад нам буди спас.&lt;br&gt;
Моћном руком води, брани&lt;br&gt;
будућности српске брод!&lt;br&gt;
||: Боже спаси Боже храни,&lt;br&gt;
српске земље, српски род! :||&lt;br&gt;

Сложи српску браћу драгу&lt;br&gt;
на свак’ дичан славан рад,&lt;br&gt;
слога биће пораз врагу&lt;br&gt;
а најјачи српству град.&lt;br&gt;
Нек’ на српској блиста грани&lt;br&gt;
братске слоге златан плод,&lt;br&gt;
||: Боже спаси, Боже храни,&lt;br&gt;
српске земље, српски род! :||&lt;br&gt;

Нек’ на српско ведро чело&lt;br&gt;
твог не падне гнева гром!&lt;br&gt;
Благослови Србу село&lt;br&gt;
поље, њиву, град и дом!&lt;br&gt;
Кад наступе борбе дани&lt;br&gt;
к’ победи ти води ход.&lt;br&gt;
||: Боже спаси, Боже храни,&lt;br&gt;
српске земље, српски род! :||&lt;br&gt;

Из мрачнога сину гроба&lt;br&gt;
српске слоге нови сјај,&lt;br&gt;
настало је ново доба,&lt;br&gt;
нову срећу, Боже дај!&lt;br&gt;
Отаџбину српску брани,&lt;br&gt;
петвековне борбе плод!&lt;br&gt;
||: Боже спаси, Боже храни,&lt;br&gt;
моли ти се српски род! :||&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg

https://wikiway.com/serbia/gimn/

'''Хак Тәгалә'''&lt;br&gt;
Хак Тәгалә, Коткаручы&lt;br&gt;
Афәтләрдән, үлемнән,&lt;br&gt;
Догабызны кабул кылчы,&lt;br&gt;
Йолып ал бәлаләрдән.&lt;br&gt;
Кодрәтең белән тәкъдир ит&lt;br&gt;
Киләчәген  сербларның!&lt;br&gt;
Сакла, Алла, һәм имин ит&lt;br&gt;
Серб җирләрен, серб халкын!&lt;br&gt;

Туплачы серб оланнарын,&lt;br&gt;
Данлы эштә һади бул,&lt;br&gt;
Арала бар дошманнарын,&lt;br&gt;
Күрсәт сербка туры юл.&lt;br&gt;
Серб туганлыгын камил ит,&lt;br&gt;
Бердәмлегебез алтын,&lt;br&gt;
Сакла, Алла, һәм имин ит&lt;br&gt;
Серб җирләрен, серб халкын!&lt;br&gt;

Серб башына яшен булып&lt;br&gt;
Төшмәсен һич каһәрең.&lt;br&gt;
Хакла серб шәһәр-авылын,&lt;br&gt;
Кыр-басуын, өйләрен!&lt;br&gt;
Чирү килсә сугыш җитеп,&lt;br&gt;
Серблар җиңү яуласын.&lt;br&gt;
Сакла, Алла, имин итеп&lt;br&gt;
Серб җирләрен, серб халкын!&lt;br&gt;

Серблар даны каберләрдән&lt;br&gt;
Калкып янә балкыр ул,&lt;br&gt;
Ходай, яңа дәверләрдә&lt;br&gt;
яңа бәхет насыйп кыл!&lt;br&gt;
Без, серблар, Ватанны яклап&lt;br&gt;
көрәштек биш гасырлар.&lt;br&gt;
Имин итче, Алла, сакла,&lt;br&gt;
Дип дога кыла серблар!&lt;br&gt;

=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''&lt;br&gt;
Mari kita rakyat Singapura,&lt;br&gt;
Sama-sama menuju bahagia,&lt;br&gt;
Cita-cita kita yang mulia.&lt;br&gt;
Berjaya Singapura!&lt;br&gt;
||: Marilah kita bersatu,&lt;br&gt;
Dengan semangat yang baru,&lt;br&gt;
Semua kita berseru:&lt;br&gt;
Majulah Singapura,&lt;br&gt;
Majulah Singapura! :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg

'''Сингапур, алга атла!'''&lt;br&gt;
Сингапурның ватандашлары без&lt;br&gt;
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,&lt;br&gt;
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.&lt;br&gt;
Сингапур, уңышларга!&lt;br&gt;
||: Бердәмлектә без булыйк,&lt;br&gt;
Бу халәттә рухланыйк.&lt;br&gt;
Өндәмәбез шул хакта:&lt;br&gt;
“Сингапур, алга атла,&lt;br&gt;
Сингапур, алга атла!” :||&lt;br&gt;

=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''&lt;br&gt;
Nad Tatrou sa blýska,&lt;br&gt;
Hromy divo bijú,&lt;br&gt;
Nad Tatrou sa blýska,&lt;br&gt;
Hromy divo bijú.&lt;br&gt;
Zastavme ich, bratia,&lt;br&gt;
Ved’ sa ony stratia,&lt;br&gt;
Slováci ožijú.&lt;br&gt;
Zastavme ich, bratia,&lt;br&gt;
Ved’ sa ony stratia,&lt;br&gt;
Slováci ožijú.&lt;br&gt;

To Slovensko naše&lt;br&gt;
Posial' tvrdo spalo,&lt;br&gt;
To Slovensko naše&lt;br&gt;
Posial' tvrdo spalo.&lt;br&gt;
Ale blesky hromu&lt;br&gt;
Vzbudzujú ho k tomu,&lt;br&gt;
Aby sa prebralo.&lt;br&gt;
Ale blesky hromu&lt;br&gt;
Vzbudzujú ho k tomu,&lt;br&gt;
Aby sa prebralo.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg

'''Татра өстендә яшен яшьни'''&lt;br&gt;
Күк күкри Татрада,&lt;br&gt;
Яшен каты суга.&lt;br&gt;
Күк күкри Татрада,&lt;br&gt;
Яшен каты суга.&lt;br&gt;
Аларны туктатыйк,&lt;br&gt;
Эзләрен югалтыйк —&lt;br&gt;
Словаклар уянсынга.&lt;br&gt;
Аларны туктатыйк,&lt;br&gt;
Эзләрен югалтыйк —&lt;br&gt;
Словаклар уянсынга.&lt;br&gt;

Безнең Словак иле&lt;br&gt;
Нык йоклаган иде,&lt;br&gt;
Безнең Словак иле&lt;br&gt;
Нык йоклаган иде.&lt;br&gt;
Күкрәүләр, яшеннәр&lt;br&gt;
Безне тетрәттеләр,&lt;br&gt;
Аңга килсеннәр диеп,&lt;br&gt;
Күкрәүләр, яшеннәр&lt;br&gt;
Безне тетрәттеләр,&lt;br&gt;
Аңга килсеннәр диеп.&lt;br&gt;

'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''&lt;br&gt;

=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''&lt;br&gt;
Žive vsi narodi,&lt;br&gt;
ki hrepéne dočakat’ dan:&lt;br&gt;
Da, koder sonce hodi,&lt;br&gt;
prepir iz sveta bo pregnan,&lt;br&gt;
Da rojak prost bo vs’ak,&lt;br&gt;
Ne vrag, le sosed bo mejak,&lt;br&gt;
Da rojak prost bo vs’ak,&lt;br&gt;
Ne vrag, le sosed bo,&lt;br&gt;
Ne vrag, le sosed bo mejak.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

'''Исәнлек тосты'''&lt;br&gt;
Имин булсын, дөнья көтеп&lt;br&gt;
яши торган барча халык.&lt;br&gt;
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт&lt;br&gt;
куйган милләт кенә — алып!&lt;br&gt;
Бетсен җирдә сугыш,&lt;br&gt;
һәрбарчага булсын ирек,&lt;br&gt;
яшик, күршеләрне,&lt;br&gt;
дошман түгел, дус-иш күреп,&lt;br&gt;
күршеләрне якын күреп!&lt;br&gt;

'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''

=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''&lt;br&gt;
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ&lt;br&gt;
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ&lt;br&gt;
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ&lt;br&gt;
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ&lt;br&gt;
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي&lt;br&gt;
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ&lt;br&gt;
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

'''Яшәсен Мәлик!'''&lt;br&gt;
Табигың юнәлт бөек Күккә,&lt;br&gt;
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.&lt;br&gt;
Яшел байрак җилфердәсен,&lt;br&gt;
Шәһадәткә юл әйләсен.&lt;br&gt;
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!&lt;br&gt;
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.&lt;br&gt;
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”&lt;br&gt;

=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''&lt;br&gt;
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,&lt;br&gt;
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||&lt;br&gt;
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,&lt;br&gt;
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,&lt;br&gt;
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,&lt;br&gt;
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.&lt;br&gt;

I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,&lt;br&gt;
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛&lt;br&gt;
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖&lt;br&gt;
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||&lt;br&gt;
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕&lt;br&gt;
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜&lt;br&gt;
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||&lt;br&gt;
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓&lt;br&gt;
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜&lt;br&gt;
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚&lt;br&gt;
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

'''''Латин язуында (укылышы)'''''&lt;br&gt;
'''QOLOBAA CALANKEED'''&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
||: Qolobaa calankeedu,&lt;br&gt;
waa ceynoo, :||&lt;br&gt;
Innaga keenu waa,&lt;br&gt;
Cirkoo kala ee,&lt;br&gt;
aan caadna lahayn,&lt;br&gt;
Ee caashaqaye.&lt;br&gt;

I. ||: Xiddigyahay caddi waad,&lt;br&gt;
Naa ciidamisee, :||&lt;br&gt;
Carradaa keligaa&lt;br&gt;
adow curadee,&lt;br&gt;
cadceedda sideeda,&lt;br&gt;
caan noqo ee!&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

II. ||: Cashadaad dhalataa&lt;br&gt;
caloosheennee, :||&lt;br&gt;
Sidii culaygii&lt;br&gt;
cidaad marisee,&lt;br&gt;
Allow ha ku celin,&lt;br&gt;
&quot;Cawooy!&quot; dhahe ee&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

III. ||: Shanteena cududood&lt;br&gt;
Cadkii ka maqnaa :||&lt;br&gt;
Adow celiyow&lt;br&gt;
Nacaawimayee&lt;br&gt;
Waa calaf cimrigu&lt;br&gt;
Isku keen simayee&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||&lt;br&gt;
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре&lt;br&gt;
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.&lt;br&gt;

||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||&lt;br&gt;
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;&lt;br&gt;
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||&lt;br&gt;
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз&lt;br&gt;
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||&lt;br&gt;
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:&lt;br&gt;
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''&lt;br&gt;

=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''&lt;br&gt;
||: Samo ku waar, samo ku waar :||&lt;br&gt;
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa&lt;br&gt;
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan&lt;br&gt;
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||&lt;br&gt;

||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,&lt;br&gt;
qarannimada Soomaaliland :||&lt;br&gt;
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||&lt;br&gt;

||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||&lt;br&gt;
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka&lt;br&gt;
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee&lt;br&gt;
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||&lt;br&gt;

||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||&lt;br&gt;
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,&lt;br&gt;
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836

https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html

'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''&lt;br&gt;
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||&lt;br&gt;
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта&lt;br&gt;
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, &lt;br&gt;
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||&lt;br&gt;

||: Кадерлибез фидаи батырларың —&lt;br&gt;
тоталар сине туганлыкта. :||&lt;br&gt;
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||&lt;br&gt;

||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||&lt;br&gt;
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,&lt;br&gt;
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.&lt;br&gt;
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||&lt;br&gt;

||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||&lt;br&gt;
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||&lt;br&gt;

'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''&lt;br&gt;

=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===

=== '''СУДАН''' ===

=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''&lt;br&gt;
1.	'''OPO KONDREMAN'''&lt;br&gt;
Opo kondreman oen opo &lt;br&gt;
Sranan gron e kari oen &lt;br&gt;
Wans ope tata komopo &lt;br&gt;
Wi moes seti kondre boen &lt;br&gt;
Stre de f'stre wi no sa freed &lt;br&gt;
Gado de wi fesi man &lt;br&gt;
Heri libi te na dede &lt;br&gt;
Wi sa feti gi Sranan.&lt;br&gt;

'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''&lt;br&gt;
2.	'''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''&lt;br&gt;
God zij met ons Suriname &lt;br&gt;
Hij verheff’ons heerlijk land &lt;br&gt;
Hoe wij hier ook samen kwamen &lt;br&gt;
Aan zijn grond zijn wij verpand &lt;br&gt;
Werkend houden w’in gedachten &lt;br&gt;
Recht en waarheid maken vrij&lt;br&gt;
Al wat goed is te betrachten &lt;br&gt;
Dat geeft aan ons land waardij.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/

Ясалма Интеллект &quot;башкаруы&quot;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg

'''''Тәрҗемәләре:'''''&lt;br&gt;
1.	'''Күтәрел, ил кешесе!'''&lt;br&gt;
Күтәрел, әйдә, ватандаш,&lt;br&gt;
Сранан чакыруына,&lt;br&gt;
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,&lt;br&gt;
Гамең-кайгыртуыңа.&lt;br&gt;
Без көрәштән курыкмыйбыз,&lt;br&gt;
Рәһбәребез – бер Алла,&lt;br&gt;
Гомеребезне багышлыйбыз&lt;br&gt;
Ватаныбыз Срананга!&lt;br&gt;

2.	'''Раббыбыз Суринам белән'''&lt;br&gt;
Раббыбыз Суринам белән,&lt;br&gt;
Күтәрә Ул дәүләтне.&lt;br&gt;
Бу гүзәл илдә яшәгән –&lt;br&gt;
Аллаһыга әҗәтле.&lt;br&gt;
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,&lt;br&gt;
Ирекле була һәркем,&lt;br&gt;
Һәр игелек гел үстерә&lt;br&gt;
Безнең илнең кыйммәтен&lt;br&gt;

'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''&lt;br&gt;

=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''&lt;br&gt;
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ&lt;br&gt;
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ&lt;br&gt;
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام&lt;br&gt;
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ&lt;br&gt;
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا&lt;br&gt;
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا&lt;br&gt;
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا&lt;br&gt;
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا&lt;br&gt;
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا&lt;br&gt;
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما&lt;br&gt;

رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ&lt;br&gt;
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ&lt;br&gt;
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ&lt;br&gt;
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟&lt;br&gt;
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ&lt;br&gt;
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ &lt;br&gt;
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ&lt;br&gt;
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ&lt;br&gt;
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ&lt;br&gt;
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg

'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''&lt;br&gt;
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!&lt;br&gt;
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.&lt;br&gt;
Гарәпчелекнең бу изге оясы,&lt;br&gt;
Кояш тәхете — гел азат буласы.&lt;br&gt;
Биек манаралар — Шам түбәләре,&lt;br&gt;
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.&lt;br&gt;
Биек манаралар — Шам түбәләре,&lt;br&gt;
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.&lt;br&gt;
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,&lt;br&gt;
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.&lt;br&gt;

Байрагыбыз — илне бердәм итүче,&lt;br&gt;
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,&lt;br&gt;
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,&lt;br&gt;
Түгелме шәһит канының мидәде?&lt;br&gt;
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,&lt;br&gt;
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.&lt;br&gt;
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,&lt;br&gt;
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.&lt;br&gt;
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.&lt;br&gt;
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?&lt;br&gt;

=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''&lt;br&gt;
High we exalt thee, realm of the free;&lt;br&gt;
Great is the love we have for thee;&lt;br&gt;
Firmly united ever we stand,&lt;br&gt;
Singing thy praise, O native land.&lt;br&gt;
We raise up our hearts and our voices on high,&lt;br&gt;
The hills and the valleys re-echo our cry;&lt;br&gt;
Blessing and peace be ever thine own,&lt;br&gt;
Land that we love, our Sierra Leone.&lt;br&gt;

One with a faith that wisdom inspires,&lt;br&gt;
One with a zeal that never tires;&lt;br&gt;
Ever we seek to honour thy name,&lt;br&gt;
Ours is the labour, thine the fame.&lt;br&gt;
We pray that no harm on thy children may fall,&lt;br&gt;
That blessing and peace may descend on us all;&lt;br&gt;
So may we serve thee ever alone,&lt;br&gt;
Land that we love, our Sierra Leone.&lt;br&gt;

Knowledge and truth our forefathers spread,&lt;br&gt;
Mighty the nations whom they led;&lt;br&gt;
Mighty they made thee, so too may we&lt;br&gt;
Show forth the good that is ever in thee.&lt;br&gt;
We pledge our devotion, our strength and our might,&lt;br&gt;
Thy cause to defend and to stand for thy right;&lt;br&gt;
All that we have be ever thine own,&lt;br&gt;
Land that we love, our Sierra Leone.&lt;br&gt;

https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg

'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''&lt;br&gt;
Бөеклектә ирек чишмәбез,&lt;br&gt;
Бердәмлектә гомер итәбез;&lt;br&gt;
Сөюебез бөек һәм камил,&lt;br&gt;
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.&lt;br&gt;
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,&lt;br&gt;
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!&lt;br&gt;
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:&lt;br&gt;
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”&lt;br&gt;

Иман рухландырган зирәклек&lt;br&gt;
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;&lt;br&gt;
Күңел түребездә синең нам,&lt;br&gt;
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.&lt;br&gt;
Имин балалар, дип дога кылабыз,&lt;br&gt;
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;&lt;br&gt;
Тырышлыкта бар ил-көнебез,&lt;br&gt;
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!&lt;br&gt;

Гыйлем-хаклык – баба мирасы,&lt;br&gt;
Көчле аның өндәү-нидасы;&lt;br&gt;
Без булганда син дә куәтле,&lt;br&gt;
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.&lt;br&gt;
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,&lt;br&gt;
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;&lt;br&gt;
Бар булганны сиңа тиңлибез,&lt;br&gt;
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!&lt;br&gt;

=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''&lt;br&gt;
Диёри арҷманди мо,&lt;br&gt;
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,&lt;br&gt;
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.&lt;br&gt;
Зи дурии замонаҳо расидаем,&lt;br&gt;
Ба зери парчами ту саф кашидаем,&lt;br&gt;
Кашидаем.&lt;br&gt;
Зинда бош, эй Ватан,&lt;br&gt;
Тоҷикистони озоди ман!&lt;br&gt;

Барои ному нанги мо&lt;br&gt;
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,&lt;br&gt;
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,&lt;br&gt;
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,&lt;br&gt;
Ки мазраи вафо бувад канори ту,&lt;br&gt;
Канори ту.&lt;br&gt;
Зинда бош, эй Ватан,&lt;br&gt;
Тоҷикистони озоди ман!&lt;br&gt;

Ту модари ягонаӣ,&lt;br&gt;
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,&lt;br&gt;
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,&lt;br&gt;
Зи ту саодати абад насиби мост,&lt;br&gt;
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,&lt;br&gt;
Ҳабиби мост.&lt;br&gt;
Зинда бош, эй Ватан,&lt;br&gt;
Тоҷикистони озоди ман!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg

'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
Әй, кадерле туган җирем,&lt;br&gt;
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,&lt;br&gt;
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.&lt;br&gt;
Яңа офык ачар заманга ирештек,&lt;br&gt;
Синең байрагың астында тезелештек,&lt;br&gt;
Тезелештек.&lt;br&gt;
Имин бул, Ватаным,&lt;br&gt;
Минем азат Таҗикстаным!&lt;br&gt;

Безнең борынгы намыбыз –&lt;br&gt;
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,&lt;br&gt;
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,&lt;br&gt;
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,&lt;br&gt;
Камил булса улларыңның тугрылыгы,&lt;br&gt;
Тугрылыгы.&lt;br&gt;
Имин бул, Ватаным,&lt;br&gt;
Минем азат Таҗикстаным!&lt;br&gt;

Син – бердәнбер ил-анабыз,&lt;br&gt;
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,&lt;br&gt;
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,&lt;br&gt;
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,&lt;br&gt;
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,&lt;br&gt;
Күркәм-хәбиб.&lt;br&gt;
Имин бул, Ватаным,&lt;br&gt;
Минем азат Таҗикстаным!&lt;br&gt;

=== '''ТАИЛАНД''' ===

=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''&lt;br&gt;
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,&lt;br&gt;
Hono no’ano’a o te motu rau,&lt;br&gt;
Heihei i te pua ri’i au é,&lt;br&gt;
E firi nape morohi ‘ore.&lt;br&gt;
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.&lt;br&gt;
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,&lt;br&gt;
Hono no’ano’a o te motu rau,&lt;br&gt;
Heihei i te pua ri’i au é,&lt;br&gt;
E firi nape morohi ‘ore.&lt;br&gt;
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.&lt;br&gt;
Te Tuoro nei te reo here,&lt;br&gt;
O te hui’a ’a hi’i to aroha,&lt;br&gt;
’Ia ora o Taheiti Nui é.&lt;br&gt;
Te Tuoro nei te reo here,&lt;br&gt;
O te hui’a ’a hi’i to aroha,&lt;br&gt;
’Ia ora o Taheiti Nui é.&lt;br&gt;

'''TAHEITI NUI'''&lt;br&gt;
Mon pays est né de Dieu,&lt;br&gt;
Collier d’îles multiples&lt;br&gt;
Aux délicates senteurs&lt;br&gt;
Reliées d’une tresse immortelle.&lt;br&gt;
Aujourd’hui je te loue.&lt;br&gt;
Mon pays est né de Dieu,&lt;br&gt;
Collier d’îles multiples&lt;br&gt;
Aux délicates senteurs&lt;br&gt;
Reliées d’une tresse immortelle.&lt;br&gt;
Aujourd’hui je te loue.&lt;br&gt;
Voici que s’élève la voix de tes enfants:&lt;br&gt;
“Répands ton amour&lt;br&gt;
Pour que vive Taheiti Nui”.&lt;br&gt;
Voici que s’élève la voix de tes enfants:&lt;br&gt;
“Répands ton amour&lt;br&gt;
Pour que vive Taheiti Nui”.&lt;br&gt;

https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/

https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599

'''БӨЕК ТАИТИ'''&lt;br&gt;
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,&lt;br&gt;
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,&lt;br&gt;
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,&lt;br&gt;
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.&lt;br&gt;
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.&lt;br&gt;
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,&lt;br&gt;
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,&lt;br&gt;
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,&lt;br&gt;
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.&lt;br&gt;
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.&lt;br&gt;
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:&lt;br&gt;
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,&lt;br&gt;
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”&lt;br&gt;
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:&lt;br&gt;
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,&lt;br&gt;
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”&lt;br&gt;

=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===

=== '''ТАТАРСТАН''' ===

https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/

https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/

=== '''ТОГО''' ===

=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''&lt;br&gt;
Would God, I were the tender apple blossom,&lt;br&gt;
That floats and falls from off the twisted bough,&lt;br&gt;
To lie and faint within your silken bosom,&lt;br&gt;
Within your silken bosom as that does now.&lt;br&gt;
Or would I were a little burnish'd apple&lt;br&gt;
For you to pluck me, gliding by so cold,&lt;br&gt;
While sun and shade your robe of lawn will dapple,&lt;br&gt;
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.&lt;br&gt;

Yea, would to God, I were among the roses,&lt;br&gt;
That lean to kiss you as you float between&lt;br&gt;
While on the lowest branch a bud uncloses&lt;br&gt;
A bud uncloses, to touch you, my queen.&lt;br&gt;
Nay, since you will not love, would I were growing&lt;br&gt;
A happy daisy, in the garden path&lt;br&gt;
That so your silver foot might press me going,&lt;br&gt;
Might press me going even unto death,&lt;br&gt;
Might press me going even unto death.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/

https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air

'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''&lt;br&gt;
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып&lt;br&gt;
Үсәр идем агач итәгендә,&lt;br&gt;
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,&lt;br&gt;
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.&lt;br&gt;
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,&lt;br&gt;
Төшәр идем аяк табаныңа,&lt;br&gt;
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,&lt;br&gt;
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. &lt;br&gt;

Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,&lt;br&gt;
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,&lt;br&gt;
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма&lt;br&gt;
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.&lt;br&gt;
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,&lt;br&gt;
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,&lt;br&gt;
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында&lt;br&gt;
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.&lt;br&gt;
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…&lt;br&gt;

'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''&lt;br&gt;
Будь воля Бога, яблоневым цветом&lt;br&gt;
Я распустился б нежно на ветви,&lt;br&gt;
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,&lt;br&gt;
Чтоб увядать на шёлковой груди.&lt;br&gt;
Быть может, плодом стал бы я безгласым,&lt;br&gt;
К ногам твоим упал бы на заре,&lt;br&gt;
Когда теплом лучей твой стан обласкан&lt;br&gt;
И прядь волос твоих златая на траве.&lt;br&gt;

Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,&lt;br&gt;
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,&lt;br&gt;
И жажду безответных сладких грёз&lt;br&gt;
Я утолю последний в жизни раз.&lt;br&gt;
Счастливой маргариткой у дорожки&lt;br&gt;
Взрасту и лягу на земную твердь,&lt;br&gt;
И под её серебряною ножкой&lt;br&gt;
Покорно обрету желанную мной смерть,&lt;br&gt;
Покорно обрету желанную мной смерть...&lt;br&gt;

'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''&lt;br&gt;

=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===

https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/

=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''&lt;br&gt;
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,&lt;br&gt;
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.&lt;br&gt;
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;&lt;br&gt;
O benimdir, o benim milletimindir ancak.&lt;br&gt;

Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!&lt;br&gt;
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?&lt;br&gt;
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…&lt;br&gt;
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg

'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''&lt;br&gt;
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,&lt;br&gt;
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,&lt;br&gt;
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,&lt;br&gt;
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.&lt;br&gt;

Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,&lt;br&gt;
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.&lt;br&gt;
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;&lt;br&gt;
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!&lt;br&gt;

'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''&lt;br&gt;

=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''&lt;br&gt;
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,&lt;br&gt;
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.&lt;br&gt;
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,&lt;br&gt;
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.&lt;br&gt;
Gaýtalama:&lt;br&gt;
Halkyň guran Baky beýik binasy,&lt;br&gt;
Berkarar döwletim, jigerim-janym.&lt;br&gt;
Başlaryň täji sen, diller senasy,&lt;br&gt;
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!&lt;br&gt;

Gardaşdyr tireler, amandyr iller,&lt;br&gt;
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.&lt;br&gt;
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,&lt;br&gt;
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.&lt;br&gt;
Gaýtalama:&lt;br&gt;
Halkyň guran Baky beýik binasy,&lt;br&gt;
Berkarar döwletim, jigerim-janym.&lt;br&gt;
Başlaryň täji sen, diller senasy,&lt;br&gt;
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg

'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,&lt;br&gt;
Бабалар рухы яши күңелемдә.&lt;br&gt;
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,&lt;br&gt;
Горур байрагың – дөньяның түрендә.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Халык корган бөек һәм бакый бина –&lt;br&gt;
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.&lt;br&gt;
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,&lt;br&gt;
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!&lt;br&gt;

Бердәм минем халкым, иминдер илем,&lt;br&gt;
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.&lt;br&gt;
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,&lt;br&gt;
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Халык корган бөек һәм бакый бина –&lt;br&gt;
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.&lt;br&gt;
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,&lt;br&gt;
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!&lt;br&gt;

'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''&lt;br&gt;
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –&lt;br&gt;
Духом предков отважных славны сыны,&lt;br&gt;
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –&lt;br&gt;
Символ великой нейтральной страны!&lt;br&gt;
Припев:&lt;br&gt;
Великая, навеки созданная народом&lt;br&gt;
Держава родная, суверенный край,&lt;br&gt;
Туркменистан – светоч и песня души,&lt;br&gt;
Во веки веков ты живи, процветай!&lt;br&gt;

Един мой народ, и по жилам племён&lt;br&gt;
Течёт предков кровь – нетленная весть,&lt;br&gt;
Не страшны нам бури, невзгоды времён,&lt;br&gt;
Сохраним и умножим славу и честь!&lt;br&gt;
Припев:&lt;br&gt;
Великая, навеки созданная народом&lt;br&gt;
Держава родная, суверенный край,&lt;br&gt;
Туркменистан – светоч и песня души,&lt;br&gt;
Во веки веков ты живи, процветай!&lt;br&gt;

Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').&lt;br&gt;

=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===

=== '''ТУВАЛУ''' ===

=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''&lt;br&gt;
Арт-арттың оваазынга&lt;br&gt;
дажын салып чалбарган,&lt;br&gt;
Таңды, Саян ыдыынга&lt;br&gt;
Агын өргээн тыва мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңге харлыг дагның оглу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.&lt;br&gt;

Өгбелерим чуртунда&lt;br&gt;
Өлчей тарып иженген,&lt;br&gt;
Өткүт хөөмей ырынга&lt;br&gt;
Өөрүп талаан тыва мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңге харлыг дагның оглу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.&lt;br&gt;

Аймак чоннар бүлези&lt;br&gt;
Акы-дуңма найыралдыг,&lt;br&gt;
Депшилгеже чүткүлдүг&lt;br&gt;
Демниг чурттуг тыва мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңге харлыг дагның оглу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg

https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/

'''Мин – тывалы'''&lt;br&gt;
Изге үткел оваасына&lt;br&gt;
Таш салганда догалы –&lt;br&gt;
Таңды, Саян тауларына&lt;br&gt;
Аклык өргән тывалы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Мәңгелек кар яткан тау улы,&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Көмеш сулар аккан ил кызы.&lt;br&gt;

Ата-баба Ватанында&lt;br&gt;
Үз бәхетенә юл салып,&lt;br&gt;
Дәртле хөмәй җырларына&lt;br&gt;
Сокланам мин – тывалы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Мәңгелек кар яткан тау улы,&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Көмеш сулар аккан ил кызы.&lt;br&gt;

Хөр гаиләдә халыклар&lt;br&gt;
Бер-берсенең туганы;&lt;br&gt;
Алгарышка юл тоткан&lt;br&gt;
Бердәм илле тывалы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Мәңгелек кар яткан тау улы,&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Көмеш сулар аккан ил кызы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы!&lt;br&gt;

Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.&lt;br&gt;
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:&lt;br&gt;
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''&lt;br&gt;

=== '''УГАНДА''' ===

=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)&lt;br&gt;
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''&lt;br&gt;
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,&lt;br&gt;
Юг ӟардон вуэ музъемам.&lt;br&gt;
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,&lt;br&gt;
Дан тыныд, Доре мынам!&lt;br&gt;
Югдыты, Быдӟым Инмаре,&lt;br&gt;
Кыдёкысь инвисъёсмес,&lt;br&gt;
Кыдаты выль шудбурмес,&lt;br&gt;
Эрико, йӧн бурдъёсмес!&lt;br&gt;

2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,&lt;br&gt;
Кужымед пыӵа ёзвиям.&lt;br&gt;
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,&lt;br&gt;
Дан тыныд, Доре мынам!&lt;br&gt;
Югдыты, Быдӟым Инмаре,&lt;br&gt;
Кыдёкысь инвисъёсмес,&lt;br&gt;
Кыдаты выль шудбурмес,&lt;br&gt;
Эрико, йӧн бурдъёсмес!&lt;br&gt;

3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,&lt;br&gt;
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.&lt;br&gt;
Россиен ӵош кайгуын но данын&lt;br&gt;
Тон, Удмуртие мынам!&lt;br&gt;
Югдыты, Быдӟым Инмаре,&lt;br&gt;
Кыдёкысь инвисъёсмес,&lt;br&gt;
Кыдаты выль шудбурмес,&lt;br&gt;
Эрико, йӧн бурдъёсмес!&lt;br&gt;

Рус телендә (рәсми)&lt;br&gt;
'''Гимн Удмуртской Республики'''&lt;br&gt;
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,&lt;br&gt;
Новый день встречает земля,&lt;br&gt;
Реет твой Флаг над простором равнин,&lt;br&gt;
О Удмуртия моя!&lt;br&gt;
Воссияй, Отчизна моя,&lt;br&gt;
Счастьем путь нам озаряй!&lt;br&gt;
Да хранит Господь тебя,&lt;br&gt;
Расцветай, любимый край!&lt;br&gt;

2. Краше тебя нет на свете земли,&lt;br&gt;
Широки леса и поля,&lt;br&gt;
Весть о тебе вдаль несут журавли,&lt;br&gt;
Славься, Родина моя!&lt;br&gt;
Воссияй, Отчизна моя,&lt;br&gt;
Счастьем путь нам озаряй!&lt;br&gt;
Да хранит Господь тебя,&lt;br&gt;
Расцветай, любимый край!&lt;br&gt;

3. Каму и Волгу питала века&lt;br&gt;
Родников живая вода,&lt;br&gt;
В горе и славе с Россией всегда&lt;br&gt;
Ты, Удмуртия моя!&lt;br&gt;
Воссияй, Отчизна моя,&lt;br&gt;
Счастьем путь нам озаряй!&lt;br&gt;
Да хранит Господь тебя,&lt;br&gt;
Расцветай, любимый край!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg

Удмурт тексты тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''&lt;br&gt;
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,&lt;br&gt;
Җир-суны назлый ил таңы,&lt;br&gt;
Рух терәге — җилферди Байрагың,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан, Ватаным!&lt;br&gt;
Ярлыка, Бөек Аллабыз,&lt;br&gt;
Нурга күм офыкларны!&lt;br&gt;
Насыйп ит бәхет, азатлык,&lt;br&gt;
Куәтлә канатларны!&lt;br&gt;

2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,&lt;br&gt;
Төкәнмәс егәр-дәрманың,&lt;br&gt;
Сине мактап каңгылдый торналар,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан, Ватаным!&lt;br&gt;
Ярлыка, Бөек Аллабыз,&lt;br&gt;
Нурга күм офыкларны!&lt;br&gt;
Насыйп ит бәхет, азатлык,&lt;br&gt;
Куәтлә канатларны!&lt;br&gt;

3. Туендыра Чулман-Иделләрен&lt;br&gt;
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.&lt;br&gt;
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең&lt;br&gt;
Ил белән, Удмуртиям!&lt;br&gt;
Ярлыка, Бөек Аллабыз,&lt;br&gt;
Нурга күм офыкларны!&lt;br&gt;
Насыйп ит бәхет, азатлык,&lt;br&gt;
Куәтлә канатларны!&lt;br&gt;

=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''&lt;br&gt;
Ще не вмерли України і слава, і воля,&lt;br&gt;
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.&lt;br&gt;
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,&lt;br&gt;
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.&lt;br&gt;
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,&lt;br&gt;
І покажем, що ми, браття, козацького роду.&lt;br&gt;
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,&lt;br&gt;
І покажем, що ми, браття, козацького роду.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga

https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/

'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''&lt;br&gt;
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,&lt;br&gt;
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.&lt;br&gt;
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,&lt;br&gt;
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.&lt;br&gt;
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,&lt;br&gt;
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.&lt;br&gt;
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,&lt;br&gt;
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.&lt;br&gt;

'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''&lt;br&gt;
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,&lt;br&gt;
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.&lt;br&gt;
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,&lt;br&gt;
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.&lt;br&gt;
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,&lt;br&gt;
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.&lt;br&gt;
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,&lt;br&gt;
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.&lt;br&gt;

=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''&lt;br&gt;
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Libertad, libertad, Orientales!&lt;br&gt;
Ese grito a la Patria salvó&lt;br&gt;
Que a sus bravos en fieras batallas&lt;br&gt;
De entusiasmo sublime inflamó.&lt;br&gt;
Libertad, libertad, Orientales!&lt;br&gt;
Ese grito a la Patria salvó&lt;br&gt;
Que a sus bravos en fieras batallas&lt;br&gt;
De entusiasmo sublime inflamó.&lt;br&gt;
De este don sacrosanto la gloria&lt;br&gt;
Merecimos tiranos temblad!&lt;br&gt;
Tiranos temblad!&lt;br&gt;
Tiranos temblad!&lt;br&gt;
Oh! Libertad en la lid clamaremos,&lt;br&gt;
Y muriendo, también libertad!&lt;br&gt;
Libertad en la lid clamaremos,&lt;br&gt;
Y muriendo, también libertad!&lt;br&gt;
Y muriendo, también libertad!&lt;br&gt;
También libertad!&lt;br&gt;
También libertad!&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;

https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/

https://wikiway.com/uruguay/gimn/

'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт!&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яулыйк бергәләп!&lt;br&gt;
Яулыйк бергәләп!&lt;br&gt;
Яулыйк бергәләп!&lt;br&gt;
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─&lt;br&gt;
Бу аваз Ватанны коткарды,&lt;br&gt;
Аяусыз сугышларда батырлар&lt;br&gt;
Аңардан көч-куәт, рух алды.&lt;br&gt;
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─&lt;br&gt;
Бу аваз Ватанны коткарды,&lt;br&gt;
Аяусыз сугышларда батырлар&lt;br&gt;
Аңардан көч-куәт, рух алды.&lt;br&gt;
Бу олы җиңүгә без лаеклы,&lt;br&gt;
Без лаеклы, залим, калтыран!&lt;br&gt;
Залим, калтыран!&lt;br&gt;
Залим, калтыран!&lt;br&gt;
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,&lt;br&gt;
Гомерлеккә азат булыйк без!&lt;br&gt;
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,&lt;br&gt;
Гомерлеккә азат булыйк без!&lt;br&gt;
Гомерлеккә азат булыйк без!&lt;br&gt;
Мәңгегә азат!&lt;br&gt;
Мәңгегә азат!&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт!&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;

'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''&lt;br&gt;

=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә&lt;br&gt;
'''HEN WLAD FY NHADAU'''&lt;br&gt;
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,&lt;br&gt;
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;&lt;br&gt;
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,&lt;br&gt;
Tros ryddid gollasant eu gwaed.&lt;br&gt;
Cytgan:&lt;br&gt;
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.&lt;br&gt;
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,&lt;br&gt;
O bydded i'r hen iaith barhau.&lt;br&gt;

2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,&lt;br&gt;
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;&lt;br&gt;
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si&lt;br&gt;
Ei nentydd, afonydd, i mi.&lt;br&gt;
Cytgan.&lt;br&gt;

3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,&lt;br&gt;
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,&lt;br&gt;
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,&lt;br&gt;
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.&lt;br&gt;
Cytgan.&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078

https://vk.com/video-38514064_456250360

'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''&lt;br&gt;
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.&lt;br&gt;
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;&lt;br&gt;
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар&lt;br&gt;
Ирек өчен кан койганнар.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Илем, турылыклы мин аңа;&lt;br&gt;
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –&lt;br&gt;
Борынгы тел яшәр тагын да.&lt;br&gt;

2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,&lt;br&gt;
Күмелгән ил халкымның моңнарына,&lt;br&gt;
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –&lt;br&gt;
Һәр җырда алар шаңдавы.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,&lt;br&gt;
Ә борынгы Кымру телебез исән;&lt;br&gt;
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,&lt;br&gt;
Илемнең арфасы тынмас.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*&lt;br&gt;
1. The land of my fathers is dear unto me,&lt;br&gt;
Old land where the minstrels are honored and free;&lt;br&gt;
Its warring defenders so gallant and brave,&lt;br&gt;
For freedom their life’s blood they gave.&lt;br&gt;
Refrain:&lt;br&gt;
Home, home, true am I to home,&lt;br&gt;
While seas secure the land so pure,&lt;br&gt;
O may the old language endure.&lt;br&gt;

* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''&lt;br&gt;

=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә&lt;br&gt;
'''LA RENAISSANCE'''&lt;br&gt;
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!&lt;br&gt;
Reprends ton droit au respect, à la vie!&lt;br&gt;
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,&lt;br&gt;
Mais de ce jour brisant la tyrannie.&lt;br&gt;
Dans le travail, l'ordre et la dignité,&lt;br&gt;
Tu reconquiers ton droit, ton unité,&lt;br&gt;
Et pour franchir cette étape nouvelle,&lt;br&gt;
De nos ancêtres la voix nous appelle.&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
Au travail! dans l'ordre et la dignité,&lt;br&gt;
Dans le respect du droit dans l'unité,&lt;br&gt;
Brisant la misère et la tyrannie,&lt;br&gt;
Brandissant l’étendard de la Patrie.&lt;br&gt;

Санго телендә&lt;br&gt;
'''E ZINGO'''&lt;br&gt;
Bêafrîka, mbeso tî âBantu&lt;br&gt;
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî&lt;br&gt;
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê&lt;br&gt;
Me fadësô, mo ke na kürü gô&lt;br&gt;
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko&lt;br&gt;
Na kusâra ngâ na nëngö-terê&lt;br&gt;
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô&lt;br&gt;
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
E gbû kua nzönî na nëngö-terê&lt;br&gt;
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê&lt;br&gt;
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi&lt;br&gt;
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!&lt;br&gt;

https://wikiway.com/car/gimn/

https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386

'''ЯҢАРЫШ'''&lt;br&gt;
Үзәк Африка, банту бишеге!&lt;br&gt;
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!&lt;br&gt;
Күптән көлкегә калган, изелеп,&lt;br&gt;
Золым богавын ватып ташладың.&lt;br&gt;
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,&lt;br&gt;
Хокуклар яулап, бердәм буласы.&lt;br&gt;
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –&lt;br&gt;
Ата-бабаның гозер-нидасы.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә&lt;br&gt;
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;&lt;br&gt;
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,&lt;br&gt;
Ватан байрагы, горур җилфердә!&lt;br&gt;

=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''&lt;br&gt;
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,&lt;br&gt;
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,&lt;br&gt;
Меҳрибон!&lt;br&gt;
Яшнагай то абад илму фан, ижод,&lt;br&gt;
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!&lt;br&gt;
Хор:&lt;br&gt;
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,&lt;br&gt;
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!&lt;br&gt;
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,&lt;br&gt;
Оламни маҳлиё айлаган диёр!&lt;br&gt;

2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,&lt;br&gt;
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,&lt;br&gt;
Зўр қанот!&lt;br&gt;
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,&lt;br&gt;
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!&lt;br&gt;
Хор.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg

'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,&lt;br&gt;
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,&lt;br&gt;
Миһербан!&lt;br&gt;
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,&lt;br&gt;
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,&lt;br&gt;
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!&lt;br&gt;
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,&lt;br&gt;
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!&lt;br&gt;

2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,&lt;br&gt;
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,&lt;br&gt;
Зур канат!&lt;br&gt;
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,&lt;br&gt;
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!&lt;br&gt;
Кушымта. 

* '''Мәшгаль''' — факел.&lt;br&gt;

'''Гимнның тарихы'''&lt;br&gt;
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.&lt;br&gt;
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).&lt;br&gt;

=== '''ҮРДҮН''' ===

=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''&lt;br&gt;
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!&lt;br&gt;
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,&lt;br&gt;
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.&lt;br&gt;
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,&lt;br&gt;
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.&lt;br&gt;
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!&lt;br&gt;

II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,&lt;br&gt;
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,&lt;br&gt;
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,&lt;br&gt;
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:&lt;br&gt;
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,&lt;br&gt;
at eg verji Føroyar, mítt land.&lt;br&gt;

III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:&lt;br&gt;
Hin heilagi friður mær falli í lut!&lt;br&gt;
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!&lt;br&gt;
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -&lt;br&gt;
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,&lt;br&gt;
ið varðveitir Føroyar, mítt land!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg

=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''God bless Fiji!'''&lt;br&gt;
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,&lt;br&gt;
As we stand united under noble banner blue.&lt;br&gt;
And we honour and defend the cause of freedom ever,&lt;br&gt;
Onward march together,&lt;br&gt;
God bless Fiji!&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,&lt;br&gt;
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,&lt;br&gt;
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.&lt;br&gt;
May God bless Fiji, forevermore!&lt;br&gt;

'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,&lt;br&gt;
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.&lt;br&gt;
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever&lt;br&gt;
Onward march together, God bless Fiji.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

Фиджи телендә&lt;br&gt;
'''Meda Dau Doka'''&lt;br&gt;
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua&lt;br&gt;
E ra sa dau tiko kina na savasava&lt;br&gt;
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani&lt;br&gt;
Biu na i tovo tawa savasava&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu&lt;br&gt;
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu&lt;br&gt;
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka&lt;br&gt;
Me oti kina na i tovo ca&lt;br&gt;

'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti&lt;br&gt;
Ni yavala me savasava na vanua&lt;br&gt;
Ni kakua ni vosota na dukadukali&lt;br&gt;
Ka me da sa qai biuta vakadua&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg

=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''&lt;br&gt;
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,&lt;br&gt;
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay&lt;br&gt;
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting&lt;br&gt;
Sa manlulupig, di ka pasisiil.&lt;br&gt;
Sa dagat at bundok,&lt;br&gt;
Sa simoy at sa langit mong bughaw,&lt;br&gt;
May dilag ang tula&lt;br&gt;
At awit sa paglayang minamahal.&lt;br&gt;
Ang kislap ng watawat moy&lt;br&gt;
Tagumpay na nagniningning.&lt;br&gt;
Ang bituin at araw niya&lt;br&gt;
Kailan pa may di magdidilim&lt;br&gt;
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,&lt;br&gt;
Buhay ay langit sa piling mo.&lt;br&gt;
Aming ligaya na pag may mang-aapi,&lt;br&gt;
Ang mamatay nang dahil sa iyo.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg

'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''&lt;br&gt;
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,&lt;br&gt;
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.&lt;br&gt;
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,&lt;br&gt;
Илбасарларга бирелмәслек алып.&lt;br&gt;
Диңгез дә, таулар да&lt;br&gt;
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә&lt;br&gt;
Дан җырлыйлар сиңа,&lt;br&gt;
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.&lt;br&gt;
Синең байрагыңның очкыннары —&lt;br&gt;
Бөек җиңүләрдән,&lt;br&gt;
Ай-кояшы аның, йолдызлары —&lt;br&gt;
Мәңгелек сүнмәс ямь.&lt;br&gt;
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,&lt;br&gt;
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;&lt;br&gt;
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,&lt;br&gt;
Синең өчен үлем — мең ләззәт.&lt;br&gt;

=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''&lt;br&gt;
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,&lt;br&gt;
soi, sana kultainen!&lt;br&gt;
Ei laaksoa, ei kukkulaa,&lt;br&gt; 
ei vettä, rantaa rakkaampaa,&lt;br&gt; 
kuin kotimaa tää pohjoinen,&lt;br&gt;
maa kallis isien.&lt;br&gt;
Ei laaksoa, ei kukkulaa,&lt;br&gt; 
ei vettä, rantaa rakkaampaa,&lt;br&gt; 
kuin kotimaa tää pohjoinen,&lt;br&gt;
maa kallis isien.&lt;br&gt;

'''VÅRT LAND'''&lt;br&gt;
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,&lt;br&gt;
ljud högt, o dyra ord!&lt;br&gt;
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,&lt;br&gt; 
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,&lt;br&gt;
mer älskad än vår bygd i nord,&lt;br&gt;
än våra fäders jord!&lt;br&gt;
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,&lt;br&gt; 
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,&lt;br&gt;
mer älskad än vår bygd i nord,&lt;br&gt;
än våra fäders jord!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg

'''ТУГАН ЯГЫМ'''&lt;br&gt;
Әй, Суоми, туган ягым,&lt;br&gt;
Горур яңгырый атың!&lt;br&gt;
Түбәләре күккә ашкан таулар,&lt;br&gt;
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –&lt;br&gt;
Кайларда гына бар тагын,&lt;br&gt;
Синдәгедәй якын!&lt;br&gt;
Түбәләре күккә ашкан таулар,&lt;br&gt;
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –&lt;br&gt;
Кайларда гына бар тагын,&lt;br&gt;
Синдәгедәй якын!&lt;br&gt;

'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''&lt;br&gt;
(''перевод Александра Блока'')&lt;br&gt;
Наш край, наш край, наш край родной, —&lt;br&gt;
О, звук, всех громче слов!&lt;br&gt;
Чей кряж, растущий над землёй,&lt;br&gt;
Чей брег, встающий над водой,&lt;br&gt;
Любимей гор и берегов&lt;br&gt;
Родной земли отцов?&lt;br&gt;
Чей кряж, растущий над землёй,&lt;br&gt;
Чей брег, встающий над водой,&lt;br&gt;
Любимей гор и берегов&lt;br&gt;
Родной земли отцов?&lt;br&gt;

Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.&lt;br&gt;

=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''&lt;br&gt;
Allons, enfants de la Patrie,&lt;br&gt;
Le jour de gloire est arrivé,&lt;br&gt;
Contre nous de la tyrannie&lt;br&gt;
L’étendard sanglant est levé,&lt;br&gt;
L’étendard sanglant est levé!&lt;br&gt;
Entendez vous dans nos campagnes&lt;br&gt;
Mugir ces féroces soldats?&lt;br&gt;
Ils viennent jusque dans vos bras,&lt;br&gt;
Égorger nos fils, nos compagnes!&lt;br&gt;
Refrain:&lt;br&gt;
||: Aux armes citoyens!&lt;br&gt;
Formez vos bataillons!&lt;br&gt;
Marchons, marchons,&lt;br&gt;
Qu’ un sang impur&lt;br&gt;
Abreuve nos sillons. :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg

'''МАРСЕЛЬЕЗА'''&lt;br&gt;
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,&lt;br&gt;
Данлы көннәр якынлашты,&lt;br&gt;
Безгә каршы явыз тирания&lt;br&gt;
Канлы байракларын асты,&lt;br&gt;
Канлы байракларын асты!&lt;br&gt;
Күрәсезме, безнең авылларда&lt;br&gt;
Тупас солдатлар ни кыра? —&lt;br&gt;
Безнең кул җиткәнне көтеп,&lt;br&gt;
Йорт-җирләребездә узына!&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
||: Корал тотып кулга,&lt;br&gt;
Басыгыз сафларга!&lt;br&gt;
Алга, яуга —&lt;br&gt;
Дошман каны&lt;br&gt;
Аксын басуларга! :||&lt;br&gt;

Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.&lt;br&gt;

=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст&lt;br&gt;
'''የዜግነት ክብር'''&lt;br&gt;
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ&lt;br&gt;
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ&lt;br&gt;
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት&lt;br&gt;
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት&lt;br&gt;
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን&lt;br&gt;
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን&lt;br&gt;
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት&lt;br&gt;
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት&lt;br&gt;
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ&lt;br&gt;
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።&lt;br&gt;

Латин транскрипциясе&lt;br&gt;
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''&lt;br&gt;
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto&lt;br&gt;
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.&lt;br&gt;
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;&lt;br&gt;
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.&lt;br&gt;
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;&lt;br&gt;
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.&lt;br&gt;
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;&lt;br&gt;
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;&lt;br&gt;
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;&lt;br&gt;
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg

Тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''&lt;br&gt;
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,&lt;br&gt;
Милли горурлык балкыта ил тарафларын.  &lt;br&gt;
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,&lt;br&gt;
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.&lt;br&gt;
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,&lt;br&gt;
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;&lt;br&gt;
Буыннан буынга күчә баба мирасы.&lt;br&gt;
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,&lt;br&gt;
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!&lt;br&gt;

'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''&lt;br&gt;
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.&lt;br&gt;

=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===

=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''&lt;br&gt;
जनगणमन-अधिनायक जय हे&lt;br&gt;
भारतभाग्यविधाता!&lt;br&gt;
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा&lt;br&gt;
द्राविड़ उत्कल बंग&lt;br&gt;
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा&lt;br&gt;
उच्छलजलधितरंग&lt;br&gt;
तव शुभ नामे जागे,&lt;br&gt;
तव शुभ आशिष मागे&lt;br&gt;
गाहे तव जयगाथा।&lt;br&gt;
जनगणमंगलदायक जय हे&lt;br&gt;
भारतभाग्यविधाता!&lt;br&gt;
जय हे, जय हे, जय हे,&lt;br&gt;
जय जय जय जय हे।।&lt;br&gt;

'''''Укылышы:'''''&lt;br&gt;
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē&lt;br&gt;
Bhārata-bhāgya-vidhātā.&lt;br&gt;
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,&lt;br&gt;
Drāviṛa-Utkala Baṅga&lt;br&gt;
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,&lt;br&gt;
Ucchala jaladhi taraṅga&lt;br&gt;
Tava śubha nāmē jāgē,&lt;br&gt;
tava śubhāśīṣa māṅgē&lt;br&gt;
gāhē tava jaya gāthā.&lt;br&gt;
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,&lt;br&gt;
Bhārata bhāgya vidhātā.&lt;br&gt;
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,&lt;br&gt;
jaya jaya jaya jaya hē.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg

Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,&lt;br&gt;
Бһарат язмышын хәл итүче,&lt;br&gt;
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,&lt;br&gt;
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.&lt;br&gt;
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,&lt;br&gt;
Ямуна һәм Ганг моңнарында,&lt;br&gt;
Һәм тәкрарлый рухланып аны,&lt;br&gt;
Дулкын кагып, Һинд океаны.&lt;br&gt;
Син иминлек, өмет бирүче,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,&lt;br&gt;
Бһарат язмышын хәл итүче.&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!&lt;br&gt;

'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''&lt;br&gt;
Lijepa naša domovino,&lt;br&gt;
Oj, junačka zemljo mila,&lt;br&gt;
Stare slave djedovino,&lt;br&gt;
Da bi vazda sretna bila!&lt;br&gt;
Mila kano si nam slavna,&lt;br&gt;
Mila si nam ti jedina,&lt;br&gt;
Mila kuda si nam ravna,&lt;br&gt;
Mila kuda si planina!&lt;br&gt;

Teci, Dravo, Savo, teci,&lt;br&gt;
Nit' ti, Dunav, silu gubi,&lt;br&gt;
Sinje more, svijetu reci&lt;br&gt;
Da svoj narod Hrvat ljubi&lt;br&gt;
Dok mu njive sunce grije,&lt;br&gt;
Dok mu hrašće bura vije,&lt;br&gt;
Dok mu mrtve grobak krije,&lt;br&gt;
Dok mu živo srce bije!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg

'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''&lt;br&gt;
Безнең гүзәл Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Әй, каһарман, сөекле ил,&lt;br&gt;
Ата-бабадан даныбыз,&lt;br&gt;
Мәңгелеккә бул син имин.&lt;br&gt;
Газиз синең данлы чагың,&lt;br&gt;
Газиз синең бердәмлегең,&lt;br&gt;
Газиз мәһабәт тауларың,&lt;br&gt;
Газиз ямьле үзәнлегең.&lt;br&gt;

Драва ага, Сава ага,&lt;br&gt;
Дунай-елга көче арта,&lt;br&gt;
Күк диңгез сөйли дөньяга:&lt;br&gt;
Һорват Ватанын ярата —&lt;br&gt;
Кояш җирне җылытканда,&lt;br&gt;
Имәннәрне җил бөккәндә,&lt;br&gt;
Адәм зат гүргә ашканда,&lt;br&gt;
Йөрәк күкрәктә типкәндә.&lt;br&gt;

=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''&lt;br&gt;
'''La Tchadienne'''&lt;br&gt;
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt;
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !&lt;br&gt;
Tu as conquis ta terre et ton droit ;&lt;br&gt;
Ta liberté naîtra de ton courage.&lt;br&gt;
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.&lt;br&gt;

Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,&lt;br&gt;
Que tes voisins admirent tes enfants.&lt;br&gt;
Joyeux, pacifique, avance en chantant,&lt;br&gt;
Fidèle à tes anciens qui te regardent.&lt;br&gt;
'''''Refrain.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Чадлылар җыры'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!&lt;br&gt;
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;&lt;br&gt;
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.&lt;br&gt;
Ач күзләрең киләчәгеңә.&lt;br&gt;

Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,&lt;br&gt;
Таң калдырсын Җирне балаларың.&lt;br&gt;
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,&lt;br&gt;
Сиңа карап, сөенсен картларың.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''&lt;br&gt;
'''Kde domov můj?'''&lt;br&gt;
Kde domov můj? Kde domov můj? &lt;br&gt;
Voda hučí po lučinách, &lt;br&gt;
bory šumí po skalinách, &lt;br&gt;
v sadě skví se jara květ, &lt;br&gt;
zemský ráj to na pohled! &lt;br&gt;
A to jest ta krásná země, &lt;br&gt;
země česká, domov můj,&lt;br&gt;
země česká, domov můj!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg

'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''&lt;br&gt;
Кайда минем туган йортым?&lt;br&gt;
Qayda minem tuğan yortım?&lt;br&gt;
Sular ağa bolınnarda,&lt;br&gt;
Urman şawlıy taw-qıyada,&lt;br&gt;
Şaw çäçäktä ul yazın –&lt;br&gt;
Ocmaxlar qayda tağın!&lt;br&gt;
Güzällektä tuğan yortım,&lt;br&gt;
Çex cirendä uçağım,&lt;br&gt;
Çex cirendä uçağım. &lt;br&gt;

'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Wo ist mein Heim?'''&lt;br&gt;
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? &lt;br&gt;
Wo durch Wiesen Bäche brausen, &lt;br&gt;
Wo auf Felsen Wälder rauschen, &lt;br&gt;
Wo ein Eden uns entzückt, &lt;br&gt;
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, &lt;br&gt;
Dieses Land, so schön vor allen, &lt;br&gt;
Böhmen ist mein Heimatland, &lt;br&gt;
Böhmen ist mein Heimatland!&lt;br&gt;

'''''Русский перевод'''''&lt;br&gt;
'''Где он, мой дом?'''&lt;br&gt;
Где он, мой дом, где он, дом мой?&lt;br&gt;
Вода журчит там на лугах, &lt;br&gt;
Боры шумят там на скалах&lt;br&gt;
И сады цветут весной –&lt;br&gt;
На поверку, рай земной! &lt;br&gt;
Вот прекрасная Отчизна –&lt;br&gt;
Земля чешская, дом мой,&lt;br&gt;
Земля чешская, дом мой.&lt;br&gt;

=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''&lt;br&gt;
Puro, Chile, es tu cielo azulado&lt;br&gt;
Puras brisas te cruzan también.&lt;br&gt;
Y tu campo de flores bordado&lt;br&gt;
Es la copia feliz del Edén.&lt;br&gt;
Majestuosa es la blanca montaña&lt;br&gt;
Que te dio por baluarte el Señor&lt;br&gt;
Que te dio por baluarte el Señor,&lt;br&gt;
Y ese mar que tranquilo te baña&lt;br&gt;
Te promete un futuro esplendor&lt;br&gt;
Y ese mar que tranquilo te baña&lt;br&gt;
Te promete un futuro esplendor.&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Dulce Patria, recibe los votos&lt;br&gt;
Con que Chile en tus aras juró:&lt;br&gt;
Que o la tumba serás de los libres&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
Que o la tumba serás de los libres&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
Que o la tumba serás de los libres&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg

'''Чили милли гимны'''&lt;br&gt;
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,&lt;br&gt;
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,&lt;br&gt;
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —&lt;br&gt;
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!&lt;br&gt;
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —&lt;br&gt;
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,&lt;br&gt;
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.&lt;br&gt;
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар&lt;br&gt;
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,&lt;br&gt;
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар&lt;br&gt;
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Изге Ватан, Чили дога-антын&lt;br&gt;
Кабул ит, багышлый кыз-улың:&lt;br&gt;
“Йә булырсың азатлар зираты,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә булырсың азатлар зираты,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә булырсың азатлар зираты,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын”.&lt;br&gt;

'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ЧУАШСТАН''' ===

'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''&lt;br&gt;
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,&lt;br&gt;
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,&lt;br&gt;
Чун савӑнать: чӗре сикет,&lt;br&gt;
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.&lt;br&gt;
Хушса юрламалли:&lt;br&gt;
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,&lt;br&gt;
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.&lt;br&gt;
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,&lt;br&gt;
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.&lt;br&gt;

Яшсем–херсем вылянӑ чух,&lt;br&gt;
Атте–анне ӑс панӑ чух,&lt;br&gt;
Чун савӑнать, чӗре сикет,&lt;br&gt;
Татах та нумай пурнас килет.&lt;br&gt;
Хушса юрламалли&lt;br&gt;

Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,&lt;br&gt;
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,&lt;br&gt;
Чун савӑнать: чӗре сикет,&lt;br&gt;
Татах та хастар пулас килет.&lt;br&gt;
Хушса юрламалли&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg

'''ТУГАН ҖИР'''&lt;br&gt;
1. Язгы дөнья уянган чак,&lt;br&gt;
Һәвәс көннәр җылынган чак,&lt;br&gt;
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,&lt;br&gt;
Ил турында җырлыйсы килә.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Туган җирем, туган ягым,&lt;br&gt;
Сөйгән илем, изге Анам.&lt;br&gt;
Туган җирем, туган ягым,&lt;br&gt;
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!&lt;br&gt;

2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,&lt;br&gt;
Ата-ана үгет бирә,&lt;br&gt;
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,&lt;br&gt;
Әле озак яшисе килә.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

3. Туган-кардәш берләшкән чак,&lt;br&gt;
Чуашлар күмәкләшкән чак,&lt;br&gt;
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,&lt;br&gt;
Эшчән-уңган буласы килә.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''&lt;br&gt;
Trittst im Morgenrot daher,&lt;br&gt;
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, &lt;br&gt;
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! &lt;br&gt;
Wenn der Alpen Firn sich rötet,&lt;br&gt;
Betet, freie Schweizer betet.&lt;br&gt;
Eure fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Eure fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! &lt;br&gt;

Kommst im Abendglühn daher,&lt;br&gt;
Find’ ich Dich im Sternenheer,&lt;br&gt;
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!&lt;br&gt;
In des Himmels lichten Räumen&lt;br&gt;
Kann ich froh und selig träumen;&lt;br&gt;
Denn die fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Denn die fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! &lt;br&gt;

Ziehst im Nebelflor daher,&lt;br&gt;
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,&lt;br&gt;
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!&lt;br&gt;
Aus dem grauen Luftgebilde&lt;br&gt;
Bricht die Sonne klar und milde,&lt;br&gt;
Und die fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Und die fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! &lt;br&gt;

Fährst im wilden Sturm daher,&lt;br&gt;
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,&lt;br&gt;
Du, allmächtig Waltender, Rettender!&lt;br&gt;
In Gewitternacht und Grauen&lt;br&gt;
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! &lt;br&gt;
Ja, die fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Ja, die fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/

Алман тексты тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''Швейцария догасы'''&lt;br&gt;
Килсәң таң шәфәгындә,&lt;br&gt;
Күрәм нур диңгезендә,&lt;br&gt;
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! &lt;br&gt;
Альп карлары алсулана,&lt;br&gt;
Азат бәндәләр догада,&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана,&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда! &lt;br&gt;

Кичке эңгер-меңгердә&lt;br&gt;
Табам күкләр түрендә&lt;br&gt;
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!&lt;br&gt;
Хыялларда күккә ашып,&lt;br&gt;
Шат күңелле уйга батып,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда! &lt;br&gt;

Күк өртелсә томанга,&lt;br&gt;
Эзлим Сине болытта,&lt;br&gt;
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!&lt;br&gt;
Соры пәрдәләрне ертып,&lt;br&gt;
Ягымлы нур сипсә кояш,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда! &lt;br&gt;

Бураннар кар ураса,&lt;br&gt;
Безгә терәк-ышаныч,&lt;br&gt;
И Яралтучы, Коткаручы!&lt;br&gt;
Яшен яшьнәп күк күкрәсә,	&lt;br&gt;
Сиңа гына сыгынабыз!&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана,&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда!&lt;br&gt;

'''Cantique suisse'''&lt;br&gt;
Sur nos monts, quand le soleil&lt;br&gt;
Annonce un brillant réveil,&lt;br&gt;
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,&lt;br&gt;
Les beautés de la Patrie&lt;br&gt;
Parlent à l’âme attendrie:&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux,&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux&lt;br&gt;
Les accents d’un cœur pieux,&lt;br&gt;
Les accents émus d’un cœur pieux.&lt;br&gt;

Lorsqu’un doux rayon du soir&lt;br&gt;
Joue encore dans le bois noir,&lt;br&gt;
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.&lt;br&gt;
Loin des vains bruits de la plaine&lt;br&gt;
L’âme en paix est plus sereine;&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux,&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux&lt;br&gt;
Les accents d’un cœur pieux,&lt;br&gt;
Les accents émus d’un cœur pieux. &lt;br&gt;

Lorsque dans la sombre nuit&lt;br&gt;
La foudre éclate avec bruit,&lt;br&gt;
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.&lt;br&gt;
Dans l’orage et la détresse, &lt;br&gt;
Il est notre forteresse.&lt;br&gt;
Offrons-Lui de cœurs pieux,&lt;br&gt;
Offrons-Lui de cœurs pieux,&lt;br&gt;
Dieu nous bénira des cieux,&lt;br&gt;
Dieu nous bénira du hauts des cieux.&lt;br&gt;

Des grands monts vient le secours,&lt;br&gt;
Suisse! espère en Dieu toujours!&lt;br&gt;
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! &lt;br&gt;
Sur l’autel de la partrie&lt;br&gt;
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! &lt;br&gt;
C’est le trésor précieux,	&lt;br&gt;
C’est le trésor précieux&lt;br&gt;
Que Dieu nous bénira des cieux,&lt;br&gt;
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943

Француз тексты тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''Кояш таулар өстендә'''&lt;br&gt;
Уяныгыз! дигәндә,&lt;br&gt;
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,&lt;br&gt;
Ватаныбыз күркәмлеге&lt;br&gt;
Тәкъва җанга бирә хәбәр.&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша,&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша&lt;br&gt;
Ихлас күңел догабыз,&lt;br&gt;
Ихлас күңел түре догабыз.&lt;br&gt;

Кичен шәфәкъ нурлары&lt;br&gt;
Урманнарны яктыртса,&lt;br&gt;
Тәңре хозурында без бәхетле.&lt;br&gt;
Ыгы-зыгысыз үзәндә&lt;br&gt;
Тыныч җаннар да борчусыз;&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша,&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша&lt;br&gt;
Ихлас күңел догасы,&lt;br&gt;
Ихлас күңел түре догасы.&lt;br&gt;

Яшен яшьнәсә төнлә,&lt;br&gt;
Күк күкрәсә, җил купса,&lt;br&gt;
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.&lt;br&gt;
Ул, авырлыклар килгәндә,&lt;br&gt;
Ышанычлы терәгебез.&lt;br&gt;
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,&lt;br&gt;
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, диеп, Алла,&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.&lt;br&gt;

Безнең иминлек – Күктән,&lt;br&gt;
Илһам алыйк Тәңредән!&lt;br&gt;
Ата-баба күк сакла динне!&lt;br&gt;
Ватанга багышла җаның,&lt;br&gt;
Тапкан малың, хезмәтеңне!&lt;br&gt;
Бу – тиңдәшсез хәзинә,&lt;br&gt;
Бу – тиңдәшсез хәзинә:&lt;br&gt;
Бәхет Алладан иңә,&lt;br&gt;
Безнең бәхет Алладан иңә.&lt;br&gt;

Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.&lt;br&gt;
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.&lt;br&gt;

=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''&lt;br&gt;
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord&lt;br&gt;
Du tysta, du glädjerika sköna!&lt;br&gt;
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,&lt;br&gt;
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,&lt;br&gt;
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.&lt;br&gt;

Du tronar på minnen från fornstora dar,&lt;br&gt;
då ärat ditt namn flög över jorden.&lt;br&gt;
Jag vet att du är och du blir vad du var.&lt;br&gt;
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,&lt;br&gt;
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/

https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg

'''Борынгы азат илем'''&lt;br&gt;
Котып түрендә – борынгы үрләрең,&lt;br&gt;
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!&lt;br&gt;
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,&lt;br&gt;
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,&lt;br&gt;
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.&lt;br&gt;

Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,&lt;br&gt;
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.&lt;br&gt;
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!&lt;br&gt;
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,&lt;br&gt;
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.&lt;br&gt;

=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''&lt;br&gt;
1. Ur svenska hjärtans djup en gång&lt;br&gt;
en samfälld och en enkel sång,&lt;br&gt;
som går till konungen fram!&lt;br&gt;
Var honom trofast och hans ätt,&lt;br&gt;
gör kronan på hans hjässa lätt,&lt;br&gt;
och all din tro till honom sätt,&lt;br&gt;
du folk av frejdad stam!&lt;br&gt;

5. Du himlens Herre, med oss var,&lt;br&gt;
som förr du med oss varit har,&lt;br&gt;
och liva på vår strand&lt;br&gt;
det gamla lynnets art igen&lt;br&gt;
hos sveakungen och hans män.&lt;br&gt;
Och låt din ande vila än&lt;br&gt;
utöver nordanland!&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945

'''Кыйрал җыры'''&lt;br&gt;
1. Шведлар йөрәге түреннән&lt;br&gt;
гади генә бер җыр иңгән,&lt;br&gt;
яд итеп кыйралын!&lt;br&gt;
Бул син кыйралыңа тугры,&lt;br&gt;
булсын аның таҗы нурлы,&lt;br&gt;
аның нәселе данлыклы,&lt;br&gt;
әй, ирекле кавем!&lt;br&gt;

5. Ашкач та күкләргә җаның,&lt;br&gt;
газиз булсын сиңа халкың, —&lt;br&gt;
һәм Свея җирендә&lt;br&gt;
тормыш янә кабатлансын,&lt;br&gt;
борынгы рух гел саклансын.&lt;br&gt;
Синең җаның хозурлансын&lt;br&gt;
Төньяк иле өстендә.&lt;br&gt;

'''Королевская песня'''&lt;br&gt;
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')&lt;br&gt;
1. В сердцах у шведов как-то раз&lt;br&gt;
Родился гимн без пышных фраз,&lt;br&gt;
Пусть к королю придёт.&lt;br&gt;
Ему ты верностью плати,&lt;br&gt;
Короны тяжесть сократи,&lt;br&gt;
И с верою в него цвети,&lt;br&gt;
Прославленный народ!&lt;br&gt;

5. И после смерти с нами будь,&lt;br&gt;
Как прежде, укажи нам путь,&lt;br&gt;
Едины мы с тобой.&lt;br&gt;
Дух древний в нас с тобой сидит,&lt;br&gt;
О свеях память он хранит…&lt;br&gt;
Пускай душа твоя парит&lt;br&gt;
Над северной землёй.&lt;br&gt;

=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә&lt;br&gt;
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''&lt;br&gt;
O Fhlùr na h-Albann,&lt;br&gt;
cuin a chì sinn&lt;br&gt;
an seòrsa laoich&lt;br&gt;
a sheas gu bàs 'son&lt;br&gt;
am bileag feòir is fraoich,&lt;br&gt;
a sheas an aghaidh&lt;br&gt;
feachd uailleil Iomhair&lt;br&gt;
's a ruaig e dhachaidh&lt;br&gt;
air chaochladh smaoin?&lt;br&gt;

Na cnuic tha lomnochd&lt;br&gt;
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,&lt;br&gt;
am fearann caillte&lt;br&gt;
dan tug na seòid ud gràdh,&lt;br&gt;
a sheas an aghaidh&lt;br&gt;
feachd uailleil Iomhair&lt;br&gt;
's a ruaig e dhachaigh&lt;br&gt;
air chaochladh smaoin.&lt;br&gt;

Tha 'n eachdraidh dùinte&lt;br&gt;
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,&lt;br&gt;
is faodaidh sinn èirigh&lt;br&gt;
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs&lt;br&gt;
a sheas an aghaidh&lt;br&gt;
feachd uailleil Iomhair&lt;br&gt;
's a ruaig e dhachaidh&lt;br&gt;
air chaochladh smaoin&lt;br&gt;

Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''FLOWER OF SCOTLAND'''&lt;br&gt;
O flower of Scotland&lt;br&gt;
When will we see&lt;br&gt;
Your like again&lt;br&gt;
That fought and died for&lt;br&gt;
Your wee bit hill and glen&lt;br&gt;
And stood against him&lt;br&gt;
Proud Edward's army&lt;br&gt;
And sent him homeward&lt;br&gt;
Tae think again&lt;br&gt;

The hills are bare now&lt;br&gt;
And autumn leaves lie thick and still&lt;br&gt;
O'er land that is lost now&lt;br&gt;
Which those so dearly held&lt;br&gt;
And stood against him&lt;br&gt;
Proud Edward's army&lt;br&gt;
And sent him homeward&lt;br&gt;
Tae think again&lt;br&gt;

Those days are passed now&lt;br&gt;
And in the past they must remain&lt;br&gt;
But we can still rise now&lt;br&gt;
And be the nation again&lt;br&gt;
And stood against him&lt;br&gt;
Proud Edward's army&lt;br&gt;
And sent him homeward&lt;br&gt;
Tae think again&lt;br&gt;

https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland

https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467

'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''&lt;br&gt;
Шотланд Чәчәге,&lt;br&gt;
кайчан кабат&lt;br&gt;
күрербез илнең,&lt;br&gt;
җан фида кылып,&lt;br&gt;
Эдвардны җиңгән&lt;br&gt;
Һилл-Гленн кебек булганын?&lt;br&gt;
Баскынны ул куып&lt;br&gt;
кире кайтарган, –&lt;br&gt;
уйлансын дип.&lt;br&gt;

Бу калкулыклар&lt;br&gt;
шыр ялангач,&lt;br&gt;
яфрак коела,&lt;br&gt;
кайчандыр көзен&lt;br&gt;
Эдвардны җиңеп,&lt;br&gt;
югалган ил өстенә.&lt;br&gt;
Баскынны ул куып&lt;br&gt;
кире кайтарган, –&lt;br&gt;
уйлансын дип.&lt;br&gt;

Ул көннәр – күптән&lt;br&gt;
үткән заман,&lt;br&gt;
без әле кабат&lt;br&gt;
күтәрелә алабыз –&lt;br&gt;
Эдвардны җиңгән&lt;br&gt;
шул кыю милләт булып.&lt;br&gt;
Баскынны ул куып&lt;br&gt;
кире кайтарган, –&lt;br&gt;
уйлансын дип&lt;br&gt;

'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.&lt;br&gt;
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.&lt;br&gt;

=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә&lt;br&gt;
ශ්‍රී ලංකා මාතා අප ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා&lt;br&gt;
සුන්දර සිරිබරිනී&lt;br&gt;
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා&lt;br&gt;
ධාන්‍ය ධනය නෙක&lt;br&gt;
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්‍යා&lt;br&gt;
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා&lt;br&gt;
ජීවනයේ මාතා&lt;br&gt;
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා&lt;br&gt;

ඔබ වේ අප විද්‍යා&lt;br&gt;
ඔබ මය අප සත්‍යා&lt;br&gt;
ඔබ වේ අප ශක්ති&lt;br&gt;
අප හද තුළ භක්තී&lt;br&gt;
ඔබ අප ආලෝකේ&lt;br&gt;
අපගේ අනුප්‍රාණේ&lt;br&gt;
ඔබ අප ජීවන වේ&lt;br&gt;
අප මුක්තිය ඔබ වේ&lt;br&gt;

නව ජීවන දෙමිනේ&lt;br&gt;
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා&lt;br&gt;
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන&lt;br&gt;
යනු මැන ජය භූමී කරා&lt;br&gt;
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා&lt;br&gt;
යමු යමු වී නොපමා&lt;br&gt;
ප්‍රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා&lt;br&gt;

Укылышы:&lt;br&gt;
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā&lt;br&gt;
Namō namō namō namō mātā&lt;br&gt;
Sundara siribarinī&lt;br&gt;
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā&lt;br&gt;
Dhānya dhanaya neka&lt;br&gt;
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā&lt;br&gt;
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā&lt;br&gt;
Jīvanayē mātā&lt;br&gt;
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā&lt;br&gt;
Namō namō mātā,&lt;br&gt;
apa Śrī laṁkā&lt;br&gt;
Namō namō namō namō mātā&lt;br&gt;

Oba vē apa vidyā&lt;br&gt;
Oba maya apa satyā&lt;br&gt;
Oba vē apa shakti&lt;br&gt;
Apa hada tuḷa bhaktī&lt;br&gt;
Oba apa ālōkē&lt;br&gt;
Apagē anuprāṇē&lt;br&gt;
Oba apa jīvana vē&lt;br&gt;
Apa muktiya oba vē&lt;br&gt;

Nava jīvana demine&lt;br&gt;
Nitina apa pubudu karan mātā&lt;br&gt;
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena&lt;br&gt;
Yanu mæna jaya bhūmī karā&lt;br&gt;
Eka mavakage daru kæla bævinā&lt;br&gt;
Yamu yamu vī nopamā&lt;br&gt;
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā&lt;br&gt;
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā&lt;br&gt;
Namō namō namō namō mātā&lt;br&gt;

https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/

https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga

Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!&lt;br&gt;
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!&lt;br&gt;
................................

=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''&lt;br&gt;
Coro:&lt;br&gt;
¡Salve, oh Patria, mil veces!&lt;br&gt;
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!&lt;br&gt;
Ya tu pecho, tu pecho, reboza&lt;br&gt;
Gozo y paz ya tu pecho reboza;&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir,&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir.&lt;br&gt;
2. Los primeros los hijos del suelo&lt;br&gt;
Que soberbio, el Pichincha decora&lt;br&gt;
Te aclamaron por siempre señora&lt;br&gt;
Y vertieron su sangre por ti.&lt;br&gt;
Dios miró y a septó el holocausto&lt;br&gt;
Y esa sangre fue germen fecundo&lt;br&gt;
De otros héroes que atónito el mundo&lt;br&gt;
Vió en tu torno a millares surgir,&lt;br&gt;
a millares surgir, a millares surgir.&lt;br&gt;
Coro:&lt;br&gt;
¡Salve, oh Patria, mil veces!&lt;br&gt;
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!&lt;br&gt;
Ya tu pecho, tu pecho, reboza&lt;br&gt;
Gozo y paz ya tu pecho reboza;&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir,&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg

https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3

'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''&lt;br&gt;

'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!&lt;br&gt;
Дан сиңа, сиңа дан!&lt;br&gt;
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —&lt;br&gt;
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;&lt;br&gt;
Һәм синең балкышлы йөзеңнән&lt;br&gt;
Кояштан күбрәк нур сибелә,&lt;br&gt;
Һәм синең балкышлы йөзеңнән&lt;br&gt;
Кояштан күбрәк нур сибелә.&lt;br&gt;
2. Җиребезнең тәүге азатлары,&lt;br&gt;
Пичинчаның* мәшһүр уллары —&lt;br&gt;
Синең өчен алар кан койган,&lt;br&gt;
Сине хаким итеп таныткан.&lt;br&gt;
Алла кабул иткән бу корбанны,&lt;br&gt;
Кальбеңә яралгы булганны,&lt;br&gt;
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,&lt;br&gt;
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,&lt;br&gt;
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.&lt;br&gt;

=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''&lt;br&gt;
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡&lt;br&gt;
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡&lt;br&gt;
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||&lt;br&gt;

መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡&lt;br&gt;
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡&lt;br&gt;
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡&lt;br&gt;
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።&lt;br&gt;
ኤርትራ ኤርትራ፡&lt;br&gt;
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።&lt;br&gt;

ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡&lt;br&gt;
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡&lt;br&gt;
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡&lt;br&gt;
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።&lt;br&gt;
||: ኤርትራ ኤርትራ፡&lt;br&gt;
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||&lt;br&gt;

'''''Гарәп телендә'''''&lt;br&gt;
||: إرتريا إرتريا إرتريا&lt;br&gt;
قد دحرت بغيظهم أعداءها&lt;br&gt;
وتوجت بالنصر تضحياتها  :||&lt;br&gt;

مع الأعداء قد مرت من عهود&lt;br&gt;
غدا اسمها معجزة الصمود&lt;br&gt;
فخر المكافحين في إرتريا&lt;br&gt;
قد برهنت أن العلا لها&lt;br&gt;
إرتريا إرتريا&lt;br&gt;
تبوأت مكانها بين الأمم&lt;br&gt;

بإصرارنا الذي جنى التحرير&lt;br&gt;
سننجز البناء والتعمير&lt;br&gt;
لتزدهر وتلبس الوقار&lt;br&gt;
تعاهدنا أن تسمو إرتريا&lt;br&gt;
||: إرتريا إرتريا&lt;br&gt;
تبوات مكانها بين الأمم :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg

||: Эритра, Эритра, Эритра,&lt;br&gt;
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,&lt;br&gt;
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||&lt;br&gt;

Һәрдаим тугры теләгенә,&lt;br&gt;
Әйләнде ныклык үрнәгенә,&lt;br&gt;
Горурлык терәге, Эритра&lt;br&gt;
Хаклык өстенлеген раслап тора.&lt;br&gt;
Эритра, Эритра,&lt;br&gt;
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.&lt;br&gt;

Фидакарьлек илгә юл салды,&lt;br&gt;
Ватан яңарышка юл алды,&lt;br&gt;
Бурычы итеп алгарышын,&lt;br&gt;
Уңган халык барысын булдыра.&lt;br&gt;
||: Эритра, Эритра,&lt;br&gt;
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||&lt;br&gt;

=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''&lt;br&gt;
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,&lt;br&gt;
kui kaunis oled sa!&lt;br&gt;
Ei leia mina iial teal&lt;br&gt;
see suure, laia ilma peal,&lt;br&gt;
mis mul nii armas oleks ka,&lt;br&gt;
kui sa, mu isamaa!&lt;br&gt;

Sa oled mind ju sünnitand&lt;br&gt;
ja üles kasvatand;&lt;br&gt;
sind tänan mina alati&lt;br&gt;
ja jään sull’ truuiks surmani,&lt;br&gt;
mul kõige armsam oled sa,&lt;br&gt;
mu kallis isamaa!&lt;br&gt;

Su üle Jumal valvaku,&lt;br&gt;
mu armas isamaa!&lt;br&gt;
Ta olgu sinu kaitseja&lt;br&gt;
ja võtku rohkest õnnista,&lt;br&gt;
mis iial ette võtad sa,&lt;br&gt;
mu kallis isamaa!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/

https://wikiway.com/estonia/gimn/

'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''&lt;br&gt;
Илем, бәхет-куанычым,&lt;br&gt;
кадерлем, багалмам!&lt;br&gt;
Дөнья гизеп эзләсәм дә,&lt;br&gt;
Кая барып тезләнсәм дә,&lt;br&gt;
синдәй гүзәлне табалмам,&lt;br&gt;
әй сөекле Ватан!&lt;br&gt;

Син тудырдың, син үстердең&lt;br&gt;
анам кебек мине;&lt;br&gt;
сиңа мәңге мин бурычлы,&lt;br&gt;
гүргә кадәр турылыклы,&lt;br&gt;
рәхмәт укып сөям сине,&lt;br&gt;
газиз туган илем!&lt;br&gt;

Нигъмәтеннән аермасын&lt;br&gt;
Ходай сине, илем!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә ярлыкасын,&lt;br&gt;
бөтен дөньяда хуплансын&lt;br&gt;
һәр ниятең, изге эшең,&lt;br&gt;
газиз туган илем!&lt;br&gt;

=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE&lt;br&gt;
'''I.''' Eternal Father, bless our land&lt;br&gt;
Guard us with Thy mighty hand&lt;br&gt;
Keep us free from evil powers&lt;br&gt;
Be our light through countless hours&lt;br&gt;
To our leaders, Great Defender,&lt;br&gt;
Grant true wisdom from above&lt;br&gt;
Justice, truth be ours forever&lt;br&gt;
Jamaica, land we love&lt;br
Jamaica, Jamaica,&lt;br&gt;
Jamaica, land we love.&lt;br&gt;

'''II.''' Teach us true respect for all&lt;br&gt;
Stir response to duty's call&lt;br&gt;
Strengthen us the weak to cherish&lt;br&gt;
Give us vision lest we perish&lt;br&gt;
Knowledge send us, Heavenly Father,&lt;br&gt;
Grant true wisdom from above&lt;br&gt;
Justice, truth be ours forever&lt;br&gt;
Jamaica, land we love&lt;br&gt;
Jamaica, Jamaica,&lt;br&gt;
Jamaica, land we love.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/

https://wikiway.com/jamaica/gimn/

https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''&lt;br&gt;
'''AOTEAROA'''&lt;br&gt;
1. E Ihoā Atua,&lt;br&gt;
O ngā iwi mātou rā,&lt;br&gt;
Āta whakarangona;&lt;br&gt;
Me aroha noa.&lt;br&gt;
Kia hua ko te pai;&lt;br&gt;
Kia tau tō atawhai;&lt;br&gt;
Manaakitia mai&lt;br&gt;
Aotearoa.&lt;br&gt;

'''''Инглиз телендә'''''&lt;br&gt;
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''&lt;br&gt;
1. God of nations! at Thy feet&lt;br&gt;
In the bonds of love we meet,&lt;br&gt;
Hear our voices, we entreat,&lt;br&gt;
God defend our Free Land.&lt;br&gt;
Guard Pacific's triple star,&lt;br&gt;
From the shafts of strife and war,&lt;br&gt;
Make her praises heard afar,&lt;br&gt;
God defend New Zealand!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav

'''АОТЕАРОА'''&lt;br&gt;
Әй Тәңребез, Аллабыз,&lt;br&gt;
Тик Сиңа табынабыз,&lt;br&gt;
Таң иле милләте без —&lt;br&gt;
Сиңа мәхәббәтебез.&lt;br&gt;
Илне муллыкта яшәт,&lt;br&gt;
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,&lt;br&gt;
Сакла гел иминлектә&lt;br&gt;
Аотеароаны.&lt;br&gt;

'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''&lt;br&gt;
'''君が代 (Kimi gayo)'''&lt;br&gt;
きみがよは (Kimi gayo wa)&lt;br&gt;
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)&lt;br&gt;
さざれいしの (Sazare iśi-no)&lt;br&gt;
いわおとなりて (Iwao to narite)&lt;br&gt;
こけのむすまで (Koke-no musu made)&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/

https://my.mail.ru/music/search/君が代

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Галиҗәнап хакимлеге'''&lt;br&gt;
Мең еллар без бәхетле;&lt;br&gt;
Нәселең булсын тәхетле&lt;br&gt;
Вак ташлар&lt;br&gt;
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,&lt;br&gt;
Итәкләрендә мүк үскәнче.&lt;br&gt;</text>
      <sha1>euabski1dd5qa9ew63v8r4vfahpbdc5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935717</id>
      <parentid>5935715</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T03:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LiebSinger</username>
        <id>60321</id>
      </contributor>
      <comment>/* БАШКОРТСТАН */</comment>
      <origin>5935717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="362626" sha1="qj61i2lrjtojdphrg89rza9h7ne96pl" xml:space="preserve">== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==

'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''&lt;br&gt;
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.&lt;br&gt;

=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,&lt;br&gt;
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!&lt;br&gt;
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,&lt;br&gt;
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!&lt;br&gt;
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,&lt;br&gt;
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!&lt;br&gt;

О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада&lt;br&gt;
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!&lt;br&gt;
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп&lt;br&gt;
Уара уда, Аԥсынра!&lt;br&gt;
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,&lt;br&gt;
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,&lt;br&gt;
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз&lt;br&gt;
Жәлар ламысла иҳаракхоит.&lt;br&gt;

Рада, Раида, Рарира!&lt;br&gt;
Рада, Рерама, Рерашьа!&lt;br&gt;
Нарҭаа риира-зиироу&lt;br&gt;
Афырхацәа Ран-Гәашьа&lt;br&gt;
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,&lt;br&gt;
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!&lt;br&gt;
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,&lt;br&gt;
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!&lt;br&gt;

Шәнеибац, Аԥсныжәлар!&lt;br&gt;
Аишьцәа, шәнеибац!&lt;br&gt;
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!&lt;br&gt;
Ҳазшаз илаԥш&lt;br&gt;
Ҳхыуп иаҳхымшәо&lt;br&gt;
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!&lt;br&gt;

Шәнеибац, Аԥсныжәлар,&lt;br&gt;
Игылеит ҳамра,&lt;br&gt;
Иақәым ҭашәара!&lt;br&gt;
Урылагәырӷьа,&lt;br&gt;
Анра-ахшара,&lt;br&gt;
Шьардаамҭа, Аԥсынра!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/

https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg

https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg

=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)&lt;br&gt;
'''''English'''''&lt;br&gt;
Australians all let us rejoice&lt;br&gt;
For we are one and free;&lt;br&gt;
We’ve golden soil and wealth for toil,&lt;br&gt;
Our home is girt by sea;&lt;br&gt;
Our land abounds in nature’s gifts,&lt;br&gt;
Of beauty rich and rare;&lt;br&gt;
In history’s page let every stage,&lt;br&gt;
Advance Australia Fair!&lt;br&gt;
In joyful strains then let us sing:&lt;br&gt;
“Advance Australia Fair!”&lt;br&gt;

Beneath our radiant southern Cross,&lt;br&gt;
We’ll toil with hearts and hands;&lt;br&gt;
To make this Commonwealth of ours&lt;br&gt;
Renowned of all the lands;&lt;br&gt;
For those who’ve come across the seas&lt;br&gt;
We’ve boundless plains to share;&lt;br&gt;
With courage let us all combine&lt;br&gt;
To advance Australia fair.&lt;br&gt;
In joyful strains then let us sing&lt;br&gt;
«Advance Australia fair!»&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg

https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/

https://wikiway.com/australia/gimn/

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
Австралиялеләр бәхетле,&lt;br&gt;
Без яшь һәм ирекле,&lt;br&gt;
Хезмәт куеп, алтын җирне&lt;br&gt;
Иттек без күрекле.&lt;br&gt;
Җир-суларың – затлы бүләк,&lt;br&gt;
Табигатең – шифа,&lt;br&gt;
Атла, тарихыңны әйдәп,&lt;br&gt;
Австралия, алга!&lt;br&gt;
Бездән сиңа изге теләк:&lt;br&gt;
“Австралия, алга!”&lt;br&gt;

Көньяк Хач балкышы астында&lt;br&gt;
Берләште күп милләт.&lt;br&gt;
Уңган Берлекне дөньяда&lt;br&gt;
Таныды бар дәүләт.&lt;br&gt;
Йөрәк дәртен һәм кул көчен&lt;br&gt;
Хасладык Ватанга,&lt;br&gt;
Австралия ирешсен, дип,&lt;br&gt;
Яңа уңышларга.&lt;br&gt;
Бездән илгә изге теләк:&lt;br&gt;
“Австралия, алга!”&lt;br&gt;

=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Land der Berge, Land am Strome'''&lt;br&gt;
Land der Berge, Land am Strome,&lt;br&gt;
Land der Äcker, Land der Dome,&lt;br&gt;
Land der Hämmer, zukunftreich:&lt;br&gt;
Heimat grosser Töchter und Söhne,&lt;br&gt;
Volk, begnadet für das Schöne,&lt;br&gt;
Vielgerühmtes Österreich,&lt;br&gt;
Vielgerühmtes Österreich.&lt;br&gt;
 
Heiss umfehdet, wild umstritten,&lt;br&gt;
Liegst dem Erdteil du inmitten,&lt;br&gt;
Einem starken Herzen gleich.&lt;br&gt;
Hast seit frühen Ahnentagen&lt;br&gt;
Hoher Sendung Last getragen,&lt;br&gt;
Vielgeprüftes Österreich,&lt;br&gt;
Vielgeprüftes Österreich.&lt;br&gt;

Mutig in die neuen Zeiten,&lt;br&gt;
Frei und gläubig sieh uns schreiten,&lt;br&gt;
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!&lt;br&gt;
Einig laß in Jubelchören,&lt;br&gt;
Vaterland, dir Treue schwören,&lt;br&gt;
Vielgeliebtes Österreich,&lt;br&gt;
Vielgeliebtes Österreich!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg

https://wikiway.com/austria/gimn/

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''&lt;br&gt;
Таулар һәм дәрьялар иле,&lt;br&gt;
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,&lt;br&gt;
Килер көнгә мәдхия;&lt;br&gt;
Олы шәхесләр Ватаны,&lt;br&gt;
Гүзәлгә гашыйк гавамы,&lt;br&gt;
Дан-шөһрәтле Австрия,&lt;br&gt;
Дан-шөһрәтле Австрия.&lt;br&gt;
 
Дәгъва-яуларны күп күргән,&lt;br&gt; 
Урыны кыйтга түреннән –&lt;br&gt;
Куәтле йөрәк гүя;&lt;br&gt;
Ул борынгы заманнардан&lt;br&gt;
Бөек максатка юлланган –&lt;br&gt;
Күп сыналган Австрия,&lt;br&gt;
Күп сыналган Австрия.&lt;br&gt;

Яңа чорга кыю атлый,&lt;br&gt;
Иреккә инабәт саклый&lt;br&gt;
Һәм хезмәткә баш ия!&lt;br&gt;
Туганнар бердәмлегендә,&lt;br&gt;
Безнең тугрылык гаһдендә –&lt;br&gt;
Сөекле ил Австрия,&lt;br&gt;
Сөекле ил Австрия!&lt;br&gt;

=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''&lt;br&gt;
Azәrbaycan! Azәrbaycan! &lt;br&gt;
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! &lt;br&gt;
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! &lt;br&gt;
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! &lt;br&gt;
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! &lt;br&gt;
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! &lt;br&gt;
Minlərlə can qurban oldu, &lt;br&gt;
Sinən hərbə meydan oldu! &lt;br&gt;
Hüququndan keçən əsgər! &lt;br&gt;
Hərə bir qəhrəman oldu! &lt;br&gt;
Sən olasan gülüstan, &lt;br&gt;
Sənə hər an can qurban! &lt;br&gt;
Sənə min bir məhəbbət &lt;br&gt;
Sinəmdə tutmuş məkan!&lt;br&gt;
Namusunu hifz etməyə, &lt;br&gt;
Bayrağını yüksəltməyə, &lt;br&gt;
Namusunu hifz etməyə, &lt;br&gt;
Cümlə gənclər müştaqdır! &lt;br&gt;
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! &lt;br&gt;
Azərbaycan! Azərbaycan!&lt;br&gt;
Azərbaycan! Azərbaycan!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/

https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/

https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!&lt;br&gt;
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!&lt;br&gt;
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!&lt;br&gt;
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!&lt;br&gt;
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!&lt;br&gt;
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!&lt;br&gt;
Җирең хәрби мәйдан булды,&lt;br&gt;
Меңләгәннәр корбан булды!&lt;br&gt;
Синең хаклыгыңны яклап,&lt;br&gt;
Барчасы каһарман булды!&lt;br&gt;
Син булсын дип гөлстан,&lt;br&gt;
Сиңа һәрбер җан корбан!&lt;br&gt;
Мең бер мәхәббәт, Ватан,&lt;br&gt;
Йөрәктә тотам мәкян!&lt;br&gt;
Намусыңны керләмәскә,&lt;br&gt;
Байрагыңны кимсетмәскә,&lt;br&gt;
Намусыңны керләмәскә&lt;br&gt;
Барча яшьләр җан аткан!&lt;br&gt;
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!&lt;br&gt;
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!&lt;br&gt;
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!&lt;br&gt;

=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)&lt;br&gt;
'''''Në shqip'''''&lt;br&gt;
'''Himni i Flamurit'''&lt;br&gt;
Rreth flamurit të përbashkuar&lt;br&gt;
Me një dëshir’ e një qëllim,&lt;br&gt;
Të gjith’ atje duke u betuar&lt;br&gt;
Të lidhim besën për shpëtim.&lt;br&gt;
Chorus (2):&lt;br&gt;
Prej lufte veç ai largohet&lt;br&gt;
Që është lindur tradhëtor,&lt;br&gt;
Kush është burrë nuk frikësohet,&lt;br&gt;
Po vdes, po vdes si një dëshmor!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Байрак гимны'''&lt;br&gt;
Байрак астында без берләштек&lt;br&gt;
Уртак теләкләр-максатларда,&lt;br&gt;
Ант иттек без, көрәшергә дип&lt;br&gt;
Азатлыгыбызны якларга.&lt;br&gt;
Кушымта (2):&lt;br&gt;
Читләшер бу изге көрәштән&lt;br&gt;
Сатлык булып туган гына,&lt;br&gt;
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,&lt;br&gt;
Шәһит булыр ил хакына.&lt;br&gt;

=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Auferstanden aus Ruinen...'''&lt;br&gt;
Auferstanden aus Ruinen&lt;br&gt;
und der Zukunft zugewandt,&lt;br&gt;
laßt uns Dir zum Guten dienen,&lt;br&gt;
Deutschland, einig Vaterland.&lt;br&gt;
Alte Not gilt es zu zwingen,&lt;br&gt;
und wir zwingen sie vereint,&lt;br&gt;
denn es muß uns doch gelingen,&lt;br&gt;
daß die Sonne schön wie nie&lt;br&gt;
über Deutschland scheint,&lt;br&gt;
über Deutschland scheint.&lt;br&gt;

Glück und Friede sei beschieden&lt;br&gt;
Deutschland, unserm Vaterland,&lt;br&gt;
alle Welt sehnt sich nach Frieden,&lt;br&gt;
reicht den Völkern eure Hand.&lt;br&gt;
Wenn wir brüderlich uns einen,&lt;br&gt;
schlagen wir des Volkes Feind,&lt;br&gt;
laßt das Licht des Friedens scheinen,&lt;br&gt;
daß nie eine Mutter mehr&lt;br&gt;
ihren Sohn beweint,&lt;br&gt;
ihren Sohn beweint.&lt;br&gt;

Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,&lt;br&gt;
lernt und schafft wie nie zuvor,&lt;br&gt;
und der eig’nen Kraft vertrauend&lt;br&gt;
steigt ein frei Geschlecht empor.&lt;br&gt;
Deutsche Jugend, bestes Streben&lt;br&gt;
unsres Volks in dir vereint,&lt;br&gt;
wirst du Deutschlands neues Leben.&lt;br&gt;
Und die Sonne schön wie nie&lt;br&gt;
über Deutschland scheint,&lt;br&gt;
über Deutschland scheint.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''&lt;br&gt;
Хәрабәдән күтәрелеп,&lt;br&gt;
киләчәккә юл тоткан,&lt;br&gt;
без Сиңа итик игелек,&lt;br&gt;
Алмания, бердәм Ватан.&lt;br&gt;
Бердәм булгач, барча киртә&lt;br&gt;
юкка чыга бүген дә, –&lt;br&gt;
һәм безнең кулдан бу килә;&lt;br&gt;
кояш мулдан нур сибә&lt;br&gt;
алман күгендә,&lt;br&gt;
алман күгендә.&lt;br&gt;

Ураз-бәхет насыйп булсын&lt;br&gt;
алманнар Ватанына,&lt;br&gt;
дуслык кулларын ул сузсын&lt;br&gt;
дөнья халыкларына.&lt;br&gt;
Туганнарча бердәмлектә&lt;br&gt;
җиңеп халык дошманын,&lt;br&gt;
яшик хөрлек-иминлектә, –&lt;br&gt;
ана, улын югалтып,&lt;br&gt;
һич еламасын,&lt;br&gt;
һич еламасын.&lt;br&gt;

Иҗат итеп, белем алып,&lt;br&gt;
йортлар салыйк, җир сөрик,&lt;br&gt;
үз көчебезгә таянып,&lt;br&gt;
яңа буын үстерик.&lt;br&gt;
Алман яшьләре, гавамның&lt;br&gt;
омтылышлары – сездә,&lt;br&gt;
сез – киләчәге Ватанның.&lt;br&gt;
Кояш мулдан нур сибә&lt;br&gt;
алман күгендә,&lt;br&gt;
алман күгендә.&lt;br&gt;

=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''&lt;br&gt;
Einigkeit und Recht und Freiheit&lt;br&gt;
Für das deutsche Vaterland.&lt;br&gt;
Danach laßt uns alle streben&lt;br&gt;
Brüderlich mit Herz und Hand.&lt;br&gt;
Einigkeit und Recht und Freiheit&lt;br&gt;
Sind des Glückes Unterpfand.&lt;br&gt;
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,&lt;br&gt;
Blühe, deutsches Vaterland!&lt;br&gt;
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,&lt;br&gt;
Blühe, deutsches Vaterland!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/

https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''&lt;br&gt;
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –&lt;br&gt;
Алман җирендә хаким.&lt;br&gt;
Изге туганлык хисләрен&lt;br&gt;
Йөртсен күңeлендә һәркем.&lt;br&gt;
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –&lt;br&gt;
Безнең бәхет солтаны.&lt;br&gt;
Шул бәхеттә чәчәк ат син&lt;br&gt;
Мәңге, Алман Ватаны!&lt;br&gt;
Шул бәхеттә чәчәк ат син&lt;br&gt;
Мәңге, Алман Ватаны!&lt;br&gt;

=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''&lt;br&gt;
Кӧк теҥери јылдыстар,&lt;br&gt;
Улу, јайым Кан-Алтай.&lt;br&gt;
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –&lt;br&gt;
Агару, јебрен Алтай.&lt;br&gt;

Ӱч толыкту Кан-Алтай,&lt;br&gt;
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.&lt;br&gt;
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс&lt;br&gt;
Ӧчӱп калар учуры јок.&lt;br&gt;

Алтай – ӧскӧн кабайыс,&lt;br&gt;
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.&lt;br&gt;
Элен чактарга корула,&lt;br&gt;
Россияла бис јажына.&lt;br&gt;
Алтай!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/

https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg

Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Күк йөзендә йолдызлар,&lt;br&gt;
Олы, бәйсез Хан-Алтай.&lt;br&gt;
Өчтүбә, урманлы таулар –&lt;br&gt;
Борынгы, изге Алтай.&lt;br&gt;

Өч түбәле Хан-Алтай,&lt;br&gt;
Юк янтык булган чагы.&lt;br&gt;
Мәңгелек ут янган җирнең&lt;br&gt;
Юк сүрелер учагы.&lt;br&gt;

Алтай – без үскән төбәк,&lt;br&gt;
Алтай – мәңгелек терәк.&lt;br&gt;
Гомерлек бу язмышыбыз,&lt;br&gt;
Русиядә тормышыбыз.&lt;br&gt;
Алтай!&lt;br&gt;

=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''&lt;br&gt;
'''The Star-Spangled Banner'''&lt;br&gt;
Oh, say, can you see, the dawn’s early light&lt;br&gt;
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?&lt;br&gt;
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,&lt;br&gt;
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. &lt;br&gt;
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, &lt;br&gt;
Gave proof through the night that our flag was still there. &lt;br&gt;
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave? &lt;br&gt;

On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, &lt;br&gt;
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, &lt;br&gt;
What is that which the breeze, o’er the towering steep, &lt;br&gt;
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? &lt;br&gt;
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, &lt;br&gt;
In fully glory reflected, now shines on the stream: &lt;br&gt;
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave. &lt;br&gt;

And where is that band who so vauntingly swore &lt;br&gt;
That the havoc of war and the battle’s confusion &lt;br&gt;
A home and a country should leave us no more! &lt;br&gt;
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. &lt;br&gt;
No refuge could save the hireling and slave &lt;br&gt;
From the terror of flight, or the gloom of the grave: &lt;br&gt;
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave!&lt;br&gt;

Oh, thus be it ever when freemen shall stand. &lt;br&gt;
Between their loved home and the war’s desolation: &lt;br&gt;
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land &lt;br&gt;
Praise the Power that has made and preserved us a nation. &lt;br&gt;
Then conquer we must, when our cause it is just. &lt;br&gt;
And this be our motto: “In God is our trust”. &lt;br&gt;
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''&lt;br&gt;
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –&lt;br&gt;
Без аны данладык кич кояш батканда?&lt;br&gt;
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –&lt;br&gt;
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?&lt;br&gt;
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –&lt;br&gt;
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.&lt;br&gt;
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –&lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?&lt;br&gt;

Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,&lt;br&gt;
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –&lt;br&gt;
Капыл җил байрактан куркуны басармы,&lt;br&gt;
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?&lt;br&gt;
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,&lt;br&gt;
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –&lt;br&gt;
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә &lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.&lt;br&gt;

Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –&lt;br&gt;
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,&lt;br&gt;
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...&lt;br&gt;
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!&lt;br&gt;
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –&lt;br&gt;
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.&lt;br&gt;
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,&lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!&lt;br&gt;

Азатлар барында мәңге шулай булсын.&lt;br&gt;
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:&lt;br&gt;
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,&lt;br&gt;
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.&lt;br&gt;
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,&lt;br&gt;
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.&lt;br&gt;
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,&lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!&lt;br&gt;

=== '''АНГОЛА''' ===

=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''&lt;br&gt;
'''El Gran Carlemany'''&lt;br&gt;
El gran Carlemany, mon pare,&lt;br&gt;
dels alarbs em deslliurà,&lt;br&gt;
I del cel vida em donà,&lt;br&gt;
de Meritxell, la gran Mare.&lt;br&gt;
Princesa nasquí i Pubilla&lt;br&gt;
entre dues nacions, neutral;&lt;br&gt;
sols resto l'única filla,&lt;br&gt;
de l'imperi Carlemany.&lt;br&gt;
Creient i lliure onze segles,&lt;br&gt;
creient i lliure vull ser.&lt;br&gt;
Siguin els furs mos tutors&lt;br&gt;
i mos Prínceps defensors!&lt;br&gt;
I mos Prínceps defensors!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/

https://wikiway.com/andorra/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Бөек Карл'''&lt;br&gt;
Гарәпләрдән азат иткән&lt;br&gt;
Бөек Карл, газиз атам,&lt;br&gt;
Һәм күктән бүләк иңдергән&lt;br&gt;
Меричель, изге анам.&lt;br&gt;
Кыйрал кызы булып тудым –&lt;br&gt;
Ике халыкка бердән;&lt;br&gt;
Ялгыз варис булып калдым&lt;br&gt;
Бөек Карл дәүләтеннән.&lt;br&gt;
Азат, диндар унбер гасыр,&lt;br&gt;
Шул халәттә калсамчы.&lt;br&gt;
Кануннар булсын яклаучым,&lt;br&gt;
Һәм Кенәзләр – саклаучым!&lt;br&gt;
Һәм Кенәзләр – саклаучым!&lt;br&gt;

=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''&lt;br&gt;
We thy sons and daughters stand&lt;br&gt;
Strong and firm in&lt;br&gt;
Peace or danger&lt;br&gt;
To safe-guard our Native Land&lt;br&gt;
We commit ourselves to building&lt;br&gt;
A true nation brave and free;&lt;br&gt;
Ever striving, ever seeking,&lt;br&gt;
Dwell in love and unity&lt;br&gt;
Raise the standard! Raise it boldly!&lt;br&gt;
Answer now to duty’s call&lt;br&gt;
To the service of thy country,&lt;br&gt;
Sparing nothing, giving all;&lt;br&gt;
Gird your loins and join the battle&lt;br&gt;
‘Gainst fear, hate and poverty,&lt;br&gt;
Each endeavouring, all achieving,&lt;br&gt;
Live in peace where man is free.&lt;br&gt;
God of nations, let Thy blessings&lt;br&gt;
Fall upon this land of ours;&lt;br&gt;
Rain and sunshine ever sending,&lt;br&gt;
Fill her fields with crops and flowers;&lt;br&gt;
We her children do implore Thee,&lt;br&gt;
Give us strength, faith, loyalty,&lt;br&gt;
Never failing, all enduring&lt;br&gt;
To defend her liberty.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/

=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''&lt;br&gt;
'''¡Oid mortales!'''&lt;br&gt;
¡Oid mortales! el grito sagrado:&lt;br&gt;
¡Libertad, Libertad, Libertad!&lt;br&gt;
Oid el ruido de rotas cadenas:&lt;br&gt;
Ved en trono a la noble Igualdad.&lt;br&gt;
¡Ya su trono dignísimo abrieron&lt;br&gt;
Las provincias unidas del Sud!&lt;br&gt;
Y los libres del mundo responden:&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
Y los libres del mundo responden:&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
Y los libres del mundo responden:&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
'''''Refren''''':&lt;br&gt;
Sean eternos los laureles&lt;br&gt;
Que supimos conseguir,&lt;br&gt;
Que supimos conseguir.&lt;br&gt;
Coronados de gloria vivamos&lt;br&gt;
O juremos con gloria morir,&lt;br&gt;
O juremos con gloria morir,&lt;br&gt;
O juremos con gloria morir!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg

'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''&lt;br&gt;
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''&lt;br&gt;
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”&lt;br&gt;
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!&lt;br&gt;
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,&lt;br&gt;
Көньякта тәхеткә ирештерде аны&lt;br&gt;
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!&lt;br&gt;
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы''''':&lt;br&gt;
Уңышларга ирешәбез,&lt;br&gt;
Булсын ил мәңгелектә,&lt;br&gt;
Булсын ил мәңгелектә.&lt;br&gt;
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,&lt;br&gt;
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,&lt;br&gt;
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,&lt;br&gt;
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!&lt;br&gt;

=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''&lt;br&gt;
(гарәп тексты транскрипциясе)&lt;br&gt;
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt&lt;br&gt;
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt&lt;br&gt;
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt&lt;br&gt;
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt&lt;br&gt;
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā&lt;br&gt;
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā&lt;br&gt;
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā&lt;br&gt;
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.&lt;br&gt;
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb&lt;br&gt;
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb&lt;br&gt;
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb&lt;br&gt;
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb&lt;br&gt;
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā&lt;br&gt;
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.&lt;br&gt;
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.&lt;br&gt;
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.&lt;br&gt;
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā&lt;br&gt;
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā&lt;br&gt;
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ&lt;br&gt;
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.&lt;br&gt;
Qad madadnā laka yā majdu yadā&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg

https://wikiway.com/algeria/gimn/

'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''&lt;br&gt;
Барысын да юк итүче яшен белән,&lt;br&gt;
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,&lt;br&gt;
Таулар өстендәге байрак төсе белән –&lt;br&gt;
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,&lt;br&gt;
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,&lt;br&gt;
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,&lt;br&gt;
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.&lt;br&gt;
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,&lt;br&gt;
Алар туплар телендә әйтеләчәк,&lt;br&gt;
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,&lt;br&gt;
Коллык китабын яптык – укылып бетте.&lt;br&gt;
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!&lt;br&gt;
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,&lt;br&gt;
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Батырларыбыз төзер батальоннар,&lt;br&gt;
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,&lt;br&gt;
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,&lt;br&gt;
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,&lt;br&gt;
“Азатлык фронты”на турылыклы&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,&lt;br&gt;
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!&lt;br&gt;
Язып куегыз шәһитләр каны белән!&lt;br&gt;
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!&lt;br&gt;
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''&lt;br&gt;

=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''&lt;br&gt;
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:&lt;br&gt;
Göröngyös úton, sötét éjjelen.&lt;br&gt;
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,&lt;br&gt;
Csaba királyfi, csillagösvényen!&lt;br&gt;
'''''Refrén (2):'''''&lt;br&gt;
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,&lt;br&gt;
Népek harcának zajló tengerén.&lt;br&gt;
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,&lt;br&gt;
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!&lt;br&gt;

2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,&lt;br&gt;
Megtörni lelkünk nem lehet soha!&lt;br&gt;
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,&lt;br&gt;
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.&lt;br&gt;
'''''Refrén:'''''&lt;br&gt;
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,&lt;br&gt;
Népek harcának zajló tengerén.&lt;br&gt;
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,&lt;br&gt;
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!&lt;br&gt;

https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg

'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
Язмышлар безне йөртми кайда гына&lt;br&gt;
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.&lt;br&gt;
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,&lt;br&gt;
Алып чык аны йолдызлы юлга.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы (2):'''''&lt;br&gt;
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора&lt;br&gt;
Халыклар явы барган диңгездә,&lt;br&gt;
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;&lt;br&gt;
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.&lt;br&gt;

Маҗар телле кавемнәр арасында&lt;br&gt;
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,&lt;br&gt;
Тусак та дөньяның кайсы урынында,&lt;br&gt;
Нинди булса да юл-язмышыбыз.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора&lt;br&gt;
Халыклар явы барган диңгездә,&lt;br&gt;
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;&lt;br&gt;
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.&lt;br&gt;

'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''&lt;br&gt;
'''Մեր Հայրենիք'''&lt;br&gt;
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,&lt;br&gt;
Որ ապրել է դարեդար&lt;br&gt;
Յուր որդիքը արդ կանչում են&lt;br&gt;
Ազատ, անկախ Հայաստան։&lt;br&gt;

Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,&lt;br&gt;
Որ իմ ձեռքով գործեցի&lt;br&gt;
Գիշերները ես քուն չեղայ,&lt;br&gt;
Արտասուքով լվացի։&lt;br&gt;

Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,&lt;br&gt;
Նուիրական մեր նշան&lt;br&gt;
Թող փողփողի թշնամու դեմ&lt;br&gt;
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։&lt;br&gt;

Ամենայն տեղ մահը մի է&lt;br&gt;
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,&lt;br&gt;
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի&lt;br&gt;
Ազատության կը զոհվի։&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Безнең Ватаныбыз'''&lt;br&gt;
Безнең азат Ватаныбыз –&lt;br&gt;
Яшьтәш ул гасырларга,&lt;br&gt;
Балаларын чакыра бүген&lt;br&gt;
Ирекле Әрмәнстанга.&lt;br&gt;

Менә сиңа байрак, абый,&lt;br&gt;
Үз кулым белән тектем,&lt;br&gt;
Төннәр буена йокламый,&lt;br&gt;
Күз яшьләремне түктем.&lt;br&gt;

Кара әле өч төс туга –&lt;br&gt;
Безнең изге тамгабыз,&lt;br&gt;
Балкып торсын бар дошманга&lt;br&gt;
Мәңге Әрмәнстаныбыз!&lt;br&gt;

Юктыр узмыш язмышлардан,&lt;br&gt;
Кеше үлә бер генә,&lt;br&gt;
Халкына җан фида булган –&lt;br&gt;
Изгелектә мәңгегә.&lt;br&gt;

=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود‎'''&lt;br&gt;
 دا وطن افغانستان دى&lt;br&gt;
دا عزت د هر افغان دى&lt;br&gt;
كور د سولې، كور د تورې&lt;br&gt;
هر بچى يې قهرمان دى&lt;br&gt;

دا وطن د ټولو كور دى&lt;br&gt;
د بلوڅو، د ازبكو&lt;br&gt;
د پښتون او هزارهوو&lt;br&gt;
د تركمنو، د تاجكو&lt;br&gt;

ور سره عرب، ګوجر دي&lt;br&gt;
پاميريان، نورستانيان&lt;br&gt;
براهوي دي، قزلباش دي&lt;br&gt;
هم ايماق، هم پشايان&lt;br&gt;

دا هيواد به تل ځلېږي&lt;br&gt;
لكه لمر پر شنه آسمان&lt;br&gt;
په سينې كې د آسيا به&lt;br&gt;
لكه زړه وي جاويدان&lt;br&gt;

نوم د حق مو دى رهبر&lt;br&gt;
وايو الله اكبر&lt;br&gt;
وايو الله اكبر&lt;br&gt;
وايو الله اكبر&lt;br&gt;

Укылышы:&lt;br&gt;
'''Milli surud'''&lt;br&gt;
Dā watan Afgānistān dai,&lt;br&gt;
dā izat də har Afgān dai&lt;br&gt;
Kor də sor, kor də ture,&lt;br&gt;
har bačai ye qahramān dai&lt;br&gt;

Dā watan də ttolo kor dai,&lt;br&gt;
də Baločo, də Uzbəko&lt;br&gt;
də Pax̌tun aw Hazārawo,&lt;br&gt;
də Turkməno, də Tāǰəko&lt;br&gt;

Wər sara Arəb, Guǰər di,&lt;br&gt;
Pāmiryān, Nuristānyān&lt;br&gt;
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,&lt;br&gt;
ham Aymāq, ham Pašāyān&lt;br&gt;

Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,&lt;br&gt;
ləka lmar pər šnə āsmān&lt;br&gt;
Pə sine ke də Āsyā ba,&lt;br&gt;
ləka zrrə wi ǰāwidān&lt;br&gt;

Num də haq mo dai rahbar,&lt;br&gt;
Wāyu Allāhu Akbar,&lt;br&gt;
Wāyu Allāhu Akbar,&lt;br&gt;
Wāyu Allāhu Akbar&lt;br&gt;

https://wikiway.com/afganistan/gimn/

https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/

'''Милли суруд'''&lt;br&gt;
Бу ил — безнең Әфганстан,&lt;br&gt;
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;&lt;br&gt;
Солых җире, кылыч җире,&lt;br&gt;
Һәр улы аның каһарман.&lt;br&gt;

Күп кавем илгә ватандар:&lt;br&gt;
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,&lt;br&gt;
Һәм пуштуннар, һазаралар,&lt;br&gt;
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.&lt;br&gt;

Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,&lt;br&gt;
Памирлылар, нурстанлылар,&lt;br&gt;
Кызылбашлар, браһүиләр,&lt;br&gt;
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.&lt;br&gt;

Балкыр ил дөнья күгендә&lt;br&gt;
Галәмдәге Кояш кебек,&lt;br&gt;
Азиянең иң түрендә&lt;br&gt;
Ватаныбыз — ул мәңгелек!&lt;br&gt;

Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;&lt;br&gt;
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!&lt;br&gt;
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!&lt;br&gt;
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”&lt;br&gt;

=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''&lt;br&gt;
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور&lt;br&gt;
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس:&lt;br&gt;
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور&lt;br&gt;
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
۱&lt;br&gt;
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي&lt;br&gt;
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆&lt;br&gt;
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي&lt;br&gt;
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس&lt;br&gt;
۲&lt;br&gt;
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ&lt;br&gt;
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆&lt;br&gt;
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ&lt;br&gt;
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس&lt;br&gt;
۳&lt;br&gt;
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ&lt;br&gt;
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆&lt;br&gt;
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ&lt;br&gt;
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس&lt;br&gt;
۴&lt;br&gt;
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې&lt;br&gt;
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆&lt;br&gt;
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې&lt;br&gt;
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 کورس 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169

'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!&lt;br&gt;
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
I&lt;br&gt;
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.&lt;br&gt;
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.&lt;br&gt;
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.&lt;br&gt;
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.&lt;br&gt;
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;
II&lt;br&gt;
Гомеребез барында — без азатлык сагында!&lt;br&gt;
Гомеребез барында — без азатлык сагында!&lt;br&gt;
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!&lt;br&gt;
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!&lt;br&gt;
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;
III&lt;br&gt;
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!&lt;br&gt;
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!&lt;br&gt;
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!&lt;br&gt;
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!&lt;br&gt;
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;
IV&lt;br&gt;
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!&lt;br&gt;
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!&lt;br&gt;
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!&lt;br&gt;
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!&lt;br&gt;
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!&lt;br&gt;
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Бу — кыюлар Ватаны...&lt;br&gt;

=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,&lt;br&gt;
deutsche Erde, Vaterland!&lt;br&gt;
Über deinen weiten Gauen&lt;br&gt;
ruhe Seine Segenshand!&lt;br&gt;
||:Er behüte deine Fluren,&lt;br&gt;
schirme deiner Städte Bau&lt;br&gt;
Und erhalte dir die Farben&lt;br&gt;
Seines Himmels, weiß und blau!:||&lt;br&gt;

2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,&lt;br&gt;
dass wir, uns’rer Väter wert,&lt;br&gt;
fest in Eintracht und in Frieden&lt;br&gt;
bauen uns’res Glückes Herd!&lt;br&gt;
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen&lt;br&gt;
einig uns ein jeder schau&lt;br&gt;
und den alten Ruhm bewähre&lt;br&gt;
unser Banner, weiß und blau!:||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg

'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''&lt;br&gt;
Ходай Байар илен яклый,&lt;br&gt;
Алман нәселе Ватанын,&lt;br&gt;
Киң җирләребез сагында –&lt;br&gt;
Аның кодрәт калканы!&lt;br&gt;
||:Иминлектә ил-көнебез,&lt;br&gt;
Шәһәрләр төзелеше,&lt;br&gt;
Безнең ак-зәңгәр байракта –&lt;br&gt;
Изге күкләрнең төсе.:||&lt;br&gt;

Ходай Байар халкын саклый,&lt;br&gt;
Без – бабалар мирасын,&lt;br&gt;
Бердәмлектә, татулыкта&lt;br&gt;
Корып бәхет оясын.&lt;br&gt;
||:Байар халкы, алман нәселе!&lt;br&gt;
Ходай биргән байлыгың:&lt;br&gt;
Борынгы даның сурәте – &lt;br&gt;
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||&lt;br&gt;

=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===

=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''&lt;br&gt;
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''&lt;br&gt;
Gora ta Gora Euzkadi,&lt;br&gt;
aintza ta aintza&lt;br&gt;
bere goiko Jaun Onari.&lt;br&gt;
Areitz bat Bizkaian da&lt;br&gt;
Zar sendo sindo&lt;br&gt;
bera ta bere lagia lakua.&lt;br&gt;
Areitz gainean dogu&lt;br&gt;
gurutza deuna&lt;br&gt;
beti geure goi buru.&lt;br&gt;
Abestu gora Euzkadi&lt;br&gt;
aintza ta aintza&lt;br&gt;
bere goiko Jaun Onari!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg&lt;br&gt;
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)&lt;br&gt;

'''''Баск телендә'''''&lt;br&gt;
'''Баск халкы гимны'''&lt;br&gt;
Күтәрел, әй, Басклар Иле,&lt;br&gt;
мактау-дан бөек&lt;br&gt;
Кодрәт иясе Аллага!&lt;br&gt;
Бискайяда, яр буенда,&lt;br&gt;
изге Синдо күле янында&lt;br&gt;
имән — борынгы, нык.&lt;br&gt;
Бу имәндә нурлар сибеп&lt;br&gt;
изге хач балкый —&lt;br&gt;
өметебез символы.&lt;br&gt;
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,&lt;br&gt;
мактау һәм дан&lt;br&gt;
кодрәт иясе Аллага!”&lt;br&gt;

=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''&lt;br&gt;
'''Gernikako Arbola'''&lt;br&gt;
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,&lt;br&gt;
Euskaldunen artean guztiz maitatua.&lt;br&gt;
Eman ta zabal zazu munduan frutua&lt;br&gt;
adoratzen zaitugu arbola santua.&lt;br&gt;
Mila urte inguru da esaten dutela&lt;br&gt;
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.&lt;br&gt;
Zaude bada zutikan orain da denbora&lt;br&gt;
eroritzen bazera arras galdu gera.&lt;br&gt;

2. Ez zera eroriko arbola maitea&lt;br&gt;
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.&lt;br&gt;
Laurok hartuko degu zurekin partea&lt;br&gt;
pakian bizi dedin euskaldun jendia.&lt;br&gt;
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko&lt;br&gt;
jarri gaitezen danok laister belauniko.&lt;br&gt;
Eta bihotzetikan eskatu ezkero&lt;br&gt;
arbola biziko da orain eta gero.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg&lt;br&gt;
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)&lt;br&gt;

'''''Баск телендә'''''&lt;br&gt;
'''Герника Агачы'''&lt;br&gt;
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''&lt;br&gt;
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,&lt;br&gt;
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.&lt;br&gt;
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,&lt;br&gt;
халык сине кадерли, изге дип җан ата.&lt;br&gt;
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек&lt;br&gt;
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.&lt;br&gt;
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,&lt;br&gt;
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.&lt;br&gt;

2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,&lt;br&gt;
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.&lt;br&gt;
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,&lt;br&gt;
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.&lt;br&gt;
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:&lt;br&gt;
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.&lt;br&gt;
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,&lt;br&gt;
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.&lt;br&gt;

=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===

Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;&lt;br&gt;
March on to glory, your bright banners waving high.&lt;br&gt;
See how the world marks the manner of your bearing!&lt;br&gt;
Pledge to excel through love and unity.&lt;br&gt;
Pressing onward, march together&lt;br&gt;
to a common loftier goal;&lt;br&gt;
Steady sunward, tho’ the weather&lt;br&gt;
hide the wide and treachrous shoal.&lt;br&gt;
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,&lt;br&gt;
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,&lt;br&gt;
March on, Bahamaland.&lt;br&gt;

https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/

=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''&lt;br&gt;
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,&lt;br&gt;
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,&lt;br&gt;
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа&lt;br&gt;
Тыуған илдең тыныс ал таңы.&lt;br&gt;
Дан hиңә, Башҡортостан!&lt;br&gt;
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә&lt;br&gt;
Сәскә ат, Башҡортостан!&lt;br&gt;

Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,&lt;br&gt;
Еңеү яулап алға бараhың.&lt;br&gt;
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә&lt;br&gt;
Һинең ғорур рухлы байрағың.&lt;br&gt;
Дан hиңә, Башҡортостан!&lt;br&gt;
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә&lt;br&gt;
Сәскә ат, Башҡортостан!&lt;br&gt;

Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,&lt;br&gt;
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.&lt;br&gt;
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,&lt;br&gt;
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.&lt;br&gt;
Дан hиңә, Башҡортостан!&lt;br&gt;
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә&lt;br&gt;
Сәскә ат, Башҡортостан!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg

'''''татар телендә'''''&lt;br&gt;
Башкортстан, син сөекле газиз җир,&lt;br&gt;
Халкыбызның изге Ватаны,&lt;br&gt;
Чал Уралдан калка бар тарафка&lt;br&gt;
Туган илнең тыныч ал таңы.&lt;br&gt;
Дан сиңа, Башкортстан!&lt;br&gt;
Илен сөйгән азат халкыңа дан&lt;br&gt;!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә&lt;br&gt;
Чәчәк ат, Башкортстан!&lt;br&gt;

Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,&lt;br&gt;
Җиңү яулап алга барасың. &lt;br&gt;
Киләчәккә якты нур-моң чәчә&lt;br&gt;
Синең горур рухлы байрагың.&lt;br&gt;
Дан сиңа, Башкортстан!&lt;br&gt;
Илен сөйгән азат халкыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй белән бөек бердәмлектә&lt;br&gt;
Чәчәк ат, Башкортстан!&lt;br&gt;

Республикам, йолдыз булып балкы син,&lt;br&gt;
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.&lt;br&gt;
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,&lt;br&gt;
Туган телдә тынмас җырыбыз.&lt;br&gt;
Дан сиңа, Башкортстан!&lt;br&gt;
Илен сөйгән азат халкыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй белән бөек бердәмлектә&lt;br&gt;
Чәчәк ат, Башкортстан!&lt;br&gt;

=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
&lt;u&gt;'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''&lt;/u&gt;&lt;br&gt;

Илләтсу башланган урманнар,&lt;br&gt;
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,&lt;br&gt;
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —&lt;br&gt;
Зур бүләк якташлар, туганнар!&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Бердәмлек, тигезлек төбәге,&lt;br&gt;
Халыклар дуслыгы терәге,&lt;br&gt;
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге&lt;br&gt;
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!&lt;br&gt;

Иделгә ашкына суларың.&lt;br&gt;
Дөньяга танылган улларың.&lt;br&gt;
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,&lt;br&gt;
Иң тәмле икмәкле районым.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

Таң ата, уяна туган як.&lt;br&gt;
Яңгырый иртәнге моң-азан.&lt;br&gt;
Бу җирне яраткан изге зат.&lt;br&gt;
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''''Олыкмарий йылмеште'''''&lt;br&gt;
&lt;u&gt;'''Татьяна Очееван кусарымыже'''&lt;/u&gt;&lt;br&gt;

Чодыра дене ялым эртен,&lt;br&gt;
Ший Элнет шыргыкта йывертен.&lt;br&gt;
Сабантуй ден Пеледыш пайрем&lt;br&gt;
Шергылтеш, калыкнам чумырен.&lt;br&gt;
'''''Припев:'''''&lt;br&gt;
Ик еш семын келшен илена.&lt;br&gt;
Ойго ден куаннам пайлена.&lt;br&gt;
Куш, чаплане, шумбел мландына,&lt;br&gt;
Чон шепка — Параньга кундымна!&lt;br&gt;

Шочмо Эл чын шочшетым пала,&lt;br&gt;
Рвезе тукым шарналын ила.&lt;br&gt;
Перкем налше киндетым акла,&lt;br&gt;
Родо-влакшем эн порын сийла.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

Эр кынелын, пашаш каена,&lt;br&gt;
Торшымаш ден лумет нолтена.&lt;br&gt;
Ко вер-шӧржым сакла, йората —&lt;br&gt;
Шочмо мланде тудлан таушта.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

'''''На русском языке'''''&lt;br&gt;
&lt;u&gt;'''перевод Татьяны Очеевой'''&lt;/u&gt;&lt;br&gt;

Обнимая деревни, поля&lt;br&gt;
Протекает Илеть и Ноля.&lt;br&gt;
Край родной, в этих дивных местах&lt;br&gt;
Развернул Сабантуй торжества.&lt;br&gt;
'''''Припев:'''''&lt;br&gt;
Братской дружбой единой сильна&lt;br&gt;
Ты для славы великой дана.&lt;br&gt;
Будь всех краше, богаче, мила,&lt;br&gt;
Параньгинская наша земля!&lt;br&gt;

Сыновей, дочерей имена&lt;br&gt;
Помнит с гордостью, знает страна&lt;br&gt;
С чудным вкусом ржаные хлеба -&lt;br&gt;
Угощаешь соседей любя.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

Над землей встала зорька светла,&lt;br&gt;
Ждут нас свершенья, дела.&lt;br&gt;
Всем, кому мать-земля так мила,&lt;br&gt;
Благодарность, почет и хвала.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

=== '''БӘХРӘЙН''' ===

https://wikiway.com/bahrain/gimn/

=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''&lt;br&gt;
'''Мы, беларусы'''&lt;br&gt;
Мы, беларусы – мірныя людзі,&lt;br&gt;
Сэрцам адданыя роднай зямлі,&lt;br&gt;
Шчыра сябруем, сілы гартуем&lt;br&gt;
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.&lt;br&gt;
Прыпеў:&lt;br&gt;
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,&lt;br&gt;
Слаўся, народаў братэрскі саюз!&lt;br&gt;
Наша любімая маці-Радзіма,&lt;br&gt;
Вечна жыві і квітней, Беларус!&lt;br&gt;
Наша любімая маці-Радзіма,&lt;br&gt;
Вечна жыві і квітней, Беларус!&lt;br&gt;

Разам з братамі мужна вякамі&lt;br&gt;
Мы баранілі родны парог,&lt;br&gt;
У бітвах за волю, бітвах за долю&lt;br&gt;
Свой здабывалі сцяг перамог!&lt;br&gt;
Прыпеў.&lt;br&gt;

Дружба народаў — сіла народаў,&lt;br&gt;
Наш запаветны, сонечны шлях.&lt;br&gt;
Горда ж узвіся ў ясныя высі,&lt;br&gt;
Сцяг пераможны — радасці сцяг!&lt;br&gt;
Прыпеў.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg&lt;br&gt;
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Без, белоруслар'''&lt;br&gt;
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,&lt;br&gt;
Туган җиргә күңелләр бирелгән,&lt;br&gt;
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз&lt;br&gt;
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,&lt;br&gt;
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!&lt;br&gt;
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!&lt;br&gt;
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!&lt;br&gt;

Туганнар белән гасырлар буе&lt;br&gt;
Ватаныбызны бергә сакладык,&lt;br&gt;
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,&lt;br&gt;
Уртак Җиңү байрагын яуладык!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;

Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,&lt;br&gt;
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.&lt;br&gt;
Горур җилфердә илебез күгендә,&lt;br&gt;
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;

=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''&lt;br&gt;
'''Магутны Божа'''&lt;br&gt;
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,&lt;br&gt;
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,&lt;br&gt;
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,&lt;br&gt;
Рассып праменьнi свае хвалы.&lt;br&gt;

Дай спор у працы, будзённай, шэрай,&lt;br&gt;
На хлеб штодзённы, на родны край.&lt;br&gt;
Павагу, сiлу i велiч веры&lt;br&gt;
Ў нашу праўду, у прышласць дай.&lt;br&gt;

Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,&lt;br&gt;
Учынкам нашым пашлi ўмалот.&lt;br&gt;
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай&lt;br&gt;
Краiну нашу i наш народ!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/

https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Кодрәтле Алла'''&lt;br&gt;
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,&lt;br&gt;
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,&lt;br&gt;
Тыныч һәм якты Беларусебызны —&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.&lt;br&gt;

Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,&lt;br&gt;
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,&lt;br&gt;
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч&lt;br&gt;
Безнең хаклыкка, киләчәккә.&lt;br&gt;

Уңдырышлы кыл кырларыбызны,&lt;br&gt;
Булсын балалар игелекле.&lt;br&gt;
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны&lt;br&gt;
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!&lt;br&gt;

=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===

https://wikiway.com/belgium/gimn/

=== '''БЕЛИЗ''' ===

=== '''БЕНИН''' ===

=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''&lt;br&gt;
'''Мила Родино'''&lt;br&gt;
Горда Стара Планина,&lt;br&gt;
до ней Дунава синей,&lt;br&gt;
сълнце Тракия огрява,&lt;br&gt;
над Пирина пламеней.&lt;br&gt;
Припев (2):&lt;br&gt;
О мило!&lt;br&gt;
Мила Родино,&lt;br&gt;
ти си земен рай,&lt;br&gt;
твойта хубост, твойта прелест,&lt;br&gt;
ах, те нямат край.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg&lt;br&gt;
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)&lt;br&gt;

'''''татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Сөекле Ватаным'''&lt;br&gt;
Горур Иске Планина,&lt;br&gt;
Ага зәңгәрсу Дунай,&lt;br&gt;
Кояш Фракияне нурлый,&lt;br&gt;
Пирин өстендә балкый.&lt;br&gt;
Кушымтасы (2):&lt;br&gt;
Сөеклем!&lt;br&gt;
Сөекле Ватан,&lt;br&gt;
Син – җир җәннәте,&lt;br&gt;
Күркәмлегең, гүзәллегең –&lt;br&gt;
Бакый халәтең.&lt;br&gt;

=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''&lt;br&gt;
'''Himno Nacional de Bolivia'''&lt;br&gt;
1. Bolivianos: el hado propicio&lt;br&gt;
coronó nuestros votos y anhelos.&lt;br&gt;
Es ya libre, ya libre este suelo,&lt;br&gt;
ya cesó su servil condición.&lt;br&gt;
Al estruendo marcial que ayer fuera&lt;br&gt;
y al clamor de la guerra horroroso,&lt;br&gt;
siguen hoy, en contraste armonioso,&lt;br&gt;
dulces himnos de paz y de unión.&lt;br&gt;
Siguen hoy, en contraste armonioso,&lt;br&gt;
dulces himnos de paz y de unión.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
De la Patria, el alto nombre,&lt;br&gt;
en glorioso esplendor conservemos.&lt;br&gt;
Y en sus aras de nuevo juremos:&lt;br&gt;
¡Morir antes que esclavos vivir!&lt;br&gt;
¡Morir antes que esclavos vivir!&lt;br&gt;
¡Morir antes que esclavos vivir!&lt;br&gt;

2. Loor eterno a los bravos guerreros,&lt;br&gt;
cuyo heroico valor y firmeza,&lt;br&gt;
conquistaron las glorias que empieza&lt;br&gt;
hoy Bolivia feliz a gozar.&lt;br&gt;
Que sus nombres, en mármol y en bronce,&lt;br&gt;
a remotas edades transmitan,&lt;br&gt;
y en sonoros cantares repitan:&lt;br&gt;
¡Libertad, Libertad, Libertad!&lt;br&gt;
Y en sonoros cantares repitan:&lt;br&gt;
¡Libertad, Libertad, Libertad!&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

3. Aquí alzó la justicia su trono&lt;br&gt;
que la vil opresión desconoce,&lt;br&gt;
y en su timbre glorioso legose&lt;br&gt;
Libertad, Libertad, Libertad.&lt;br&gt;
Esta tierra inocente y hermosa&lt;br&gt;
que ha debido a Bolívar su nombre&lt;br&gt;
es la patria feliz donde el hombre&lt;br&gt;
goza el bien de la dicha y la paz.&lt;br&gt;
Es la patria feliz donde el hombre&lt;br&gt;
goza el bien de la dicha y la paz.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

4. Si extranjero poder alqún día&lt;br&gt;
sojuzgar a Bolivia intentare,&lt;br&gt;
al destino fatal se prepare&lt;br&gt;
que amenaza a soberbio invasor.&lt;br&gt;
Que los hijos del grande Bolívar&lt;br&gt;
hayan mil y mil veces jurado:&lt;br&gt;
morir antes que ver humillado&lt;br&gt;
de la Patria el augusto pendón.&lt;br&gt;
Morir antes que ver humillado&lt;br&gt;
de la Patria el augusto pendón.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/

https://wikiway.com/bolivia/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Боливия милли гимны'''&lt;br&gt;
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир&lt;br&gt;
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:&lt;br&gt;
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,&lt;br&gt;
Көрәшеп коллыктан котылды.&lt;br&gt;
Үткән көннәр быргы тавышын,&lt;br&gt;
Сугышның коточкыч даулашын&lt;br&gt;
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —&lt;br&gt;
Тынычлык, бердәмлек гимннары,&lt;br&gt;
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —&lt;br&gt;
Тынычлык, бердәмлек гимннары.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Без исемен бөек тотканда,&lt;br&gt;
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.&lt;br&gt;
Ант итәбез Аллаһ каршында:&lt;br&gt;
Үлем хәерлерәк коллыктан!&lt;br&gt;
Үлем хәерлерәк коллыктан!&lt;br&gt;
Үлем хәерлерәк коллыктан!&lt;br&gt;

Мәңгелек дан батырларыбызга,&lt;br&gt;
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте&lt;br&gt;
Ирек яулады Ватаныбызга,&lt;br&gt;
Боливиягә — бәхет ләззәте.&lt;br&gt;
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга&lt;br&gt;
Уеп гасырларга озатыйк,&lt;br&gt;
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”&lt;br&gt;
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

Гадәләтлек илдә тәхет корды,&lt;br&gt;
Явыз җәберләүне санга сукмады,&lt;br&gt;
Аның данлы мөһерендә — шатлык:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”&lt;br&gt;
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә&lt;br&gt;
Боливарның исеме куелган.&lt;br&gt;
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,&lt;br&gt;
Лаеклы язмышта хозурлан,&lt;br&gt;
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,&lt;br&gt;
Лаеклы язмышта хозурлан.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса&lt;br&gt;
Боливияне буйсындырырга,&lt;br&gt;
Туры килер тәкәббер баскынга&lt;br&gt;
Хурлыклы язмышын татырга:&lt;br&gt;
Бөек Боливарның торыннары&lt;br&gt;
Шәһит китүдән һич тайчынмас,&lt;br&gt;
Ләкин Ватанының затлы байрагы&lt;br&gt;
Кимсетелүенә юл куймас,&lt;br&gt;
Ләкин Ватанының затлы байрагы&lt;br&gt;
Кимсетелүенә юл куймас.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===

https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/

https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg

'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге &quot;Jedna si jedina&quot; исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле &quot;Интермеццо&quot; да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.&lt;br&gt;

=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә&lt;br&gt;
'''Fatshe leno la rona'''&lt;br&gt;
'''I.''' Fatshe leno la rona&lt;br&gt;
Ke mpho ya Modimo,&lt;br&gt;
Ke boswa jwa borraetsho;&lt;br&gt;
a le nne ka kagiso.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!&lt;br&gt;
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!&lt;br&gt;
Re kopanele go direla&lt;br&gt;
Lefatshe la rona.&lt;br&gt;

'''II.''' 'Ina lentle la tumo&lt;br&gt;
la tšhaba ya Botswana,&lt;br&gt;
Ka kutlwano le kagisano,&lt;br&gt;
e bopagantswe mmogo.&lt;br&gt;
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇&lt;br&gt;

Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''This Land of Ours'''&lt;br&gt;
'''I.''' Blessed be this noble land,&lt;br&gt;
Gift to us from God's strong hand,&lt;br&gt;
Heritage our fathers left to us.&lt;br&gt;
May it always be at peace.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Awake, awake, O men, awake!&lt;br&gt;
And women close beside them stand,&lt;br&gt;
Together we'll work and serve&lt;br&gt;
This land, this happy land!&lt;br&gt;

'''II.''' Word of beauty and of fame,&lt;br&gt;
The name Botswana to us came.&lt;br&gt;
Through our unity and harmony,&lt;br&gt;
We'll remain at peace as one.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/

https://wikiway.com/botsvana/gimn/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg

'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''&lt;br&gt;
...........................

=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''&lt;br&gt;
'''God save the King''' *&lt;br&gt;
God save our gracious King!&lt;br&gt;
Long live our noble King!&lt;br&gt;
God save the King!&lt;br&gt;
Send him victorious,&lt;br&gt;
Happy and glorious,&lt;br&gt;
Long to reign over us:&lt;br&gt;
God save the King!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Алла, сакла патшаны'''&lt;br&gt;
Алла, сакла аны,&lt;br&gt;
Күрекле патшаны,&lt;br&gt;
Алла, сакла!&lt;br&gt;
Җиңүләр бүләк ит,&lt;br&gt;
Данлы, бәхетле ит,&lt;br&gt;
Хакимебез дип хакла,&lt;br&gt;
Алла, сакла!&lt;br&gt;

* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.&lt;br&gt;

=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''&lt;br&gt;
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,&lt;br&gt;
de um povo heroico o brado retumbante.&lt;br&gt;
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,&lt;br&gt;
brilhou no céu da Pátria nesse instante.&lt;br&gt;
Se o penhor dessa igualdade,&lt;br&gt;
conseguimos conquistar com braço forte!&lt;br&gt;
Em teu seio, ó Liberdade,&lt;br&gt;
desafia o nosso peito a própria morte!&lt;br&gt;
Ó Pátria amada,&lt;br&gt;
idolatrada,&lt;br&gt;
salve, salve!&lt;br&gt;
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,&lt;br&gt;
de amor e de esperança à terra desce.&lt;br&gt;
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,&lt;br&gt;
a imagem do Cruzeiro resplandece.&lt;br&gt;
Gigante pela própria natureza&lt;br&gt;
És belo, és forte, impávido colosso&lt;br&gt;
E o teu futuro espelha essa grandeza&lt;br&gt;
Coro:&lt;br&gt;
Terra adorada&lt;br&gt;
Entre outras mil&lt;br&gt;
és tu, Brasil,&lt;br&gt;
ó Pátria amada&lt;br&gt;
Dos filhos deste solo és mãe gentil&lt;br&gt;
Pátria amada,&lt;br&gt;
Brasil! Brasil! Brasil!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/

Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg&lt;br&gt;
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары&lt;br&gt;
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,&lt;br&gt;
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,&lt;br&gt;
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.&lt;br&gt;
Без тигезлек дәлил-сәбәбен&lt;br&gt;
Бу куәтле куллар белән казандык,&lt;br&gt;
Каршы алырбыз үлем сәгатен&lt;br&gt;
Синең кочагыңда, изге Азатлык!&lt;br&gt;
Сөекле Ватан,&lt;br&gt;
Кодрәт ал Хактан,&lt;br&gt;
Имин бул син!&lt;br&gt;
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар&lt;br&gt;
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,&lt;br&gt;
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар&lt;br&gt;
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.&lt;br&gt;
Табигать үзе тудырган гигантсың;&lt;br&gt;
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә&lt;br&gt;
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Меңнәр арасыннан&lt;br&gt;
Өзелеп яраткан ил,&lt;br&gt;
Әй сөекле Ватан,&lt;br&gt;
Син ул, Бразил!&lt;br&gt;
Ул-кызыңа изге ана күк ил,&lt;br&gt;
Әй сөекле Бразил!&lt;br&gt;
Бразил! Бразил!&lt;br&gt;

=== '''БРУНЕЙ''' ===

=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===

=== '''БУРУНДИ''' ===

=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ&lt;br&gt;
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.&lt;br&gt;
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни&lt;br&gt;
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.&lt;br&gt;

Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ&lt;br&gt;
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!&lt;br&gt;
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш&lt;br&gt;
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!&lt;br&gt;

Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,&lt;br&gt;
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.&lt;br&gt;
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,&lt;br&gt;
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.&lt;br&gt;

Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,&lt;br&gt;
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.&lt;br&gt;
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,&lt;br&gt;
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.&lt;br&gt;
Эхэ нютаг!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg

Тайгалы, күлләр белән, далалы,&lt;br&gt;
Изге кояш нуры белән син тулы.&lt;br&gt;
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,&lt;br&gt;
Бәхетле бул, туган ягым!&lt;br&gt;
...............................

=== '''БУТАН''' ===

=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''&lt;br&gt;
'''Tiến quân ca'''&lt;br&gt;
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc&lt;br&gt;
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa&lt;br&gt;
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,&lt;br&gt;
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.&lt;br&gt;
Đường vinh quang xây xác quân thù,&lt;br&gt;
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.&lt;br&gt;
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,&lt;br&gt;
Tiến mau ra sa trường,&lt;br&gt;
Tiến lên, cùng tiến lên.&lt;br&gt;
Nước non Việt Nam ta vững bền.&lt;br&gt;

Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới&lt;br&gt;
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than&lt;br&gt;
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,&lt;br&gt;
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.&lt;br&gt;
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,&lt;br&gt;
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.&lt;br&gt;
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,&lt;br&gt;
Tiến mau ra sa trường,&lt;br&gt;
Tiến lên, cùng tiến lên.&lt;br&gt;
Nước non Việt Nam ta vững bền.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Алга баручы гаскәр җыры'''&lt;br&gt;
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,&lt;br&gt;
Бара озын, тар сукмакларда.&lt;br&gt;
Ил рухы – канлы байракта,&lt;br&gt;
Туп гөрселдәве – җырларда.&lt;br&gt;
Юл буйлап – дошман сөяге,&lt;br&gt;
Күңелдә – җиңү теләге.&lt;br&gt;
Халкыбыз дип сафка бастык.&lt;br&gt;
Алга, яуларга,&lt;br&gt;
Бергә – гел алга!&lt;br&gt;
Вьетнам мәңгелек һәм нык.&lt;br&gt;

Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга&lt;br&gt;
Карап ил чыга олы юлга,&lt;br&gt;
Күмәкләшеп – яңа тормышка,&lt;br&gt;
Богауларны өзеп – уңышка.&lt;br&gt;
Озак булдык михнәт-кайгыда,&lt;br&gt;
Ватан өчен җаннар фида,&lt;br&gt;
Халкыбыз дип сафка бастык.&lt;br&gt;
Алга, яуларга,&lt;br&gt;
Бергә – гел алга!&lt;br&gt;
Вьетнам мәңгелек һәм нык.&lt;br&gt;

=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''&lt;br&gt;
Tarafım, san tarafım,&lt;br&gt;
Ne gözelsin, korafım:&lt;br&gt;
Çok comerţin sän, topraam,&lt;br&gt;
Gagauz Yerim, Bucaam!&lt;br&gt;
Refren:&lt;br&gt;
Gagauziya – hoşluum,&lt;br&gt;
Çok sevin, koru dostluu,&lt;br&gt;
Bayraanı üüsek kaldır,&lt;br&gt;
Sän benim paalı halkım!&lt;br&gt;

İIk adım sendi yaptık,&lt;br&gt;
Hem ana da biz dedik,&lt;br&gt;
Kaușu sevdik dinmäz,&lt;br&gt;
«Oglanı» çaldık bitmäz.&lt;br&gt;
Refren.&lt;br&gt;

Gagauziya, mutlu yerim,&lt;br&gt;
Vatanımsın sän benim,&lt;br&gt;
Pek işçidir insanın,&lt;br&gt;
Yelleri keser altın.&lt;br&gt;
Refren.&lt;br&gt;

Ne zorluk seni kırdı,&lt;br&gt;
Ne zaman dolaştırdı.&lt;br&gt;
Allahım, koru topraa:&lt;br&gt;
Gagauz Yeri, Bucaa!&lt;br&gt;
Refren.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg

'''Тарафым'''&lt;br&gt;

=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''&lt;br&gt;
'''Gaudeamus igitur!'''&lt;br&gt;
I. Gaudeamus igitur&lt;br&gt;
Juvenes dum sumus,&lt;br&gt;
Gaudeamus igitur&lt;br&gt;
Juvenes dum sumus!&lt;br&gt;
Post jucundam juventutem&lt;br&gt;
Post molestam senectutem&lt;br&gt;
Nos habebit humus,&lt;br&gt;
Nos habebit humus.&lt;br&gt;

II. Ubi sunt qui ante nos&lt;br&gt;
In mundo fuere?&lt;br&gt;
Ubi sunt qui ante nos&lt;br&gt;
In mundo fuere?&lt;br&gt;
Ade as a inferos&lt;br&gt;
Transe as a superos&lt;br&gt;
Hos si vis videre,&lt;br&gt;
Hos si vis videre.&lt;br&gt;

III. Vita nostra brevis est&lt;br&gt;
Brevi finietur,&lt;br&gt;
Vita nostra brevis est&lt;br&gt;
Brevi finietur.&lt;br&gt;
Venit mors velociter&lt;br&gt;
Rapit nos atrociter&lt;br&gt;
Nemini parcetur,&lt;br&gt;
Nemini parcetur.&lt;br&gt;

IV. Vivat academia,&lt;br&gt;
Vivant professores,&lt;br&gt;
Vivat academia,&lt;br&gt;
Vivant professores!&lt;br&gt;
Vivat membrum quodlibet,&lt;br&gt;
Vivat membra quaelibet,&lt;br&gt;
Semper sint in flore,&lt;br&gt;
Semper sint in flore.&lt;br&gt;

V. Vivant omnes virgines,&lt;br&gt;
Faciles, formosae,&lt;br&gt;
Vivant omnes virgines,&lt;br&gt;
Faciles, formosae.&lt;br&gt;
Vivant et mulieres,&lt;br&gt;
Tenerae amabiles,&lt;br&gt;
Bonae laboriosae,&lt;br&gt;
Bonae laboriosae.&lt;br&gt;

VI. Vivant et republica&lt;br&gt;
et qui illam regit,&lt;br&gt;
Vivant et republica&lt;br&gt;
et qui illam regit.&lt;br&gt;
Vivat nostra civitas,&lt;br&gt;
Maecenatum caritas,&lt;br&gt;
Quae nos hic protegit,&lt;br&gt;
Quae nos hic protegit.&lt;br&gt;

VII. Pereat tristitia,&lt;br&gt;
Pereant osores,&lt;br&gt;
Pereat tristitia,&lt;br&gt;
Pereant osores.&lt;br&gt;
Pereat diabolus,&lt;br&gt;
Qui vis antiburschius,&lt;br&gt;
Atque irrisores,&lt;br&gt;
Atque irrisores.&lt;br&gt;

https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3

https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/

'''Әйдәгез, күңелләник!'''&lt;br&gt;
I. Әйдәгез, күңелләник –&lt;br&gt;
Яшьлек шуңа форсат,&lt;br&gt;
Әйдәгез, күңелләник –&lt;br&gt;
Яшьлек шуңа форсат!&lt;br&gt;
Яшь гомерләр үтеп китәр,&lt;br&gt;
Тынгысыз картлык та җитәр –&lt;br&gt;
Алыр безне туфрак,&lt;br&gt;
Алыр безне туфрак.&lt;br&gt;

II. Безнең гомер бик кыска&lt;br&gt;
Фанилык иңендә,&lt;br&gt;
Безнең гомер бик кыска&lt;br&gt;
Фанилык иңендә.&lt;br&gt;
Әҗәл тиз килеп җитә,&lt;br&gt;
Дөньядан алып китә,&lt;br&gt;
Аяу юк һичкемгә,&lt;br&gt;
Аяу юк һичкемгә.&lt;br&gt;

III. Моңарчы яшәгәннәр –&lt;br&gt;
Кайда алар бүген?&lt;br&gt;
Моңарчы яшәгәннәр –&lt;br&gt;
Кайда алар бүген?&lt;br&gt;
Күкләргә менеп эзлә,&lt;br&gt;
Ахирәттә дә күзлә –&lt;br&gt;
Очратырлык түгел,&lt;br&gt;
Очратырлык түгел.&lt;br&gt;

IV. Яшә, академия,&lt;br&gt;
Яшәсен остазлар,&lt;br&gt;
Яшә, академия,&lt;br&gt;
Яшәсен остазлар!&lt;br&gt;
Яшәсен һәркайсысы,&lt;br&gt;
Яшәсен һәрбарчасы&lt;br&gt;
Һәм чәчәк атсыннар,&lt;br&gt;
Һәм чәчәк атсыннар!&lt;br&gt;

V. Яшәсен безнең кызлар –&lt;br&gt;
Сөйкемле, гүзәлләр,&lt;br&gt;
Яшәсен безнең кызлар –&lt;br&gt;
Сөйкемле, гүзәлләр!&lt;br&gt;
Яшәсеннәр ханымнар –&lt;br&gt;
Ягымлылар, назлылар,&lt;br&gt;
Хезмәт сөючәннәр,&lt;br&gt;
Хезмәт сөючәннәр!&lt;br&gt;

VI. Яшәсен дәүләтебез,&lt;br&gt;
Яшәсен хакимнәр,&lt;br&gt;
Яшәсен дәүләтебез,&lt;br&gt;
Яшәсен хакимнәр!&lt;br&gt;
Яшәсен шәһәребез,&lt;br&gt;
Иганәчеләребез –&lt;br&gt;
Химая иткәннәр,&lt;br&gt;
Химая иткәннәр.&lt;br&gt;

VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,&lt;br&gt;
Бетсен көнләшкәннәр,&lt;br&gt;
Булмасын кайгы-хәсрәт,&lt;br&gt;
Бетсен көнләшкәннәр!&lt;br&gt;
Олаксын шайтаны да,&lt;br&gt;
Шәкертләр дошманы да –&lt;br&gt;
Гыйлемнән көлгәннәр,&lt;br&gt;
Гыйлемнән көлгәннәр!&lt;br&gt;

=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''¡Guatemala feliz...!'''&lt;br&gt;
¡Guatemala feliz...! que tus aras&lt;br&gt;
no profane jamás el verdugo;&lt;br&gt;
ni haya esclavos que laman el yugo&lt;br&gt;
ni tiranos que escupan tu faz.&lt;br&gt;
Si mañana tu suelo sagrado&lt;br&gt;
lo amenaza invasión extranjera,&lt;br&gt;
libre al viento tu hermosa bandera&lt;br&gt;
a vencer o a morir llamará.&lt;br&gt;
'''''Coro I'''''&lt;br&gt;
Libre al viento tu hermosa bandera&lt;br&gt;
a vencer o a morir llamará;&lt;br&gt;
que tu pueblo con ánima fiera&lt;br&gt;
antes muerto que esclavo será.&lt;br&gt;

De tus viejas y duras cadenas&lt;br&gt;
tú forjaste con mano iracunda,&lt;br&gt;
el arado que el suelo fecunda&lt;br&gt;
y la espada que salva el honor.&lt;br&gt;
Nuestros padres lucharon un día&lt;br&gt;
encendidos en patrio ardimiento,&lt;br&gt;
y lograron sin choque sangriento&lt;br&gt;
colocarte en un trono de amor.&lt;br&gt;
'''''Coro II'''''&lt;br&gt;
Y lograron sin choque sangriento&lt;br&gt;
colocarte en un trono de amor,&lt;br&gt;
que de patria en enérgico acento&lt;br&gt;
dieron vida al ideal redentor. &lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga

'''''Испан телендә'''''&lt;br&gt;
'''Гватемала – бәхетле!..'''*&lt;br&gt;
Гватемала – бәхетле!... Михрабың &lt;br&gt;
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;&lt;br&gt;
Юк коллар, ялаучы богавын,&lt;br&gt;
Һәм залим йөзеңә төкермәс.&lt;br&gt;
Һәм әгәр бу изге туфрагың&lt;br&gt;
Нәҗесләп тапталса иртәгә,&lt;br&gt;
Чакырыр азатлык байрагың –&lt;br&gt;
Җиңәргә йә шәһит китәргә.&lt;br&gt;
'''''Беренче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Чакырыр азатлык байрагың&lt;br&gt;
Җиңүгә йә шәһит китәргә.&lt;br&gt;
Кол булмас һич горур улларың,&lt;br&gt;
Ителсә дә дучар үләргә.&lt;br&gt;

Күптәнге  һәм авыр богауны&lt;br&gt;
Онытып, алырсың кулларга&lt;br&gt;
Бәрәкәт бирүче суканы&lt;br&gt;
Һәм кылыч – намусың сакларга.&lt;br&gt;
Милли хис ялкынында янган&lt;br&gt;
Бабалар тапкан үз бәхетен:&lt;br&gt;
Кан коймый, азатлык яулаган&lt;br&gt;
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.&lt;br&gt;
'''''Икенче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Кан коймый азатлык яулаган&lt;br&gt;
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,&lt;br&gt;
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,&lt;br&gt;
Тергезгән идеал-өметен.&lt;br&gt;

* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.&lt;br&gt;

=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''&lt;br&gt;
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان&lt;br&gt;
والشعب بالأوطان&lt;br&gt;
بالعز والإيمان&lt;br&gt;

وليدم مؤيدا&lt;br&gt;
عاهلا ممجدا&lt;br&gt;
بالنفوس يفتدى&lt;br&gt;
وليدم مؤيدا&lt;br&gt;
عاهلا ممجدا&lt;br&gt;
بالنفوس يفتدى&lt;br&gt;

يا عمان نحن من عهد النبي&lt;br&gt;
أوفياء من كرام العرب&lt;br&gt;
أبشري قابوس جاء&lt;br&gt;
فلتباركه السماء&lt;br&gt;
واسعدي والتقيه بالدعاء&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg

Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,&lt;br&gt;
халкын, Ватанын сакла,&lt;br&gt;
гыйззәт-иманын хакла!&lt;br&gt;

Яшә, солтаныбыз,&lt;br&gt;
данлы юлбашчыбыз,&lt;br&gt;
синең өчен җан фида.&lt;br&gt;
Яшә, солтаныбыз,&lt;br&gt;
данлы юлбашчыбыз,&lt;br&gt;
синең өчен җан фида.&lt;br&gt;

Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,&lt;br&gt;
без — тугры, кәрамәтле гарәп.&lt;br&gt;
Кабуска догаң хаслап,&lt;br&gt;
хатиб рухына баглап,&lt;br&gt;
шатландыр аны, мөбарәкләп.&lt;br&gt;

=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად&lt;br&gt;
'''თავისუფლება'''&lt;br&gt;
ჩემი ხატია სამშობლო,&lt;br&gt;
სახატე მთელი ქვეყანა,&lt;br&gt;
განათებული მთა-ბარი,&lt;br&gt;
წილნაყარია ღმერთთანა.&lt;br&gt;
თავისუფლება დღეს ჩვენი&lt;br&gt;
მომავალს უმღერს დიდებას,&lt;br&gt;
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის&lt;br&gt;
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,&lt;br&gt;
და დიდება თავისუფლებას,&lt;br&gt;
თავისუფლებას დიდება.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg

'''''Гөрҗи телендә'''''&lt;br&gt;
'''Азатлык'''&lt;br&gt;
Ватаным – изге иконам,&lt;br&gt;
Дөнья җирләре түрендә,&lt;br&gt;
Тау-үзәннәре Алладан&lt;br&gt;
Без туганнарга бирелгән.&lt;br&gt;
Киләчәгебезне данлап&lt;br&gt;
Азатлык-ирек яулыйбыз,&lt;br&gt;
Ике диңгез арасында&lt;br&gt;
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,&lt;br&gt;
Җырлыйбыз ирекне без мактап,&lt;br&gt;
Азатлыкка дан җырлыйбыз!&lt;br&gt;

=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''&lt;br&gt;
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit&lt;br&gt;
niaqqut ulissimavoq qiinik.&lt;br&gt;
Qitornatit kissumiaannarpatit&lt;br&gt;
tunillugit sineriavit piinik.&lt;br&gt;

5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,&lt;br&gt;
kalaallit siumut makigitsi.&lt;br&gt;
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,&lt;br&gt;
saperasi isumaqaleritsi.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg

'''''Гренланд телендә'''''&lt;br&gt;
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,&lt;br&gt;
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.&lt;br&gt;
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,&lt;br&gt;
Байлык-муллыкта океан ярларың.&lt;br&gt;

5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,&lt;br&gt;
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.&lt;br&gt;
Уалучан булса да безнең тормыш,&lt;br&gt;
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!&lt;br&gt;

'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''&lt;br&gt;

=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''&lt;br&gt;
'''Ἐλευθεριά'''&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι&lt;br&gt;
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,&lt;br&gt;
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.&lt;br&gt;
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη&lt;br&gt;
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga

'''''Грек (юнан) телендә'''''&lt;br&gt;
'''Азатлык'''&lt;br&gt;
Таныш миңа, газиз илем,&lt;br&gt;
Иң үткен кылычларың,&lt;br&gt;
Таныш үткен күз карашың —&lt;br&gt;
Колачлый ул Җир шарын.&lt;br&gt;
Затлы Юнан тамырыннан&lt;br&gt;
Үсеп чыккан бер аклык, —&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык!&lt;br&gt;

'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''&lt;br&gt;

=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''&lt;br&gt;
'''مَوْطِنِيْ'''&lt;br&gt;
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ&lt;br&gt;
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ&lt;br&gt;
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ&lt;br&gt;
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ&lt;br&gt;
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ&lt;br&gt;
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً&lt;br&gt; 
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً&lt;br&gt;
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ&lt;br&gt;
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ&lt;br&gt;
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;

مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ&lt;br&gt;
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد&lt;br&gt;
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى&lt;br&gt;
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد&lt;br&gt;
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد&lt;br&gt;
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا&lt;br&gt;
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد&lt;br&gt;
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد&lt;br&gt;
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;

مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ&lt;br&gt;
رَمْزُنَا رَمْزُنَا&lt;br&gt;
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء&lt;br&gt;
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا&lt;br&gt;
عِزُّنَا عِزُّنَا&lt;br&gt;
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ&lt;br&gt; 
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ&lt;br&gt;
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ&lt;br&gt;
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg

'''''татарча'''''&lt;br&gt;
'''Ватаным'''&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —&lt;br&gt;
Тауларда, тауларда,&lt;br&gt;
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең&lt;br&gt;
Һаваңда, һаваңда —&lt;br&gt;
Насыйпмы бу миңа?&lt;br&gt;
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,&lt;br&gt;
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —&lt;br&gt;
Насыйпмы? Бу намың&lt;br&gt;
Тәблигъ булсын күктә,&lt;br&gt;
Тәблигъ булсын күктә,&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным!&lt;br&gt;

Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга&lt;br&gt;
Йә шәһит булмакка,&lt;br&gt;
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,&lt;br&gt;
Түнмәсләр коллыкка —&lt;br&gt;
Мәңгелек хурлыкка.&lt;br&gt;
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,&lt;br&gt;
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.&lt;br&gt;
Иҗтиһад кылганым —&lt;br&gt;
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным.&lt;br&gt;

Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —&lt;br&gt;
Байрагым һәм туграм.&lt;br&gt;
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —&lt;br&gt;
Гомерлек вазифам.&lt;br&gt;
Безнең дан, безнең дан —&lt;br&gt;
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,&lt;br&gt;
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.&lt;br&gt;
Куәтле рух-җаның,&lt;br&gt;
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным.&lt;br&gt;

'''Гыйракның &quot;Маутыйни&quot; (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''

=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''&lt;br&gt;
'''''Дания телендә'''''&lt;br&gt;
Der er et yndigt land&lt;br&gt;
Der er et yndigt land,&lt;br&gt;
det står med brede bøge&lt;br&gt;
nær salten østerstrand,&lt;br&gt;
nær salten østerstrand.&lt;br&gt;
Det bugter sig i bakke dal,&lt;br&gt;
det hedder gamle Danmark,&lt;br&gt;
og det er Frejas sal,&lt;br&gt;
og det er Frejas sal!&lt;br&gt;
Vort gamle Danmark skal bestå&lt;br&gt;
så længe bøgen spejler,&lt;br&gt;
sin top i bølgen blå,&lt;br&gt;
sin top i bølgen blå.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg

'''Әй, сөекле Ватан!'''&lt;br&gt;
Әй, сөекле Ватан!&lt;br&gt;
Тозлы диңгез ярында&lt;br&gt;
бүкләрең тезелеп баскан,&lt;br&gt;
тезелеп баскан.&lt;br&gt;
Борынгы Данмарк илен,&lt;br&gt;
диңгездән искән җилен&lt;br&gt;
Фрайя яраткан,&lt;br&gt;
Фрайя яраткан!&lt;br&gt;
Мәңге яшә, урманнар күк,&lt;br&gt;
кодрәт алып, даннар иле,&lt;br&gt;
зәңгәр дулкыннардан,&lt;br&gt;
зәңгәр дулкыннардан.&lt;br&gt;

'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''&lt;br&gt;

=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''Quisqueyanos valientes'''&lt;br&gt;
I. Quisqueyanos valientes, alcemos&lt;br&gt;
Nuestro canto con viva emoción,&lt;br&gt;
Y del mundo a la faz ostentemos&lt;br&gt;
Nuestro invicto glorioso pendón. &lt;br&gt;
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, &lt;br&gt;
A la guerra a morir se lanzó &lt;br&gt;
Cuando en bélico reto de muerte&lt;br&gt;
Sus cadenas de esclavo rompió. &lt;br&gt;
'''''(+acompañamiento)'''''&lt;br&gt;
Ningun pueblo ser libre merece &lt;br&gt;
Si es esclavo indolente y servil; &lt;br&gt;
Si en su pecho la llama no crece&lt;br&gt;
Que templó el heroismo viril.&lt;br&gt;
Mas Quisqueya la indómita y brava &lt;br&gt;
Siempre altiva la frente alzará: &lt;br&gt;
Que si fuere mil veces esclava&lt;br&gt;
Otras tantas ser libre sabrá.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg&lt;br&gt;
(башта ике юллык кереш уйнала)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Кискейя кыюлары'''&lt;br&gt;
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,&lt;br&gt;
Дәртләнеп хисле җырыбызны,&lt;br&gt;
Соклансын күреп бар Җир шары&lt;br&gt;
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.&lt;br&gt;
Дан батыр йөрәкле халыкка —&lt;br&gt;
Аяусыз көрәшкә атлады,&lt;br&gt;
Җан фида кылып һәр сугышта,&lt;br&gt;
Богауларны ватып ташлады!&lt;br&gt;
'''''(+аккомпанемент)'''''&lt;br&gt;
Һичкайчан булалмас хөр-азат&lt;br&gt;
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,&lt;br&gt;
Күкрәгендә ялкынланмаса&lt;br&gt;
Гайрәте кабызган бер учак.&lt;br&gt;
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —&lt;br&gt;
Коллыкка төшсә дә мең кабат,&lt;br&gt;
Горур тотар үзен, килешмәс,&lt;br&gt;
Булыр ул яңадан хөр-азат.&lt;br&gt;

=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''&lt;br&gt;
Freude, schöner Götterfunken,&lt;br&gt;
Tochter aus Elysium,&lt;br&gt;
Wir betreten feuertrunken,&lt;br&gt;
Himmlische, dein Heiligtum!&lt;br&gt;
Deine Zauber binden wieder&lt;br&gt;
Was die Mode streng geteilt;&lt;br&gt;
Alle Menschen werden Brüder,&lt;br&gt;
Wo dein sanfter Flügel weilt.&lt;br&gt;

Seid umschlungen, Millionen!&lt;br&gt;
Diesen Kuß der ganzen Welt!&lt;br&gt;
Brüder, über‘m Sternenzelt&lt;br&gt;
Muß ein lieber Vater wohnen.&lt;br&gt;
Wem der große Wurf gelungen,&lt;br&gt;
eines Freundes Freund zu sein;&lt;br&gt;
wer ein holdes Weib errungen,&lt;br&gt;
mische seinen Jubel ein!&lt;br&gt;

Ja, wer auch nur eine Seele&lt;br&gt;
Sein nennt auf dem Erdenrund!&lt;br&gt;
Und wer’s nie gekonnt, der stehle&lt;br&gt;
Weinend sich aus diesem Bund!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg

'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''&lt;br&gt;
Күңелләргә иңә шатлык&lt;br&gt;
Илаһият нурында,&lt;br&gt;
Низагтан туеп сыендык&lt;br&gt;
Тәңребез хозурына!&lt;br&gt;
Берләшә рухи нигездә&lt;br&gt;
Элек аерылганнар,&lt;br&gt;
Ходай канат җәйгән җирдә&lt;br&gt;
Без бәндәләр – туганнар.&lt;br&gt;

Миллионнар, иң куеп иңгә,&lt;br&gt;
Шатлыкка җирне күмсен!&lt;br&gt;
Туганнар Галәм түрендә&lt;br&gt;
Әл-Вәдүд барын белсен!&lt;br&gt;
Тормышта туры юл тоткан,&lt;br&gt;
Иңдәшен дус дип тойган,&lt;br&gt;
Гомер юлдашын яраткан –&lt;br&gt;
Булсын ул безнең туган!&lt;br&gt;

Тәкәбберлеккә бирелгән,&lt;br&gt;
Башканы күреп түбән,&lt;br&gt;
Дуслык кадерен белмәгән –&lt;br&gt;
Китсен безнең берлектән!&lt;br&gt;

'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''&lt;br&gt;
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''&lt;br&gt;

=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''&lt;br&gt;
Hinjinne u sara kaca,&lt;br&gt;
Calankaan harraad iyo&lt;br&gt;
Haydaar u mudateen!&lt;br&gt;
Haydaar u mudateen!&lt;br&gt;
Hir cagaarku qariyayiyo.&lt;br&gt;
Habkay samadu tahayoo;&lt;br&gt;
Xiddig dhi igleh hoorshoo,&lt;br&gt;
Caddaan lagu hadheeyaay.&lt;br&gt;
||: Maxaa haybad kugu yaal!&lt;br&gt;
Maxaa haybad kugu yaal! :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg

'''''Афар телендә'''''&lt;br&gt;
Doogehiik inkih solaa,&lt;br&gt;
Simbiliiy kah ningicle&lt;br&gt;
Bakaarat kah sugunne!&lt;br&gt;
Bakaarat kah sugunne!&lt;br&gt;
Bulci kaak qaran sido,&lt;br&gt;
Gubi kak way anxar lusa;&lt;br&gt;
Cutukti caxte caydu,&lt;br&gt;
Qidi wagri silaalo.&lt;br&gt;
||: Maysooy heebati kumuu!&lt;br&gt;
Maysooy heebati kumuu! :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/

https://wikiway.com/djibouti/gimn/

Күтәрел, байрагыбыз,&lt;br&gt;
Дәррәү торып басыгыз!&lt;br&gt;
Алдык аны яу итеп,&lt;br&gt;
Әрнүләр, сусау үтеп.&lt;br&gt;
Безнең мәңгелек төсләр:&lt;br&gt;
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;&lt;br&gt;
Ак төс — иминлек хасы,&lt;br&gt;
Канлы йолдыз — уртасы.&lt;br&gt;
||: Байрак — безнең горурлык!&lt;br&gt;
Байрак — безнең хозурлык! :||&lt;br&gt;

=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''&lt;br&gt;
سر زد از افق مهر خاوران&lt;br&gt;
فروغ دیده‌ی حق‌باوران&lt;br&gt;
بهمن فر ایمان ماست&lt;br&gt;
پیامت ای امام، استقلال&lt;br&gt;
آزادی، نقش جان ماست&lt;br&gt;
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان&lt;br&gt;
پاینده مانی و جاودان&lt;br&gt;
جمهوری اسلامی ایران&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga&lt;br&gt;
(башта кыска гына кереш уйнала)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,&lt;br&gt;
Хак мөселман күңелен ул назлый,&lt;br&gt;
Баһман – иман йөзек кашы.&lt;br&gt;
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,&lt;br&gt;
Азатлык, ирек тоткасы.&lt;br&gt;
Шәһитләр!&lt;br&gt;
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:&lt;br&gt;
“Ул яши һәм мәңге булачак –&lt;br&gt; 
Ислам Җөмһүрияте Иран!”&lt;br&gt;

=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''&lt;br&gt;
'''Amhrán na bhFiann'''&lt;br&gt;
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,&lt;br&gt;
Cathréimeach briomhar ceolmhar,&lt;br&gt;
Ár dtinte cnámh go buacach táid,&lt;br&gt;
‘S an spéir go min réaltogach&lt;br&gt;
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo&lt;br&gt;
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló&lt;br&gt;
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:&lt;br&gt;
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.&lt;br&gt;
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt;
Sinne Fianna Fáil&lt;br&gt;
Atá faoi gheall ag Éirinn,&lt;br&gt;
Buíon dár slua&lt;br&gt;
Thar toinn do ráinig chugainn,&lt;br&gt;
Faoi mhóid bheith saor.&lt;br&gt;
Seantír ár sinsir feasta&lt;br&gt;
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil&lt;br&gt;
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,&lt;br&gt;
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil&lt;br&gt;
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar&lt;br&gt;
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.&lt;br&gt;

'''''English'''''&lt;br&gt;
'''The soldier’s song'''&lt;br&gt;
We’ll sing a song, a soldier’s song,&lt;br&gt;
With cheering rousing chorus,&lt;br&gt;
As round our blazing fires we throng,&lt;br&gt;
The starry heavens o’er us;&lt;br&gt;
Impatient for the coming fight,&lt;br&gt;
And as we wait the morning’s light,&lt;br&gt;
Here in the silence of the night,&lt;br&gt;
We’ll chant a soldier’s song.&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
Soldiers are we&lt;br&gt;
whose lives are pledged to Ireland;&lt;br&gt;
Some have come from a land beyond the wave.&lt;br&gt;
Sworn to be free,&lt;br&gt;
No more our ancient sire land&lt;br&gt;
Shall shelter the despot or the slave.&lt;br&gt;
Tonight we man the gap of danger&lt;br&gt;
In Erin’s cause, come woe or weal&lt;br&gt;
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,&lt;br&gt;
We’ll chant a soldier’s song.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg&lt;br&gt;
(бу аудиода гимнның &quot;компакт варианты&quot; – кушымтасы гына уйнала)&lt;br&gt;

https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/&lt;br&gt;
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Яугирләр җыры'''&lt;br&gt;
Җырлыйк әле яугир җырын,&lt;br&gt;
Басып байраклар астына.&lt;br&gt;
Йолдызлар һәм учак уты&lt;br&gt;
Төнлә күздә чагыла;&lt;br&gt;
Безнең күңел ярсыр яуга,&lt;br&gt;
Иртән кояш сипсә нурын,&lt;br&gt;
Ә хәзер бу төнге тынлыкта&lt;br&gt;
Җырлыйк яугир җырын.&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Без яугирләр,&lt;br&gt;
Ирландия рухы йөрәктә,&lt;br&gt;
Без ант иттек,&lt;br&gt;
кайда туып үссәк тә:&lt;br&gt;
Булмас һич безнең изге утарлар&lt;br&gt;
Залим белән кол сыеныр урын.&lt;br&gt;
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,&lt;br&gt;
Сибәр кояш илгә нурын,&lt;br&gt;
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,&lt;br&gt;
Җырларбыз яугир җырын.&lt;br&gt;

'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''&lt;br&gt;

=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''&lt;br&gt;
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,&lt;br&gt;
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,&lt;br&gt;
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans&lt;br&gt;
þínir herskarar, tímanna safn.&lt;br&gt;
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár&lt;br&gt;
og þúsund ár dagur, ei meir:&lt;br&gt;
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,&lt;br&gt;
sem tilbiður guð sinn og deyr.&lt;br&gt;
Íslands þúsund ár,&lt;br&gt;
Íslands þúsund ár,&lt;br&gt;
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,&lt;br&gt;
sem tilbiður guð sinn og deyr.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Ил Алласы! Аллалы ил!&lt;br&gt;
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.&lt;br&gt;
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме&lt;br&gt;
Бакый гаскәрең тарафына.&lt;br&gt;
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,&lt;br&gt;
Мең еллар бер көндәй уза:&lt;br&gt;
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,&lt;br&gt;
Гыйбадәт кыла һәм сула.&lt;br&gt;
Исландиягә мең ел,&lt;br&gt;
Исландиягә мең ел,&lt;br&gt;
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,&lt;br&gt;
Гыйбадәт кыла һәм сула.&lt;br&gt;

=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''&lt;br&gt;
'''הַתִּקְוָה'''&lt;br&gt;
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה&lt;br&gt;
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,&lt;br&gt;
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,&lt;br&gt;
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;&lt;br&gt;
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,&lt;br&gt;
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,&lt;br&gt;
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇&lt;br&gt;
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.&lt;br&gt;

'''''Укылышы''''':&lt;br&gt;
Kol ‘od balevav p’nimah –&lt;br&gt;
Nefesh Yehudi homiyah&lt;br&gt;
Ulfa’ati mizrakh kadimah&lt;br&gt;
‘ayin LeTsion tsofiyah –&lt;br&gt;
‘od lo avdah tikvatenu&lt;br&gt;
Hatikvah bat sh’not alpayim:&lt;br&gt;
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –&lt;br&gt;
Erets Tsiyon vi’rushalayim.&lt;br&gt;
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –&lt;br&gt;
Erets Tsiyon vi’rushalayim.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Тынгысыз җаныбыз кушканга,&lt;br&gt;
Хыял яши, йөрәктә ут яна,&lt;br&gt;
Төбәп күзләрне гел Сионга,&lt;br&gt;
Атларбыз алга, шәрыккә таба.&lt;br&gt;
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,&lt;br&gt;
Ике мең ел аны сакладык,&lt;br&gt;
Сион, Иерусалим илендә&lt;br&gt;
Азатлыгыбызны хакладык,&lt;br&gt;
Сион, Иерусалим илендә&lt;br&gt;
Азатлыгыбызны хакладык.&lt;br&gt;

=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''&lt;br&gt;
'''Fratelli d’Italia'''&lt;br&gt;
Fratelli d’Italia,&lt;br&gt;
L’Italia s’è desta,&lt;br&gt;
Dell’elmo di Scipio&lt;br&gt;
S’è cinta la testa.&lt;br&gt;
Dove’è la Vittoria?&lt;br&gt;
Le porga la chioma;&lt;br&gt;
Chè schiava di Roma&lt;br&gt;
Iddio la creò.&lt;br&gt;
Fratelli d’Italia,&lt;br&gt;
L’Italia s’è desta,&lt;br&gt;
Dell’elmo di Scipio&lt;br&gt;
S’è cinta la testa.&lt;br&gt;
Dove’è la Vittoria?&lt;br&gt;
Le porga la chioma;&lt;br&gt;
Chè schiava di Roma&lt;br&gt;
Iddio la creò.&lt;br&gt;
'''''Coro''''':&lt;br&gt;
Stringiamoci a coorte,&lt;br&gt;
Siam pronti alla morte&lt;br&gt;
Siam pronti alla morte:&lt;br&gt;
Italia chiamò! Italia chiamò!&lt;br&gt;
Si!!!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Italy_-_U.S._Navy_Band_(long_version).ogg&lt;br&gt;
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Италия туганнары'''&lt;br&gt;
Әй, туганнар, итальяннар,&lt;br&gt;
Италия уянды,&lt;br&gt;
Шипионың данлы очламын&lt;br&gt;
Таҗ итеп ул киеп алды.&lt;br&gt;
Олы җиңү – кайда соң ул?&lt;br&gt;
Ул бит безгә баш иде:&lt;br&gt;
Рум коллары торыннары&lt;br&gt;
Ил хуҗасы булсын, диде.&lt;br&gt;
Әй, итальяннар,&lt;br&gt;
Италия уянды,&lt;br&gt;
Шипио очламын&lt;br&gt;
Таҗ итеп ул алды.&lt;br&gt;
Олы җиңү – кайда?&lt;br&gt;
Ул безгә баш иде:&lt;br&gt;
Рум оныклары&lt;br&gt;
Хуҗа булсын, дип.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы''''':&lt;br&gt;
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,&lt;br&gt;
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,&lt;br&gt;
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –&lt;br&gt;
Италия дәшә! Италия дәшә!&lt;br&gt;
Һәй!!!&lt;br&gt;

'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике &quot;азатлык куплеты&quot; һәм ике &quot;тарихи куплеты&quot; бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''&lt;br&gt;
'''Ӏожалла я маршо'''&lt;br&gt;
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,&lt;br&gt;
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,&lt;br&gt;
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Халкъана, махкана наноша кхоьллина,&lt;br&gt;
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,&lt;br&gt;
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,&lt;br&gt;
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,&lt;br&gt;
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,&lt;br&gt;
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,&lt;br&gt;
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,&lt;br&gt;
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,&lt;br&gt;
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg&lt;br&gt;
(берничә куплеты яңадан кабатлана)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Йә үлем, йә азатлык'''&lt;br&gt;
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,&lt;br&gt;
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,&lt;br&gt;
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,&lt;br&gt;
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,&lt;br&gt;
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —&lt;br&gt;
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,&lt;br&gt;
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,&lt;br&gt;
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,&lt;br&gt;
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,&lt;br&gt;
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,&lt;br&gt;
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''&lt;br&gt;
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ&lt;br&gt;
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ&lt;br&gt;
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ&lt;br&gt;
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|&lt;br&gt;
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ &lt;br&gt;

وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ&lt;br&gt;
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ&lt;br&gt;
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة&lt;br&gt;
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ&lt;br&gt;
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ&lt;br&gt;
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة&lt;br&gt;
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ&lt;br&gt;
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ&lt;br&gt;
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة&lt;br&gt;

عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا&lt;br&gt;
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا&lt;br&gt;
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا&lt;br&gt;
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,&lt;br&gt;
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.&lt;br&gt;
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.&lt;br&gt;
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.&lt;br&gt;
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|&lt;br&gt;

Берлегем, Берлегем,&lt;br&gt;
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,&lt;br&gt;
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.&lt;br&gt;
Байрагым, байрагым,&lt;br&gt;
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,&lt;br&gt;
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.&lt;br&gt;
Өммәтем, өммәтем,&lt;br&gt;
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,&lt;br&gt;
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.&lt;br&gt;

Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,&lt;br&gt;
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.&lt;br&gt;
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,&lt;br&gt;
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.&lt;br&gt;

=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===

=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''&lt;br&gt;
'''Менің Қазақстаным'''&lt;br&gt;
Алтын күн аспаны,&lt;br&gt;
Алтын дән даласы,&lt;br&gt;
Ерліктің дастаны —&lt;br&gt;
Еліме қарашы!&lt;br&gt;
Ежелден ер деген,&lt;br&gt;
Даңқымыз шықты ғой,&lt;br&gt;
Намысын бермеген,&lt;br&gt;
Қазағым мықты ғой!&lt;br&gt;
'''''Қайырмасы:'''''&lt;br&gt;
Менің елім, менің елім,&lt;br&gt;
Гүлің болып егілемін,&lt;br&gt;
Жырың болып төгілемін, елім!&lt;br&gt;
Туған жерім менің —&lt;br&gt;
Қазақстаным!&lt;br&gt;

Ұрпаққа жол ашқан,&lt;br&gt;
Кең байтақ жерім бар.&lt;br&gt;
Бірлігі жарасқан,&lt;br&gt;
Тәуелсіз елім бар.&lt;br&gt;
Қарсы алған уақытты,&lt;br&gt;
Мәңгілік досындай.&lt;br&gt;
Біздің ел бақытты,&lt;br&gt;
Біздің ел осындай!&lt;br&gt;
'''''Қайырмасы.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Минем Казакъстаным'''&lt;br&gt;
Алтын көн асманы,&lt;br&gt;
Мул ашлык даласы,&lt;br&gt;
Батырлык дастаны —&lt;br&gt;
Илемә карачы!&lt;br&gt;
Күптәннән ир дигән&lt;br&gt;
Даныбыз кодрәте,&lt;br&gt;
Намусын бирмәгән&lt;br&gt;
Казагым куәте!&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Минем илем, минем илем,&lt;br&gt;
Гөлең булып сибеләмен,&lt;br&gt;
Җырың булып түгеләмен, илем!&lt;br&gt;
Туган җирем минем —&lt;br&gt;
Казакъстаным!&lt;br&gt;

Килергә юл ачкан&lt;br&gt;
Чиксез киң җирем бар,&lt;br&gt;
Берлеге ярашкан&lt;br&gt;
Ирекле илем бар.&lt;br&gt;
Каршылый вакытны&lt;br&gt;
Мәңгелек дустыдай,&lt;br&gt;
Безнең ил — бәхетле,&lt;br&gt;
Безнең ил — шушындый!&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''&lt;br&gt;
'''Хальмг Таңһчин Частр'''&lt;br&gt;
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч&lt;br&gt;
Сансн тоотан күцәнә,&lt;br&gt;
Авта җирһлин бат җолаг&lt;br&gt;
Алдр һартан атхна.&lt;br&gt;
'''''Давтвр:'''''&lt;br&gt;
Улан залата хальмг улс,&lt;br&gt;
Улата теегән кеерүлий!&lt;br&gt;
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,&lt;br&gt;
Толһа менд җирһий!&lt;br&gt;

Олн келн-әмтнлә хамдан&lt;br&gt;
Уралан Таңһчин зүткнә&lt;br&gt;
Иньгллтин залин өндр герлд&lt;br&gt;
Иргч мана батрна.&lt;br&gt;
'''''Давтвр.'''''&lt;br&gt;

Баатр-чиирг үрдәр туурад,&lt;br&gt;
Буурл теемг өснә.&lt;br&gt;
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,&lt;br&gt;
Сул нерән дуудулна.&lt;br&gt;
'''''Давтвр.'''''

https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg&lt;br&gt;
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Калмыкстан җыры'''&lt;br&gt;
Гүзәл туган Калмык Иле&lt;br&gt;
Бар даланы яктырта,&lt;br&gt;
Төзек тормыш дилбегәсен&lt;br&gt;
Көчле кулында тота.&lt;br&gt;
'''''Кушымта''''':&lt;br&gt;
Калмык халкы, алсу төскә&lt;br&gt;
Иркен даланы бизә!&lt;br&gt;
Туган йортка куәт өстәп,&lt;br&gt;
Имин бул син мәңгегә!&lt;br&gt;

Төрле телле кешеләре&lt;br&gt;
Алга әйди Ватанны.&lt;br&gt;
Дуслык нурында киләчәк&lt;br&gt;
Ышанычлы һәм данлы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта'''''.&lt;br&gt;

Батыр-чыдам балаларың&lt;br&gt;
Чал даланы үстерә,&lt;br&gt;
Тырышлыкта гыйлем эстәп,&lt;br&gt;
Азат исемен күтәрә.&lt;br&gt;
'''''Кушымта'''''.&lt;br&gt;

=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''&lt;br&gt;
'''បទនគររាជ'''&lt;br&gt;
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង&lt;br&gt;
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី&lt;br&gt;
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី&lt;br&gt;
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម&lt;br&gt;
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។&lt;br&gt;

ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ&lt;br&gt;
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ&lt;br&gt;
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ&lt;br&gt;
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា&lt;br&gt;
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។&lt;br&gt;

គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌&lt;br&gt;
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា&lt;br&gt;
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា&lt;br&gt;
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ&lt;br&gt;
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។&lt;br&gt;

'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''Le Chant Royal'''&lt;br&gt;
1. Que le ciel protège notre Roi&lt;br&gt;
Et lui dispense le bonheur et la gloire.&lt;br&gt;
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,&lt;br&gt;
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,&lt;br&gt;
Gouverne le fier et vieux Royaume.&lt;br&gt;

2. Les temples dorment dans la forêt,&lt;br&gt;
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.&lt;br&gt;
Comme le roc, la race khmère est éternelle,&lt;br&gt;
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,&lt;br&gt;
L'Empire qui défie les années.&lt;br&gt;

3. Les chants montent dans les pagodes&lt;br&gt;
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.&lt;br&gt;
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.&lt;br&gt;
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits&lt;br&gt;
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Мәһабәт Кыйраллык'''&lt;br&gt;
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,&lt;br&gt;
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.&lt;br&gt;
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —&lt;br&gt;
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан&lt;br&gt;
Шәрәфле нәсел варисы.&lt;br&gt;

2. Пагодалар сыенган урманга,&lt;br&gt;
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.&lt;br&gt;
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,&lt;br&gt;
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,&lt;br&gt;
Тиңдәш булсын ил заманга.&lt;br&gt;

3. Багышлаек догалар-җыруны,&lt;br&gt;
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.&lt;br&gt;
Тугры булсак бабалар әманәтенә,&lt;br&gt;
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә&lt;br&gt;
Кһмер иле Моһа Ноконы.&lt;br&gt;

=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''&lt;br&gt;
1. Beramu isi pepeza,&lt;br&gt;
I nadi ukombozi piya;&lt;br&gt;
Ye daula ivenuha,&lt;br&gt;
Tasibabu yahe dini voya&lt;br&gt;
tsangaya hunu Komoriya.&lt;br&gt;
Narikeni yamahaba ya&lt;br&gt;
huvendza ya masiwa.&lt;br&gt;
Yatru...&lt;br&gt;

2. Wasiwa Komori damu ndzima,&lt;br&gt;
Wasiwa Komori dini ndzima.&lt;br&gt;
Ya masiwa razaliwa,&lt;br&gt;
Ya masiwa yarileya,&lt;br&gt;
Mola nde yari sayidiya;&lt;br&gt;
Narike niya ndzima,&lt;br&gt;
Rivendze uwatwaniya,&lt;br&gt;
Mahaba ya dini na duniya.&lt;br&gt;

3. Beramu isi pepeza,&lt;br&gt;
Rangu mwezi sita wa Zuiye,&lt;br&gt;
Ye daula ivenuha,&lt;br&gt;
Zisiwa zatru zi katruha:&lt;br&gt;
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.&lt;br&gt;

4. Tasibabu yahe dini voya&lt;br&gt;
Tsangaya hunu Komoriya.&lt;br&gt;
Narikeni yamahaba ya,&lt;br&gt;
Ya huvendza, ya masiwa.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg&lt;br&gt;
(дүртенче куплеты уйналмаган)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
1. Җилферди ил байрагыбыз,&lt;br&gt;
Тулы бәйсезлек белгертеп;&lt;br&gt;
Күтәрелә Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,&lt;br&gt;
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.&lt;br&gt;
Яшик шушы ямьле урында&lt;br&gt;
Туганлык, сөю хозурында.&lt;br&gt;
Яшик...&lt;br&gt;

2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,&lt;br&gt;
Камәрлеләр, камил иманыбыз.&lt;br&gt;
Бу утрауларда туганбыз,&lt;br&gt;
Монда тәрбия алганбыз,&lt;br&gt;
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;&lt;br&gt;
Кыю, тәвәккәл булыйк,&lt;br&gt;
Ватан диеп җан атыйк,&lt;br&gt;
Динне, дөньяны без яратыйк!&lt;br&gt;

3. Җилферди ил байрагыбыз&lt;br&gt;
Алтынчы Июльдән башлап,&lt;br&gt;
Күтәрелә Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Утраулары баскан тигез сафка:&lt;br&gt;
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.&lt;br&gt;

4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,&lt;br&gt;
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –&lt;br&gt;
Яшик шушы ямьле урында,&lt;br&gt;
Сөю, туганлык хозурында.&lt;br&gt;

'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''

=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''&lt;br&gt;
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,&lt;br&gt;
Va debout et jaloux de ta liberté.&lt;br&gt;
Comme un soleil ton drapeau fier doit être&lt;br&gt;
Un symbole ardent de foi et d'unité.&lt;br&gt;
Que tous tes enfants du nord au sud,&lt;br&gt;
de l'est à l'ouest soient tout amour,&lt;br&gt;
Te servir que ce soit leur seul but,&lt;br&gt;
Pour remplir leur devoir toujours.&lt;br&gt;
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt;
Chère patrie, terre chérie,&lt;br&gt;
Tu es notre seul et vrai bonheur,&lt;br&gt;
notre joie et notre vie,&lt;br&gt;
À toi l'amour et le grand honneur&lt;br&gt;

II. Tu es la tombe où dorment nos pères,&lt;br&gt;
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.&lt;br&gt;
Nous travaillons pour te rendre prospère,&lt;br&gt;
Un beau jour enfin nous serons arrivés.&lt;br&gt;
De l'Afrique sois fidèle enfant&lt;br&gt;
Et progresse toujours en paix,&lt;br&gt;
Espérant que tes jeunes enfants&lt;br&gt;
T'aimeront sans bornes à jamais.&lt;br&gt;
'''''Refrain.'''''&lt;br&gt;

'''RALLYING SONG'''&lt;br&gt;
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,&lt;br&gt;
Holy Shrine where in our midst they now repose,&lt;br&gt;
Their tears and blood and sweat thy soil did water,&lt;br&gt;
On thy hills and valleys once their tillage rose.&lt;br&gt;
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!&lt;br&gt;
How can we ever pay thy due?&lt;br&gt;
Thy welfare we will win in toil and love and peace,&lt;br&gt;
Will be to thy name ever true!&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Land of Promise, land of Glory!&lt;br&gt;
Thou, of life and joy, our only store!&lt;br&gt;
Thine be honour, thine devotion,&lt;br&gt;
And deep endearment, for evermore.&lt;br&gt;

II. From Shari, from where the Mungo meanders&lt;br&gt;
From along the banks of lowly Boumba Stream,&lt;br&gt;
Muster thy sons in union close around thee,&lt;br&gt;
Mighty as the Buea Mountain be their team;&lt;br&gt;
Instil in them the love of gentle ways,&lt;br&gt;
Regret for errors of the past;&lt;br&gt;
Foster, for Mother Africa, a loyalty&lt;br&gt;
That true shall remain to the last.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/

https://wikiway.com/cameroon/gimn/

'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''&lt;br&gt;

=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''Ô Canada!'''&lt;br&gt;
Ô Canada! Terre de nos aïeux,&lt;br&gt;
Ton front est ceint de fleurons glorieux!&lt;br&gt;
Car ton bras sait porter l’epée,&lt;br&gt;
Il sait porter la croix!&lt;br&gt;
Ton histoire est une epopée&lt;br&gt;
Des plus brillants exploits,&lt;br&gt;
Et ta valeur, de foi trempée,&lt;br&gt;
Protégera nos foyers et nos droits,&lt;br&gt;
Protégera nos foyers et nos droits.&lt;br&gt;

https://wikiway.com/canada/gimn/

https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633

'''Татар телендә'''&lt;br&gt;
'''Әй, Канада!'''&lt;br&gt;
Әй, Канада! Ата-баба җире,&lt;br&gt;
Дан чәчәкләре бизиләр сине!&lt;br&gt;
Кулларың кылыч тотарга оста,&lt;br&gt;
Тота белер хачны!&lt;br&gt;
Синең тарихың – үзе бер дастан, –&lt;br&gt;
Җиңүләреңне колачлый.&lt;br&gt;
Кыю холкың, ныклы рухың, –&lt;br&gt;
Саклар йортыбызны, хокукларны,&lt;br&gt;
Саклар йортыбызны, хокукларны.&lt;br&gt;

'''''English'''''&lt;br&gt;
'''O Canada!'''&lt;br&gt;
O Canada! Our home and native land!&lt;br&gt;
True patriot-love in all thy sons command.&lt;br&gt;
With glowing hearts we see thee rise,&lt;br&gt;
The True North, strong and free,&lt;br&gt;
And stand on guard, O Canada,&lt;br&gt;
We stand on guard for thee.&lt;br&gt;
O Canada, glorious and free!&lt;br&gt;
We stand on guard, we stand on guard for thee.&lt;br&gt;
O Canada, we stand on guard for thee!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Әй, Канада!'''&lt;br&gt;
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!&lt;br&gt;
Сине сөя бар ватандашыбыз.&lt;br&gt;
Безнең бәхет – уңышларыңда,&lt;br&gt;
Тугры Төньяк – нык, азат!&lt;br&gt;
Без синең сагыңда, Канада,&lt;br&gt;
Торырбыз сине хаклап.&lt;br&gt;
Әй Канада, азат бул һәм данла!&lt;br&gt;
Әй Канада! Без синең сагыңда!&lt;br&gt;
Әй Канада! Без синең сагыңда!&lt;br&gt;

'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''&lt;br&gt;
Жайхун жағасында өскен байтерек,&lt;br&gt;
Түби бир шақасы мың болар демек,&lt;br&gt;
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,&lt;br&gt;
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.&lt;br&gt;
'''''Нақораты:'''''&lt;br&gt;
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,&lt;br&gt;
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,&lt;br&gt;
Қарақалпақстан,&lt;br&gt;
“Қарақалпақстан” деген атыңды,&lt;br&gt;
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.&lt;br&gt;

Айдын келешекке шақырар заман,&lt;br&gt;
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,&lt;br&gt;
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,&lt;br&gt;
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.&lt;br&gt;
'''''Нақораты:'''''&lt;br&gt;
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,&lt;br&gt;
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,&lt;br&gt;
Қарақалпақстан,&lt;br&gt;
“Қарақалпақстан” деген атыңды,&lt;br&gt;
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,&lt;br&gt;
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –&lt;br&gt;
Син күләгәле, кояшлы төбәк,&lt;br&gt;
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,&lt;br&gt;
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,&lt;br&gt;
Каракалпакстан,&lt;br&gt;
“Каракалпакстан” дигән атыңны&lt;br&gt;
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.&lt;br&gt;

2. Якты киләчәккә чакыра заман,&lt;br&gt;
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,&lt;br&gt;
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,&lt;br&gt;
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,&lt;br&gt;
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,&lt;br&gt;
Каракалпакстан,&lt;br&gt;
“Каракалпакстан” дигән атыңны&lt;br&gt;
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.&lt;br&gt;

=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''&lt;br&gt;
'''Ој свијетла мајска зоро'''&lt;br&gt;
1. Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Синови смо твог стијења,&lt;br&gt;
Синови смо твог стијења,&lt;br&gt;
И чувари твог поштења,&lt;br&gt;
И чувари твог поштења,&lt;br&gt;
Волимо вас, брда тврда,&lt;br&gt;
И стравичне ваше кланце&lt;br&gt;
Који никад не познаше&lt;br&gt;
Срамотнога ропства ланце.&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо.&lt;br&gt;

2. Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Док ловћенској нашој мисли&lt;br&gt;
Наша слога даје крила,&lt;br&gt;
Биће горда, биће славна&lt;br&gt;
Домовина наша мила.&lt;br&gt;
Ријека ће наших вала&lt;br&gt;
Ускачући у два мора,&lt;br&gt;
Глас носити океану:&lt;br&gt;
Да је вјечна Црна Гора.&lt;br&gt;
Глас носити океану:&lt;br&gt;
Да је вјечна Црна Гора,&lt;br&gt;
Да је вјечна Црна Гора.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Әй, якты май ае таңы'''&lt;br&gt;
1. Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы!&lt;br&gt;
Без тау-кыялар уллары,&lt;br&gt;
Без тау-кыялар уллары,&lt;br&gt;
Синең намусыңның сагы,&lt;br&gt;
Синең намусыңның сагы.&lt;br&gt;
Дәһшәтле тау-кыяларың&lt;br&gt;
Халкым сөйгән, кадерләгән,&lt;br&gt;
Хурлыклы коллык богавын&lt;br&gt;
Илем һичкайчан кимәгән.&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы!&lt;br&gt;

2. Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы!&lt;br&gt;
Ловчен фикерләрен, эшен,&lt;br&gt;
Дәвамлап канатланырбыз,&lt;br&gt;
Горур, данлы булсын өчен,&lt;br&gt;
Син сөекле Ватаныбыз.&lt;br&gt;
Илнең дулкынлы елгасы —&lt;br&gt;
Ике диңгезгә ул коя,&lt;br&gt;
Шавын океан тыңласын:&lt;br&gt;
“Каратау — мәңгелек кыя!”&lt;br&gt;
Шавын океан тыңласын:&lt;br&gt;
“Каратау — мәңгелек кыя!&lt;br&gt;
Каратау — мәңгелек кыя!”&lt;br&gt;

'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''&lt;br&gt;
'''Oj svijetla majska zoro'''&lt;br&gt;
1. Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Sinovi smo tvog stijenja,&lt;br&gt;
Sinovi smo tvog stijenja,&lt;br&gt;
I čuvari tvog poštenja,&lt;br&gt;
I čuvari tvog poštenja.&lt;br&gt;
Volimo vas, brda tvrda,&lt;br&gt;
I stravične vaše klance&lt;br&gt;
Koji nikad ne poznaše&lt;br&gt;
Sramotnoga ropstva lance.&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro.&lt;br&gt;

2. Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Dok lovćenskoj našoj misli&lt;br&gt;
Naša sloga daje krila,&lt;br&gt;
Bit će gorda, bit će slavna&lt;br&gt;
Domovina naša mila.&lt;br&gt;
Rijeka će naših vala&lt;br&gt;
Uskačući u dva mora&lt;br&gt;
Glas nositi okeanu:&lt;br&gt;
Da je vječna Crna Gora.&lt;br&gt;
Glas nositi okeanu:&lt;br&gt;
Da je vječna Crna Gora,&lt;br&gt;
Da je vječna Crna Gora.&lt;br&gt;

=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''&lt;br&gt;
'''Kodirandu – Karjalu!'''&lt;br&gt;
Kodirandu – Karjalu!&lt;br&gt;
Igäine kaunis meijän mua.&lt;br&gt;
Heimokanzat yhteh suat,&lt;br&gt;
Karjalu!&lt;br&gt;

Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot&lt;br&gt;
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.&lt;br&gt;
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –&lt;br&gt;
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.&lt;br&gt;

Kodirandu – Karjalu!&lt;br&gt;
Ozan kel elä igä kai.&lt;br&gt;
||: Ryndähis meijän yksi vai –&lt;br&gt;
Karjalu! :||&lt;br&gt;

Tiä runoloin rohkiembat poijat vie&lt;br&gt;
Kai eletäh salolois, järvien ies.&lt;br&gt;
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,&lt;br&gt;
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.&lt;br&gt;

Kodirandu – Karjalu!&lt;br&gt;
Runot dai pajot elos piet.&lt;br&gt;
Nägyy tiä päivännouzu vies,&lt;br&gt;
Karjalu!&lt;br&gt;
Päiväzen nouzu nägyy vies,&lt;br&gt;
Karjalu!&lt;br&gt;
Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Ikivanha kaunis maa.&lt;br&gt;
Veljeskansat yhteen saa&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;

'''''Suomeksi'''''&lt;br&gt;
'''Kotimaamme Karjala!'''&lt;br&gt;
Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Ikivanha laulumaa.&lt;br&gt;
Työllään etsii kunniaa&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;

Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –&lt;br&gt;
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!&lt;br&gt;
Seisoin vaaran harjalla paljain päin&lt;br&gt;
ja suljin syliini mitä näin.&lt;br&gt;

Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Ikivanha laulumaa.&lt;br&gt;
||: Työllään etsii kunniaa&lt;br&gt;
Karjala! :||&lt;br&gt;

Ne urhot ja sankarit laulujen –&lt;br&gt;
ne asuvat täällä entiselleen.&lt;br&gt;
Soita, soma kantele, jatku, työ!&lt;br&gt;
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.&lt;br&gt;

Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Rahvas rehti, ahkera&lt;br&gt;
töin ja lauluin ikuistaa&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;
Töin ja lauluin ylistää&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg

https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/

'''''Tatar telendä'''''&lt;br&gt;
'''Tuğan yağım – Karyala!'''&lt;br&gt;
Tuğan yağım – Karyala!&lt;br&gt;
Ğömerlek yazmış miña.&lt;br&gt;
Yäşä, il, ğasırlarda,&lt;br&gt;
Karyala!&lt;br&gt;

Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!&lt;br&gt;
Qäderle miña bu güzäl cirlär. &lt;br&gt;
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –&lt;br&gt;
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.&lt;br&gt;

Tuğan yağım – Karyala!&lt;br&gt;
Ğömerlek yazmış miña.&lt;br&gt;
||: Yäşä, il, ğasırlarda,&lt;br&gt;
Karyala! :||&lt;br&gt;

Borınğılıqtan küçep zamanğa,&lt;br&gt;
Yäşi batırlar taw-urmannarda.&lt;br&gt;
Kantele qılı ğorur çıñlasın,&lt;br&gt;
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!&lt;br&gt;

Karyala – tuğan yağım!&lt;br&gt;
Run-riwayät moñnarım.&lt;br&gt;
Cır häm xezmät uçağım,&lt;br&gt;
Karyala!&lt;br&gt;
Küräm nurlı tañnarıñ,&lt;br&gt;
Karyala!&lt;br&gt;

=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''&lt;br&gt;
'''Catalunya triomfant'''&lt;br&gt;
1. Catalunya triomfant,&lt;br&gt;
tornarà a ser rica i plena.&lt;br&gt;
Endarrera aquesta gent&lt;br&gt;
tan ufana i tan superba.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Defensors de la terra!&lt;br&gt;
Bon colp de falç!&lt;br&gt;

2. Ara és hora, segadors.&lt;br&gt;
Ara és hora d'estar alerta.&lt;br&gt;
Per quan vingui un altre juny&lt;br&gt;
esmolem ben bé les eines.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Defensors de la terra,&lt;br&gt;
Bon colp de falç!&lt;br&gt;

3. Que tremoli l'enemic&lt;br&gt;
en veient la nostra ensenya.&lt;br&gt;
Com fem caure espigues d'or,&lt;br&gt;
quan convé seguem cadenes.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Defensors de la terra!&lt;br&gt;
Bon colp de falç!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Җиңүчән Каталония'''&lt;br&gt;
1. Каталония, җиңүчән,&lt;br&gt;
Кайтырсың мул тормышыңа.&lt;br&gt;
Таян батыр улларыңа,&lt;br&gt;
Алар горур, тәвәккәл.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ипләп кенә&lt;br&gt;
Урак белән ипләп,&lt;br&gt;
Җир сакчылары!&lt;br&gt;
Ипләп кенә!&lt;br&gt;

2. Сәгать сукты, уракчы,&lt;br&gt;
Килде урыр, орыр көннәр,&lt;br&gt;
Киләсе июньгә кадәр&lt;br&gt;
Янә кайрап куйсаңчы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ипләп кенә&lt;br&gt;
Урак белән ипләп,&lt;br&gt;
Җир сакчылары!&lt;br&gt;
Ипләп кенә!&lt;br&gt;

3. Калтырансын дошманнар —&lt;br&gt;
Горур җилфердәсен байрак.&lt;br&gt;
Урылган күк алтын башак,&lt;br&gt;
Коелып төшәр богаулар.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ипләп кенә&lt;br&gt;
Урак белән ипләп,&lt;br&gt;
Җир сакчылары!&lt;br&gt;
Ипләп кенә!&lt;br&gt;

=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''Gens du pays'''&lt;br&gt;
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,&lt;br&gt;
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.&lt;br&gt;
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème&lt;br&gt;
Chacun les récolte en soi-même&lt;br&gt;
Aux beaux jardin du temps qui court.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Gens du pays, c’est votre tour&lt;br&gt;
De vous laisser parler d’amour,&lt;br&gt;
Gens du pays, c’est votre tour&lt;br&gt;
De vous laisser parler d’amour.&lt;br&gt;

Le temps de s’aimer, le jour de le dire&lt;br&gt;
Fond comme la neige aux doigts du printemps.&lt;br&gt;
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires&lt;br&gt;
Ces yeux où nos regards se mirent,&lt;br&gt;
C’est demain que j’avais vingt ans.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête&lt;br&gt;
Et forme un étang ou chacun peut voir&lt;br&gt;
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.&lt;br&gt;
Pour ces coeurs à qui je souhaite&lt;br&gt;
Le temps de vivre nos espoirs.&lt;br&gt;
'''''Chorus (2).'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/

Жиль Виньо башкаруында

https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Әй, ватандаш!'''&lt;br&gt;
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,&lt;br&gt;
Үтә дә китә бит безнең тормыш.&lt;br&gt;
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр&lt;br&gt;
Китерер лаеклы уңыш —&lt;br&gt;
Гадел хөкемдар бу язмыш.&lt;br&gt;
	'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
	Әй, ватандаш, күңел назлап,&lt;br&gt;
	“Яратам!” — дип, әйтче кабат.&lt;br&gt;
	Әй, ватандаш, күңел назлап,&lt;br&gt;
	“Яратам!” — дип, әйтче кабат.&lt;br&gt;

Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,&lt;br&gt;
Язгы кар сыман, югала эреп;&lt;br&gt;
Тәүге сагышның, назлы карашның&lt;br&gt;
Яшик, дуслар, кадерен белеп —	&lt;br&gt;
Унсигез яшьтәге кебек.&lt;br&gt;
	'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

Гомер кизләве, юлын эзләр ул,&lt;br&gt;
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.&lt;br&gt;
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, &lt;br&gt;
Саф мәхәббәтең чагылыр —&lt;br&gt;
Кадер-хөрмәтең шул булыр.&lt;br&gt;
	'''''Кушымта (2)'''''.&lt;br&gt;

=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''&lt;br&gt;
'''Ἐλευθεριά'''&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι&lt;br&gt;
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,&lt;br&gt;
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.&lt;br&gt;
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη&lt;br&gt;
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga

'''''Грек (юнан) телендә'''''&lt;br&gt;
'''Азатлык'''&lt;br&gt;
Таныш миңа, газиз илем,&lt;br&gt;
Иң үткен кылычларың,&lt;br&gt;
Таныш үткен күз карашың —&lt;br&gt;
Колачлый ул Җир шарын.&lt;br&gt;
Затлы Юнан тамырыннан&lt;br&gt;
Үсеп чыккан бер аклык, —&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык!&lt;br&gt;

'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''&lt;br&gt;

=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''&lt;br&gt;
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''&lt;br&gt;
Teirake kaaini Kiribati,&lt;br&gt;
Anene ma te kakatonga,&lt;br&gt;
Tauraoi nakon te mwioko,&lt;br&gt;
Ma ni buokia aomata.&lt;br&gt;
||: Tauaninne nte raoiroi,&lt;br&gt;
Tangiria aomata nako. :||&lt;br&gt;

Reken te kabaia ma te rau,&lt;br&gt;
Ibuakoia kaain abara,&lt;br&gt;
Bon reken te nano ae banin,&lt;br&gt;
Ma te i-tangitangiri naba.&lt;br&gt;
||: Ma ni wakina te kabaia,&lt;br&gt;
Ma n neboa i eta abara. :||&lt;br&gt;

Ti butiko ngkoe Atuara,&lt;br&gt;
Kawakinira ao kairira,&lt;br&gt;
Nakon taai aika i maira,&lt;br&gt;
Buokira ni baim ae akoi.&lt;br&gt;
||: Kakabaia ara Tautaeka,&lt;br&gt;
Ma ake a makuri iai. :||&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga

https://wikiway.com/kiribati/gimn/

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''&lt;br&gt;
Бас, Кирибати, аягүрә!&lt;br&gt;
Кушыл рухланып безнең җырга,&lt;br&gt;
Җаваплы бул, бурычың үтә&lt;br&gt;
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!&lt;br&gt;
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,&lt;br&gt;
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||&lt;br&gt;

Яшәү өчен канәгатьлектә,&lt;br&gt;
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —&lt;br&gt;
Чынга ашыр барча теләк тә,&lt;br&gt;
Бергә типсә безнең йөрәкләр.&lt;br&gt;
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,&lt;br&gt;
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||&lt;br&gt;

Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,&lt;br&gt;
Туры юлга юнәлт халкыңны,&lt;br&gt;
Имин булсын киләчәгебез,&lt;br&gt;
Суз сөюле ярдәм кулыңны.&lt;br&gt;
||: Ярлыкагыл хакимиятне,&lt;br&gt;
Бөтен кешене һәм милләтне! :||&lt;br&gt;

'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''&lt;br&gt;

=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''&lt;br&gt;
'''Варыш поз'''&lt;br&gt;
Ылын-ылын Войвылын&lt;br&gt;
Джуджыд парма сулалö.&lt;br&gt;
Парма шöрын варыш поз&lt;br&gt;
Кыпыд горöн шыалö.&lt;br&gt;
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,&lt;br&gt;
Вына бордъяс шеныштлöй,&lt;br&gt;
Веськыд туйöд нуöдöй,&lt;br&gt;
Коми мусö югдöдöй!&lt;br&gt;
Веськыд туйöд нуöдöй,&lt;br&gt;
Коми мусö югдöдöй!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Лачын оясы'''&lt;br&gt;
Бик еракта Төньякта,&lt;br&gt;
Тауда чыршылык тора,&lt;br&gt;
Кыю лачын ояда&lt;br&gt;
Яңгыратып кычкыра.&lt;br&gt;
Как канатың, гаярем,&lt;br&gt;
Көчле урман лачыны,&lt;br&gt;
Нурландыр Коми җирен,&lt;br&gt;
Сайла син туры юлны,&lt;br&gt;
Нурландыр Коми җирен,&lt;br&gt;
Сайла син туры юлны!&lt;br&gt;

'''''Удмурт кылын'''''&lt;br&gt;
'''Тылобурдо кар'''&lt;br&gt;
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан&lt;br&gt;
Жужыд парма сылэ.&lt;br&gt;
Парма шорын тылобурдо кар,&lt;br&gt;
Шулдыр гур силё.&lt;br&gt;
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,&lt;br&gt;
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,&lt;br&gt;
Выль сюресъёсти нуэ,&lt;br&gt;
Коми муэз югдытэ!&lt;br&gt;
Выль сюресъёсти нуэ,&lt;br&gt;
Коми муэз югдытэ!&lt;br&gt;

=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)&lt;br&gt;
'''애국가''' (Aegukga)&lt;br&gt;
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –&lt;br&gt;
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –&lt;br&gt;
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –&lt;br&gt;
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –&lt;br&gt;
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''&lt;br&gt;
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып&lt;br&gt;
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга&lt;br&gt;
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар&lt;br&gt;
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,&lt;br&gt;
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)&lt;br&gt;
1. 아침은 빛나라 이 강산&lt;br&gt;
은금에 자원도 가득한&lt;br&gt;
이 세상 아름다운 내 조국&lt;br&gt;
반만년 오랜 력사에&lt;br&gt;
||: 찬란한 문화로 자라난&lt;br&gt;
슬기론 인민의 이 영광&lt;br&gt;
몸과 맘 다 바쳐 이 조선&lt;br&gt;
길이 받드세 :||&lt;br&gt;

2. 백두산 기상을 다 안고&lt;br&gt;
근로의 정신은 깃들어&lt;br&gt;
진리로 뭉쳐진 억센 뜻&lt;br&gt;
온 세계 앞서 나가리&lt;br&gt;
||: 솟는 힘 노도도 내밀어&lt;br&gt;
인민의 뜻으로 선 나라&lt;br&gt;
한없이 부강하는 이 조선&lt;br&gt;
길이 빛내세 :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav

'''Ватанпәрвәрлек җыры'''&lt;br&gt;
1. Өч мең ли җир табигый байлык,&lt;br&gt;
Алтын-көмеш таң нурларында,&lt;br&gt;
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,&lt;br&gt;
Биш мең ел данлы тарихында&lt;br&gt;
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,&lt;br&gt;
Бөек мәдәнияткә ирешкән.&lt;br&gt;
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,&lt;br&gt;
Саклыйк шул изге Чосонны. :||&lt;br&gt;

2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,&lt;br&gt;
Ватан – тырыш хезмәт учагы,&lt;br&gt;
Пәкту тавы рухын колачлап,&lt;br&gt;
Дөньялыкта алгарган чагы –&lt;br&gt;
||: Халык үзе тудырган илдә,&lt;br&gt;
Шашкын давылларны йөгәнләп.&lt;br&gt;
Әйдәгез, данлыйк илебезне,&lt;br&gt;
Чиксез бай, куәтле җирне. :||&lt;br&gt;

=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''Noble Patria'''&lt;br&gt;
Noble Patria, tu hermosa bandera, &lt;br&gt;
Expresión de tu vida nos da: &lt;br&gt;
Bajo el límpido azul de tu cielo &lt;br&gt;
Blanca y pura descansa la paz.&lt;br&gt;
En la lucha tenaz de fecunda labor&lt;br&gt;
Que enrojece del hombre la faz,&lt;br&gt;
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,&lt;br&gt;
Eterno prestigio, estima y honor, &lt;br&gt;
Eterno prestigio, estima y honor. &lt;br&gt;
¡Salve oh tierra gentil! &lt;br&gt;
¡Salve oh madre de amor!&lt;br&gt;
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, &lt;br&gt;
Verás a tu pueblo, valiente y viril, &lt;br&gt;
La tosca herramienta en arma trocar.&lt;br&gt;
¡Salve Patria! tu pródigo suelo&lt;br&gt;
Dulce abrigo y sustento nos da.&lt;br&gt;
Bajo el límpido azul de tu cielo&lt;br&gt;
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!&lt;br&gt;

https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/

https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg&lt;br&gt;
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Затлы Ватан'''&lt;br&gt;
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —&lt;br&gt;
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:&lt;br&gt;
Аяз, зәңгәр асманың астында —&lt;br&gt;
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.&lt;br&gt;
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —&lt;br&gt;
Йөзләргә ямь бирә алсулык,&lt;br&gt;
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —&lt;br&gt;
Илебез абруе һәм даны,&lt;br&gt;
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.&lt;br&gt;
Имин бул, затлы җир,&lt;br&gt;
Мәхәббәт мәкяны!&lt;br&gt;
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,&lt;br&gt;
Күрерсең гайрәтле халкыңны —&lt;br&gt;
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.&lt;br&gt;
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —&lt;br&gt;
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.&lt;br&gt;
Аяз, зәңгәр асманың астында&lt;br&gt;
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!&lt;br&gt;

=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''L'Abidjanaise'''&lt;br&gt;
'''''Premier couplet:'''''&lt;br&gt;
1. Salut ô terre d’espérance,&lt;br&gt;
Pays de l’hospitalité!&lt;br&gt;
Tes légions remplies de vaillance,&lt;br&gt;
Ont relevé ta dignité.&lt;br&gt;
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, &lt;br&gt;
Fiers artisans de ta grandeur,&lt;br&gt;
Tous rassemblés et pour ta gloire,&lt;br&gt;
Te bâtiront dans le bonheur.&lt;br&gt;
'''''Premier refrain:'''''&lt;br&gt;
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.&lt;br&gt;
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,&lt;br&gt;
Notre devoir sera d’être un modèle&lt;br&gt;
De l’espérance promise à l’humanité&lt;br&gt;
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,&lt;br&gt;
La patrie de la vraie fraternité.&lt;br&gt;

'''''Deuxième couplet:'''''&lt;br&gt;
2. À toi noble Côte d'Ivoire,&lt;br&gt;
Ô grand pays des bonnes gens !&lt;br&gt;
Nous apportons dans la victoire,&lt;br&gt;
L’hommage de nos cœurs ardents.&lt;br&gt;
Dans l’amitié des peuples frères,&lt;br&gt;
Dieu guide nous vers l’idéal,&lt;br&gt;
Soumise à la devise chère :&lt;br&gt;
Union, discipline, travail.&lt;br&gt;
'''''Deuxième Refrain:'''''&lt;br&gt;
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,&lt;br&gt;
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.&lt;br&gt;
De cœurs unis, au cours de notre vie,&lt;br&gt;
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,&lt;br&gt;
De cœurs unis au cours de notre vie,&lt;br&gt;
À tes appels nous serons tous présents.&lt;br&gt;

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:L'Abidjanaise_jouée_devant_Houphouët-Boigny_le_26_octobre_1992.webm

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Абидҗан җыры'''&lt;br&gt;
'''''Беренче куплет:'''''&lt;br&gt;
Сәлам, өмет-ышаныч яры,&lt;br&gt;
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!&lt;br&gt;
Синең гайрәтле легионнарың&lt;br&gt;
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.&lt;br&gt;
Синең, Кот д’Ивуар, улларың&lt;br&gt;
Горур бөеклегең сагында,&lt;br&gt;
Үстерә үз Ватаны данын&lt;br&gt;
Җиң сызганып алар тагын да.&lt;br&gt;
'''''Беренче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.&lt;br&gt;
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,&lt;br&gt;
Һиммәтебез үрнәк булып тора —&lt;br&gt;
Бар кешелек аңа өмет багларлык.&lt;br&gt;
Без берләштек яңа инануда&lt;br&gt;
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.&lt;br&gt;

'''''Икенче куплет:'''''&lt;br&gt;
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,&lt;br&gt;
Игелекле кешеләр иле!&lt;br&gt;
Бер гаилә, барыбыз туганнар,&lt;br&gt;
Кайнар йөрәк кадерли сине.&lt;br&gt;
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,&lt;br&gt;
Идеалга Алла бара әйдәп,&lt;br&gt;
Юнәлгәнбез бер үк максатка:&lt;br&gt;
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.&lt;br&gt;
'''''Икенче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Бөек, бай, затлы Ватан хакына&lt;br&gt;
Ярат һәм инан, атла гел алга.&lt;br&gt;
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,&lt;br&gt;
Таян намуска һәм кануннарга,&lt;br&gt;
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,&lt;br&gt;
Без әзер иңне иңгә куярга.&lt;br&gt;

=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===

Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.&lt;br&gt;
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.&lt;br&gt;
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.&lt;br&gt;
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.&lt;br&gt;
Vencemos o colonialismo, gritamos:&lt;br&gt;
abaixo o imperialismo.&lt;br&gt;
Terra livre, povo livre,&lt;br&gt;
não, não, não à exploração.&lt;br&gt;
Avante unidos firmes e decididos.&lt;br&gt;
Na luta contra o imperialismo&lt;br&gt;
o inimigo dos povos, até à vitória final.&lt;br&gt;
Pelo caminho da revolução.&lt;br&gt;

=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк&lt;br&gt;
ақти бизниң қанимиз,&lt;br&gt;
Сән үчүн, әй юртимиз,&lt;br&gt;
болсун пида бу җанимиз.&lt;br&gt;
Қан кичип, һәм җан бирип,&lt;br&gt;
ахир қутулдурдуқ сини,&lt;br&gt;
Қәлбимиздә қутқулушқа&lt;br&gt;
бар иди иманимиз.&lt;br&gt;
Юртумиз биз йүз-көзүңни&lt;br&gt;
қан билән пакизлидуқ&lt;br&gt;
Өрлиген ялқун билән&lt;br&gt;
пакланди белки намимиз.&lt;br&gt;
Яр-и һәмдәм болди бизниң&lt;br&gt;
һиммәтимиз сән үчүн.&lt;br&gt;
Шавну шөһрәтлик иди&lt;br&gt;
һиммәт билән әҗдадимиз.&lt;br&gt;
Атиларниң җәңләри&lt;br&gt;
өчмәйду тарих бетидин.&lt;br&gt;
Нәсли қалди җәңгивар&lt;br&gt;
биз униң әвлади биз.&lt;br&gt;
Ақти қан һәм чиқти җан&lt;br&gt;
дүшмәндин болсун әл аман.&lt;br&gt;
Яшисун, миң яшисун,&lt;br&gt;
парлансун истиқбалимиз!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Котылу юлында'''&lt;br&gt;
Азатлык юлында су күк&lt;br&gt;
акты безнең каныбыз,&lt;br&gt;
Синең өчен, ил-йортыбыз,&lt;br&gt;
булсын фида җаныбыз.&lt;br&gt;
Без кан түгеп һәм җан биреп,&lt;br&gt;
коткарып калдык сине,&lt;br&gt;
Кальбебездә котылуга&lt;br&gt;
иманыбыз бар иде.&lt;br&gt;
Кан белән йөзең-күзеңне&lt;br&gt;
сафландырдык, йортыбыз,&lt;br&gt;
Үрләгән ут-ялкын белән&lt;br&gt;
пакьләнгәндер намыбыз.&lt;br&gt;
Һиммәтебез — синең өчен&lt;br&gt;
сөю-кайгыртуыбыз.&lt;br&gt;
Шанлы һәм шөһрәтле булды&lt;br&gt;
һиммәт белән элгәрләр,&lt;br&gt;
Тарихтан һич җуелмады&lt;br&gt;
ирешелгән җинүләр.&lt;br&gt;
Җиңүчән бер нәсел калды,&lt;br&gt;
без – дәвам итүчеләр.&lt;br&gt;
Акты кан һәм чыкты җан,&lt;br&gt;
дошманнарга әл-әман.&lt;br&gt;
Яшә син, мең яшә син,&lt;br&gt;
Киләчәгебез, нурлан!&lt;br&gt;

=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''&lt;br&gt;
('''''коса һәм зулу''''')&lt;br&gt;
Nkosi sikelel’ iAfrika&lt;br&gt;
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,&lt;br&gt;
Yizwa imithandazo yethu,&lt;br&gt;
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.&lt;br&gt;
('''''сото-суто''''')&lt;br&gt;
Morena Boloka setjhaba sa heso,&lt;br&gt;
O fedise dintwa la matshwenyeho,&lt;br&gt;
O se Boloke,&lt;br&gt;
O se Boloke setjhaba sa heso,&lt;br&gt;
Setjhaba sa South Afrika.&lt;br&gt;
South Afrika!&lt;br&gt;
('''''африкаанс''''')&lt;br&gt;
Uit die blou van onse hemel,&lt;br&gt;
Uit die diepte van ons see,&lt;br&gt;
Oor ons ewige gebergtes&lt;br&gt;
Waar die kranse antwoord gee,&lt;br&gt;
('''''инглиз''''')&lt;br&gt;
Sounds the call to come together,&lt;br&gt;
And united we shall stand,&lt;br&gt;
Let us live and strive for freedom,&lt;br&gt;
In South Africa our land!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,&lt;br&gt;
Арттыр аның данын, арттыр данын,&lt;br&gt;
Кабул ит безнең догаларны,&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.&lt;br&gt;
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,&lt;br&gt;
Юкка чыгар Син барча низагларны.&lt;br&gt;
Йа Илаһыбыз,&lt;br&gt;
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,&lt;br&gt;
Ярлыка Көньяк Африканы.&lt;br&gt;
Көньяк Африка!&lt;br&gt;
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,&lt;br&gt;
Диңгез тирәнлегеннән,&lt;br&gt;
Кыя-тау мәңгелегеннән&lt;br&gt;
Илгә бер өндәү иңә:&lt;br&gt;
“Бүген без иңгә-иң бастык,&lt;br&gt;
Уртак җырларыбыз да,&lt;br&gt;
Тату-тыныч тормыш корыйк&lt;br&gt;
Көньяк Африкабызда!”&lt;br&gt;

=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===

https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/

https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/

=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''La Bayamesa'''&lt;br&gt;
Al combate corred bayameses&lt;br&gt;
que la Patria os contempla orgullosa,&lt;br&gt; 
no temáis una muerte gloriosa&lt;br&gt;
que morir por la Patria es vivir.&lt;br&gt;
'''''Coro (2)''''':&lt;br&gt;
En cadenas vivir es morir,&lt;br&gt; 
en afrenta y oprobio sumidos,&lt;br&gt;
del clarín escuchad el sonido&lt;br&gt;
a las armas valientes corred.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga&lt;br&gt;
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Байамо җыры'''&lt;br&gt;
Байамолылар, алга, көрәшкә –&lt;br&gt;
Горур Ватаннан сезгә гозер.&lt;br&gt;
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,&lt;br&gt;
Шәһит китү – тагын бер гомер.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы (2)''''':&lt;br&gt;
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,&lt;br&gt;
Хурлыклы бер җан асрау бары.&lt;br&gt;
Быргы авазы сугышка әйдәр,&lt;br&gt;
Алга, Ватан каһарманнары!&lt;br&gt;

=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ&lt;br&gt;
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ&lt;br&gt;
جوقة:&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ&lt;br&gt;
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ&lt;br&gt;
١&lt;br&gt;
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا&lt;br&gt;
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ&lt;br&gt;
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ&lt;br&gt;
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ&lt;br&gt;
جوقة&lt;br&gt;
۲&lt;br&gt;
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا&lt;br&gt;
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا&lt;br&gt;
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى&lt;br&gt;
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ&lt;br&gt;
جوقة&lt;br&gt;
٣&lt;br&gt;
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا&lt;br&gt;
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا&lt;br&gt;
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا&lt;br&gt;
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ&lt;br&gt;
جوقة&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg&lt;br&gt;
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)&lt;br&gt;

https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)

'''Ватаным Күвәйт'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,&lt;br&gt;
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.&lt;br&gt;
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,&lt;br&gt;
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.&lt;br&gt;

'''I'''&lt;br&gt;
Иңдерелгән ата-баба чорында,&lt;br&gt;
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –&lt;br&gt;
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында&lt;br&gt;
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''II'''&lt;br&gt;
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,&lt;br&gt;
Имин яшәтергә дип җан атасың,&lt;br&gt;
Булдыруга ихлас итеп сакладың&lt;br&gt;
Игелек кораллы тормыш бинасын.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''III'''&lt;br&gt;
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,&lt;br&gt;
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.&lt;br&gt;
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,&lt;br&gt;
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''&lt;br&gt;
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,&lt;br&gt;
Элибиздин жаны менен барабар.&lt;br&gt;
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,&lt;br&gt;
Сактап келди биздин ата-бабалар.&lt;br&gt;
'''''Кайырма:'''''&lt;br&gt;
Алгалай бер, Кыргыз Эл,&lt;br&gt;
Азаттыктын жолунда.&lt;br&gt;
Өркүндөй бер, өсө бер,&lt;br&gt;
Өз тагдырың колуңда.&lt;br&gt;

Аткарылып элдин үмүт, тилеги,&lt;br&gt;
Желбиреди эркиндиктин желеги.&lt;br&gt;
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,&lt;br&gt;
Ыйык сактап урпактарга берели.&lt;br&gt;
'''''Кайырма.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Ак түбәле таулар, үзән-далалар&lt;br&gt;
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,&lt;br&gt;
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,&lt;br&gt;
Саклап килгән сине ата-бабалар!&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Алга атла, Кыргыз Иле,&lt;br&gt;
Азат тормыш юлында,&lt;br&gt;
Иркенәя, үсә бир син,&lt;br&gt;
Тәкъдирең үз кулыңда!&lt;br&gt;

Илебезнең изге өмет, теләге —&lt;br&gt;
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;&lt;br&gt;
Ата-бабалардан җиткән мирасны&lt;br&gt;
Саклап калып яшь буынга бирәсе!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''&lt;br&gt;

=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Ant etkenmen'''&lt;br&gt;
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,&lt;br&gt;
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?&lt;br&gt;
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,&lt;br&gt;
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.&lt;br&gt;

Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,&lt;br&gt;
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?&lt;br&gt;
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,&lt;br&gt;
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.&lt;br&gt;

Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,&lt;br&gt;
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.&lt;br&gt;
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,&lt;br&gt;
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/

https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Ант иттем мин'''&lt;br&gt;
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,&lt;br&gt;
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?&lt;br&gt;
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,&lt;br&gt;
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.&lt;br&gt;

Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.&lt;br&gt;
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?&lt;br&gt;
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,&lt;br&gt;
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.&lt;br&gt;

Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,&lt;br&gt;
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?&lt;br&gt;
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –&lt;br&gt;
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.&lt;br&gt;

'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''

=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''&lt;br&gt;
三民主義，吾黨所宗，&lt;br&gt;
以建民國，以進大同。&lt;br&gt;
咨爾多士，為民前鋒；&lt;br&gt;
夙夜匪懈，主義是從。&lt;br&gt;
矢勤矢勇，必信必忠；&lt;br&gt;
一心一德，貫徹始終。&lt;br&gt;

'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''&lt;br&gt;
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,&lt;br&gt;
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.&lt;br&gt;
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;&lt;br&gt;
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.&lt;br&gt;
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;&lt;br&gt;
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:&lt;br&gt;
Ирекле илдә – хөррият;&lt;br&gt;
Һәрбарчабыз – якын туган,&lt;br&gt;
Каһарманнар иңен куйган;&lt;br&gt;
Бер фикердә, бер терәктә,&lt;br&gt;
Уртак максат – һәр йөрәктә.&lt;br&gt;
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''&lt;br&gt;

=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''&lt;br&gt;
起来!不愿作奴隶的人们,&lt;br&gt;
把我们血肉筑成我们的新的长城&lt;br&gt;
中华民族到了危险的时候,&lt;br&gt;
每个人被迫着发出最后的吼声&lt;br&gt;
起来!起来!起来!&lt;br&gt;
我们万众一心冒着敌人的炮火&lt;br&gt;
前进!前进!前进!进!&lt;br&gt;

'''''Пинйин транскрипциясе'''''&lt;br&gt;
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!&lt;br&gt;
Bǎ wǒmen de xuèròu,&lt;br&gt;
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!&lt;br&gt;
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,&lt;br&gt;
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.&lt;br&gt;
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,&lt;br&gt;
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!&lt;br&gt;
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!&lt;br&gt;
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!&lt;br&gt;
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.&lt;br&gt;
Халык язмышының дәһшәтле чагы,&lt;br&gt;
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:&lt;br&gt;
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”&lt;br&gt;
Без бит миллионнар,&lt;br&gt;
Җаннарыбыз бердәй,&lt;br&gt;
Алга! Җаннарыбыз бердәй,&lt;br&gt;
Алга! Алга! Алга! Цзин!*&lt;br&gt;

'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''&lt;br&gt;

=== '''ЛАТВИЯ''' ===

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg

https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/

=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''&lt;br&gt;
Lietuva, Tėvyne mūsų&lt;br&gt;
Tu didvyrių žeme,&lt;br&gt;
Iš praeities Tavo sūnūs&lt;br&gt;
Te stiprybę semia.&lt;br&gt;
Tegul Tavo vaikai eina&lt;br&gt;
Vien takais dorybės,&lt;br&gt;
Tegul dirba Tavo naudai&lt;br&gt;
Ir žmonių gėrybei.&lt;br&gt;
Tegul saulė Lietuvoj&lt;br&gt;
Tamsumas prašalina,&lt;br&gt;
Ir šviesa, ir tiesa&lt;br&gt;
Mūs žingsnius telydi.&lt;br&gt;
Tegul meilė Lietuvos&lt;br&gt;
Dega mūsų širdyse,&lt;br&gt;
Vardan tos Lietuvos&lt;br&gt;
Vienybė težydi!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg

'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''&lt;br&gt;
Литва, безнең Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Бөек угланнар җире,&lt;br&gt;
Без илһам, кодрәт алабыз&lt;br&gt;
Үткәннәреңнән синең.&lt;br&gt;
Синең балаларың бассын&lt;br&gt;
Гел әхлак юлларына,&lt;br&gt;
Игелек кылсыннар сиңа,&lt;br&gt;
Кешеләр файдасына.&lt;br&gt;
Литва күгендәге кояш&lt;br&gt;
Юк итсен бар золымны,&lt;br&gt;
Гаделлеккә, нурга күмеп,&lt;br&gt;
Яктыртсын безнең юлны.&lt;br&gt;
Литваны сөю дөрләсен&lt;br&gt;
Ялкын булып йөрәктә,&lt;br&gt;
Литваның олы бәхете –&lt;br&gt;
Ул безнең бердәмлектә!&lt;br&gt;

=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein&lt;br&gt;
Lehnet sich Liechtenstein&lt;br&gt;
An Alpenhöh’n.&lt;br&gt;
Dies liebe Heimatland,&lt;br&gt;
Das teure Vaterland,&lt;br&gt;
Hat Gottes weise Hand&lt;br&gt;
Für uns erseh’n.&lt;br&gt;
Dies liebe Heimatland,&lt;br&gt;
Das teure Vaterland,&lt;br&gt;
Hat Gottes weise Hand&lt;br&gt;
Für uns erseh’n.&lt;br&gt;

5. Hoch lebe Liechtenstein,&lt;br&gt;
Blühend am jungen Rhein,&lt;br&gt;
Glücklich und treu.&lt;br&gt;
Hoch leb’ der Fürst vom Land,&lt;br&gt;
Hoch unser Vaterland,&lt;br&gt;
Durch Bruderliebe Band&lt;br&gt;
Vereint und frei,&lt;br&gt;
Hoch leb’ der Fürst vom Land,&lt;br&gt;
Hoch unser Vaterland,&lt;br&gt;
Durch Bruderliebe Band&lt;br&gt;
Vereint und frei.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg

https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/

1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн&lt;br&gt;
Рейн башланган җирдән,&lt;br&gt;
Альп түреннән.&lt;br&gt;
Ата-бабаларның&lt;br&gt;
Кадерле Ватанын&lt;br&gt;
Әл-Хәким безләргә&lt;br&gt;
Насыйп иткән.&lt;br&gt;
Ата-бабаларның&lt;br&gt;
Сөекле Ватанын&lt;br&gt;
Хак Тәгалә безгә&lt;br&gt;
Насыйп иткән.&lt;br&gt;

5. Лихтенштейн, мең яшә,&lt;br&gt;
Рейннан бәхет өстә,&lt;br&gt;
Гел чәчәк ат.&lt;br&gt;
Яшә ил Кенәзе,&lt;br&gt;
Син дәүләт терәге —&lt;br&gt;
Булсын туганлыкта&lt;br&gt;
Бердәм, азат.&lt;br&gt;
Яшә ил Кенәзе,&lt;br&gt;
Син дәүләт терәге —&lt;br&gt;
Булсын туганлыкта&lt;br&gt;
Бердәм, азат.&lt;br&gt;

=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''&lt;br&gt;
كلنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم&lt;br&gt;
سهلنا والجبل منبت للرجال&lt;br&gt;
قولنا والعمل في سبيل الكمال&lt;br&gt;
كلنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
كلّنا للوطن&lt;br&gt;

شيخنا والفتى عند صوت الوطن&lt;br&gt;
أسد غاب متى ساورتنا الفتن&lt;br&gt;
شرقنا قلبه أبداً لبنان&lt;br&gt;
صانه ربه لمدى الأزمان&lt;br&gt;
كلنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
كلنا للوطن&lt;br&gt;

بحره برّه درّة الشرقين&lt;br&gt;
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين&lt;br&gt;
إسمه عزّه منذ كان الجدود&lt;br&gt;
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود&lt;br&gt;
كلّنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
كلّنا للوطن&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg

'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.&lt;br&gt;
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,&lt;br&gt;
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга.&lt;br&gt;

Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,&lt;br&gt;
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.&lt;br&gt;
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,&lt;br&gt;
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга.&lt;br&gt;

Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,&lt;br&gt;
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.&lt;br&gt;
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,&lt;br&gt;
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга.&lt;br&gt;

=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''&lt;br&gt;
'''1.'''	Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,&lt;br&gt;
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,&lt;br&gt;
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,&lt;br&gt;
Den Himmel Wäin ons mécht:&lt;br&gt;
Dat as onst Land, fir dat mer géif&lt;br&gt;
Heinidden alles won,&lt;br&gt;
Ons Hemechtsland dat mir so déif&lt;br&gt;
An onsen Hierzer dron.&lt;br&gt;
Ons Hemechtsland dat mir so déif&lt;br&gt;
An onsen Hierzer dron.&lt;br&gt;

'''2.'''	An sengem donkle Bëscherkranz,&lt;br&gt;
Vum Fridde stëll bewaacht,&lt;br&gt;
Sou ouni Pronk an deire Glanz&lt;br&gt;
Gemittlech léif et laacht;&lt;br&gt;
Säi Vollek frou sech soë kann,&lt;br&gt;
An 't si keng eidel Dreem:&lt;br&gt;
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,&lt;br&gt;
Wéi as 't sou gutt doheem!&lt;br&gt;

'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall&lt;br&gt;
Der Äärd, déi äis gedron;&lt;br&gt;
D’Léift huet en treie Widderhall&lt;br&gt;
A jidder Broscht gedon;&lt;br&gt;
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;&lt;br&gt;
All Wuert, dat vun er klénkt,&lt;br&gt;
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin&lt;br&gt;
An d’A wéi Feier blénkt&lt;br&gt;

'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand&lt;br&gt;
Duurch d’Welt d’Natioune leet,&lt;br&gt;
Behitt du d’Lëtzebuerger Land&lt;br&gt;
Vum frieme Joch a Leed;&lt;br&gt;
Du hues ons all als Kanner schon&lt;br&gt;
De fräie Geescht jo ginn,&lt;br&gt;
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,&lt;br&gt;
Déi mir so laang gesinn!&lt;br&gt;
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,&lt;br&gt;
Déi mir so laang gesinn!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg

https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919

https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/

'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''&lt;br&gt;
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,&lt;br&gt;
Зауэр – таулар иңләп,&lt;br&gt;
Мозель йөземнәрен нурлап,&lt;br&gt;
Күк иңдерә ширбәт.&lt;br&gt;
Илемнең иминлегенә&lt;br&gt;
Жәл түгел һич корбан,&lt;br&gt;
Йөрәк түрендә хәзинә –&lt;br&gt;
Син, тиңдәшсез Ватан.&lt;br&gt;
Йөрәк түрендә хәзинә –&lt;br&gt;
Син, тиңдәшсез Ватан.&lt;br&gt;

'''2.''' Иминлекне өстен күрә,&lt;br&gt;
Яшеллектә урыны,&lt;br&gt;
Купшылыктан йөз чөерә –&lt;br&gt;
Илем шуңа нурлы.&lt;br&gt;
Буш сүзле булмастыр халкы,&lt;br&gt;
Без бәхетле, диеп.&lt;br&gt;
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –&lt;br&gt;
Яшибез сөенеп.&lt;br&gt;

'''3.''' Тарала җыр яңгыравы&lt;br&gt;
Тауга, үзәнлеккә,&lt;br&gt;
Сөю, тугрылык шаңдавы,&lt;br&gt;
Иңә һәр күкрәккә.&lt;br&gt;
Артык булмас һич Ватанга&lt;br&gt;
Мәдхия көй-сүзләр;&lt;br&gt;
Күк авазы сеңә җанга,&lt;br&gt;
Балкып тора күзләр.&lt;br&gt;

'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең&lt;br&gt;
Кулың туры юлдан,&lt;br&gt;
Саклагыл Люксембург җирен&lt;br&gt;
Золым-газаплардан!&lt;br&gt;
Азатлык бүләгең, Тәңре,&lt;br&gt;
Улларың күңелендә,&lt;br&gt;
Ирек кояшын Син мәңге&lt;br&gt;
Балкыт ил күгендә!&lt;br&gt;
Ирек кояшын Син мәңге&lt;br&gt;
Балкыт ил күгендә!&lt;br&gt; 
 
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''&lt;br&gt;
1. Isten, áldd meg a magyart&lt;br&gt;
Jó kedvvel, bőséggel,&lt;br&gt;
Nyújts feléje védő kart,&lt;br&gt;
Ha küzd ellenséggel;&lt;br&gt;
Bal sors akit régen tép,&lt;br&gt;
Hozz rá víg esztendőt,&lt;br&gt;
Megbűnhődte már e nép&lt;br&gt;
A múltat s jövendőt!&lt;br&gt;

2. Őseinket felhozád&lt;br&gt;
Kárpát szent bércére,&lt;br&gt;
Általad nyert szép hazát&lt;br&gt;
Bendegúznak vére.&lt;br&gt;
S merre zúgnak habjai&lt;br&gt;
Tiszának, Dunának,&lt;br&gt;
Árpád hős magzatjai&lt;br&gt;
Felvirágozának.&lt;br&gt;

3. Értünk Kunság mezein&lt;br&gt;
Ért kalászt lengettél,&lt;br&gt;
Tokaj szőlővesszein&lt;br&gt;
Nektárt csepegtettél.&lt;br&gt;
Zászlónk gyakran plántálád&lt;br&gt;
Vad török sáncára,&lt;br&gt;
S nyögte Mátyás bús hadát&lt;br&gt;
Bécsnek büszke vára.&lt;br&gt;

4. Hajh, de bűneink miatt&lt;br&gt;
Gyúlt harag kebledben,&lt;br&gt;
S elsújtád villámidat&lt;br&gt;
Dörgő fellegedben,&lt;br&gt;
Most rabló mongol nyilát&lt;br&gt;
Zúgattad felettünk,&lt;br&gt;
Majd töröktől rabigát&lt;br&gt;
Vállainkra vettünk.&lt;br&gt;

5. Hányszor zengett ajkain&lt;br&gt;
Ozman vad népének&lt;br&gt;
Vert hadunk csonthalmain&lt;br&gt;
Győzedelmi ének!&lt;br&gt;
Hányszor támadt tenfiad&lt;br&gt;
Szép hazám, kebledre,&lt;br&gt;
S lettél magzatod miatt&lt;br&gt;
Magzatod hamvvedre!&lt;br&gt;

6. Bújt az üldözött, s felé&lt;br&gt;
Kard nyúlt barlangjában,&lt;br&gt;
Szerte nézett s nem lelé&lt;br&gt;
Honját e hazában,&lt;br&gt;
Bércre hág és völgybe száll,&lt;br&gt;
Bú s kétség mellette,&lt;br&gt;
Vérözön lábainál,&lt;br&gt;
S lángtenger fölette.&lt;br&gt;

7. Vár állott, most kőhalom,&lt;br&gt;
Kedv s öröm röpkedtek,&lt;br&gt;
Halálhörgés, siralom&lt;br&gt;
Zajlik már helyettek.&lt;br&gt;
S ah, szabadság nem virul&lt;br&gt;
A holtnak véréből,&lt;br&gt;
Kínzó rabság könnye hull&lt;br&gt;
Árvák hő szeméből!&lt;br&gt;

8. Szánd meg Isten a magyart&lt;br&gt;
Kit vészek hányának,&lt;br&gt;
Nyújts feléje védő kart&lt;br&gt;
Tengerén kínjának.&lt;br&gt;
Bal sors akit régen tép,&lt;br&gt;
Hozz rá víg esztendőt,&lt;br&gt;
Megbűnhődte már e nép&lt;br&gt;
A múltat s jövendőt!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/

https://wikiway.com/hungary/gimn/

(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)&lt;br&gt;

'''ГИМН'''&lt;br&gt;
1. Йа Ходаем, маҗарны&lt;br&gt;
Саклагыл, ярлыкагыл,&lt;br&gt;
Суз ярдәмчел кулыңны,&lt;br&gt;
Дошманнарын гаҗиз кыл.&lt;br&gt;
Язмыш, өз золым көчен,&lt;br&gt;
Бәхетле ит барчасын,&lt;br&gt;
Үткән һәм алдагы өчен&lt;br&gt;
Күрде халык казасын.&lt;br&gt;

2. Юл сыздың Карпат аша&lt;br&gt;
Маҗар бабаларына,&lt;br&gt;
Бирдең Ватан-гөлбакча&lt;br&gt;
Бәндәгуз улларына.&lt;br&gt;
Тиса, Дунай сулары&lt;br&gt;
Үтә тауларны урап, –&lt;br&gt;
Батыр Арпад уллары&lt;br&gt;
Анда мул тормыш кора.&lt;br&gt;

3. Кун иле җирләрендә&lt;br&gt;
Чайкала тук башаклар,&lt;br&gt;
Токай тәлгәшләреннән&lt;br&gt;
Тама татлы шәраблар.&lt;br&gt;
Безнең ту еш балкыган&lt;br&gt;
Төрек кирмәннәрендә,&lt;br&gt;
Матьяш явы сыкраткан&lt;br&gt;
Вена түрәләрен дә.&lt;br&gt;

4. Гөнаһларыбыз үче&lt;br&gt;
Кысты Синең күкрәкне:&lt;br&gt;
Аттың болыттан яшен,&lt;br&gt;
Күкрәттең безнең күкне.&lt;br&gt;
Баскын монголлар угы&lt;br&gt;
Очты баш өстебездә,&lt;br&gt;
Аннан төрек коллыгы&lt;br&gt;
Йөк булды җилкәбездә.&lt;br&gt;

5. Күпме торды яңгырап&lt;br&gt;
Кыргый госман гаугасы,&lt;br&gt;
Яугир җәсәден таптап&lt;br&gt;
Җиңүләр тантанасы!&lt;br&gt;
Күпме сине улларың,&lt;br&gt;
Гүзәл ил, күкрәгеңә&lt;br&gt;
Басып изде, кыйнады,&lt;br&gt;
Әйләндереп кабергә!&lt;br&gt;

6. Эзәрләүдән капланып&lt;br&gt;
Утырмасын кай өндә,&lt;br&gt;
Сыеныр җир тапмады&lt;br&gt;
Үз Ватанында бәндә.&lt;br&gt;
Менсә тау түбәсенә –&lt;br&gt;
Ут диңгезе өстендә,&lt;br&gt;
Һәркайда кайгы-хәсрәт,&lt;br&gt;
Кан үзәне бар җирдә.&lt;br&gt;

7. Кирмән иде – таш өеме,&lt;br&gt;
Хозур, бәхет югалган, &lt;br&gt;
Афәт, үлем сөреме&lt;br&gt;
Ватанны чолгап алган.&lt;br&gt;
Аһ, мәетләр каныннан&lt;br&gt;
Азатлык чәчәк атмый,&lt;br&gt;
Илсезләр елавыннан&lt;br&gt;
Шатлык күз яше акмый.&lt;br&gt;

8. Кызган, Ходай, маҗарны&lt;br&gt;
Дөнья михнәтләрендә,&lt;br&gt;
Суз ярдәмчел кулыңны&lt;br&gt;
Газаплар диңгезендә.&lt;br&gt;
Язмыш, өз золым көчен,&lt;br&gt;
Бәхетле ит барчасын,&lt;br&gt;
Үткән һәм алдагы өчен&lt;br&gt;
Күрде халык казасын.&lt;br&gt;

=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''&lt;br&gt;
Negaraku tanah tumpahnia darahku,&lt;br&gt;
Rakiat hidup bersatu dan maju,&lt;br&gt;
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,&lt;br&gt;
Raja kita selamat bertahta,&lt;br&gt;
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,&lt;br&gt;
Raja kita selamat bertahta.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg

'''МИНЕМ ИЛЕМ'''&lt;br&gt;
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,&lt;br&gt;
Бердәмлектә алгарыш  — Аллаһтан;&lt;br&gt;
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән&lt;br&gt;
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,&lt;br&gt;
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән&lt;br&gt;
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.&lt;br&gt;

'''МОЯ СТРАНА'''&lt;br&gt;
Страна моя, судьбы твоей знамéние:&lt;br&gt;
Единство и прогресс наградой дан;&lt;br&gt;
Да одарит нас Бог благословением,&lt;br&gt;
Во здравии пусть правит наш султан,&lt;br&gt;
Да одарит нас Бог благословением,&lt;br&gt;
Во здравии пусть правит наш султан.&lt;br&gt;

=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,&lt;br&gt;
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:&lt;br&gt;
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.&lt;br&gt;
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,&lt;br&gt;
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:&lt;br&gt;
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg

Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –&lt;br&gt;
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!&lt;br&gt;
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!&lt;br&gt;
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.&lt;br&gt;
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,&lt;br&gt;
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.&lt;br&gt;

=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''&lt;br&gt;
'''1.'''	Марий Эл тый улат&lt;br&gt;
Авай гай кажнылан.&lt;br&gt;
Шке сурт гай тый кÿлат&lt;br&gt;
Чыла мÿндыр марийлан.&lt;br&gt;
Ме таче, чон пуэн,&lt;br&gt;
Марий мландым моктена.&lt;br&gt;
Вийнам иктыш чумырен,&lt;br&gt;
Пиалан илышым чоҥена.&lt;br&gt;

'''2.'''	Сакла чот кугешнен&lt;br&gt;
Шке сынжым калыкна.&lt;br&gt;
Йомартле улмыж ден&lt;br&gt;
Эре тудо чаплана.&lt;br&gt;
Ме таче, чон пуэн,&lt;br&gt;
Марий мландым моктена.&lt;br&gt;
Вийнам иктыш чумырен,&lt;br&gt;
Пиалан илышым чоҥена.&lt;br&gt;

'''''Тау мари телендә'''''&lt;br&gt;
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань&lt;br&gt;
Ылат каждойланок.&lt;br&gt;
Келӓт шачмы пӧрт гань&lt;br&gt;
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.&lt;br&gt;
Кымылын, ӹвӹртӓл,&lt;br&gt;
Мары млӓндӹм мактенӓ.&lt;br&gt;
Силам иктӹш цымырал,&lt;br&gt;
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.&lt;br&gt;

'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт&lt;br&gt;
Мары халык соок.&lt;br&gt;
Веселӓжӹ, сӹржӓт&lt;br&gt;
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.&lt;br&gt;
Кымылын, ӹвӹртӓл,&lt;br&gt;
Мары млӓндӹм мактенӓ.&lt;br&gt;
Силам иктӹш цымырал,&lt;br&gt;
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.&lt;br&gt;

'''''Урыс телендә'''''&lt;br&gt;
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать&lt;br&gt;
Для каждого в судьбе.&lt;br&gt;
Где бы ни был – вспоминать&lt;br&gt;
Твой сын будет о тебе.&lt;br&gt;
Славься, наш край родной,&lt;br&gt;
Цвети в счастье и в труде.&lt;br&gt;
Гордимся всегда тобой &lt;br&gt;
И поём, Марий Эл, о тебе!&lt;br&gt;

'''2.''' Свою честь сохранит &lt;br&gt;
Народ наш на века, &lt;br&gt;
И дружба, как гранит, –&lt;br&gt;
Всегда с братьями крепка.&lt;br&gt;
Славься, наш край родной,&lt;br&gt;
Цвети в счастье и в труде.&lt;br&gt;
Гордимся всегда тобой &lt;br&gt;
И поём, Марий Эл, о тебе!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/

https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161

'''''Татар теленә тәрҗемә'''''&lt;br&gt;
'''1.''' Мари Ил – ана күк,&lt;br&gt;
Һәркем тәкъдирендә.&lt;br&gt;
Кайларда йөрсәм дә,&lt;br&gt;
Ул минем күңелемдә.&lt;br&gt;
Мари Ил җырларда,&lt;br&gt;
Мөкатдәс илебез,&lt;br&gt;
Бәхетле тормышны&lt;br&gt;
Бергәләп төзибез.&lt;br&gt;

'''2.''' Намусын саклар ул –&lt;br&gt;
Халкым үз җирендә.&lt;br&gt;
Тугандаш халыклар&lt;br&gt;
Дуслыгы мәңгегә.&lt;br&gt;
Мари Ил җырларда,&lt;br&gt;
Мөкатдәс илебез,&lt;br&gt;
Бәхетле тормышны&lt;br&gt;
Бергәләп төзибез.&lt;br&gt;

=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''&lt;u&gt;بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ&lt;/u&gt;'''&lt;br&gt;
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ&lt;br&gt;
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ&lt;br&gt;
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ&lt;br&gt;
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ&lt;br&gt;
'''كورال:'''&lt;br&gt;
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ&lt;br&gt;
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ&lt;br&gt;
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ&lt;br&gt;

بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ&lt;br&gt;
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ&lt;br&gt;
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ&lt;br&gt;
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;

رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا&lt;br&gt;
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا&lt;br&gt;
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا&lt;br&gt;
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;

سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا&lt;br&gt;
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا&lt;br&gt;
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا&lt;br&gt;
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;


قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا&lt;br&gt;
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا&lt;br&gt;
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا&lt;br&gt;
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;

أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا&lt;br&gt;
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ&lt;br&gt;
'''كورال النهائي:'''&lt;br&gt;
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ&lt;br&gt;
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ&lt;br&gt;
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ&lt;br&gt;
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg

'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''&lt;br&gt;
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,&lt;br&gt;
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,&lt;br&gt;
Әйа Мауритания, аһәң учагы,&lt;br&gt;
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,&lt;br&gt;
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;&lt;br&gt;
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.&lt;br&gt;

'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,&lt;br&gt;
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,&lt;br&gt;
Гарәп бабаларың сине үстергән,&lt;br&gt;
Африка җирендә – синең саф чишмәң.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,&lt;br&gt;
Ул биргән табигать уңыш китерде.&lt;br&gt;
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,&lt;br&gt;
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,&lt;br&gt;
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,&lt;br&gt;
Кая тайпылса да, каршылык күрер.&lt;br&gt;
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''&lt;br&gt;
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан&lt;br&gt;
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.&lt;br&gt;
Галәмнең мәңгелек агачы безне&lt;br&gt;
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.&lt;br&gt;
'''Кушымта.'''&lt;br&gt;

'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:&lt;br&gt;
Киләчәк буынга сине бирәбез.&lt;br&gt;
'''''Соңгы кушымта:'''''&lt;br&gt;
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,&lt;br&gt;
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.&lt;br&gt;
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,&lt;br&gt;
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.&lt;br&gt;

=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Mexicanos, al grito de guerra&lt;br&gt;
El acero aprestad y el bridón; &lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón,&lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón.&lt;br&gt;
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo&lt;br&gt;
De la Paz el arcangel divino,&lt;br&gt;
Que en el cielo tu eterno destino&lt;br&gt;
Por el dedo de Dios se escríbio. &lt;br&gt;
Mas si osare un extrano enemigo &lt;br&gt;
Profanar con su planta tu suelo, &lt;br&gt;
Piensa-oh Patria querida! que el cielo&lt;br&gt;
Un soldado en cada hijo te dio,&lt;br&gt;
Un soldado en cada hijo te dio.&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Mexicanos, al grito de guerra&lt;br&gt;
El acero aprestad y el bridón; &lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón,&lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg

https://wikiway.com/mexico/gimn/

'''Мексика дәүләт гимны'''&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Мексикалы, сугыш аваз салса,&lt;br&gt;
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр,&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр.&lt;br&gt;
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –&lt;br&gt;
Җәбраил әмере бу, Ватан,&lt;br&gt;
Синең тәкъдир Ходай хозурында&lt;br&gt;
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.&lt;br&gt;
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,&lt;br&gt;
Дошман аяк басса, яу җитеп,&lt;br&gt;
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә&lt;br&gt;
Һәр улыңны сугышчы итеп,&lt;br&gt;
Һәр улыңны сугышчы итеп.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Мексикалы, сугыш аваз салса,&lt;br&gt;
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр,&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр.&lt;br&gt;

'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''&lt;br&gt;

=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''&lt;br&gt;
Tis here we are pledging, with heart and with hand,&lt;br&gt;
Full measure of devotion to thee, our native land,&lt;br&gt;
Full measure of devotion to thee, our native land.&lt;br&gt;

Now all join the chorus, let union abide.&lt;br&gt;
Across all Micronesia join hands on every side,&lt;br&gt;
Across all Micronesia join hands on every side.&lt;br&gt;

We all work together, with hearts, voice and hand,&lt;br&gt;
Till we have made these islands another promised land,&lt;br&gt;
Till we have made these islands another promised land.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/

https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/

'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''&lt;br&gt;

=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''&lt;br&gt;
بلادي بلادي بلادي&lt;br&gt;
لكِ حبي و فؤادي&lt;br&gt;
بلادي بلادي بلادي&lt;br&gt;
لك حبي و فؤادي&lt;br&gt;
مصر يا أم البلاد&lt;br&gt;
انت غايتي والمراد&lt;br&gt;
وعلى كل العباد&lt;br&gt;
كم لنيلك من اياد&lt;br&gt;
بلادي بلادي بلادي&lt;br&gt;
لكِ حبي و فؤادي&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg

https://wikiway.com/egypt/gimn/

'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!&lt;br&gt;
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,&lt;br&gt;
Багышлап иң изге догамны, догамны.&lt;br&gt;
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,&lt;br&gt;
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,&lt;br&gt;
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,&lt;br&gt;
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.&lt;br&gt;
Нил кебек куәтле һәм ямьле,&lt;br&gt;
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!&lt;br&gt;

'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''&lt;br&gt;

=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''&lt;br&gt;
Na memória de África e do Mundo&lt;br&gt;
Pátria bela dos que ousaram lutar.&lt;br&gt;
Moçambique, o teu nome é liberdade,&lt;br&gt;
O Sol de Junho para sempre brilhará.&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
||: Moçambique nossa terra gloriosa,&lt;br&gt;
Pedra a pedra construindo um novo dia.&lt;br&gt;
Milhões de braços, uma só força,&lt;br&gt;
Oh pátria amada, vamos vencer. :||&lt;br&gt;

Povo unido do Rovuma ao Maputo&lt;br&gt;
Colhe os frutos do combate pela paz,&lt;br&gt;
Cresce o sonho ondulando na bandeira&lt;br&gt;
E vai lavrando na certeza do amanhã.&lt;br&gt;
'''''Coro (2)'''''.&lt;br&gt;

Flores brotando do chão do teu suor,&lt;br&gt;
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,&lt;br&gt;
Nós juramos por ti, oh Moçambique,&lt;br&gt;
Nenhum tirano nos irá escravizar!&lt;br&gt;
'''''Coro (2).'''''&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav

https://wikiway.com/mozambique/gimn/

'''Сөекле Ватан'''&lt;br&gt;
Африканың, бар дөньяның хәтерендә&lt;br&gt;
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.&lt;br&gt;
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,&lt;br&gt;
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,&lt;br&gt;
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.&lt;br&gt;
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,&lt;br&gt;
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||&lt;br&gt;

Рувумадан Мапутуга кадәр күрә&lt;br&gt;
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,&lt;br&gt;
Байрагындагы хыялын ул үстерә,&lt;br&gt;
Тергезә инабәтле киләчәген.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,&lt;br&gt;
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –&lt;br&gt;
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр&lt;br&gt;
Төшералмас безне коллыкка бүтән!&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''&lt;br&gt;
Limba noastră-i o comoară&lt;br&gt;
În adîncuri înfundată&lt;br&gt;
Un şirag de piatră rară&lt;br&gt;
Pe moşie revărsată.&lt;br&gt;

Limba noastră-i foc ce arde&lt;br&gt;
Într-un neam, ce fără veste&lt;br&gt;
S-a trezit din somn de moarte&lt;br&gt;
Ca viteazul din poveste.&lt;br&gt;

Limba noastră-i numai cîntec,&lt;br&gt;
Doina dorurilor noastre,&lt;br&gt;
Roi de fulgere, ce spintec&lt;br&gt;
Nouri negri, zări albastre.&lt;br&gt;

Limba noastră-i graiul pîinii,&lt;br&gt;
Cînd de vînt se mişcă vara;&lt;br&gt;
In rostirea ei bătrînii&lt;br&gt;
Cu sudori sfinţit-au ţara.&lt;br&gt;

Limba noastră-i frunză verde,&lt;br&gt;
Zbuciumul din codrii veşnici,&lt;br&gt;
Nistrul lin, ce-n valuri pierde&lt;br&gt;
Ai luceferilor sfeşnici.&lt;br&gt;

Nu veţi plînge-atunci amarnic,&lt;br&gt;
Că vi-i limba prea săracă,&lt;br&gt;
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic&lt;br&gt;
Graiul ţării noastre dragă.&lt;br&gt;

Limba noastră-i vechi izvoade.&lt;br&gt;
Povestiri din alte vremuri;&lt;br&gt;
Şi citindu-le 'nşirate, –&lt;br&gt;
Te-nfiori adînc şi tremuri.&lt;br&gt;

Limba noastră îi aleasă&lt;br&gt;
Să ridice slava-n ceruri,&lt;br&gt;
Să ne spiue-n hram şi-acasă&lt;br&gt;
Veşnicele adevăruri.&lt;br&gt;

Limba noastra-i limbă sfîntă,&lt;br&gt;
Limba vechilor cazanii,&lt;br&gt;
Care o plîng şi care o cîntă&lt;br&gt;
Pe la vatra lor ţăranii.&lt;br&gt;

Înviaţi-vă dar graiul,&lt;br&gt;
Ruginit de multă vreme,&lt;br&gt;
Stergeţi slinul, mucegaiul&lt;br&gt;
Al uitării 'n care geme.&lt;br&gt;

Strîngeţi piatra lucitoare&lt;br&gt;
Ce din soare se aprinde –&lt;br&gt;
Şi-ţi avea în revărsare&lt;br&gt;
Un potop nou de cuvinte.&lt;br&gt;

Răsări-va o comoară&lt;br&gt;
În adîncuri înfundată,&lt;br&gt;
Un şirag de piatră rară&lt;br&gt;
Pe moşie revărsată.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg

https://wikiway.com/moldova/gimn/

'''Безнең телебез'''&lt;br&gt;
Безнең тел – бакый хәзинә,&lt;br&gt;
Бик тирәндә тамырлары,&lt;br&gt;
Җиребез буйлап сибелгән&lt;br&gt;
Энҗеләр, асылташлары.&lt;br&gt;

Безнең тел – дөрләгән учак:&lt;br&gt;
Халкым үлем йокысыннан&lt;br&gt;
Уянсын тормышка сусап –&lt;br&gt;
Әкияттәге батыр сыман.&lt;br&gt;

Безнең телебез җырлары,&lt;br&gt;
Дойналардагы сагышлар&lt;br&gt;
Ача якты офыкларны,&lt;br&gt;
Тарала кара болытлар.&lt;br&gt;

Безнең тел – ул икмәк теле,&lt;br&gt;
Җәен җилләр сызгырганы,&lt;br&gt;
Бабалар, җиргә тир түгеп,&lt;br&gt;
Мөбарәк иткәннәр аны.&lt;br&gt;

Безнең тел – ул яшел яфрак,&lt;br&gt;
Кодру урманнары шавы.&lt;br&gt;
Нистру бормалары качыра&lt;br&gt;
Йолдызлар яктысы явын.&lt;br&gt;

Һич ачынып зарланмагыз,&lt;br&gt;
Ярлы дип телегез бигрәк,&lt;br&gt;
Сайланган тел ул, аңлагыз, –&lt;br&gt;
Тора илебезне бизәп.&lt;br&gt;

Безнең тел – ул тарихи тел,&lt;br&gt;
Борынгы хәлләр дастаны.&lt;br&gt;
Өйрән аны һәм танып бел&lt;br&gt;
Хакыйкатьнең ни булганын.&lt;br&gt;

Безнең тел ул билгеләнгән&lt;br&gt;
Күкләрне мактау йөзеннән –&lt;br&gt;
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр&lt;br&gt;
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.&lt;br&gt;

Безнең тел – изгелек нуры,&lt;br&gt;
Аңарда ата-бабалар&lt;br&gt;
Елый-елый, җырлый-җырлый&lt;br&gt;
Өйдә гыйбадәт кылганнар.&lt;br&gt;

Чыгарыйк телне хәяткә,&lt;br&gt;
Коткарып заман явыннан,&lt;br&gt;
Пакьлик пычрак-күгәректән,&lt;br&gt;
Онытылу аһ-зарыннан.&lt;br&gt;

Җыйыйк кояш нурларыннан&lt;br&gt;
Очкын алган чакматашын, –&lt;br&gt;
Ургылыр тел байлыгыннан&lt;br&gt;
Яңа сүзләр булып ташкын.&lt;br&gt;

Яшәячәк бу хәзинә,&lt;br&gt;
Бик тирәндә тамырлары,&lt;br&gt;
Җиребез буйлап сибелгән&lt;br&gt;
Энҗеләр, асылташлары.&lt;br&gt;

'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''&lt;br&gt;

=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''&lt;br&gt;
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс&lt;br&gt;
Даяар монголын ариун голомт&lt;br&gt;
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс&lt;br&gt;
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.&lt;br&gt;
Хамаг дэлхийн шударга улстай&lt;br&gt;
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж&lt;br&gt;
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа&lt;br&gt;
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.&lt;br&gt;

'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж&lt;br&gt;
Өргөн түмний минь заяа түшиж&lt;br&gt;
Үндэс язгуур, хэл соёлоо&lt;br&gt;
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.&lt;br&gt;
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд&lt;br&gt;
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв&lt;br&gt;
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур&lt;br&gt;
Жавхлант манай орон мандтугай.&lt;br&gt;

https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/

https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389

'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''&lt;br&gt;
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —&lt;br&gt;
Монголның саф учагы,&lt;br&gt;
Һичкем аны җиңә алмас,&lt;br&gt;
Мәңгегә үскән чагы.&lt;br&gt;
Дөньяның гадел илләре&lt;br&gt;
Белән бердәмлек өчен,&lt;br&gt;
Үстерик Ватанны биреп&lt;br&gt;
Йөрәк дәртен, кул көчен.&lt;br&gt;

'''2.''' Милли тел, мәдәниятне&lt;br&gt;
Мирас итеп тапшырыйк,&lt;br&gt;
Эшчән, кыю Монгол илен&lt;br&gt;
Бәхет-уңышка юллыйк.&lt;br&gt;
Хөрмәт итеп ил туграсын,&lt;br&gt;
Ил язмышына таян.&lt;br&gt;
Алгарышта чәчәк атсын,&lt;br&gt;
Яшәсен бөек Ватан!&lt;br&gt;

=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''&lt;br&gt;
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,&lt;br&gt;
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,&lt;br&gt;
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,&lt;br&gt;
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.&lt;br&gt;
'''''Морзюлма-мороютко:'''''&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Гайняк! Гайняк, Мордовия!&lt;br&gt;
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,&lt;br&gt;
Мокшэрзянь шачема-касома крае!&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Морак! Морак, Мордовия!&lt;br&gt;
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!&lt;br&gt;
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,&lt;br&gt;
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!&lt;br&gt;

'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,&lt;br&gt;
Тон молить, Мордовия, витьстэ,&lt;br&gt;
верьга кандыть прят.&lt;br&gt;
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,&lt;br&gt;
Секс течис тон седейс ды оймес –&lt;br&gt;
прок ванькс лисьмапрят.&lt;br&gt;
'''''Мороютко-морзюлма:'''''&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Гайняк! Гайняк, Мордовия!&lt;br&gt;
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,&lt;br&gt;
Мокшэрзянь шачема-касома крае!&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Морак! Морак, Мордовия!&lt;br&gt;
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!&lt;br&gt;
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,&lt;br&gt;
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/

https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187

'''Имин бул, Мордовия!'''&lt;br&gt;
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,&lt;br&gt;
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,&lt;br&gt;
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,&lt;br&gt;
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Исәнме, Мордовия!&lt;br&gt;
Куанып яшә, Мордовия!&lt;br&gt;
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,&lt;br&gt;
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!&lt;br&gt;
Имин бул син, Мордовия!&lt;br&gt;
Җырла, җырла, Мордовия!&lt;br&gt;
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!&lt;br&gt;
Мәңге яшә, мәңге яшә,&lt;br&gt;
Кояш үзе кебек мәңге яшә!&lt;br&gt;

'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,&lt;br&gt;
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,&lt;br&gt;
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,&lt;br&gt;
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,&lt;br&gt;
России держалась и голову гордо несла.&lt;br&gt;
Давали силы вольные Мокша, Сура,&lt;br&gt;
Ты духом была и осталась сильна и добра.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''&lt;br&gt;

=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''&lt;br&gt;
'''सयौं थुँगा फूलका'''&lt;br&gt;
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली&lt;br&gt;
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।&lt;br&gt;
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली&lt;br&gt;
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।&lt;br&gt;
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल&lt;br&gt;
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।&lt;br&gt;
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल&lt;br&gt;
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।&lt;br&gt;
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल&lt;br&gt;
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।&lt;br&gt;

'''''Укылышы'''''&lt;br&gt;
'''Sayaű thűgā phūlkā'''&lt;br&gt;
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī &lt;br&gt;
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī &lt;br&gt;
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī &lt;br&gt;
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī &lt;br&gt;
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), &lt;br&gt;
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) &lt;br&gt;
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) &lt;br&gt;
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) &lt;br&gt;
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) &lt;br&gt;
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''&lt;br&gt;
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,&lt;br&gt;
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.&lt;br&gt;
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,&lt;br&gt;
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.&lt;br&gt;
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, &lt;br&gt;
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.&lt;br&gt;
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,&lt;br&gt;
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.&lt;br&gt;
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, &lt;br&gt;
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!&lt;br&gt;

=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''&lt;br&gt;
Des rives du Niger aux confins du Ténéré&lt;br&gt;
Frères et sœurs nous sommes&lt;br&gt;
Enfants d’une même Patrie le Niger&lt;br&gt;
Nourris de la sève des mêmes idéaux&lt;br&gt;
Pour un Niger de paix libre fort et uni&lt;br&gt;
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves&lt;br&gt;
Pour l’honneur de la Patrie&lt;br&gt;
Incarnons la vaillance et la persévérance&lt;br&gt;
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux&lt;br&gt;
Guerriers intrépides déterminés et fiers&lt;br&gt;
Défendons la patrie au prix de notre sang&lt;br&gt;
Faisons du Niger symbole de dignité&lt;br&gt;
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance&lt;br&gt;
Pour ces nobles idéaux debout et en avant&lt;br&gt;
En avant pour le travail en avant pour le combat&lt;br&gt;
Nous demeurons debout&lt;br&gt;
Portant haut le drapeau de notre cher Pays&lt;br&gt;
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers&lt;br&gt;
Pour construire ensemble&lt;br&gt;
Un monde de justice de paix et de progrès&lt;br&gt;
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.&lt;br&gt;

'''Don darajar Uban'''&lt;br&gt;
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré&lt;br&gt;
Yan’uwa mune&lt;br&gt;
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar&lt;br&gt;
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya&lt;br&gt;
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya&lt;br&gt;
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu&lt;br&gt;
Don darajar Uban&lt;br&gt;
Haɗa ƙarfin hali da juriya&lt;br&gt;
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai&lt;br&gt;
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai&lt;br&gt;
Kare kasar nan akan kudin jininmu&lt;br&gt;
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci&lt;br&gt;
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba&lt;br&gt;
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi&lt;br&gt;
Gaba don aikin gaba don yaƙin&lt;br&gt;
Mun tsaya a tsaye&lt;br&gt;
Dauke tutar kasarmu mai daraja&lt;br&gt;
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya&lt;br&gt;
Don gina tare&lt;br&gt;
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba&lt;br&gt;
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.&lt;br&gt;

https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/

https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/

'''Ватан горурлыгы'''&lt;br&gt;
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр&lt;br&gt;
Без туганнар, кардәшләр,&lt;br&gt;
Бер үк Ватан – Нигер балалары,&lt;br&gt;
Уртак барчабыз идеаллары.&lt;br&gt;
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,&lt;br&gt;
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.&lt;br&gt;
Ватан даны иңендә&lt;br&gt;
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,&lt;br&gt;
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.&lt;br&gt;
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,&lt;br&gt;
Аямый һич үзен, илне имин итәр,&lt;br&gt;
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,&lt;br&gt;
Африка омтылышларының терәге.&lt;br&gt;
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.&lt;br&gt;
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә&lt;br&gt;
Бердәм күтәреләбез.&lt;br&gt;
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,&lt;br&gt;
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.&lt;br&gt;
Бергә үсә бездә&lt;br&gt;
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –&lt;br&gt;
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.&lt;br&gt;

'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''&lt;br&gt;

=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''&lt;br&gt;
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe&lt;br&gt;
ben ik, van Duitsen bloed,&lt;br&gt;
den vaderland getrouwe&lt;br&gt;
blijf ik tot in den dood.&lt;br&gt;
Een Prinse van Oranje&lt;br&gt;
ben ik, vrij onverveerd,&lt;br&gt;
den Koning van Hispanje&lt;br&gt;
heb ik altijd geёerd.&lt;br&gt;

'''6.''' Mijn schild ende betrouwen&lt;br&gt;
zijt Gij, o God mijn Heer,&lt;br&gt;
op U zo wil ik bouwen,&lt;br&gt;
verlaat mij nimmermeer.&lt;br&gt;
Dat ik doch vroom mag blijven,&lt;br&gt;
uw dienaar t’aller stond,&lt;br&gt;
de tirannie verdrijven&lt;br&gt;
die mij mijn hart doorwondt.&lt;br&gt;

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg

Ясалма Интеллект &quot;җырлый&quot;&lt;br&gt;

https://wikiway.com/netherlands/gimn/

'''Вилһелм җыры'''&lt;br&gt;
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,&lt;br&gt;
Халкым каны калебемдә,&lt;br&gt;
Ватаныма биргән анттан&lt;br&gt;
Ваз кичмәм гомеремдә.&lt;br&gt;
Асыл зат Оран угланы,&lt;br&gt;
Тугрымын намусыма,&lt;br&gt;
Испан кыйралына бары&lt;br&gt;
Хөрмәт кылам гына.&lt;br&gt;

'''6.''' Калканым, рухи терәгем,&lt;br&gt;
Кодрәтле, газиз Аллам.&lt;br&gt;
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,&lt;br&gt;
Сиңа гына таянам.&lt;br&gt;
Хак тарафыңда булырмын&lt;br&gt;
Мәңге Синең колың:&lt;br&gt;
Бетсен йөрәгемне, халкымны&lt;br&gt;
Телгәләгән золым.&lt;br&gt;

'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''&lt;br&gt;

=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''&lt;br&gt;
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,&lt;br&gt;
som det stiger frem,&lt;br&gt;
furet, værbitt over vannet,&lt;br&gt;
med de tusen hjem.&lt;br&gt;
Elsker, elsker det og tenker&lt;br&gt;
på vår far og mor&lt;br&gt;
og den saganatt som senker&lt;br&gt;
drømme på vår jord,&lt;br&gt;
og den saganatt som senker,&lt;br&gt;
senker drømme på vår jord.&lt;br&gt;

'''7.''' Norske mann i hus og hytte,&lt;br&gt;
takk din store Gud!&lt;br&gt;
Landet ville han beskytte,&lt;br&gt;
skjønt det mørkt så ud.&lt;br&gt;
Alt hvad fedrene har kjempet,&lt;br&gt;
mødrene har grett,&lt;br&gt;
har den Herre stille lempet,&lt;br&gt;
så vi vant vår rett,&lt;br&gt;
har den Herre stille lempet,&lt;br&gt;
så vi vant, vi vant vår rett.&lt;br&gt;

'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,&lt;br&gt;
som det stiger frem,&lt;br&gt;
furet, værbitt over vannet,&lt;br&gt;
med de tusen hjem.&lt;br&gt;
Og som fedres kamp har hevet&lt;br&gt;
det av nød til seir,&lt;br&gt;
også vi, når det blir krevet,&lt;br&gt;
for dets fred slår leir,&lt;br&gt;
også vi, når det blir krevet,&lt;br&gt;
for dets fred, dets fred slår leir!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg

https://wikiway.com/norway/gimn/

'''Туган илне яратабыз'''&lt;br&gt;
'''1.''' Туган илне яратабыз,&lt;br&gt;
Урман-тауларын,&lt;br&gt;
Чал диңгезен, туң җилләрен,&lt;br&gt;
Мең-мең йортларын.&lt;br&gt;
Туган учак – ул сөекле&lt;br&gt;
Ата-анабыз:&lt;br&gt;
Суыгында, кояшында&lt;br&gt;
Хозурланабыз,&lt;br&gt;
Суыгында, кояшында&lt;br&gt;
Аның хозурланабыз.&lt;br&gt;

'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:&lt;br&gt;
Шомлы көнеңдә&lt;br&gt;
Тәңре сине ярлыкады&lt;br&gt;
Җир итәгендә.&lt;br&gt;
Канлы корбан биреп кенә,&lt;br&gt;
Керми сугышка,&lt;br&gt;
Ирештең үз ирегеңә,&lt;br&gt;
Тыныч тормышка,&lt;br&gt;
Ирештең үз ирегеңә,&lt;br&gt;
Тыныч һәм мул тормышка.&lt;br&gt;

'''8.''' Туган илне яратабыз,&lt;br&gt;
урман-тауларын,&lt;br&gt;
чал диңгезен, туң җилләрен,&lt;br&gt;
ак болытларын.&lt;br&gt;
Ата-баба көрәшкән күк,&lt;br&gt;
без дә дауларбыз,&lt;br&gt;
мәңге иминлек хакына&lt;br&gt;
җиңү яуларбыз,&lt;br&gt;
мәңге иминлек хакына&lt;br&gt;
яңа җиңү яуларбыз!&lt;br&gt;

'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''&lt;br&gt;

=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===

'''پاک سرزمین شاد باد'''&lt;br&gt;
پاک سرزمین شاد باد&lt;br&gt;
كشور حسين شاد باد &lt;br&gt;
تو نشان عزم علیشان &lt;br&gt;
! ارض پاکستان &lt;br&gt;
مرکز یقین شاد باد &lt;br&gt;

پاک سرزمین کا نظام &lt;br&gt;
قوت اخوت عوام &lt;br&gt;
قوم ، ملک ، سلطنت &lt;br&gt;
پائندہ تابندہ باد &lt;br&gt;
شاد باد منزل مراد &lt;br&gt;

پرچم ستارہ و ہلال &lt;br&gt;
رہبر ترقی و کمال &lt;br&gt;
ترجمان ماضی شان حال &lt;br&gt;
! جان استقبال &lt;br&gt;
سایۂ خدائے ذوالجلال&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG

https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/

https://wikiway.com/pakistan/gimn/

'''Саф-пакь җирем, шатлан'''&lt;br&gt;
Саф-пакь җирем, шатлан,&lt;br&gt;
Гүзәллек илем, шатлан,&lt;br&gt;
Син бөек ихтыярга нишан,&lt;br&gt;
Әйа, Пакистан!&lt;br&gt;
Тугры мәркәзе, шатлан!&lt;br&gt;

Саф-пакь җиреңдә низам,&lt;br&gt;
Куәтле вә егәрле гавам,&lt;br&gt;
Ил, милләт, дәүләт, –&lt;br&gt;
Мәңге балкып чәчәк ат!&lt;br&gt;
Шатлан изге морадыңа,&lt;br&gt;

Айлы-йолдызлы байрагыңа.&lt;br&gt;
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,&lt;br&gt;
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,&lt;br&gt;
Җаның – истикъбаль!&lt;br&gt;
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.&lt;br&gt;

'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''&lt;br&gt;

=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''&lt;br&gt;
O arise all you sons of this land,&lt;br&gt;
Let us sing of our joy to be free,&lt;br&gt;
Praising God and rejoicing to be&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;
Shout our name from the mountains to seas&lt;br&gt;
Papua New Guinea;&lt;br&gt;
Let us raise our voices and proclaim&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;

Now give thanks to the good Lord above&lt;br&gt;
For His kindness, His wisdom and love,&lt;br&gt;
For this land of our fathers so free,&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;
Shout again for the whole world to hear&lt;br&gt;
Papua New Guinea;&lt;br&gt;
We're independent and we're free&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg

https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/

'''Күтәрелегез, ил уллары!'''&lt;br&gt;
Күтәрелегез, ил уллары,&lt;br&gt;
Яңгыратыйк азатлык җырларын,&lt;br&gt;
Рәхмәтле Алланы мактарга —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;
Исемең диңгездә-тауларда —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея;&lt;br&gt;
Рухланыйк без сине хакларга —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;

Кодрәтле Алладан бәрәкәт —&lt;br&gt;
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,&lt;br&gt;
Бабалар Ватаны, син азат —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея;&lt;br&gt;
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;

'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''&lt;br&gt;

=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Somos libres, seámoslo&lt;br&gt;
siempre, seámoslo siempre.&lt;br&gt;
Y antes niegue sus luces,&lt;br&gt;
sus luces, sus luces el sol,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó.&lt;br&gt;

'''6.''' En su cima los Andes sostengan&lt;br&gt;
la bandera o pendón bicolor,&lt;br&gt;
Que a los siglos anuncie el esfuerzo&lt;br&gt;
que ser libre, que ser libre,&lt;br&gt;
que ser libre, por siempre nos dió.&lt;br&gt;
A su sombra vivamos tranquilos,&lt;br&gt;
y al nacer por sus cumbres el sol,&lt;br&gt;
Renovemos el gran juramento&lt;br&gt;
que rendimos, que rendimos,&lt;br&gt;
que rendimos al Dios de Jacob,&lt;br&gt;
que rendimos al Dios de Jacob,&lt;br&gt;
Al Dios de Jacob!&lt;br&gt;

'''Coro:'''&lt;br&gt;
Somos libres, seámoslo&lt;br&gt;
siempre, seámoslo siempre.&lt;br&gt;
Y antes niegue sus luces,&lt;br&gt;
sus luces, sus luces el sol,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó.&lt;br&gt;
'''Viva El Peru!'''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg

'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Без азатбыз, азатбыз,&lt;br&gt;
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.&lt;br&gt;
Изге анттан дүнмәбез,&lt;br&gt;
антыбыздан дүнмәбез:&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп.&lt;br&gt;

'''6.''' Андның иң түренә, югарыга&lt;br&gt;
ике төс байрак беркетелгән,&lt;br&gt;
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —&lt;br&gt;
Мәңгелеккә, мәңгелеккә&lt;br&gt;
Мәңгелеккә ирек бирелгән.&lt;br&gt;
Байрак белән имин тормышта без, —&lt;br&gt;
Кояш менгәч күк капусына,&lt;br&gt;
Яңартылсын илаһи догабыз,&lt;br&gt;
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,&lt;br&gt;
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,&lt;br&gt;
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,&lt;br&gt;
Ягъкуб Раббысына!&lt;br&gt;

'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Без азатбыз, азатбыз,&lt;br&gt;
мәңгелек кыйблабыз ул ирек&lt;br&gt;
Изге анттан дүнмәбез,&lt;br&gt;
антыбыздан дүнмәбез,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче,&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче,&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче,&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп.&lt;br&gt;
'''Яшәсен Перу!'''

'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.&lt;br&gt;'''

=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''&lt;br&gt;
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,&lt;br&gt;
Kiedy my żyjemy,&lt;br&gt;
Co nam obca przemoc wzięła,&lt;br&gt;
Szablą odbierzemy.&lt;br&gt;
'''''Refren (2):'''''&lt;br&gt;
Marsz, marsz Dąbrowski,&lt;br&gt;
Z ziemi włoskiej do Polski,&lt;br&gt;
Za Twoim przewodem&lt;br&gt;
Złączym się z narodem.&lt;br&gt;

'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,&lt;br&gt;
Będziem Polakami,&lt;br&gt;
Dał nam przykład Bonaparte,&lt;br&gt;
Jak zwyciężać mamy.&lt;br&gt;
'''''Refren (2).'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania&lt;br&gt;
Po szwedzkim zaborze,&lt;br&gt;
Dla Ojczyzny ratowania&lt;br&gt;
Wrócim się przez morze.&lt;br&gt;
'''''Refren (2).'''''&lt;br&gt;

'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,&lt;br&gt;
Cały zapłakany:&lt;br&gt;
“Słuchaj jeno, pono nasi&lt;br&gt;
Biją w tarabany!”&lt;br&gt;
'''''Refren (2).'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg

'''Польша әле җуелмас'''&lt;br&gt;
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,&lt;br&gt;
Без исән булганда,&lt;br&gt;
Таланганны кайтарырбыз –&lt;br&gt;
Кылычлар кулларда.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2):'''''&lt;br&gt;
Кайтчы, Домбровский,&lt;br&gt;
Румнан – үз җиреңә:&lt;br&gt;
Бердәмлек – халкыңа,&lt;br&gt;
Азатлык – илеңә.&lt;br&gt;

'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,&lt;br&gt;
Поляк булып калыйк,&lt;br&gt;
Һәм җиңүчән Бонапарттан&lt;br&gt;
Без дә үрнәк алыйк.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,&lt;br&gt;
Швед богавын ташлап,&lt;br&gt;
Ватаныбыз исән булыр,&lt;br&gt;
Без әйләнеп кайтсак.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

'''4.''' Күз яшьләре аша безгә&lt;br&gt;
Әйтер ватандашлар:&lt;br&gt;
“Безнекеләр өйгә кайта,&lt;br&gt;
Кага барабаннар!”&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''&lt;br&gt;
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,&lt;br&gt;
Nação valente e imortal,&lt;br&gt;
Levantai hoje de novo&lt;br&gt;
O esplendor de Portugal!&lt;br&gt;
Entre as brumas da memória,&lt;br&gt;
Ó Pátria, sente-se a voz&lt;br&gt;
Dos teus egrégios avós,&lt;br&gt;
Que há-de guiar-te à vitória!&lt;br&gt;
'''''Corus:'''''&lt;br&gt;
Às armas, às armas!&lt;br&gt;
Sobre a terra, sobre o mar,&lt;br&gt;
Às armas, às armas!&lt;br&gt;
Pela Pátria lutar!&lt;br&gt;
Contra os canhões marchar, marchar!&lt;br&gt;

'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,&lt;br&gt;
À luz viva do teu céu!&lt;br&gt;
Brade a Europa à terra inteira:&lt;br&gt;
Portugal não pereceu!&lt;br&gt;
Beija o solo teu jucundo&lt;br&gt;
O Oceano, a rugir d’amor;&lt;br&gt;
E teu braço vencedor&lt;br&gt;
Deu mundos novos ao Mundo!&lt;br&gt;
'''''Corus.'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Saudai o Sol que desponta&lt;br&gt;
Sobre um ridente porvir;&lt;br&gt;
Seja o eco de uma afronta&lt;br&gt;
O sinal do ressurgir.&lt;br&gt;
Raios dessa aurora forte&lt;br&gt;
São como beijos de mãe,&lt;br&gt;
Que nos guardam, nos sustêm,&lt;br&gt;
Contra as injúrias da sorte.&lt;br&gt;
'''''Corus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg

'''Диңгезләрдә гаярь'''&lt;br&gt;
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,&lt;br&gt;
Затлы һәм үлемсез милләтем,&lt;br&gt;
Кайтар үзең яулаганны,&lt;br&gt;
Португалиянең зиннәтен!&lt;br&gt;
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,&lt;br&gt;
Аерып хәтер томаннарын,&lt;br&gt;
Мөхтәрәм ата-бабаңның –&lt;br&gt;
Илтсен ул яңа җиңүләргә!&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ал кулыңа коралыңны!&lt;br&gt;
Суда, җирдә сынатма,&lt;br&gt;
Ал кулыңа коралыңны!&lt;br&gt;
Көрәш, Ватанны хакла!&lt;br&gt;
Һәм тупларга каршы атла!&lt;br&gt;

'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,&lt;br&gt;
Җилфердәр ул якты күгеңдә!&lt;br&gt;
Җиткер дөньяга: бирешмәс&lt;br&gt;
Португалиябез үлемгә!&lt;br&gt;
Ярсып давылланган океан&lt;br&gt;
Изге туфрагыңны үбә;&lt;br&gt;
Һәм кулларың итте бүләк&lt;br&gt;
Кешелеккә яңа бер мәйдан!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –&lt;br&gt;
Киләчәкнең көлемсәр шавы;&lt;br&gt;
Һәм өндәсен яңарышка&lt;br&gt;
Кимсетелүләрнең шаңдавы.&lt;br&gt;
Көч-кодрәтле таң нурларыннан&lt;br&gt;
Ватан-Ана гүя назлый,&lt;br&gt;
Ул көч бирә безгә, саклый&lt;br&gt;
Язмыш кагу-сугуларыннан.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===

=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''&lt;br&gt;
'''Rwanda nziza'''&lt;br&gt;
Rwanda nziza Gihugu cyacu&lt;br&gt;
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga&lt;br&gt;
Ngobyi iduhetse gahorane ishya&lt;br&gt;
Reka tukurate tukuvuge ibigwi&lt;br&gt;
Wowe utubumbiye hamwe twese&lt;br&gt;
Abanyarwanda uko watubyaye&lt;br&gt;
Berwa, sugira, singizwa iteka.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Гүзәл Руанда'''&lt;br&gt;
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,&lt;br&gt;
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,&lt;br&gt;
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;&lt;br&gt;
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,&lt;br&gt;
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,&lt;br&gt;
Сыенып бергә синең итәгеңә;&lt;br&gt;
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.&lt;br&gt;

'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''&lt;br&gt;

=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''&lt;br&gt;
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,&lt;br&gt;
În care te-adînciră barbarii de tirani,&lt;br&gt;
barbarii de tirani!&lt;br&gt;
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,&lt;br&gt;
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,&lt;br&gt;
şi cruzii tăi duşmani!&lt;br&gt;
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,&lt;br&gt;
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,&lt;br&gt;
şi cruzii tăi duşmani!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg

'''Уян, румын!'''&lt;br&gt;
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,&lt;br&gt;
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,&lt;br&gt;
богау салган тиран!&lt;br&gt;
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?&lt;br&gt;
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,&lt;br&gt;
калтырансын дошман!&lt;br&gt;
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?&lt;br&gt;
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,&lt;br&gt;
калтырансын дошман!&lt;br&gt;

'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''&lt;br&gt;

=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,&lt;br&gt;
Россия — любимая наша страна.&lt;br&gt;
Могучая воля, великая слава —&lt;br&gt;
Твоё достоянье на все времена!&lt;br&gt;
'''''Припев''''':&lt;br&gt;
Славься, Отечество наше свободное,&lt;br&gt;
Братских народов союз вековой,&lt;br&gt;
Предками данная мудрость народная!&lt;br&gt;
Славься, страна! Мы гордимся тобой!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg

https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/

(Ясалма Интеллект &quot;башкаруы&quot;)&lt;br&gt;
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,&lt;br&gt;
Русия – безнең сөекле илебез,&lt;br&gt;
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны&lt;br&gt;
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,&lt;br&gt;
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,&lt;br&gt;
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!&lt;br&gt;

=== '''САЛЬВАДОР''' ===

=== '''САМОА''' ===

=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''&lt;br&gt;
Сахам сирэ дьоллоох тускуга&lt;br&gt;
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,&lt;br&gt;
Илинтэн арҕаа ол кустуга&lt;br&gt;
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.&lt;br&gt;
'''''Хос ырыата:'''''&lt;br&gt;
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута&lt;br&gt;
Модун Россия киэн туттуута,&lt;br&gt;
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,&lt;br&gt;
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!&lt;br&gt;

Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ&lt;br&gt;
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.&lt;br&gt;
Элбэх омукка эрчим эбэр,&lt;br&gt;
Или-эйэни олохтуур уохтаах.&lt;br&gt;
'''''Хос ырыата.'''''&lt;br&gt;

Ааспыт кэммит айхаллаах суола&lt;br&gt;
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,&lt;br&gt;
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан&lt;br&gt;
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.&lt;br&gt;
'''''Хос ырыата.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
1. Сахам җире, шәрык нурларында&lt;br&gt;
иминлек һәм бәхет яулыйсың,&lt;br&gt;
җиңүләргә әйдәп баруыңда&lt;br&gt;
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,&lt;br&gt;
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.&lt;br&gt;
Илебезнең күрке-горурлыгы,&lt;br&gt;
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!

2. Күп тармаклы Лена ярларында –&lt;br&gt;
Терек суы, бәрәкәт тулы:&lt;br&gt;
Гүя дуслык-куәт алкынында&lt;br&gt;
Халыкларга тынычлык юлы.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың&lt;br&gt;
Гасырлардан безгә юл сала.&lt;br&gt;
Дәвам иттек ата-баба юлын,&lt;br&gt;
Тугры булып калыйк без аңа.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''&lt;br&gt;
Pincez tous vos koras,&lt;br&gt; 
Frappez les balafons !&lt;br&gt; 
Le lion rouge a rugi.&lt;br&gt; 
Le dompteur de la brousse&lt;br&gt; 
D'un bond s'est élancé,&lt;br&gt; 
Dissipant les ténèbres.&lt;br&gt; 
Soleil sur nos terreurs,&lt;br&gt; 
Soleil sur notre espoir.&lt;br&gt; 
Debout, frères,&lt;br&gt; 
Voici l'Afrique rassemblée.&lt;br&gt; 
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt; 
Fibres de mon cœur vert.&lt;br&gt; 
Épaule contre épaule,&lt;br&gt; 
Mes plus que frères,&lt;br&gt; 
O Sénégalais, debout !&lt;br&gt; 
Unissons la mer et les sources,&lt;br&gt; 
Unissons la steppe et la forêt !&lt;br&gt; 
Salut Afrique mère !&lt;br&gt; 

https://wikiway.com/senegal/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg

'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''&lt;br&gt;
Чиерт, дус, корага,&lt;br&gt; 
Сук балафонга!&lt;br&gt; 
Арыслан ырлады,&lt;br&gt; 
Тик килеп ул капты&lt;br&gt; 
Сунарчы кулына,&lt;br&gt; 
Һәм аучы чик куйды&lt;br&gt; 
Гасырлар золымына.&lt;br&gt; 
Язмышын ил кора.&lt;br&gt; 
Күтәрел, туганым, –&lt;br&gt; 
Африка чакыра!&lt;br&gt; 
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt; 
Саф-пакь минем җаным.&lt;br&gt; 
Күтәрел, туганым,&lt;br&gt; 
Куеп иңгә иңне,&lt;br&gt; 
Үстерик без илне,&lt;br&gt; 
Җир-диңгез байлыкларын туплап,&lt;br&gt; 
Урманнар-кырларны колачлап!&lt;br&gt; 
Сәлам, Африка-ана!&lt;br&gt; 

'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''&lt;br&gt;
Ущипни, друг, кора&lt;br&gt; 
И бей в балафон!&lt;br&gt; 
Красный лев зарычал,&lt;br&gt; 
Охотник из кустов              &lt;br&gt; 
Прыжком его достал,&lt;br&gt; 
Рассеяв мрак веков.&lt;br&gt; 
Просторам нашим — свет,&lt;br&gt; 
Надеждам нашим — взлёт,&lt;br&gt; 
Вставайте, братья, все —&lt;br&gt; 
Нас Африка зовёт!&lt;br&gt; 
'''''Припев:'''''&lt;br&gt; 
Душа моя чиста.&lt;br&gt; 
Плечом ко плечу&lt;br&gt; 
Вставай, сердечный друг,&lt;br&gt; 
Ты больше мне, чем брат!&lt;br&gt; 
Объединим недра и моря,&lt;br&gt; 
Объединим леса и поля!&lt;br&gt; 
Привет, Африка-мать!&lt;br&gt;

'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''&lt;br&gt; 
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''&lt;br&gt;

=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,&lt;br&gt;
You find an island there,&lt;br&gt;
So lovely small with nations free&lt;br&gt;
With people French and Dutch,&lt;br&gt;
Though talking English much,&lt;br&gt;
As the Saint Martin in the sea.&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
O sweet my Fatherland,&lt;br&gt;
So bright by beach and strand,&lt;br&gt;
With sailors on the sea and harbors free,&lt;br&gt;
Where the chains of mountains green,&lt;br&gt;
Variously in sunlight sheen.&lt;br&gt;
||: Oh, I love thy Paradise,&lt;br&gt;
Nature beauty fairly nice. :||&lt;br&gt;

How pretty between all green&lt;br&gt;
Flamboyants beaming gleam&lt;br&gt;
Of flowers red by sunlight set.&lt;br&gt;
Thy cows and sheep and goats&lt;br&gt;
In meadows or on the roads&lt;br&gt;
Thy donkeys keen I can't forget&lt;br&gt;
Chorus.&lt;br&gt;

Saint Martin, I like thy name,&lt;br&gt;
In which Columbus fame&lt;br&gt;
And memories of old are closed.&lt;br&gt;
For me a great delight&lt;br&gt;
Thy Southern Cross the night&lt;br&gt;
May God the Lord protect thy coast!&lt;br&gt;
Chorus.&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg

Дөнья түренә син бак,&lt;br&gt;
Бер утрауны шунда тап,&lt;br&gt;
Тыңла азат французлар сүзен,&lt;br&gt;
Нидерландча кыл син гәп,&lt;br&gt;
Сөйләш инглизчә күбрәк –&lt;br&gt;
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.&lt;br&gt;
'''Кушымта:'''&lt;br&gt;
Минем гүзәл Ватаным,&lt;br&gt;
Иркен комлы ярларың,&lt;br&gt;
Яңгырый азат диңгезче җыры,&lt;br&gt;
Яшел таулар чылбырын&lt;br&gt;
Яктырта кояш нуры.&lt;br&gt;
||: Сөям бу җир җәннәтен&lt;br&gt;
һәм ямьле табигатен. :||&lt;br&gt;

Күңелле яшеллегең,&lt;br&gt;
Балкышлы якты күгең,&lt;br&gt;
Кызыл гөлләрең нурга чумган.&lt;br&gt;
Куй-кәҗә, сыерларың,&lt;br&gt;
Болыннарың, юлларың,&lt;br&gt;
Ишәкләрең күңелемә уңган.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

Сөям Сент-Мартин исемең –&lt;br&gt;
Саклый ул Колумб җисемен,&lt;br&gt;
Үткән заманнар фатихасын.&lt;br&gt;
Күңелем шатлыкка тулгач,&lt;br&gt;
Төнлә балкый Көньяк Хач;&lt;br&gt;
Ярларыңны Хак ярлыкасын!&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''&lt;br&gt;

=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''&lt;br&gt;
Боже правде, ти што спасе&lt;br&gt;
од пропасти досад нас,&lt;br&gt;
чуј и одсад наше гласе&lt;br&gt;
и од сад нам буди спас.&lt;br&gt;
Моћном руком води, брани&lt;br&gt;
будућности српске брод!&lt;br&gt;
||: Боже спаси Боже храни,&lt;br&gt;
српске земље, српски род! :||&lt;br&gt;

Сложи српску браћу драгу&lt;br&gt;
на свак’ дичан славан рад,&lt;br&gt;
слога биће пораз врагу&lt;br&gt;
а најјачи српству град.&lt;br&gt;
Нек’ на српској блиста грани&lt;br&gt;
братске слоге златан плод,&lt;br&gt;
||: Боже спаси, Боже храни,&lt;br&gt;
српске земље, српски род! :||&lt;br&gt;

Нек’ на српско ведро чело&lt;br&gt;
твог не падне гнева гром!&lt;br&gt;
Благослови Србу село&lt;br&gt;
поље, њиву, град и дом!&lt;br&gt;
Кад наступе борбе дани&lt;br&gt;
к’ победи ти води ход.&lt;br&gt;
||: Боже спаси, Боже храни,&lt;br&gt;
српске земље, српски род! :||&lt;br&gt;

Из мрачнога сину гроба&lt;br&gt;
српске слоге нови сјај,&lt;br&gt;
настало је ново доба,&lt;br&gt;
нову срећу, Боже дај!&lt;br&gt;
Отаџбину српску брани,&lt;br&gt;
петвековне борбе плод!&lt;br&gt;
||: Боже спаси, Боже храни,&lt;br&gt;
моли ти се српски род! :||&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg

https://wikiway.com/serbia/gimn/

'''Хак Тәгалә'''&lt;br&gt;
Хак Тәгалә, Коткаручы&lt;br&gt;
Афәтләрдән, үлемнән,&lt;br&gt;
Догабызны кабул кылчы,&lt;br&gt;
Йолып ал бәлаләрдән.&lt;br&gt;
Кодрәтең белән тәкъдир ит&lt;br&gt;
Киләчәген  сербларның!&lt;br&gt;
Сакла, Алла, һәм имин ит&lt;br&gt;
Серб җирләрен, серб халкын!&lt;br&gt;

Туплачы серб оланнарын,&lt;br&gt;
Данлы эштә һади бул,&lt;br&gt;
Арала бар дошманнарын,&lt;br&gt;
Күрсәт сербка туры юл.&lt;br&gt;
Серб туганлыгын камил ит,&lt;br&gt;
Бердәмлегебез алтын,&lt;br&gt;
Сакла, Алла, һәм имин ит&lt;br&gt;
Серб җирләрен, серб халкын!&lt;br&gt;

Серб башына яшен булып&lt;br&gt;
Төшмәсен һич каһәрең.&lt;br&gt;
Хакла серб шәһәр-авылын,&lt;br&gt;
Кыр-басуын, өйләрен!&lt;br&gt;
Чирү килсә сугыш җитеп,&lt;br&gt;
Серблар җиңү яуласын.&lt;br&gt;
Сакла, Алла, имин итеп&lt;br&gt;
Серб җирләрен, серб халкын!&lt;br&gt;

Серблар даны каберләрдән&lt;br&gt;
Калкып янә балкыр ул,&lt;br&gt;
Ходай, яңа дәверләрдә&lt;br&gt;
яңа бәхет насыйп кыл!&lt;br&gt;
Без, серблар, Ватанны яклап&lt;br&gt;
көрәштек биш гасырлар.&lt;br&gt;
Имин итче, Алла, сакла,&lt;br&gt;
Дип дога кыла серблар!&lt;br&gt;

=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''&lt;br&gt;
Mari kita rakyat Singapura,&lt;br&gt;
Sama-sama menuju bahagia,&lt;br&gt;
Cita-cita kita yang mulia.&lt;br&gt;
Berjaya Singapura!&lt;br&gt;
||: Marilah kita bersatu,&lt;br&gt;
Dengan semangat yang baru,&lt;br&gt;
Semua kita berseru:&lt;br&gt;
Majulah Singapura,&lt;br&gt;
Majulah Singapura! :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg

'''Сингапур, алга атла!'''&lt;br&gt;
Сингапурның ватандашлары без&lt;br&gt;
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,&lt;br&gt;
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.&lt;br&gt;
Сингапур, уңышларга!&lt;br&gt;
||: Бердәмлектә без булыйк,&lt;br&gt;
Бу халәттә рухланыйк.&lt;br&gt;
Өндәмәбез шул хакта:&lt;br&gt;
“Сингапур, алга атла,&lt;br&gt;
Сингапур, алга атла!” :||&lt;br&gt;

=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''&lt;br&gt;
Nad Tatrou sa blýska,&lt;br&gt;
Hromy divo bijú,&lt;br&gt;
Nad Tatrou sa blýska,&lt;br&gt;
Hromy divo bijú.&lt;br&gt;
Zastavme ich, bratia,&lt;br&gt;
Ved’ sa ony stratia,&lt;br&gt;
Slováci ožijú.&lt;br&gt;
Zastavme ich, bratia,&lt;br&gt;
Ved’ sa ony stratia,&lt;br&gt;
Slováci ožijú.&lt;br&gt;

To Slovensko naše&lt;br&gt;
Posial' tvrdo spalo,&lt;br&gt;
To Slovensko naše&lt;br&gt;
Posial' tvrdo spalo.&lt;br&gt;
Ale blesky hromu&lt;br&gt;
Vzbudzujú ho k tomu,&lt;br&gt;
Aby sa prebralo.&lt;br&gt;
Ale blesky hromu&lt;br&gt;
Vzbudzujú ho k tomu,&lt;br&gt;
Aby sa prebralo.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg

'''Татра өстендә яшен яшьни'''&lt;br&gt;
Күк күкри Татрада,&lt;br&gt;
Яшен каты суга.&lt;br&gt;
Күк күкри Татрада,&lt;br&gt;
Яшен каты суга.&lt;br&gt;
Аларны туктатыйк,&lt;br&gt;
Эзләрен югалтыйк —&lt;br&gt;
Словаклар уянсынга.&lt;br&gt;
Аларны туктатыйк,&lt;br&gt;
Эзләрен югалтыйк —&lt;br&gt;
Словаклар уянсынга.&lt;br&gt;

Безнең Словак иле&lt;br&gt;
Нык йоклаган иде,&lt;br&gt;
Безнең Словак иле&lt;br&gt;
Нык йоклаган иде.&lt;br&gt;
Күкрәүләр, яшеннәр&lt;br&gt;
Безне тетрәттеләр,&lt;br&gt;
Аңга килсеннәр диеп,&lt;br&gt;
Күкрәүләр, яшеннәр&lt;br&gt;
Безне тетрәттеләр,&lt;br&gt;
Аңга килсеннәр диеп.&lt;br&gt;

'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''&lt;br&gt;

=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''&lt;br&gt;
Žive vsi narodi,&lt;br&gt;
ki hrepéne dočakat’ dan:&lt;br&gt;
Da, koder sonce hodi,&lt;br&gt;
prepir iz sveta bo pregnan,&lt;br&gt;
Da rojak prost bo vs’ak,&lt;br&gt;
Ne vrag, le sosed bo mejak,&lt;br&gt;
Da rojak prost bo vs’ak,&lt;br&gt;
Ne vrag, le sosed bo,&lt;br&gt;
Ne vrag, le sosed bo mejak.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

'''Исәнлек тосты'''&lt;br&gt;
Имин булсын, дөнья көтеп&lt;br&gt;
яши торган барча халык.&lt;br&gt;
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт&lt;br&gt;
куйган милләт кенә — алып!&lt;br&gt;
Бетсен җирдә сугыш,&lt;br&gt;
һәрбарчага булсын ирек,&lt;br&gt;
яшик, күршеләрне,&lt;br&gt;
дошман түгел, дус-иш күреп,&lt;br&gt;
күршеләрне якын күреп!&lt;br&gt;

'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''

=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''&lt;br&gt;
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ&lt;br&gt;
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ&lt;br&gt;
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ&lt;br&gt;
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ&lt;br&gt;
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي&lt;br&gt;
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ&lt;br&gt;
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

'''Яшәсен Мәлик!'''&lt;br&gt;
Табигың юнәлт бөек Күккә,&lt;br&gt;
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.&lt;br&gt;
Яшел байрак җилфердәсен,&lt;br&gt;
Шәһадәткә юл әйләсен.&lt;br&gt;
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!&lt;br&gt;
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.&lt;br&gt;
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”&lt;br&gt;

=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''&lt;br&gt;
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,&lt;br&gt;
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||&lt;br&gt;
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,&lt;br&gt;
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,&lt;br&gt;
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,&lt;br&gt;
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.&lt;br&gt;

I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,&lt;br&gt;
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛&lt;br&gt;
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖&lt;br&gt;
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||&lt;br&gt;
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕&lt;br&gt;
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜&lt;br&gt;
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||&lt;br&gt;
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓&lt;br&gt;
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜&lt;br&gt;
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚&lt;br&gt;
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

'''''Латин язуында (укылышы)'''''&lt;br&gt;
'''QOLOBAA CALANKEED'''&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
||: Qolobaa calankeedu,&lt;br&gt;
waa ceynoo, :||&lt;br&gt;
Innaga keenu waa,&lt;br&gt;
Cirkoo kala ee,&lt;br&gt;
aan caadna lahayn,&lt;br&gt;
Ee caashaqaye.&lt;br&gt;

I. ||: Xiddigyahay caddi waad,&lt;br&gt;
Naa ciidamisee, :||&lt;br&gt;
Carradaa keligaa&lt;br&gt;
adow curadee,&lt;br&gt;
cadceedda sideeda,&lt;br&gt;
caan noqo ee!&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

II. ||: Cashadaad dhalataa&lt;br&gt;
caloosheennee, :||&lt;br&gt;
Sidii culaygii&lt;br&gt;
cidaad marisee,&lt;br&gt;
Allow ha ku celin,&lt;br&gt;
&quot;Cawooy!&quot; dhahe ee&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

III. ||: Shanteena cududood&lt;br&gt;
Cadkii ka maqnaa :||&lt;br&gt;
Adow celiyow&lt;br&gt;
Nacaawimayee&lt;br&gt;
Waa calaf cimrigu&lt;br&gt;
Isku keen simayee&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||&lt;br&gt;
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре&lt;br&gt;
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.&lt;br&gt;

||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||&lt;br&gt;
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;&lt;br&gt;
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||&lt;br&gt;
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз&lt;br&gt;
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||&lt;br&gt;
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:&lt;br&gt;
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''&lt;br&gt;

=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''&lt;br&gt;
||: Samo ku waar, samo ku waar :||&lt;br&gt;
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa&lt;br&gt;
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan&lt;br&gt;
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||&lt;br&gt;

||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,&lt;br&gt;
qarannimada Soomaaliland :||&lt;br&gt;
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||&lt;br&gt;

||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||&lt;br&gt;
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka&lt;br&gt;
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee&lt;br&gt;
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||&lt;br&gt;

||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||&lt;br&gt;
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,&lt;br&gt;
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836

https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html

'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''&lt;br&gt;
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||&lt;br&gt;
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта&lt;br&gt;
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, &lt;br&gt;
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||&lt;br&gt;

||: Кадерлибез фидаи батырларың —&lt;br&gt;
тоталар сине туганлыкта. :||&lt;br&gt;
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||&lt;br&gt;

||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||&lt;br&gt;
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,&lt;br&gt;
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.&lt;br&gt;
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||&lt;br&gt;

||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||&lt;br&gt;
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||&lt;br&gt;

'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''&lt;br&gt;

=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===

=== '''СУДАН''' ===

=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''&lt;br&gt;
1.	'''OPO KONDREMAN'''&lt;br&gt;
Opo kondreman oen opo &lt;br&gt;
Sranan gron e kari oen &lt;br&gt;
Wans ope tata komopo &lt;br&gt;
Wi moes seti kondre boen &lt;br&gt;
Stre de f'stre wi no sa freed &lt;br&gt;
Gado de wi fesi man &lt;br&gt;
Heri libi te na dede &lt;br&gt;
Wi sa feti gi Sranan.&lt;br&gt;

'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''&lt;br&gt;
2.	'''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''&lt;br&gt;
God zij met ons Suriname &lt;br&gt;
Hij verheff’ons heerlijk land &lt;br&gt;
Hoe wij hier ook samen kwamen &lt;br&gt;
Aan zijn grond zijn wij verpand &lt;br&gt;
Werkend houden w’in gedachten &lt;br&gt;
Recht en waarheid maken vrij&lt;br&gt;
Al wat goed is te betrachten &lt;br&gt;
Dat geeft aan ons land waardij.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/

Ясалма Интеллект &quot;башкаруы&quot;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg

'''''Тәрҗемәләре:'''''&lt;br&gt;
1.	'''Күтәрел, ил кешесе!'''&lt;br&gt;
Күтәрел, әйдә, ватандаш,&lt;br&gt;
Сранан чакыруына,&lt;br&gt;
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,&lt;br&gt;
Гамең-кайгыртуыңа.&lt;br&gt;
Без көрәштән курыкмыйбыз,&lt;br&gt;
Рәһбәребез – бер Алла,&lt;br&gt;
Гомеребезне багышлыйбыз&lt;br&gt;
Ватаныбыз Срананга!&lt;br&gt;

2.	'''Раббыбыз Суринам белән'''&lt;br&gt;
Раббыбыз Суринам белән,&lt;br&gt;
Күтәрә Ул дәүләтне.&lt;br&gt;
Бу гүзәл илдә яшәгән –&lt;br&gt;
Аллаһыга әҗәтле.&lt;br&gt;
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,&lt;br&gt;
Ирекле була һәркем,&lt;br&gt;
Һәр игелек гел үстерә&lt;br&gt;
Безнең илнең кыйммәтен&lt;br&gt;

'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''&lt;br&gt;

=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''&lt;br&gt;
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ&lt;br&gt;
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ&lt;br&gt;
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام&lt;br&gt;
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ&lt;br&gt;
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا&lt;br&gt;
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا&lt;br&gt;
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا&lt;br&gt;
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا&lt;br&gt;
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا&lt;br&gt;
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما&lt;br&gt;

رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ&lt;br&gt;
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ&lt;br&gt;
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ&lt;br&gt;
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟&lt;br&gt;
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ&lt;br&gt;
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ &lt;br&gt;
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ&lt;br&gt;
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ&lt;br&gt;
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ&lt;br&gt;
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg

'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''&lt;br&gt;
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!&lt;br&gt;
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.&lt;br&gt;
Гарәпчелекнең бу изге оясы,&lt;br&gt;
Кояш тәхете — гел азат буласы.&lt;br&gt;
Биек манаралар — Шам түбәләре,&lt;br&gt;
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.&lt;br&gt;
Биек манаралар — Шам түбәләре,&lt;br&gt;
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.&lt;br&gt;
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,&lt;br&gt;
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.&lt;br&gt;

Байрагыбыз — илне бердәм итүче,&lt;br&gt;
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,&lt;br&gt;
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,&lt;br&gt;
Түгелме шәһит канының мидәде?&lt;br&gt;
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,&lt;br&gt;
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.&lt;br&gt;
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,&lt;br&gt;
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.&lt;br&gt;
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.&lt;br&gt;
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?&lt;br&gt;

=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''&lt;br&gt;
High we exalt thee, realm of the free;&lt;br&gt;
Great is the love we have for thee;&lt;br&gt;
Firmly united ever we stand,&lt;br&gt;
Singing thy praise, O native land.&lt;br&gt;
We raise up our hearts and our voices on high,&lt;br&gt;
The hills and the valleys re-echo our cry;&lt;br&gt;
Blessing and peace be ever thine own,&lt;br&gt;
Land that we love, our Sierra Leone.&lt;br&gt;

One with a faith that wisdom inspires,&lt;br&gt;
One with a zeal that never tires;&lt;br&gt;
Ever we seek to honour thy name,&lt;br&gt;
Ours is the labour, thine the fame.&lt;br&gt;
We pray that no harm on thy children may fall,&lt;br&gt;
That blessing and peace may descend on us all;&lt;br&gt;
So may we serve thee ever alone,&lt;br&gt;
Land that we love, our Sierra Leone.&lt;br&gt;

Knowledge and truth our forefathers spread,&lt;br&gt;
Mighty the nations whom they led;&lt;br&gt;
Mighty they made thee, so too may we&lt;br&gt;
Show forth the good that is ever in thee.&lt;br&gt;
We pledge our devotion, our strength and our might,&lt;br&gt;
Thy cause to defend and to stand for thy right;&lt;br&gt;
All that we have be ever thine own,&lt;br&gt;
Land that we love, our Sierra Leone.&lt;br&gt;

https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg

'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''&lt;br&gt;
Бөеклектә ирек чишмәбез,&lt;br&gt;
Бердәмлектә гомер итәбез;&lt;br&gt;
Сөюебез бөек һәм камил,&lt;br&gt;
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.&lt;br&gt;
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,&lt;br&gt;
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!&lt;br&gt;
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:&lt;br&gt;
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”&lt;br&gt;

Иман рухландырган зирәклек&lt;br&gt;
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;&lt;br&gt;
Күңел түребездә синең нам,&lt;br&gt;
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.&lt;br&gt;
Имин балалар, дип дога кылабыз,&lt;br&gt;
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;&lt;br&gt;
Тырышлыкта бар ил-көнебез,&lt;br&gt;
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!&lt;br&gt;

Гыйлем-хаклык – баба мирасы,&lt;br&gt;
Көчле аның өндәү-нидасы;&lt;br&gt;
Без булганда син дә куәтле,&lt;br&gt;
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.&lt;br&gt;
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,&lt;br&gt;
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;&lt;br&gt;
Бар булганны сиңа тиңлибез,&lt;br&gt;
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!&lt;br&gt;

=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''&lt;br&gt;
Диёри арҷманди мо,&lt;br&gt;
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,&lt;br&gt;
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.&lt;br&gt;
Зи дурии замонаҳо расидаем,&lt;br&gt;
Ба зери парчами ту саф кашидаем,&lt;br&gt;
Кашидаем.&lt;br&gt;
Зинда бош, эй Ватан,&lt;br&gt;
Тоҷикистони озоди ман!&lt;br&gt;

Барои ному нанги мо&lt;br&gt;
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,&lt;br&gt;
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,&lt;br&gt;
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,&lt;br&gt;
Ки мазраи вафо бувад канори ту,&lt;br&gt;
Канори ту.&lt;br&gt;
Зинда бош, эй Ватан,&lt;br&gt;
Тоҷикистони озоди ман!&lt;br&gt;

Ту модари ягонаӣ,&lt;br&gt;
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,&lt;br&gt;
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,&lt;br&gt;
Зи ту саодати абад насиби мост,&lt;br&gt;
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,&lt;br&gt;
Ҳабиби мост.&lt;br&gt;
Зинда бош, эй Ватан,&lt;br&gt;
Тоҷикистони озоди ман!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg

'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
Әй, кадерле туган җирем,&lt;br&gt;
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,&lt;br&gt;
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.&lt;br&gt;
Яңа офык ачар заманга ирештек,&lt;br&gt;
Синең байрагың астында тезелештек,&lt;br&gt;
Тезелештек.&lt;br&gt;
Имин бул, Ватаным,&lt;br&gt;
Минем азат Таҗикстаным!&lt;br&gt;

Безнең борынгы намыбыз –&lt;br&gt;
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,&lt;br&gt;
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,&lt;br&gt;
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,&lt;br&gt;
Камил булса улларыңның тугрылыгы,&lt;br&gt;
Тугрылыгы.&lt;br&gt;
Имин бул, Ватаным,&lt;br&gt;
Минем азат Таҗикстаным!&lt;br&gt;

Син – бердәнбер ил-анабыз,&lt;br&gt;
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,&lt;br&gt;
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,&lt;br&gt;
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,&lt;br&gt;
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,&lt;br&gt;
Күркәм-хәбиб.&lt;br&gt;
Имин бул, Ватаным,&lt;br&gt;
Минем азат Таҗикстаным!&lt;br&gt;

=== '''ТАИЛАНД''' ===

=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''&lt;br&gt;
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,&lt;br&gt;
Hono no’ano’a o te motu rau,&lt;br&gt;
Heihei i te pua ri’i au é,&lt;br&gt;
E firi nape morohi ‘ore.&lt;br&gt;
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.&lt;br&gt;
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,&lt;br&gt;
Hono no’ano’a o te motu rau,&lt;br&gt;
Heihei i te pua ri’i au é,&lt;br&gt;
E firi nape morohi ‘ore.&lt;br&gt;
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.&lt;br&gt;
Te Tuoro nei te reo here,&lt;br&gt;
O te hui’a ’a hi’i to aroha,&lt;br&gt;
’Ia ora o Taheiti Nui é.&lt;br&gt;
Te Tuoro nei te reo here,&lt;br&gt;
O te hui’a ’a hi’i to aroha,&lt;br&gt;
’Ia ora o Taheiti Nui é.&lt;br&gt;

'''TAHEITI NUI'''&lt;br&gt;
Mon pays est né de Dieu,&lt;br&gt;
Collier d’îles multiples&lt;br&gt;
Aux délicates senteurs&lt;br&gt;
Reliées d’une tresse immortelle.&lt;br&gt;
Aujourd’hui je te loue.&lt;br&gt;
Mon pays est né de Dieu,&lt;br&gt;
Collier d’îles multiples&lt;br&gt;
Aux délicates senteurs&lt;br&gt;
Reliées d’une tresse immortelle.&lt;br&gt;
Aujourd’hui je te loue.&lt;br&gt;
Voici que s’élève la voix de tes enfants:&lt;br&gt;
“Répands ton amour&lt;br&gt;
Pour que vive Taheiti Nui”.&lt;br&gt;
Voici que s’élève la voix de tes enfants:&lt;br&gt;
“Répands ton amour&lt;br&gt;
Pour que vive Taheiti Nui”.&lt;br&gt;

https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/

https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599

'''БӨЕК ТАИТИ'''&lt;br&gt;
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,&lt;br&gt;
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,&lt;br&gt;
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,&lt;br&gt;
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.&lt;br&gt;
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.&lt;br&gt;
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,&lt;br&gt;
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,&lt;br&gt;
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,&lt;br&gt;
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.&lt;br&gt;
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.&lt;br&gt;
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:&lt;br&gt;
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,&lt;br&gt;
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”&lt;br&gt;
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:&lt;br&gt;
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,&lt;br&gt;
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”&lt;br&gt;

=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===

=== '''ТАТАРСТАН''' ===

https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/

https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/

=== '''ТОГО''' ===

=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''&lt;br&gt;
Would God, I were the tender apple blossom,&lt;br&gt;
That floats and falls from off the twisted bough,&lt;br&gt;
To lie and faint within your silken bosom,&lt;br&gt;
Within your silken bosom as that does now.&lt;br&gt;
Or would I were a little burnish'd apple&lt;br&gt;
For you to pluck me, gliding by so cold,&lt;br&gt;
While sun and shade your robe of lawn will dapple,&lt;br&gt;
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.&lt;br&gt;

Yea, would to God, I were among the roses,&lt;br&gt;
That lean to kiss you as you float between&lt;br&gt;
While on the lowest branch a bud uncloses&lt;br&gt;
A bud uncloses, to touch you, my queen.&lt;br&gt;
Nay, since you will not love, would I were growing&lt;br&gt;
A happy daisy, in the garden path&lt;br&gt;
That so your silver foot might press me going,&lt;br&gt;
Might press me going even unto death,&lt;br&gt;
Might press me going even unto death.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/

https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air

'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''&lt;br&gt;
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып&lt;br&gt;
Үсәр идем агач итәгендә,&lt;br&gt;
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,&lt;br&gt;
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.&lt;br&gt;
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,&lt;br&gt;
Төшәр идем аяк табаныңа,&lt;br&gt;
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,&lt;br&gt;
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. &lt;br&gt;

Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,&lt;br&gt;
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,&lt;br&gt;
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма&lt;br&gt;
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.&lt;br&gt;
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,&lt;br&gt;
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,&lt;br&gt;
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында&lt;br&gt;
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.&lt;br&gt;
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…&lt;br&gt;

'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''&lt;br&gt;
Будь воля Бога, яблоневым цветом&lt;br&gt;
Я распустился б нежно на ветви,&lt;br&gt;
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,&lt;br&gt;
Чтоб увядать на шёлковой груди.&lt;br&gt;
Быть может, плодом стал бы я безгласым,&lt;br&gt;
К ногам твоим упал бы на заре,&lt;br&gt;
Когда теплом лучей твой стан обласкан&lt;br&gt;
И прядь волос твоих златая на траве.&lt;br&gt;

Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,&lt;br&gt;
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,&lt;br&gt;
И жажду безответных сладких грёз&lt;br&gt;
Я утолю последний в жизни раз.&lt;br&gt;
Счастливой маргариткой у дорожки&lt;br&gt;
Взрасту и лягу на земную твердь,&lt;br&gt;
И под её серебряною ножкой&lt;br&gt;
Покорно обрету желанную мной смерть,&lt;br&gt;
Покорно обрету желанную мной смерть...&lt;br&gt;

'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''&lt;br&gt;

=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===

https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/

=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''&lt;br&gt;
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,&lt;br&gt;
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.&lt;br&gt;
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;&lt;br&gt;
O benimdir, o benim milletimindir ancak.&lt;br&gt;

Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!&lt;br&gt;
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?&lt;br&gt;
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…&lt;br&gt;
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg

'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''&lt;br&gt;
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,&lt;br&gt;
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,&lt;br&gt;
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,&lt;br&gt;
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.&lt;br&gt;

Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,&lt;br&gt;
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.&lt;br&gt;
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;&lt;br&gt;
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!&lt;br&gt;

'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''&lt;br&gt;

=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''&lt;br&gt;
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,&lt;br&gt;
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.&lt;br&gt;
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,&lt;br&gt;
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.&lt;br&gt;
Gaýtalama:&lt;br&gt;
Halkyň guran Baky beýik binasy,&lt;br&gt;
Berkarar döwletim, jigerim-janym.&lt;br&gt;
Başlaryň täji sen, diller senasy,&lt;br&gt;
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!&lt;br&gt;

Gardaşdyr tireler, amandyr iller,&lt;br&gt;
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.&lt;br&gt;
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,&lt;br&gt;
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.&lt;br&gt;
Gaýtalama:&lt;br&gt;
Halkyň guran Baky beýik binasy,&lt;br&gt;
Berkarar döwletim, jigerim-janym.&lt;br&gt;
Başlaryň täji sen, diller senasy,&lt;br&gt;
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg

'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,&lt;br&gt;
Бабалар рухы яши күңелемдә.&lt;br&gt;
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,&lt;br&gt;
Горур байрагың – дөньяның түрендә.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Халык корган бөек һәм бакый бина –&lt;br&gt;
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.&lt;br&gt;
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,&lt;br&gt;
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!&lt;br&gt;

Бердәм минем халкым, иминдер илем,&lt;br&gt;
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.&lt;br&gt;
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,&lt;br&gt;
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Халык корган бөек һәм бакый бина –&lt;br&gt;
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.&lt;br&gt;
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,&lt;br&gt;
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!&lt;br&gt;

'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''&lt;br&gt;
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –&lt;br&gt;
Духом предков отважных славны сыны,&lt;br&gt;
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –&lt;br&gt;
Символ великой нейтральной страны!&lt;br&gt;
Припев:&lt;br&gt;
Великая, навеки созданная народом&lt;br&gt;
Держава родная, суверенный край,&lt;br&gt;
Туркменистан – светоч и песня души,&lt;br&gt;
Во веки веков ты живи, процветай!&lt;br&gt;

Един мой народ, и по жилам племён&lt;br&gt;
Течёт предков кровь – нетленная весть,&lt;br&gt;
Не страшны нам бури, невзгоды времён,&lt;br&gt;
Сохраним и умножим славу и честь!&lt;br&gt;
Припев:&lt;br&gt;
Великая, навеки созданная народом&lt;br&gt;
Держава родная, суверенный край,&lt;br&gt;
Туркменистан – светоч и песня души,&lt;br&gt;
Во веки веков ты живи, процветай!&lt;br&gt;

Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').&lt;br&gt;

=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===

=== '''ТУВАЛУ''' ===

=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''&lt;br&gt;
Арт-арттың оваазынга&lt;br&gt;
дажын салып чалбарган,&lt;br&gt;
Таңды, Саян ыдыынга&lt;br&gt;
Агын өргээн тыва мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңге харлыг дагның оглу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.&lt;br&gt;

Өгбелерим чуртунда&lt;br&gt;
Өлчей тарып иженген,&lt;br&gt;
Өткүт хөөмей ырынга&lt;br&gt;
Өөрүп талаан тыва мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңге харлыг дагның оглу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.&lt;br&gt;

Аймак чоннар бүлези&lt;br&gt;
Акы-дуңма найыралдыг,&lt;br&gt;
Депшилгеже чүткүлдүг&lt;br&gt;
Демниг чурттуг тыва мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңге харлыг дагның оглу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg

https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/

'''Мин – тывалы'''&lt;br&gt;
Изге үткел оваасына&lt;br&gt;
Таш салганда догалы –&lt;br&gt;
Таңды, Саян тауларына&lt;br&gt;
Аклык өргән тывалы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Мәңгелек кар яткан тау улы,&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Көмеш сулар аккан ил кызы.&lt;br&gt;

Ата-баба Ватанында&lt;br&gt;
Үз бәхетенә юл салып,&lt;br&gt;
Дәртле хөмәй җырларына&lt;br&gt;
Сокланам мин – тывалы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Мәңгелек кар яткан тау улы,&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Көмеш сулар аккан ил кызы.&lt;br&gt;

Хөр гаиләдә халыклар&lt;br&gt;
Бер-берсенең туганы;&lt;br&gt;
Алгарышка юл тоткан&lt;br&gt;
Бердәм илле тывалы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Мәңгелек кар яткан тау улы,&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Көмеш сулар аккан ил кызы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы!&lt;br&gt;

Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.&lt;br&gt;
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:&lt;br&gt;
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''&lt;br&gt;

=== '''УГАНДА''' ===

=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)&lt;br&gt;
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''&lt;br&gt;
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,&lt;br&gt;
Юг ӟардон вуэ музъемам.&lt;br&gt;
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,&lt;br&gt;
Дан тыныд, Доре мынам!&lt;br&gt;
Югдыты, Быдӟым Инмаре,&lt;br&gt;
Кыдёкысь инвисъёсмес,&lt;br&gt;
Кыдаты выль шудбурмес,&lt;br&gt;
Эрико, йӧн бурдъёсмес!&lt;br&gt;

2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,&lt;br&gt;
Кужымед пыӵа ёзвиям.&lt;br&gt;
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,&lt;br&gt;
Дан тыныд, Доре мынам!&lt;br&gt;
Югдыты, Быдӟым Инмаре,&lt;br&gt;
Кыдёкысь инвисъёсмес,&lt;br&gt;
Кыдаты выль шудбурмес,&lt;br&gt;
Эрико, йӧн бурдъёсмес!&lt;br&gt;

3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,&lt;br&gt;
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.&lt;br&gt;
Россиен ӵош кайгуын но данын&lt;br&gt;
Тон, Удмуртие мынам!&lt;br&gt;
Югдыты, Быдӟым Инмаре,&lt;br&gt;
Кыдёкысь инвисъёсмес,&lt;br&gt;
Кыдаты выль шудбурмес,&lt;br&gt;
Эрико, йӧн бурдъёсмес!&lt;br&gt;

Рус телендә (рәсми)&lt;br&gt;
'''Гимн Удмуртской Республики'''&lt;br&gt;
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,&lt;br&gt;
Новый день встречает земля,&lt;br&gt;
Реет твой Флаг над простором равнин,&lt;br&gt;
О Удмуртия моя!&lt;br&gt;
Воссияй, Отчизна моя,&lt;br&gt;
Счастьем путь нам озаряй!&lt;br&gt;
Да хранит Господь тебя,&lt;br&gt;
Расцветай, любимый край!&lt;br&gt;

2. Краше тебя нет на свете земли,&lt;br&gt;
Широки леса и поля,&lt;br&gt;
Весть о тебе вдаль несут журавли,&lt;br&gt;
Славься, Родина моя!&lt;br&gt;
Воссияй, Отчизна моя,&lt;br&gt;
Счастьем путь нам озаряй!&lt;br&gt;
Да хранит Господь тебя,&lt;br&gt;
Расцветай, любимый край!&lt;br&gt;

3. Каму и Волгу питала века&lt;br&gt;
Родников живая вода,&lt;br&gt;
В горе и славе с Россией всегда&lt;br&gt;
Ты, Удмуртия моя!&lt;br&gt;
Воссияй, Отчизна моя,&lt;br&gt;
Счастьем путь нам озаряй!&lt;br&gt;
Да хранит Господь тебя,&lt;br&gt;
Расцветай, любимый край!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg

Удмурт тексты тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''&lt;br&gt;
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,&lt;br&gt;
Җир-суны назлый ил таңы,&lt;br&gt;
Рух терәге — җилферди Байрагың,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан, Ватаным!&lt;br&gt;
Ярлыка, Бөек Аллабыз,&lt;br&gt;
Нурга күм офыкларны!&lt;br&gt;
Насыйп ит бәхет, азатлык,&lt;br&gt;
Куәтлә канатларны!&lt;br&gt;

2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,&lt;br&gt;
Төкәнмәс егәр-дәрманың,&lt;br&gt;
Сине мактап каңгылдый торналар,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан, Ватаным!&lt;br&gt;
Ярлыка, Бөек Аллабыз,&lt;br&gt;
Нурга күм офыкларны!&lt;br&gt;
Насыйп ит бәхет, азатлык,&lt;br&gt;
Куәтлә канатларны!&lt;br&gt;

3. Туендыра Чулман-Иделләрен&lt;br&gt;
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.&lt;br&gt;
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең&lt;br&gt;
Ил белән, Удмуртиям!&lt;br&gt;
Ярлыка, Бөек Аллабыз,&lt;br&gt;
Нурга күм офыкларны!&lt;br&gt;
Насыйп ит бәхет, азатлык,&lt;br&gt;
Куәтлә канатларны!&lt;br&gt;

=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''&lt;br&gt;
Ще не вмерли України і слава, і воля,&lt;br&gt;
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.&lt;br&gt;
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,&lt;br&gt;
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.&lt;br&gt;
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,&lt;br&gt;
І покажем, що ми, браття, козацького роду.&lt;br&gt;
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,&lt;br&gt;
І покажем, що ми, браття, козацького роду.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga

https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/

'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''&lt;br&gt;
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,&lt;br&gt;
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.&lt;br&gt;
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,&lt;br&gt;
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.&lt;br&gt;
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,&lt;br&gt;
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.&lt;br&gt;
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,&lt;br&gt;
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.&lt;br&gt;

'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''&lt;br&gt;
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,&lt;br&gt;
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.&lt;br&gt;
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,&lt;br&gt;
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.&lt;br&gt;
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,&lt;br&gt;
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.&lt;br&gt;
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,&lt;br&gt;
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.&lt;br&gt;

=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''&lt;br&gt;
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Libertad, libertad, Orientales!&lt;br&gt;
Ese grito a la Patria salvó&lt;br&gt;
Que a sus bravos en fieras batallas&lt;br&gt;
De entusiasmo sublime inflamó.&lt;br&gt;
Libertad, libertad, Orientales!&lt;br&gt;
Ese grito a la Patria salvó&lt;br&gt;
Que a sus bravos en fieras batallas&lt;br&gt;
De entusiasmo sublime inflamó.&lt;br&gt;
De este don sacrosanto la gloria&lt;br&gt;
Merecimos tiranos temblad!&lt;br&gt;
Tiranos temblad!&lt;br&gt;
Tiranos temblad!&lt;br&gt;
Oh! Libertad en la lid clamaremos,&lt;br&gt;
Y muriendo, también libertad!&lt;br&gt;
Libertad en la lid clamaremos,&lt;br&gt;
Y muriendo, también libertad!&lt;br&gt;
Y muriendo, también libertad!&lt;br&gt;
También libertad!&lt;br&gt;
También libertad!&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;

https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/

https://wikiway.com/uruguay/gimn/

'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт!&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яулыйк бергәләп!&lt;br&gt;
Яулыйк бергәләп!&lt;br&gt;
Яулыйк бергәләп!&lt;br&gt;
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─&lt;br&gt;
Бу аваз Ватанны коткарды,&lt;br&gt;
Аяусыз сугышларда батырлар&lt;br&gt;
Аңардан көч-куәт, рух алды.&lt;br&gt;
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─&lt;br&gt;
Бу аваз Ватанны коткарды,&lt;br&gt;
Аяусыз сугышларда батырлар&lt;br&gt;
Аңардан көч-куәт, рух алды.&lt;br&gt;
Бу олы җиңүгә без лаеклы,&lt;br&gt;
Без лаеклы, залим, калтыран!&lt;br&gt;
Залим, калтыран!&lt;br&gt;
Залим, калтыран!&lt;br&gt;
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,&lt;br&gt;
Гомерлеккә азат булыйк без!&lt;br&gt;
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,&lt;br&gt;
Гомерлеккә азат булыйк без!&lt;br&gt;
Гомерлеккә азат булыйк без!&lt;br&gt;
Мәңгегә азат!&lt;br&gt;
Мәңгегә азат!&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт!&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;

'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''&lt;br&gt;

=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә&lt;br&gt;
'''HEN WLAD FY NHADAU'''&lt;br&gt;
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,&lt;br&gt;
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;&lt;br&gt;
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,&lt;br&gt;
Tros ryddid gollasant eu gwaed.&lt;br&gt;
Cytgan:&lt;br&gt;
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.&lt;br&gt;
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,&lt;br&gt;
O bydded i'r hen iaith barhau.&lt;br&gt;

2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,&lt;br&gt;
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;&lt;br&gt;
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si&lt;br&gt;
Ei nentydd, afonydd, i mi.&lt;br&gt;
Cytgan.&lt;br&gt;

3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,&lt;br&gt;
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,&lt;br&gt;
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,&lt;br&gt;
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.&lt;br&gt;
Cytgan.&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078

https://vk.com/video-38514064_456250360

'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''&lt;br&gt;
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.&lt;br&gt;
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;&lt;br&gt;
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар&lt;br&gt;
Ирек өчен кан койганнар.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Илем, турылыклы мин аңа;&lt;br&gt;
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –&lt;br&gt;
Борынгы тел яшәр тагын да.&lt;br&gt;

2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,&lt;br&gt;
Күмелгән ил халкымның моңнарына,&lt;br&gt;
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –&lt;br&gt;
Һәр җырда алар шаңдавы.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,&lt;br&gt;
Ә борынгы Кымру телебез исән;&lt;br&gt;
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,&lt;br&gt;
Илемнең арфасы тынмас.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*&lt;br&gt;
1. The land of my fathers is dear unto me,&lt;br&gt;
Old land where the minstrels are honored and free;&lt;br&gt;
Its warring defenders so gallant and brave,&lt;br&gt;
For freedom their life’s blood they gave.&lt;br&gt;
Refrain:&lt;br&gt;
Home, home, true am I to home,&lt;br&gt;
While seas secure the land so pure,&lt;br&gt;
O may the old language endure.&lt;br&gt;

* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''&lt;br&gt;

=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә&lt;br&gt;
'''LA RENAISSANCE'''&lt;br&gt;
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!&lt;br&gt;
Reprends ton droit au respect, à la vie!&lt;br&gt;
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,&lt;br&gt;
Mais de ce jour brisant la tyrannie.&lt;br&gt;
Dans le travail, l'ordre et la dignité,&lt;br&gt;
Tu reconquiers ton droit, ton unité,&lt;br&gt;
Et pour franchir cette étape nouvelle,&lt;br&gt;
De nos ancêtres la voix nous appelle.&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
Au travail! dans l'ordre et la dignité,&lt;br&gt;
Dans le respect du droit dans l'unité,&lt;br&gt;
Brisant la misère et la tyrannie,&lt;br&gt;
Brandissant l’étendard de la Patrie.&lt;br&gt;

Санго телендә&lt;br&gt;
'''E ZINGO'''&lt;br&gt;
Bêafrîka, mbeso tî âBantu&lt;br&gt;
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî&lt;br&gt;
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê&lt;br&gt;
Me fadësô, mo ke na kürü gô&lt;br&gt;
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko&lt;br&gt;
Na kusâra ngâ na nëngö-terê&lt;br&gt;
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô&lt;br&gt;
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
E gbû kua nzönî na nëngö-terê&lt;br&gt;
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê&lt;br&gt;
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi&lt;br&gt;
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!&lt;br&gt;

https://wikiway.com/car/gimn/

https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386

'''ЯҢАРЫШ'''&lt;br&gt;
Үзәк Африка, банту бишеге!&lt;br&gt;
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!&lt;br&gt;
Күптән көлкегә калган, изелеп,&lt;br&gt;
Золым богавын ватып ташладың.&lt;br&gt;
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,&lt;br&gt;
Хокуклар яулап, бердәм буласы.&lt;br&gt;
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –&lt;br&gt;
Ата-бабаның гозер-нидасы.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә&lt;br&gt;
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;&lt;br&gt;
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,&lt;br&gt;
Ватан байрагы, горур җилфердә!&lt;br&gt;

=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''&lt;br&gt;
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,&lt;br&gt;
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,&lt;br&gt;
Меҳрибон!&lt;br&gt;
Яшнагай то абад илму фан, ижод,&lt;br&gt;
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!&lt;br&gt;
Хор:&lt;br&gt;
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,&lt;br&gt;
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!&lt;br&gt;
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,&lt;br&gt;
Оламни маҳлиё айлаган диёр!&lt;br&gt;

2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,&lt;br&gt;
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,&lt;br&gt;
Зўр қанот!&lt;br&gt;
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,&lt;br&gt;
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!&lt;br&gt;
Хор.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg

'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,&lt;br&gt;
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,&lt;br&gt;
Миһербан!&lt;br&gt;
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,&lt;br&gt;
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,&lt;br&gt;
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!&lt;br&gt;
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,&lt;br&gt;
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!&lt;br&gt;

2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,&lt;br&gt;
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,&lt;br&gt;
Зур канат!&lt;br&gt;
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,&lt;br&gt;
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!&lt;br&gt;
Кушымта. 

* '''Мәшгаль''' — факел.&lt;br&gt;

'''Гимнның тарихы'''&lt;br&gt;
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.&lt;br&gt;
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).&lt;br&gt;

=== '''ҮРДҮН''' ===

=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''&lt;br&gt;
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!&lt;br&gt;
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,&lt;br&gt;
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.&lt;br&gt;
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,&lt;br&gt;
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.&lt;br&gt;
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!&lt;br&gt;

II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,&lt;br&gt;
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,&lt;br&gt;
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,&lt;br&gt;
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:&lt;br&gt;
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,&lt;br&gt;
at eg verji Føroyar, mítt land.&lt;br&gt;

III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:&lt;br&gt;
Hin heilagi friður mær falli í lut!&lt;br&gt;
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!&lt;br&gt;
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -&lt;br&gt;
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,&lt;br&gt;
ið varðveitir Føroyar, mítt land!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg

=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''God bless Fiji!'''&lt;br&gt;
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,&lt;br&gt;
As we stand united under noble banner blue.&lt;br&gt;
And we honour and defend the cause of freedom ever,&lt;br&gt;
Onward march together,&lt;br&gt;
God bless Fiji!&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,&lt;br&gt;
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,&lt;br&gt;
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.&lt;br&gt;
May God bless Fiji, forevermore!&lt;br&gt;

'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,&lt;br&gt;
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.&lt;br&gt;
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever&lt;br&gt;
Onward march together, God bless Fiji.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

Фиджи телендә&lt;br&gt;
'''Meda Dau Doka'''&lt;br&gt;
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua&lt;br&gt;
E ra sa dau tiko kina na savasava&lt;br&gt;
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani&lt;br&gt;
Biu na i tovo tawa savasava&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu&lt;br&gt;
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu&lt;br&gt;
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka&lt;br&gt;
Me oti kina na i tovo ca&lt;br&gt;

'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti&lt;br&gt;
Ni yavala me savasava na vanua&lt;br&gt;
Ni kakua ni vosota na dukadukali&lt;br&gt;
Ka me da sa qai biuta vakadua&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg

=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''&lt;br&gt;
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,&lt;br&gt;
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay&lt;br&gt;
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting&lt;br&gt;
Sa manlulupig, di ka pasisiil.&lt;br&gt;
Sa dagat at bundok,&lt;br&gt;
Sa simoy at sa langit mong bughaw,&lt;br&gt;
May dilag ang tula&lt;br&gt;
At awit sa paglayang minamahal.&lt;br&gt;
Ang kislap ng watawat moy&lt;br&gt;
Tagumpay na nagniningning.&lt;br&gt;
Ang bituin at araw niya&lt;br&gt;
Kailan pa may di magdidilim&lt;br&gt;
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,&lt;br&gt;
Buhay ay langit sa piling mo.&lt;br&gt;
Aming ligaya na pag may mang-aapi,&lt;br&gt;
Ang mamatay nang dahil sa iyo.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg

'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''&lt;br&gt;
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,&lt;br&gt;
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.&lt;br&gt;
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,&lt;br&gt;
Илбасарларга бирелмәслек алып.&lt;br&gt;
Диңгез дә, таулар да&lt;br&gt;
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә&lt;br&gt;
Дан җырлыйлар сиңа,&lt;br&gt;
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.&lt;br&gt;
Синең байрагыңның очкыннары —&lt;br&gt;
Бөек җиңүләрдән,&lt;br&gt;
Ай-кояшы аның, йолдызлары —&lt;br&gt;
Мәңгелек сүнмәс ямь.&lt;br&gt;
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,&lt;br&gt;
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;&lt;br&gt;
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,&lt;br&gt;
Синең өчен үлем — мең ләззәт.&lt;br&gt;

=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''&lt;br&gt;
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,&lt;br&gt;
soi, sana kultainen!&lt;br&gt;
Ei laaksoa, ei kukkulaa,&lt;br&gt; 
ei vettä, rantaa rakkaampaa,&lt;br&gt; 
kuin kotimaa tää pohjoinen,&lt;br&gt;
maa kallis isien.&lt;br&gt;
Ei laaksoa, ei kukkulaa,&lt;br&gt; 
ei vettä, rantaa rakkaampaa,&lt;br&gt; 
kuin kotimaa tää pohjoinen,&lt;br&gt;
maa kallis isien.&lt;br&gt;

'''VÅRT LAND'''&lt;br&gt;
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,&lt;br&gt;
ljud högt, o dyra ord!&lt;br&gt;
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,&lt;br&gt; 
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,&lt;br&gt;
mer älskad än vår bygd i nord,&lt;br&gt;
än våra fäders jord!&lt;br&gt;
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,&lt;br&gt; 
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,&lt;br&gt;
mer älskad än vår bygd i nord,&lt;br&gt;
än våra fäders jord!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg

'''ТУГАН ЯГЫМ'''&lt;br&gt;
Әй, Суоми, туган ягым,&lt;br&gt;
Горур яңгырый атың!&lt;br&gt;
Түбәләре күккә ашкан таулар,&lt;br&gt;
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –&lt;br&gt;
Кайларда гына бар тагын,&lt;br&gt;
Синдәгедәй якын!&lt;br&gt;
Түбәләре күккә ашкан таулар,&lt;br&gt;
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –&lt;br&gt;
Кайларда гына бар тагын,&lt;br&gt;
Синдәгедәй якын!&lt;br&gt;

'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''&lt;br&gt;
(''перевод Александра Блока'')&lt;br&gt;
Наш край, наш край, наш край родной, —&lt;br&gt;
О, звук, всех громче слов!&lt;br&gt;
Чей кряж, растущий над землёй,&lt;br&gt;
Чей брег, встающий над водой,&lt;br&gt;
Любимей гор и берегов&lt;br&gt;
Родной земли отцов?&lt;br&gt;
Чей кряж, растущий над землёй,&lt;br&gt;
Чей брег, встающий над водой,&lt;br&gt;
Любимей гор и берегов&lt;br&gt;
Родной земли отцов?&lt;br&gt;

Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.&lt;br&gt;

=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''&lt;br&gt;
Allons, enfants de la Patrie,&lt;br&gt;
Le jour de gloire est arrivé,&lt;br&gt;
Contre nous de la tyrannie&lt;br&gt;
L’étendard sanglant est levé,&lt;br&gt;
L’étendard sanglant est levé!&lt;br&gt;
Entendez vous dans nos campagnes&lt;br&gt;
Mugir ces féroces soldats?&lt;br&gt;
Ils viennent jusque dans vos bras,&lt;br&gt;
Égorger nos fils, nos compagnes!&lt;br&gt;
Refrain:&lt;br&gt;
||: Aux armes citoyens!&lt;br&gt;
Formez vos bataillons!&lt;br&gt;
Marchons, marchons,&lt;br&gt;
Qu’ un sang impur&lt;br&gt;
Abreuve nos sillons. :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg

'''МАРСЕЛЬЕЗА'''&lt;br&gt;
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,&lt;br&gt;
Данлы көннәр якынлашты,&lt;br&gt;
Безгә каршы явыз тирания&lt;br&gt;
Канлы байракларын асты,&lt;br&gt;
Канлы байракларын асты!&lt;br&gt;
Күрәсезме, безнең авылларда&lt;br&gt;
Тупас солдатлар ни кыра? —&lt;br&gt;
Безнең кул җиткәнне көтеп,&lt;br&gt;
Йорт-җирләребездә узына!&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
||: Корал тотып кулга,&lt;br&gt;
Басыгыз сафларга!&lt;br&gt;
Алга, яуга —&lt;br&gt;
Дошман каны&lt;br&gt;
Аксын басуларга! :||&lt;br&gt;

Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.&lt;br&gt;

=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст&lt;br&gt;
'''የዜግነት ክብር'''&lt;br&gt;
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ&lt;br&gt;
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ&lt;br&gt;
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት&lt;br&gt;
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት&lt;br&gt;
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን&lt;br&gt;
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን&lt;br&gt;
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት&lt;br&gt;
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት&lt;br&gt;
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ&lt;br&gt;
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።&lt;br&gt;

Латин транскрипциясе&lt;br&gt;
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''&lt;br&gt;
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto&lt;br&gt;
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.&lt;br&gt;
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;&lt;br&gt;
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.&lt;br&gt;
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;&lt;br&gt;
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.&lt;br&gt;
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;&lt;br&gt;
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;&lt;br&gt;
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;&lt;br&gt;
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg

Тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''&lt;br&gt;
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,&lt;br&gt;
Милли горурлык балкыта ил тарафларын.  &lt;br&gt;
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,&lt;br&gt;
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.&lt;br&gt;
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,&lt;br&gt;
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;&lt;br&gt;
Буыннан буынга күчә баба мирасы.&lt;br&gt;
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,&lt;br&gt;
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!&lt;br&gt;

'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''&lt;br&gt;
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.&lt;br&gt;

=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===

=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''&lt;br&gt;
जनगणमन-अधिनायक जय हे&lt;br&gt;
भारतभाग्यविधाता!&lt;br&gt;
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा&lt;br&gt;
द्राविड़ उत्कल बंग&lt;br&gt;
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा&lt;br&gt;
उच्छलजलधितरंग&lt;br&gt;
तव शुभ नामे जागे,&lt;br&gt;
तव शुभ आशिष मागे&lt;br&gt;
गाहे तव जयगाथा।&lt;br&gt;
जनगणमंगलदायक जय हे&lt;br&gt;
भारतभाग्यविधाता!&lt;br&gt;
जय हे, जय हे, जय हे,&lt;br&gt;
जय जय जय जय हे।।&lt;br&gt;

'''''Укылышы:'''''&lt;br&gt;
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē&lt;br&gt;
Bhārata-bhāgya-vidhātā.&lt;br&gt;
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,&lt;br&gt;
Drāviṛa-Utkala Baṅga&lt;br&gt;
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,&lt;br&gt;
Ucchala jaladhi taraṅga&lt;br&gt;
Tava śubha nāmē jāgē,&lt;br&gt;
tava śubhāśīṣa māṅgē&lt;br&gt;
gāhē tava jaya gāthā.&lt;br&gt;
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,&lt;br&gt;
Bhārata bhāgya vidhātā.&lt;br&gt;
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,&lt;br&gt;
jaya jaya jaya jaya hē.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg

Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,&lt;br&gt;
Бһарат язмышын хәл итүче,&lt;br&gt;
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,&lt;br&gt;
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.&lt;br&gt;
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,&lt;br&gt;
Ямуна һәм Ганг моңнарында,&lt;br&gt;
Һәм тәкрарлый рухланып аны,&lt;br&gt;
Дулкын кагып, Һинд океаны.&lt;br&gt;
Син иминлек, өмет бирүче,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,&lt;br&gt;
Бһарат язмышын хәл итүче.&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!&lt;br&gt;

'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''&lt;br&gt;
Lijepa naša domovino,&lt;br&gt;
Oj, junačka zemljo mila,&lt;br&gt;
Stare slave djedovino,&lt;br&gt;
Da bi vazda sretna bila!&lt;br&gt;
Mila kano si nam slavna,&lt;br&gt;
Mila si nam ti jedina,&lt;br&gt;
Mila kuda si nam ravna,&lt;br&gt;
Mila kuda si planina!&lt;br&gt;

Teci, Dravo, Savo, teci,&lt;br&gt;
Nit' ti, Dunav, silu gubi,&lt;br&gt;
Sinje more, svijetu reci&lt;br&gt;
Da svoj narod Hrvat ljubi&lt;br&gt;
Dok mu njive sunce grije,&lt;br&gt;
Dok mu hrašće bura vije,&lt;br&gt;
Dok mu mrtve grobak krije,&lt;br&gt;
Dok mu živo srce bije!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg

'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''&lt;br&gt;
Безнең гүзәл Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Әй, каһарман, сөекле ил,&lt;br&gt;
Ата-бабадан даныбыз,&lt;br&gt;
Мәңгелеккә бул син имин.&lt;br&gt;
Газиз синең данлы чагың,&lt;br&gt;
Газиз синең бердәмлегең,&lt;br&gt;
Газиз мәһабәт тауларың,&lt;br&gt;
Газиз ямьле үзәнлегең.&lt;br&gt;

Драва ага, Сава ага,&lt;br&gt;
Дунай-елга көче арта,&lt;br&gt;
Күк диңгез сөйли дөньяга:&lt;br&gt;
Һорват Ватанын ярата —&lt;br&gt;
Кояш җирне җылытканда,&lt;br&gt;
Имәннәрне җил бөккәндә,&lt;br&gt;
Адәм зат гүргә ашканда,&lt;br&gt;
Йөрәк күкрәктә типкәндә.&lt;br&gt;

=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''&lt;br&gt;
'''La Tchadienne'''&lt;br&gt;
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt;
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !&lt;br&gt;
Tu as conquis ta terre et ton droit ;&lt;br&gt;
Ta liberté naîtra de ton courage.&lt;br&gt;
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.&lt;br&gt;

Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,&lt;br&gt;
Que tes voisins admirent tes enfants.&lt;br&gt;
Joyeux, pacifique, avance en chantant,&lt;br&gt;
Fidèle à tes anciens qui te regardent.&lt;br&gt;
'''''Refrain.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Чадлылар җыры'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!&lt;br&gt;
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;&lt;br&gt;
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.&lt;br&gt;
Ач күзләрең киләчәгеңә.&lt;br&gt;

Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,&lt;br&gt;
Таң калдырсын Җирне балаларың.&lt;br&gt;
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,&lt;br&gt;
Сиңа карап, сөенсен картларың.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''&lt;br&gt;
'''Kde domov můj?'''&lt;br&gt;
Kde domov můj? Kde domov můj? &lt;br&gt;
Voda hučí po lučinách, &lt;br&gt;
bory šumí po skalinách, &lt;br&gt;
v sadě skví se jara květ, &lt;br&gt;
zemský ráj to na pohled! &lt;br&gt;
A to jest ta krásná země, &lt;br&gt;
země česká, domov můj,&lt;br&gt;
země česká, domov můj!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg

'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''&lt;br&gt;
Кайда минем туган йортым?&lt;br&gt;
Qayda minem tuğan yortım?&lt;br&gt;
Sular ağa bolınnarda,&lt;br&gt;
Urman şawlıy taw-qıyada,&lt;br&gt;
Şaw çäçäktä ul yazın –&lt;br&gt;
Ocmaxlar qayda tağın!&lt;br&gt;
Güzällektä tuğan yortım,&lt;br&gt;
Çex cirendä uçağım,&lt;br&gt;
Çex cirendä uçağım. &lt;br&gt;

'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Wo ist mein Heim?'''&lt;br&gt;
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? &lt;br&gt;
Wo durch Wiesen Bäche brausen, &lt;br&gt;
Wo auf Felsen Wälder rauschen, &lt;br&gt;
Wo ein Eden uns entzückt, &lt;br&gt;
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, &lt;br&gt;
Dieses Land, so schön vor allen, &lt;br&gt;
Böhmen ist mein Heimatland, &lt;br&gt;
Böhmen ist mein Heimatland!&lt;br&gt;

'''''Русский перевод'''''&lt;br&gt;
'''Где он, мой дом?'''&lt;br&gt;
Где он, мой дом, где он, дом мой?&lt;br&gt;
Вода журчит там на лугах, &lt;br&gt;
Боры шумят там на скалах&lt;br&gt;
И сады цветут весной –&lt;br&gt;
На поверку, рай земной! &lt;br&gt;
Вот прекрасная Отчизна –&lt;br&gt;
Земля чешская, дом мой,&lt;br&gt;
Земля чешская, дом мой.&lt;br&gt;

=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''&lt;br&gt;
Puro, Chile, es tu cielo azulado&lt;br&gt;
Puras brisas te cruzan también.&lt;br&gt;
Y tu campo de flores bordado&lt;br&gt;
Es la copia feliz del Edén.&lt;br&gt;
Majestuosa es la blanca montaña&lt;br&gt;
Que te dio por baluarte el Señor&lt;br&gt;
Que te dio por baluarte el Señor,&lt;br&gt;
Y ese mar que tranquilo te baña&lt;br&gt;
Te promete un futuro esplendor&lt;br&gt;
Y ese mar que tranquilo te baña&lt;br&gt;
Te promete un futuro esplendor.&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Dulce Patria, recibe los votos&lt;br&gt;
Con que Chile en tus aras juró:&lt;br&gt;
Que o la tumba serás de los libres&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
Que o la tumba serás de los libres&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
Que o la tumba serás de los libres&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg

'''Чили милли гимны'''&lt;br&gt;
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,&lt;br&gt;
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,&lt;br&gt;
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —&lt;br&gt;
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!&lt;br&gt;
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —&lt;br&gt;
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,&lt;br&gt;
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.&lt;br&gt;
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар&lt;br&gt;
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,&lt;br&gt;
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар&lt;br&gt;
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Изге Ватан, Чили дога-антын&lt;br&gt;
Кабул ит, багышлый кыз-улың:&lt;br&gt;
“Йә булырсың азатлар зираты,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә булырсың азатлар зираты,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә булырсың азатлар зираты,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын”.&lt;br&gt;

'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ЧУАШСТАН''' ===

'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''&lt;br&gt;
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,&lt;br&gt;
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,&lt;br&gt;
Чун савӑнать: чӗре сикет,&lt;br&gt;
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.&lt;br&gt;
Хушса юрламалли:&lt;br&gt;
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,&lt;br&gt;
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.&lt;br&gt;
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,&lt;br&gt;
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.&lt;br&gt;

Яшсем–херсем вылянӑ чух,&lt;br&gt;
Атте–анне ӑс панӑ чух,&lt;br&gt;
Чун савӑнать, чӗре сикет,&lt;br&gt;
Татах та нумай пурнас килет.&lt;br&gt;
Хушса юрламалли&lt;br&gt;

Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,&lt;br&gt;
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,&lt;br&gt;
Чун савӑнать: чӗре сикет,&lt;br&gt;
Татах та хастар пулас килет.&lt;br&gt;
Хушса юрламалли&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg

'''ТУГАН ҖИР'''&lt;br&gt;
1. Язгы дөнья уянган чак,&lt;br&gt;
Һәвәс көннәр җылынган чак,&lt;br&gt;
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,&lt;br&gt;
Ил турында җырлыйсы килә.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Туган җирем, туган ягым,&lt;br&gt;
Сөйгән илем, изге Анам.&lt;br&gt;
Туган җирем, туган ягым,&lt;br&gt;
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!&lt;br&gt;

2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,&lt;br&gt;
Ата-ана үгет бирә,&lt;br&gt;
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,&lt;br&gt;
Әле озак яшисе килә.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

3. Туган-кардәш берләшкән чак,&lt;br&gt;
Чуашлар күмәкләшкән чак,&lt;br&gt;
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,&lt;br&gt;
Эшчән-уңган буласы килә.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''&lt;br&gt;
Trittst im Morgenrot daher,&lt;br&gt;
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, &lt;br&gt;
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! &lt;br&gt;
Wenn der Alpen Firn sich rötet,&lt;br&gt;
Betet, freie Schweizer betet.&lt;br&gt;
Eure fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Eure fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! &lt;br&gt;

Kommst im Abendglühn daher,&lt;br&gt;
Find’ ich Dich im Sternenheer,&lt;br&gt;
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!&lt;br&gt;
In des Himmels lichten Räumen&lt;br&gt;
Kann ich froh und selig träumen;&lt;br&gt;
Denn die fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Denn die fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! &lt;br&gt;

Ziehst im Nebelflor daher,&lt;br&gt;
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,&lt;br&gt;
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!&lt;br&gt;
Aus dem grauen Luftgebilde&lt;br&gt;
Bricht die Sonne klar und milde,&lt;br&gt;
Und die fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Und die fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! &lt;br&gt;

Fährst im wilden Sturm daher,&lt;br&gt;
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,&lt;br&gt;
Du, allmächtig Waltender, Rettender!&lt;br&gt;
In Gewitternacht und Grauen&lt;br&gt;
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! &lt;br&gt;
Ja, die fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Ja, die fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/

Алман тексты тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''Швейцария догасы'''&lt;br&gt;
Килсәң таң шәфәгындә,&lt;br&gt;
Күрәм нур диңгезендә,&lt;br&gt;
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! &lt;br&gt;
Альп карлары алсулана,&lt;br&gt;
Азат бәндәләр догада,&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана,&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда! &lt;br&gt;

Кичке эңгер-меңгердә&lt;br&gt;
Табам күкләр түрендә&lt;br&gt;
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!&lt;br&gt;
Хыялларда күккә ашып,&lt;br&gt;
Шат күңелле уйга батып,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда! &lt;br&gt;

Күк өртелсә томанга,&lt;br&gt;
Эзлим Сине болытта,&lt;br&gt;
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!&lt;br&gt;
Соры пәрдәләрне ертып,&lt;br&gt;
Ягымлы нур сипсә кояш,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда! &lt;br&gt;

Бураннар кар ураса,&lt;br&gt;
Безгә терәк-ышаныч,&lt;br&gt;
И Яралтучы, Коткаручы!&lt;br&gt;
Яшен яшьнәп күк күкрәсә,	&lt;br&gt;
Сиңа гына сыгынабыз!&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана,&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда!&lt;br&gt;

'''Cantique suisse'''&lt;br&gt;
Sur nos monts, quand le soleil&lt;br&gt;
Annonce un brillant réveil,&lt;br&gt;
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,&lt;br&gt;
Les beautés de la Patrie&lt;br&gt;
Parlent à l’âme attendrie:&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux,&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux&lt;br&gt;
Les accents d’un cœur pieux,&lt;br&gt;
Les accents émus d’un cœur pieux.&lt;br&gt;

Lorsqu’un doux rayon du soir&lt;br&gt;
Joue encore dans le bois noir,&lt;br&gt;
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.&lt;br&gt;
Loin des vains bruits de la plaine&lt;br&gt;
L’âme en paix est plus sereine;&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux,&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux&lt;br&gt;
Les accents d’un cœur pieux,&lt;br&gt;
Les accents émus d’un cœur pieux. &lt;br&gt;

Lorsque dans la sombre nuit&lt;br&gt;
La foudre éclate avec bruit,&lt;br&gt;
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.&lt;br&gt;
Dans l’orage et la détresse, &lt;br&gt;
Il est notre forteresse.&lt;br&gt;
Offrons-Lui de cœurs pieux,&lt;br&gt;
Offrons-Lui de cœurs pieux,&lt;br&gt;
Dieu nous bénira des cieux,&lt;br&gt;
Dieu nous bénira du hauts des cieux.&lt;br&gt;

Des grands monts vient le secours,&lt;br&gt;
Suisse! espère en Dieu toujours!&lt;br&gt;
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! &lt;br&gt;
Sur l’autel de la partrie&lt;br&gt;
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! &lt;br&gt;
C’est le trésor précieux,	&lt;br&gt;
C’est le trésor précieux&lt;br&gt;
Que Dieu nous bénira des cieux,&lt;br&gt;
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943

Француз тексты тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''Кояш таулар өстендә'''&lt;br&gt;
Уяныгыз! дигәндә,&lt;br&gt;
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,&lt;br&gt;
Ватаныбыз күркәмлеге&lt;br&gt;
Тәкъва җанга бирә хәбәр.&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша,&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша&lt;br&gt;
Ихлас күңел догабыз,&lt;br&gt;
Ихлас күңел түре догабыз.&lt;br&gt;

Кичен шәфәкъ нурлары&lt;br&gt;
Урманнарны яктыртса,&lt;br&gt;
Тәңре хозурында без бәхетле.&lt;br&gt;
Ыгы-зыгысыз үзәндә&lt;br&gt;
Тыныч җаннар да борчусыз;&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша,&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша&lt;br&gt;
Ихлас күңел догасы,&lt;br&gt;
Ихлас күңел түре догасы.&lt;br&gt;

Яшен яшьнәсә төнлә,&lt;br&gt;
Күк күкрәсә, җил купса,&lt;br&gt;
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.&lt;br&gt;
Ул, авырлыклар килгәндә,&lt;br&gt;
Ышанычлы терәгебез.&lt;br&gt;
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,&lt;br&gt;
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, диеп, Алла,&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.&lt;br&gt;

Безнең иминлек – Күктән,&lt;br&gt;
Илһам алыйк Тәңредән!&lt;br&gt;
Ата-баба күк сакла динне!&lt;br&gt;
Ватанга багышла җаның,&lt;br&gt;
Тапкан малың, хезмәтеңне!&lt;br&gt;
Бу – тиңдәшсез хәзинә,&lt;br&gt;
Бу – тиңдәшсез хәзинә:&lt;br&gt;
Бәхет Алладан иңә,&lt;br&gt;
Безнең бәхет Алладан иңә.&lt;br&gt;

Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.&lt;br&gt;
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.&lt;br&gt;

=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''&lt;br&gt;
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord&lt;br&gt;
Du tysta, du glädjerika sköna!&lt;br&gt;
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,&lt;br&gt;
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,&lt;br&gt;
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.&lt;br&gt;

Du tronar på minnen från fornstora dar,&lt;br&gt;
då ärat ditt namn flög över jorden.&lt;br&gt;
Jag vet att du är och du blir vad du var.&lt;br&gt;
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,&lt;br&gt;
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/

https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg

'''Борынгы азат илем'''&lt;br&gt;
Котып түрендә – борынгы үрләрең,&lt;br&gt;
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!&lt;br&gt;
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,&lt;br&gt;
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,&lt;br&gt;
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.&lt;br&gt;

Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,&lt;br&gt;
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.&lt;br&gt;
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!&lt;br&gt;
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,&lt;br&gt;
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.&lt;br&gt;

=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''&lt;br&gt;
1. Ur svenska hjärtans djup en gång&lt;br&gt;
en samfälld och en enkel sång,&lt;br&gt;
som går till konungen fram!&lt;br&gt;
Var honom trofast och hans ätt,&lt;br&gt;
gör kronan på hans hjässa lätt,&lt;br&gt;
och all din tro till honom sätt,&lt;br&gt;
du folk av frejdad stam!&lt;br&gt;

5. Du himlens Herre, med oss var,&lt;br&gt;
som förr du med oss varit har,&lt;br&gt;
och liva på vår strand&lt;br&gt;
det gamla lynnets art igen&lt;br&gt;
hos sveakungen och hans män.&lt;br&gt;
Och låt din ande vila än&lt;br&gt;
utöver nordanland!&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945

'''Кыйрал җыры'''&lt;br&gt;
1. Шведлар йөрәге түреннән&lt;br&gt;
гади генә бер җыр иңгән,&lt;br&gt;
яд итеп кыйралын!&lt;br&gt;
Бул син кыйралыңа тугры,&lt;br&gt;
булсын аның таҗы нурлы,&lt;br&gt;
аның нәселе данлыклы,&lt;br&gt;
әй, ирекле кавем!&lt;br&gt;

5. Ашкач та күкләргә җаның,&lt;br&gt;
газиз булсын сиңа халкың, —&lt;br&gt;
һәм Свея җирендә&lt;br&gt;
тормыш янә кабатлансын,&lt;br&gt;
борынгы рух гел саклансын.&lt;br&gt;
Синең җаның хозурлансын&lt;br&gt;
Төньяк иле өстендә.&lt;br&gt;

'''Королевская песня'''&lt;br&gt;
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')&lt;br&gt;
1. В сердцах у шведов как-то раз&lt;br&gt;
Родился гимн без пышных фраз,&lt;br&gt;
Пусть к королю придёт.&lt;br&gt;
Ему ты верностью плати,&lt;br&gt;
Короны тяжесть сократи,&lt;br&gt;
И с верою в него цвети,&lt;br&gt;
Прославленный народ!&lt;br&gt;

5. И после смерти с нами будь,&lt;br&gt;
Как прежде, укажи нам путь,&lt;br&gt;
Едины мы с тобой.&lt;br&gt;
Дух древний в нас с тобой сидит,&lt;br&gt;
О свеях память он хранит…&lt;br&gt;
Пускай душа твоя парит&lt;br&gt;
Над северной землёй.&lt;br&gt;

=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә&lt;br&gt;
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''&lt;br&gt;
O Fhlùr na h-Albann,&lt;br&gt;
cuin a chì sinn&lt;br&gt;
an seòrsa laoich&lt;br&gt;
a sheas gu bàs 'son&lt;br&gt;
am bileag feòir is fraoich,&lt;br&gt;
a sheas an aghaidh&lt;br&gt;
feachd uailleil Iomhair&lt;br&gt;
's a ruaig e dhachaidh&lt;br&gt;
air chaochladh smaoin?&lt;br&gt;

Na cnuic tha lomnochd&lt;br&gt;
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,&lt;br&gt;
am fearann caillte&lt;br&gt;
dan tug na seòid ud gràdh,&lt;br&gt;
a sheas an aghaidh&lt;br&gt;
feachd uailleil Iomhair&lt;br&gt;
's a ruaig e dhachaigh&lt;br&gt;
air chaochladh smaoin.&lt;br&gt;

Tha 'n eachdraidh dùinte&lt;br&gt;
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,&lt;br&gt;
is faodaidh sinn èirigh&lt;br&gt;
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs&lt;br&gt;
a sheas an aghaidh&lt;br&gt;
feachd uailleil Iomhair&lt;br&gt;
's a ruaig e dhachaidh&lt;br&gt;
air chaochladh smaoin&lt;br&gt;

Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''FLOWER OF SCOTLAND'''&lt;br&gt;
O flower of Scotland&lt;br&gt;
When will we see&lt;br&gt;
Your like again&lt;br&gt;
That fought and died for&lt;br&gt;
Your wee bit hill and glen&lt;br&gt;
And stood against him&lt;br&gt;
Proud Edward's army&lt;br&gt;
And sent him homeward&lt;br&gt;
Tae think again&lt;br&gt;

The hills are bare now&lt;br&gt;
And autumn leaves lie thick and still&lt;br&gt;
O'er land that is lost now&lt;br&gt;
Which those so dearly held&lt;br&gt;
And stood against him&lt;br&gt;
Proud Edward's army&lt;br&gt;
And sent him homeward&lt;br&gt;
Tae think again&lt;br&gt;

Those days are passed now&lt;br&gt;
And in the past they must remain&lt;br&gt;
But we can still rise now&lt;br&gt;
And be the nation again&lt;br&gt;
And stood against him&lt;br&gt;
Proud Edward's army&lt;br&gt;
And sent him homeward&lt;br&gt;
Tae think again&lt;br&gt;

https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland

https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467

'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''&lt;br&gt;
Шотланд Чәчәге,&lt;br&gt;
кайчан кабат&lt;br&gt;
күрербез илнең,&lt;br&gt;
җан фида кылып,&lt;br&gt;
Эдвардны җиңгән&lt;br&gt;
Һилл-Гленн кебек булганын?&lt;br&gt;
Баскынны ул куып&lt;br&gt;
кире кайтарган, –&lt;br&gt;
уйлансын дип.&lt;br&gt;

Бу калкулыклар&lt;br&gt;
шыр ялангач,&lt;br&gt;
яфрак коела,&lt;br&gt;
кайчандыр көзен&lt;br&gt;
Эдвардны җиңеп,&lt;br&gt;
югалган ил өстенә.&lt;br&gt;
Баскынны ул куып&lt;br&gt;
кире кайтарган, –&lt;br&gt;
уйлансын дип.&lt;br&gt;

Ул көннәр – күптән&lt;br&gt;
үткән заман,&lt;br&gt;
без әле кабат&lt;br&gt;
күтәрелә алабыз –&lt;br&gt;
Эдвардны җиңгән&lt;br&gt;
шул кыю милләт булып.&lt;br&gt;
Баскынны ул куып&lt;br&gt;
кире кайтарган, –&lt;br&gt;
уйлансын дип&lt;br&gt;

'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.&lt;br&gt;
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.&lt;br&gt;

=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә&lt;br&gt;
ශ්‍රී ලංකා මාතා අප ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා&lt;br&gt;
සුන්දර සිරිබරිනී&lt;br&gt;
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා&lt;br&gt;
ධාන්‍ය ධනය නෙක&lt;br&gt;
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්‍යා&lt;br&gt;
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා&lt;br&gt;
ජීවනයේ මාතා&lt;br&gt;
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා&lt;br&gt;

ඔබ වේ අප විද්‍යා&lt;br&gt;
ඔබ මය අප සත්‍යා&lt;br&gt;
ඔබ වේ අප ශක්ති&lt;br&gt;
අප හද තුළ භක්තී&lt;br&gt;
ඔබ අප ආලෝකේ&lt;br&gt;
අපගේ අනුප්‍රාණේ&lt;br&gt;
ඔබ අප ජීවන වේ&lt;br&gt;
අප මුක්තිය ඔබ වේ&lt;br&gt;

නව ජීවන දෙමිනේ&lt;br&gt;
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා&lt;br&gt;
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන&lt;br&gt;
යනු මැන ජය භූමී කරා&lt;br&gt;
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා&lt;br&gt;
යමු යමු වී නොපමා&lt;br&gt;
ප්‍රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා&lt;br&gt;

Укылышы:&lt;br&gt;
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā&lt;br&gt;
Namō namō namō namō mātā&lt;br&gt;
Sundara siribarinī&lt;br&gt;
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā&lt;br&gt;
Dhānya dhanaya neka&lt;br&gt;
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā&lt;br&gt;
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā&lt;br&gt;
Jīvanayē mātā&lt;br&gt;
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā&lt;br&gt;
Namō namō mātā,&lt;br&gt;
apa Śrī laṁkā&lt;br&gt;
Namō namō namō namō mātā&lt;br&gt;

Oba vē apa vidyā&lt;br&gt;
Oba maya apa satyā&lt;br&gt;
Oba vē apa shakti&lt;br&gt;
Apa hada tuḷa bhaktī&lt;br&gt;
Oba apa ālōkē&lt;br&gt;
Apagē anuprāṇē&lt;br&gt;
Oba apa jīvana vē&lt;br&gt;
Apa muktiya oba vē&lt;br&gt;

Nava jīvana demine&lt;br&gt;
Nitina apa pubudu karan mātā&lt;br&gt;
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena&lt;br&gt;
Yanu mæna jaya bhūmī karā&lt;br&gt;
Eka mavakage daru kæla bævinā&lt;br&gt;
Yamu yamu vī nopamā&lt;br&gt;
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā&lt;br&gt;
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā&lt;br&gt;
Namō namō namō namō mātā&lt;br&gt;

https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/

https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga

Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!&lt;br&gt;
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!&lt;br&gt;
................................

=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''&lt;br&gt;
Coro:&lt;br&gt;
¡Salve, oh Patria, mil veces!&lt;br&gt;
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!&lt;br&gt;
Ya tu pecho, tu pecho, reboza&lt;br&gt;
Gozo y paz ya tu pecho reboza;&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir,&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir.&lt;br&gt;
2. Los primeros los hijos del suelo&lt;br&gt;
Que soberbio, el Pichincha decora&lt;br&gt;
Te aclamaron por siempre señora&lt;br&gt;
Y vertieron su sangre por ti.&lt;br&gt;
Dios miró y a septó el holocausto&lt;br&gt;
Y esa sangre fue germen fecundo&lt;br&gt;
De otros héroes que atónito el mundo&lt;br&gt;
Vió en tu torno a millares surgir,&lt;br&gt;
a millares surgir, a millares surgir.&lt;br&gt;
Coro:&lt;br&gt;
¡Salve, oh Patria, mil veces!&lt;br&gt;
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!&lt;br&gt;
Ya tu pecho, tu pecho, reboza&lt;br&gt;
Gozo y paz ya tu pecho reboza;&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir,&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg

https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3

'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''&lt;br&gt;

'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!&lt;br&gt;
Дан сиңа, сиңа дан!&lt;br&gt;
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —&lt;br&gt;
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;&lt;br&gt;
Һәм синең балкышлы йөзеңнән&lt;br&gt;
Кояштан күбрәк нур сибелә,&lt;br&gt;
Һәм синең балкышлы йөзеңнән&lt;br&gt;
Кояштан күбрәк нур сибелә.&lt;br&gt;
2. Җиребезнең тәүге азатлары,&lt;br&gt;
Пичинчаның* мәшһүр уллары —&lt;br&gt;
Синең өчен алар кан койган,&lt;br&gt;
Сине хаким итеп таныткан.&lt;br&gt;
Алла кабул иткән бу корбанны,&lt;br&gt;
Кальбеңә яралгы булганны,&lt;br&gt;
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,&lt;br&gt;
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,&lt;br&gt;
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.&lt;br&gt;

=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''&lt;br&gt;
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡&lt;br&gt;
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡&lt;br&gt;
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||&lt;br&gt;

መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡&lt;br&gt;
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡&lt;br&gt;
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡&lt;br&gt;
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።&lt;br&gt;
ኤርትራ ኤርትራ፡&lt;br&gt;
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።&lt;br&gt;

ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡&lt;br&gt;
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡&lt;br&gt;
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡&lt;br&gt;
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።&lt;br&gt;
||: ኤርትራ ኤርትራ፡&lt;br&gt;
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||&lt;br&gt;

'''''Гарәп телендә'''''&lt;br&gt;
||: إرتريا إرتريا إرتريا&lt;br&gt;
قد دحرت بغيظهم أعداءها&lt;br&gt;
وتوجت بالنصر تضحياتها  :||&lt;br&gt;

مع الأعداء قد مرت من عهود&lt;br&gt;
غدا اسمها معجزة الصمود&lt;br&gt;
فخر المكافحين في إرتريا&lt;br&gt;
قد برهنت أن العلا لها&lt;br&gt;
إرتريا إرتريا&lt;br&gt;
تبوأت مكانها بين الأمم&lt;br&gt;

بإصرارنا الذي جنى التحرير&lt;br&gt;
سننجز البناء والتعمير&lt;br&gt;
لتزدهر وتلبس الوقار&lt;br&gt;
تعاهدنا أن تسمو إرتريا&lt;br&gt;
||: إرتريا إرتريا&lt;br&gt;
تبوات مكانها بين الأمم :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg

||: Эритра, Эритра, Эритра,&lt;br&gt;
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,&lt;br&gt;
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||&lt;br&gt;

Һәрдаим тугры теләгенә,&lt;br&gt;
Әйләнде ныклык үрнәгенә,&lt;br&gt;
Горурлык терәге, Эритра&lt;br&gt;
Хаклык өстенлеген раслап тора.&lt;br&gt;
Эритра, Эритра,&lt;br&gt;
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.&lt;br&gt;

Фидакарьлек илгә юл салды,&lt;br&gt;
Ватан яңарышка юл алды,&lt;br&gt;
Бурычы итеп алгарышын,&lt;br&gt;
Уңган халык барысын булдыра.&lt;br&gt;
||: Эритра, Эритра,&lt;br&gt;
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||&lt;br&gt;

=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''&lt;br&gt;
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,&lt;br&gt;
kui kaunis oled sa!&lt;br&gt;
Ei leia mina iial teal&lt;br&gt;
see suure, laia ilma peal,&lt;br&gt;
mis mul nii armas oleks ka,&lt;br&gt;
kui sa, mu isamaa!&lt;br&gt;

Sa oled mind ju sünnitand&lt;br&gt;
ja üles kasvatand;&lt;br&gt;
sind tänan mina alati&lt;br&gt;
ja jään sull’ truuiks surmani,&lt;br&gt;
mul kõige armsam oled sa,&lt;br&gt;
mu kallis isamaa!&lt;br&gt;

Su üle Jumal valvaku,&lt;br&gt;
mu armas isamaa!&lt;br&gt;
Ta olgu sinu kaitseja&lt;br&gt;
ja võtku rohkest õnnista,&lt;br&gt;
mis iial ette võtad sa,&lt;br&gt;
mu kallis isamaa!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/

https://wikiway.com/estonia/gimn/

'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''&lt;br&gt;
Илем, бәхет-куанычым,&lt;br&gt;
кадерлем, багалмам!&lt;br&gt;
Дөнья гизеп эзләсәм дә,&lt;br&gt;
Кая барып тезләнсәм дә,&lt;br&gt;
синдәй гүзәлне табалмам,&lt;br&gt;
әй сөекле Ватан!&lt;br&gt;

Син тудырдың, син үстердең&lt;br&gt;
анам кебек мине;&lt;br&gt;
сиңа мәңге мин бурычлы,&lt;br&gt;
гүргә кадәр турылыклы,&lt;br&gt;
рәхмәт укып сөям сине,&lt;br&gt;
газиз туган илем!&lt;br&gt;

Нигъмәтеннән аермасын&lt;br&gt;
Ходай сине, илем!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә ярлыкасын,&lt;br&gt;
бөтен дөньяда хуплансын&lt;br&gt;
һәр ниятең, изге эшең,&lt;br&gt;
газиз туган илем!&lt;br&gt;

=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE&lt;br&gt;
'''I.''' Eternal Father, bless our land&lt;br&gt;
Guard us with Thy mighty hand&lt;br&gt;
Keep us free from evil powers&lt;br&gt;
Be our light through countless hours&lt;br&gt;
To our leaders, Great Defender,&lt;br&gt;
Grant true wisdom from above&lt;br&gt;
Justice, truth be ours forever&lt;br&gt;
Jamaica, land we love&lt;br
Jamaica, Jamaica,&lt;br&gt;
Jamaica, land we love.&lt;br&gt;

'''II.''' Teach us true respect for all&lt;br&gt;
Stir response to duty's call&lt;br&gt;
Strengthen us the weak to cherish&lt;br&gt;
Give us vision lest we perish&lt;br&gt;
Knowledge send us, Heavenly Father,&lt;br&gt;
Grant true wisdom from above&lt;br&gt;
Justice, truth be ours forever&lt;br&gt;
Jamaica, land we love&lt;br&gt;
Jamaica, Jamaica,&lt;br&gt;
Jamaica, land we love.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/

https://wikiway.com/jamaica/gimn/

https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''&lt;br&gt;
'''AOTEAROA'''&lt;br&gt;
1. E Ihoā Atua,&lt;br&gt;
O ngā iwi mātou rā,&lt;br&gt;
Āta whakarangona;&lt;br&gt;
Me aroha noa.&lt;br&gt;
Kia hua ko te pai;&lt;br&gt;
Kia tau tō atawhai;&lt;br&gt;
Manaakitia mai&lt;br&gt;
Aotearoa.&lt;br&gt;

'''''Инглиз телендә'''''&lt;br&gt;
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''&lt;br&gt;
1. God of nations! at Thy feet&lt;br&gt;
In the bonds of love we meet,&lt;br&gt;
Hear our voices, we entreat,&lt;br&gt;
God defend our Free Land.&lt;br&gt;
Guard Pacific's triple star,&lt;br&gt;
From the shafts of strife and war,&lt;br&gt;
Make her praises heard afar,&lt;br&gt;
God defend New Zealand!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav

'''АОТЕАРОА'''&lt;br&gt;
Әй Тәңребез, Аллабыз,&lt;br&gt;
Тик Сиңа табынабыз,&lt;br&gt;
Таң иле милләте без —&lt;br&gt;
Сиңа мәхәббәтебез.&lt;br&gt;
Илне муллыкта яшәт,&lt;br&gt;
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,&lt;br&gt;
Сакла гел иминлектә&lt;br&gt;
Аотеароаны.&lt;br&gt;

'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''&lt;br&gt;
'''君が代 (Kimi gayo)'''&lt;br&gt;
きみがよは (Kimi gayo wa)&lt;br&gt;
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)&lt;br&gt;
さざれいしの (Sazare iśi-no)&lt;br&gt;
いわおとなりて (Iwao to narite)&lt;br&gt;
こけのむすまで (Koke-no musu made)&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/

https://my.mail.ru/music/search/君が代

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Галиҗәнап хакимлеге'''&lt;br&gt;
Мең еллар без бәхетле;&lt;br&gt;
Нәселең булсын тәхетле&lt;br&gt;
Вак ташлар&lt;br&gt;
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,&lt;br&gt;
Итәкләрендә мүк үскәнче.&lt;br&gt;</text>
      <sha1>qj61i2lrjtojdphrg89rza9h7ne96pl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935718</id>
      <parentid>5935717</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T03:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LiebSinger</username>
        <id>60321</id>
      </contributor>
      <comment>/* БАҺАМА УТРАУЛАРЫ */</comment>
      <origin>5935718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="362697" sha1="cgsbj82jb0bhqrzcxabkshbxhnwskpx" xml:space="preserve">== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==

'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''&lt;br&gt;
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.&lt;br&gt;

=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,&lt;br&gt;
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!&lt;br&gt;
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,&lt;br&gt;
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!&lt;br&gt;
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,&lt;br&gt;
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!&lt;br&gt;

О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада&lt;br&gt;
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!&lt;br&gt;
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп&lt;br&gt;
Уара уда, Аԥсынра!&lt;br&gt;
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,&lt;br&gt;
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,&lt;br&gt;
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз&lt;br&gt;
Жәлар ламысла иҳаракхоит.&lt;br&gt;

Рада, Раида, Рарира!&lt;br&gt;
Рада, Рерама, Рерашьа!&lt;br&gt;
Нарҭаа риира-зиироу&lt;br&gt;
Афырхацәа Ран-Гәашьа&lt;br&gt;
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,&lt;br&gt;
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!&lt;br&gt;
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,&lt;br&gt;
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!&lt;br&gt;

Шәнеибац, Аԥсныжәлар!&lt;br&gt;
Аишьцәа, шәнеибац!&lt;br&gt;
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!&lt;br&gt;
Ҳазшаз илаԥш&lt;br&gt;
Ҳхыуп иаҳхымшәо&lt;br&gt;
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!&lt;br&gt;

Шәнеибац, Аԥсныжәлар,&lt;br&gt;
Игылеит ҳамра,&lt;br&gt;
Иақәым ҭашәара!&lt;br&gt;
Урылагәырӷьа,&lt;br&gt;
Анра-ахшара,&lt;br&gt;
Шьардаамҭа, Аԥсынра!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/

https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg

https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg

=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)&lt;br&gt;
'''''English'''''&lt;br&gt;
Australians all let us rejoice&lt;br&gt;
For we are one and free;&lt;br&gt;
We’ve golden soil and wealth for toil,&lt;br&gt;
Our home is girt by sea;&lt;br&gt;
Our land abounds in nature’s gifts,&lt;br&gt;
Of beauty rich and rare;&lt;br&gt;
In history’s page let every stage,&lt;br&gt;
Advance Australia Fair!&lt;br&gt;
In joyful strains then let us sing:&lt;br&gt;
“Advance Australia Fair!”&lt;br&gt;

Beneath our radiant southern Cross,&lt;br&gt;
We’ll toil with hearts and hands;&lt;br&gt;
To make this Commonwealth of ours&lt;br&gt;
Renowned of all the lands;&lt;br&gt;
For those who’ve come across the seas&lt;br&gt;
We’ve boundless plains to share;&lt;br&gt;
With courage let us all combine&lt;br&gt;
To advance Australia fair.&lt;br&gt;
In joyful strains then let us sing&lt;br&gt;
«Advance Australia fair!»&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg

https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/

https://wikiway.com/australia/gimn/

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
Австралиялеләр бәхетле,&lt;br&gt;
Без яшь һәм ирекле,&lt;br&gt;
Хезмәт куеп, алтын җирне&lt;br&gt;
Иттек без күрекле.&lt;br&gt;
Җир-суларың – затлы бүләк,&lt;br&gt;
Табигатең – шифа,&lt;br&gt;
Атла, тарихыңны әйдәп,&lt;br&gt;
Австралия, алга!&lt;br&gt;
Бездән сиңа изге теләк:&lt;br&gt;
“Австралия, алга!”&lt;br&gt;

Көньяк Хач балкышы астында&lt;br&gt;
Берләште күп милләт.&lt;br&gt;
Уңган Берлекне дөньяда&lt;br&gt;
Таныды бар дәүләт.&lt;br&gt;
Йөрәк дәртен һәм кул көчен&lt;br&gt;
Хасладык Ватанга,&lt;br&gt;
Австралия ирешсен, дип,&lt;br&gt;
Яңа уңышларга.&lt;br&gt;
Бездән илгә изге теләк:&lt;br&gt;
“Австралия, алга!”&lt;br&gt;

=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Land der Berge, Land am Strome'''&lt;br&gt;
Land der Berge, Land am Strome,&lt;br&gt;
Land der Äcker, Land der Dome,&lt;br&gt;
Land der Hämmer, zukunftreich:&lt;br&gt;
Heimat grosser Töchter und Söhne,&lt;br&gt;
Volk, begnadet für das Schöne,&lt;br&gt;
Vielgerühmtes Österreich,&lt;br&gt;
Vielgerühmtes Österreich.&lt;br&gt;
 
Heiss umfehdet, wild umstritten,&lt;br&gt;
Liegst dem Erdteil du inmitten,&lt;br&gt;
Einem starken Herzen gleich.&lt;br&gt;
Hast seit frühen Ahnentagen&lt;br&gt;
Hoher Sendung Last getragen,&lt;br&gt;
Vielgeprüftes Österreich,&lt;br&gt;
Vielgeprüftes Österreich.&lt;br&gt;

Mutig in die neuen Zeiten,&lt;br&gt;
Frei und gläubig sieh uns schreiten,&lt;br&gt;
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!&lt;br&gt;
Einig laß in Jubelchören,&lt;br&gt;
Vaterland, dir Treue schwören,&lt;br&gt;
Vielgeliebtes Österreich,&lt;br&gt;
Vielgeliebtes Österreich!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg

https://wikiway.com/austria/gimn/

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''&lt;br&gt;
Таулар һәм дәрьялар иле,&lt;br&gt;
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,&lt;br&gt;
Килер көнгә мәдхия;&lt;br&gt;
Олы шәхесләр Ватаны,&lt;br&gt;
Гүзәлгә гашыйк гавамы,&lt;br&gt;
Дан-шөһрәтле Австрия,&lt;br&gt;
Дан-шөһрәтле Австрия.&lt;br&gt;
 
Дәгъва-яуларны күп күргән,&lt;br&gt; 
Урыны кыйтга түреннән –&lt;br&gt;
Куәтле йөрәк гүя;&lt;br&gt;
Ул борынгы заманнардан&lt;br&gt;
Бөек максатка юлланган –&lt;br&gt;
Күп сыналган Австрия,&lt;br&gt;
Күп сыналган Австрия.&lt;br&gt;

Яңа чорга кыю атлый,&lt;br&gt;
Иреккә инабәт саклый&lt;br&gt;
Һәм хезмәткә баш ия!&lt;br&gt;
Туганнар бердәмлегендә,&lt;br&gt;
Безнең тугрылык гаһдендә –&lt;br&gt;
Сөекле ил Австрия,&lt;br&gt;
Сөекле ил Австрия!&lt;br&gt;

=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''&lt;br&gt;
Azәrbaycan! Azәrbaycan! &lt;br&gt;
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! &lt;br&gt;
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! &lt;br&gt;
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! &lt;br&gt;
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! &lt;br&gt;
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! &lt;br&gt;
Minlərlə can qurban oldu, &lt;br&gt;
Sinən hərbə meydan oldu! &lt;br&gt;
Hüququndan keçən əsgər! &lt;br&gt;
Hərə bir qəhrəman oldu! &lt;br&gt;
Sən olasan gülüstan, &lt;br&gt;
Sənə hər an can qurban! &lt;br&gt;
Sənə min bir məhəbbət &lt;br&gt;
Sinəmdə tutmuş məkan!&lt;br&gt;
Namusunu hifz etməyə, &lt;br&gt;
Bayrağını yüksəltməyə, &lt;br&gt;
Namusunu hifz etməyə, &lt;br&gt;
Cümlə gənclər müştaqdır! &lt;br&gt;
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! &lt;br&gt;
Azərbaycan! Azərbaycan!&lt;br&gt;
Azərbaycan! Azərbaycan!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/

https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/

https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!&lt;br&gt;
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!&lt;br&gt;
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!&lt;br&gt;
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!&lt;br&gt;
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!&lt;br&gt;
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!&lt;br&gt;
Җирең хәрби мәйдан булды,&lt;br&gt;
Меңләгәннәр корбан булды!&lt;br&gt;
Синең хаклыгыңны яклап,&lt;br&gt;
Барчасы каһарман булды!&lt;br&gt;
Син булсын дип гөлстан,&lt;br&gt;
Сиңа һәрбер җан корбан!&lt;br&gt;
Мең бер мәхәббәт, Ватан,&lt;br&gt;
Йөрәктә тотам мәкян!&lt;br&gt;
Намусыңны керләмәскә,&lt;br&gt;
Байрагыңны кимсетмәскә,&lt;br&gt;
Намусыңны керләмәскә&lt;br&gt;
Барча яшьләр җан аткан!&lt;br&gt;
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!&lt;br&gt;
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!&lt;br&gt;
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!&lt;br&gt;

=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)&lt;br&gt;
'''''Në shqip'''''&lt;br&gt;
'''Himni i Flamurit'''&lt;br&gt;
Rreth flamurit të përbashkuar&lt;br&gt;
Me një dëshir’ e një qëllim,&lt;br&gt;
Të gjith’ atje duke u betuar&lt;br&gt;
Të lidhim besën për shpëtim.&lt;br&gt;
Chorus (2):&lt;br&gt;
Prej lufte veç ai largohet&lt;br&gt;
Që është lindur tradhëtor,&lt;br&gt;
Kush është burrë nuk frikësohet,&lt;br&gt;
Po vdes, po vdes si një dëshmor!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Байрак гимны'''&lt;br&gt;
Байрак астында без берләштек&lt;br&gt;
Уртак теләкләр-максатларда,&lt;br&gt;
Ант иттек без, көрәшергә дип&lt;br&gt;
Азатлыгыбызны якларга.&lt;br&gt;
Кушымта (2):&lt;br&gt;
Читләшер бу изге көрәштән&lt;br&gt;
Сатлык булып туган гына,&lt;br&gt;
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,&lt;br&gt;
Шәһит булыр ил хакына.&lt;br&gt;

=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Auferstanden aus Ruinen...'''&lt;br&gt;
Auferstanden aus Ruinen&lt;br&gt;
und der Zukunft zugewandt,&lt;br&gt;
laßt uns Dir zum Guten dienen,&lt;br&gt;
Deutschland, einig Vaterland.&lt;br&gt;
Alte Not gilt es zu zwingen,&lt;br&gt;
und wir zwingen sie vereint,&lt;br&gt;
denn es muß uns doch gelingen,&lt;br&gt;
daß die Sonne schön wie nie&lt;br&gt;
über Deutschland scheint,&lt;br&gt;
über Deutschland scheint.&lt;br&gt;

Glück und Friede sei beschieden&lt;br&gt;
Deutschland, unserm Vaterland,&lt;br&gt;
alle Welt sehnt sich nach Frieden,&lt;br&gt;
reicht den Völkern eure Hand.&lt;br&gt;
Wenn wir brüderlich uns einen,&lt;br&gt;
schlagen wir des Volkes Feind,&lt;br&gt;
laßt das Licht des Friedens scheinen,&lt;br&gt;
daß nie eine Mutter mehr&lt;br&gt;
ihren Sohn beweint,&lt;br&gt;
ihren Sohn beweint.&lt;br&gt;

Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,&lt;br&gt;
lernt und schafft wie nie zuvor,&lt;br&gt;
und der eig’nen Kraft vertrauend&lt;br&gt;
steigt ein frei Geschlecht empor.&lt;br&gt;
Deutsche Jugend, bestes Streben&lt;br&gt;
unsres Volks in dir vereint,&lt;br&gt;
wirst du Deutschlands neues Leben.&lt;br&gt;
Und die Sonne schön wie nie&lt;br&gt;
über Deutschland scheint,&lt;br&gt;
über Deutschland scheint.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''&lt;br&gt;
Хәрабәдән күтәрелеп,&lt;br&gt;
киләчәккә юл тоткан,&lt;br&gt;
без Сиңа итик игелек,&lt;br&gt;
Алмания, бердәм Ватан.&lt;br&gt;
Бердәм булгач, барча киртә&lt;br&gt;
юкка чыга бүген дә, –&lt;br&gt;
һәм безнең кулдан бу килә;&lt;br&gt;
кояш мулдан нур сибә&lt;br&gt;
алман күгендә,&lt;br&gt;
алман күгендә.&lt;br&gt;

Ураз-бәхет насыйп булсын&lt;br&gt;
алманнар Ватанына,&lt;br&gt;
дуслык кулларын ул сузсын&lt;br&gt;
дөнья халыкларына.&lt;br&gt;
Туганнарча бердәмлектә&lt;br&gt;
җиңеп халык дошманын,&lt;br&gt;
яшик хөрлек-иминлектә, –&lt;br&gt;
ана, улын югалтып,&lt;br&gt;
һич еламасын,&lt;br&gt;
һич еламасын.&lt;br&gt;

Иҗат итеп, белем алып,&lt;br&gt;
йортлар салыйк, җир сөрик,&lt;br&gt;
үз көчебезгә таянып,&lt;br&gt;
яңа буын үстерик.&lt;br&gt;
Алман яшьләре, гавамның&lt;br&gt;
омтылышлары – сездә,&lt;br&gt;
сез – киләчәге Ватанның.&lt;br&gt;
Кояш мулдан нур сибә&lt;br&gt;
алман күгендә,&lt;br&gt;
алман күгендә.&lt;br&gt;

=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''&lt;br&gt;
Einigkeit und Recht und Freiheit&lt;br&gt;
Für das deutsche Vaterland.&lt;br&gt;
Danach laßt uns alle streben&lt;br&gt;
Brüderlich mit Herz und Hand.&lt;br&gt;
Einigkeit und Recht und Freiheit&lt;br&gt;
Sind des Glückes Unterpfand.&lt;br&gt;
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,&lt;br&gt;
Blühe, deutsches Vaterland!&lt;br&gt;
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,&lt;br&gt;
Blühe, deutsches Vaterland!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/

https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''&lt;br&gt;
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –&lt;br&gt;
Алман җирендә хаким.&lt;br&gt;
Изге туганлык хисләрен&lt;br&gt;
Йөртсен күңeлендә һәркем.&lt;br&gt;
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –&lt;br&gt;
Безнең бәхет солтаны.&lt;br&gt;
Шул бәхеттә чәчәк ат син&lt;br&gt;
Мәңге, Алман Ватаны!&lt;br&gt;
Шул бәхеттә чәчәк ат син&lt;br&gt;
Мәңге, Алман Ватаны!&lt;br&gt;

=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''&lt;br&gt;
Кӧк теҥери јылдыстар,&lt;br&gt;
Улу, јайым Кан-Алтай.&lt;br&gt;
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –&lt;br&gt;
Агару, јебрен Алтай.&lt;br&gt;

Ӱч толыкту Кан-Алтай,&lt;br&gt;
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.&lt;br&gt;
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс&lt;br&gt;
Ӧчӱп калар учуры јок.&lt;br&gt;

Алтай – ӧскӧн кабайыс,&lt;br&gt;
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.&lt;br&gt;
Элен чактарга корула,&lt;br&gt;
Россияла бис јажына.&lt;br&gt;
Алтай!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/

https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg

Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Күк йөзендә йолдызлар,&lt;br&gt;
Олы, бәйсез Хан-Алтай.&lt;br&gt;
Өчтүбә, урманлы таулар –&lt;br&gt;
Борынгы, изге Алтай.&lt;br&gt;

Өч түбәле Хан-Алтай,&lt;br&gt;
Юк янтык булган чагы.&lt;br&gt;
Мәңгелек ут янган җирнең&lt;br&gt;
Юк сүрелер учагы.&lt;br&gt;

Алтай – без үскән төбәк,&lt;br&gt;
Алтай – мәңгелек терәк.&lt;br&gt;
Гомерлек бу язмышыбыз,&lt;br&gt;
Русиядә тормышыбыз.&lt;br&gt;
Алтай!&lt;br&gt;

=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''&lt;br&gt;
'''The Star-Spangled Banner'''&lt;br&gt;
Oh, say, can you see, the dawn’s early light&lt;br&gt;
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?&lt;br&gt;
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,&lt;br&gt;
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. &lt;br&gt;
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, &lt;br&gt;
Gave proof through the night that our flag was still there. &lt;br&gt;
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave? &lt;br&gt;

On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, &lt;br&gt;
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, &lt;br&gt;
What is that which the breeze, o’er the towering steep, &lt;br&gt;
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? &lt;br&gt;
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, &lt;br&gt;
In fully glory reflected, now shines on the stream: &lt;br&gt;
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave. &lt;br&gt;

And where is that band who so vauntingly swore &lt;br&gt;
That the havoc of war and the battle’s confusion &lt;br&gt;
A home and a country should leave us no more! &lt;br&gt;
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. &lt;br&gt;
No refuge could save the hireling and slave &lt;br&gt;
From the terror of flight, or the gloom of the grave: &lt;br&gt;
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave!&lt;br&gt;

Oh, thus be it ever when freemen shall stand. &lt;br&gt;
Between their loved home and the war’s desolation: &lt;br&gt;
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land &lt;br&gt;
Praise the Power that has made and preserved us a nation. &lt;br&gt;
Then conquer we must, when our cause it is just. &lt;br&gt;
And this be our motto: “In God is our trust”. &lt;br&gt;
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''&lt;br&gt;
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –&lt;br&gt;
Без аны данладык кич кояш батканда?&lt;br&gt;
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –&lt;br&gt;
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?&lt;br&gt;
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –&lt;br&gt;
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.&lt;br&gt;
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –&lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?&lt;br&gt;

Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,&lt;br&gt;
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –&lt;br&gt;
Капыл җил байрактан куркуны басармы,&lt;br&gt;
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?&lt;br&gt;
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,&lt;br&gt;
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –&lt;br&gt;
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә &lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.&lt;br&gt;

Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –&lt;br&gt;
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,&lt;br&gt;
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...&lt;br&gt;
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!&lt;br&gt;
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –&lt;br&gt;
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.&lt;br&gt;
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,&lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!&lt;br&gt;

Азатлар барында мәңге шулай булсын.&lt;br&gt;
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:&lt;br&gt;
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,&lt;br&gt;
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.&lt;br&gt;
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,&lt;br&gt;
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.&lt;br&gt;
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,&lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!&lt;br&gt;

=== '''АНГОЛА''' ===

=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''&lt;br&gt;
'''El Gran Carlemany'''&lt;br&gt;
El gran Carlemany, mon pare,&lt;br&gt;
dels alarbs em deslliurà,&lt;br&gt;
I del cel vida em donà,&lt;br&gt;
de Meritxell, la gran Mare.&lt;br&gt;
Princesa nasquí i Pubilla&lt;br&gt;
entre dues nacions, neutral;&lt;br&gt;
sols resto l'única filla,&lt;br&gt;
de l'imperi Carlemany.&lt;br&gt;
Creient i lliure onze segles,&lt;br&gt;
creient i lliure vull ser.&lt;br&gt;
Siguin els furs mos tutors&lt;br&gt;
i mos Prínceps defensors!&lt;br&gt;
I mos Prínceps defensors!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/

https://wikiway.com/andorra/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Бөек Карл'''&lt;br&gt;
Гарәпләрдән азат иткән&lt;br&gt;
Бөек Карл, газиз атам,&lt;br&gt;
Һәм күктән бүләк иңдергән&lt;br&gt;
Меричель, изге анам.&lt;br&gt;
Кыйрал кызы булып тудым –&lt;br&gt;
Ике халыкка бердән;&lt;br&gt;
Ялгыз варис булып калдым&lt;br&gt;
Бөек Карл дәүләтеннән.&lt;br&gt;
Азат, диндар унбер гасыр,&lt;br&gt;
Шул халәттә калсамчы.&lt;br&gt;
Кануннар булсын яклаучым,&lt;br&gt;
Һәм Кенәзләр – саклаучым!&lt;br&gt;
Һәм Кенәзләр – саклаучым!&lt;br&gt;

=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''&lt;br&gt;
We thy sons and daughters stand&lt;br&gt;
Strong and firm in&lt;br&gt;
Peace or danger&lt;br&gt;
To safe-guard our Native Land&lt;br&gt;
We commit ourselves to building&lt;br&gt;
A true nation brave and free;&lt;br&gt;
Ever striving, ever seeking,&lt;br&gt;
Dwell in love and unity&lt;br&gt;
Raise the standard! Raise it boldly!&lt;br&gt;
Answer now to duty’s call&lt;br&gt;
To the service of thy country,&lt;br&gt;
Sparing nothing, giving all;&lt;br&gt;
Gird your loins and join the battle&lt;br&gt;
‘Gainst fear, hate and poverty,&lt;br&gt;
Each endeavouring, all achieving,&lt;br&gt;
Live in peace where man is free.&lt;br&gt;
God of nations, let Thy blessings&lt;br&gt;
Fall upon this land of ours;&lt;br&gt;
Rain and sunshine ever sending,&lt;br&gt;
Fill her fields with crops and flowers;&lt;br&gt;
We her children do implore Thee,&lt;br&gt;
Give us strength, faith, loyalty,&lt;br&gt;
Never failing, all enduring&lt;br&gt;
To defend her liberty.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/

=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''&lt;br&gt;
'''¡Oid mortales!'''&lt;br&gt;
¡Oid mortales! el grito sagrado:&lt;br&gt;
¡Libertad, Libertad, Libertad!&lt;br&gt;
Oid el ruido de rotas cadenas:&lt;br&gt;
Ved en trono a la noble Igualdad.&lt;br&gt;
¡Ya su trono dignísimo abrieron&lt;br&gt;
Las provincias unidas del Sud!&lt;br&gt;
Y los libres del mundo responden:&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
Y los libres del mundo responden:&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
Y los libres del mundo responden:&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
'''''Refren''''':&lt;br&gt;
Sean eternos los laureles&lt;br&gt;
Que supimos conseguir,&lt;br&gt;
Que supimos conseguir.&lt;br&gt;
Coronados de gloria vivamos&lt;br&gt;
O juremos con gloria morir,&lt;br&gt;
O juremos con gloria morir,&lt;br&gt;
O juremos con gloria morir!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg

'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''&lt;br&gt;
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''&lt;br&gt;
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”&lt;br&gt;
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!&lt;br&gt;
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,&lt;br&gt;
Көньякта тәхеткә ирештерде аны&lt;br&gt;
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!&lt;br&gt;
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы''''':&lt;br&gt;
Уңышларга ирешәбез,&lt;br&gt;
Булсын ил мәңгелектә,&lt;br&gt;
Булсын ил мәңгелектә.&lt;br&gt;
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,&lt;br&gt;
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,&lt;br&gt;
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,&lt;br&gt;
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!&lt;br&gt;

=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''&lt;br&gt;
(гарәп тексты транскрипциясе)&lt;br&gt;
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt&lt;br&gt;
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt&lt;br&gt;
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt&lt;br&gt;
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt&lt;br&gt;
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā&lt;br&gt;
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā&lt;br&gt;
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā&lt;br&gt;
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.&lt;br&gt;
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb&lt;br&gt;
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb&lt;br&gt;
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb&lt;br&gt;
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb&lt;br&gt;
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā&lt;br&gt;
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.&lt;br&gt;
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.&lt;br&gt;
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.&lt;br&gt;
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā&lt;br&gt;
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā&lt;br&gt;
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ&lt;br&gt;
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.&lt;br&gt;
Qad madadnā laka yā majdu yadā&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg

https://wikiway.com/algeria/gimn/

'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''&lt;br&gt;
Барысын да юк итүче яшен белән,&lt;br&gt;
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,&lt;br&gt;
Таулар өстендәге байрак төсе белән –&lt;br&gt;
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,&lt;br&gt;
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,&lt;br&gt;
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,&lt;br&gt;
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.&lt;br&gt;
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,&lt;br&gt;
Алар туплар телендә әйтеләчәк,&lt;br&gt;
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,&lt;br&gt;
Коллык китабын яптык – укылып бетте.&lt;br&gt;
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!&lt;br&gt;
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,&lt;br&gt;
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Батырларыбыз төзер батальоннар,&lt;br&gt;
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,&lt;br&gt;
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,&lt;br&gt;
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,&lt;br&gt;
“Азатлык фронты”на турылыклы&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,&lt;br&gt;
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!&lt;br&gt;
Язып куегыз шәһитләр каны белән!&lt;br&gt;
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!&lt;br&gt;
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''&lt;br&gt;

=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''&lt;br&gt;
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:&lt;br&gt;
Göröngyös úton, sötét éjjelen.&lt;br&gt;
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,&lt;br&gt;
Csaba királyfi, csillagösvényen!&lt;br&gt;
'''''Refrén (2):'''''&lt;br&gt;
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,&lt;br&gt;
Népek harcának zajló tengerén.&lt;br&gt;
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,&lt;br&gt;
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!&lt;br&gt;

2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,&lt;br&gt;
Megtörni lelkünk nem lehet soha!&lt;br&gt;
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,&lt;br&gt;
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.&lt;br&gt;
'''''Refrén:'''''&lt;br&gt;
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,&lt;br&gt;
Népek harcának zajló tengerén.&lt;br&gt;
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,&lt;br&gt;
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!&lt;br&gt;

https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg

'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
Язмышлар безне йөртми кайда гына&lt;br&gt;
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.&lt;br&gt;
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,&lt;br&gt;
Алып чык аны йолдызлы юлга.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы (2):'''''&lt;br&gt;
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора&lt;br&gt;
Халыклар явы барган диңгездә,&lt;br&gt;
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;&lt;br&gt;
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.&lt;br&gt;

Маҗар телле кавемнәр арасында&lt;br&gt;
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,&lt;br&gt;
Тусак та дөньяның кайсы урынында,&lt;br&gt;
Нинди булса да юл-язмышыбыз.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора&lt;br&gt;
Халыклар явы барган диңгездә,&lt;br&gt;
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;&lt;br&gt;
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.&lt;br&gt;

'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''&lt;br&gt;
'''Մեր Հայրենիք'''&lt;br&gt;
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,&lt;br&gt;
Որ ապրել է դարեդար&lt;br&gt;
Յուր որդիքը արդ կանչում են&lt;br&gt;
Ազատ, անկախ Հայաստան։&lt;br&gt;

Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,&lt;br&gt;
Որ իմ ձեռքով գործեցի&lt;br&gt;
Գիշերները ես քուն չեղայ,&lt;br&gt;
Արտասուքով լվացի։&lt;br&gt;

Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,&lt;br&gt;
Նուիրական մեր նշան&lt;br&gt;
Թող փողփողի թշնամու դեմ&lt;br&gt;
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։&lt;br&gt;

Ամենայն տեղ մահը մի է&lt;br&gt;
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,&lt;br&gt;
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի&lt;br&gt;
Ազատության կը զոհվի։&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Безнең Ватаныбыз'''&lt;br&gt;
Безнең азат Ватаныбыз –&lt;br&gt;
Яшьтәш ул гасырларга,&lt;br&gt;
Балаларын чакыра бүген&lt;br&gt;
Ирекле Әрмәнстанга.&lt;br&gt;

Менә сиңа байрак, абый,&lt;br&gt;
Үз кулым белән тектем,&lt;br&gt;
Төннәр буена йокламый,&lt;br&gt;
Күз яшьләремне түктем.&lt;br&gt;

Кара әле өч төс туга –&lt;br&gt;
Безнең изге тамгабыз,&lt;br&gt;
Балкып торсын бар дошманга&lt;br&gt;
Мәңге Әрмәнстаныбыз!&lt;br&gt;

Юктыр узмыш язмышлардан,&lt;br&gt;
Кеше үлә бер генә,&lt;br&gt;
Халкына җан фида булган –&lt;br&gt;
Изгелектә мәңгегә.&lt;br&gt;

=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود‎'''&lt;br&gt;
 دا وطن افغانستان دى&lt;br&gt;
دا عزت د هر افغان دى&lt;br&gt;
كور د سولې، كور د تورې&lt;br&gt;
هر بچى يې قهرمان دى&lt;br&gt;

دا وطن د ټولو كور دى&lt;br&gt;
د بلوڅو، د ازبكو&lt;br&gt;
د پښتون او هزارهوو&lt;br&gt;
د تركمنو، د تاجكو&lt;br&gt;

ور سره عرب، ګوجر دي&lt;br&gt;
پاميريان، نورستانيان&lt;br&gt;
براهوي دي، قزلباش دي&lt;br&gt;
هم ايماق، هم پشايان&lt;br&gt;

دا هيواد به تل ځلېږي&lt;br&gt;
لكه لمر پر شنه آسمان&lt;br&gt;
په سينې كې د آسيا به&lt;br&gt;
لكه زړه وي جاويدان&lt;br&gt;

نوم د حق مو دى رهبر&lt;br&gt;
وايو الله اكبر&lt;br&gt;
وايو الله اكبر&lt;br&gt;
وايو الله اكبر&lt;br&gt;

Укылышы:&lt;br&gt;
'''Milli surud'''&lt;br&gt;
Dā watan Afgānistān dai,&lt;br&gt;
dā izat də har Afgān dai&lt;br&gt;
Kor də sor, kor də ture,&lt;br&gt;
har bačai ye qahramān dai&lt;br&gt;

Dā watan də ttolo kor dai,&lt;br&gt;
də Baločo, də Uzbəko&lt;br&gt;
də Pax̌tun aw Hazārawo,&lt;br&gt;
də Turkməno, də Tāǰəko&lt;br&gt;

Wər sara Arəb, Guǰər di,&lt;br&gt;
Pāmiryān, Nuristānyān&lt;br&gt;
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,&lt;br&gt;
ham Aymāq, ham Pašāyān&lt;br&gt;

Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,&lt;br&gt;
ləka lmar pər šnə āsmān&lt;br&gt;
Pə sine ke də Āsyā ba,&lt;br&gt;
ləka zrrə wi ǰāwidān&lt;br&gt;

Num də haq mo dai rahbar,&lt;br&gt;
Wāyu Allāhu Akbar,&lt;br&gt;
Wāyu Allāhu Akbar,&lt;br&gt;
Wāyu Allāhu Akbar&lt;br&gt;

https://wikiway.com/afganistan/gimn/

https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/

'''Милли суруд'''&lt;br&gt;
Бу ил — безнең Әфганстан,&lt;br&gt;
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;&lt;br&gt;
Солых җире, кылыч җире,&lt;br&gt;
Һәр улы аның каһарман.&lt;br&gt;

Күп кавем илгә ватандар:&lt;br&gt;
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,&lt;br&gt;
Һәм пуштуннар, һазаралар,&lt;br&gt;
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.&lt;br&gt;

Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,&lt;br&gt;
Памирлылар, нурстанлылар,&lt;br&gt;
Кызылбашлар, браһүиләр,&lt;br&gt;
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.&lt;br&gt;

Балкыр ил дөнья күгендә&lt;br&gt;
Галәмдәге Кояш кебек,&lt;br&gt;
Азиянең иң түрендә&lt;br&gt;
Ватаныбыз — ул мәңгелек!&lt;br&gt;

Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;&lt;br&gt;
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!&lt;br&gt;
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!&lt;br&gt;
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”&lt;br&gt;

=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''&lt;br&gt;
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور&lt;br&gt;
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس:&lt;br&gt;
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور&lt;br&gt;
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
۱&lt;br&gt;
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي&lt;br&gt;
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆&lt;br&gt;
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي&lt;br&gt;
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس&lt;br&gt;
۲&lt;br&gt;
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ&lt;br&gt;
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆&lt;br&gt;
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ&lt;br&gt;
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس&lt;br&gt;
۳&lt;br&gt;
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ&lt;br&gt;
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆&lt;br&gt;
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ&lt;br&gt;
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس&lt;br&gt;
۴&lt;br&gt;
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې&lt;br&gt;
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆&lt;br&gt;
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې&lt;br&gt;
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 کورس 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169

'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!&lt;br&gt;
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
I&lt;br&gt;
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.&lt;br&gt;
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.&lt;br&gt;
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.&lt;br&gt;
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.&lt;br&gt;
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;
II&lt;br&gt;
Гомеребез барында — без азатлык сагында!&lt;br&gt;
Гомеребез барында — без азатлык сагында!&lt;br&gt;
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!&lt;br&gt;
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!&lt;br&gt;
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;
III&lt;br&gt;
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!&lt;br&gt;
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!&lt;br&gt;
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!&lt;br&gt;
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!&lt;br&gt;
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;
IV&lt;br&gt;
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!&lt;br&gt;
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!&lt;br&gt;
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!&lt;br&gt;
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!&lt;br&gt;
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!&lt;br&gt;
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Бу — кыюлар Ватаны...&lt;br&gt;

=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,&lt;br&gt;
deutsche Erde, Vaterland!&lt;br&gt;
Über deinen weiten Gauen&lt;br&gt;
ruhe Seine Segenshand!&lt;br&gt;
||:Er behüte deine Fluren,&lt;br&gt;
schirme deiner Städte Bau&lt;br&gt;
Und erhalte dir die Farben&lt;br&gt;
Seines Himmels, weiß und blau!:||&lt;br&gt;

2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,&lt;br&gt;
dass wir, uns’rer Väter wert,&lt;br&gt;
fest in Eintracht und in Frieden&lt;br&gt;
bauen uns’res Glückes Herd!&lt;br&gt;
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen&lt;br&gt;
einig uns ein jeder schau&lt;br&gt;
und den alten Ruhm bewähre&lt;br&gt;
unser Banner, weiß und blau!:||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg

'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''&lt;br&gt;
Ходай Байар илен яклый,&lt;br&gt;
Алман нәселе Ватанын,&lt;br&gt;
Киң җирләребез сагында –&lt;br&gt;
Аның кодрәт калканы!&lt;br&gt;
||:Иминлектә ил-көнебез,&lt;br&gt;
Шәһәрләр төзелеше,&lt;br&gt;
Безнең ак-зәңгәр байракта –&lt;br&gt;
Изге күкләрнең төсе.:||&lt;br&gt;

Ходай Байар халкын саклый,&lt;br&gt;
Без – бабалар мирасын,&lt;br&gt;
Бердәмлектә, татулыкта&lt;br&gt;
Корып бәхет оясын.&lt;br&gt;
||:Байар халкы, алман нәселе!&lt;br&gt;
Ходай биргән байлыгың:&lt;br&gt;
Борынгы даның сурәте – &lt;br&gt;
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||&lt;br&gt;

=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===

=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''&lt;br&gt;
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''&lt;br&gt;
Gora ta Gora Euzkadi,&lt;br&gt;
aintza ta aintza&lt;br&gt;
bere goiko Jaun Onari.&lt;br&gt;
Areitz bat Bizkaian da&lt;br&gt;
Zar sendo sindo&lt;br&gt;
bera ta bere lagia lakua.&lt;br&gt;
Areitz gainean dogu&lt;br&gt;
gurutza deuna&lt;br&gt;
beti geure goi buru.&lt;br&gt;
Abestu gora Euzkadi&lt;br&gt;
aintza ta aintza&lt;br&gt;
bere goiko Jaun Onari!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg&lt;br&gt;
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)&lt;br&gt;

'''''Баск телендә'''''&lt;br&gt;
'''Баск халкы гимны'''&lt;br&gt;
Күтәрел, әй, Басклар Иле,&lt;br&gt;
мактау-дан бөек&lt;br&gt;
Кодрәт иясе Аллага!&lt;br&gt;
Бискайяда, яр буенда,&lt;br&gt;
изге Синдо күле янында&lt;br&gt;
имән — борынгы, нык.&lt;br&gt;
Бу имәндә нурлар сибеп&lt;br&gt;
изге хач балкый —&lt;br&gt;
өметебез символы.&lt;br&gt;
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,&lt;br&gt;
мактау һәм дан&lt;br&gt;
кодрәт иясе Аллага!”&lt;br&gt;

=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''&lt;br&gt;
'''Gernikako Arbola'''&lt;br&gt;
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,&lt;br&gt;
Euskaldunen artean guztiz maitatua.&lt;br&gt;
Eman ta zabal zazu munduan frutua&lt;br&gt;
adoratzen zaitugu arbola santua.&lt;br&gt;
Mila urte inguru da esaten dutela&lt;br&gt;
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.&lt;br&gt;
Zaude bada zutikan orain da denbora&lt;br&gt;
eroritzen bazera arras galdu gera.&lt;br&gt;

2. Ez zera eroriko arbola maitea&lt;br&gt;
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.&lt;br&gt;
Laurok hartuko degu zurekin partea&lt;br&gt;
pakian bizi dedin euskaldun jendia.&lt;br&gt;
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko&lt;br&gt;
jarri gaitezen danok laister belauniko.&lt;br&gt;
Eta bihotzetikan eskatu ezkero&lt;br&gt;
arbola biziko da orain eta gero.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg&lt;br&gt;
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)&lt;br&gt;

'''''Баск телендә'''''&lt;br&gt;
'''Герника Агачы'''&lt;br&gt;
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''&lt;br&gt;
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,&lt;br&gt;
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.&lt;br&gt;
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,&lt;br&gt;
халык сине кадерли, изге дип җан ата.&lt;br&gt;
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек&lt;br&gt;
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.&lt;br&gt;
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,&lt;br&gt;
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.&lt;br&gt;

2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,&lt;br&gt;
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.&lt;br&gt;
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,&lt;br&gt;
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.&lt;br&gt;
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:&lt;br&gt;
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.&lt;br&gt;
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,&lt;br&gt;
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.&lt;br&gt;

=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===

Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;&lt;br&gt;
March on to glory, your bright banners waving high.&lt;br&gt;
See how the world marks the manner of your bearing!&lt;br&gt;
Pledge to excel through love and unity.&lt;br&gt;
Pressing onward, march together&lt;br&gt;
to a common loftier goal;&lt;br&gt;
Steady sunward, tho’ the weather&lt;br&gt;
hide the wide and treachrous shoal.&lt;br&gt;
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,&lt;br&gt;
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,&lt;br&gt;
March on, Bahamaland.&lt;br&gt;

https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga

=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''&lt;br&gt;
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,&lt;br&gt;
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,&lt;br&gt;
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа&lt;br&gt;
Тыуған илдең тыныс ал таңы.&lt;br&gt;
Дан hиңә, Башҡортостан!&lt;br&gt;
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә&lt;br&gt;
Сәскә ат, Башҡортостан!&lt;br&gt;

Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,&lt;br&gt;
Еңеү яулап алға бараhың.&lt;br&gt;
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә&lt;br&gt;
Һинең ғорур рухлы байрағың.&lt;br&gt;
Дан hиңә, Башҡортостан!&lt;br&gt;
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә&lt;br&gt;
Сәскә ат, Башҡортостан!&lt;br&gt;

Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,&lt;br&gt;
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.&lt;br&gt;
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,&lt;br&gt;
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.&lt;br&gt;
Дан hиңә, Башҡортостан!&lt;br&gt;
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә&lt;br&gt;
Сәскә ат, Башҡортостан!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg

'''''татар телендә'''''&lt;br&gt;
Башкортстан, син сөекле газиз җир,&lt;br&gt;
Халкыбызның изге Ватаны,&lt;br&gt;
Чал Уралдан калка бар тарафка&lt;br&gt;
Туган илнең тыныч ал таңы.&lt;br&gt;
Дан сиңа, Башкортстан!&lt;br&gt;
Илен сөйгән азат халкыңа дан&lt;br&gt;!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә&lt;br&gt;
Чәчәк ат, Башкортстан!&lt;br&gt;

Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,&lt;br&gt;
Җиңү яулап алга барасың. &lt;br&gt;
Киләчәккә якты нур-моң чәчә&lt;br&gt;
Синең горур рухлы байрагың.&lt;br&gt;
Дан сиңа, Башкортстан!&lt;br&gt;
Илен сөйгән азат халкыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй белән бөек бердәмлектә&lt;br&gt;
Чәчәк ат, Башкортстан!&lt;br&gt;

Республикам, йолдыз булып балкы син,&lt;br&gt;
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.&lt;br&gt;
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,&lt;br&gt;
Туган телдә тынмас җырыбыз.&lt;br&gt;
Дан сиңа, Башкортстан!&lt;br&gt;
Илен сөйгән азат халкыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй белән бөек бердәмлектә&lt;br&gt;
Чәчәк ат, Башкортстан!&lt;br&gt;

=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
&lt;u&gt;'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''&lt;/u&gt;&lt;br&gt;

Илләтсу башланган урманнар,&lt;br&gt;
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,&lt;br&gt;
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —&lt;br&gt;
Зур бүләк якташлар, туганнар!&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Бердәмлек, тигезлек төбәге,&lt;br&gt;
Халыклар дуслыгы терәге,&lt;br&gt;
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге&lt;br&gt;
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!&lt;br&gt;

Иделгә ашкына суларың.&lt;br&gt;
Дөньяга танылган улларың.&lt;br&gt;
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,&lt;br&gt;
Иң тәмле икмәкле районым.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

Таң ата, уяна туган як.&lt;br&gt;
Яңгырый иртәнге моң-азан.&lt;br&gt;
Бу җирне яраткан изге зат.&lt;br&gt;
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''''Олыкмарий йылмеште'''''&lt;br&gt;
&lt;u&gt;'''Татьяна Очееван кусарымыже'''&lt;/u&gt;&lt;br&gt;

Чодыра дене ялым эртен,&lt;br&gt;
Ший Элнет шыргыкта йывертен.&lt;br&gt;
Сабантуй ден Пеледыш пайрем&lt;br&gt;
Шергылтеш, калыкнам чумырен.&lt;br&gt;
'''''Припев:'''''&lt;br&gt;
Ик еш семын келшен илена.&lt;br&gt;
Ойго ден куаннам пайлена.&lt;br&gt;
Куш, чаплане, шумбел мландына,&lt;br&gt;
Чон шепка — Параньга кундымна!&lt;br&gt;

Шочмо Эл чын шочшетым пала,&lt;br&gt;
Рвезе тукым шарналын ила.&lt;br&gt;
Перкем налше киндетым акла,&lt;br&gt;
Родо-влакшем эн порын сийла.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

Эр кынелын, пашаш каена,&lt;br&gt;
Торшымаш ден лумет нолтена.&lt;br&gt;
Ко вер-шӧржым сакла, йората —&lt;br&gt;
Шочмо мланде тудлан таушта.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

'''''На русском языке'''''&lt;br&gt;
&lt;u&gt;'''перевод Татьяны Очеевой'''&lt;/u&gt;&lt;br&gt;

Обнимая деревни, поля&lt;br&gt;
Протекает Илеть и Ноля.&lt;br&gt;
Край родной, в этих дивных местах&lt;br&gt;
Развернул Сабантуй торжества.&lt;br&gt;
'''''Припев:'''''&lt;br&gt;
Братской дружбой единой сильна&lt;br&gt;
Ты для славы великой дана.&lt;br&gt;
Будь всех краше, богаче, мила,&lt;br&gt;
Параньгинская наша земля!&lt;br&gt;

Сыновей, дочерей имена&lt;br&gt;
Помнит с гордостью, знает страна&lt;br&gt;
С чудным вкусом ржаные хлеба -&lt;br&gt;
Угощаешь соседей любя.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

Над землей встала зорька светла,&lt;br&gt;
Ждут нас свершенья, дела.&lt;br&gt;
Всем, кому мать-земля так мила,&lt;br&gt;
Благодарность, почет и хвала.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

=== '''БӘХРӘЙН''' ===

https://wikiway.com/bahrain/gimn/

=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''&lt;br&gt;
'''Мы, беларусы'''&lt;br&gt;
Мы, беларусы – мірныя людзі,&lt;br&gt;
Сэрцам адданыя роднай зямлі,&lt;br&gt;
Шчыра сябруем, сілы гартуем&lt;br&gt;
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.&lt;br&gt;
Прыпеў:&lt;br&gt;
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,&lt;br&gt;
Слаўся, народаў братэрскі саюз!&lt;br&gt;
Наша любімая маці-Радзіма,&lt;br&gt;
Вечна жыві і квітней, Беларус!&lt;br&gt;
Наша любімая маці-Радзіма,&lt;br&gt;
Вечна жыві і квітней, Беларус!&lt;br&gt;

Разам з братамі мужна вякамі&lt;br&gt;
Мы баранілі родны парог,&lt;br&gt;
У бітвах за волю, бітвах за долю&lt;br&gt;
Свой здабывалі сцяг перамог!&lt;br&gt;
Прыпеў.&lt;br&gt;

Дружба народаў — сіла народаў,&lt;br&gt;
Наш запаветны, сонечны шлях.&lt;br&gt;
Горда ж узвіся ў ясныя высі,&lt;br&gt;
Сцяг пераможны — радасці сцяг!&lt;br&gt;
Прыпеў.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg&lt;br&gt;
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Без, белоруслар'''&lt;br&gt;
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,&lt;br&gt;
Туган җиргә күңелләр бирелгән,&lt;br&gt;
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз&lt;br&gt;
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,&lt;br&gt;
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!&lt;br&gt;
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!&lt;br&gt;
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!&lt;br&gt;

Туганнар белән гасырлар буе&lt;br&gt;
Ватаныбызны бергә сакладык,&lt;br&gt;
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,&lt;br&gt;
Уртак Җиңү байрагын яуладык!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;

Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,&lt;br&gt;
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.&lt;br&gt;
Горур җилфердә илебез күгендә,&lt;br&gt;
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;

=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''&lt;br&gt;
'''Магутны Божа'''&lt;br&gt;
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,&lt;br&gt;
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,&lt;br&gt;
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,&lt;br&gt;
Рассып праменьнi свае хвалы.&lt;br&gt;

Дай спор у працы, будзённай, шэрай,&lt;br&gt;
На хлеб штодзённы, на родны край.&lt;br&gt;
Павагу, сiлу i велiч веры&lt;br&gt;
Ў нашу праўду, у прышласць дай.&lt;br&gt;

Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,&lt;br&gt;
Учынкам нашым пашлi ўмалот.&lt;br&gt;
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай&lt;br&gt;
Краiну нашу i наш народ!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/

https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Кодрәтле Алла'''&lt;br&gt;
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,&lt;br&gt;
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,&lt;br&gt;
Тыныч һәм якты Беларусебызны —&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.&lt;br&gt;

Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,&lt;br&gt;
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,&lt;br&gt;
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч&lt;br&gt;
Безнең хаклыкка, киләчәккә.&lt;br&gt;

Уңдырышлы кыл кырларыбызны,&lt;br&gt;
Булсын балалар игелекле.&lt;br&gt;
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны&lt;br&gt;
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!&lt;br&gt;

=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===

https://wikiway.com/belgium/gimn/

=== '''БЕЛИЗ''' ===

=== '''БЕНИН''' ===

=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''&lt;br&gt;
'''Мила Родино'''&lt;br&gt;
Горда Стара Планина,&lt;br&gt;
до ней Дунава синей,&lt;br&gt;
сълнце Тракия огрява,&lt;br&gt;
над Пирина пламеней.&lt;br&gt;
Припев (2):&lt;br&gt;
О мило!&lt;br&gt;
Мила Родино,&lt;br&gt;
ти си земен рай,&lt;br&gt;
твойта хубост, твойта прелест,&lt;br&gt;
ах, те нямат край.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg&lt;br&gt;
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)&lt;br&gt;

'''''татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Сөекле Ватаным'''&lt;br&gt;
Горур Иске Планина,&lt;br&gt;
Ага зәңгәрсу Дунай,&lt;br&gt;
Кояш Фракияне нурлый,&lt;br&gt;
Пирин өстендә балкый.&lt;br&gt;
Кушымтасы (2):&lt;br&gt;
Сөеклем!&lt;br&gt;
Сөекле Ватан,&lt;br&gt;
Син – җир җәннәте,&lt;br&gt;
Күркәмлегең, гүзәллегең –&lt;br&gt;
Бакый халәтең.&lt;br&gt;

=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''&lt;br&gt;
'''Himno Nacional de Bolivia'''&lt;br&gt;
1. Bolivianos: el hado propicio&lt;br&gt;
coronó nuestros votos y anhelos.&lt;br&gt;
Es ya libre, ya libre este suelo,&lt;br&gt;
ya cesó su servil condición.&lt;br&gt;
Al estruendo marcial que ayer fuera&lt;br&gt;
y al clamor de la guerra horroroso,&lt;br&gt;
siguen hoy, en contraste armonioso,&lt;br&gt;
dulces himnos de paz y de unión.&lt;br&gt;
Siguen hoy, en contraste armonioso,&lt;br&gt;
dulces himnos de paz y de unión.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
De la Patria, el alto nombre,&lt;br&gt;
en glorioso esplendor conservemos.&lt;br&gt;
Y en sus aras de nuevo juremos:&lt;br&gt;
¡Morir antes que esclavos vivir!&lt;br&gt;
¡Morir antes que esclavos vivir!&lt;br&gt;
¡Morir antes que esclavos vivir!&lt;br&gt;

2. Loor eterno a los bravos guerreros,&lt;br&gt;
cuyo heroico valor y firmeza,&lt;br&gt;
conquistaron las glorias que empieza&lt;br&gt;
hoy Bolivia feliz a gozar.&lt;br&gt;
Que sus nombres, en mármol y en bronce,&lt;br&gt;
a remotas edades transmitan,&lt;br&gt;
y en sonoros cantares repitan:&lt;br&gt;
¡Libertad, Libertad, Libertad!&lt;br&gt;
Y en sonoros cantares repitan:&lt;br&gt;
¡Libertad, Libertad, Libertad!&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

3. Aquí alzó la justicia su trono&lt;br&gt;
que la vil opresión desconoce,&lt;br&gt;
y en su timbre glorioso legose&lt;br&gt;
Libertad, Libertad, Libertad.&lt;br&gt;
Esta tierra inocente y hermosa&lt;br&gt;
que ha debido a Bolívar su nombre&lt;br&gt;
es la patria feliz donde el hombre&lt;br&gt;
goza el bien de la dicha y la paz.&lt;br&gt;
Es la patria feliz donde el hombre&lt;br&gt;
goza el bien de la dicha y la paz.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

4. Si extranjero poder alqún día&lt;br&gt;
sojuzgar a Bolivia intentare,&lt;br&gt;
al destino fatal se prepare&lt;br&gt;
que amenaza a soberbio invasor.&lt;br&gt;
Que los hijos del grande Bolívar&lt;br&gt;
hayan mil y mil veces jurado:&lt;br&gt;
morir antes que ver humillado&lt;br&gt;
de la Patria el augusto pendón.&lt;br&gt;
Morir antes que ver humillado&lt;br&gt;
de la Patria el augusto pendón.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/

https://wikiway.com/bolivia/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Боливия милли гимны'''&lt;br&gt;
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир&lt;br&gt;
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:&lt;br&gt;
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,&lt;br&gt;
Көрәшеп коллыктан котылды.&lt;br&gt;
Үткән көннәр быргы тавышын,&lt;br&gt;
Сугышның коточкыч даулашын&lt;br&gt;
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —&lt;br&gt;
Тынычлык, бердәмлек гимннары,&lt;br&gt;
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —&lt;br&gt;
Тынычлык, бердәмлек гимннары.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Без исемен бөек тотканда,&lt;br&gt;
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.&lt;br&gt;
Ант итәбез Аллаһ каршында:&lt;br&gt;
Үлем хәерлерәк коллыктан!&lt;br&gt;
Үлем хәерлерәк коллыктан!&lt;br&gt;
Үлем хәерлерәк коллыктан!&lt;br&gt;

Мәңгелек дан батырларыбызга,&lt;br&gt;
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте&lt;br&gt;
Ирек яулады Ватаныбызга,&lt;br&gt;
Боливиягә — бәхет ләззәте.&lt;br&gt;
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга&lt;br&gt;
Уеп гасырларга озатыйк,&lt;br&gt;
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”&lt;br&gt;
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

Гадәләтлек илдә тәхет корды,&lt;br&gt;
Явыз җәберләүне санга сукмады,&lt;br&gt;
Аның данлы мөһерендә — шатлык:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”&lt;br&gt;
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә&lt;br&gt;
Боливарның исеме куелган.&lt;br&gt;
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,&lt;br&gt;
Лаеклы язмышта хозурлан,&lt;br&gt;
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,&lt;br&gt;
Лаеклы язмышта хозурлан.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса&lt;br&gt;
Боливияне буйсындырырга,&lt;br&gt;
Туры килер тәкәббер баскынга&lt;br&gt;
Хурлыклы язмышын татырга:&lt;br&gt;
Бөек Боливарның торыннары&lt;br&gt;
Шәһит китүдән һич тайчынмас,&lt;br&gt;
Ләкин Ватанының затлы байрагы&lt;br&gt;
Кимсетелүенә юл куймас,&lt;br&gt;
Ләкин Ватанының затлы байрагы&lt;br&gt;
Кимсетелүенә юл куймас.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===

https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/

https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg

'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге &quot;Jedna si jedina&quot; исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле &quot;Интермеццо&quot; да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.&lt;br&gt;

=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә&lt;br&gt;
'''Fatshe leno la rona'''&lt;br&gt;
'''I.''' Fatshe leno la rona&lt;br&gt;
Ke mpho ya Modimo,&lt;br&gt;
Ke boswa jwa borraetsho;&lt;br&gt;
a le nne ka kagiso.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!&lt;br&gt;
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!&lt;br&gt;
Re kopanele go direla&lt;br&gt;
Lefatshe la rona.&lt;br&gt;

'''II.''' 'Ina lentle la tumo&lt;br&gt;
la tšhaba ya Botswana,&lt;br&gt;
Ka kutlwano le kagisano,&lt;br&gt;
e bopagantswe mmogo.&lt;br&gt;
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇&lt;br&gt;

Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''This Land of Ours'''&lt;br&gt;
'''I.''' Blessed be this noble land,&lt;br&gt;
Gift to us from God's strong hand,&lt;br&gt;
Heritage our fathers left to us.&lt;br&gt;
May it always be at peace.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Awake, awake, O men, awake!&lt;br&gt;
And women close beside them stand,&lt;br&gt;
Together we'll work and serve&lt;br&gt;
This land, this happy land!&lt;br&gt;

'''II.''' Word of beauty and of fame,&lt;br&gt;
The name Botswana to us came.&lt;br&gt;
Through our unity and harmony,&lt;br&gt;
We'll remain at peace as one.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/

https://wikiway.com/botsvana/gimn/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg

'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''&lt;br&gt;
...........................

=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''&lt;br&gt;
'''God save the King''' *&lt;br&gt;
God save our gracious King!&lt;br&gt;
Long live our noble King!&lt;br&gt;
God save the King!&lt;br&gt;
Send him victorious,&lt;br&gt;
Happy and glorious,&lt;br&gt;
Long to reign over us:&lt;br&gt;
God save the King!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Алла, сакла патшаны'''&lt;br&gt;
Алла, сакла аны,&lt;br&gt;
Күрекле патшаны,&lt;br&gt;
Алла, сакла!&lt;br&gt;
Җиңүләр бүләк ит,&lt;br&gt;
Данлы, бәхетле ит,&lt;br&gt;
Хакимебез дип хакла,&lt;br&gt;
Алла, сакла!&lt;br&gt;

* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.&lt;br&gt;

=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''&lt;br&gt;
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,&lt;br&gt;
de um povo heroico o brado retumbante.&lt;br&gt;
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,&lt;br&gt;
brilhou no céu da Pátria nesse instante.&lt;br&gt;
Se o penhor dessa igualdade,&lt;br&gt;
conseguimos conquistar com braço forte!&lt;br&gt;
Em teu seio, ó Liberdade,&lt;br&gt;
desafia o nosso peito a própria morte!&lt;br&gt;
Ó Pátria amada,&lt;br&gt;
idolatrada,&lt;br&gt;
salve, salve!&lt;br&gt;
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,&lt;br&gt;
de amor e de esperança à terra desce.&lt;br&gt;
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,&lt;br&gt;
a imagem do Cruzeiro resplandece.&lt;br&gt;
Gigante pela própria natureza&lt;br&gt;
És belo, és forte, impávido colosso&lt;br&gt;
E o teu futuro espelha essa grandeza&lt;br&gt;
Coro:&lt;br&gt;
Terra adorada&lt;br&gt;
Entre outras mil&lt;br&gt;
és tu, Brasil,&lt;br&gt;
ó Pátria amada&lt;br&gt;
Dos filhos deste solo és mãe gentil&lt;br&gt;
Pátria amada,&lt;br&gt;
Brasil! Brasil! Brasil!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/

Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg&lt;br&gt;
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары&lt;br&gt;
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,&lt;br&gt;
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,&lt;br&gt;
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.&lt;br&gt;
Без тигезлек дәлил-сәбәбен&lt;br&gt;
Бу куәтле куллар белән казандык,&lt;br&gt;
Каршы алырбыз үлем сәгатен&lt;br&gt;
Синең кочагыңда, изге Азатлык!&lt;br&gt;
Сөекле Ватан,&lt;br&gt;
Кодрәт ал Хактан,&lt;br&gt;
Имин бул син!&lt;br&gt;
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар&lt;br&gt;
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,&lt;br&gt;
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар&lt;br&gt;
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.&lt;br&gt;
Табигать үзе тудырган гигантсың;&lt;br&gt;
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә&lt;br&gt;
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Меңнәр арасыннан&lt;br&gt;
Өзелеп яраткан ил,&lt;br&gt;
Әй сөекле Ватан,&lt;br&gt;
Син ул, Бразил!&lt;br&gt;
Ул-кызыңа изге ана күк ил,&lt;br&gt;
Әй сөекле Бразил!&lt;br&gt;
Бразил! Бразил!&lt;br&gt;

=== '''БРУНЕЙ''' ===

=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===

=== '''БУРУНДИ''' ===

=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ&lt;br&gt;
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.&lt;br&gt;
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни&lt;br&gt;
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.&lt;br&gt;

Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ&lt;br&gt;
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!&lt;br&gt;
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш&lt;br&gt;
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!&lt;br&gt;

Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,&lt;br&gt;
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.&lt;br&gt;
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,&lt;br&gt;
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.&lt;br&gt;

Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,&lt;br&gt;
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.&lt;br&gt;
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,&lt;br&gt;
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.&lt;br&gt;
Эхэ нютаг!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg

Тайгалы, күлләр белән, далалы,&lt;br&gt;
Изге кояш нуры белән син тулы.&lt;br&gt;
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,&lt;br&gt;
Бәхетле бул, туган ягым!&lt;br&gt;
...............................

=== '''БУТАН''' ===

=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''&lt;br&gt;
'''Tiến quân ca'''&lt;br&gt;
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc&lt;br&gt;
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa&lt;br&gt;
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,&lt;br&gt;
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.&lt;br&gt;
Đường vinh quang xây xác quân thù,&lt;br&gt;
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.&lt;br&gt;
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,&lt;br&gt;
Tiến mau ra sa trường,&lt;br&gt;
Tiến lên, cùng tiến lên.&lt;br&gt;
Nước non Việt Nam ta vững bền.&lt;br&gt;

Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới&lt;br&gt;
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than&lt;br&gt;
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,&lt;br&gt;
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.&lt;br&gt;
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,&lt;br&gt;
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.&lt;br&gt;
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,&lt;br&gt;
Tiến mau ra sa trường,&lt;br&gt;
Tiến lên, cùng tiến lên.&lt;br&gt;
Nước non Việt Nam ta vững bền.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Алга баручы гаскәр җыры'''&lt;br&gt;
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,&lt;br&gt;
Бара озын, тар сукмакларда.&lt;br&gt;
Ил рухы – канлы байракта,&lt;br&gt;
Туп гөрселдәве – җырларда.&lt;br&gt;
Юл буйлап – дошман сөяге,&lt;br&gt;
Күңелдә – җиңү теләге.&lt;br&gt;
Халкыбыз дип сафка бастык.&lt;br&gt;
Алга, яуларга,&lt;br&gt;
Бергә – гел алга!&lt;br&gt;
Вьетнам мәңгелек һәм нык.&lt;br&gt;

Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга&lt;br&gt;
Карап ил чыга олы юлга,&lt;br&gt;
Күмәкләшеп – яңа тормышка,&lt;br&gt;
Богауларны өзеп – уңышка.&lt;br&gt;
Озак булдык михнәт-кайгыда,&lt;br&gt;
Ватан өчен җаннар фида,&lt;br&gt;
Халкыбыз дип сафка бастык.&lt;br&gt;
Алга, яуларга,&lt;br&gt;
Бергә – гел алга!&lt;br&gt;
Вьетнам мәңгелек һәм нык.&lt;br&gt;

=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''&lt;br&gt;
Tarafım, san tarafım,&lt;br&gt;
Ne gözelsin, korafım:&lt;br&gt;
Çok comerţin sän, topraam,&lt;br&gt;
Gagauz Yerim, Bucaam!&lt;br&gt;
Refren:&lt;br&gt;
Gagauziya – hoşluum,&lt;br&gt;
Çok sevin, koru dostluu,&lt;br&gt;
Bayraanı üüsek kaldır,&lt;br&gt;
Sän benim paalı halkım!&lt;br&gt;

İIk adım sendi yaptık,&lt;br&gt;
Hem ana da biz dedik,&lt;br&gt;
Kaușu sevdik dinmäz,&lt;br&gt;
«Oglanı» çaldık bitmäz.&lt;br&gt;
Refren.&lt;br&gt;

Gagauziya, mutlu yerim,&lt;br&gt;
Vatanımsın sän benim,&lt;br&gt;
Pek işçidir insanın,&lt;br&gt;
Yelleri keser altın.&lt;br&gt;
Refren.&lt;br&gt;

Ne zorluk seni kırdı,&lt;br&gt;
Ne zaman dolaştırdı.&lt;br&gt;
Allahım, koru topraa:&lt;br&gt;
Gagauz Yeri, Bucaa!&lt;br&gt;
Refren.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg

'''Тарафым'''&lt;br&gt;

=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''&lt;br&gt;
'''Gaudeamus igitur!'''&lt;br&gt;
I. Gaudeamus igitur&lt;br&gt;
Juvenes dum sumus,&lt;br&gt;
Gaudeamus igitur&lt;br&gt;
Juvenes dum sumus!&lt;br&gt;
Post jucundam juventutem&lt;br&gt;
Post molestam senectutem&lt;br&gt;
Nos habebit humus,&lt;br&gt;
Nos habebit humus.&lt;br&gt;

II. Ubi sunt qui ante nos&lt;br&gt;
In mundo fuere?&lt;br&gt;
Ubi sunt qui ante nos&lt;br&gt;
In mundo fuere?&lt;br&gt;
Ade as a inferos&lt;br&gt;
Transe as a superos&lt;br&gt;
Hos si vis videre,&lt;br&gt;
Hos si vis videre.&lt;br&gt;

III. Vita nostra brevis est&lt;br&gt;
Brevi finietur,&lt;br&gt;
Vita nostra brevis est&lt;br&gt;
Brevi finietur.&lt;br&gt;
Venit mors velociter&lt;br&gt;
Rapit nos atrociter&lt;br&gt;
Nemini parcetur,&lt;br&gt;
Nemini parcetur.&lt;br&gt;

IV. Vivat academia,&lt;br&gt;
Vivant professores,&lt;br&gt;
Vivat academia,&lt;br&gt;
Vivant professores!&lt;br&gt;
Vivat membrum quodlibet,&lt;br&gt;
Vivat membra quaelibet,&lt;br&gt;
Semper sint in flore,&lt;br&gt;
Semper sint in flore.&lt;br&gt;

V. Vivant omnes virgines,&lt;br&gt;
Faciles, formosae,&lt;br&gt;
Vivant omnes virgines,&lt;br&gt;
Faciles, formosae.&lt;br&gt;
Vivant et mulieres,&lt;br&gt;
Tenerae amabiles,&lt;br&gt;
Bonae laboriosae,&lt;br&gt;
Bonae laboriosae.&lt;br&gt;

VI. Vivant et republica&lt;br&gt;
et qui illam regit,&lt;br&gt;
Vivant et republica&lt;br&gt;
et qui illam regit.&lt;br&gt;
Vivat nostra civitas,&lt;br&gt;
Maecenatum caritas,&lt;br&gt;
Quae nos hic protegit,&lt;br&gt;
Quae nos hic protegit.&lt;br&gt;

VII. Pereat tristitia,&lt;br&gt;
Pereant osores,&lt;br&gt;
Pereat tristitia,&lt;br&gt;
Pereant osores.&lt;br&gt;
Pereat diabolus,&lt;br&gt;
Qui vis antiburschius,&lt;br&gt;
Atque irrisores,&lt;br&gt;
Atque irrisores.&lt;br&gt;

https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3

https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/

'''Әйдәгез, күңелләник!'''&lt;br&gt;
I. Әйдәгез, күңелләник –&lt;br&gt;
Яшьлек шуңа форсат,&lt;br&gt;
Әйдәгез, күңелләник –&lt;br&gt;
Яшьлек шуңа форсат!&lt;br&gt;
Яшь гомерләр үтеп китәр,&lt;br&gt;
Тынгысыз картлык та җитәр –&lt;br&gt;
Алыр безне туфрак,&lt;br&gt;
Алыр безне туфрак.&lt;br&gt;

II. Безнең гомер бик кыска&lt;br&gt;
Фанилык иңендә,&lt;br&gt;
Безнең гомер бик кыска&lt;br&gt;
Фанилык иңендә.&lt;br&gt;
Әҗәл тиз килеп җитә,&lt;br&gt;
Дөньядан алып китә,&lt;br&gt;
Аяу юк һичкемгә,&lt;br&gt;
Аяу юк һичкемгә.&lt;br&gt;

III. Моңарчы яшәгәннәр –&lt;br&gt;
Кайда алар бүген?&lt;br&gt;
Моңарчы яшәгәннәр –&lt;br&gt;
Кайда алар бүген?&lt;br&gt;
Күкләргә менеп эзлә,&lt;br&gt;
Ахирәттә дә күзлә –&lt;br&gt;
Очратырлык түгел,&lt;br&gt;
Очратырлык түгел.&lt;br&gt;

IV. Яшә, академия,&lt;br&gt;
Яшәсен остазлар,&lt;br&gt;
Яшә, академия,&lt;br&gt;
Яшәсен остазлар!&lt;br&gt;
Яшәсен һәркайсысы,&lt;br&gt;
Яшәсен һәрбарчасы&lt;br&gt;
Һәм чәчәк атсыннар,&lt;br&gt;
Һәм чәчәк атсыннар!&lt;br&gt;

V. Яшәсен безнең кызлар –&lt;br&gt;
Сөйкемле, гүзәлләр,&lt;br&gt;
Яшәсен безнең кызлар –&lt;br&gt;
Сөйкемле, гүзәлләр!&lt;br&gt;
Яшәсеннәр ханымнар –&lt;br&gt;
Ягымлылар, назлылар,&lt;br&gt;
Хезмәт сөючәннәр,&lt;br&gt;
Хезмәт сөючәннәр!&lt;br&gt;

VI. Яшәсен дәүләтебез,&lt;br&gt;
Яшәсен хакимнәр,&lt;br&gt;
Яшәсен дәүләтебез,&lt;br&gt;
Яшәсен хакимнәр!&lt;br&gt;
Яшәсен шәһәребез,&lt;br&gt;
Иганәчеләребез –&lt;br&gt;
Химая иткәннәр,&lt;br&gt;
Химая иткәннәр.&lt;br&gt;

VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,&lt;br&gt;
Бетсен көнләшкәннәр,&lt;br&gt;
Булмасын кайгы-хәсрәт,&lt;br&gt;
Бетсен көнләшкәннәр!&lt;br&gt;
Олаксын шайтаны да,&lt;br&gt;
Шәкертләр дошманы да –&lt;br&gt;
Гыйлемнән көлгәннәр,&lt;br&gt;
Гыйлемнән көлгәннәр!&lt;br&gt;

=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''¡Guatemala feliz...!'''&lt;br&gt;
¡Guatemala feliz...! que tus aras&lt;br&gt;
no profane jamás el verdugo;&lt;br&gt;
ni haya esclavos que laman el yugo&lt;br&gt;
ni tiranos que escupan tu faz.&lt;br&gt;
Si mañana tu suelo sagrado&lt;br&gt;
lo amenaza invasión extranjera,&lt;br&gt;
libre al viento tu hermosa bandera&lt;br&gt;
a vencer o a morir llamará.&lt;br&gt;
'''''Coro I'''''&lt;br&gt;
Libre al viento tu hermosa bandera&lt;br&gt;
a vencer o a morir llamará;&lt;br&gt;
que tu pueblo con ánima fiera&lt;br&gt;
antes muerto que esclavo será.&lt;br&gt;

De tus viejas y duras cadenas&lt;br&gt;
tú forjaste con mano iracunda,&lt;br&gt;
el arado que el suelo fecunda&lt;br&gt;
y la espada que salva el honor.&lt;br&gt;
Nuestros padres lucharon un día&lt;br&gt;
encendidos en patrio ardimiento,&lt;br&gt;
y lograron sin choque sangriento&lt;br&gt;
colocarte en un trono de amor.&lt;br&gt;
'''''Coro II'''''&lt;br&gt;
Y lograron sin choque sangriento&lt;br&gt;
colocarte en un trono de amor,&lt;br&gt;
que de patria en enérgico acento&lt;br&gt;
dieron vida al ideal redentor. &lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga

'''''Испан телендә'''''&lt;br&gt;
'''Гватемала – бәхетле!..'''*&lt;br&gt;
Гватемала – бәхетле!... Михрабың &lt;br&gt;
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;&lt;br&gt;
Юк коллар, ялаучы богавын,&lt;br&gt;
Һәм залим йөзеңә төкермәс.&lt;br&gt;
Һәм әгәр бу изге туфрагың&lt;br&gt;
Нәҗесләп тапталса иртәгә,&lt;br&gt;
Чакырыр азатлык байрагың –&lt;br&gt;
Җиңәргә йә шәһит китәргә.&lt;br&gt;
'''''Беренче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Чакырыр азатлык байрагың&lt;br&gt;
Җиңүгә йә шәһит китәргә.&lt;br&gt;
Кол булмас һич горур улларың,&lt;br&gt;
Ителсә дә дучар үләргә.&lt;br&gt;

Күптәнге  һәм авыр богауны&lt;br&gt;
Онытып, алырсың кулларга&lt;br&gt;
Бәрәкәт бирүче суканы&lt;br&gt;
Һәм кылыч – намусың сакларга.&lt;br&gt;
Милли хис ялкынында янган&lt;br&gt;
Бабалар тапкан үз бәхетен:&lt;br&gt;
Кан коймый, азатлык яулаган&lt;br&gt;
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.&lt;br&gt;
'''''Икенче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Кан коймый азатлык яулаган&lt;br&gt;
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,&lt;br&gt;
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,&lt;br&gt;
Тергезгән идеал-өметен.&lt;br&gt;

* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.&lt;br&gt;

=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''&lt;br&gt;
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان&lt;br&gt;
والشعب بالأوطان&lt;br&gt;
بالعز والإيمان&lt;br&gt;

وليدم مؤيدا&lt;br&gt;
عاهلا ممجدا&lt;br&gt;
بالنفوس يفتدى&lt;br&gt;
وليدم مؤيدا&lt;br&gt;
عاهلا ممجدا&lt;br&gt;
بالنفوس يفتدى&lt;br&gt;

يا عمان نحن من عهد النبي&lt;br&gt;
أوفياء من كرام العرب&lt;br&gt;
أبشري قابوس جاء&lt;br&gt;
فلتباركه السماء&lt;br&gt;
واسعدي والتقيه بالدعاء&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg

Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,&lt;br&gt;
халкын, Ватанын сакла,&lt;br&gt;
гыйззәт-иманын хакла!&lt;br&gt;

Яшә, солтаныбыз,&lt;br&gt;
данлы юлбашчыбыз,&lt;br&gt;
синең өчен җан фида.&lt;br&gt;
Яшә, солтаныбыз,&lt;br&gt;
данлы юлбашчыбыз,&lt;br&gt;
синең өчен җан фида.&lt;br&gt;

Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,&lt;br&gt;
без — тугры, кәрамәтле гарәп.&lt;br&gt;
Кабуска догаң хаслап,&lt;br&gt;
хатиб рухына баглап,&lt;br&gt;
шатландыр аны, мөбарәкләп.&lt;br&gt;

=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად&lt;br&gt;
'''თავისუფლება'''&lt;br&gt;
ჩემი ხატია სამშობლო,&lt;br&gt;
სახატე მთელი ქვეყანა,&lt;br&gt;
განათებული მთა-ბარი,&lt;br&gt;
წილნაყარია ღმერთთანა.&lt;br&gt;
თავისუფლება დღეს ჩვენი&lt;br&gt;
მომავალს უმღერს დიდებას,&lt;br&gt;
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის&lt;br&gt;
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,&lt;br&gt;
და დიდება თავისუფლებას,&lt;br&gt;
თავისუფლებას დიდება.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg

'''''Гөрҗи телендә'''''&lt;br&gt;
'''Азатлык'''&lt;br&gt;
Ватаным – изге иконам,&lt;br&gt;
Дөнья җирләре түрендә,&lt;br&gt;
Тау-үзәннәре Алладан&lt;br&gt;
Без туганнарга бирелгән.&lt;br&gt;
Киләчәгебезне данлап&lt;br&gt;
Азатлык-ирек яулыйбыз,&lt;br&gt;
Ике диңгез арасында&lt;br&gt;
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,&lt;br&gt;
Җырлыйбыз ирекне без мактап,&lt;br&gt;
Азатлыкка дан җырлыйбыз!&lt;br&gt;

=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''&lt;br&gt;
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit&lt;br&gt;
niaqqut ulissimavoq qiinik.&lt;br&gt;
Qitornatit kissumiaannarpatit&lt;br&gt;
tunillugit sineriavit piinik.&lt;br&gt;

5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,&lt;br&gt;
kalaallit siumut makigitsi.&lt;br&gt;
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,&lt;br&gt;
saperasi isumaqaleritsi.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg

'''''Гренланд телендә'''''&lt;br&gt;
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,&lt;br&gt;
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.&lt;br&gt;
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,&lt;br&gt;
Байлык-муллыкта океан ярларың.&lt;br&gt;

5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,&lt;br&gt;
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.&lt;br&gt;
Уалучан булса да безнең тормыш,&lt;br&gt;
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!&lt;br&gt;

'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''&lt;br&gt;

=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''&lt;br&gt;
'''Ἐλευθεριά'''&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι&lt;br&gt;
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,&lt;br&gt;
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.&lt;br&gt;
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη&lt;br&gt;
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga

'''''Грек (юнан) телендә'''''&lt;br&gt;
'''Азатлык'''&lt;br&gt;
Таныш миңа, газиз илем,&lt;br&gt;
Иң үткен кылычларың,&lt;br&gt;
Таныш үткен күз карашың —&lt;br&gt;
Колачлый ул Җир шарын.&lt;br&gt;
Затлы Юнан тамырыннан&lt;br&gt;
Үсеп чыккан бер аклык, —&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык!&lt;br&gt;

'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''&lt;br&gt;

=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''&lt;br&gt;
'''مَوْطِنِيْ'''&lt;br&gt;
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ&lt;br&gt;
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ&lt;br&gt;
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ&lt;br&gt;
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ&lt;br&gt;
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ&lt;br&gt;
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً&lt;br&gt; 
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً&lt;br&gt;
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ&lt;br&gt;
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ&lt;br&gt;
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;

مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ&lt;br&gt;
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد&lt;br&gt;
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى&lt;br&gt;
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد&lt;br&gt;
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد&lt;br&gt;
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا&lt;br&gt;
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد&lt;br&gt;
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد&lt;br&gt;
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;

مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ&lt;br&gt;
رَمْزُنَا رَمْزُنَا&lt;br&gt;
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء&lt;br&gt;
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا&lt;br&gt;
عِزُّنَا عِزُّنَا&lt;br&gt;
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ&lt;br&gt; 
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ&lt;br&gt;
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ&lt;br&gt;
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg

'''''татарча'''''&lt;br&gt;
'''Ватаным'''&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —&lt;br&gt;
Тауларда, тауларда,&lt;br&gt;
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең&lt;br&gt;
Һаваңда, һаваңда —&lt;br&gt;
Насыйпмы бу миңа?&lt;br&gt;
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,&lt;br&gt;
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —&lt;br&gt;
Насыйпмы? Бу намың&lt;br&gt;
Тәблигъ булсын күктә,&lt;br&gt;
Тәблигъ булсын күктә,&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным!&lt;br&gt;

Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга&lt;br&gt;
Йә шәһит булмакка,&lt;br&gt;
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,&lt;br&gt;
Түнмәсләр коллыкка —&lt;br&gt;
Мәңгелек хурлыкка.&lt;br&gt;
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,&lt;br&gt;
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.&lt;br&gt;
Иҗтиһад кылганым —&lt;br&gt;
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным.&lt;br&gt;

Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —&lt;br&gt;
Байрагым һәм туграм.&lt;br&gt;
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —&lt;br&gt;
Гомерлек вазифам.&lt;br&gt;
Безнең дан, безнең дан —&lt;br&gt;
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,&lt;br&gt;
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.&lt;br&gt;
Куәтле рух-җаның,&lt;br&gt;
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным.&lt;br&gt;

'''Гыйракның &quot;Маутыйни&quot; (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''

=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''&lt;br&gt;
'''''Дания телендә'''''&lt;br&gt;
Der er et yndigt land&lt;br&gt;
Der er et yndigt land,&lt;br&gt;
det står med brede bøge&lt;br&gt;
nær salten østerstrand,&lt;br&gt;
nær salten østerstrand.&lt;br&gt;
Det bugter sig i bakke dal,&lt;br&gt;
det hedder gamle Danmark,&lt;br&gt;
og det er Frejas sal,&lt;br&gt;
og det er Frejas sal!&lt;br&gt;
Vort gamle Danmark skal bestå&lt;br&gt;
så længe bøgen spejler,&lt;br&gt;
sin top i bølgen blå,&lt;br&gt;
sin top i bølgen blå.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg

'''Әй, сөекле Ватан!'''&lt;br&gt;
Әй, сөекле Ватан!&lt;br&gt;
Тозлы диңгез ярында&lt;br&gt;
бүкләрең тезелеп баскан,&lt;br&gt;
тезелеп баскан.&lt;br&gt;
Борынгы Данмарк илен,&lt;br&gt;
диңгездән искән җилен&lt;br&gt;
Фрайя яраткан,&lt;br&gt;
Фрайя яраткан!&lt;br&gt;
Мәңге яшә, урманнар күк,&lt;br&gt;
кодрәт алып, даннар иле,&lt;br&gt;
зәңгәр дулкыннардан,&lt;br&gt;
зәңгәр дулкыннардан.&lt;br&gt;

'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''&lt;br&gt;

=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''Quisqueyanos valientes'''&lt;br&gt;
I. Quisqueyanos valientes, alcemos&lt;br&gt;
Nuestro canto con viva emoción,&lt;br&gt;
Y del mundo a la faz ostentemos&lt;br&gt;
Nuestro invicto glorioso pendón. &lt;br&gt;
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, &lt;br&gt;
A la guerra a morir se lanzó &lt;br&gt;
Cuando en bélico reto de muerte&lt;br&gt;
Sus cadenas de esclavo rompió. &lt;br&gt;
'''''(+acompañamiento)'''''&lt;br&gt;
Ningun pueblo ser libre merece &lt;br&gt;
Si es esclavo indolente y servil; &lt;br&gt;
Si en su pecho la llama no crece&lt;br&gt;
Que templó el heroismo viril.&lt;br&gt;
Mas Quisqueya la indómita y brava &lt;br&gt;
Siempre altiva la frente alzará: &lt;br&gt;
Que si fuere mil veces esclava&lt;br&gt;
Otras tantas ser libre sabrá.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg&lt;br&gt;
(башта ике юллык кереш уйнала)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Кискейя кыюлары'''&lt;br&gt;
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,&lt;br&gt;
Дәртләнеп хисле җырыбызны,&lt;br&gt;
Соклансын күреп бар Җир шары&lt;br&gt;
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.&lt;br&gt;
Дан батыр йөрәкле халыкка —&lt;br&gt;
Аяусыз көрәшкә атлады,&lt;br&gt;
Җан фида кылып һәр сугышта,&lt;br&gt;
Богауларны ватып ташлады!&lt;br&gt;
'''''(+аккомпанемент)'''''&lt;br&gt;
Һичкайчан булалмас хөр-азат&lt;br&gt;
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,&lt;br&gt;
Күкрәгендә ялкынланмаса&lt;br&gt;
Гайрәте кабызган бер учак.&lt;br&gt;
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —&lt;br&gt;
Коллыкка төшсә дә мең кабат,&lt;br&gt;
Горур тотар үзен, килешмәс,&lt;br&gt;
Булыр ул яңадан хөр-азат.&lt;br&gt;

=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''&lt;br&gt;
Freude, schöner Götterfunken,&lt;br&gt;
Tochter aus Elysium,&lt;br&gt;
Wir betreten feuertrunken,&lt;br&gt;
Himmlische, dein Heiligtum!&lt;br&gt;
Deine Zauber binden wieder&lt;br&gt;
Was die Mode streng geteilt;&lt;br&gt;
Alle Menschen werden Brüder,&lt;br&gt;
Wo dein sanfter Flügel weilt.&lt;br&gt;

Seid umschlungen, Millionen!&lt;br&gt;
Diesen Kuß der ganzen Welt!&lt;br&gt;
Brüder, über‘m Sternenzelt&lt;br&gt;
Muß ein lieber Vater wohnen.&lt;br&gt;
Wem der große Wurf gelungen,&lt;br&gt;
eines Freundes Freund zu sein;&lt;br&gt;
wer ein holdes Weib errungen,&lt;br&gt;
mische seinen Jubel ein!&lt;br&gt;

Ja, wer auch nur eine Seele&lt;br&gt;
Sein nennt auf dem Erdenrund!&lt;br&gt;
Und wer’s nie gekonnt, der stehle&lt;br&gt;
Weinend sich aus diesem Bund!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg

'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''&lt;br&gt;
Күңелләргә иңә шатлык&lt;br&gt;
Илаһият нурында,&lt;br&gt;
Низагтан туеп сыендык&lt;br&gt;
Тәңребез хозурына!&lt;br&gt;
Берләшә рухи нигездә&lt;br&gt;
Элек аерылганнар,&lt;br&gt;
Ходай канат җәйгән җирдә&lt;br&gt;
Без бәндәләр – туганнар.&lt;br&gt;

Миллионнар, иң куеп иңгә,&lt;br&gt;
Шатлыкка җирне күмсен!&lt;br&gt;
Туганнар Галәм түрендә&lt;br&gt;
Әл-Вәдүд барын белсен!&lt;br&gt;
Тормышта туры юл тоткан,&lt;br&gt;
Иңдәшен дус дип тойган,&lt;br&gt;
Гомер юлдашын яраткан –&lt;br&gt;
Булсын ул безнең туган!&lt;br&gt;

Тәкәбберлеккә бирелгән,&lt;br&gt;
Башканы күреп түбән,&lt;br&gt;
Дуслык кадерен белмәгән –&lt;br&gt;
Китсен безнең берлектән!&lt;br&gt;

'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''&lt;br&gt;
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''&lt;br&gt;

=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''&lt;br&gt;
Hinjinne u sara kaca,&lt;br&gt;
Calankaan harraad iyo&lt;br&gt;
Haydaar u mudateen!&lt;br&gt;
Haydaar u mudateen!&lt;br&gt;
Hir cagaarku qariyayiyo.&lt;br&gt;
Habkay samadu tahayoo;&lt;br&gt;
Xiddig dhi igleh hoorshoo,&lt;br&gt;
Caddaan lagu hadheeyaay.&lt;br&gt;
||: Maxaa haybad kugu yaal!&lt;br&gt;
Maxaa haybad kugu yaal! :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg

'''''Афар телендә'''''&lt;br&gt;
Doogehiik inkih solaa,&lt;br&gt;
Simbiliiy kah ningicle&lt;br&gt;
Bakaarat kah sugunne!&lt;br&gt;
Bakaarat kah sugunne!&lt;br&gt;
Bulci kaak qaran sido,&lt;br&gt;
Gubi kak way anxar lusa;&lt;br&gt;
Cutukti caxte caydu,&lt;br&gt;
Qidi wagri silaalo.&lt;br&gt;
||: Maysooy heebati kumuu!&lt;br&gt;
Maysooy heebati kumuu! :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/

https://wikiway.com/djibouti/gimn/

Күтәрел, байрагыбыз,&lt;br&gt;
Дәррәү торып басыгыз!&lt;br&gt;
Алдык аны яу итеп,&lt;br&gt;
Әрнүләр, сусау үтеп.&lt;br&gt;
Безнең мәңгелек төсләр:&lt;br&gt;
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;&lt;br&gt;
Ак төс — иминлек хасы,&lt;br&gt;
Канлы йолдыз — уртасы.&lt;br&gt;
||: Байрак — безнең горурлык!&lt;br&gt;
Байрак — безнең хозурлык! :||&lt;br&gt;

=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''&lt;br&gt;
سر زد از افق مهر خاوران&lt;br&gt;
فروغ دیده‌ی حق‌باوران&lt;br&gt;
بهمن فر ایمان ماست&lt;br&gt;
پیامت ای امام، استقلال&lt;br&gt;
آزادی، نقش جان ماست&lt;br&gt;
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان&lt;br&gt;
پاینده مانی و جاودان&lt;br&gt;
جمهوری اسلامی ایران&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga&lt;br&gt;
(башта кыска гына кереш уйнала)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,&lt;br&gt;
Хак мөселман күңелен ул назлый,&lt;br&gt;
Баһман – иман йөзек кашы.&lt;br&gt;
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,&lt;br&gt;
Азатлык, ирек тоткасы.&lt;br&gt;
Шәһитләр!&lt;br&gt;
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:&lt;br&gt;
“Ул яши һәм мәңге булачак –&lt;br&gt; 
Ислам Җөмһүрияте Иран!”&lt;br&gt;

=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''&lt;br&gt;
'''Amhrán na bhFiann'''&lt;br&gt;
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,&lt;br&gt;
Cathréimeach briomhar ceolmhar,&lt;br&gt;
Ár dtinte cnámh go buacach táid,&lt;br&gt;
‘S an spéir go min réaltogach&lt;br&gt;
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo&lt;br&gt;
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló&lt;br&gt;
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:&lt;br&gt;
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.&lt;br&gt;
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt;
Sinne Fianna Fáil&lt;br&gt;
Atá faoi gheall ag Éirinn,&lt;br&gt;
Buíon dár slua&lt;br&gt;
Thar toinn do ráinig chugainn,&lt;br&gt;
Faoi mhóid bheith saor.&lt;br&gt;
Seantír ár sinsir feasta&lt;br&gt;
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil&lt;br&gt;
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,&lt;br&gt;
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil&lt;br&gt;
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar&lt;br&gt;
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.&lt;br&gt;

'''''English'''''&lt;br&gt;
'''The soldier’s song'''&lt;br&gt;
We’ll sing a song, a soldier’s song,&lt;br&gt;
With cheering rousing chorus,&lt;br&gt;
As round our blazing fires we throng,&lt;br&gt;
The starry heavens o’er us;&lt;br&gt;
Impatient for the coming fight,&lt;br&gt;
And as we wait the morning’s light,&lt;br&gt;
Here in the silence of the night,&lt;br&gt;
We’ll chant a soldier’s song.&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
Soldiers are we&lt;br&gt;
whose lives are pledged to Ireland;&lt;br&gt;
Some have come from a land beyond the wave.&lt;br&gt;
Sworn to be free,&lt;br&gt;
No more our ancient sire land&lt;br&gt;
Shall shelter the despot or the slave.&lt;br&gt;
Tonight we man the gap of danger&lt;br&gt;
In Erin’s cause, come woe or weal&lt;br&gt;
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,&lt;br&gt;
We’ll chant a soldier’s song.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg&lt;br&gt;
(бу аудиода гимнның &quot;компакт варианты&quot; – кушымтасы гына уйнала)&lt;br&gt;

https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/&lt;br&gt;
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Яугирләр җыры'''&lt;br&gt;
Җырлыйк әле яугир җырын,&lt;br&gt;
Басып байраклар астына.&lt;br&gt;
Йолдызлар һәм учак уты&lt;br&gt;
Төнлә күздә чагыла;&lt;br&gt;
Безнең күңел ярсыр яуга,&lt;br&gt;
Иртән кояш сипсә нурын,&lt;br&gt;
Ә хәзер бу төнге тынлыкта&lt;br&gt;
Җырлыйк яугир җырын.&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Без яугирләр,&lt;br&gt;
Ирландия рухы йөрәктә,&lt;br&gt;
Без ант иттек,&lt;br&gt;
кайда туып үссәк тә:&lt;br&gt;
Булмас һич безнең изге утарлар&lt;br&gt;
Залим белән кол сыеныр урын.&lt;br&gt;
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,&lt;br&gt;
Сибәр кояш илгә нурын,&lt;br&gt;
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,&lt;br&gt;
Җырларбыз яугир җырын.&lt;br&gt;

'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''&lt;br&gt;

=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''&lt;br&gt;
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,&lt;br&gt;
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,&lt;br&gt;
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans&lt;br&gt;
þínir herskarar, tímanna safn.&lt;br&gt;
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár&lt;br&gt;
og þúsund ár dagur, ei meir:&lt;br&gt;
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,&lt;br&gt;
sem tilbiður guð sinn og deyr.&lt;br&gt;
Íslands þúsund ár,&lt;br&gt;
Íslands þúsund ár,&lt;br&gt;
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,&lt;br&gt;
sem tilbiður guð sinn og deyr.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Ил Алласы! Аллалы ил!&lt;br&gt;
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.&lt;br&gt;
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме&lt;br&gt;
Бакый гаскәрең тарафына.&lt;br&gt;
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,&lt;br&gt;
Мең еллар бер көндәй уза:&lt;br&gt;
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,&lt;br&gt;
Гыйбадәт кыла һәм сула.&lt;br&gt;
Исландиягә мең ел,&lt;br&gt;
Исландиягә мең ел,&lt;br&gt;
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,&lt;br&gt;
Гыйбадәт кыла һәм сула.&lt;br&gt;

=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''&lt;br&gt;
'''הַתִּקְוָה'''&lt;br&gt;
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה&lt;br&gt;
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,&lt;br&gt;
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,&lt;br&gt;
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;&lt;br&gt;
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,&lt;br&gt;
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,&lt;br&gt;
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇&lt;br&gt;
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.&lt;br&gt;

'''''Укылышы''''':&lt;br&gt;
Kol ‘od balevav p’nimah –&lt;br&gt;
Nefesh Yehudi homiyah&lt;br&gt;
Ulfa’ati mizrakh kadimah&lt;br&gt;
‘ayin LeTsion tsofiyah –&lt;br&gt;
‘od lo avdah tikvatenu&lt;br&gt;
Hatikvah bat sh’not alpayim:&lt;br&gt;
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –&lt;br&gt;
Erets Tsiyon vi’rushalayim.&lt;br&gt;
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –&lt;br&gt;
Erets Tsiyon vi’rushalayim.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Тынгысыз җаныбыз кушканга,&lt;br&gt;
Хыял яши, йөрәктә ут яна,&lt;br&gt;
Төбәп күзләрне гел Сионга,&lt;br&gt;
Атларбыз алга, шәрыккә таба.&lt;br&gt;
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,&lt;br&gt;
Ике мең ел аны сакладык,&lt;br&gt;
Сион, Иерусалим илендә&lt;br&gt;
Азатлыгыбызны хакладык,&lt;br&gt;
Сион, Иерусалим илендә&lt;br&gt;
Азатлыгыбызны хакладык.&lt;br&gt;

=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''&lt;br&gt;
'''Fratelli d’Italia'''&lt;br&gt;
Fratelli d’Italia,&lt;br&gt;
L’Italia s’è desta,&lt;br&gt;
Dell’elmo di Scipio&lt;br&gt;
S’è cinta la testa.&lt;br&gt;
Dove’è la Vittoria?&lt;br&gt;
Le porga la chioma;&lt;br&gt;
Chè schiava di Roma&lt;br&gt;
Iddio la creò.&lt;br&gt;
Fratelli d’Italia,&lt;br&gt;
L’Italia s’è desta,&lt;br&gt;
Dell’elmo di Scipio&lt;br&gt;
S’è cinta la testa.&lt;br&gt;
Dove’è la Vittoria?&lt;br&gt;
Le porga la chioma;&lt;br&gt;
Chè schiava di Roma&lt;br&gt;
Iddio la creò.&lt;br&gt;
'''''Coro''''':&lt;br&gt;
Stringiamoci a coorte,&lt;br&gt;
Siam pronti alla morte&lt;br&gt;
Siam pronti alla morte:&lt;br&gt;
Italia chiamò! Italia chiamò!&lt;br&gt;
Si!!!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Italy_-_U.S._Navy_Band_(long_version).ogg&lt;br&gt;
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Италия туганнары'''&lt;br&gt;
Әй, туганнар, итальяннар,&lt;br&gt;
Италия уянды,&lt;br&gt;
Шипионың данлы очламын&lt;br&gt;
Таҗ итеп ул киеп алды.&lt;br&gt;
Олы җиңү – кайда соң ул?&lt;br&gt;
Ул бит безгә баш иде:&lt;br&gt;
Рум коллары торыннары&lt;br&gt;
Ил хуҗасы булсын, диде.&lt;br&gt;
Әй, итальяннар,&lt;br&gt;
Италия уянды,&lt;br&gt;
Шипио очламын&lt;br&gt;
Таҗ итеп ул алды.&lt;br&gt;
Олы җиңү – кайда?&lt;br&gt;
Ул безгә баш иде:&lt;br&gt;
Рум оныклары&lt;br&gt;
Хуҗа булсын, дип.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы''''':&lt;br&gt;
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,&lt;br&gt;
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,&lt;br&gt;
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –&lt;br&gt;
Италия дәшә! Италия дәшә!&lt;br&gt;
Һәй!!!&lt;br&gt;

'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике &quot;азатлык куплеты&quot; һәм ике &quot;тарихи куплеты&quot; бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''&lt;br&gt;
'''Ӏожалла я маршо'''&lt;br&gt;
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,&lt;br&gt;
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,&lt;br&gt;
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Халкъана, махкана наноша кхоьллина,&lt;br&gt;
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,&lt;br&gt;
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,&lt;br&gt;
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,&lt;br&gt;
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,&lt;br&gt;
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,&lt;br&gt;
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,&lt;br&gt;
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,&lt;br&gt;
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg&lt;br&gt;
(берничә куплеты яңадан кабатлана)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Йә үлем, йә азатлык'''&lt;br&gt;
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,&lt;br&gt;
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,&lt;br&gt;
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,&lt;br&gt;
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,&lt;br&gt;
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —&lt;br&gt;
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,&lt;br&gt;
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,&lt;br&gt;
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,&lt;br&gt;
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,&lt;br&gt;
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,&lt;br&gt;
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''&lt;br&gt;
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ&lt;br&gt;
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ&lt;br&gt;
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ&lt;br&gt;
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|&lt;br&gt;
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ &lt;br&gt;

وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ&lt;br&gt;
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ&lt;br&gt;
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة&lt;br&gt;
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ&lt;br&gt;
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ&lt;br&gt;
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة&lt;br&gt;
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ&lt;br&gt;
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ&lt;br&gt;
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة&lt;br&gt;

عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا&lt;br&gt;
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا&lt;br&gt;
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا&lt;br&gt;
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,&lt;br&gt;
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.&lt;br&gt;
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.&lt;br&gt;
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.&lt;br&gt;
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|&lt;br&gt;

Берлегем, Берлегем,&lt;br&gt;
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,&lt;br&gt;
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.&lt;br&gt;
Байрагым, байрагым,&lt;br&gt;
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,&lt;br&gt;
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.&lt;br&gt;
Өммәтем, өммәтем,&lt;br&gt;
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,&lt;br&gt;
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.&lt;br&gt;

Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,&lt;br&gt;
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.&lt;br&gt;
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,&lt;br&gt;
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.&lt;br&gt;

=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===

=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''&lt;br&gt;
'''Менің Қазақстаным'''&lt;br&gt;
Алтын күн аспаны,&lt;br&gt;
Алтын дән даласы,&lt;br&gt;
Ерліктің дастаны —&lt;br&gt;
Еліме қарашы!&lt;br&gt;
Ежелден ер деген,&lt;br&gt;
Даңқымыз шықты ғой,&lt;br&gt;
Намысын бермеген,&lt;br&gt;
Қазағым мықты ғой!&lt;br&gt;
'''''Қайырмасы:'''''&lt;br&gt;
Менің елім, менің елім,&lt;br&gt;
Гүлің болып егілемін,&lt;br&gt;
Жырың болып төгілемін, елім!&lt;br&gt;
Туған жерім менің —&lt;br&gt;
Қазақстаным!&lt;br&gt;

Ұрпаққа жол ашқан,&lt;br&gt;
Кең байтақ жерім бар.&lt;br&gt;
Бірлігі жарасқан,&lt;br&gt;
Тәуелсіз елім бар.&lt;br&gt;
Қарсы алған уақытты,&lt;br&gt;
Мәңгілік досындай.&lt;br&gt;
Біздің ел бақытты,&lt;br&gt;
Біздің ел осындай!&lt;br&gt;
'''''Қайырмасы.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Минем Казакъстаным'''&lt;br&gt;
Алтын көн асманы,&lt;br&gt;
Мул ашлык даласы,&lt;br&gt;
Батырлык дастаны —&lt;br&gt;
Илемә карачы!&lt;br&gt;
Күптәннән ир дигән&lt;br&gt;
Даныбыз кодрәте,&lt;br&gt;
Намусын бирмәгән&lt;br&gt;
Казагым куәте!&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Минем илем, минем илем,&lt;br&gt;
Гөлең булып сибеләмен,&lt;br&gt;
Җырың булып түгеләмен, илем!&lt;br&gt;
Туган җирем минем —&lt;br&gt;
Казакъстаным!&lt;br&gt;

Килергә юл ачкан&lt;br&gt;
Чиксез киң җирем бар,&lt;br&gt;
Берлеге ярашкан&lt;br&gt;
Ирекле илем бар.&lt;br&gt;
Каршылый вакытны&lt;br&gt;
Мәңгелек дустыдай,&lt;br&gt;
Безнең ил — бәхетле,&lt;br&gt;
Безнең ил — шушындый!&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''&lt;br&gt;
'''Хальмг Таңһчин Частр'''&lt;br&gt;
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч&lt;br&gt;
Сансн тоотан күцәнә,&lt;br&gt;
Авта җирһлин бат җолаг&lt;br&gt;
Алдр һартан атхна.&lt;br&gt;
'''''Давтвр:'''''&lt;br&gt;
Улан залата хальмг улс,&lt;br&gt;
Улата теегән кеерүлий!&lt;br&gt;
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,&lt;br&gt;
Толһа менд җирһий!&lt;br&gt;

Олн келн-әмтнлә хамдан&lt;br&gt;
Уралан Таңһчин зүткнә&lt;br&gt;
Иньгллтин залин өндр герлд&lt;br&gt;
Иргч мана батрна.&lt;br&gt;
'''''Давтвр.'''''&lt;br&gt;

Баатр-чиирг үрдәр туурад,&lt;br&gt;
Буурл теемг өснә.&lt;br&gt;
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,&lt;br&gt;
Сул нерән дуудулна.&lt;br&gt;
'''''Давтвр.'''''

https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg&lt;br&gt;
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Калмыкстан җыры'''&lt;br&gt;
Гүзәл туган Калмык Иле&lt;br&gt;
Бар даланы яктырта,&lt;br&gt;
Төзек тормыш дилбегәсен&lt;br&gt;
Көчле кулында тота.&lt;br&gt;
'''''Кушымта''''':&lt;br&gt;
Калмык халкы, алсу төскә&lt;br&gt;
Иркен даланы бизә!&lt;br&gt;
Туган йортка куәт өстәп,&lt;br&gt;
Имин бул син мәңгегә!&lt;br&gt;

Төрле телле кешеләре&lt;br&gt;
Алга әйди Ватанны.&lt;br&gt;
Дуслык нурында киләчәк&lt;br&gt;
Ышанычлы һәм данлы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта'''''.&lt;br&gt;

Батыр-чыдам балаларың&lt;br&gt;
Чал даланы үстерә,&lt;br&gt;
Тырышлыкта гыйлем эстәп,&lt;br&gt;
Азат исемен күтәрә.&lt;br&gt;
'''''Кушымта'''''.&lt;br&gt;

=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''&lt;br&gt;
'''បទនគររាជ'''&lt;br&gt;
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង&lt;br&gt;
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី&lt;br&gt;
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី&lt;br&gt;
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម&lt;br&gt;
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។&lt;br&gt;

ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ&lt;br&gt;
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ&lt;br&gt;
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ&lt;br&gt;
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា&lt;br&gt;
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។&lt;br&gt;

គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌&lt;br&gt;
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា&lt;br&gt;
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា&lt;br&gt;
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ&lt;br&gt;
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។&lt;br&gt;

'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''Le Chant Royal'''&lt;br&gt;
1. Que le ciel protège notre Roi&lt;br&gt;
Et lui dispense le bonheur et la gloire.&lt;br&gt;
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,&lt;br&gt;
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,&lt;br&gt;
Gouverne le fier et vieux Royaume.&lt;br&gt;

2. Les temples dorment dans la forêt,&lt;br&gt;
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.&lt;br&gt;
Comme le roc, la race khmère est éternelle,&lt;br&gt;
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,&lt;br&gt;
L'Empire qui défie les années.&lt;br&gt;

3. Les chants montent dans les pagodes&lt;br&gt;
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.&lt;br&gt;
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.&lt;br&gt;
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits&lt;br&gt;
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Мәһабәт Кыйраллык'''&lt;br&gt;
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,&lt;br&gt;
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.&lt;br&gt;
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —&lt;br&gt;
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан&lt;br&gt;
Шәрәфле нәсел варисы.&lt;br&gt;

2. Пагодалар сыенган урманга,&lt;br&gt;
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.&lt;br&gt;
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,&lt;br&gt;
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,&lt;br&gt;
Тиңдәш булсын ил заманга.&lt;br&gt;

3. Багышлаек догалар-җыруны,&lt;br&gt;
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.&lt;br&gt;
Тугры булсак бабалар әманәтенә,&lt;br&gt;
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә&lt;br&gt;
Кһмер иле Моһа Ноконы.&lt;br&gt;

=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''&lt;br&gt;
1. Beramu isi pepeza,&lt;br&gt;
I nadi ukombozi piya;&lt;br&gt;
Ye daula ivenuha,&lt;br&gt;
Tasibabu yahe dini voya&lt;br&gt;
tsangaya hunu Komoriya.&lt;br&gt;
Narikeni yamahaba ya&lt;br&gt;
huvendza ya masiwa.&lt;br&gt;
Yatru...&lt;br&gt;

2. Wasiwa Komori damu ndzima,&lt;br&gt;
Wasiwa Komori dini ndzima.&lt;br&gt;
Ya masiwa razaliwa,&lt;br&gt;
Ya masiwa yarileya,&lt;br&gt;
Mola nde yari sayidiya;&lt;br&gt;
Narike niya ndzima,&lt;br&gt;
Rivendze uwatwaniya,&lt;br&gt;
Mahaba ya dini na duniya.&lt;br&gt;

3. Beramu isi pepeza,&lt;br&gt;
Rangu mwezi sita wa Zuiye,&lt;br&gt;
Ye daula ivenuha,&lt;br&gt;
Zisiwa zatru zi katruha:&lt;br&gt;
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.&lt;br&gt;

4. Tasibabu yahe dini voya&lt;br&gt;
Tsangaya hunu Komoriya.&lt;br&gt;
Narikeni yamahaba ya,&lt;br&gt;
Ya huvendza, ya masiwa.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg&lt;br&gt;
(дүртенче куплеты уйналмаган)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
1. Җилферди ил байрагыбыз,&lt;br&gt;
Тулы бәйсезлек белгертеп;&lt;br&gt;
Күтәрелә Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,&lt;br&gt;
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.&lt;br&gt;
Яшик шушы ямьле урында&lt;br&gt;
Туганлык, сөю хозурында.&lt;br&gt;
Яшик...&lt;br&gt;

2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,&lt;br&gt;
Камәрлеләр, камил иманыбыз.&lt;br&gt;
Бу утрауларда туганбыз,&lt;br&gt;
Монда тәрбия алганбыз,&lt;br&gt;
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;&lt;br&gt;
Кыю, тәвәккәл булыйк,&lt;br&gt;
Ватан диеп җан атыйк,&lt;br&gt;
Динне, дөньяны без яратыйк!&lt;br&gt;

3. Җилферди ил байрагыбыз&lt;br&gt;
Алтынчы Июльдән башлап,&lt;br&gt;
Күтәрелә Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Утраулары баскан тигез сафка:&lt;br&gt;
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.&lt;br&gt;

4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,&lt;br&gt;
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –&lt;br&gt;
Яшик шушы ямьле урында,&lt;br&gt;
Сөю, туганлык хозурында.&lt;br&gt;

'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''

=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''&lt;br&gt;
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,&lt;br&gt;
Va debout et jaloux de ta liberté.&lt;br&gt;
Comme un soleil ton drapeau fier doit être&lt;br&gt;
Un symbole ardent de foi et d'unité.&lt;br&gt;
Que tous tes enfants du nord au sud,&lt;br&gt;
de l'est à l'ouest soient tout amour,&lt;br&gt;
Te servir que ce soit leur seul but,&lt;br&gt;
Pour remplir leur devoir toujours.&lt;br&gt;
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt;
Chère patrie, terre chérie,&lt;br&gt;
Tu es notre seul et vrai bonheur,&lt;br&gt;
notre joie et notre vie,&lt;br&gt;
À toi l'amour et le grand honneur&lt;br&gt;

II. Tu es la tombe où dorment nos pères,&lt;br&gt;
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.&lt;br&gt;
Nous travaillons pour te rendre prospère,&lt;br&gt;
Un beau jour enfin nous serons arrivés.&lt;br&gt;
De l'Afrique sois fidèle enfant&lt;br&gt;
Et progresse toujours en paix,&lt;br&gt;
Espérant que tes jeunes enfants&lt;br&gt;
T'aimeront sans bornes à jamais.&lt;br&gt;
'''''Refrain.'''''&lt;br&gt;

'''RALLYING SONG'''&lt;br&gt;
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,&lt;br&gt;
Holy Shrine where in our midst they now repose,&lt;br&gt;
Their tears and blood and sweat thy soil did water,&lt;br&gt;
On thy hills and valleys once their tillage rose.&lt;br&gt;
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!&lt;br&gt;
How can we ever pay thy due?&lt;br&gt;
Thy welfare we will win in toil and love and peace,&lt;br&gt;
Will be to thy name ever true!&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Land of Promise, land of Glory!&lt;br&gt;
Thou, of life and joy, our only store!&lt;br&gt;
Thine be honour, thine devotion,&lt;br&gt;
And deep endearment, for evermore.&lt;br&gt;

II. From Shari, from where the Mungo meanders&lt;br&gt;
From along the banks of lowly Boumba Stream,&lt;br&gt;
Muster thy sons in union close around thee,&lt;br&gt;
Mighty as the Buea Mountain be their team;&lt;br&gt;
Instil in them the love of gentle ways,&lt;br&gt;
Regret for errors of the past;&lt;br&gt;
Foster, for Mother Africa, a loyalty&lt;br&gt;
That true shall remain to the last.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/

https://wikiway.com/cameroon/gimn/

'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''&lt;br&gt;

=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''Ô Canada!'''&lt;br&gt;
Ô Canada! Terre de nos aïeux,&lt;br&gt;
Ton front est ceint de fleurons glorieux!&lt;br&gt;
Car ton bras sait porter l’epée,&lt;br&gt;
Il sait porter la croix!&lt;br&gt;
Ton histoire est une epopée&lt;br&gt;
Des plus brillants exploits,&lt;br&gt;
Et ta valeur, de foi trempée,&lt;br&gt;
Protégera nos foyers et nos droits,&lt;br&gt;
Protégera nos foyers et nos droits.&lt;br&gt;

https://wikiway.com/canada/gimn/

https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633

'''Татар телендә'''&lt;br&gt;
'''Әй, Канада!'''&lt;br&gt;
Әй, Канада! Ата-баба җире,&lt;br&gt;
Дан чәчәкләре бизиләр сине!&lt;br&gt;
Кулларың кылыч тотарга оста,&lt;br&gt;
Тота белер хачны!&lt;br&gt;
Синең тарихың – үзе бер дастан, –&lt;br&gt;
Җиңүләреңне колачлый.&lt;br&gt;
Кыю холкың, ныклы рухың, –&lt;br&gt;
Саклар йортыбызны, хокукларны,&lt;br&gt;
Саклар йортыбызны, хокукларны.&lt;br&gt;

'''''English'''''&lt;br&gt;
'''O Canada!'''&lt;br&gt;
O Canada! Our home and native land!&lt;br&gt;
True patriot-love in all thy sons command.&lt;br&gt;
With glowing hearts we see thee rise,&lt;br&gt;
The True North, strong and free,&lt;br&gt;
And stand on guard, O Canada,&lt;br&gt;
We stand on guard for thee.&lt;br&gt;
O Canada, glorious and free!&lt;br&gt;
We stand on guard, we stand on guard for thee.&lt;br&gt;
O Canada, we stand on guard for thee!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Әй, Канада!'''&lt;br&gt;
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!&lt;br&gt;
Сине сөя бар ватандашыбыз.&lt;br&gt;
Безнең бәхет – уңышларыңда,&lt;br&gt;
Тугры Төньяк – нык, азат!&lt;br&gt;
Без синең сагыңда, Канада,&lt;br&gt;
Торырбыз сине хаклап.&lt;br&gt;
Әй Канада, азат бул һәм данла!&lt;br&gt;
Әй Канада! Без синең сагыңда!&lt;br&gt;
Әй Канада! Без синең сагыңда!&lt;br&gt;

'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''&lt;br&gt;
Жайхун жағасында өскен байтерек,&lt;br&gt;
Түби бир шақасы мың болар демек,&lt;br&gt;
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,&lt;br&gt;
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.&lt;br&gt;
'''''Нақораты:'''''&lt;br&gt;
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,&lt;br&gt;
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,&lt;br&gt;
Қарақалпақстан,&lt;br&gt;
“Қарақалпақстан” деген атыңды,&lt;br&gt;
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.&lt;br&gt;

Айдын келешекке шақырар заман,&lt;br&gt;
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,&lt;br&gt;
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,&lt;br&gt;
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.&lt;br&gt;
'''''Нақораты:'''''&lt;br&gt;
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,&lt;br&gt;
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,&lt;br&gt;
Қарақалпақстан,&lt;br&gt;
“Қарақалпақстан” деген атыңды,&lt;br&gt;
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,&lt;br&gt;
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –&lt;br&gt;
Син күләгәле, кояшлы төбәк,&lt;br&gt;
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,&lt;br&gt;
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,&lt;br&gt;
Каракалпакстан,&lt;br&gt;
“Каракалпакстан” дигән атыңны&lt;br&gt;
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.&lt;br&gt;

2. Якты киләчәккә чакыра заман,&lt;br&gt;
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,&lt;br&gt;
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,&lt;br&gt;
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,&lt;br&gt;
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,&lt;br&gt;
Каракалпакстан,&lt;br&gt;
“Каракалпакстан” дигән атыңны&lt;br&gt;
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.&lt;br&gt;

=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''&lt;br&gt;
'''Ој свијетла мајска зоро'''&lt;br&gt;
1. Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Синови смо твог стијења,&lt;br&gt;
Синови смо твог стијења,&lt;br&gt;
И чувари твог поштења,&lt;br&gt;
И чувари твог поштења,&lt;br&gt;
Волимо вас, брда тврда,&lt;br&gt;
И стравичне ваше кланце&lt;br&gt;
Који никад не познаше&lt;br&gt;
Срамотнога ропства ланце.&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо.&lt;br&gt;

2. Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Док ловћенској нашој мисли&lt;br&gt;
Наша слога даје крила,&lt;br&gt;
Биће горда, биће славна&lt;br&gt;
Домовина наша мила.&lt;br&gt;
Ријека ће наших вала&lt;br&gt;
Ускачући у два мора,&lt;br&gt;
Глас носити океану:&lt;br&gt;
Да је вјечна Црна Гора.&lt;br&gt;
Глас носити океану:&lt;br&gt;
Да је вјечна Црна Гора,&lt;br&gt;
Да је вјечна Црна Гора.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Әй, якты май ае таңы'''&lt;br&gt;
1. Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы!&lt;br&gt;
Без тау-кыялар уллары,&lt;br&gt;
Без тау-кыялар уллары,&lt;br&gt;
Синең намусыңның сагы,&lt;br&gt;
Синең намусыңның сагы.&lt;br&gt;
Дәһшәтле тау-кыяларың&lt;br&gt;
Халкым сөйгән, кадерләгән,&lt;br&gt;
Хурлыклы коллык богавын&lt;br&gt;
Илем һичкайчан кимәгән.&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы!&lt;br&gt;

2. Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы!&lt;br&gt;
Ловчен фикерләрен, эшен,&lt;br&gt;
Дәвамлап канатланырбыз,&lt;br&gt;
Горур, данлы булсын өчен,&lt;br&gt;
Син сөекле Ватаныбыз.&lt;br&gt;
Илнең дулкынлы елгасы —&lt;br&gt;
Ике диңгезгә ул коя,&lt;br&gt;
Шавын океан тыңласын:&lt;br&gt;
“Каратау — мәңгелек кыя!”&lt;br&gt;
Шавын океан тыңласын:&lt;br&gt;
“Каратау — мәңгелек кыя!&lt;br&gt;
Каратау — мәңгелек кыя!”&lt;br&gt;

'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''&lt;br&gt;
'''Oj svijetla majska zoro'''&lt;br&gt;
1. Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Sinovi smo tvog stijenja,&lt;br&gt;
Sinovi smo tvog stijenja,&lt;br&gt;
I čuvari tvog poštenja,&lt;br&gt;
I čuvari tvog poštenja.&lt;br&gt;
Volimo vas, brda tvrda,&lt;br&gt;
I stravične vaše klance&lt;br&gt;
Koji nikad ne poznaše&lt;br&gt;
Sramotnoga ropstva lance.&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro.&lt;br&gt;

2. Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Dok lovćenskoj našoj misli&lt;br&gt;
Naša sloga daje krila,&lt;br&gt;
Bit će gorda, bit će slavna&lt;br&gt;
Domovina naša mila.&lt;br&gt;
Rijeka će naših vala&lt;br&gt;
Uskačući u dva mora&lt;br&gt;
Glas nositi okeanu:&lt;br&gt;
Da je vječna Crna Gora.&lt;br&gt;
Glas nositi okeanu:&lt;br&gt;
Da je vječna Crna Gora,&lt;br&gt;
Da je vječna Crna Gora.&lt;br&gt;

=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''&lt;br&gt;
'''Kodirandu – Karjalu!'''&lt;br&gt;
Kodirandu – Karjalu!&lt;br&gt;
Igäine kaunis meijän mua.&lt;br&gt;
Heimokanzat yhteh suat,&lt;br&gt;
Karjalu!&lt;br&gt;

Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot&lt;br&gt;
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.&lt;br&gt;
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –&lt;br&gt;
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.&lt;br&gt;

Kodirandu – Karjalu!&lt;br&gt;
Ozan kel elä igä kai.&lt;br&gt;
||: Ryndähis meijän yksi vai –&lt;br&gt;
Karjalu! :||&lt;br&gt;

Tiä runoloin rohkiembat poijat vie&lt;br&gt;
Kai eletäh salolois, järvien ies.&lt;br&gt;
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,&lt;br&gt;
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.&lt;br&gt;

Kodirandu – Karjalu!&lt;br&gt;
Runot dai pajot elos piet.&lt;br&gt;
Nägyy tiä päivännouzu vies,&lt;br&gt;
Karjalu!&lt;br&gt;
Päiväzen nouzu nägyy vies,&lt;br&gt;
Karjalu!&lt;br&gt;
Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Ikivanha kaunis maa.&lt;br&gt;
Veljeskansat yhteen saa&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;

'''''Suomeksi'''''&lt;br&gt;
'''Kotimaamme Karjala!'''&lt;br&gt;
Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Ikivanha laulumaa.&lt;br&gt;
Työllään etsii kunniaa&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;

Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –&lt;br&gt;
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!&lt;br&gt;
Seisoin vaaran harjalla paljain päin&lt;br&gt;
ja suljin syliini mitä näin.&lt;br&gt;

Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Ikivanha laulumaa.&lt;br&gt;
||: Työllään etsii kunniaa&lt;br&gt;
Karjala! :||&lt;br&gt;

Ne urhot ja sankarit laulujen –&lt;br&gt;
ne asuvat täällä entiselleen.&lt;br&gt;
Soita, soma kantele, jatku, työ!&lt;br&gt;
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.&lt;br&gt;

Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Rahvas rehti, ahkera&lt;br&gt;
töin ja lauluin ikuistaa&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;
Töin ja lauluin ylistää&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg

https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/

'''''Tatar telendä'''''&lt;br&gt;
'''Tuğan yağım – Karyala!'''&lt;br&gt;
Tuğan yağım – Karyala!&lt;br&gt;
Ğömerlek yazmış miña.&lt;br&gt;
Yäşä, il, ğasırlarda,&lt;br&gt;
Karyala!&lt;br&gt;

Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!&lt;br&gt;
Qäderle miña bu güzäl cirlär. &lt;br&gt;
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –&lt;br&gt;
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.&lt;br&gt;

Tuğan yağım – Karyala!&lt;br&gt;
Ğömerlek yazmış miña.&lt;br&gt;
||: Yäşä, il, ğasırlarda,&lt;br&gt;
Karyala! :||&lt;br&gt;

Borınğılıqtan küçep zamanğa,&lt;br&gt;
Yäşi batırlar taw-urmannarda.&lt;br&gt;
Kantele qılı ğorur çıñlasın,&lt;br&gt;
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!&lt;br&gt;

Karyala – tuğan yağım!&lt;br&gt;
Run-riwayät moñnarım.&lt;br&gt;
Cır häm xezmät uçağım,&lt;br&gt;
Karyala!&lt;br&gt;
Küräm nurlı tañnarıñ,&lt;br&gt;
Karyala!&lt;br&gt;

=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''&lt;br&gt;
'''Catalunya triomfant'''&lt;br&gt;
1. Catalunya triomfant,&lt;br&gt;
tornarà a ser rica i plena.&lt;br&gt;
Endarrera aquesta gent&lt;br&gt;
tan ufana i tan superba.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Defensors de la terra!&lt;br&gt;
Bon colp de falç!&lt;br&gt;

2. Ara és hora, segadors.&lt;br&gt;
Ara és hora d'estar alerta.&lt;br&gt;
Per quan vingui un altre juny&lt;br&gt;
esmolem ben bé les eines.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Defensors de la terra,&lt;br&gt;
Bon colp de falç!&lt;br&gt;

3. Que tremoli l'enemic&lt;br&gt;
en veient la nostra ensenya.&lt;br&gt;
Com fem caure espigues d'or,&lt;br&gt;
quan convé seguem cadenes.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Defensors de la terra!&lt;br&gt;
Bon colp de falç!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Җиңүчән Каталония'''&lt;br&gt;
1. Каталония, җиңүчән,&lt;br&gt;
Кайтырсың мул тормышыңа.&lt;br&gt;
Таян батыр улларыңа,&lt;br&gt;
Алар горур, тәвәккәл.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ипләп кенә&lt;br&gt;
Урак белән ипләп,&lt;br&gt;
Җир сакчылары!&lt;br&gt;
Ипләп кенә!&lt;br&gt;

2. Сәгать сукты, уракчы,&lt;br&gt;
Килде урыр, орыр көннәр,&lt;br&gt;
Киләсе июньгә кадәр&lt;br&gt;
Янә кайрап куйсаңчы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ипләп кенә&lt;br&gt;
Урак белән ипләп,&lt;br&gt;
Җир сакчылары!&lt;br&gt;
Ипләп кенә!&lt;br&gt;

3. Калтырансын дошманнар —&lt;br&gt;
Горур җилфердәсен байрак.&lt;br&gt;
Урылган күк алтын башак,&lt;br&gt;
Коелып төшәр богаулар.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ипләп кенә&lt;br&gt;
Урак белән ипләп,&lt;br&gt;
Җир сакчылары!&lt;br&gt;
Ипләп кенә!&lt;br&gt;

=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''Gens du pays'''&lt;br&gt;
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,&lt;br&gt;
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.&lt;br&gt;
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème&lt;br&gt;
Chacun les récolte en soi-même&lt;br&gt;
Aux beaux jardin du temps qui court.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Gens du pays, c’est votre tour&lt;br&gt;
De vous laisser parler d’amour,&lt;br&gt;
Gens du pays, c’est votre tour&lt;br&gt;
De vous laisser parler d’amour.&lt;br&gt;

Le temps de s’aimer, le jour de le dire&lt;br&gt;
Fond comme la neige aux doigts du printemps.&lt;br&gt;
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires&lt;br&gt;
Ces yeux où nos regards se mirent,&lt;br&gt;
C’est demain que j’avais vingt ans.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête&lt;br&gt;
Et forme un étang ou chacun peut voir&lt;br&gt;
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.&lt;br&gt;
Pour ces coeurs à qui je souhaite&lt;br&gt;
Le temps de vivre nos espoirs.&lt;br&gt;
'''''Chorus (2).'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/

Жиль Виньо башкаруында

https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Әй, ватандаш!'''&lt;br&gt;
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,&lt;br&gt;
Үтә дә китә бит безнең тормыш.&lt;br&gt;
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр&lt;br&gt;
Китерер лаеклы уңыш —&lt;br&gt;
Гадел хөкемдар бу язмыш.&lt;br&gt;
	'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
	Әй, ватандаш, күңел назлап,&lt;br&gt;
	“Яратам!” — дип, әйтче кабат.&lt;br&gt;
	Әй, ватандаш, күңел назлап,&lt;br&gt;
	“Яратам!” — дип, әйтче кабат.&lt;br&gt;

Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,&lt;br&gt;
Язгы кар сыман, югала эреп;&lt;br&gt;
Тәүге сагышның, назлы карашның&lt;br&gt;
Яшик, дуслар, кадерен белеп —	&lt;br&gt;
Унсигез яшьтәге кебек.&lt;br&gt;
	'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

Гомер кизләве, юлын эзләр ул,&lt;br&gt;
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.&lt;br&gt;
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, &lt;br&gt;
Саф мәхәббәтең чагылыр —&lt;br&gt;
Кадер-хөрмәтең шул булыр.&lt;br&gt;
	'''''Кушымта (2)'''''.&lt;br&gt;

=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''&lt;br&gt;
'''Ἐλευθεριά'''&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι&lt;br&gt;
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,&lt;br&gt;
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.&lt;br&gt;
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη&lt;br&gt;
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga

'''''Грек (юнан) телендә'''''&lt;br&gt;
'''Азатлык'''&lt;br&gt;
Таныш миңа, газиз илем,&lt;br&gt;
Иң үткен кылычларың,&lt;br&gt;
Таныш үткен күз карашың —&lt;br&gt;
Колачлый ул Җир шарын.&lt;br&gt;
Затлы Юнан тамырыннан&lt;br&gt;
Үсеп чыккан бер аклык, —&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык!&lt;br&gt;

'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''&lt;br&gt;

=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''&lt;br&gt;
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''&lt;br&gt;
Teirake kaaini Kiribati,&lt;br&gt;
Anene ma te kakatonga,&lt;br&gt;
Tauraoi nakon te mwioko,&lt;br&gt;
Ma ni buokia aomata.&lt;br&gt;
||: Tauaninne nte raoiroi,&lt;br&gt;
Tangiria aomata nako. :||&lt;br&gt;

Reken te kabaia ma te rau,&lt;br&gt;
Ibuakoia kaain abara,&lt;br&gt;
Bon reken te nano ae banin,&lt;br&gt;
Ma te i-tangitangiri naba.&lt;br&gt;
||: Ma ni wakina te kabaia,&lt;br&gt;
Ma n neboa i eta abara. :||&lt;br&gt;

Ti butiko ngkoe Atuara,&lt;br&gt;
Kawakinira ao kairira,&lt;br&gt;
Nakon taai aika i maira,&lt;br&gt;
Buokira ni baim ae akoi.&lt;br&gt;
||: Kakabaia ara Tautaeka,&lt;br&gt;
Ma ake a makuri iai. :||&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga

https://wikiway.com/kiribati/gimn/

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''&lt;br&gt;
Бас, Кирибати, аягүрә!&lt;br&gt;
Кушыл рухланып безнең җырга,&lt;br&gt;
Җаваплы бул, бурычың үтә&lt;br&gt;
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!&lt;br&gt;
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,&lt;br&gt;
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||&lt;br&gt;

Яшәү өчен канәгатьлектә,&lt;br&gt;
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —&lt;br&gt;
Чынга ашыр барча теләк тә,&lt;br&gt;
Бергә типсә безнең йөрәкләр.&lt;br&gt;
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,&lt;br&gt;
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||&lt;br&gt;

Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,&lt;br&gt;
Туры юлга юнәлт халкыңны,&lt;br&gt;
Имин булсын киләчәгебез,&lt;br&gt;
Суз сөюле ярдәм кулыңны.&lt;br&gt;
||: Ярлыкагыл хакимиятне,&lt;br&gt;
Бөтен кешене һәм милләтне! :||&lt;br&gt;

'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''&lt;br&gt;

=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''&lt;br&gt;
'''Варыш поз'''&lt;br&gt;
Ылын-ылын Войвылын&lt;br&gt;
Джуджыд парма сулалö.&lt;br&gt;
Парма шöрын варыш поз&lt;br&gt;
Кыпыд горöн шыалö.&lt;br&gt;
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,&lt;br&gt;
Вына бордъяс шеныштлöй,&lt;br&gt;
Веськыд туйöд нуöдöй,&lt;br&gt;
Коми мусö югдöдöй!&lt;br&gt;
Веськыд туйöд нуöдöй,&lt;br&gt;
Коми мусö югдöдöй!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Лачын оясы'''&lt;br&gt;
Бик еракта Төньякта,&lt;br&gt;
Тауда чыршылык тора,&lt;br&gt;
Кыю лачын ояда&lt;br&gt;
Яңгыратып кычкыра.&lt;br&gt;
Как канатың, гаярем,&lt;br&gt;
Көчле урман лачыны,&lt;br&gt;
Нурландыр Коми җирен,&lt;br&gt;
Сайла син туры юлны,&lt;br&gt;
Нурландыр Коми җирен,&lt;br&gt;
Сайла син туры юлны!&lt;br&gt;

'''''Удмурт кылын'''''&lt;br&gt;
'''Тылобурдо кар'''&lt;br&gt;
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан&lt;br&gt;
Жужыд парма сылэ.&lt;br&gt;
Парма шорын тылобурдо кар,&lt;br&gt;
Шулдыр гур силё.&lt;br&gt;
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,&lt;br&gt;
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,&lt;br&gt;
Выль сюресъёсти нуэ,&lt;br&gt;
Коми муэз югдытэ!&lt;br&gt;
Выль сюресъёсти нуэ,&lt;br&gt;
Коми муэз югдытэ!&lt;br&gt;

=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)&lt;br&gt;
'''애국가''' (Aegukga)&lt;br&gt;
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –&lt;br&gt;
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –&lt;br&gt;
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –&lt;br&gt;
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –&lt;br&gt;
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''&lt;br&gt;
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып&lt;br&gt;
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга&lt;br&gt;
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар&lt;br&gt;
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,&lt;br&gt;
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)&lt;br&gt;
1. 아침은 빛나라 이 강산&lt;br&gt;
은금에 자원도 가득한&lt;br&gt;
이 세상 아름다운 내 조국&lt;br&gt;
반만년 오랜 력사에&lt;br&gt;
||: 찬란한 문화로 자라난&lt;br&gt;
슬기론 인민의 이 영광&lt;br&gt;
몸과 맘 다 바쳐 이 조선&lt;br&gt;
길이 받드세 :||&lt;br&gt;

2. 백두산 기상을 다 안고&lt;br&gt;
근로의 정신은 깃들어&lt;br&gt;
진리로 뭉쳐진 억센 뜻&lt;br&gt;
온 세계 앞서 나가리&lt;br&gt;
||: 솟는 힘 노도도 내밀어&lt;br&gt;
인민의 뜻으로 선 나라&lt;br&gt;
한없이 부강하는 이 조선&lt;br&gt;
길이 빛내세 :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav

'''Ватанпәрвәрлек җыры'''&lt;br&gt;
1. Өч мең ли җир табигый байлык,&lt;br&gt;
Алтын-көмеш таң нурларында,&lt;br&gt;
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,&lt;br&gt;
Биш мең ел данлы тарихында&lt;br&gt;
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,&lt;br&gt;
Бөек мәдәнияткә ирешкән.&lt;br&gt;
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,&lt;br&gt;
Саклыйк шул изге Чосонны. :||&lt;br&gt;

2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,&lt;br&gt;
Ватан – тырыш хезмәт учагы,&lt;br&gt;
Пәкту тавы рухын колачлап,&lt;br&gt;
Дөньялыкта алгарган чагы –&lt;br&gt;
||: Халык үзе тудырган илдә,&lt;br&gt;
Шашкын давылларны йөгәнләп.&lt;br&gt;
Әйдәгез, данлыйк илебезне,&lt;br&gt;
Чиксез бай, куәтле җирне. :||&lt;br&gt;

=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''Noble Patria'''&lt;br&gt;
Noble Patria, tu hermosa bandera, &lt;br&gt;
Expresión de tu vida nos da: &lt;br&gt;
Bajo el límpido azul de tu cielo &lt;br&gt;
Blanca y pura descansa la paz.&lt;br&gt;
En la lucha tenaz de fecunda labor&lt;br&gt;
Que enrojece del hombre la faz,&lt;br&gt;
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,&lt;br&gt;
Eterno prestigio, estima y honor, &lt;br&gt;
Eterno prestigio, estima y honor. &lt;br&gt;
¡Salve oh tierra gentil! &lt;br&gt;
¡Salve oh madre de amor!&lt;br&gt;
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, &lt;br&gt;
Verás a tu pueblo, valiente y viril, &lt;br&gt;
La tosca herramienta en arma trocar.&lt;br&gt;
¡Salve Patria! tu pródigo suelo&lt;br&gt;
Dulce abrigo y sustento nos da.&lt;br&gt;
Bajo el límpido azul de tu cielo&lt;br&gt;
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!&lt;br&gt;

https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/

https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg&lt;br&gt;
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Затлы Ватан'''&lt;br&gt;
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —&lt;br&gt;
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:&lt;br&gt;
Аяз, зәңгәр асманың астында —&lt;br&gt;
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.&lt;br&gt;
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —&lt;br&gt;
Йөзләргә ямь бирә алсулык,&lt;br&gt;
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —&lt;br&gt;
Илебез абруе һәм даны,&lt;br&gt;
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.&lt;br&gt;
Имин бул, затлы җир,&lt;br&gt;
Мәхәббәт мәкяны!&lt;br&gt;
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,&lt;br&gt;
Күрерсең гайрәтле халкыңны —&lt;br&gt;
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.&lt;br&gt;
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —&lt;br&gt;
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.&lt;br&gt;
Аяз, зәңгәр асманың астында&lt;br&gt;
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!&lt;br&gt;

=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''L'Abidjanaise'''&lt;br&gt;
'''''Premier couplet:'''''&lt;br&gt;
1. Salut ô terre d’espérance,&lt;br&gt;
Pays de l’hospitalité!&lt;br&gt;
Tes légions remplies de vaillance,&lt;br&gt;
Ont relevé ta dignité.&lt;br&gt;
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, &lt;br&gt;
Fiers artisans de ta grandeur,&lt;br&gt;
Tous rassemblés et pour ta gloire,&lt;br&gt;
Te bâtiront dans le bonheur.&lt;br&gt;
'''''Premier refrain:'''''&lt;br&gt;
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.&lt;br&gt;
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,&lt;br&gt;
Notre devoir sera d’être un modèle&lt;br&gt;
De l’espérance promise à l’humanité&lt;br&gt;
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,&lt;br&gt;
La patrie de la vraie fraternité.&lt;br&gt;

'''''Deuxième couplet:'''''&lt;br&gt;
2. À toi noble Côte d'Ivoire,&lt;br&gt;
Ô grand pays des bonnes gens !&lt;br&gt;
Nous apportons dans la victoire,&lt;br&gt;
L’hommage de nos cœurs ardents.&lt;br&gt;
Dans l’amitié des peuples frères,&lt;br&gt;
Dieu guide nous vers l’idéal,&lt;br&gt;
Soumise à la devise chère :&lt;br&gt;
Union, discipline, travail.&lt;br&gt;
'''''Deuxième Refrain:'''''&lt;br&gt;
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,&lt;br&gt;
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.&lt;br&gt;
De cœurs unis, au cours de notre vie,&lt;br&gt;
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,&lt;br&gt;
De cœurs unis au cours de notre vie,&lt;br&gt;
À tes appels nous serons tous présents.&lt;br&gt;

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:L'Abidjanaise_jouée_devant_Houphouët-Boigny_le_26_octobre_1992.webm

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Абидҗан җыры'''&lt;br&gt;
'''''Беренче куплет:'''''&lt;br&gt;
Сәлам, өмет-ышаныч яры,&lt;br&gt;
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!&lt;br&gt;
Синең гайрәтле легионнарың&lt;br&gt;
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.&lt;br&gt;
Синең, Кот д’Ивуар, улларың&lt;br&gt;
Горур бөеклегең сагында,&lt;br&gt;
Үстерә үз Ватаны данын&lt;br&gt;
Җиң сызганып алар тагын да.&lt;br&gt;
'''''Беренче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.&lt;br&gt;
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,&lt;br&gt;
Һиммәтебез үрнәк булып тора —&lt;br&gt;
Бар кешелек аңа өмет багларлык.&lt;br&gt;
Без берләштек яңа инануда&lt;br&gt;
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.&lt;br&gt;

'''''Икенче куплет:'''''&lt;br&gt;
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,&lt;br&gt;
Игелекле кешеләр иле!&lt;br&gt;
Бер гаилә, барыбыз туганнар,&lt;br&gt;
Кайнар йөрәк кадерли сине.&lt;br&gt;
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,&lt;br&gt;
Идеалга Алла бара әйдәп,&lt;br&gt;
Юнәлгәнбез бер үк максатка:&lt;br&gt;
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.&lt;br&gt;
'''''Икенче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Бөек, бай, затлы Ватан хакына&lt;br&gt;
Ярат һәм инан, атла гел алга.&lt;br&gt;
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,&lt;br&gt;
Таян намуска һәм кануннарга,&lt;br&gt;
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,&lt;br&gt;
Без әзер иңне иңгә куярга.&lt;br&gt;

=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===

Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.&lt;br&gt;
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.&lt;br&gt;
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.&lt;br&gt;
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.&lt;br&gt;
Vencemos o colonialismo, gritamos:&lt;br&gt;
abaixo o imperialismo.&lt;br&gt;
Terra livre, povo livre,&lt;br&gt;
não, não, não à exploração.&lt;br&gt;
Avante unidos firmes e decididos.&lt;br&gt;
Na luta contra o imperialismo&lt;br&gt;
o inimigo dos povos, até à vitória final.&lt;br&gt;
Pelo caminho da revolução.&lt;br&gt;

=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк&lt;br&gt;
ақти бизниң қанимиз,&lt;br&gt;
Сән үчүн, әй юртимиз,&lt;br&gt;
болсун пида бу җанимиз.&lt;br&gt;
Қан кичип, һәм җан бирип,&lt;br&gt;
ахир қутулдурдуқ сини,&lt;br&gt;
Қәлбимиздә қутқулушқа&lt;br&gt;
бар иди иманимиз.&lt;br&gt;
Юртумиз биз йүз-көзүңни&lt;br&gt;
қан билән пакизлидуқ&lt;br&gt;
Өрлиген ялқун билән&lt;br&gt;
пакланди белки намимиз.&lt;br&gt;
Яр-и һәмдәм болди бизниң&lt;br&gt;
һиммәтимиз сән үчүн.&lt;br&gt;
Шавну шөһрәтлик иди&lt;br&gt;
һиммәт билән әҗдадимиз.&lt;br&gt;
Атиларниң җәңләри&lt;br&gt;
өчмәйду тарих бетидин.&lt;br&gt;
Нәсли қалди җәңгивар&lt;br&gt;
биз униң әвлади биз.&lt;br&gt;
Ақти қан һәм чиқти җан&lt;br&gt;
дүшмәндин болсун әл аман.&lt;br&gt;
Яшисун, миң яшисун,&lt;br&gt;
парлансун истиқбалимиз!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Котылу юлында'''&lt;br&gt;
Азатлык юлында су күк&lt;br&gt;
акты безнең каныбыз,&lt;br&gt;
Синең өчен, ил-йортыбыз,&lt;br&gt;
булсын фида җаныбыз.&lt;br&gt;
Без кан түгеп һәм җан биреп,&lt;br&gt;
коткарып калдык сине,&lt;br&gt;
Кальбебездә котылуга&lt;br&gt;
иманыбыз бар иде.&lt;br&gt;
Кан белән йөзең-күзеңне&lt;br&gt;
сафландырдык, йортыбыз,&lt;br&gt;
Үрләгән ут-ялкын белән&lt;br&gt;
пакьләнгәндер намыбыз.&lt;br&gt;
Һиммәтебез — синең өчен&lt;br&gt;
сөю-кайгыртуыбыз.&lt;br&gt;
Шанлы һәм шөһрәтле булды&lt;br&gt;
һиммәт белән элгәрләр,&lt;br&gt;
Тарихтан һич җуелмады&lt;br&gt;
ирешелгән җинүләр.&lt;br&gt;
Җиңүчән бер нәсел калды,&lt;br&gt;
без – дәвам итүчеләр.&lt;br&gt;
Акты кан һәм чыкты җан,&lt;br&gt;
дошманнарга әл-әман.&lt;br&gt;
Яшә син, мең яшә син,&lt;br&gt;
Киләчәгебез, нурлан!&lt;br&gt;

=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''&lt;br&gt;
('''''коса һәм зулу''''')&lt;br&gt;
Nkosi sikelel’ iAfrika&lt;br&gt;
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,&lt;br&gt;
Yizwa imithandazo yethu,&lt;br&gt;
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.&lt;br&gt;
('''''сото-суто''''')&lt;br&gt;
Morena Boloka setjhaba sa heso,&lt;br&gt;
O fedise dintwa la matshwenyeho,&lt;br&gt;
O se Boloke,&lt;br&gt;
O se Boloke setjhaba sa heso,&lt;br&gt;
Setjhaba sa South Afrika.&lt;br&gt;
South Afrika!&lt;br&gt;
('''''африкаанс''''')&lt;br&gt;
Uit die blou van onse hemel,&lt;br&gt;
Uit die diepte van ons see,&lt;br&gt;
Oor ons ewige gebergtes&lt;br&gt;
Waar die kranse antwoord gee,&lt;br&gt;
('''''инглиз''''')&lt;br&gt;
Sounds the call to come together,&lt;br&gt;
And united we shall stand,&lt;br&gt;
Let us live and strive for freedom,&lt;br&gt;
In South Africa our land!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,&lt;br&gt;
Арттыр аның данын, арттыр данын,&lt;br&gt;
Кабул ит безнең догаларны,&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.&lt;br&gt;
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,&lt;br&gt;
Юкка чыгар Син барча низагларны.&lt;br&gt;
Йа Илаһыбыз,&lt;br&gt;
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,&lt;br&gt;
Ярлыка Көньяк Африканы.&lt;br&gt;
Көньяк Африка!&lt;br&gt;
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,&lt;br&gt;
Диңгез тирәнлегеннән,&lt;br&gt;
Кыя-тау мәңгелегеннән&lt;br&gt;
Илгә бер өндәү иңә:&lt;br&gt;
“Бүген без иңгә-иң бастык,&lt;br&gt;
Уртак җырларыбыз да,&lt;br&gt;
Тату-тыныч тормыш корыйк&lt;br&gt;
Көньяк Африкабызда!”&lt;br&gt;

=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===

https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/

https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/

=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''La Bayamesa'''&lt;br&gt;
Al combate corred bayameses&lt;br&gt;
que la Patria os contempla orgullosa,&lt;br&gt; 
no temáis una muerte gloriosa&lt;br&gt;
que morir por la Patria es vivir.&lt;br&gt;
'''''Coro (2)''''':&lt;br&gt;
En cadenas vivir es morir,&lt;br&gt; 
en afrenta y oprobio sumidos,&lt;br&gt;
del clarín escuchad el sonido&lt;br&gt;
a las armas valientes corred.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga&lt;br&gt;
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Байамо җыры'''&lt;br&gt;
Байамолылар, алга, көрәшкә –&lt;br&gt;
Горур Ватаннан сезгә гозер.&lt;br&gt;
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,&lt;br&gt;
Шәһит китү – тагын бер гомер.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы (2)''''':&lt;br&gt;
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,&lt;br&gt;
Хурлыклы бер җан асрау бары.&lt;br&gt;
Быргы авазы сугышка әйдәр,&lt;br&gt;
Алга, Ватан каһарманнары!&lt;br&gt;

=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ&lt;br&gt;
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ&lt;br&gt;
جوقة:&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ&lt;br&gt;
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ&lt;br&gt;
١&lt;br&gt;
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا&lt;br&gt;
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ&lt;br&gt;
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ&lt;br&gt;
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ&lt;br&gt;
جوقة&lt;br&gt;
۲&lt;br&gt;
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا&lt;br&gt;
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا&lt;br&gt;
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى&lt;br&gt;
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ&lt;br&gt;
جوقة&lt;br&gt;
٣&lt;br&gt;
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا&lt;br&gt;
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا&lt;br&gt;
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا&lt;br&gt;
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ&lt;br&gt;
جوقة&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg&lt;br&gt;
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)&lt;br&gt;

https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)

'''Ватаным Күвәйт'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,&lt;br&gt;
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.&lt;br&gt;
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,&lt;br&gt;
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.&lt;br&gt;

'''I'''&lt;br&gt;
Иңдерелгән ата-баба чорында,&lt;br&gt;
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –&lt;br&gt;
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында&lt;br&gt;
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''II'''&lt;br&gt;
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,&lt;br&gt;
Имин яшәтергә дип җан атасың,&lt;br&gt;
Булдыруга ихлас итеп сакладың&lt;br&gt;
Игелек кораллы тормыш бинасын.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''III'''&lt;br&gt;
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,&lt;br&gt;
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.&lt;br&gt;
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,&lt;br&gt;
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''&lt;br&gt;
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,&lt;br&gt;
Элибиздин жаны менен барабар.&lt;br&gt;
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,&lt;br&gt;
Сактап келди биздин ата-бабалар.&lt;br&gt;
'''''Кайырма:'''''&lt;br&gt;
Алгалай бер, Кыргыз Эл,&lt;br&gt;
Азаттыктын жолунда.&lt;br&gt;
Өркүндөй бер, өсө бер,&lt;br&gt;
Өз тагдырың колуңда.&lt;br&gt;

Аткарылып элдин үмүт, тилеги,&lt;br&gt;
Желбиреди эркиндиктин желеги.&lt;br&gt;
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,&lt;br&gt;
Ыйык сактап урпактарга берели.&lt;br&gt;
'''''Кайырма.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Ак түбәле таулар, үзән-далалар&lt;br&gt;
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,&lt;br&gt;
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,&lt;br&gt;
Саклап килгән сине ата-бабалар!&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Алга атла, Кыргыз Иле,&lt;br&gt;
Азат тормыш юлында,&lt;br&gt;
Иркенәя, үсә бир син,&lt;br&gt;
Тәкъдирең үз кулыңда!&lt;br&gt;

Илебезнең изге өмет, теләге —&lt;br&gt;
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;&lt;br&gt;
Ата-бабалардан җиткән мирасны&lt;br&gt;
Саклап калып яшь буынга бирәсе!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''&lt;br&gt;

=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Ant etkenmen'''&lt;br&gt;
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,&lt;br&gt;
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?&lt;br&gt;
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,&lt;br&gt;
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.&lt;br&gt;

Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,&lt;br&gt;
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?&lt;br&gt;
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,&lt;br&gt;
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.&lt;br&gt;

Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,&lt;br&gt;
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.&lt;br&gt;
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,&lt;br&gt;
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/

https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Ант иттем мин'''&lt;br&gt;
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,&lt;br&gt;
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?&lt;br&gt;
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,&lt;br&gt;
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.&lt;br&gt;

Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.&lt;br&gt;
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?&lt;br&gt;
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,&lt;br&gt;
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.&lt;br&gt;

Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,&lt;br&gt;
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?&lt;br&gt;
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –&lt;br&gt;
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.&lt;br&gt;

'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''

=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''&lt;br&gt;
三民主義，吾黨所宗，&lt;br&gt;
以建民國，以進大同。&lt;br&gt;
咨爾多士，為民前鋒；&lt;br&gt;
夙夜匪懈，主義是從。&lt;br&gt;
矢勤矢勇，必信必忠；&lt;br&gt;
一心一德，貫徹始終。&lt;br&gt;

'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''&lt;br&gt;
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,&lt;br&gt;
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.&lt;br&gt;
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;&lt;br&gt;
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.&lt;br&gt;
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;&lt;br&gt;
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:&lt;br&gt;
Ирекле илдә – хөррият;&lt;br&gt;
Һәрбарчабыз – якын туган,&lt;br&gt;
Каһарманнар иңен куйган;&lt;br&gt;
Бер фикердә, бер терәктә,&lt;br&gt;
Уртак максат – һәр йөрәктә.&lt;br&gt;
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''&lt;br&gt;

=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''&lt;br&gt;
起来!不愿作奴隶的人们,&lt;br&gt;
把我们血肉筑成我们的新的长城&lt;br&gt;
中华民族到了危险的时候,&lt;br&gt;
每个人被迫着发出最后的吼声&lt;br&gt;
起来!起来!起来!&lt;br&gt;
我们万众一心冒着敌人的炮火&lt;br&gt;
前进!前进!前进!进!&lt;br&gt;

'''''Пинйин транскрипциясе'''''&lt;br&gt;
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!&lt;br&gt;
Bǎ wǒmen de xuèròu,&lt;br&gt;
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!&lt;br&gt;
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,&lt;br&gt;
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.&lt;br&gt;
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,&lt;br&gt;
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!&lt;br&gt;
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!&lt;br&gt;
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!&lt;br&gt;
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.&lt;br&gt;
Халык язмышының дәһшәтле чагы,&lt;br&gt;
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:&lt;br&gt;
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”&lt;br&gt;
Без бит миллионнар,&lt;br&gt;
Җаннарыбыз бердәй,&lt;br&gt;
Алга! Җаннарыбыз бердәй,&lt;br&gt;
Алга! Алга! Алга! Цзин!*&lt;br&gt;

'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''&lt;br&gt;

=== '''ЛАТВИЯ''' ===

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg

https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/

=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''&lt;br&gt;
Lietuva, Tėvyne mūsų&lt;br&gt;
Tu didvyrių žeme,&lt;br&gt;
Iš praeities Tavo sūnūs&lt;br&gt;
Te stiprybę semia.&lt;br&gt;
Tegul Tavo vaikai eina&lt;br&gt;
Vien takais dorybės,&lt;br&gt;
Tegul dirba Tavo naudai&lt;br&gt;
Ir žmonių gėrybei.&lt;br&gt;
Tegul saulė Lietuvoj&lt;br&gt;
Tamsumas prašalina,&lt;br&gt;
Ir šviesa, ir tiesa&lt;br&gt;
Mūs žingsnius telydi.&lt;br&gt;
Tegul meilė Lietuvos&lt;br&gt;
Dega mūsų širdyse,&lt;br&gt;
Vardan tos Lietuvos&lt;br&gt;
Vienybė težydi!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg

'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''&lt;br&gt;
Литва, безнең Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Бөек угланнар җире,&lt;br&gt;
Без илһам, кодрәт алабыз&lt;br&gt;
Үткәннәреңнән синең.&lt;br&gt;
Синең балаларың бассын&lt;br&gt;
Гел әхлак юлларына,&lt;br&gt;
Игелек кылсыннар сиңа,&lt;br&gt;
Кешеләр файдасына.&lt;br&gt;
Литва күгендәге кояш&lt;br&gt;
Юк итсен бар золымны,&lt;br&gt;
Гаделлеккә, нурга күмеп,&lt;br&gt;
Яктыртсын безнең юлны.&lt;br&gt;
Литваны сөю дөрләсен&lt;br&gt;
Ялкын булып йөрәктә,&lt;br&gt;
Литваның олы бәхете –&lt;br&gt;
Ул безнең бердәмлектә!&lt;br&gt;

=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein&lt;br&gt;
Lehnet sich Liechtenstein&lt;br&gt;
An Alpenhöh’n.&lt;br&gt;
Dies liebe Heimatland,&lt;br&gt;
Das teure Vaterland,&lt;br&gt;
Hat Gottes weise Hand&lt;br&gt;
Für uns erseh’n.&lt;br&gt;
Dies liebe Heimatland,&lt;br&gt;
Das teure Vaterland,&lt;br&gt;
Hat Gottes weise Hand&lt;br&gt;
Für uns erseh’n.&lt;br&gt;

5. Hoch lebe Liechtenstein,&lt;br&gt;
Blühend am jungen Rhein,&lt;br&gt;
Glücklich und treu.&lt;br&gt;
Hoch leb’ der Fürst vom Land,&lt;br&gt;
Hoch unser Vaterland,&lt;br&gt;
Durch Bruderliebe Band&lt;br&gt;
Vereint und frei,&lt;br&gt;
Hoch leb’ der Fürst vom Land,&lt;br&gt;
Hoch unser Vaterland,&lt;br&gt;
Durch Bruderliebe Band&lt;br&gt;
Vereint und frei.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg

https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/

1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн&lt;br&gt;
Рейн башланган җирдән,&lt;br&gt;
Альп түреннән.&lt;br&gt;
Ата-бабаларның&lt;br&gt;
Кадерле Ватанын&lt;br&gt;
Әл-Хәким безләргә&lt;br&gt;
Насыйп иткән.&lt;br&gt;
Ата-бабаларның&lt;br&gt;
Сөекле Ватанын&lt;br&gt;
Хак Тәгалә безгә&lt;br&gt;
Насыйп иткән.&lt;br&gt;

5. Лихтенштейн, мең яшә,&lt;br&gt;
Рейннан бәхет өстә,&lt;br&gt;
Гел чәчәк ат.&lt;br&gt;
Яшә ил Кенәзе,&lt;br&gt;
Син дәүләт терәге —&lt;br&gt;
Булсын туганлыкта&lt;br&gt;
Бердәм, азат.&lt;br&gt;
Яшә ил Кенәзе,&lt;br&gt;
Син дәүләт терәге —&lt;br&gt;
Булсын туганлыкта&lt;br&gt;
Бердәм, азат.&lt;br&gt;

=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''&lt;br&gt;
كلنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم&lt;br&gt;
سهلنا والجبل منبت للرجال&lt;br&gt;
قولنا والعمل في سبيل الكمال&lt;br&gt;
كلنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
كلّنا للوطن&lt;br&gt;

شيخنا والفتى عند صوت الوطن&lt;br&gt;
أسد غاب متى ساورتنا الفتن&lt;br&gt;
شرقنا قلبه أبداً لبنان&lt;br&gt;
صانه ربه لمدى الأزمان&lt;br&gt;
كلنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
كلنا للوطن&lt;br&gt;

بحره برّه درّة الشرقين&lt;br&gt;
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين&lt;br&gt;
إسمه عزّه منذ كان الجدود&lt;br&gt;
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود&lt;br&gt;
كلّنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
كلّنا للوطن&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg

'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.&lt;br&gt;
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,&lt;br&gt;
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга.&lt;br&gt;

Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,&lt;br&gt;
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.&lt;br&gt;
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,&lt;br&gt;
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга.&lt;br&gt;

Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,&lt;br&gt;
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.&lt;br&gt;
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,&lt;br&gt;
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга.&lt;br&gt;

=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''&lt;br&gt;
'''1.'''	Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,&lt;br&gt;
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,&lt;br&gt;
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,&lt;br&gt;
Den Himmel Wäin ons mécht:&lt;br&gt;
Dat as onst Land, fir dat mer géif&lt;br&gt;
Heinidden alles won,&lt;br&gt;
Ons Hemechtsland dat mir so déif&lt;br&gt;
An onsen Hierzer dron.&lt;br&gt;
Ons Hemechtsland dat mir so déif&lt;br&gt;
An onsen Hierzer dron.&lt;br&gt;

'''2.'''	An sengem donkle Bëscherkranz,&lt;br&gt;
Vum Fridde stëll bewaacht,&lt;br&gt;
Sou ouni Pronk an deire Glanz&lt;br&gt;
Gemittlech léif et laacht;&lt;br&gt;
Säi Vollek frou sech soë kann,&lt;br&gt;
An 't si keng eidel Dreem:&lt;br&gt;
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,&lt;br&gt;
Wéi as 't sou gutt doheem!&lt;br&gt;

'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall&lt;br&gt;
Der Äärd, déi äis gedron;&lt;br&gt;
D’Léift huet en treie Widderhall&lt;br&gt;
A jidder Broscht gedon;&lt;br&gt;
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;&lt;br&gt;
All Wuert, dat vun er klénkt,&lt;br&gt;
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin&lt;br&gt;
An d’A wéi Feier blénkt&lt;br&gt;

'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand&lt;br&gt;
Duurch d’Welt d’Natioune leet,&lt;br&gt;
Behitt du d’Lëtzebuerger Land&lt;br&gt;
Vum frieme Joch a Leed;&lt;br&gt;
Du hues ons all als Kanner schon&lt;br&gt;
De fräie Geescht jo ginn,&lt;br&gt;
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,&lt;br&gt;
Déi mir so laang gesinn!&lt;br&gt;
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,&lt;br&gt;
Déi mir so laang gesinn!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg

https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919

https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/

'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''&lt;br&gt;
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,&lt;br&gt;
Зауэр – таулар иңләп,&lt;br&gt;
Мозель йөземнәрен нурлап,&lt;br&gt;
Күк иңдерә ширбәт.&lt;br&gt;
Илемнең иминлегенә&lt;br&gt;
Жәл түгел һич корбан,&lt;br&gt;
Йөрәк түрендә хәзинә –&lt;br&gt;
Син, тиңдәшсез Ватан.&lt;br&gt;
Йөрәк түрендә хәзинә –&lt;br&gt;
Син, тиңдәшсез Ватан.&lt;br&gt;

'''2.''' Иминлекне өстен күрә,&lt;br&gt;
Яшеллектә урыны,&lt;br&gt;
Купшылыктан йөз чөерә –&lt;br&gt;
Илем шуңа нурлы.&lt;br&gt;
Буш сүзле булмастыр халкы,&lt;br&gt;
Без бәхетле, диеп.&lt;br&gt;
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –&lt;br&gt;
Яшибез сөенеп.&lt;br&gt;

'''3.''' Тарала җыр яңгыравы&lt;br&gt;
Тауга, үзәнлеккә,&lt;br&gt;
Сөю, тугрылык шаңдавы,&lt;br&gt;
Иңә һәр күкрәккә.&lt;br&gt;
Артык булмас һич Ватанга&lt;br&gt;
Мәдхия көй-сүзләр;&lt;br&gt;
Күк авазы сеңә җанга,&lt;br&gt;
Балкып тора күзләр.&lt;br&gt;

'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең&lt;br&gt;
Кулың туры юлдан,&lt;br&gt;
Саклагыл Люксембург җирен&lt;br&gt;
Золым-газаплардан!&lt;br&gt;
Азатлык бүләгең, Тәңре,&lt;br&gt;
Улларың күңелендә,&lt;br&gt;
Ирек кояшын Син мәңге&lt;br&gt;
Балкыт ил күгендә!&lt;br&gt;
Ирек кояшын Син мәңге&lt;br&gt;
Балкыт ил күгендә!&lt;br&gt; 
 
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''&lt;br&gt;
1. Isten, áldd meg a magyart&lt;br&gt;
Jó kedvvel, bőséggel,&lt;br&gt;
Nyújts feléje védő kart,&lt;br&gt;
Ha küzd ellenséggel;&lt;br&gt;
Bal sors akit régen tép,&lt;br&gt;
Hozz rá víg esztendőt,&lt;br&gt;
Megbűnhődte már e nép&lt;br&gt;
A múltat s jövendőt!&lt;br&gt;

2. Őseinket felhozád&lt;br&gt;
Kárpát szent bércére,&lt;br&gt;
Általad nyert szép hazát&lt;br&gt;
Bendegúznak vére.&lt;br&gt;
S merre zúgnak habjai&lt;br&gt;
Tiszának, Dunának,&lt;br&gt;
Árpád hős magzatjai&lt;br&gt;
Felvirágozának.&lt;br&gt;

3. Értünk Kunság mezein&lt;br&gt;
Ért kalászt lengettél,&lt;br&gt;
Tokaj szőlővesszein&lt;br&gt;
Nektárt csepegtettél.&lt;br&gt;
Zászlónk gyakran plántálád&lt;br&gt;
Vad török sáncára,&lt;br&gt;
S nyögte Mátyás bús hadát&lt;br&gt;
Bécsnek büszke vára.&lt;br&gt;

4. Hajh, de bűneink miatt&lt;br&gt;
Gyúlt harag kebledben,&lt;br&gt;
S elsújtád villámidat&lt;br&gt;
Dörgő fellegedben,&lt;br&gt;
Most rabló mongol nyilát&lt;br&gt;
Zúgattad felettünk,&lt;br&gt;
Majd töröktől rabigát&lt;br&gt;
Vállainkra vettünk.&lt;br&gt;

5. Hányszor zengett ajkain&lt;br&gt;
Ozman vad népének&lt;br&gt;
Vert hadunk csonthalmain&lt;br&gt;
Győzedelmi ének!&lt;br&gt;
Hányszor támadt tenfiad&lt;br&gt;
Szép hazám, kebledre,&lt;br&gt;
S lettél magzatod miatt&lt;br&gt;
Magzatod hamvvedre!&lt;br&gt;

6. Bújt az üldözött, s felé&lt;br&gt;
Kard nyúlt barlangjában,&lt;br&gt;
Szerte nézett s nem lelé&lt;br&gt;
Honját e hazában,&lt;br&gt;
Bércre hág és völgybe száll,&lt;br&gt;
Bú s kétség mellette,&lt;br&gt;
Vérözön lábainál,&lt;br&gt;
S lángtenger fölette.&lt;br&gt;

7. Vár állott, most kőhalom,&lt;br&gt;
Kedv s öröm röpkedtek,&lt;br&gt;
Halálhörgés, siralom&lt;br&gt;
Zajlik már helyettek.&lt;br&gt;
S ah, szabadság nem virul&lt;br&gt;
A holtnak véréből,&lt;br&gt;
Kínzó rabság könnye hull&lt;br&gt;
Árvák hő szeméből!&lt;br&gt;

8. Szánd meg Isten a magyart&lt;br&gt;
Kit vészek hányának,&lt;br&gt;
Nyújts feléje védő kart&lt;br&gt;
Tengerén kínjának.&lt;br&gt;
Bal sors akit régen tép,&lt;br&gt;
Hozz rá víg esztendőt,&lt;br&gt;
Megbűnhődte már e nép&lt;br&gt;
A múltat s jövendőt!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/

https://wikiway.com/hungary/gimn/

(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)&lt;br&gt;

'''ГИМН'''&lt;br&gt;
1. Йа Ходаем, маҗарны&lt;br&gt;
Саклагыл, ярлыкагыл,&lt;br&gt;
Суз ярдәмчел кулыңны,&lt;br&gt;
Дошманнарын гаҗиз кыл.&lt;br&gt;
Язмыш, өз золым көчен,&lt;br&gt;
Бәхетле ит барчасын,&lt;br&gt;
Үткән һәм алдагы өчен&lt;br&gt;
Күрде халык казасын.&lt;br&gt;

2. Юл сыздың Карпат аша&lt;br&gt;
Маҗар бабаларына,&lt;br&gt;
Бирдең Ватан-гөлбакча&lt;br&gt;
Бәндәгуз улларына.&lt;br&gt;
Тиса, Дунай сулары&lt;br&gt;
Үтә тауларны урап, –&lt;br&gt;
Батыр Арпад уллары&lt;br&gt;
Анда мул тормыш кора.&lt;br&gt;

3. Кун иле җирләрендә&lt;br&gt;
Чайкала тук башаклар,&lt;br&gt;
Токай тәлгәшләреннән&lt;br&gt;
Тама татлы шәраблар.&lt;br&gt;
Безнең ту еш балкыган&lt;br&gt;
Төрек кирмәннәрендә,&lt;br&gt;
Матьяш явы сыкраткан&lt;br&gt;
Вена түрәләрен дә.&lt;br&gt;

4. Гөнаһларыбыз үче&lt;br&gt;
Кысты Синең күкрәкне:&lt;br&gt;
Аттың болыттан яшен,&lt;br&gt;
Күкрәттең безнең күкне.&lt;br&gt;
Баскын монголлар угы&lt;br&gt;
Очты баш өстебездә,&lt;br&gt;
Аннан төрек коллыгы&lt;br&gt;
Йөк булды җилкәбездә.&lt;br&gt;

5. Күпме торды яңгырап&lt;br&gt;
Кыргый госман гаугасы,&lt;br&gt;
Яугир җәсәден таптап&lt;br&gt;
Җиңүләр тантанасы!&lt;br&gt;
Күпме сине улларың,&lt;br&gt;
Гүзәл ил, күкрәгеңә&lt;br&gt;
Басып изде, кыйнады,&lt;br&gt;
Әйләндереп кабергә!&lt;br&gt;

6. Эзәрләүдән капланып&lt;br&gt;
Утырмасын кай өндә,&lt;br&gt;
Сыеныр җир тапмады&lt;br&gt;
Үз Ватанында бәндә.&lt;br&gt;
Менсә тау түбәсенә –&lt;br&gt;
Ут диңгезе өстендә,&lt;br&gt;
Һәркайда кайгы-хәсрәт,&lt;br&gt;
Кан үзәне бар җирдә.&lt;br&gt;

7. Кирмән иде – таш өеме,&lt;br&gt;
Хозур, бәхет югалган, &lt;br&gt;
Афәт, үлем сөреме&lt;br&gt;
Ватанны чолгап алган.&lt;br&gt;
Аһ, мәетләр каныннан&lt;br&gt;
Азатлык чәчәк атмый,&lt;br&gt;
Илсезләр елавыннан&lt;br&gt;
Шатлык күз яше акмый.&lt;br&gt;

8. Кызган, Ходай, маҗарны&lt;br&gt;
Дөнья михнәтләрендә,&lt;br&gt;
Суз ярдәмчел кулыңны&lt;br&gt;
Газаплар диңгезендә.&lt;br&gt;
Язмыш, өз золым көчен,&lt;br&gt;
Бәхетле ит барчасын,&lt;br&gt;
Үткән һәм алдагы өчен&lt;br&gt;
Күрде халык казасын.&lt;br&gt;

=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''&lt;br&gt;
Negaraku tanah tumpahnia darahku,&lt;br&gt;
Rakiat hidup bersatu dan maju,&lt;br&gt;
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,&lt;br&gt;
Raja kita selamat bertahta,&lt;br&gt;
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,&lt;br&gt;
Raja kita selamat bertahta.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg

'''МИНЕМ ИЛЕМ'''&lt;br&gt;
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,&lt;br&gt;
Бердәмлектә алгарыш  — Аллаһтан;&lt;br&gt;
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән&lt;br&gt;
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,&lt;br&gt;
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән&lt;br&gt;
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.&lt;br&gt;

'''МОЯ СТРАНА'''&lt;br&gt;
Страна моя, судьбы твоей знамéние:&lt;br&gt;
Единство и прогресс наградой дан;&lt;br&gt;
Да одарит нас Бог благословением,&lt;br&gt;
Во здравии пусть правит наш султан,&lt;br&gt;
Да одарит нас Бог благословением,&lt;br&gt;
Во здравии пусть правит наш султан.&lt;br&gt;

=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,&lt;br&gt;
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:&lt;br&gt;
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.&lt;br&gt;
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,&lt;br&gt;
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:&lt;br&gt;
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg

Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –&lt;br&gt;
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!&lt;br&gt;
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!&lt;br&gt;
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.&lt;br&gt;
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,&lt;br&gt;
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.&lt;br&gt;

=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''&lt;br&gt;
'''1.'''	Марий Эл тый улат&lt;br&gt;
Авай гай кажнылан.&lt;br&gt;
Шке сурт гай тый кÿлат&lt;br&gt;
Чыла мÿндыр марийлан.&lt;br&gt;
Ме таче, чон пуэн,&lt;br&gt;
Марий мландым моктена.&lt;br&gt;
Вийнам иктыш чумырен,&lt;br&gt;
Пиалан илышым чоҥена.&lt;br&gt;

'''2.'''	Сакла чот кугешнен&lt;br&gt;
Шке сынжым калыкна.&lt;br&gt;
Йомартле улмыж ден&lt;br&gt;
Эре тудо чаплана.&lt;br&gt;
Ме таче, чон пуэн,&lt;br&gt;
Марий мландым моктена.&lt;br&gt;
Вийнам иктыш чумырен,&lt;br&gt;
Пиалан илышым чоҥена.&lt;br&gt;

'''''Тау мари телендә'''''&lt;br&gt;
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань&lt;br&gt;
Ылат каждойланок.&lt;br&gt;
Келӓт шачмы пӧрт гань&lt;br&gt;
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.&lt;br&gt;
Кымылын, ӹвӹртӓл,&lt;br&gt;
Мары млӓндӹм мактенӓ.&lt;br&gt;
Силам иктӹш цымырал,&lt;br&gt;
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.&lt;br&gt;

'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт&lt;br&gt;
Мары халык соок.&lt;br&gt;
Веселӓжӹ, сӹржӓт&lt;br&gt;
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.&lt;br&gt;
Кымылын, ӹвӹртӓл,&lt;br&gt;
Мары млӓндӹм мактенӓ.&lt;br&gt;
Силам иктӹш цымырал,&lt;br&gt;
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.&lt;br&gt;

'''''Урыс телендә'''''&lt;br&gt;
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать&lt;br&gt;
Для каждого в судьбе.&lt;br&gt;
Где бы ни был – вспоминать&lt;br&gt;
Твой сын будет о тебе.&lt;br&gt;
Славься, наш край родной,&lt;br&gt;
Цвети в счастье и в труде.&lt;br&gt;
Гордимся всегда тобой &lt;br&gt;
И поём, Марий Эл, о тебе!&lt;br&gt;

'''2.''' Свою честь сохранит &lt;br&gt;
Народ наш на века, &lt;br&gt;
И дружба, как гранит, –&lt;br&gt;
Всегда с братьями крепка.&lt;br&gt;
Славься, наш край родной,&lt;br&gt;
Цвети в счастье и в труде.&lt;br&gt;
Гордимся всегда тобой &lt;br&gt;
И поём, Марий Эл, о тебе!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/

https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161

'''''Татар теленә тәрҗемә'''''&lt;br&gt;
'''1.''' Мари Ил – ана күк,&lt;br&gt;
Һәркем тәкъдирендә.&lt;br&gt;
Кайларда йөрсәм дә,&lt;br&gt;
Ул минем күңелемдә.&lt;br&gt;
Мари Ил җырларда,&lt;br&gt;
Мөкатдәс илебез,&lt;br&gt;
Бәхетле тормышны&lt;br&gt;
Бергәләп төзибез.&lt;br&gt;

'''2.''' Намусын саклар ул –&lt;br&gt;
Халкым үз җирендә.&lt;br&gt;
Тугандаш халыклар&lt;br&gt;
Дуслыгы мәңгегә.&lt;br&gt;
Мари Ил җырларда,&lt;br&gt;
Мөкатдәс илебез,&lt;br&gt;
Бәхетле тормышны&lt;br&gt;
Бергәләп төзибез.&lt;br&gt;

=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''&lt;u&gt;بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ&lt;/u&gt;'''&lt;br&gt;
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ&lt;br&gt;
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ&lt;br&gt;
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ&lt;br&gt;
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ&lt;br&gt;
'''كورال:'''&lt;br&gt;
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ&lt;br&gt;
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ&lt;br&gt;
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ&lt;br&gt;

بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ&lt;br&gt;
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ&lt;br&gt;
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ&lt;br&gt;
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;

رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا&lt;br&gt;
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا&lt;br&gt;
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا&lt;br&gt;
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;

سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا&lt;br&gt;
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا&lt;br&gt;
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا&lt;br&gt;
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;


قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا&lt;br&gt;
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا&lt;br&gt;
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا&lt;br&gt;
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;

أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا&lt;br&gt;
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ&lt;br&gt;
'''كورال النهائي:'''&lt;br&gt;
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ&lt;br&gt;
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ&lt;br&gt;
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ&lt;br&gt;
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg

'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''&lt;br&gt;
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,&lt;br&gt;
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,&lt;br&gt;
Әйа Мауритания, аһәң учагы,&lt;br&gt;
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,&lt;br&gt;
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;&lt;br&gt;
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.&lt;br&gt;

'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,&lt;br&gt;
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,&lt;br&gt;
Гарәп бабаларың сине үстергән,&lt;br&gt;
Африка җирендә – синең саф чишмәң.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,&lt;br&gt;
Ул биргән табигать уңыш китерде.&lt;br&gt;
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,&lt;br&gt;
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,&lt;br&gt;
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,&lt;br&gt;
Кая тайпылса да, каршылык күрер.&lt;br&gt;
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''&lt;br&gt;
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан&lt;br&gt;
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.&lt;br&gt;
Галәмнең мәңгелек агачы безне&lt;br&gt;
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.&lt;br&gt;
'''Кушымта.'''&lt;br&gt;

'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:&lt;br&gt;
Киләчәк буынга сине бирәбез.&lt;br&gt;
'''''Соңгы кушымта:'''''&lt;br&gt;
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,&lt;br&gt;
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.&lt;br&gt;
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,&lt;br&gt;
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.&lt;br&gt;

=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Mexicanos, al grito de guerra&lt;br&gt;
El acero aprestad y el bridón; &lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón,&lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón.&lt;br&gt;
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo&lt;br&gt;
De la Paz el arcangel divino,&lt;br&gt;
Que en el cielo tu eterno destino&lt;br&gt;
Por el dedo de Dios se escríbio. &lt;br&gt;
Mas si osare un extrano enemigo &lt;br&gt;
Profanar con su planta tu suelo, &lt;br&gt;
Piensa-oh Patria querida! que el cielo&lt;br&gt;
Un soldado en cada hijo te dio,&lt;br&gt;
Un soldado en cada hijo te dio.&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Mexicanos, al grito de guerra&lt;br&gt;
El acero aprestad y el bridón; &lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón,&lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg

https://wikiway.com/mexico/gimn/

'''Мексика дәүләт гимны'''&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Мексикалы, сугыш аваз салса,&lt;br&gt;
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр,&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр.&lt;br&gt;
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –&lt;br&gt;
Җәбраил әмере бу, Ватан,&lt;br&gt;
Синең тәкъдир Ходай хозурында&lt;br&gt;
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.&lt;br&gt;
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,&lt;br&gt;
Дошман аяк басса, яу җитеп,&lt;br&gt;
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә&lt;br&gt;
Һәр улыңны сугышчы итеп,&lt;br&gt;
Һәр улыңны сугышчы итеп.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Мексикалы, сугыш аваз салса,&lt;br&gt;
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр,&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр.&lt;br&gt;

'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''&lt;br&gt;

=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''&lt;br&gt;
Tis here we are pledging, with heart and with hand,&lt;br&gt;
Full measure of devotion to thee, our native land,&lt;br&gt;
Full measure of devotion to thee, our native land.&lt;br&gt;

Now all join the chorus, let union abide.&lt;br&gt;
Across all Micronesia join hands on every side,&lt;br&gt;
Across all Micronesia join hands on every side.&lt;br&gt;

We all work together, with hearts, voice and hand,&lt;br&gt;
Till we have made these islands another promised land,&lt;br&gt;
Till we have made these islands another promised land.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/

https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/

'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''&lt;br&gt;

=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''&lt;br&gt;
بلادي بلادي بلادي&lt;br&gt;
لكِ حبي و فؤادي&lt;br&gt;
بلادي بلادي بلادي&lt;br&gt;
لك حبي و فؤادي&lt;br&gt;
مصر يا أم البلاد&lt;br&gt;
انت غايتي والمراد&lt;br&gt;
وعلى كل العباد&lt;br&gt;
كم لنيلك من اياد&lt;br&gt;
بلادي بلادي بلادي&lt;br&gt;
لكِ حبي و فؤادي&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg

https://wikiway.com/egypt/gimn/

'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!&lt;br&gt;
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,&lt;br&gt;
Багышлап иң изге догамны, догамны.&lt;br&gt;
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,&lt;br&gt;
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,&lt;br&gt;
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,&lt;br&gt;
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.&lt;br&gt;
Нил кебек куәтле һәм ямьле,&lt;br&gt;
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!&lt;br&gt;

'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''&lt;br&gt;

=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''&lt;br&gt;
Na memória de África e do Mundo&lt;br&gt;
Pátria bela dos que ousaram lutar.&lt;br&gt;
Moçambique, o teu nome é liberdade,&lt;br&gt;
O Sol de Junho para sempre brilhará.&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
||: Moçambique nossa terra gloriosa,&lt;br&gt;
Pedra a pedra construindo um novo dia.&lt;br&gt;
Milhões de braços, uma só força,&lt;br&gt;
Oh pátria amada, vamos vencer. :||&lt;br&gt;

Povo unido do Rovuma ao Maputo&lt;br&gt;
Colhe os frutos do combate pela paz,&lt;br&gt;
Cresce o sonho ondulando na bandeira&lt;br&gt;
E vai lavrando na certeza do amanhã.&lt;br&gt;
'''''Coro (2)'''''.&lt;br&gt;

Flores brotando do chão do teu suor,&lt;br&gt;
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,&lt;br&gt;
Nós juramos por ti, oh Moçambique,&lt;br&gt;
Nenhum tirano nos irá escravizar!&lt;br&gt;
'''''Coro (2).'''''&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav

https://wikiway.com/mozambique/gimn/

'''Сөекле Ватан'''&lt;br&gt;
Африканың, бар дөньяның хәтерендә&lt;br&gt;
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.&lt;br&gt;
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,&lt;br&gt;
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,&lt;br&gt;
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.&lt;br&gt;
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,&lt;br&gt;
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||&lt;br&gt;

Рувумадан Мапутуга кадәр күрә&lt;br&gt;
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,&lt;br&gt;
Байрагындагы хыялын ул үстерә,&lt;br&gt;
Тергезә инабәтле киләчәген.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,&lt;br&gt;
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –&lt;br&gt;
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр&lt;br&gt;
Төшералмас безне коллыкка бүтән!&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''&lt;br&gt;
Limba noastră-i o comoară&lt;br&gt;
În adîncuri înfundată&lt;br&gt;
Un şirag de piatră rară&lt;br&gt;
Pe moşie revărsată.&lt;br&gt;

Limba noastră-i foc ce arde&lt;br&gt;
Într-un neam, ce fără veste&lt;br&gt;
S-a trezit din somn de moarte&lt;br&gt;
Ca viteazul din poveste.&lt;br&gt;

Limba noastră-i numai cîntec,&lt;br&gt;
Doina dorurilor noastre,&lt;br&gt;
Roi de fulgere, ce spintec&lt;br&gt;
Nouri negri, zări albastre.&lt;br&gt;

Limba noastră-i graiul pîinii,&lt;br&gt;
Cînd de vînt se mişcă vara;&lt;br&gt;
In rostirea ei bătrînii&lt;br&gt;
Cu sudori sfinţit-au ţara.&lt;br&gt;

Limba noastră-i frunză verde,&lt;br&gt;
Zbuciumul din codrii veşnici,&lt;br&gt;
Nistrul lin, ce-n valuri pierde&lt;br&gt;
Ai luceferilor sfeşnici.&lt;br&gt;

Nu veţi plînge-atunci amarnic,&lt;br&gt;
Că vi-i limba prea săracă,&lt;br&gt;
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic&lt;br&gt;
Graiul ţării noastre dragă.&lt;br&gt;

Limba noastră-i vechi izvoade.&lt;br&gt;
Povestiri din alte vremuri;&lt;br&gt;
Şi citindu-le 'nşirate, –&lt;br&gt;
Te-nfiori adînc şi tremuri.&lt;br&gt;

Limba noastră îi aleasă&lt;br&gt;
Să ridice slava-n ceruri,&lt;br&gt;
Să ne spiue-n hram şi-acasă&lt;br&gt;
Veşnicele adevăruri.&lt;br&gt;

Limba noastra-i limbă sfîntă,&lt;br&gt;
Limba vechilor cazanii,&lt;br&gt;
Care o plîng şi care o cîntă&lt;br&gt;
Pe la vatra lor ţăranii.&lt;br&gt;

Înviaţi-vă dar graiul,&lt;br&gt;
Ruginit de multă vreme,&lt;br&gt;
Stergeţi slinul, mucegaiul&lt;br&gt;
Al uitării 'n care geme.&lt;br&gt;

Strîngeţi piatra lucitoare&lt;br&gt;
Ce din soare se aprinde –&lt;br&gt;
Şi-ţi avea în revărsare&lt;br&gt;
Un potop nou de cuvinte.&lt;br&gt;

Răsări-va o comoară&lt;br&gt;
În adîncuri înfundată,&lt;br&gt;
Un şirag de piatră rară&lt;br&gt;
Pe moşie revărsată.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg

https://wikiway.com/moldova/gimn/

'''Безнең телебез'''&lt;br&gt;
Безнең тел – бакый хәзинә,&lt;br&gt;
Бик тирәндә тамырлары,&lt;br&gt;
Җиребез буйлап сибелгән&lt;br&gt;
Энҗеләр, асылташлары.&lt;br&gt;

Безнең тел – дөрләгән учак:&lt;br&gt;
Халкым үлем йокысыннан&lt;br&gt;
Уянсын тормышка сусап –&lt;br&gt;
Әкияттәге батыр сыман.&lt;br&gt;

Безнең телебез җырлары,&lt;br&gt;
Дойналардагы сагышлар&lt;br&gt;
Ача якты офыкларны,&lt;br&gt;
Тарала кара болытлар.&lt;br&gt;

Безнең тел – ул икмәк теле,&lt;br&gt;
Җәен җилләр сызгырганы,&lt;br&gt;
Бабалар, җиргә тир түгеп,&lt;br&gt;
Мөбарәк иткәннәр аны.&lt;br&gt;

Безнең тел – ул яшел яфрак,&lt;br&gt;
Кодру урманнары шавы.&lt;br&gt;
Нистру бормалары качыра&lt;br&gt;
Йолдызлар яктысы явын.&lt;br&gt;

Һич ачынып зарланмагыз,&lt;br&gt;
Ярлы дип телегез бигрәк,&lt;br&gt;
Сайланган тел ул, аңлагыз, –&lt;br&gt;
Тора илебезне бизәп.&lt;br&gt;

Безнең тел – ул тарихи тел,&lt;br&gt;
Борынгы хәлләр дастаны.&lt;br&gt;
Өйрән аны һәм танып бел&lt;br&gt;
Хакыйкатьнең ни булганын.&lt;br&gt;

Безнең тел ул билгеләнгән&lt;br&gt;
Күкләрне мактау йөзеннән –&lt;br&gt;
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр&lt;br&gt;
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.&lt;br&gt;

Безнең тел – изгелек нуры,&lt;br&gt;
Аңарда ата-бабалар&lt;br&gt;
Елый-елый, җырлый-җырлый&lt;br&gt;
Өйдә гыйбадәт кылганнар.&lt;br&gt;

Чыгарыйк телне хәяткә,&lt;br&gt;
Коткарып заман явыннан,&lt;br&gt;
Пакьлик пычрак-күгәректән,&lt;br&gt;
Онытылу аһ-зарыннан.&lt;br&gt;

Җыйыйк кояш нурларыннан&lt;br&gt;
Очкын алган чакматашын, –&lt;br&gt;
Ургылыр тел байлыгыннан&lt;br&gt;
Яңа сүзләр булып ташкын.&lt;br&gt;

Яшәячәк бу хәзинә,&lt;br&gt;
Бик тирәндә тамырлары,&lt;br&gt;
Җиребез буйлап сибелгән&lt;br&gt;
Энҗеләр, асылташлары.&lt;br&gt;

'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''&lt;br&gt;

=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''&lt;br&gt;
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс&lt;br&gt;
Даяар монголын ариун голомт&lt;br&gt;
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс&lt;br&gt;
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.&lt;br&gt;
Хамаг дэлхийн шударга улстай&lt;br&gt;
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж&lt;br&gt;
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа&lt;br&gt;
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.&lt;br&gt;

'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж&lt;br&gt;
Өргөн түмний минь заяа түшиж&lt;br&gt;
Үндэс язгуур, хэл соёлоо&lt;br&gt;
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.&lt;br&gt;
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд&lt;br&gt;
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв&lt;br&gt;
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур&lt;br&gt;
Жавхлант манай орон мандтугай.&lt;br&gt;

https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/

https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389

'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''&lt;br&gt;
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —&lt;br&gt;
Монголның саф учагы,&lt;br&gt;
Һичкем аны җиңә алмас,&lt;br&gt;
Мәңгегә үскән чагы.&lt;br&gt;
Дөньяның гадел илләре&lt;br&gt;
Белән бердәмлек өчен,&lt;br&gt;
Үстерик Ватанны биреп&lt;br&gt;
Йөрәк дәртен, кул көчен.&lt;br&gt;

'''2.''' Милли тел, мәдәниятне&lt;br&gt;
Мирас итеп тапшырыйк,&lt;br&gt;
Эшчән, кыю Монгол илен&lt;br&gt;
Бәхет-уңышка юллыйк.&lt;br&gt;
Хөрмәт итеп ил туграсын,&lt;br&gt;
Ил язмышына таян.&lt;br&gt;
Алгарышта чәчәк атсын,&lt;br&gt;
Яшәсен бөек Ватан!&lt;br&gt;

=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''&lt;br&gt;
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,&lt;br&gt;
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,&lt;br&gt;
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,&lt;br&gt;
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.&lt;br&gt;
'''''Морзюлма-мороютко:'''''&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Гайняк! Гайняк, Мордовия!&lt;br&gt;
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,&lt;br&gt;
Мокшэрзянь шачема-касома крае!&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Морак! Морак, Мордовия!&lt;br&gt;
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!&lt;br&gt;
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,&lt;br&gt;
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!&lt;br&gt;

'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,&lt;br&gt;
Тон молить, Мордовия, витьстэ,&lt;br&gt;
верьга кандыть прят.&lt;br&gt;
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,&lt;br&gt;
Секс течис тон седейс ды оймес –&lt;br&gt;
прок ванькс лисьмапрят.&lt;br&gt;
'''''Мороютко-морзюлма:'''''&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Гайняк! Гайняк, Мордовия!&lt;br&gt;
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,&lt;br&gt;
Мокшэрзянь шачема-касома крае!&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Морак! Морак, Мордовия!&lt;br&gt;
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!&lt;br&gt;
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,&lt;br&gt;
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/

https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187

'''Имин бул, Мордовия!'''&lt;br&gt;
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,&lt;br&gt;
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,&lt;br&gt;
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,&lt;br&gt;
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Исәнме, Мордовия!&lt;br&gt;
Куанып яшә, Мордовия!&lt;br&gt;
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,&lt;br&gt;
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!&lt;br&gt;
Имин бул син, Мордовия!&lt;br&gt;
Җырла, җырла, Мордовия!&lt;br&gt;
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!&lt;br&gt;
Мәңге яшә, мәңге яшә,&lt;br&gt;
Кояш үзе кебек мәңге яшә!&lt;br&gt;

'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,&lt;br&gt;
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,&lt;br&gt;
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,&lt;br&gt;
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,&lt;br&gt;
России держалась и голову гордо несла.&lt;br&gt;
Давали силы вольные Мокша, Сура,&lt;br&gt;
Ты духом была и осталась сильна и добра.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''&lt;br&gt;

=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''&lt;br&gt;
'''सयौं थुँगा फूलका'''&lt;br&gt;
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली&lt;br&gt;
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।&lt;br&gt;
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली&lt;br&gt;
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।&lt;br&gt;
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल&lt;br&gt;
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।&lt;br&gt;
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल&lt;br&gt;
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।&lt;br&gt;
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल&lt;br&gt;
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।&lt;br&gt;

'''''Укылышы'''''&lt;br&gt;
'''Sayaű thűgā phūlkā'''&lt;br&gt;
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī &lt;br&gt;
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī &lt;br&gt;
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī &lt;br&gt;
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī &lt;br&gt;
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), &lt;br&gt;
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) &lt;br&gt;
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) &lt;br&gt;
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) &lt;br&gt;
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) &lt;br&gt;
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''&lt;br&gt;
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,&lt;br&gt;
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.&lt;br&gt;
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,&lt;br&gt;
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.&lt;br&gt;
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, &lt;br&gt;
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.&lt;br&gt;
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,&lt;br&gt;
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.&lt;br&gt;
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, &lt;br&gt;
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!&lt;br&gt;

=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''&lt;br&gt;
Des rives du Niger aux confins du Ténéré&lt;br&gt;
Frères et sœurs nous sommes&lt;br&gt;
Enfants d’une même Patrie le Niger&lt;br&gt;
Nourris de la sève des mêmes idéaux&lt;br&gt;
Pour un Niger de paix libre fort et uni&lt;br&gt;
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves&lt;br&gt;
Pour l’honneur de la Patrie&lt;br&gt;
Incarnons la vaillance et la persévérance&lt;br&gt;
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux&lt;br&gt;
Guerriers intrépides déterminés et fiers&lt;br&gt;
Défendons la patrie au prix de notre sang&lt;br&gt;
Faisons du Niger symbole de dignité&lt;br&gt;
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance&lt;br&gt;
Pour ces nobles idéaux debout et en avant&lt;br&gt;
En avant pour le travail en avant pour le combat&lt;br&gt;
Nous demeurons debout&lt;br&gt;
Portant haut le drapeau de notre cher Pays&lt;br&gt;
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers&lt;br&gt;
Pour construire ensemble&lt;br&gt;
Un monde de justice de paix et de progrès&lt;br&gt;
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.&lt;br&gt;

'''Don darajar Uban'''&lt;br&gt;
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré&lt;br&gt;
Yan’uwa mune&lt;br&gt;
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar&lt;br&gt;
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya&lt;br&gt;
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya&lt;br&gt;
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu&lt;br&gt;
Don darajar Uban&lt;br&gt;
Haɗa ƙarfin hali da juriya&lt;br&gt;
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai&lt;br&gt;
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai&lt;br&gt;
Kare kasar nan akan kudin jininmu&lt;br&gt;
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci&lt;br&gt;
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba&lt;br&gt;
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi&lt;br&gt;
Gaba don aikin gaba don yaƙin&lt;br&gt;
Mun tsaya a tsaye&lt;br&gt;
Dauke tutar kasarmu mai daraja&lt;br&gt;
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya&lt;br&gt;
Don gina tare&lt;br&gt;
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba&lt;br&gt;
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.&lt;br&gt;

https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/

https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/

'''Ватан горурлыгы'''&lt;br&gt;
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр&lt;br&gt;
Без туганнар, кардәшләр,&lt;br&gt;
Бер үк Ватан – Нигер балалары,&lt;br&gt;
Уртак барчабыз идеаллары.&lt;br&gt;
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,&lt;br&gt;
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.&lt;br&gt;
Ватан даны иңендә&lt;br&gt;
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,&lt;br&gt;
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.&lt;br&gt;
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,&lt;br&gt;
Аямый һич үзен, илне имин итәр,&lt;br&gt;
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,&lt;br&gt;
Африка омтылышларының терәге.&lt;br&gt;
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.&lt;br&gt;
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә&lt;br&gt;
Бердәм күтәреләбез.&lt;br&gt;
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,&lt;br&gt;
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.&lt;br&gt;
Бергә үсә бездә&lt;br&gt;
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –&lt;br&gt;
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.&lt;br&gt;

'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''&lt;br&gt;

=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''&lt;br&gt;
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe&lt;br&gt;
ben ik, van Duitsen bloed,&lt;br&gt;
den vaderland getrouwe&lt;br&gt;
blijf ik tot in den dood.&lt;br&gt;
Een Prinse van Oranje&lt;br&gt;
ben ik, vrij onverveerd,&lt;br&gt;
den Koning van Hispanje&lt;br&gt;
heb ik altijd geёerd.&lt;br&gt;

'''6.''' Mijn schild ende betrouwen&lt;br&gt;
zijt Gij, o God mijn Heer,&lt;br&gt;
op U zo wil ik bouwen,&lt;br&gt;
verlaat mij nimmermeer.&lt;br&gt;
Dat ik doch vroom mag blijven,&lt;br&gt;
uw dienaar t’aller stond,&lt;br&gt;
de tirannie verdrijven&lt;br&gt;
die mij mijn hart doorwondt.&lt;br&gt;

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg

Ясалма Интеллект &quot;җырлый&quot;&lt;br&gt;

https://wikiway.com/netherlands/gimn/

'''Вилһелм җыры'''&lt;br&gt;
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,&lt;br&gt;
Халкым каны калебемдә,&lt;br&gt;
Ватаныма биргән анттан&lt;br&gt;
Ваз кичмәм гомеремдә.&lt;br&gt;
Асыл зат Оран угланы,&lt;br&gt;
Тугрымын намусыма,&lt;br&gt;
Испан кыйралына бары&lt;br&gt;
Хөрмәт кылам гына.&lt;br&gt;

'''6.''' Калканым, рухи терәгем,&lt;br&gt;
Кодрәтле, газиз Аллам.&lt;br&gt;
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,&lt;br&gt;
Сиңа гына таянам.&lt;br&gt;
Хак тарафыңда булырмын&lt;br&gt;
Мәңге Синең колың:&lt;br&gt;
Бетсен йөрәгемне, халкымны&lt;br&gt;
Телгәләгән золым.&lt;br&gt;

'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''&lt;br&gt;

=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''&lt;br&gt;
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,&lt;br&gt;
som det stiger frem,&lt;br&gt;
furet, værbitt over vannet,&lt;br&gt;
med de tusen hjem.&lt;br&gt;
Elsker, elsker det og tenker&lt;br&gt;
på vår far og mor&lt;br&gt;
og den saganatt som senker&lt;br&gt;
drømme på vår jord,&lt;br&gt;
og den saganatt som senker,&lt;br&gt;
senker drømme på vår jord.&lt;br&gt;

'''7.''' Norske mann i hus og hytte,&lt;br&gt;
takk din store Gud!&lt;br&gt;
Landet ville han beskytte,&lt;br&gt;
skjønt det mørkt så ud.&lt;br&gt;
Alt hvad fedrene har kjempet,&lt;br&gt;
mødrene har grett,&lt;br&gt;
har den Herre stille lempet,&lt;br&gt;
så vi vant vår rett,&lt;br&gt;
har den Herre stille lempet,&lt;br&gt;
så vi vant, vi vant vår rett.&lt;br&gt;

'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,&lt;br&gt;
som det stiger frem,&lt;br&gt;
furet, værbitt over vannet,&lt;br&gt;
med de tusen hjem.&lt;br&gt;
Og som fedres kamp har hevet&lt;br&gt;
det av nød til seir,&lt;br&gt;
også vi, når det blir krevet,&lt;br&gt;
for dets fred slår leir,&lt;br&gt;
også vi, når det blir krevet,&lt;br&gt;
for dets fred, dets fred slår leir!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg

https://wikiway.com/norway/gimn/

'''Туган илне яратабыз'''&lt;br&gt;
'''1.''' Туган илне яратабыз,&lt;br&gt;
Урман-тауларын,&lt;br&gt;
Чал диңгезен, туң җилләрен,&lt;br&gt;
Мең-мең йортларын.&lt;br&gt;
Туган учак – ул сөекле&lt;br&gt;
Ата-анабыз:&lt;br&gt;
Суыгында, кояшында&lt;br&gt;
Хозурланабыз,&lt;br&gt;
Суыгында, кояшында&lt;br&gt;
Аның хозурланабыз.&lt;br&gt;

'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:&lt;br&gt;
Шомлы көнеңдә&lt;br&gt;
Тәңре сине ярлыкады&lt;br&gt;
Җир итәгендә.&lt;br&gt;
Канлы корбан биреп кенә,&lt;br&gt;
Керми сугышка,&lt;br&gt;
Ирештең үз ирегеңә,&lt;br&gt;
Тыныч тормышка,&lt;br&gt;
Ирештең үз ирегеңә,&lt;br&gt;
Тыныч һәм мул тормышка.&lt;br&gt;

'''8.''' Туган илне яратабыз,&lt;br&gt;
урман-тауларын,&lt;br&gt;
чал диңгезен, туң җилләрен,&lt;br&gt;
ак болытларын.&lt;br&gt;
Ата-баба көрәшкән күк,&lt;br&gt;
без дә дауларбыз,&lt;br&gt;
мәңге иминлек хакына&lt;br&gt;
җиңү яуларбыз,&lt;br&gt;
мәңге иминлек хакына&lt;br&gt;
яңа җиңү яуларбыз!&lt;br&gt;

'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''&lt;br&gt;

=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===

'''پاک سرزمین شاد باد'''&lt;br&gt;
پاک سرزمین شاد باد&lt;br&gt;
كشور حسين شاد باد &lt;br&gt;
تو نشان عزم علیشان &lt;br&gt;
! ارض پاکستان &lt;br&gt;
مرکز یقین شاد باد &lt;br&gt;

پاک سرزمین کا نظام &lt;br&gt;
قوت اخوت عوام &lt;br&gt;
قوم ، ملک ، سلطنت &lt;br&gt;
پائندہ تابندہ باد &lt;br&gt;
شاد باد منزل مراد &lt;br&gt;

پرچم ستارہ و ہلال &lt;br&gt;
رہبر ترقی و کمال &lt;br&gt;
ترجمان ماضی شان حال &lt;br&gt;
! جان استقبال &lt;br&gt;
سایۂ خدائے ذوالجلال&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG

https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/

https://wikiway.com/pakistan/gimn/

'''Саф-пакь җирем, шатлан'''&lt;br&gt;
Саф-пакь җирем, шатлан,&lt;br&gt;
Гүзәллек илем, шатлан,&lt;br&gt;
Син бөек ихтыярга нишан,&lt;br&gt;
Әйа, Пакистан!&lt;br&gt;
Тугры мәркәзе, шатлан!&lt;br&gt;

Саф-пакь җиреңдә низам,&lt;br&gt;
Куәтле вә егәрле гавам,&lt;br&gt;
Ил, милләт, дәүләт, –&lt;br&gt;
Мәңге балкып чәчәк ат!&lt;br&gt;
Шатлан изге морадыңа,&lt;br&gt;

Айлы-йолдызлы байрагыңа.&lt;br&gt;
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,&lt;br&gt;
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,&lt;br&gt;
Җаның – истикъбаль!&lt;br&gt;
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.&lt;br&gt;

'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''&lt;br&gt;

=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''&lt;br&gt;
O arise all you sons of this land,&lt;br&gt;
Let us sing of our joy to be free,&lt;br&gt;
Praising God and rejoicing to be&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;
Shout our name from the mountains to seas&lt;br&gt;
Papua New Guinea;&lt;br&gt;
Let us raise our voices and proclaim&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;

Now give thanks to the good Lord above&lt;br&gt;
For His kindness, His wisdom and love,&lt;br&gt;
For this land of our fathers so free,&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;
Shout again for the whole world to hear&lt;br&gt;
Papua New Guinea;&lt;br&gt;
We're independent and we're free&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg

https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/

'''Күтәрелегез, ил уллары!'''&lt;br&gt;
Күтәрелегез, ил уллары,&lt;br&gt;
Яңгыратыйк азатлык җырларын,&lt;br&gt;
Рәхмәтле Алланы мактарга —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;
Исемең диңгездә-тауларда —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея;&lt;br&gt;
Рухланыйк без сине хакларга —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;

Кодрәтле Алладан бәрәкәт —&lt;br&gt;
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,&lt;br&gt;
Бабалар Ватаны, син азат —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея;&lt;br&gt;
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;

'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''&lt;br&gt;

=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Somos libres, seámoslo&lt;br&gt;
siempre, seámoslo siempre.&lt;br&gt;
Y antes niegue sus luces,&lt;br&gt;
sus luces, sus luces el sol,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó.&lt;br&gt;

'''6.''' En su cima los Andes sostengan&lt;br&gt;
la bandera o pendón bicolor,&lt;br&gt;
Que a los siglos anuncie el esfuerzo&lt;br&gt;
que ser libre, que ser libre,&lt;br&gt;
que ser libre, por siempre nos dió.&lt;br&gt;
A su sombra vivamos tranquilos,&lt;br&gt;
y al nacer por sus cumbres el sol,&lt;br&gt;
Renovemos el gran juramento&lt;br&gt;
que rendimos, que rendimos,&lt;br&gt;
que rendimos al Dios de Jacob,&lt;br&gt;
que rendimos al Dios de Jacob,&lt;br&gt;
Al Dios de Jacob!&lt;br&gt;

'''Coro:'''&lt;br&gt;
Somos libres, seámoslo&lt;br&gt;
siempre, seámoslo siempre.&lt;br&gt;
Y antes niegue sus luces,&lt;br&gt;
sus luces, sus luces el sol,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó.&lt;br&gt;
'''Viva El Peru!'''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg

'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Без азатбыз, азатбыз,&lt;br&gt;
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.&lt;br&gt;
Изге анттан дүнмәбез,&lt;br&gt;
антыбыздан дүнмәбез:&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп.&lt;br&gt;

'''6.''' Андның иң түренә, югарыга&lt;br&gt;
ике төс байрак беркетелгән,&lt;br&gt;
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —&lt;br&gt;
Мәңгелеккә, мәңгелеккә&lt;br&gt;
Мәңгелеккә ирек бирелгән.&lt;br&gt;
Байрак белән имин тормышта без, —&lt;br&gt;
Кояш менгәч күк капусына,&lt;br&gt;
Яңартылсын илаһи догабыз,&lt;br&gt;
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,&lt;br&gt;
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,&lt;br&gt;
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,&lt;br&gt;
Ягъкуб Раббысына!&lt;br&gt;

'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Без азатбыз, азатбыз,&lt;br&gt;
мәңгелек кыйблабыз ул ирек&lt;br&gt;
Изге анттан дүнмәбез,&lt;br&gt;
антыбыздан дүнмәбез,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче,&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче,&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче,&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп.&lt;br&gt;
'''Яшәсен Перу!'''

'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.&lt;br&gt;'''

=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''&lt;br&gt;
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,&lt;br&gt;
Kiedy my żyjemy,&lt;br&gt;
Co nam obca przemoc wzięła,&lt;br&gt;
Szablą odbierzemy.&lt;br&gt;
'''''Refren (2):'''''&lt;br&gt;
Marsz, marsz Dąbrowski,&lt;br&gt;
Z ziemi włoskiej do Polski,&lt;br&gt;
Za Twoim przewodem&lt;br&gt;
Złączym się z narodem.&lt;br&gt;

'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,&lt;br&gt;
Będziem Polakami,&lt;br&gt;
Dał nam przykład Bonaparte,&lt;br&gt;
Jak zwyciężać mamy.&lt;br&gt;
'''''Refren (2).'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania&lt;br&gt;
Po szwedzkim zaborze,&lt;br&gt;
Dla Ojczyzny ratowania&lt;br&gt;
Wrócim się przez morze.&lt;br&gt;
'''''Refren (2).'''''&lt;br&gt;

'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,&lt;br&gt;
Cały zapłakany:&lt;br&gt;
“Słuchaj jeno, pono nasi&lt;br&gt;
Biją w tarabany!”&lt;br&gt;
'''''Refren (2).'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg

'''Польша әле җуелмас'''&lt;br&gt;
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,&lt;br&gt;
Без исән булганда,&lt;br&gt;
Таланганны кайтарырбыз –&lt;br&gt;
Кылычлар кулларда.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2):'''''&lt;br&gt;
Кайтчы, Домбровский,&lt;br&gt;
Румнан – үз җиреңә:&lt;br&gt;
Бердәмлек – халкыңа,&lt;br&gt;
Азатлык – илеңә.&lt;br&gt;

'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,&lt;br&gt;
Поляк булып калыйк,&lt;br&gt;
Һәм җиңүчән Бонапарттан&lt;br&gt;
Без дә үрнәк алыйк.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,&lt;br&gt;
Швед богавын ташлап,&lt;br&gt;
Ватаныбыз исән булыр,&lt;br&gt;
Без әйләнеп кайтсак.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

'''4.''' Күз яшьләре аша безгә&lt;br&gt;
Әйтер ватандашлар:&lt;br&gt;
“Безнекеләр өйгә кайта,&lt;br&gt;
Кага барабаннар!”&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''&lt;br&gt;
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,&lt;br&gt;
Nação valente e imortal,&lt;br&gt;
Levantai hoje de novo&lt;br&gt;
O esplendor de Portugal!&lt;br&gt;
Entre as brumas da memória,&lt;br&gt;
Ó Pátria, sente-se a voz&lt;br&gt;
Dos teus egrégios avós,&lt;br&gt;
Que há-de guiar-te à vitória!&lt;br&gt;
'''''Corus:'''''&lt;br&gt;
Às armas, às armas!&lt;br&gt;
Sobre a terra, sobre o mar,&lt;br&gt;
Às armas, às armas!&lt;br&gt;
Pela Pátria lutar!&lt;br&gt;
Contra os canhões marchar, marchar!&lt;br&gt;

'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,&lt;br&gt;
À luz viva do teu céu!&lt;br&gt;
Brade a Europa à terra inteira:&lt;br&gt;
Portugal não pereceu!&lt;br&gt;
Beija o solo teu jucundo&lt;br&gt;
O Oceano, a rugir d’amor;&lt;br&gt;
E teu braço vencedor&lt;br&gt;
Deu mundos novos ao Mundo!&lt;br&gt;
'''''Corus.'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Saudai o Sol que desponta&lt;br&gt;
Sobre um ridente porvir;&lt;br&gt;
Seja o eco de uma afronta&lt;br&gt;
O sinal do ressurgir.&lt;br&gt;
Raios dessa aurora forte&lt;br&gt;
São como beijos de mãe,&lt;br&gt;
Que nos guardam, nos sustêm,&lt;br&gt;
Contra as injúrias da sorte.&lt;br&gt;
'''''Corus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg

'''Диңгезләрдә гаярь'''&lt;br&gt;
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,&lt;br&gt;
Затлы һәм үлемсез милләтем,&lt;br&gt;
Кайтар үзең яулаганны,&lt;br&gt;
Португалиянең зиннәтен!&lt;br&gt;
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,&lt;br&gt;
Аерып хәтер томаннарын,&lt;br&gt;
Мөхтәрәм ата-бабаңның –&lt;br&gt;
Илтсен ул яңа җиңүләргә!&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ал кулыңа коралыңны!&lt;br&gt;
Суда, җирдә сынатма,&lt;br&gt;
Ал кулыңа коралыңны!&lt;br&gt;
Көрәш, Ватанны хакла!&lt;br&gt;
Һәм тупларга каршы атла!&lt;br&gt;

'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,&lt;br&gt;
Җилфердәр ул якты күгеңдә!&lt;br&gt;
Җиткер дөньяга: бирешмәс&lt;br&gt;
Португалиябез үлемгә!&lt;br&gt;
Ярсып давылланган океан&lt;br&gt;
Изге туфрагыңны үбә;&lt;br&gt;
Һәм кулларың итте бүләк&lt;br&gt;
Кешелеккә яңа бер мәйдан!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –&lt;br&gt;
Киләчәкнең көлемсәр шавы;&lt;br&gt;
Һәм өндәсен яңарышка&lt;br&gt;
Кимсетелүләрнең шаңдавы.&lt;br&gt;
Көч-кодрәтле таң нурларыннан&lt;br&gt;
Ватан-Ана гүя назлый,&lt;br&gt;
Ул көч бирә безгә, саклый&lt;br&gt;
Язмыш кагу-сугуларыннан.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===

=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''&lt;br&gt;
'''Rwanda nziza'''&lt;br&gt;
Rwanda nziza Gihugu cyacu&lt;br&gt;
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga&lt;br&gt;
Ngobyi iduhetse gahorane ishya&lt;br&gt;
Reka tukurate tukuvuge ibigwi&lt;br&gt;
Wowe utubumbiye hamwe twese&lt;br&gt;
Abanyarwanda uko watubyaye&lt;br&gt;
Berwa, sugira, singizwa iteka.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Гүзәл Руанда'''&lt;br&gt;
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,&lt;br&gt;
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,&lt;br&gt;
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;&lt;br&gt;
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,&lt;br&gt;
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,&lt;br&gt;
Сыенып бергә синең итәгеңә;&lt;br&gt;
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.&lt;br&gt;

'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''&lt;br&gt;

=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''&lt;br&gt;
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,&lt;br&gt;
În care te-adînciră barbarii de tirani,&lt;br&gt;
barbarii de tirani!&lt;br&gt;
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,&lt;br&gt;
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,&lt;br&gt;
şi cruzii tăi duşmani!&lt;br&gt;
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,&lt;br&gt;
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,&lt;br&gt;
şi cruzii tăi duşmani!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg

'''Уян, румын!'''&lt;br&gt;
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,&lt;br&gt;
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,&lt;br&gt;
богау салган тиран!&lt;br&gt;
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?&lt;br&gt;
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,&lt;br&gt;
калтырансын дошман!&lt;br&gt;
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?&lt;br&gt;
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,&lt;br&gt;
калтырансын дошман!&lt;br&gt;

'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''&lt;br&gt;

=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,&lt;br&gt;
Россия — любимая наша страна.&lt;br&gt;
Могучая воля, великая слава —&lt;br&gt;
Твоё достоянье на все времена!&lt;br&gt;
'''''Припев''''':&lt;br&gt;
Славься, Отечество наше свободное,&lt;br&gt;
Братских народов союз вековой,&lt;br&gt;
Предками данная мудрость народная!&lt;br&gt;
Славься, страна! Мы гордимся тобой!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg

https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/

(Ясалма Интеллект &quot;башкаруы&quot;)&lt;br&gt;
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,&lt;br&gt;
Русия – безнең сөекле илебез,&lt;br&gt;
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны&lt;br&gt;
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,&lt;br&gt;
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,&lt;br&gt;
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!&lt;br&gt;

=== '''САЛЬВАДОР''' ===

=== '''САМОА''' ===

=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''&lt;br&gt;
Сахам сирэ дьоллоох тускуга&lt;br&gt;
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,&lt;br&gt;
Илинтэн арҕаа ол кустуга&lt;br&gt;
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.&lt;br&gt;
'''''Хос ырыата:'''''&lt;br&gt;
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута&lt;br&gt;
Модун Россия киэн туттуута,&lt;br&gt;
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,&lt;br&gt;
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!&lt;br&gt;

Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ&lt;br&gt;
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.&lt;br&gt;
Элбэх омукка эрчим эбэр,&lt;br&gt;
Или-эйэни олохтуур уохтаах.&lt;br&gt;
'''''Хос ырыата.'''''&lt;br&gt;

Ааспыт кэммит айхаллаах суола&lt;br&gt;
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,&lt;br&gt;
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан&lt;br&gt;
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.&lt;br&gt;
'''''Хос ырыата.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
1. Сахам җире, шәрык нурларында&lt;br&gt;
иминлек һәм бәхет яулыйсың,&lt;br&gt;
җиңүләргә әйдәп баруыңда&lt;br&gt;
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,&lt;br&gt;
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.&lt;br&gt;
Илебезнең күрке-горурлыгы,&lt;br&gt;
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!

2. Күп тармаклы Лена ярларында –&lt;br&gt;
Терек суы, бәрәкәт тулы:&lt;br&gt;
Гүя дуслык-куәт алкынында&lt;br&gt;
Халыкларга тынычлык юлы.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың&lt;br&gt;
Гасырлардан безгә юл сала.&lt;br&gt;
Дәвам иттек ата-баба юлын,&lt;br&gt;
Тугры булып калыйк без аңа.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''&lt;br&gt;
Pincez tous vos koras,&lt;br&gt; 
Frappez les balafons !&lt;br&gt; 
Le lion rouge a rugi.&lt;br&gt; 
Le dompteur de la brousse&lt;br&gt; 
D'un bond s'est élancé,&lt;br&gt; 
Dissipant les ténèbres.&lt;br&gt; 
Soleil sur nos terreurs,&lt;br&gt; 
Soleil sur notre espoir.&lt;br&gt; 
Debout, frères,&lt;br&gt; 
Voici l'Afrique rassemblée.&lt;br&gt; 
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt; 
Fibres de mon cœur vert.&lt;br&gt; 
Épaule contre épaule,&lt;br&gt; 
Mes plus que frères,&lt;br&gt; 
O Sénégalais, debout !&lt;br&gt; 
Unissons la mer et les sources,&lt;br&gt; 
Unissons la steppe et la forêt !&lt;br&gt; 
Salut Afrique mère !&lt;br&gt; 

https://wikiway.com/senegal/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg

'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''&lt;br&gt;
Чиерт, дус, корага,&lt;br&gt; 
Сук балафонга!&lt;br&gt; 
Арыслан ырлады,&lt;br&gt; 
Тик килеп ул капты&lt;br&gt; 
Сунарчы кулына,&lt;br&gt; 
Һәм аучы чик куйды&lt;br&gt; 
Гасырлар золымына.&lt;br&gt; 
Язмышын ил кора.&lt;br&gt; 
Күтәрел, туганым, –&lt;br&gt; 
Африка чакыра!&lt;br&gt; 
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt; 
Саф-пакь минем җаным.&lt;br&gt; 
Күтәрел, туганым,&lt;br&gt; 
Куеп иңгә иңне,&lt;br&gt; 
Үстерик без илне,&lt;br&gt; 
Җир-диңгез байлыкларын туплап,&lt;br&gt; 
Урманнар-кырларны колачлап!&lt;br&gt; 
Сәлам, Африка-ана!&lt;br&gt; 

'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''&lt;br&gt;
Ущипни, друг, кора&lt;br&gt; 
И бей в балафон!&lt;br&gt; 
Красный лев зарычал,&lt;br&gt; 
Охотник из кустов              &lt;br&gt; 
Прыжком его достал,&lt;br&gt; 
Рассеяв мрак веков.&lt;br&gt; 
Просторам нашим — свет,&lt;br&gt; 
Надеждам нашим — взлёт,&lt;br&gt; 
Вставайте, братья, все —&lt;br&gt; 
Нас Африка зовёт!&lt;br&gt; 
'''''Припев:'''''&lt;br&gt; 
Душа моя чиста.&lt;br&gt; 
Плечом ко плечу&lt;br&gt; 
Вставай, сердечный друг,&lt;br&gt; 
Ты больше мне, чем брат!&lt;br&gt; 
Объединим недра и моря,&lt;br&gt; 
Объединим леса и поля!&lt;br&gt; 
Привет, Африка-мать!&lt;br&gt;

'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''&lt;br&gt; 
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''&lt;br&gt;

=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,&lt;br&gt;
You find an island there,&lt;br&gt;
So lovely small with nations free&lt;br&gt;
With people French and Dutch,&lt;br&gt;
Though talking English much,&lt;br&gt;
As the Saint Martin in the sea.&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
O sweet my Fatherland,&lt;br&gt;
So bright by beach and strand,&lt;br&gt;
With sailors on the sea and harbors free,&lt;br&gt;
Where the chains of mountains green,&lt;br&gt;
Variously in sunlight sheen.&lt;br&gt;
||: Oh, I love thy Paradise,&lt;br&gt;
Nature beauty fairly nice. :||&lt;br&gt;

How pretty between all green&lt;br&gt;
Flamboyants beaming gleam&lt;br&gt;
Of flowers red by sunlight set.&lt;br&gt;
Thy cows and sheep and goats&lt;br&gt;
In meadows or on the roads&lt;br&gt;
Thy donkeys keen I can't forget&lt;br&gt;
Chorus.&lt;br&gt;

Saint Martin, I like thy name,&lt;br&gt;
In which Columbus fame&lt;br&gt;
And memories of old are closed.&lt;br&gt;
For me a great delight&lt;br&gt;
Thy Southern Cross the night&lt;br&gt;
May God the Lord protect thy coast!&lt;br&gt;
Chorus.&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg

Дөнья түренә син бак,&lt;br&gt;
Бер утрауны шунда тап,&lt;br&gt;
Тыңла азат французлар сүзен,&lt;br&gt;
Нидерландча кыл син гәп,&lt;br&gt;
Сөйләш инглизчә күбрәк –&lt;br&gt;
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.&lt;br&gt;
'''Кушымта:'''&lt;br&gt;
Минем гүзәл Ватаным,&lt;br&gt;
Иркен комлы ярларың,&lt;br&gt;
Яңгырый азат диңгезче җыры,&lt;br&gt;
Яшел таулар чылбырын&lt;br&gt;
Яктырта кояш нуры.&lt;br&gt;
||: Сөям бу җир җәннәтен&lt;br&gt;
һәм ямьле табигатен. :||&lt;br&gt;

Күңелле яшеллегең,&lt;br&gt;
Балкышлы якты күгең,&lt;br&gt;
Кызыл гөлләрең нурга чумган.&lt;br&gt;
Куй-кәҗә, сыерларың,&lt;br&gt;
Болыннарың, юлларың,&lt;br&gt;
Ишәкләрең күңелемә уңган.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

Сөям Сент-Мартин исемең –&lt;br&gt;
Саклый ул Колумб җисемен,&lt;br&gt;
Үткән заманнар фатихасын.&lt;br&gt;
Күңелем шатлыкка тулгач,&lt;br&gt;
Төнлә балкый Көньяк Хач;&lt;br&gt;
Ярларыңны Хак ярлыкасын!&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''&lt;br&gt;

=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''&lt;br&gt;
Боже правде, ти што спасе&lt;br&gt;
од пропасти досад нас,&lt;br&gt;
чуј и одсад наше гласе&lt;br&gt;
и од сад нам буди спас.&lt;br&gt;
Моћном руком води, брани&lt;br&gt;
будућности српске брод!&lt;br&gt;
||: Боже спаси Боже храни,&lt;br&gt;
српске земље, српски род! :||&lt;br&gt;

Сложи српску браћу драгу&lt;br&gt;
на свак’ дичан славан рад,&lt;br&gt;
слога биће пораз врагу&lt;br&gt;
а најјачи српству град.&lt;br&gt;
Нек’ на српској блиста грани&lt;br&gt;
братске слоге златан плод,&lt;br&gt;
||: Боже спаси, Боже храни,&lt;br&gt;
српске земље, српски род! :||&lt;br&gt;

Нек’ на српско ведро чело&lt;br&gt;
твог не падне гнева гром!&lt;br&gt;
Благослови Србу село&lt;br&gt;
поље, њиву, град и дом!&lt;br&gt;
Кад наступе борбе дани&lt;br&gt;
к’ победи ти води ход.&lt;br&gt;
||: Боже спаси, Боже храни,&lt;br&gt;
српске земље, српски род! :||&lt;br&gt;

Из мрачнога сину гроба&lt;br&gt;
српске слоге нови сјај,&lt;br&gt;
настало је ново доба,&lt;br&gt;
нову срећу, Боже дај!&lt;br&gt;
Отаџбину српску брани,&lt;br&gt;
петвековне борбе плод!&lt;br&gt;
||: Боже спаси, Боже храни,&lt;br&gt;
моли ти се српски род! :||&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg

https://wikiway.com/serbia/gimn/

'''Хак Тәгалә'''&lt;br&gt;
Хак Тәгалә, Коткаручы&lt;br&gt;
Афәтләрдән, үлемнән,&lt;br&gt;
Догабызны кабул кылчы,&lt;br&gt;
Йолып ал бәлаләрдән.&lt;br&gt;
Кодрәтең белән тәкъдир ит&lt;br&gt;
Киләчәген  сербларның!&lt;br&gt;
Сакла, Алла, һәм имин ит&lt;br&gt;
Серб җирләрен, серб халкын!&lt;br&gt;

Туплачы серб оланнарын,&lt;br&gt;
Данлы эштә һади бул,&lt;br&gt;
Арала бар дошманнарын,&lt;br&gt;
Күрсәт сербка туры юл.&lt;br&gt;
Серб туганлыгын камил ит,&lt;br&gt;
Бердәмлегебез алтын,&lt;br&gt;
Сакла, Алла, һәм имин ит&lt;br&gt;
Серб җирләрен, серб халкын!&lt;br&gt;

Серб башына яшен булып&lt;br&gt;
Төшмәсен һич каһәрең.&lt;br&gt;
Хакла серб шәһәр-авылын,&lt;br&gt;
Кыр-басуын, өйләрен!&lt;br&gt;
Чирү килсә сугыш җитеп,&lt;br&gt;
Серблар җиңү яуласын.&lt;br&gt;
Сакла, Алла, имин итеп&lt;br&gt;
Серб җирләрен, серб халкын!&lt;br&gt;

Серблар даны каберләрдән&lt;br&gt;
Калкып янә балкыр ул,&lt;br&gt;
Ходай, яңа дәверләрдә&lt;br&gt;
яңа бәхет насыйп кыл!&lt;br&gt;
Без, серблар, Ватанны яклап&lt;br&gt;
көрәштек биш гасырлар.&lt;br&gt;
Имин итче, Алла, сакла,&lt;br&gt;
Дип дога кыла серблар!&lt;br&gt;

=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''&lt;br&gt;
Mari kita rakyat Singapura,&lt;br&gt;
Sama-sama menuju bahagia,&lt;br&gt;
Cita-cita kita yang mulia.&lt;br&gt;
Berjaya Singapura!&lt;br&gt;
||: Marilah kita bersatu,&lt;br&gt;
Dengan semangat yang baru,&lt;br&gt;
Semua kita berseru:&lt;br&gt;
Majulah Singapura,&lt;br&gt;
Majulah Singapura! :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg

'''Сингапур, алга атла!'''&lt;br&gt;
Сингапурның ватандашлары без&lt;br&gt;
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,&lt;br&gt;
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.&lt;br&gt;
Сингапур, уңышларга!&lt;br&gt;
||: Бердәмлектә без булыйк,&lt;br&gt;
Бу халәттә рухланыйк.&lt;br&gt;
Өндәмәбез шул хакта:&lt;br&gt;
“Сингапур, алга атла,&lt;br&gt;
Сингапур, алга атла!” :||&lt;br&gt;

=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''&lt;br&gt;
Nad Tatrou sa blýska,&lt;br&gt;
Hromy divo bijú,&lt;br&gt;
Nad Tatrou sa blýska,&lt;br&gt;
Hromy divo bijú.&lt;br&gt;
Zastavme ich, bratia,&lt;br&gt;
Ved’ sa ony stratia,&lt;br&gt;
Slováci ožijú.&lt;br&gt;
Zastavme ich, bratia,&lt;br&gt;
Ved’ sa ony stratia,&lt;br&gt;
Slováci ožijú.&lt;br&gt;

To Slovensko naše&lt;br&gt;
Posial' tvrdo spalo,&lt;br&gt;
To Slovensko naše&lt;br&gt;
Posial' tvrdo spalo.&lt;br&gt;
Ale blesky hromu&lt;br&gt;
Vzbudzujú ho k tomu,&lt;br&gt;
Aby sa prebralo.&lt;br&gt;
Ale blesky hromu&lt;br&gt;
Vzbudzujú ho k tomu,&lt;br&gt;
Aby sa prebralo.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg

'''Татра өстендә яшен яшьни'''&lt;br&gt;
Күк күкри Татрада,&lt;br&gt;
Яшен каты суга.&lt;br&gt;
Күк күкри Татрада,&lt;br&gt;
Яшен каты суга.&lt;br&gt;
Аларны туктатыйк,&lt;br&gt;
Эзләрен югалтыйк —&lt;br&gt;
Словаклар уянсынга.&lt;br&gt;
Аларны туктатыйк,&lt;br&gt;
Эзләрен югалтыйк —&lt;br&gt;
Словаклар уянсынга.&lt;br&gt;

Безнең Словак иле&lt;br&gt;
Нык йоклаган иде,&lt;br&gt;
Безнең Словак иле&lt;br&gt;
Нык йоклаган иде.&lt;br&gt;
Күкрәүләр, яшеннәр&lt;br&gt;
Безне тетрәттеләр,&lt;br&gt;
Аңга килсеннәр диеп,&lt;br&gt;
Күкрәүләр, яшеннәр&lt;br&gt;
Безне тетрәттеләр,&lt;br&gt;
Аңга килсеннәр диеп.&lt;br&gt;

'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''&lt;br&gt;

=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''&lt;br&gt;
Žive vsi narodi,&lt;br&gt;
ki hrepéne dočakat’ dan:&lt;br&gt;
Da, koder sonce hodi,&lt;br&gt;
prepir iz sveta bo pregnan,&lt;br&gt;
Da rojak prost bo vs’ak,&lt;br&gt;
Ne vrag, le sosed bo mejak,&lt;br&gt;
Da rojak prost bo vs’ak,&lt;br&gt;
Ne vrag, le sosed bo,&lt;br&gt;
Ne vrag, le sosed bo mejak.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

'''Исәнлек тосты'''&lt;br&gt;
Имин булсын, дөнья көтеп&lt;br&gt;
яши торган барча халык.&lt;br&gt;
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт&lt;br&gt;
куйган милләт кенә — алып!&lt;br&gt;
Бетсен җирдә сугыш,&lt;br&gt;
һәрбарчага булсын ирек,&lt;br&gt;
яшик, күршеләрне,&lt;br&gt;
дошман түгел, дус-иш күреп,&lt;br&gt;
күршеләрне якын күреп!&lt;br&gt;

'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''

=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''&lt;br&gt;
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ&lt;br&gt;
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ&lt;br&gt;
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ&lt;br&gt;
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ&lt;br&gt;
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي&lt;br&gt;
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ&lt;br&gt;
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

'''Яшәсен Мәлик!'''&lt;br&gt;
Табигың юнәлт бөек Күккә,&lt;br&gt;
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.&lt;br&gt;
Яшел байрак җилфердәсен,&lt;br&gt;
Шәһадәткә юл әйләсен.&lt;br&gt;
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!&lt;br&gt;
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.&lt;br&gt;
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”&lt;br&gt;

=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''&lt;br&gt;
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,&lt;br&gt;
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||&lt;br&gt;
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,&lt;br&gt;
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,&lt;br&gt;
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,&lt;br&gt;
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.&lt;br&gt;

I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,&lt;br&gt;
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛&lt;br&gt;
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖&lt;br&gt;
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||&lt;br&gt;
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕&lt;br&gt;
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜&lt;br&gt;
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||&lt;br&gt;
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓&lt;br&gt;
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜&lt;br&gt;
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚&lt;br&gt;
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

'''''Латин язуында (укылышы)'''''&lt;br&gt;
'''QOLOBAA CALANKEED'''&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
||: Qolobaa calankeedu,&lt;br&gt;
waa ceynoo, :||&lt;br&gt;
Innaga keenu waa,&lt;br&gt;
Cirkoo kala ee,&lt;br&gt;
aan caadna lahayn,&lt;br&gt;
Ee caashaqaye.&lt;br&gt;

I. ||: Xiddigyahay caddi waad,&lt;br&gt;
Naa ciidamisee, :||&lt;br&gt;
Carradaa keligaa&lt;br&gt;
adow curadee,&lt;br&gt;
cadceedda sideeda,&lt;br&gt;
caan noqo ee!&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

II. ||: Cashadaad dhalataa&lt;br&gt;
caloosheennee, :||&lt;br&gt;
Sidii culaygii&lt;br&gt;
cidaad marisee,&lt;br&gt;
Allow ha ku celin,&lt;br&gt;
&quot;Cawooy!&quot; dhahe ee&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

III. ||: Shanteena cududood&lt;br&gt;
Cadkii ka maqnaa :||&lt;br&gt;
Adow celiyow&lt;br&gt;
Nacaawimayee&lt;br&gt;
Waa calaf cimrigu&lt;br&gt;
Isku keen simayee&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||&lt;br&gt;
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре&lt;br&gt;
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.&lt;br&gt;

||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||&lt;br&gt;
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;&lt;br&gt;
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||&lt;br&gt;
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз&lt;br&gt;
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||&lt;br&gt;
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:&lt;br&gt;
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''&lt;br&gt;

=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''&lt;br&gt;
||: Samo ku waar, samo ku waar :||&lt;br&gt;
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa&lt;br&gt;
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan&lt;br&gt;
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||&lt;br&gt;

||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,&lt;br&gt;
qarannimada Soomaaliland :||&lt;br&gt;
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||&lt;br&gt;

||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||&lt;br&gt;
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka&lt;br&gt;
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee&lt;br&gt;
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||&lt;br&gt;

||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||&lt;br&gt;
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,&lt;br&gt;
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836

https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html

'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''&lt;br&gt;
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||&lt;br&gt;
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта&lt;br&gt;
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, &lt;br&gt;
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||&lt;br&gt;

||: Кадерлибез фидаи батырларың —&lt;br&gt;
тоталар сине туганлыкта. :||&lt;br&gt;
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||&lt;br&gt;

||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||&lt;br&gt;
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,&lt;br&gt;
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.&lt;br&gt;
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||&lt;br&gt;

||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||&lt;br&gt;
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||&lt;br&gt;

'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''&lt;br&gt;

=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===

=== '''СУДАН''' ===

=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''&lt;br&gt;
1.	'''OPO KONDREMAN'''&lt;br&gt;
Opo kondreman oen opo &lt;br&gt;
Sranan gron e kari oen &lt;br&gt;
Wans ope tata komopo &lt;br&gt;
Wi moes seti kondre boen &lt;br&gt;
Stre de f'stre wi no sa freed &lt;br&gt;
Gado de wi fesi man &lt;br&gt;
Heri libi te na dede &lt;br&gt;
Wi sa feti gi Sranan.&lt;br&gt;

'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''&lt;br&gt;
2.	'''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''&lt;br&gt;
God zij met ons Suriname &lt;br&gt;
Hij verheff’ons heerlijk land &lt;br&gt;
Hoe wij hier ook samen kwamen &lt;br&gt;
Aan zijn grond zijn wij verpand &lt;br&gt;
Werkend houden w’in gedachten &lt;br&gt;
Recht en waarheid maken vrij&lt;br&gt;
Al wat goed is te betrachten &lt;br&gt;
Dat geeft aan ons land waardij.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/

Ясалма Интеллект &quot;башкаруы&quot;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg

'''''Тәрҗемәләре:'''''&lt;br&gt;
1.	'''Күтәрел, ил кешесе!'''&lt;br&gt;
Күтәрел, әйдә, ватандаш,&lt;br&gt;
Сранан чакыруына,&lt;br&gt;
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,&lt;br&gt;
Гамең-кайгыртуыңа.&lt;br&gt;
Без көрәштән курыкмыйбыз,&lt;br&gt;
Рәһбәребез – бер Алла,&lt;br&gt;
Гомеребезне багышлыйбыз&lt;br&gt;
Ватаныбыз Срананга!&lt;br&gt;

2.	'''Раббыбыз Суринам белән'''&lt;br&gt;
Раббыбыз Суринам белән,&lt;br&gt;
Күтәрә Ул дәүләтне.&lt;br&gt;
Бу гүзәл илдә яшәгән –&lt;br&gt;
Аллаһыга әҗәтле.&lt;br&gt;
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,&lt;br&gt;
Ирекле була һәркем,&lt;br&gt;
Һәр игелек гел үстерә&lt;br&gt;
Безнең илнең кыйммәтен&lt;br&gt;

'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''&lt;br&gt;

=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''&lt;br&gt;
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ&lt;br&gt;
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ&lt;br&gt;
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام&lt;br&gt;
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ&lt;br&gt;
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا&lt;br&gt;
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا&lt;br&gt;
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا&lt;br&gt;
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا&lt;br&gt;
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا&lt;br&gt;
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما&lt;br&gt;

رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ&lt;br&gt;
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ&lt;br&gt;
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ&lt;br&gt;
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟&lt;br&gt;
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ&lt;br&gt;
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ &lt;br&gt;
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ&lt;br&gt;
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ&lt;br&gt;
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ&lt;br&gt;
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg

'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''&lt;br&gt;
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!&lt;br&gt;
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.&lt;br&gt;
Гарәпчелекнең бу изге оясы,&lt;br&gt;
Кояш тәхете — гел азат буласы.&lt;br&gt;
Биек манаралар — Шам түбәләре,&lt;br&gt;
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.&lt;br&gt;
Биек манаралар — Шам түбәләре,&lt;br&gt;
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.&lt;br&gt;
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,&lt;br&gt;
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.&lt;br&gt;

Байрагыбыз — илне бердәм итүче,&lt;br&gt;
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,&lt;br&gt;
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,&lt;br&gt;
Түгелме шәһит канының мидәде?&lt;br&gt;
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,&lt;br&gt;
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.&lt;br&gt;
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,&lt;br&gt;
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.&lt;br&gt;
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.&lt;br&gt;
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?&lt;br&gt;

=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''&lt;br&gt;
High we exalt thee, realm of the free;&lt;br&gt;
Great is the love we have for thee;&lt;br&gt;
Firmly united ever we stand,&lt;br&gt;
Singing thy praise, O native land.&lt;br&gt;
We raise up our hearts and our voices on high,&lt;br&gt;
The hills and the valleys re-echo our cry;&lt;br&gt;
Blessing and peace be ever thine own,&lt;br&gt;
Land that we love, our Sierra Leone.&lt;br&gt;

One with a faith that wisdom inspires,&lt;br&gt;
One with a zeal that never tires;&lt;br&gt;
Ever we seek to honour thy name,&lt;br&gt;
Ours is the labour, thine the fame.&lt;br&gt;
We pray that no harm on thy children may fall,&lt;br&gt;
That blessing and peace may descend on us all;&lt;br&gt;
So may we serve thee ever alone,&lt;br&gt;
Land that we love, our Sierra Leone.&lt;br&gt;

Knowledge and truth our forefathers spread,&lt;br&gt;
Mighty the nations whom they led;&lt;br&gt;
Mighty they made thee, so too may we&lt;br&gt;
Show forth the good that is ever in thee.&lt;br&gt;
We pledge our devotion, our strength and our might,&lt;br&gt;
Thy cause to defend and to stand for thy right;&lt;br&gt;
All that we have be ever thine own,&lt;br&gt;
Land that we love, our Sierra Leone.&lt;br&gt;

https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg

'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''&lt;br&gt;
Бөеклектә ирек чишмәбез,&lt;br&gt;
Бердәмлектә гомер итәбез;&lt;br&gt;
Сөюебез бөек һәм камил,&lt;br&gt;
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.&lt;br&gt;
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,&lt;br&gt;
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!&lt;br&gt;
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:&lt;br&gt;
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”&lt;br&gt;

Иман рухландырган зирәклек&lt;br&gt;
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;&lt;br&gt;
Күңел түребездә синең нам,&lt;br&gt;
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.&lt;br&gt;
Имин балалар, дип дога кылабыз,&lt;br&gt;
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;&lt;br&gt;
Тырышлыкта бар ил-көнебез,&lt;br&gt;
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!&lt;br&gt;

Гыйлем-хаклык – баба мирасы,&lt;br&gt;
Көчле аның өндәү-нидасы;&lt;br&gt;
Без булганда син дә куәтле,&lt;br&gt;
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.&lt;br&gt;
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,&lt;br&gt;
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;&lt;br&gt;
Бар булганны сиңа тиңлибез,&lt;br&gt;
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!&lt;br&gt;

=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''&lt;br&gt;
Диёри арҷманди мо,&lt;br&gt;
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,&lt;br&gt;
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.&lt;br&gt;
Зи дурии замонаҳо расидаем,&lt;br&gt;
Ба зери парчами ту саф кашидаем,&lt;br&gt;
Кашидаем.&lt;br&gt;
Зинда бош, эй Ватан,&lt;br&gt;
Тоҷикистони озоди ман!&lt;br&gt;

Барои ному нанги мо&lt;br&gt;
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,&lt;br&gt;
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,&lt;br&gt;
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,&lt;br&gt;
Ки мазраи вафо бувад канори ту,&lt;br&gt;
Канори ту.&lt;br&gt;
Зинда бош, эй Ватан,&lt;br&gt;
Тоҷикистони озоди ман!&lt;br&gt;

Ту модари ягонаӣ,&lt;br&gt;
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,&lt;br&gt;
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,&lt;br&gt;
Зи ту саодати абад насиби мост,&lt;br&gt;
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,&lt;br&gt;
Ҳабиби мост.&lt;br&gt;
Зинда бош, эй Ватан,&lt;br&gt;
Тоҷикистони озоди ман!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg

'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
Әй, кадерле туган җирем,&lt;br&gt;
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,&lt;br&gt;
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.&lt;br&gt;
Яңа офык ачар заманга ирештек,&lt;br&gt;
Синең байрагың астында тезелештек,&lt;br&gt;
Тезелештек.&lt;br&gt;
Имин бул, Ватаным,&lt;br&gt;
Минем азат Таҗикстаным!&lt;br&gt;

Безнең борынгы намыбыз –&lt;br&gt;
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,&lt;br&gt;
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,&lt;br&gt;
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,&lt;br&gt;
Камил булса улларыңның тугрылыгы,&lt;br&gt;
Тугрылыгы.&lt;br&gt;
Имин бул, Ватаным,&lt;br&gt;
Минем азат Таҗикстаным!&lt;br&gt;

Син – бердәнбер ил-анабыз,&lt;br&gt;
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,&lt;br&gt;
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,&lt;br&gt;
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,&lt;br&gt;
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,&lt;br&gt;
Күркәм-хәбиб.&lt;br&gt;
Имин бул, Ватаным,&lt;br&gt;
Минем азат Таҗикстаным!&lt;br&gt;

=== '''ТАИЛАНД''' ===

=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''&lt;br&gt;
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,&lt;br&gt;
Hono no’ano’a o te motu rau,&lt;br&gt;
Heihei i te pua ri’i au é,&lt;br&gt;
E firi nape morohi ‘ore.&lt;br&gt;
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.&lt;br&gt;
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,&lt;br&gt;
Hono no’ano’a o te motu rau,&lt;br&gt;
Heihei i te pua ri’i au é,&lt;br&gt;
E firi nape morohi ‘ore.&lt;br&gt;
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.&lt;br&gt;
Te Tuoro nei te reo here,&lt;br&gt;
O te hui’a ’a hi’i to aroha,&lt;br&gt;
’Ia ora o Taheiti Nui é.&lt;br&gt;
Te Tuoro nei te reo here,&lt;br&gt;
O te hui’a ’a hi’i to aroha,&lt;br&gt;
’Ia ora o Taheiti Nui é.&lt;br&gt;

'''TAHEITI NUI'''&lt;br&gt;
Mon pays est né de Dieu,&lt;br&gt;
Collier d’îles multiples&lt;br&gt;
Aux délicates senteurs&lt;br&gt;
Reliées d’une tresse immortelle.&lt;br&gt;
Aujourd’hui je te loue.&lt;br&gt;
Mon pays est né de Dieu,&lt;br&gt;
Collier d’îles multiples&lt;br&gt;
Aux délicates senteurs&lt;br&gt;
Reliées d’une tresse immortelle.&lt;br&gt;
Aujourd’hui je te loue.&lt;br&gt;
Voici que s’élève la voix de tes enfants:&lt;br&gt;
“Répands ton amour&lt;br&gt;
Pour que vive Taheiti Nui”.&lt;br&gt;
Voici que s’élève la voix de tes enfants:&lt;br&gt;
“Répands ton amour&lt;br&gt;
Pour que vive Taheiti Nui”.&lt;br&gt;

https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/

https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599

'''БӨЕК ТАИТИ'''&lt;br&gt;
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,&lt;br&gt;
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,&lt;br&gt;
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,&lt;br&gt;
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.&lt;br&gt;
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.&lt;br&gt;
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,&lt;br&gt;
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,&lt;br&gt;
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,&lt;br&gt;
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.&lt;br&gt;
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.&lt;br&gt;
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:&lt;br&gt;
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,&lt;br&gt;
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”&lt;br&gt;
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:&lt;br&gt;
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,&lt;br&gt;
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”&lt;br&gt;

=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===

=== '''ТАТАРСТАН''' ===

https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/

https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/

=== '''ТОГО''' ===

=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''&lt;br&gt;
Would God, I were the tender apple blossom,&lt;br&gt;
That floats and falls from off the twisted bough,&lt;br&gt;
To lie and faint within your silken bosom,&lt;br&gt;
Within your silken bosom as that does now.&lt;br&gt;
Or would I were a little burnish'd apple&lt;br&gt;
For you to pluck me, gliding by so cold,&lt;br&gt;
While sun and shade your robe of lawn will dapple,&lt;br&gt;
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.&lt;br&gt;

Yea, would to God, I were among the roses,&lt;br&gt;
That lean to kiss you as you float between&lt;br&gt;
While on the lowest branch a bud uncloses&lt;br&gt;
A bud uncloses, to touch you, my queen.&lt;br&gt;
Nay, since you will not love, would I were growing&lt;br&gt;
A happy daisy, in the garden path&lt;br&gt;
That so your silver foot might press me going,&lt;br&gt;
Might press me going even unto death,&lt;br&gt;
Might press me going even unto death.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/

https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air

'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''&lt;br&gt;
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып&lt;br&gt;
Үсәр идем агач итәгендә,&lt;br&gt;
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,&lt;br&gt;
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.&lt;br&gt;
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,&lt;br&gt;
Төшәр идем аяк табаныңа,&lt;br&gt;
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,&lt;br&gt;
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. &lt;br&gt;

Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,&lt;br&gt;
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,&lt;br&gt;
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма&lt;br&gt;
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.&lt;br&gt;
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,&lt;br&gt;
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,&lt;br&gt;
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында&lt;br&gt;
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.&lt;br&gt;
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…&lt;br&gt;

'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''&lt;br&gt;
Будь воля Бога, яблоневым цветом&lt;br&gt;
Я распустился б нежно на ветви,&lt;br&gt;
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,&lt;br&gt;
Чтоб увядать на шёлковой груди.&lt;br&gt;
Быть может, плодом стал бы я безгласым,&lt;br&gt;
К ногам твоим упал бы на заре,&lt;br&gt;
Когда теплом лучей твой стан обласкан&lt;br&gt;
И прядь волос твоих златая на траве.&lt;br&gt;

Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,&lt;br&gt;
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,&lt;br&gt;
И жажду безответных сладких грёз&lt;br&gt;
Я утолю последний в жизни раз.&lt;br&gt;
Счастливой маргариткой у дорожки&lt;br&gt;
Взрасту и лягу на земную твердь,&lt;br&gt;
И под её серебряною ножкой&lt;br&gt;
Покорно обрету желанную мной смерть,&lt;br&gt;
Покорно обрету желанную мной смерть...&lt;br&gt;

'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''&lt;br&gt;

=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===

https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/

=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''&lt;br&gt;
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,&lt;br&gt;
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.&lt;br&gt;
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;&lt;br&gt;
O benimdir, o benim milletimindir ancak.&lt;br&gt;

Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!&lt;br&gt;
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?&lt;br&gt;
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…&lt;br&gt;
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg

'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''&lt;br&gt;
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,&lt;br&gt;
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,&lt;br&gt;
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,&lt;br&gt;
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.&lt;br&gt;

Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,&lt;br&gt;
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.&lt;br&gt;
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;&lt;br&gt;
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!&lt;br&gt;

'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''&lt;br&gt;

=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''&lt;br&gt;
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,&lt;br&gt;
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.&lt;br&gt;
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,&lt;br&gt;
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.&lt;br&gt;
Gaýtalama:&lt;br&gt;
Halkyň guran Baky beýik binasy,&lt;br&gt;
Berkarar döwletim, jigerim-janym.&lt;br&gt;
Başlaryň täji sen, diller senasy,&lt;br&gt;
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!&lt;br&gt;

Gardaşdyr tireler, amandyr iller,&lt;br&gt;
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.&lt;br&gt;
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,&lt;br&gt;
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.&lt;br&gt;
Gaýtalama:&lt;br&gt;
Halkyň guran Baky beýik binasy,&lt;br&gt;
Berkarar döwletim, jigerim-janym.&lt;br&gt;
Başlaryň täji sen, diller senasy,&lt;br&gt;
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg

'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,&lt;br&gt;
Бабалар рухы яши күңелемдә.&lt;br&gt;
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,&lt;br&gt;
Горур байрагың – дөньяның түрендә.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Халык корган бөек һәм бакый бина –&lt;br&gt;
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.&lt;br&gt;
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,&lt;br&gt;
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!&lt;br&gt;

Бердәм минем халкым, иминдер илем,&lt;br&gt;
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.&lt;br&gt;
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,&lt;br&gt;
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Халык корган бөек һәм бакый бина –&lt;br&gt;
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.&lt;br&gt;
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,&lt;br&gt;
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!&lt;br&gt;

'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''&lt;br&gt;
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –&lt;br&gt;
Духом предков отважных славны сыны,&lt;br&gt;
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –&lt;br&gt;
Символ великой нейтральной страны!&lt;br&gt;
Припев:&lt;br&gt;
Великая, навеки созданная народом&lt;br&gt;
Держава родная, суверенный край,&lt;br&gt;
Туркменистан – светоч и песня души,&lt;br&gt;
Во веки веков ты живи, процветай!&lt;br&gt;

Един мой народ, и по жилам племён&lt;br&gt;
Течёт предков кровь – нетленная весть,&lt;br&gt;
Не страшны нам бури, невзгоды времён,&lt;br&gt;
Сохраним и умножим славу и честь!&lt;br&gt;
Припев:&lt;br&gt;
Великая, навеки созданная народом&lt;br&gt;
Держава родная, суверенный край,&lt;br&gt;
Туркменистан – светоч и песня души,&lt;br&gt;
Во веки веков ты живи, процветай!&lt;br&gt;

Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').&lt;br&gt;

=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===

=== '''ТУВАЛУ''' ===

=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''&lt;br&gt;
Арт-арттың оваазынга&lt;br&gt;
дажын салып чалбарган,&lt;br&gt;
Таңды, Саян ыдыынга&lt;br&gt;
Агын өргээн тыва мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңге харлыг дагның оглу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.&lt;br&gt;

Өгбелерим чуртунда&lt;br&gt;
Өлчей тарып иженген,&lt;br&gt;
Өткүт хөөмей ырынга&lt;br&gt;
Өөрүп талаан тыва мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңге харлыг дагның оглу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.&lt;br&gt;

Аймак чоннар бүлези&lt;br&gt;
Акы-дуңма найыралдыг,&lt;br&gt;
Депшилгеже чүткүлдүг&lt;br&gt;
Демниг чурттуг тыва мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңге харлыг дагның оглу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg

https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/

'''Мин – тывалы'''&lt;br&gt;
Изге үткел оваасына&lt;br&gt;
Таш салганда догалы –&lt;br&gt;
Таңды, Саян тауларына&lt;br&gt;
Аклык өргән тывалы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Мәңгелек кар яткан тау улы,&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Көмеш сулар аккан ил кызы.&lt;br&gt;

Ата-баба Ватанында&lt;br&gt;
Үз бәхетенә юл салып,&lt;br&gt;
Дәртле хөмәй җырларына&lt;br&gt;
Сокланам мин – тывалы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Мәңгелек кар яткан тау улы,&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Көмеш сулар аккан ил кызы.&lt;br&gt;

Хөр гаиләдә халыклар&lt;br&gt;
Бер-берсенең туганы;&lt;br&gt;
Алгарышка юл тоткан&lt;br&gt;
Бердәм илле тывалы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Мәңгелек кар яткан тау улы,&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Көмеш сулар аккан ил кызы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы!&lt;br&gt;

Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.&lt;br&gt;
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:&lt;br&gt;
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''&lt;br&gt;

=== '''УГАНДА''' ===

=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)&lt;br&gt;
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''&lt;br&gt;
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,&lt;br&gt;
Юг ӟардон вуэ музъемам.&lt;br&gt;
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,&lt;br&gt;
Дан тыныд, Доре мынам!&lt;br&gt;
Югдыты, Быдӟым Инмаре,&lt;br&gt;
Кыдёкысь инвисъёсмес,&lt;br&gt;
Кыдаты выль шудбурмес,&lt;br&gt;
Эрико, йӧн бурдъёсмес!&lt;br&gt;

2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,&lt;br&gt;
Кужымед пыӵа ёзвиям.&lt;br&gt;
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,&lt;br&gt;
Дан тыныд, Доре мынам!&lt;br&gt;
Югдыты, Быдӟым Инмаре,&lt;br&gt;
Кыдёкысь инвисъёсмес,&lt;br&gt;
Кыдаты выль шудбурмес,&lt;br&gt;
Эрико, йӧн бурдъёсмес!&lt;br&gt;

3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,&lt;br&gt;
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.&lt;br&gt;
Россиен ӵош кайгуын но данын&lt;br&gt;
Тон, Удмуртие мынам!&lt;br&gt;
Югдыты, Быдӟым Инмаре,&lt;br&gt;
Кыдёкысь инвисъёсмес,&lt;br&gt;
Кыдаты выль шудбурмес,&lt;br&gt;
Эрико, йӧн бурдъёсмес!&lt;br&gt;

Рус телендә (рәсми)&lt;br&gt;
'''Гимн Удмуртской Республики'''&lt;br&gt;
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,&lt;br&gt;
Новый день встречает земля,&lt;br&gt;
Реет твой Флаг над простором равнин,&lt;br&gt;
О Удмуртия моя!&lt;br&gt;
Воссияй, Отчизна моя,&lt;br&gt;
Счастьем путь нам озаряй!&lt;br&gt;
Да хранит Господь тебя,&lt;br&gt;
Расцветай, любимый край!&lt;br&gt;

2. Краше тебя нет на свете земли,&lt;br&gt;
Широки леса и поля,&lt;br&gt;
Весть о тебе вдаль несут журавли,&lt;br&gt;
Славься, Родина моя!&lt;br&gt;
Воссияй, Отчизна моя,&lt;br&gt;
Счастьем путь нам озаряй!&lt;br&gt;
Да хранит Господь тебя,&lt;br&gt;
Расцветай, любимый край!&lt;br&gt;

3. Каму и Волгу питала века&lt;br&gt;
Родников живая вода,&lt;br&gt;
В горе и славе с Россией всегда&lt;br&gt;
Ты, Удмуртия моя!&lt;br&gt;
Воссияй, Отчизна моя,&lt;br&gt;
Счастьем путь нам озаряй!&lt;br&gt;
Да хранит Господь тебя,&lt;br&gt;
Расцветай, любимый край!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg

Удмурт тексты тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''&lt;br&gt;
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,&lt;br&gt;
Җир-суны назлый ил таңы,&lt;br&gt;
Рух терәге — җилферди Байрагың,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан, Ватаным!&lt;br&gt;
Ярлыка, Бөек Аллабыз,&lt;br&gt;
Нурга күм офыкларны!&lt;br&gt;
Насыйп ит бәхет, азатлык,&lt;br&gt;
Куәтлә канатларны!&lt;br&gt;

2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,&lt;br&gt;
Төкәнмәс егәр-дәрманың,&lt;br&gt;
Сине мактап каңгылдый торналар,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан, Ватаным!&lt;br&gt;
Ярлыка, Бөек Аллабыз,&lt;br&gt;
Нурга күм офыкларны!&lt;br&gt;
Насыйп ит бәхет, азатлык,&lt;br&gt;
Куәтлә канатларны!&lt;br&gt;

3. Туендыра Чулман-Иделләрен&lt;br&gt;
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.&lt;br&gt;
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең&lt;br&gt;
Ил белән, Удмуртиям!&lt;br&gt;
Ярлыка, Бөек Аллабыз,&lt;br&gt;
Нурга күм офыкларны!&lt;br&gt;
Насыйп ит бәхет, азатлык,&lt;br&gt;
Куәтлә канатларны!&lt;br&gt;

=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''&lt;br&gt;
Ще не вмерли України і слава, і воля,&lt;br&gt;
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.&lt;br&gt;
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,&lt;br&gt;
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.&lt;br&gt;
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,&lt;br&gt;
І покажем, що ми, браття, козацького роду.&lt;br&gt;
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,&lt;br&gt;
І покажем, що ми, браття, козацького роду.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga

https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/

'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''&lt;br&gt;
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,&lt;br&gt;
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.&lt;br&gt;
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,&lt;br&gt;
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.&lt;br&gt;
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,&lt;br&gt;
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.&lt;br&gt;
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,&lt;br&gt;
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.&lt;br&gt;

'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''&lt;br&gt;
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,&lt;br&gt;
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.&lt;br&gt;
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,&lt;br&gt;
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.&lt;br&gt;
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,&lt;br&gt;
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.&lt;br&gt;
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,&lt;br&gt;
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.&lt;br&gt;

=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''&lt;br&gt;
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Libertad, libertad, Orientales!&lt;br&gt;
Ese grito a la Patria salvó&lt;br&gt;
Que a sus bravos en fieras batallas&lt;br&gt;
De entusiasmo sublime inflamó.&lt;br&gt;
Libertad, libertad, Orientales!&lt;br&gt;
Ese grito a la Patria salvó&lt;br&gt;
Que a sus bravos en fieras batallas&lt;br&gt;
De entusiasmo sublime inflamó.&lt;br&gt;
De este don sacrosanto la gloria&lt;br&gt;
Merecimos tiranos temblad!&lt;br&gt;
Tiranos temblad!&lt;br&gt;
Tiranos temblad!&lt;br&gt;
Oh! Libertad en la lid clamaremos,&lt;br&gt;
Y muriendo, también libertad!&lt;br&gt;
Libertad en la lid clamaremos,&lt;br&gt;
Y muriendo, también libertad!&lt;br&gt;
Y muriendo, también libertad!&lt;br&gt;
También libertad!&lt;br&gt;
También libertad!&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;

https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/

https://wikiway.com/uruguay/gimn/

'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт!&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яулыйк бергәләп!&lt;br&gt;
Яулыйк бергәләп!&lt;br&gt;
Яулыйк бергәләп!&lt;br&gt;
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─&lt;br&gt;
Бу аваз Ватанны коткарды,&lt;br&gt;
Аяусыз сугышларда батырлар&lt;br&gt;
Аңардан көч-куәт, рух алды.&lt;br&gt;
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─&lt;br&gt;
Бу аваз Ватанны коткарды,&lt;br&gt;
Аяусыз сугышларда батырлар&lt;br&gt;
Аңардан көч-куәт, рух алды.&lt;br&gt;
Бу олы җиңүгә без лаеклы,&lt;br&gt;
Без лаеклы, залим, калтыран!&lt;br&gt;
Залим, калтыран!&lt;br&gt;
Залим, калтыран!&lt;br&gt;
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,&lt;br&gt;
Гомерлеккә азат булыйк без!&lt;br&gt;
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,&lt;br&gt;
Гомерлеккә азат булыйк без!&lt;br&gt;
Гомерлеккә азат булыйк без!&lt;br&gt;
Мәңгегә азат!&lt;br&gt;
Мәңгегә азат!&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт!&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;

'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''&lt;br&gt;

=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә&lt;br&gt;
'''HEN WLAD FY NHADAU'''&lt;br&gt;
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,&lt;br&gt;
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;&lt;br&gt;
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,&lt;br&gt;
Tros ryddid gollasant eu gwaed.&lt;br&gt;
Cytgan:&lt;br&gt;
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.&lt;br&gt;
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,&lt;br&gt;
O bydded i'r hen iaith barhau.&lt;br&gt;

2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,&lt;br&gt;
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;&lt;br&gt;
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si&lt;br&gt;
Ei nentydd, afonydd, i mi.&lt;br&gt;
Cytgan.&lt;br&gt;

3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,&lt;br&gt;
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,&lt;br&gt;
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,&lt;br&gt;
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.&lt;br&gt;
Cytgan.&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078

https://vk.com/video-38514064_456250360

'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''&lt;br&gt;
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.&lt;br&gt;
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;&lt;br&gt;
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар&lt;br&gt;
Ирек өчен кан койганнар.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Илем, турылыклы мин аңа;&lt;br&gt;
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –&lt;br&gt;
Борынгы тел яшәр тагын да.&lt;br&gt;

2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,&lt;br&gt;
Күмелгән ил халкымның моңнарына,&lt;br&gt;
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –&lt;br&gt;
Һәр җырда алар шаңдавы.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,&lt;br&gt;
Ә борынгы Кымру телебез исән;&lt;br&gt;
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,&lt;br&gt;
Илемнең арфасы тынмас.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*&lt;br&gt;
1. The land of my fathers is dear unto me,&lt;br&gt;
Old land where the minstrels are honored and free;&lt;br&gt;
Its warring defenders so gallant and brave,&lt;br&gt;
For freedom their life’s blood they gave.&lt;br&gt;
Refrain:&lt;br&gt;
Home, home, true am I to home,&lt;br&gt;
While seas secure the land so pure,&lt;br&gt;
O may the old language endure.&lt;br&gt;

* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''&lt;br&gt;

=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә&lt;br&gt;
'''LA RENAISSANCE'''&lt;br&gt;
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!&lt;br&gt;
Reprends ton droit au respect, à la vie!&lt;br&gt;
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,&lt;br&gt;
Mais de ce jour brisant la tyrannie.&lt;br&gt;
Dans le travail, l'ordre et la dignité,&lt;br&gt;
Tu reconquiers ton droit, ton unité,&lt;br&gt;
Et pour franchir cette étape nouvelle,&lt;br&gt;
De nos ancêtres la voix nous appelle.&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
Au travail! dans l'ordre et la dignité,&lt;br&gt;
Dans le respect du droit dans l'unité,&lt;br&gt;
Brisant la misère et la tyrannie,&lt;br&gt;
Brandissant l’étendard de la Patrie.&lt;br&gt;

Санго телендә&lt;br&gt;
'''E ZINGO'''&lt;br&gt;
Bêafrîka, mbeso tî âBantu&lt;br&gt;
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî&lt;br&gt;
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê&lt;br&gt;
Me fadësô, mo ke na kürü gô&lt;br&gt;
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko&lt;br&gt;
Na kusâra ngâ na nëngö-terê&lt;br&gt;
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô&lt;br&gt;
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
E gbû kua nzönî na nëngö-terê&lt;br&gt;
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê&lt;br&gt;
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi&lt;br&gt;
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!&lt;br&gt;

https://wikiway.com/car/gimn/

https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386

'''ЯҢАРЫШ'''&lt;br&gt;
Үзәк Африка, банту бишеге!&lt;br&gt;
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!&lt;br&gt;
Күптән көлкегә калган, изелеп,&lt;br&gt;
Золым богавын ватып ташладың.&lt;br&gt;
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,&lt;br&gt;
Хокуклар яулап, бердәм буласы.&lt;br&gt;
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –&lt;br&gt;
Ата-бабаның гозер-нидасы.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә&lt;br&gt;
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;&lt;br&gt;
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,&lt;br&gt;
Ватан байрагы, горур җилфердә!&lt;br&gt;

=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''&lt;br&gt;
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,&lt;br&gt;
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,&lt;br&gt;
Меҳрибон!&lt;br&gt;
Яшнагай то абад илму фан, ижод,&lt;br&gt;
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!&lt;br&gt;
Хор:&lt;br&gt;
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,&lt;br&gt;
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!&lt;br&gt;
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,&lt;br&gt;
Оламни маҳлиё айлаган диёр!&lt;br&gt;

2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,&lt;br&gt;
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,&lt;br&gt;
Зўр қанот!&lt;br&gt;
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,&lt;br&gt;
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!&lt;br&gt;
Хор.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg

'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,&lt;br&gt;
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,&lt;br&gt;
Миһербан!&lt;br&gt;
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,&lt;br&gt;
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,&lt;br&gt;
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!&lt;br&gt;
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,&lt;br&gt;
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!&lt;br&gt;

2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,&lt;br&gt;
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,&lt;br&gt;
Зур канат!&lt;br&gt;
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,&lt;br&gt;
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!&lt;br&gt;
Кушымта. 

* '''Мәшгаль''' — факел.&lt;br&gt;

'''Гимнның тарихы'''&lt;br&gt;
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.&lt;br&gt;
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).&lt;br&gt;

=== '''ҮРДҮН''' ===

=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''&lt;br&gt;
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!&lt;br&gt;
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,&lt;br&gt;
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.&lt;br&gt;
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,&lt;br&gt;
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.&lt;br&gt;
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!&lt;br&gt;

II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,&lt;br&gt;
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,&lt;br&gt;
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,&lt;br&gt;
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:&lt;br&gt;
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,&lt;br&gt;
at eg verji Føroyar, mítt land.&lt;br&gt;

III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:&lt;br&gt;
Hin heilagi friður mær falli í lut!&lt;br&gt;
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!&lt;br&gt;
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -&lt;br&gt;
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,&lt;br&gt;
ið varðveitir Føroyar, mítt land!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg

=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''God bless Fiji!'''&lt;br&gt;
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,&lt;br&gt;
As we stand united under noble banner blue.&lt;br&gt;
And we honour and defend the cause of freedom ever,&lt;br&gt;
Onward march together,&lt;br&gt;
God bless Fiji!&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,&lt;br&gt;
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,&lt;br&gt;
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.&lt;br&gt;
May God bless Fiji, forevermore!&lt;br&gt;

'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,&lt;br&gt;
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.&lt;br&gt;
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever&lt;br&gt;
Onward march together, God bless Fiji.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

Фиджи телендә&lt;br&gt;
'''Meda Dau Doka'''&lt;br&gt;
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua&lt;br&gt;
E ra sa dau tiko kina na savasava&lt;br&gt;
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani&lt;br&gt;
Biu na i tovo tawa savasava&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu&lt;br&gt;
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu&lt;br&gt;
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka&lt;br&gt;
Me oti kina na i tovo ca&lt;br&gt;

'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti&lt;br&gt;
Ni yavala me savasava na vanua&lt;br&gt;
Ni kakua ni vosota na dukadukali&lt;br&gt;
Ka me da sa qai biuta vakadua&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg

=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''&lt;br&gt;
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,&lt;br&gt;
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay&lt;br&gt;
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting&lt;br&gt;
Sa manlulupig, di ka pasisiil.&lt;br&gt;
Sa dagat at bundok,&lt;br&gt;
Sa simoy at sa langit mong bughaw,&lt;br&gt;
May dilag ang tula&lt;br&gt;
At awit sa paglayang minamahal.&lt;br&gt;
Ang kislap ng watawat moy&lt;br&gt;
Tagumpay na nagniningning.&lt;br&gt;
Ang bituin at araw niya&lt;br&gt;
Kailan pa may di magdidilim&lt;br&gt;
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,&lt;br&gt;
Buhay ay langit sa piling mo.&lt;br&gt;
Aming ligaya na pag may mang-aapi,&lt;br&gt;
Ang mamatay nang dahil sa iyo.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg

'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''&lt;br&gt;
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,&lt;br&gt;
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.&lt;br&gt;
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,&lt;br&gt;
Илбасарларга бирелмәслек алып.&lt;br&gt;
Диңгез дә, таулар да&lt;br&gt;
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә&lt;br&gt;
Дан җырлыйлар сиңа,&lt;br&gt;
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.&lt;br&gt;
Синең байрагыңның очкыннары —&lt;br&gt;
Бөек җиңүләрдән,&lt;br&gt;
Ай-кояшы аның, йолдызлары —&lt;br&gt;
Мәңгелек сүнмәс ямь.&lt;br&gt;
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,&lt;br&gt;
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;&lt;br&gt;
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,&lt;br&gt;
Синең өчен үлем — мең ләззәт.&lt;br&gt;

=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''&lt;br&gt;
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,&lt;br&gt;
soi, sana kultainen!&lt;br&gt;
Ei laaksoa, ei kukkulaa,&lt;br&gt; 
ei vettä, rantaa rakkaampaa,&lt;br&gt; 
kuin kotimaa tää pohjoinen,&lt;br&gt;
maa kallis isien.&lt;br&gt;
Ei laaksoa, ei kukkulaa,&lt;br&gt; 
ei vettä, rantaa rakkaampaa,&lt;br&gt; 
kuin kotimaa tää pohjoinen,&lt;br&gt;
maa kallis isien.&lt;br&gt;

'''VÅRT LAND'''&lt;br&gt;
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,&lt;br&gt;
ljud högt, o dyra ord!&lt;br&gt;
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,&lt;br&gt; 
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,&lt;br&gt;
mer älskad än vår bygd i nord,&lt;br&gt;
än våra fäders jord!&lt;br&gt;
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,&lt;br&gt; 
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,&lt;br&gt;
mer älskad än vår bygd i nord,&lt;br&gt;
än våra fäders jord!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg

'''ТУГАН ЯГЫМ'''&lt;br&gt;
Әй, Суоми, туган ягым,&lt;br&gt;
Горур яңгырый атың!&lt;br&gt;
Түбәләре күккә ашкан таулар,&lt;br&gt;
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –&lt;br&gt;
Кайларда гына бар тагын,&lt;br&gt;
Синдәгедәй якын!&lt;br&gt;
Түбәләре күккә ашкан таулар,&lt;br&gt;
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –&lt;br&gt;
Кайларда гына бар тагын,&lt;br&gt;
Синдәгедәй якын!&lt;br&gt;

'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''&lt;br&gt;
(''перевод Александра Блока'')&lt;br&gt;
Наш край, наш край, наш край родной, —&lt;br&gt;
О, звук, всех громче слов!&lt;br&gt;
Чей кряж, растущий над землёй,&lt;br&gt;
Чей брег, встающий над водой,&lt;br&gt;
Любимей гор и берегов&lt;br&gt;
Родной земли отцов?&lt;br&gt;
Чей кряж, растущий над землёй,&lt;br&gt;
Чей брег, встающий над водой,&lt;br&gt;
Любимей гор и берегов&lt;br&gt;
Родной земли отцов?&lt;br&gt;

Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.&lt;br&gt;

=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''&lt;br&gt;
Allons, enfants de la Patrie,&lt;br&gt;
Le jour de gloire est arrivé,&lt;br&gt;
Contre nous de la tyrannie&lt;br&gt;
L’étendard sanglant est levé,&lt;br&gt;
L’étendard sanglant est levé!&lt;br&gt;
Entendez vous dans nos campagnes&lt;br&gt;
Mugir ces féroces soldats?&lt;br&gt;
Ils viennent jusque dans vos bras,&lt;br&gt;
Égorger nos fils, nos compagnes!&lt;br&gt;
Refrain:&lt;br&gt;
||: Aux armes citoyens!&lt;br&gt;
Formez vos bataillons!&lt;br&gt;
Marchons, marchons,&lt;br&gt;
Qu’ un sang impur&lt;br&gt;
Abreuve nos sillons. :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg

'''МАРСЕЛЬЕЗА'''&lt;br&gt;
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,&lt;br&gt;
Данлы көннәр якынлашты,&lt;br&gt;
Безгә каршы явыз тирания&lt;br&gt;
Канлы байракларын асты,&lt;br&gt;
Канлы байракларын асты!&lt;br&gt;
Күрәсезме, безнең авылларда&lt;br&gt;
Тупас солдатлар ни кыра? —&lt;br&gt;
Безнең кул җиткәнне көтеп,&lt;br&gt;
Йорт-җирләребездә узына!&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
||: Корал тотып кулга,&lt;br&gt;
Басыгыз сафларга!&lt;br&gt;
Алга, яуга —&lt;br&gt;
Дошман каны&lt;br&gt;
Аксын басуларга! :||&lt;br&gt;

Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.&lt;br&gt;

=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст&lt;br&gt;
'''የዜግነት ክብር'''&lt;br&gt;
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ&lt;br&gt;
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ&lt;br&gt;
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት&lt;br&gt;
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት&lt;br&gt;
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን&lt;br&gt;
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን&lt;br&gt;
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት&lt;br&gt;
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት&lt;br&gt;
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ&lt;br&gt;
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።&lt;br&gt;

Латин транскрипциясе&lt;br&gt;
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''&lt;br&gt;
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto&lt;br&gt;
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.&lt;br&gt;
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;&lt;br&gt;
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.&lt;br&gt;
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;&lt;br&gt;
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.&lt;br&gt;
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;&lt;br&gt;
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;&lt;br&gt;
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;&lt;br&gt;
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg

Тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''&lt;br&gt;
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,&lt;br&gt;
Милли горурлык балкыта ил тарафларын.  &lt;br&gt;
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,&lt;br&gt;
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.&lt;br&gt;
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,&lt;br&gt;
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;&lt;br&gt;
Буыннан буынга күчә баба мирасы.&lt;br&gt;
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,&lt;br&gt;
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!&lt;br&gt;

'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''&lt;br&gt;
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.&lt;br&gt;

=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===

=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''&lt;br&gt;
जनगणमन-अधिनायक जय हे&lt;br&gt;
भारतभाग्यविधाता!&lt;br&gt;
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा&lt;br&gt;
द्राविड़ उत्कल बंग&lt;br&gt;
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा&lt;br&gt;
उच्छलजलधितरंग&lt;br&gt;
तव शुभ नामे जागे,&lt;br&gt;
तव शुभ आशिष मागे&lt;br&gt;
गाहे तव जयगाथा।&lt;br&gt;
जनगणमंगलदायक जय हे&lt;br&gt;
भारतभाग्यविधाता!&lt;br&gt;
जय हे, जय हे, जय हे,&lt;br&gt;
जय जय जय जय हे।।&lt;br&gt;

'''''Укылышы:'''''&lt;br&gt;
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē&lt;br&gt;
Bhārata-bhāgya-vidhātā.&lt;br&gt;
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,&lt;br&gt;
Drāviṛa-Utkala Baṅga&lt;br&gt;
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,&lt;br&gt;
Ucchala jaladhi taraṅga&lt;br&gt;
Tava śubha nāmē jāgē,&lt;br&gt;
tava śubhāśīṣa māṅgē&lt;br&gt;
gāhē tava jaya gāthā.&lt;br&gt;
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,&lt;br&gt;
Bhārata bhāgya vidhātā.&lt;br&gt;
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,&lt;br&gt;
jaya jaya jaya jaya hē.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg

Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,&lt;br&gt;
Бһарат язмышын хәл итүче,&lt;br&gt;
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,&lt;br&gt;
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.&lt;br&gt;
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,&lt;br&gt;
Ямуна һәм Ганг моңнарында,&lt;br&gt;
Һәм тәкрарлый рухланып аны,&lt;br&gt;
Дулкын кагып, Һинд океаны.&lt;br&gt;
Син иминлек, өмет бирүче,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,&lt;br&gt;
Бһарат язмышын хәл итүче.&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!&lt;br&gt;

'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''&lt;br&gt;
Lijepa naša domovino,&lt;br&gt;
Oj, junačka zemljo mila,&lt;br&gt;
Stare slave djedovino,&lt;br&gt;
Da bi vazda sretna bila!&lt;br&gt;
Mila kano si nam slavna,&lt;br&gt;
Mila si nam ti jedina,&lt;br&gt;
Mila kuda si nam ravna,&lt;br&gt;
Mila kuda si planina!&lt;br&gt;

Teci, Dravo, Savo, teci,&lt;br&gt;
Nit' ti, Dunav, silu gubi,&lt;br&gt;
Sinje more, svijetu reci&lt;br&gt;
Da svoj narod Hrvat ljubi&lt;br&gt;
Dok mu njive sunce grije,&lt;br&gt;
Dok mu hrašće bura vije,&lt;br&gt;
Dok mu mrtve grobak krije,&lt;br&gt;
Dok mu živo srce bije!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg

'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''&lt;br&gt;
Безнең гүзәл Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Әй, каһарман, сөекле ил,&lt;br&gt;
Ата-бабадан даныбыз,&lt;br&gt;
Мәңгелеккә бул син имин.&lt;br&gt;
Газиз синең данлы чагың,&lt;br&gt;
Газиз синең бердәмлегең,&lt;br&gt;
Газиз мәһабәт тауларың,&lt;br&gt;
Газиз ямьле үзәнлегең.&lt;br&gt;

Драва ага, Сава ага,&lt;br&gt;
Дунай-елга көче арта,&lt;br&gt;
Күк диңгез сөйли дөньяга:&lt;br&gt;
Һорват Ватанын ярата —&lt;br&gt;
Кояш җирне җылытканда,&lt;br&gt;
Имәннәрне җил бөккәндә,&lt;br&gt;
Адәм зат гүргә ашканда,&lt;br&gt;
Йөрәк күкрәктә типкәндә.&lt;br&gt;

=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''&lt;br&gt;
'''La Tchadienne'''&lt;br&gt;
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt;
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !&lt;br&gt;
Tu as conquis ta terre et ton droit ;&lt;br&gt;
Ta liberté naîtra de ton courage.&lt;br&gt;
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.&lt;br&gt;

Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,&lt;br&gt;
Que tes voisins admirent tes enfants.&lt;br&gt;
Joyeux, pacifique, avance en chantant,&lt;br&gt;
Fidèle à tes anciens qui te regardent.&lt;br&gt;
'''''Refrain.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Чадлылар җыры'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!&lt;br&gt;
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;&lt;br&gt;
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.&lt;br&gt;
Ач күзләрең киләчәгеңә.&lt;br&gt;

Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,&lt;br&gt;
Таң калдырсын Җирне балаларың.&lt;br&gt;
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,&lt;br&gt;
Сиңа карап, сөенсен картларың.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''&lt;br&gt;
'''Kde domov můj?'''&lt;br&gt;
Kde domov můj? Kde domov můj? &lt;br&gt;
Voda hučí po lučinách, &lt;br&gt;
bory šumí po skalinách, &lt;br&gt;
v sadě skví se jara květ, &lt;br&gt;
zemský ráj to na pohled! &lt;br&gt;
A to jest ta krásná země, &lt;br&gt;
země česká, domov můj,&lt;br&gt;
země česká, domov můj!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg

'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''&lt;br&gt;
Кайда минем туган йортым?&lt;br&gt;
Qayda minem tuğan yortım?&lt;br&gt;
Sular ağa bolınnarda,&lt;br&gt;
Urman şawlıy taw-qıyada,&lt;br&gt;
Şaw çäçäktä ul yazın –&lt;br&gt;
Ocmaxlar qayda tağın!&lt;br&gt;
Güzällektä tuğan yortım,&lt;br&gt;
Çex cirendä uçağım,&lt;br&gt;
Çex cirendä uçağım. &lt;br&gt;

'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Wo ist mein Heim?'''&lt;br&gt;
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? &lt;br&gt;
Wo durch Wiesen Bäche brausen, &lt;br&gt;
Wo auf Felsen Wälder rauschen, &lt;br&gt;
Wo ein Eden uns entzückt, &lt;br&gt;
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, &lt;br&gt;
Dieses Land, so schön vor allen, &lt;br&gt;
Böhmen ist mein Heimatland, &lt;br&gt;
Böhmen ist mein Heimatland!&lt;br&gt;

'''''Русский перевод'''''&lt;br&gt;
'''Где он, мой дом?'''&lt;br&gt;
Где он, мой дом, где он, дом мой?&lt;br&gt;
Вода журчит там на лугах, &lt;br&gt;
Боры шумят там на скалах&lt;br&gt;
И сады цветут весной –&lt;br&gt;
На поверку, рай земной! &lt;br&gt;
Вот прекрасная Отчизна –&lt;br&gt;
Земля чешская, дом мой,&lt;br&gt;
Земля чешская, дом мой.&lt;br&gt;

=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''&lt;br&gt;
Puro, Chile, es tu cielo azulado&lt;br&gt;
Puras brisas te cruzan también.&lt;br&gt;
Y tu campo de flores bordado&lt;br&gt;
Es la copia feliz del Edén.&lt;br&gt;
Majestuosa es la blanca montaña&lt;br&gt;
Que te dio por baluarte el Señor&lt;br&gt;
Que te dio por baluarte el Señor,&lt;br&gt;
Y ese mar que tranquilo te baña&lt;br&gt;
Te promete un futuro esplendor&lt;br&gt;
Y ese mar que tranquilo te baña&lt;br&gt;
Te promete un futuro esplendor.&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Dulce Patria, recibe los votos&lt;br&gt;
Con que Chile en tus aras juró:&lt;br&gt;
Que o la tumba serás de los libres&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
Que o la tumba serás de los libres&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
Que o la tumba serás de los libres&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg

'''Чили милли гимны'''&lt;br&gt;
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,&lt;br&gt;
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,&lt;br&gt;
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —&lt;br&gt;
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!&lt;br&gt;
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —&lt;br&gt;
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,&lt;br&gt;
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.&lt;br&gt;
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар&lt;br&gt;
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,&lt;br&gt;
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар&lt;br&gt;
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Изге Ватан, Чили дога-антын&lt;br&gt;
Кабул ит, багышлый кыз-улың:&lt;br&gt;
“Йә булырсың азатлар зираты,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә булырсың азатлар зираты,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә булырсың азатлар зираты,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын”.&lt;br&gt;

'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ЧУАШСТАН''' ===

'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''&lt;br&gt;
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,&lt;br&gt;
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,&lt;br&gt;
Чун савӑнать: чӗре сикет,&lt;br&gt;
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.&lt;br&gt;
Хушса юрламалли:&lt;br&gt;
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,&lt;br&gt;
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.&lt;br&gt;
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,&lt;br&gt;
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.&lt;br&gt;

Яшсем–херсем вылянӑ чух,&lt;br&gt;
Атте–анне ӑс панӑ чух,&lt;br&gt;
Чун савӑнать, чӗре сикет,&lt;br&gt;
Татах та нумай пурнас килет.&lt;br&gt;
Хушса юрламалли&lt;br&gt;

Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,&lt;br&gt;
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,&lt;br&gt;
Чун савӑнать: чӗре сикет,&lt;br&gt;
Татах та хастар пулас килет.&lt;br&gt;
Хушса юрламалли&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg

'''ТУГАН ҖИР'''&lt;br&gt;
1. Язгы дөнья уянган чак,&lt;br&gt;
Һәвәс көннәр җылынган чак,&lt;br&gt;
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,&lt;br&gt;
Ил турында җырлыйсы килә.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Туган җирем, туган ягым,&lt;br&gt;
Сөйгән илем, изге Анам.&lt;br&gt;
Туган җирем, туган ягым,&lt;br&gt;
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!&lt;br&gt;

2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,&lt;br&gt;
Ата-ана үгет бирә,&lt;br&gt;
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,&lt;br&gt;
Әле озак яшисе килә.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

3. Туган-кардәш берләшкән чак,&lt;br&gt;
Чуашлар күмәкләшкән чак,&lt;br&gt;
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,&lt;br&gt;
Эшчән-уңган буласы килә.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''&lt;br&gt;
Trittst im Morgenrot daher,&lt;br&gt;
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, &lt;br&gt;
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! &lt;br&gt;
Wenn der Alpen Firn sich rötet,&lt;br&gt;
Betet, freie Schweizer betet.&lt;br&gt;
Eure fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Eure fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! &lt;br&gt;

Kommst im Abendglühn daher,&lt;br&gt;
Find’ ich Dich im Sternenheer,&lt;br&gt;
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!&lt;br&gt;
In des Himmels lichten Räumen&lt;br&gt;
Kann ich froh und selig träumen;&lt;br&gt;
Denn die fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Denn die fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! &lt;br&gt;

Ziehst im Nebelflor daher,&lt;br&gt;
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,&lt;br&gt;
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!&lt;br&gt;
Aus dem grauen Luftgebilde&lt;br&gt;
Bricht die Sonne klar und milde,&lt;br&gt;
Und die fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Und die fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! &lt;br&gt;

Fährst im wilden Sturm daher,&lt;br&gt;
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,&lt;br&gt;
Du, allmächtig Waltender, Rettender!&lt;br&gt;
In Gewitternacht und Grauen&lt;br&gt;
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! &lt;br&gt;
Ja, die fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Ja, die fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/

Алман тексты тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''Швейцария догасы'''&lt;br&gt;
Килсәң таң шәфәгындә,&lt;br&gt;
Күрәм нур диңгезендә,&lt;br&gt;
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! &lt;br&gt;
Альп карлары алсулана,&lt;br&gt;
Азат бәндәләр догада,&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана,&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда! &lt;br&gt;

Кичке эңгер-меңгердә&lt;br&gt;
Табам күкләр түрендә&lt;br&gt;
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!&lt;br&gt;
Хыялларда күккә ашып,&lt;br&gt;
Шат күңелле уйга батып,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда! &lt;br&gt;

Күк өртелсә томанга,&lt;br&gt;
Эзлим Сине болытта,&lt;br&gt;
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!&lt;br&gt;
Соры пәрдәләрне ертып,&lt;br&gt;
Ягымлы нур сипсә кояш,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда! &lt;br&gt;

Бураннар кар ураса,&lt;br&gt;
Безгә терәк-ышаныч,&lt;br&gt;
И Яралтучы, Коткаручы!&lt;br&gt;
Яшен яшьнәп күк күкрәсә,	&lt;br&gt;
Сиңа гына сыгынабыз!&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана,&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда!&lt;br&gt;

'''Cantique suisse'''&lt;br&gt;
Sur nos monts, quand le soleil&lt;br&gt;
Annonce un brillant réveil,&lt;br&gt;
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,&lt;br&gt;
Les beautés de la Patrie&lt;br&gt;
Parlent à l’âme attendrie:&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux,&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux&lt;br&gt;
Les accents d’un cœur pieux,&lt;br&gt;
Les accents émus d’un cœur pieux.&lt;br&gt;

Lorsqu’un doux rayon du soir&lt;br&gt;
Joue encore dans le bois noir,&lt;br&gt;
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.&lt;br&gt;
Loin des vains bruits de la plaine&lt;br&gt;
L’âme en paix est plus sereine;&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux,&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux&lt;br&gt;
Les accents d’un cœur pieux,&lt;br&gt;
Les accents émus d’un cœur pieux. &lt;br&gt;

Lorsque dans la sombre nuit&lt;br&gt;
La foudre éclate avec bruit,&lt;br&gt;
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.&lt;br&gt;
Dans l’orage et la détresse, &lt;br&gt;
Il est notre forteresse.&lt;br&gt;
Offrons-Lui de cœurs pieux,&lt;br&gt;
Offrons-Lui de cœurs pieux,&lt;br&gt;
Dieu nous bénira des cieux,&lt;br&gt;
Dieu nous bénira du hauts des cieux.&lt;br&gt;

Des grands monts vient le secours,&lt;br&gt;
Suisse! espère en Dieu toujours!&lt;br&gt;
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! &lt;br&gt;
Sur l’autel de la partrie&lt;br&gt;
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! &lt;br&gt;
C’est le trésor précieux,	&lt;br&gt;
C’est le trésor précieux&lt;br&gt;
Que Dieu nous bénira des cieux,&lt;br&gt;
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943

Француз тексты тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''Кояш таулар өстендә'''&lt;br&gt;
Уяныгыз! дигәндә,&lt;br&gt;
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,&lt;br&gt;
Ватаныбыз күркәмлеге&lt;br&gt;
Тәкъва җанга бирә хәбәр.&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша,&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша&lt;br&gt;
Ихлас күңел догабыз,&lt;br&gt;
Ихлас күңел түре догабыз.&lt;br&gt;

Кичен шәфәкъ нурлары&lt;br&gt;
Урманнарны яктыртса,&lt;br&gt;
Тәңре хозурында без бәхетле.&lt;br&gt;
Ыгы-зыгысыз үзәндә&lt;br&gt;
Тыныч җаннар да борчусыз;&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша,&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша&lt;br&gt;
Ихлас күңел догасы,&lt;br&gt;
Ихлас күңел түре догасы.&lt;br&gt;

Яшен яшьнәсә төнлә,&lt;br&gt;
Күк күкрәсә, җил купса,&lt;br&gt;
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.&lt;br&gt;
Ул, авырлыклар килгәндә,&lt;br&gt;
Ышанычлы терәгебез.&lt;br&gt;
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,&lt;br&gt;
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, диеп, Алла,&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.&lt;br&gt;

Безнең иминлек – Күктән,&lt;br&gt;
Илһам алыйк Тәңредән!&lt;br&gt;
Ата-баба күк сакла динне!&lt;br&gt;
Ватанга багышла җаның,&lt;br&gt;
Тапкан малың, хезмәтеңне!&lt;br&gt;
Бу – тиңдәшсез хәзинә,&lt;br&gt;
Бу – тиңдәшсез хәзинә:&lt;br&gt;
Бәхет Алладан иңә,&lt;br&gt;
Безнең бәхет Алладан иңә.&lt;br&gt;

Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.&lt;br&gt;
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.&lt;br&gt;

=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''&lt;br&gt;
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord&lt;br&gt;
Du tysta, du glädjerika sköna!&lt;br&gt;
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,&lt;br&gt;
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,&lt;br&gt;
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.&lt;br&gt;

Du tronar på minnen från fornstora dar,&lt;br&gt;
då ärat ditt namn flög över jorden.&lt;br&gt;
Jag vet att du är och du blir vad du var.&lt;br&gt;
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,&lt;br&gt;
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/

https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg

'''Борынгы азат илем'''&lt;br&gt;
Котып түрендә – борынгы үрләрең,&lt;br&gt;
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!&lt;br&gt;
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,&lt;br&gt;
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,&lt;br&gt;
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.&lt;br&gt;

Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,&lt;br&gt;
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.&lt;br&gt;
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!&lt;br&gt;
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,&lt;br&gt;
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.&lt;br&gt;

=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''&lt;br&gt;
1. Ur svenska hjärtans djup en gång&lt;br&gt;
en samfälld och en enkel sång,&lt;br&gt;
som går till konungen fram!&lt;br&gt;
Var honom trofast och hans ätt,&lt;br&gt;
gör kronan på hans hjässa lätt,&lt;br&gt;
och all din tro till honom sätt,&lt;br&gt;
du folk av frejdad stam!&lt;br&gt;

5. Du himlens Herre, med oss var,&lt;br&gt;
som förr du med oss varit har,&lt;br&gt;
och liva på vår strand&lt;br&gt;
det gamla lynnets art igen&lt;br&gt;
hos sveakungen och hans män.&lt;br&gt;
Och låt din ande vila än&lt;br&gt;
utöver nordanland!&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945

'''Кыйрал җыры'''&lt;br&gt;
1. Шведлар йөрәге түреннән&lt;br&gt;
гади генә бер җыр иңгән,&lt;br&gt;
яд итеп кыйралын!&lt;br&gt;
Бул син кыйралыңа тугры,&lt;br&gt;
булсын аның таҗы нурлы,&lt;br&gt;
аның нәселе данлыклы,&lt;br&gt;
әй, ирекле кавем!&lt;br&gt;

5. Ашкач та күкләргә җаның,&lt;br&gt;
газиз булсын сиңа халкың, —&lt;br&gt;
һәм Свея җирендә&lt;br&gt;
тормыш янә кабатлансын,&lt;br&gt;
борынгы рух гел саклансын.&lt;br&gt;
Синең җаның хозурлансын&lt;br&gt;
Төньяк иле өстендә.&lt;br&gt;

'''Королевская песня'''&lt;br&gt;
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')&lt;br&gt;
1. В сердцах у шведов как-то раз&lt;br&gt;
Родился гимн без пышных фраз,&lt;br&gt;
Пусть к королю придёт.&lt;br&gt;
Ему ты верностью плати,&lt;br&gt;
Короны тяжесть сократи,&lt;br&gt;
И с верою в него цвети,&lt;br&gt;
Прославленный народ!&lt;br&gt;

5. И после смерти с нами будь,&lt;br&gt;
Как прежде, укажи нам путь,&lt;br&gt;
Едины мы с тобой.&lt;br&gt;
Дух древний в нас с тобой сидит,&lt;br&gt;
О свеях память он хранит…&lt;br&gt;
Пускай душа твоя парит&lt;br&gt;
Над северной землёй.&lt;br&gt;

=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә&lt;br&gt;
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''&lt;br&gt;
O Fhlùr na h-Albann,&lt;br&gt;
cuin a chì sinn&lt;br&gt;
an seòrsa laoich&lt;br&gt;
a sheas gu bàs 'son&lt;br&gt;
am bileag feòir is fraoich,&lt;br&gt;
a sheas an aghaidh&lt;br&gt;
feachd uailleil Iomhair&lt;br&gt;
's a ruaig e dhachaidh&lt;br&gt;
air chaochladh smaoin?&lt;br&gt;

Na cnuic tha lomnochd&lt;br&gt;
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,&lt;br&gt;
am fearann caillte&lt;br&gt;
dan tug na seòid ud gràdh,&lt;br&gt;
a sheas an aghaidh&lt;br&gt;
feachd uailleil Iomhair&lt;br&gt;
's a ruaig e dhachaigh&lt;br&gt;
air chaochladh smaoin.&lt;br&gt;

Tha 'n eachdraidh dùinte&lt;br&gt;
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,&lt;br&gt;
is faodaidh sinn èirigh&lt;br&gt;
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs&lt;br&gt;
a sheas an aghaidh&lt;br&gt;
feachd uailleil Iomhair&lt;br&gt;
's a ruaig e dhachaidh&lt;br&gt;
air chaochladh smaoin&lt;br&gt;

Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''FLOWER OF SCOTLAND'''&lt;br&gt;
O flower of Scotland&lt;br&gt;
When will we see&lt;br&gt;
Your like again&lt;br&gt;
That fought and died for&lt;br&gt;
Your wee bit hill and glen&lt;br&gt;
And stood against him&lt;br&gt;
Proud Edward's army&lt;br&gt;
And sent him homeward&lt;br&gt;
Tae think again&lt;br&gt;

The hills are bare now&lt;br&gt;
And autumn leaves lie thick and still&lt;br&gt;
O'er land that is lost now&lt;br&gt;
Which those so dearly held&lt;br&gt;
And stood against him&lt;br&gt;
Proud Edward's army&lt;br&gt;
And sent him homeward&lt;br&gt;
Tae think again&lt;br&gt;

Those days are passed now&lt;br&gt;
And in the past they must remain&lt;br&gt;
But we can still rise now&lt;br&gt;
And be the nation again&lt;br&gt;
And stood against him&lt;br&gt;
Proud Edward's army&lt;br&gt;
And sent him homeward&lt;br&gt;
Tae think again&lt;br&gt;

https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland

https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467

'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''&lt;br&gt;
Шотланд Чәчәге,&lt;br&gt;
кайчан кабат&lt;br&gt;
күрербез илнең,&lt;br&gt;
җан фида кылып,&lt;br&gt;
Эдвардны җиңгән&lt;br&gt;
Һилл-Гленн кебек булганын?&lt;br&gt;
Баскынны ул куып&lt;br&gt;
кире кайтарган, –&lt;br&gt;
уйлансын дип.&lt;br&gt;

Бу калкулыклар&lt;br&gt;
шыр ялангач,&lt;br&gt;
яфрак коела,&lt;br&gt;
кайчандыр көзен&lt;br&gt;
Эдвардны җиңеп,&lt;br&gt;
югалган ил өстенә.&lt;br&gt;
Баскынны ул куып&lt;br&gt;
кире кайтарган, –&lt;br&gt;
уйлансын дип.&lt;br&gt;

Ул көннәр – күптән&lt;br&gt;
үткән заман,&lt;br&gt;
без әле кабат&lt;br&gt;
күтәрелә алабыз –&lt;br&gt;
Эдвардны җиңгән&lt;br&gt;
шул кыю милләт булып.&lt;br&gt;
Баскынны ул куып&lt;br&gt;
кире кайтарган, –&lt;br&gt;
уйлансын дип&lt;br&gt;

'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.&lt;br&gt;
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.&lt;br&gt;

=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә&lt;br&gt;
ශ්‍රී ලංකා මාතා අප ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා&lt;br&gt;
සුන්දර සිරිබරිනී&lt;br&gt;
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා&lt;br&gt;
ධාන්‍ය ධනය නෙක&lt;br&gt;
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්‍යා&lt;br&gt;
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා&lt;br&gt;
ජීවනයේ මාතා&lt;br&gt;
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා&lt;br&gt;

ඔබ වේ අප විද්‍යා&lt;br&gt;
ඔබ මය අප සත්‍යා&lt;br&gt;
ඔබ වේ අප ශක්ති&lt;br&gt;
අප හද තුළ භක්තී&lt;br&gt;
ඔබ අප ආලෝකේ&lt;br&gt;
අපගේ අනුප්‍රාණේ&lt;br&gt;
ඔබ අප ජීවන වේ&lt;br&gt;
අප මුක්තිය ඔබ වේ&lt;br&gt;

නව ජීවන දෙමිනේ&lt;br&gt;
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා&lt;br&gt;
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන&lt;br&gt;
යනු මැන ජය භූමී කරා&lt;br&gt;
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා&lt;br&gt;
යමු යමු වී නොපමා&lt;br&gt;
ප්‍රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා&lt;br&gt;

Укылышы:&lt;br&gt;
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā&lt;br&gt;
Namō namō namō namō mātā&lt;br&gt;
Sundara siribarinī&lt;br&gt;
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā&lt;br&gt;
Dhānya dhanaya neka&lt;br&gt;
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā&lt;br&gt;
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā&lt;br&gt;
Jīvanayē mātā&lt;br&gt;
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā&lt;br&gt;
Namō namō mātā,&lt;br&gt;
apa Śrī laṁkā&lt;br&gt;
Namō namō namō namō mātā&lt;br&gt;

Oba vē apa vidyā&lt;br&gt;
Oba maya apa satyā&lt;br&gt;
Oba vē apa shakti&lt;br&gt;
Apa hada tuḷa bhaktī&lt;br&gt;
Oba apa ālōkē&lt;br&gt;
Apagē anuprāṇē&lt;br&gt;
Oba apa jīvana vē&lt;br&gt;
Apa muktiya oba vē&lt;br&gt;

Nava jīvana demine&lt;br&gt;
Nitina apa pubudu karan mātā&lt;br&gt;
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena&lt;br&gt;
Yanu mæna jaya bhūmī karā&lt;br&gt;
Eka mavakage daru kæla bævinā&lt;br&gt;
Yamu yamu vī nopamā&lt;br&gt;
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā&lt;br&gt;
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā&lt;br&gt;
Namō namō namō namō mātā&lt;br&gt;

https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/

https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga

Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!&lt;br&gt;
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!&lt;br&gt;
................................

=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''&lt;br&gt;
Coro:&lt;br&gt;
¡Salve, oh Patria, mil veces!&lt;br&gt;
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!&lt;br&gt;
Ya tu pecho, tu pecho, reboza&lt;br&gt;
Gozo y paz ya tu pecho reboza;&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir,&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir.&lt;br&gt;
2. Los primeros los hijos del suelo&lt;br&gt;
Que soberbio, el Pichincha decora&lt;br&gt;
Te aclamaron por siempre señora&lt;br&gt;
Y vertieron su sangre por ti.&lt;br&gt;
Dios miró y a septó el holocausto&lt;br&gt;
Y esa sangre fue germen fecundo&lt;br&gt;
De otros héroes que atónito el mundo&lt;br&gt;
Vió en tu torno a millares surgir,&lt;br&gt;
a millares surgir, a millares surgir.&lt;br&gt;
Coro:&lt;br&gt;
¡Salve, oh Patria, mil veces!&lt;br&gt;
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!&lt;br&gt;
Ya tu pecho, tu pecho, reboza&lt;br&gt;
Gozo y paz ya tu pecho reboza;&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir,&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg

https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3

'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''&lt;br&gt;

'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!&lt;br&gt;
Дан сиңа, сиңа дан!&lt;br&gt;
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —&lt;br&gt;
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;&lt;br&gt;
Һәм синең балкышлы йөзеңнән&lt;br&gt;
Кояштан күбрәк нур сибелә,&lt;br&gt;
Һәм синең балкышлы йөзеңнән&lt;br&gt;
Кояштан күбрәк нур сибелә.&lt;br&gt;
2. Җиребезнең тәүге азатлары,&lt;br&gt;
Пичинчаның* мәшһүр уллары —&lt;br&gt;
Синең өчен алар кан койган,&lt;br&gt;
Сине хаким итеп таныткан.&lt;br&gt;
Алла кабул иткән бу корбанны,&lt;br&gt;
Кальбеңә яралгы булганны,&lt;br&gt;
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,&lt;br&gt;
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,&lt;br&gt;
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.&lt;br&gt;

=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''&lt;br&gt;
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡&lt;br&gt;
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡&lt;br&gt;
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||&lt;br&gt;

መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡&lt;br&gt;
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡&lt;br&gt;
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡&lt;br&gt;
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።&lt;br&gt;
ኤርትራ ኤርትራ፡&lt;br&gt;
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።&lt;br&gt;

ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡&lt;br&gt;
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡&lt;br&gt;
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡&lt;br&gt;
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።&lt;br&gt;
||: ኤርትራ ኤርትራ፡&lt;br&gt;
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||&lt;br&gt;

'''''Гарәп телендә'''''&lt;br&gt;
||: إرتريا إرتريا إرتريا&lt;br&gt;
قد دحرت بغيظهم أعداءها&lt;br&gt;
وتوجت بالنصر تضحياتها  :||&lt;br&gt;

مع الأعداء قد مرت من عهود&lt;br&gt;
غدا اسمها معجزة الصمود&lt;br&gt;
فخر المكافحين في إرتريا&lt;br&gt;
قد برهنت أن العلا لها&lt;br&gt;
إرتريا إرتريا&lt;br&gt;
تبوأت مكانها بين الأمم&lt;br&gt;

بإصرارنا الذي جنى التحرير&lt;br&gt;
سننجز البناء والتعمير&lt;br&gt;
لتزدهر وتلبس الوقار&lt;br&gt;
تعاهدنا أن تسمو إرتريا&lt;br&gt;
||: إرتريا إرتريا&lt;br&gt;
تبوات مكانها بين الأمم :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg

||: Эритра, Эритра, Эритра,&lt;br&gt;
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,&lt;br&gt;
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||&lt;br&gt;

Һәрдаим тугры теләгенә,&lt;br&gt;
Әйләнде ныклык үрнәгенә,&lt;br&gt;
Горурлык терәге, Эритра&lt;br&gt;
Хаклык өстенлеген раслап тора.&lt;br&gt;
Эритра, Эритра,&lt;br&gt;
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.&lt;br&gt;

Фидакарьлек илгә юл салды,&lt;br&gt;
Ватан яңарышка юл алды,&lt;br&gt;
Бурычы итеп алгарышын,&lt;br&gt;
Уңган халык барысын булдыра.&lt;br&gt;
||: Эритра, Эритра,&lt;br&gt;
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||&lt;br&gt;

=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''&lt;br&gt;
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,&lt;br&gt;
kui kaunis oled sa!&lt;br&gt;
Ei leia mina iial teal&lt;br&gt;
see suure, laia ilma peal,&lt;br&gt;
mis mul nii armas oleks ka,&lt;br&gt;
kui sa, mu isamaa!&lt;br&gt;

Sa oled mind ju sünnitand&lt;br&gt;
ja üles kasvatand;&lt;br&gt;
sind tänan mina alati&lt;br&gt;
ja jään sull’ truuiks surmani,&lt;br&gt;
mul kõige armsam oled sa,&lt;br&gt;
mu kallis isamaa!&lt;br&gt;

Su üle Jumal valvaku,&lt;br&gt;
mu armas isamaa!&lt;br&gt;
Ta olgu sinu kaitseja&lt;br&gt;
ja võtku rohkest õnnista,&lt;br&gt;
mis iial ette võtad sa,&lt;br&gt;
mu kallis isamaa!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/

https://wikiway.com/estonia/gimn/

'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''&lt;br&gt;
Илем, бәхет-куанычым,&lt;br&gt;
кадерлем, багалмам!&lt;br&gt;
Дөнья гизеп эзләсәм дә,&lt;br&gt;
Кая барып тезләнсәм дә,&lt;br&gt;
синдәй гүзәлне табалмам,&lt;br&gt;
әй сөекле Ватан!&lt;br&gt;

Син тудырдың, син үстердең&lt;br&gt;
анам кебек мине;&lt;br&gt;
сиңа мәңге мин бурычлы,&lt;br&gt;
гүргә кадәр турылыклы,&lt;br&gt;
рәхмәт укып сөям сине,&lt;br&gt;
газиз туган илем!&lt;br&gt;

Нигъмәтеннән аермасын&lt;br&gt;
Ходай сине, илем!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә ярлыкасын,&lt;br&gt;
бөтен дөньяда хуплансын&lt;br&gt;
һәр ниятең, изге эшең,&lt;br&gt;
газиз туган илем!&lt;br&gt;

=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE&lt;br&gt;
'''I.''' Eternal Father, bless our land&lt;br&gt;
Guard us with Thy mighty hand&lt;br&gt;
Keep us free from evil powers&lt;br&gt;
Be our light through countless hours&lt;br&gt;
To our leaders, Great Defender,&lt;br&gt;
Grant true wisdom from above&lt;br&gt;
Justice, truth be ours forever&lt;br&gt;
Jamaica, land we love&lt;br
Jamaica, Jamaica,&lt;br&gt;
Jamaica, land we love.&lt;br&gt;

'''II.''' Teach us true respect for all&lt;br&gt;
Stir response to duty's call&lt;br&gt;
Strengthen us the weak to cherish&lt;br&gt;
Give us vision lest we perish&lt;br&gt;
Knowledge send us, Heavenly Father,&lt;br&gt;
Grant true wisdom from above&lt;br&gt;
Justice, truth be ours forever&lt;br&gt;
Jamaica, land we love&lt;br&gt;
Jamaica, Jamaica,&lt;br&gt;
Jamaica, land we love.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/

https://wikiway.com/jamaica/gimn/

https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''&lt;br&gt;
'''AOTEAROA'''&lt;br&gt;
1. E Ihoā Atua,&lt;br&gt;
O ngā iwi mātou rā,&lt;br&gt;
Āta whakarangona;&lt;br&gt;
Me aroha noa.&lt;br&gt;
Kia hua ko te pai;&lt;br&gt;
Kia tau tō atawhai;&lt;br&gt;
Manaakitia mai&lt;br&gt;
Aotearoa.&lt;br&gt;

'''''Инглиз телендә'''''&lt;br&gt;
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''&lt;br&gt;
1. God of nations! at Thy feet&lt;br&gt;
In the bonds of love we meet,&lt;br&gt;
Hear our voices, we entreat,&lt;br&gt;
God defend our Free Land.&lt;br&gt;
Guard Pacific's triple star,&lt;br&gt;
From the shafts of strife and war,&lt;br&gt;
Make her praises heard afar,&lt;br&gt;
God defend New Zealand!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav

'''АОТЕАРОА'''&lt;br&gt;
Әй Тәңребез, Аллабыз,&lt;br&gt;
Тик Сиңа табынабыз,&lt;br&gt;
Таң иле милләте без —&lt;br&gt;
Сиңа мәхәббәтебез.&lt;br&gt;
Илне муллыкта яшәт,&lt;br&gt;
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,&lt;br&gt;
Сакла гел иминлектә&lt;br&gt;
Аотеароаны.&lt;br&gt;

'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''&lt;br&gt;
'''君が代 (Kimi gayo)'''&lt;br&gt;
きみがよは (Kimi gayo wa)&lt;br&gt;
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)&lt;br&gt;
さざれいしの (Sazare iśi-no)&lt;br&gt;
いわおとなりて (Iwao to narite)&lt;br&gt;
こけのむすまで (Koke-no musu made)&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/

https://my.mail.ru/music/search/君が代

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Галиҗәнап хакимлеге'''&lt;br&gt;
Мең еллар без бәхетле;&lt;br&gt;
Нәселең булсын тәхетле&lt;br&gt;
Вак ташлар&lt;br&gt;
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,&lt;br&gt;
Итәкләрендә мүк үскәнче.&lt;br&gt;</text>
      <sha1>cgsbj82jb0bhqrzcxabkshbxhnwskpx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935719</id>
      <parentid>5935718</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T03:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LiebSinger</username>
        <id>60321</id>
      </contributor>
      <comment>/* МАЛАЙЗИЯ */</comment>
      <origin>5935719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="362725" sha1="qmreu43z5ssv9f4u746nwy6atukpzhi" xml:space="preserve">== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==

'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''&lt;br&gt;
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.&lt;br&gt;

=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,&lt;br&gt;
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!&lt;br&gt;
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,&lt;br&gt;
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!&lt;br&gt;
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,&lt;br&gt;
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!&lt;br&gt;

О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада&lt;br&gt;
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!&lt;br&gt;
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп&lt;br&gt;
Уара уда, Аԥсынра!&lt;br&gt;
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,&lt;br&gt;
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,&lt;br&gt;
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз&lt;br&gt;
Жәлар ламысла иҳаракхоит.&lt;br&gt;

Рада, Раида, Рарира!&lt;br&gt;
Рада, Рерама, Рерашьа!&lt;br&gt;
Нарҭаа риира-зиироу&lt;br&gt;
Афырхацәа Ран-Гәашьа&lt;br&gt;
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,&lt;br&gt;
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!&lt;br&gt;
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,&lt;br&gt;
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!&lt;br&gt;

Шәнеибац, Аԥсныжәлар!&lt;br&gt;
Аишьцәа, шәнеибац!&lt;br&gt;
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!&lt;br&gt;
Ҳазшаз илаԥш&lt;br&gt;
Ҳхыуп иаҳхымшәо&lt;br&gt;
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!&lt;br&gt;

Шәнеибац, Аԥсныжәлар,&lt;br&gt;
Игылеит ҳамра,&lt;br&gt;
Иақәым ҭашәара!&lt;br&gt;
Урылагәырӷьа,&lt;br&gt;
Анра-ахшара,&lt;br&gt;
Шьардаамҭа, Аԥсынра!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/

https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg

https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg

=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)&lt;br&gt;
'''''English'''''&lt;br&gt;
Australians all let us rejoice&lt;br&gt;
For we are one and free;&lt;br&gt;
We’ve golden soil and wealth for toil,&lt;br&gt;
Our home is girt by sea;&lt;br&gt;
Our land abounds in nature’s gifts,&lt;br&gt;
Of beauty rich and rare;&lt;br&gt;
In history’s page let every stage,&lt;br&gt;
Advance Australia Fair!&lt;br&gt;
In joyful strains then let us sing:&lt;br&gt;
“Advance Australia Fair!”&lt;br&gt;

Beneath our radiant southern Cross,&lt;br&gt;
We’ll toil with hearts and hands;&lt;br&gt;
To make this Commonwealth of ours&lt;br&gt;
Renowned of all the lands;&lt;br&gt;
For those who’ve come across the seas&lt;br&gt;
We’ve boundless plains to share;&lt;br&gt;
With courage let us all combine&lt;br&gt;
To advance Australia fair.&lt;br&gt;
In joyful strains then let us sing&lt;br&gt;
«Advance Australia fair!»&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg

https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/

https://wikiway.com/australia/gimn/

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
Австралиялеләр бәхетле,&lt;br&gt;
Без яшь һәм ирекле,&lt;br&gt;
Хезмәт куеп, алтын җирне&lt;br&gt;
Иттек без күрекле.&lt;br&gt;
Җир-суларың – затлы бүләк,&lt;br&gt;
Табигатең – шифа,&lt;br&gt;
Атла, тарихыңны әйдәп,&lt;br&gt;
Австралия, алга!&lt;br&gt;
Бездән сиңа изге теләк:&lt;br&gt;
“Австралия, алга!”&lt;br&gt;

Көньяк Хач балкышы астында&lt;br&gt;
Берләште күп милләт.&lt;br&gt;
Уңган Берлекне дөньяда&lt;br&gt;
Таныды бар дәүләт.&lt;br&gt;
Йөрәк дәртен һәм кул көчен&lt;br&gt;
Хасладык Ватанга,&lt;br&gt;
Австралия ирешсен, дип,&lt;br&gt;
Яңа уңышларга.&lt;br&gt;
Бездән илгә изге теләк:&lt;br&gt;
“Австралия, алга!”&lt;br&gt;

=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Land der Berge, Land am Strome'''&lt;br&gt;
Land der Berge, Land am Strome,&lt;br&gt;
Land der Äcker, Land der Dome,&lt;br&gt;
Land der Hämmer, zukunftreich:&lt;br&gt;
Heimat grosser Töchter und Söhne,&lt;br&gt;
Volk, begnadet für das Schöne,&lt;br&gt;
Vielgerühmtes Österreich,&lt;br&gt;
Vielgerühmtes Österreich.&lt;br&gt;
 
Heiss umfehdet, wild umstritten,&lt;br&gt;
Liegst dem Erdteil du inmitten,&lt;br&gt;
Einem starken Herzen gleich.&lt;br&gt;
Hast seit frühen Ahnentagen&lt;br&gt;
Hoher Sendung Last getragen,&lt;br&gt;
Vielgeprüftes Österreich,&lt;br&gt;
Vielgeprüftes Österreich.&lt;br&gt;

Mutig in die neuen Zeiten,&lt;br&gt;
Frei und gläubig sieh uns schreiten,&lt;br&gt;
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!&lt;br&gt;
Einig laß in Jubelchören,&lt;br&gt;
Vaterland, dir Treue schwören,&lt;br&gt;
Vielgeliebtes Österreich,&lt;br&gt;
Vielgeliebtes Österreich!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg

https://wikiway.com/austria/gimn/

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''&lt;br&gt;
Таулар һәм дәрьялар иле,&lt;br&gt;
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,&lt;br&gt;
Килер көнгә мәдхия;&lt;br&gt;
Олы шәхесләр Ватаны,&lt;br&gt;
Гүзәлгә гашыйк гавамы,&lt;br&gt;
Дан-шөһрәтле Австрия,&lt;br&gt;
Дан-шөһрәтле Австрия.&lt;br&gt;
 
Дәгъва-яуларны күп күргән,&lt;br&gt; 
Урыны кыйтга түреннән –&lt;br&gt;
Куәтле йөрәк гүя;&lt;br&gt;
Ул борынгы заманнардан&lt;br&gt;
Бөек максатка юлланган –&lt;br&gt;
Күп сыналган Австрия,&lt;br&gt;
Күп сыналган Австрия.&lt;br&gt;

Яңа чорга кыю атлый,&lt;br&gt;
Иреккә инабәт саклый&lt;br&gt;
Һәм хезмәткә баш ия!&lt;br&gt;
Туганнар бердәмлегендә,&lt;br&gt;
Безнең тугрылык гаһдендә –&lt;br&gt;
Сөекле ил Австрия,&lt;br&gt;
Сөекле ил Австрия!&lt;br&gt;

=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''&lt;br&gt;
Azәrbaycan! Azәrbaycan! &lt;br&gt;
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! &lt;br&gt;
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! &lt;br&gt;
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! &lt;br&gt;
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! &lt;br&gt;
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! &lt;br&gt;
Minlərlə can qurban oldu, &lt;br&gt;
Sinən hərbə meydan oldu! &lt;br&gt;
Hüququndan keçən əsgər! &lt;br&gt;
Hərə bir qəhrəman oldu! &lt;br&gt;
Sən olasan gülüstan, &lt;br&gt;
Sənə hər an can qurban! &lt;br&gt;
Sənə min bir məhəbbət &lt;br&gt;
Sinəmdə tutmuş məkan!&lt;br&gt;
Namusunu hifz etməyə, &lt;br&gt;
Bayrağını yüksəltməyə, &lt;br&gt;
Namusunu hifz etməyə, &lt;br&gt;
Cümlə gənclər müştaqdır! &lt;br&gt;
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! &lt;br&gt;
Azərbaycan! Azərbaycan!&lt;br&gt;
Azərbaycan! Azərbaycan!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/

https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/

https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!&lt;br&gt;
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!&lt;br&gt;
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!&lt;br&gt;
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!&lt;br&gt;
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!&lt;br&gt;
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!&lt;br&gt;
Җирең хәрби мәйдан булды,&lt;br&gt;
Меңләгәннәр корбан булды!&lt;br&gt;
Синең хаклыгыңны яклап,&lt;br&gt;
Барчасы каһарман булды!&lt;br&gt;
Син булсын дип гөлстан,&lt;br&gt;
Сиңа һәрбер җан корбан!&lt;br&gt;
Мең бер мәхәббәт, Ватан,&lt;br&gt;
Йөрәктә тотам мәкян!&lt;br&gt;
Намусыңны керләмәскә,&lt;br&gt;
Байрагыңны кимсетмәскә,&lt;br&gt;
Намусыңны керләмәскә&lt;br&gt;
Барча яшьләр җан аткан!&lt;br&gt;
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!&lt;br&gt;
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!&lt;br&gt;
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!&lt;br&gt;

=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)&lt;br&gt;
'''''Në shqip'''''&lt;br&gt;
'''Himni i Flamurit'''&lt;br&gt;
Rreth flamurit të përbashkuar&lt;br&gt;
Me një dëshir’ e një qëllim,&lt;br&gt;
Të gjith’ atje duke u betuar&lt;br&gt;
Të lidhim besën për shpëtim.&lt;br&gt;
Chorus (2):&lt;br&gt;
Prej lufte veç ai largohet&lt;br&gt;
Që është lindur tradhëtor,&lt;br&gt;
Kush është burrë nuk frikësohet,&lt;br&gt;
Po vdes, po vdes si një dëshmor!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Байрак гимны'''&lt;br&gt;
Байрак астында без берләштек&lt;br&gt;
Уртак теләкләр-максатларда,&lt;br&gt;
Ант иттек без, көрәшергә дип&lt;br&gt;
Азатлыгыбызны якларга.&lt;br&gt;
Кушымта (2):&lt;br&gt;
Читләшер бу изге көрәштән&lt;br&gt;
Сатлык булып туган гына,&lt;br&gt;
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,&lt;br&gt;
Шәһит булыр ил хакына.&lt;br&gt;

=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Auferstanden aus Ruinen...'''&lt;br&gt;
Auferstanden aus Ruinen&lt;br&gt;
und der Zukunft zugewandt,&lt;br&gt;
laßt uns Dir zum Guten dienen,&lt;br&gt;
Deutschland, einig Vaterland.&lt;br&gt;
Alte Not gilt es zu zwingen,&lt;br&gt;
und wir zwingen sie vereint,&lt;br&gt;
denn es muß uns doch gelingen,&lt;br&gt;
daß die Sonne schön wie nie&lt;br&gt;
über Deutschland scheint,&lt;br&gt;
über Deutschland scheint.&lt;br&gt;

Glück und Friede sei beschieden&lt;br&gt;
Deutschland, unserm Vaterland,&lt;br&gt;
alle Welt sehnt sich nach Frieden,&lt;br&gt;
reicht den Völkern eure Hand.&lt;br&gt;
Wenn wir brüderlich uns einen,&lt;br&gt;
schlagen wir des Volkes Feind,&lt;br&gt;
laßt das Licht des Friedens scheinen,&lt;br&gt;
daß nie eine Mutter mehr&lt;br&gt;
ihren Sohn beweint,&lt;br&gt;
ihren Sohn beweint.&lt;br&gt;

Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,&lt;br&gt;
lernt und schafft wie nie zuvor,&lt;br&gt;
und der eig’nen Kraft vertrauend&lt;br&gt;
steigt ein frei Geschlecht empor.&lt;br&gt;
Deutsche Jugend, bestes Streben&lt;br&gt;
unsres Volks in dir vereint,&lt;br&gt;
wirst du Deutschlands neues Leben.&lt;br&gt;
Und die Sonne schön wie nie&lt;br&gt;
über Deutschland scheint,&lt;br&gt;
über Deutschland scheint.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''&lt;br&gt;
Хәрабәдән күтәрелеп,&lt;br&gt;
киләчәккә юл тоткан,&lt;br&gt;
без Сиңа итик игелек,&lt;br&gt;
Алмания, бердәм Ватан.&lt;br&gt;
Бердәм булгач, барча киртә&lt;br&gt;
юкка чыга бүген дә, –&lt;br&gt;
һәм безнең кулдан бу килә;&lt;br&gt;
кояш мулдан нур сибә&lt;br&gt;
алман күгендә,&lt;br&gt;
алман күгендә.&lt;br&gt;

Ураз-бәхет насыйп булсын&lt;br&gt;
алманнар Ватанына,&lt;br&gt;
дуслык кулларын ул сузсын&lt;br&gt;
дөнья халыкларына.&lt;br&gt;
Туганнарча бердәмлектә&lt;br&gt;
җиңеп халык дошманын,&lt;br&gt;
яшик хөрлек-иминлектә, –&lt;br&gt;
ана, улын югалтып,&lt;br&gt;
һич еламасын,&lt;br&gt;
һич еламасын.&lt;br&gt;

Иҗат итеп, белем алып,&lt;br&gt;
йортлар салыйк, җир сөрик,&lt;br&gt;
үз көчебезгә таянып,&lt;br&gt;
яңа буын үстерик.&lt;br&gt;
Алман яшьләре, гавамның&lt;br&gt;
омтылышлары – сездә,&lt;br&gt;
сез – киләчәге Ватанның.&lt;br&gt;
Кояш мулдан нур сибә&lt;br&gt;
алман күгендә,&lt;br&gt;
алман күгендә.&lt;br&gt;

=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''&lt;br&gt;
Einigkeit und Recht und Freiheit&lt;br&gt;
Für das deutsche Vaterland.&lt;br&gt;
Danach laßt uns alle streben&lt;br&gt;
Brüderlich mit Herz und Hand.&lt;br&gt;
Einigkeit und Recht und Freiheit&lt;br&gt;
Sind des Glückes Unterpfand.&lt;br&gt;
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,&lt;br&gt;
Blühe, deutsches Vaterland!&lt;br&gt;
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,&lt;br&gt;
Blühe, deutsches Vaterland!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/

https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''&lt;br&gt;
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –&lt;br&gt;
Алман җирендә хаким.&lt;br&gt;
Изге туганлык хисләрен&lt;br&gt;
Йөртсен күңeлендә һәркем.&lt;br&gt;
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –&lt;br&gt;
Безнең бәхет солтаны.&lt;br&gt;
Шул бәхеттә чәчәк ат син&lt;br&gt;
Мәңге, Алман Ватаны!&lt;br&gt;
Шул бәхеттә чәчәк ат син&lt;br&gt;
Мәңге, Алман Ватаны!&lt;br&gt;

=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''&lt;br&gt;
Кӧк теҥери јылдыстар,&lt;br&gt;
Улу, јайым Кан-Алтай.&lt;br&gt;
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –&lt;br&gt;
Агару, јебрен Алтай.&lt;br&gt;

Ӱч толыкту Кан-Алтай,&lt;br&gt;
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.&lt;br&gt;
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс&lt;br&gt;
Ӧчӱп калар учуры јок.&lt;br&gt;

Алтай – ӧскӧн кабайыс,&lt;br&gt;
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.&lt;br&gt;
Элен чактарга корула,&lt;br&gt;
Россияла бис јажына.&lt;br&gt;
Алтай!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/

https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg

Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Күк йөзендә йолдызлар,&lt;br&gt;
Олы, бәйсез Хан-Алтай.&lt;br&gt;
Өчтүбә, урманлы таулар –&lt;br&gt;
Борынгы, изге Алтай.&lt;br&gt;

Өч түбәле Хан-Алтай,&lt;br&gt;
Юк янтык булган чагы.&lt;br&gt;
Мәңгелек ут янган җирнең&lt;br&gt;
Юк сүрелер учагы.&lt;br&gt;

Алтай – без үскән төбәк,&lt;br&gt;
Алтай – мәңгелек терәк.&lt;br&gt;
Гомерлек бу язмышыбыз,&lt;br&gt;
Русиядә тормышыбыз.&lt;br&gt;
Алтай!&lt;br&gt;

=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''&lt;br&gt;
'''The Star-Spangled Banner'''&lt;br&gt;
Oh, say, can you see, the dawn’s early light&lt;br&gt;
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?&lt;br&gt;
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,&lt;br&gt;
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. &lt;br&gt;
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, &lt;br&gt;
Gave proof through the night that our flag was still there. &lt;br&gt;
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave? &lt;br&gt;

On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, &lt;br&gt;
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, &lt;br&gt;
What is that which the breeze, o’er the towering steep, &lt;br&gt;
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? &lt;br&gt;
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, &lt;br&gt;
In fully glory reflected, now shines on the stream: &lt;br&gt;
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave. &lt;br&gt;

And where is that band who so vauntingly swore &lt;br&gt;
That the havoc of war and the battle’s confusion &lt;br&gt;
A home and a country should leave us no more! &lt;br&gt;
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. &lt;br&gt;
No refuge could save the hireling and slave &lt;br&gt;
From the terror of flight, or the gloom of the grave: &lt;br&gt;
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave!&lt;br&gt;

Oh, thus be it ever when freemen shall stand. &lt;br&gt;
Between their loved home and the war’s desolation: &lt;br&gt;
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land &lt;br&gt;
Praise the Power that has made and preserved us a nation. &lt;br&gt;
Then conquer we must, when our cause it is just. &lt;br&gt;
And this be our motto: “In God is our trust”. &lt;br&gt;
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave &lt;br&gt;
O’er the land of the free and the home of the brave.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''&lt;br&gt;
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –&lt;br&gt;
Без аны данладык кич кояш батканда?&lt;br&gt;
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –&lt;br&gt;
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?&lt;br&gt;
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –&lt;br&gt;
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.&lt;br&gt;
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –&lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?&lt;br&gt;

Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,&lt;br&gt;
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –&lt;br&gt;
Капыл җил байрактан куркуны басармы,&lt;br&gt;
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?&lt;br&gt;
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,&lt;br&gt;
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –&lt;br&gt;
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә &lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.&lt;br&gt;

Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –&lt;br&gt;
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,&lt;br&gt;
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...&lt;br&gt;
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!&lt;br&gt;
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –&lt;br&gt;
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.&lt;br&gt;
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,&lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!&lt;br&gt;

Азатлар барында мәңге шулай булсын.&lt;br&gt;
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:&lt;br&gt;
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,&lt;br&gt;
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.&lt;br&gt;
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,&lt;br&gt;
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.&lt;br&gt;
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,&lt;br&gt;
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!&lt;br&gt;

=== '''АНГОЛА''' ===

=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''&lt;br&gt;
'''El Gran Carlemany'''&lt;br&gt;
El gran Carlemany, mon pare,&lt;br&gt;
dels alarbs em deslliurà,&lt;br&gt;
I del cel vida em donà,&lt;br&gt;
de Meritxell, la gran Mare.&lt;br&gt;
Princesa nasquí i Pubilla&lt;br&gt;
entre dues nacions, neutral;&lt;br&gt;
sols resto l'única filla,&lt;br&gt;
de l'imperi Carlemany.&lt;br&gt;
Creient i lliure onze segles,&lt;br&gt;
creient i lliure vull ser.&lt;br&gt;
Siguin els furs mos tutors&lt;br&gt;
i mos Prínceps defensors!&lt;br&gt;
I mos Prínceps defensors!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/

https://wikiway.com/andorra/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Бөек Карл'''&lt;br&gt;
Гарәпләрдән азат иткән&lt;br&gt;
Бөек Карл, газиз атам,&lt;br&gt;
Һәм күктән бүләк иңдергән&lt;br&gt;
Меричель, изге анам.&lt;br&gt;
Кыйрал кызы булып тудым –&lt;br&gt;
Ике халыкка бердән;&lt;br&gt;
Ялгыз варис булып калдым&lt;br&gt;
Бөек Карл дәүләтеннән.&lt;br&gt;
Азат, диндар унбер гасыр,&lt;br&gt;
Шул халәттә калсамчы.&lt;br&gt;
Кануннар булсын яклаучым,&lt;br&gt;
Һәм Кенәзләр – саклаучым!&lt;br&gt;
Һәм Кенәзләр – саклаучым!&lt;br&gt;

=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''&lt;br&gt;
We thy sons and daughters stand&lt;br&gt;
Strong and firm in&lt;br&gt;
Peace or danger&lt;br&gt;
To safe-guard our Native Land&lt;br&gt;
We commit ourselves to building&lt;br&gt;
A true nation brave and free;&lt;br&gt;
Ever striving, ever seeking,&lt;br&gt;
Dwell in love and unity&lt;br&gt;
Raise the standard! Raise it boldly!&lt;br&gt;
Answer now to duty’s call&lt;br&gt;
To the service of thy country,&lt;br&gt;
Sparing nothing, giving all;&lt;br&gt;
Gird your loins and join the battle&lt;br&gt;
‘Gainst fear, hate and poverty,&lt;br&gt;
Each endeavouring, all achieving,&lt;br&gt;
Live in peace where man is free.&lt;br&gt;
God of nations, let Thy blessings&lt;br&gt;
Fall upon this land of ours;&lt;br&gt;
Rain and sunshine ever sending,&lt;br&gt;
Fill her fields with crops and flowers;&lt;br&gt;
We her children do implore Thee,&lt;br&gt;
Give us strength, faith, loyalty,&lt;br&gt;
Never failing, all enduring&lt;br&gt;
To defend her liberty.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/

=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''&lt;br&gt;
'''¡Oid mortales!'''&lt;br&gt;
¡Oid mortales! el grito sagrado:&lt;br&gt;
¡Libertad, Libertad, Libertad!&lt;br&gt;
Oid el ruido de rotas cadenas:&lt;br&gt;
Ved en trono a la noble Igualdad.&lt;br&gt;
¡Ya su trono dignísimo abrieron&lt;br&gt;
Las provincias unidas del Sud!&lt;br&gt;
Y los libres del mundo responden:&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
Y los libres del mundo responden:&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
Y los libres del mundo responden:&lt;br&gt;
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!&lt;br&gt;
'''''Refren''''':&lt;br&gt;
Sean eternos los laureles&lt;br&gt;
Que supimos conseguir,&lt;br&gt;
Que supimos conseguir.&lt;br&gt;
Coronados de gloria vivamos&lt;br&gt;
O juremos con gloria morir,&lt;br&gt;
O juremos con gloria morir,&lt;br&gt;
O juremos con gloria morir!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg

'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''&lt;br&gt;
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''&lt;br&gt;
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”&lt;br&gt;
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!&lt;br&gt;
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,&lt;br&gt;
Көньякта тәхеткә ирештерде аны&lt;br&gt;
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!&lt;br&gt;
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:&lt;br&gt;
“Аргентина халкына сәлам!”&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы''''':&lt;br&gt;
Уңышларга ирешәбез,&lt;br&gt;
Булсын ил мәңгелектә,&lt;br&gt;
Булсын ил мәңгелектә.&lt;br&gt;
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,&lt;br&gt;
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,&lt;br&gt;
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,&lt;br&gt;
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!&lt;br&gt;

=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''&lt;br&gt;
(гарәп тексты транскрипциясе)&lt;br&gt;
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt&lt;br&gt;
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt&lt;br&gt;
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt&lt;br&gt;
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt&lt;br&gt;
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā&lt;br&gt;
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā&lt;br&gt;
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā&lt;br&gt;
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.&lt;br&gt;
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb&lt;br&gt;
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb&lt;br&gt;
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb&lt;br&gt;
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb&lt;br&gt;
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā&lt;br&gt;
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.&lt;br&gt;
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.&lt;br&gt;
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.&lt;br&gt;
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā&lt;br&gt;
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā&lt;br&gt;
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ&lt;br&gt;
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.&lt;br&gt;
Qad madadnā laka yā majdu yadā&lt;br&gt;
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir&lt;br&gt;
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg

https://wikiway.com/algeria/gimn/

'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''&lt;br&gt;
Барысын да юк итүче яшен белән,&lt;br&gt;
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,&lt;br&gt;
Таулар өстендәге байрак төсе белән –&lt;br&gt;
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,&lt;br&gt;
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,&lt;br&gt;
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,&lt;br&gt;
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.&lt;br&gt;
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,&lt;br&gt;
Алар туплар телендә әйтеләчәк,&lt;br&gt;
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,&lt;br&gt;
Коллык китабын яптык – укылып бетте.&lt;br&gt;
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!&lt;br&gt;
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,&lt;br&gt;
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Батырларыбыз төзер батальоннар,&lt;br&gt;
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,&lt;br&gt;
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,&lt;br&gt;
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,&lt;br&gt;
“Азатлык фронты”на турылыклы&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,&lt;br&gt;
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!&lt;br&gt;
Язып куегыз шәһитләр каны белән!&lt;br&gt;
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!&lt;br&gt;
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,&lt;br&gt;
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.&lt;br&gt;
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!&lt;br&gt;

'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''&lt;br&gt;

=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''&lt;br&gt;
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:&lt;br&gt;
Göröngyös úton, sötét éjjelen.&lt;br&gt;
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,&lt;br&gt;
Csaba királyfi, csillagösvényen!&lt;br&gt;
'''''Refrén (2):'''''&lt;br&gt;
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,&lt;br&gt;
Népek harcának zajló tengerén.&lt;br&gt;
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,&lt;br&gt;
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!&lt;br&gt;

2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,&lt;br&gt;
Megtörni lelkünk nem lehet soha!&lt;br&gt;
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,&lt;br&gt;
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.&lt;br&gt;
'''''Refrén:'''''&lt;br&gt;
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,&lt;br&gt;
Népek harcának zajló tengerén.&lt;br&gt;
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,&lt;br&gt;
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!&lt;br&gt;

https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg

'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
Язмышлар безне йөртми кайда гына&lt;br&gt;
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.&lt;br&gt;
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,&lt;br&gt;
Алып чык аны йолдызлы юлга.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы (2):'''''&lt;br&gt;
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора&lt;br&gt;
Халыклар явы барган диңгездә,&lt;br&gt;
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;&lt;br&gt;
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.&lt;br&gt;

Маҗар телле кавемнәр арасында&lt;br&gt;
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,&lt;br&gt;
Тусак та дөньяның кайсы урынында,&lt;br&gt;
Нинди булса да юл-язмышыбыз.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора&lt;br&gt;
Халыклар явы барган диңгездә,&lt;br&gt;
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;&lt;br&gt;
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.&lt;br&gt;

'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''&lt;br&gt;
'''Մեր Հայրենիք'''&lt;br&gt;
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,&lt;br&gt;
Որ ապրել է դարեդար&lt;br&gt;
Յուր որդիքը արդ կանչում են&lt;br&gt;
Ազատ, անկախ Հայաստան։&lt;br&gt;

Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,&lt;br&gt;
Որ իմ ձեռքով գործեցի&lt;br&gt;
Գիշերները ես քուն չեղայ,&lt;br&gt;
Արտասուքով լվացի։&lt;br&gt;

Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,&lt;br&gt;
Նուիրական մեր նշան&lt;br&gt;
Թող փողփողի թշնամու դեմ&lt;br&gt;
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։&lt;br&gt;

Ամենայն տեղ մահը մի է&lt;br&gt;
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,&lt;br&gt;
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի&lt;br&gt;
Ազատության կը զոհվի։&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Безнең Ватаныбыз'''&lt;br&gt;
Безнең азат Ватаныбыз –&lt;br&gt;
Яшьтәш ул гасырларга,&lt;br&gt;
Балаларын чакыра бүген&lt;br&gt;
Ирекле Әрмәнстанга.&lt;br&gt;

Менә сиңа байрак, абый,&lt;br&gt;
Үз кулым белән тектем,&lt;br&gt;
Төннәр буена йокламый,&lt;br&gt;
Күз яшьләремне түктем.&lt;br&gt;

Кара әле өч төс туга –&lt;br&gt;
Безнең изге тамгабыз,&lt;br&gt;
Балкып торсын бар дошманга&lt;br&gt;
Мәңге Әрмәнстаныбыз!&lt;br&gt;

Юктыр узмыш язмышлардан,&lt;br&gt;
Кеше үлә бер генә,&lt;br&gt;
Халкына җан фида булган –&lt;br&gt;
Изгелектә мәңгегә.&lt;br&gt;

=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود‎'''&lt;br&gt;
 دا وطن افغانستان دى&lt;br&gt;
دا عزت د هر افغان دى&lt;br&gt;
كور د سولې، كور د تورې&lt;br&gt;
هر بچى يې قهرمان دى&lt;br&gt;

دا وطن د ټولو كور دى&lt;br&gt;
د بلوڅو، د ازبكو&lt;br&gt;
د پښتون او هزارهوو&lt;br&gt;
د تركمنو، د تاجكو&lt;br&gt;

ور سره عرب، ګوجر دي&lt;br&gt;
پاميريان، نورستانيان&lt;br&gt;
براهوي دي، قزلباش دي&lt;br&gt;
هم ايماق، هم پشايان&lt;br&gt;

دا هيواد به تل ځلېږي&lt;br&gt;
لكه لمر پر شنه آسمان&lt;br&gt;
په سينې كې د آسيا به&lt;br&gt;
لكه زړه وي جاويدان&lt;br&gt;

نوم د حق مو دى رهبر&lt;br&gt;
وايو الله اكبر&lt;br&gt;
وايو الله اكبر&lt;br&gt;
وايو الله اكبر&lt;br&gt;

Укылышы:&lt;br&gt;
'''Milli surud'''&lt;br&gt;
Dā watan Afgānistān dai,&lt;br&gt;
dā izat də har Afgān dai&lt;br&gt;
Kor də sor, kor də ture,&lt;br&gt;
har bačai ye qahramān dai&lt;br&gt;

Dā watan də ttolo kor dai,&lt;br&gt;
də Baločo, də Uzbəko&lt;br&gt;
də Pax̌tun aw Hazārawo,&lt;br&gt;
də Turkməno, də Tāǰəko&lt;br&gt;

Wər sara Arəb, Guǰər di,&lt;br&gt;
Pāmiryān, Nuristānyān&lt;br&gt;
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,&lt;br&gt;
ham Aymāq, ham Pašāyān&lt;br&gt;

Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,&lt;br&gt;
ləka lmar pər šnə āsmān&lt;br&gt;
Pə sine ke də Āsyā ba,&lt;br&gt;
ləka zrrə wi ǰāwidān&lt;br&gt;

Num də haq mo dai rahbar,&lt;br&gt;
Wāyu Allāhu Akbar,&lt;br&gt;
Wāyu Allāhu Akbar,&lt;br&gt;
Wāyu Allāhu Akbar&lt;br&gt;

https://wikiway.com/afganistan/gimn/

https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/

'''Милли суруд'''&lt;br&gt;
Бу ил — безнең Әфганстан,&lt;br&gt;
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;&lt;br&gt;
Солых җире, кылыч җире,&lt;br&gt;
Һәр улы аның каһарман.&lt;br&gt;

Күп кавем илгә ватандар:&lt;br&gt;
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,&lt;br&gt;
Һәм пуштуннар, һазаралар,&lt;br&gt;
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.&lt;br&gt;

Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,&lt;br&gt;
Памирлылар, нурстанлылар,&lt;br&gt;
Кызылбашлар, браһүиләр,&lt;br&gt;
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.&lt;br&gt;

Балкыр ил дөнья күгендә&lt;br&gt;
Галәмдәге Кояш кебек,&lt;br&gt;
Азиянең иң түрендә&lt;br&gt;
Ватаныбыз — ул мәңгелек!&lt;br&gt;

Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;&lt;br&gt;
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!&lt;br&gt;
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!&lt;br&gt;
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”&lt;br&gt;

=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''&lt;br&gt;
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور&lt;br&gt;
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس:&lt;br&gt;
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور&lt;br&gt;
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
۱&lt;br&gt;
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي&lt;br&gt;
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆&lt;br&gt;
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي&lt;br&gt;
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس&lt;br&gt;
۲&lt;br&gt;
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ&lt;br&gt;
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆&lt;br&gt;
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ&lt;br&gt;
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس&lt;br&gt;
۳&lt;br&gt;
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ&lt;br&gt;
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆&lt;br&gt;
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ&lt;br&gt;
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
کورس&lt;br&gt;
۴&lt;br&gt;
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې&lt;br&gt;
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆&lt;br&gt;
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې&lt;br&gt;
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور&lt;br&gt;
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 کورس 𝄆&lt;br&gt;
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169

'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!&lt;br&gt;
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
I&lt;br&gt;
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.&lt;br&gt;
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.&lt;br&gt;
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.&lt;br&gt;
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.&lt;br&gt;
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;
II&lt;br&gt;
Гомеребез барында — без азатлык сагында!&lt;br&gt;
Гомеребез барында — без азатлык сагында!&lt;br&gt;
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!&lt;br&gt;
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!&lt;br&gt;
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;
III&lt;br&gt;
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!&lt;br&gt;
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!&lt;br&gt;
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!&lt;br&gt;
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!&lt;br&gt;
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;
IV&lt;br&gt;
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!&lt;br&gt;
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!&lt;br&gt;
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!&lt;br&gt;
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!&lt;br&gt;
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!&lt;br&gt;
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!&lt;br&gt;
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!&lt;br&gt;
Бу — кыюлар Ватаны...&lt;br&gt;

=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,&lt;br&gt;
deutsche Erde, Vaterland!&lt;br&gt;
Über deinen weiten Gauen&lt;br&gt;
ruhe Seine Segenshand!&lt;br&gt;
||:Er behüte deine Fluren,&lt;br&gt;
schirme deiner Städte Bau&lt;br&gt;
Und erhalte dir die Farben&lt;br&gt;
Seines Himmels, weiß und blau!:||&lt;br&gt;

2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,&lt;br&gt;
dass wir, uns’rer Väter wert,&lt;br&gt;
fest in Eintracht und in Frieden&lt;br&gt;
bauen uns’res Glückes Herd!&lt;br&gt;
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen&lt;br&gt;
einig uns ein jeder schau&lt;br&gt;
und den alten Ruhm bewähre&lt;br&gt;
unser Banner, weiß und blau!:||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg

'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''&lt;br&gt;
Ходай Байар илен яклый,&lt;br&gt;
Алман нәселе Ватанын,&lt;br&gt;
Киң җирләребез сагында –&lt;br&gt;
Аның кодрәт калканы!&lt;br&gt;
||:Иминлектә ил-көнебез,&lt;br&gt;
Шәһәрләр төзелеше,&lt;br&gt;
Безнең ак-зәңгәр байракта –&lt;br&gt;
Изге күкләрнең төсе.:||&lt;br&gt;

Ходай Байар халкын саклый,&lt;br&gt;
Без – бабалар мирасын,&lt;br&gt;
Бердәмлектә, татулыкта&lt;br&gt;
Корып бәхет оясын.&lt;br&gt;
||:Байар халкы, алман нәселе!&lt;br&gt;
Ходай биргән байлыгың:&lt;br&gt;
Борынгы даның сурәте – &lt;br&gt;
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||&lt;br&gt;

=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===

=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''&lt;br&gt;
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''&lt;br&gt;
Gora ta Gora Euzkadi,&lt;br&gt;
aintza ta aintza&lt;br&gt;
bere goiko Jaun Onari.&lt;br&gt;
Areitz bat Bizkaian da&lt;br&gt;
Zar sendo sindo&lt;br&gt;
bera ta bere lagia lakua.&lt;br&gt;
Areitz gainean dogu&lt;br&gt;
gurutza deuna&lt;br&gt;
beti geure goi buru.&lt;br&gt;
Abestu gora Euzkadi&lt;br&gt;
aintza ta aintza&lt;br&gt;
bere goiko Jaun Onari!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg&lt;br&gt;
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)&lt;br&gt;

'''''Баск телендә'''''&lt;br&gt;
'''Баск халкы гимны'''&lt;br&gt;
Күтәрел, әй, Басклар Иле,&lt;br&gt;
мактау-дан бөек&lt;br&gt;
Кодрәт иясе Аллага!&lt;br&gt;
Бискайяда, яр буенда,&lt;br&gt;
изге Синдо күле янында&lt;br&gt;
имән — борынгы, нык.&lt;br&gt;
Бу имәндә нурлар сибеп&lt;br&gt;
изге хач балкый —&lt;br&gt;
өметебез символы.&lt;br&gt;
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,&lt;br&gt;
мактау һәм дан&lt;br&gt;
кодрәт иясе Аллага!”&lt;br&gt;

=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''&lt;br&gt;
'''Gernikako Arbola'''&lt;br&gt;
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,&lt;br&gt;
Euskaldunen artean guztiz maitatua.&lt;br&gt;
Eman ta zabal zazu munduan frutua&lt;br&gt;
adoratzen zaitugu arbola santua.&lt;br&gt;
Mila urte inguru da esaten dutela&lt;br&gt;
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.&lt;br&gt;
Zaude bada zutikan orain da denbora&lt;br&gt;
eroritzen bazera arras galdu gera.&lt;br&gt;

2. Ez zera eroriko arbola maitea&lt;br&gt;
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.&lt;br&gt;
Laurok hartuko degu zurekin partea&lt;br&gt;
pakian bizi dedin euskaldun jendia.&lt;br&gt;
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko&lt;br&gt;
jarri gaitezen danok laister belauniko.&lt;br&gt;
Eta bihotzetikan eskatu ezkero&lt;br&gt;
arbola biziko da orain eta gero.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg&lt;br&gt;
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)&lt;br&gt;

'''''Баск телендә'''''&lt;br&gt;
'''Герника Агачы'''&lt;br&gt;
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''&lt;br&gt;
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,&lt;br&gt;
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.&lt;br&gt;
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,&lt;br&gt;
халык сине кадерли, изге дип җан ата.&lt;br&gt;
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек&lt;br&gt;
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.&lt;br&gt;
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,&lt;br&gt;
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.&lt;br&gt;

2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,&lt;br&gt;
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.&lt;br&gt;
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,&lt;br&gt;
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.&lt;br&gt;
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:&lt;br&gt;
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.&lt;br&gt;
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,&lt;br&gt;
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.&lt;br&gt;

=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===

Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;&lt;br&gt;
March on to glory, your bright banners waving high.&lt;br&gt;
See how the world marks the manner of your bearing!&lt;br&gt;
Pledge to excel through love and unity.&lt;br&gt;
Pressing onward, march together&lt;br&gt;
to a common loftier goal;&lt;br&gt;
Steady sunward, tho’ the weather&lt;br&gt;
hide the wide and treachrous shoal.&lt;br&gt;
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,&lt;br&gt;
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,&lt;br&gt;
March on, Bahamaland.&lt;br&gt;

https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga

=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''&lt;br&gt;
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,&lt;br&gt;
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,&lt;br&gt;
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа&lt;br&gt;
Тыуған илдең тыныс ал таңы.&lt;br&gt;
Дан hиңә, Башҡортостан!&lt;br&gt;
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә&lt;br&gt;
Сәскә ат, Башҡортостан!&lt;br&gt;

Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,&lt;br&gt;
Еңеү яулап алға бараhың.&lt;br&gt;
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә&lt;br&gt;
Һинең ғорур рухлы байрағың.&lt;br&gt;
Дан hиңә, Башҡортостан!&lt;br&gt;
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә&lt;br&gt;
Сәскә ат, Башҡортостан!&lt;br&gt;

Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,&lt;br&gt;
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.&lt;br&gt;
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,&lt;br&gt;
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.&lt;br&gt;
Дан hиңә, Башҡортостан!&lt;br&gt;
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә&lt;br&gt;
Сәскә ат, Башҡортостан!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg

'''''татар телендә'''''&lt;br&gt;
Башкортстан, син сөекле газиз җир,&lt;br&gt;
Халкыбызның изге Ватаны,&lt;br&gt;
Чал Уралдан калка бар тарафка&lt;br&gt;
Туган илнең тыныч ал таңы.&lt;br&gt;
Дан сиңа, Башкортстан!&lt;br&gt;
Илен сөйгән азат халкыңа дан&lt;br&gt;!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә&lt;br&gt;
Чәчәк ат, Башкортстан!&lt;br&gt;

Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,&lt;br&gt;
Җиңү яулап алга барасың. &lt;br&gt;
Киләчәккә якты нур-моң чәчә&lt;br&gt;
Синең горур рухлы байрагың.&lt;br&gt;
Дан сиңа, Башкортстан!&lt;br&gt;
Илен сөйгән азат халкыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй белән бөек бердәмлектә&lt;br&gt;
Чәчәк ат, Башкортстан!&lt;br&gt;

Республикам, йолдыз булып балкы син,&lt;br&gt;
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.&lt;br&gt;
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,&lt;br&gt;
Туган телдә тынмас җырыбыз.&lt;br&gt;
Дан сиңа, Башкортстан!&lt;br&gt;
Илен сөйгән азат халкыңа дан!&lt;br&gt;
Рәсәй белән бөек бердәмлектә&lt;br&gt;
Чәчәк ат, Башкортстан!&lt;br&gt;

=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
&lt;u&gt;'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''&lt;/u&gt;&lt;br&gt;

Илләтсу башланган урманнар,&lt;br&gt;
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,&lt;br&gt;
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —&lt;br&gt;
Зур бүләк якташлар, туганнар!&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Бердәмлек, тигезлек төбәге,&lt;br&gt;
Халыклар дуслыгы терәге,&lt;br&gt;
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге&lt;br&gt;
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!&lt;br&gt;

Иделгә ашкына суларың.&lt;br&gt;
Дөньяга танылган улларың.&lt;br&gt;
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,&lt;br&gt;
Иң тәмле икмәкле районым.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

Таң ата, уяна туган як.&lt;br&gt;
Яңгырый иртәнге моң-азан.&lt;br&gt;
Бу җирне яраткан изге зат.&lt;br&gt;
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''''Олыкмарий йылмеште'''''&lt;br&gt;
&lt;u&gt;'''Татьяна Очееван кусарымыже'''&lt;/u&gt;&lt;br&gt;

Чодыра дене ялым эртен,&lt;br&gt;
Ший Элнет шыргыкта йывертен.&lt;br&gt;
Сабантуй ден Пеледыш пайрем&lt;br&gt;
Шергылтеш, калыкнам чумырен.&lt;br&gt;
'''''Припев:'''''&lt;br&gt;
Ик еш семын келшен илена.&lt;br&gt;
Ойго ден куаннам пайлена.&lt;br&gt;
Куш, чаплане, шумбел мландына,&lt;br&gt;
Чон шепка — Параньга кундымна!&lt;br&gt;

Шочмо Эл чын шочшетым пала,&lt;br&gt;
Рвезе тукым шарналын ила.&lt;br&gt;
Перкем налше киндетым акла,&lt;br&gt;
Родо-влакшем эн порын сийла.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

Эр кынелын, пашаш каена,&lt;br&gt;
Торшымаш ден лумет нолтена.&lt;br&gt;
Ко вер-шӧржым сакла, йората —&lt;br&gt;
Шочмо мланде тудлан таушта.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

'''''На русском языке'''''&lt;br&gt;
&lt;u&gt;'''перевод Татьяны Очеевой'''&lt;/u&gt;&lt;br&gt;

Обнимая деревни, поля&lt;br&gt;
Протекает Илеть и Ноля.&lt;br&gt;
Край родной, в этих дивных местах&lt;br&gt;
Развернул Сабантуй торжества.&lt;br&gt;
'''''Припев:'''''&lt;br&gt;
Братской дружбой единой сильна&lt;br&gt;
Ты для славы великой дана.&lt;br&gt;
Будь всех краше, богаче, мила,&lt;br&gt;
Параньгинская наша земля!&lt;br&gt;

Сыновей, дочерей имена&lt;br&gt;
Помнит с гордостью, знает страна&lt;br&gt;
С чудным вкусом ржаные хлеба -&lt;br&gt;
Угощаешь соседей любя.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

Над землей встала зорька светла,&lt;br&gt;
Ждут нас свершенья, дела.&lt;br&gt;
Всем, кому мать-земля так мила,&lt;br&gt;
Благодарность, почет и хвала.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

=== '''БӘХРӘЙН''' ===

https://wikiway.com/bahrain/gimn/

=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''&lt;br&gt;
'''Мы, беларусы'''&lt;br&gt;
Мы, беларусы – мірныя людзі,&lt;br&gt;
Сэрцам адданыя роднай зямлі,&lt;br&gt;
Шчыра сябруем, сілы гартуем&lt;br&gt;
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.&lt;br&gt;
Прыпеў:&lt;br&gt;
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,&lt;br&gt;
Слаўся, народаў братэрскі саюз!&lt;br&gt;
Наша любімая маці-Радзіма,&lt;br&gt;
Вечна жыві і квітней, Беларус!&lt;br&gt;
Наша любімая маці-Радзіма,&lt;br&gt;
Вечна жыві і квітней, Беларус!&lt;br&gt;

Разам з братамі мужна вякамі&lt;br&gt;
Мы баранілі родны парог,&lt;br&gt;
У бітвах за волю, бітвах за долю&lt;br&gt;
Свой здабывалі сцяг перамог!&lt;br&gt;
Прыпеў.&lt;br&gt;

Дружба народаў — сіла народаў,&lt;br&gt;
Наш запаветны, сонечны шлях.&lt;br&gt;
Горда ж узвіся ў ясныя высі,&lt;br&gt;
Сцяг пераможны — радасці сцяг!&lt;br&gt;
Прыпеў.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg&lt;br&gt;
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Без, белоруслар'''&lt;br&gt;
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,&lt;br&gt;
Туган җиргә күңелләр бирелгән,&lt;br&gt;
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз&lt;br&gt;
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,&lt;br&gt;
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!&lt;br&gt;
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!&lt;br&gt;
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!&lt;br&gt;

Туганнар белән гасырлар буе&lt;br&gt;
Ватаныбызны бергә сакладык,&lt;br&gt;
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,&lt;br&gt;
Уртак Җиңү байрагын яуладык!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;

Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,&lt;br&gt;
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.&lt;br&gt;
Горур җилфердә илебез күгендә,&lt;br&gt;
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!&lt;br&gt;
Кушымтасы.&lt;br&gt;

=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''&lt;br&gt;
'''Магутны Божа'''&lt;br&gt;
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,&lt;br&gt;
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,&lt;br&gt;
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,&lt;br&gt;
Рассып праменьнi свае хвалы.&lt;br&gt;

Дай спор у працы, будзённай, шэрай,&lt;br&gt;
На хлеб штодзённы, на родны край.&lt;br&gt;
Павагу, сiлу i велiч веры&lt;br&gt;
Ў нашу праўду, у прышласць дай.&lt;br&gt;

Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,&lt;br&gt;
Учынкам нашым пашлi ўмалот.&lt;br&gt;
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай&lt;br&gt;
Краiну нашу i наш народ!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/

https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Кодрәтле Алла'''&lt;br&gt;
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,&lt;br&gt;
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,&lt;br&gt;
Тыныч һәм якты Беларусебызны —&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.&lt;br&gt;

Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,&lt;br&gt;
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,&lt;br&gt;
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч&lt;br&gt;
Безнең хаклыкка, киләчәккә.&lt;br&gt;

Уңдырышлы кыл кырларыбызны,&lt;br&gt;
Булсын балалар игелекле.&lt;br&gt;
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны&lt;br&gt;
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!&lt;br&gt;

=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===

https://wikiway.com/belgium/gimn/

=== '''БЕЛИЗ''' ===

=== '''БЕНИН''' ===

=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''&lt;br&gt;
'''Мила Родино'''&lt;br&gt;
Горда Стара Планина,&lt;br&gt;
до ней Дунава синей,&lt;br&gt;
сълнце Тракия огрява,&lt;br&gt;
над Пирина пламеней.&lt;br&gt;
Припев (2):&lt;br&gt;
О мило!&lt;br&gt;
Мила Родино,&lt;br&gt;
ти си земен рай,&lt;br&gt;
твойта хубост, твойта прелест,&lt;br&gt;
ах, те нямат край.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg&lt;br&gt;
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)&lt;br&gt;

'''''татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Сөекле Ватаным'''&lt;br&gt;
Горур Иске Планина,&lt;br&gt;
Ага зәңгәрсу Дунай,&lt;br&gt;
Кояш Фракияне нурлый,&lt;br&gt;
Пирин өстендә балкый.&lt;br&gt;
Кушымтасы (2):&lt;br&gt;
Сөеклем!&lt;br&gt;
Сөекле Ватан,&lt;br&gt;
Син – җир җәннәте,&lt;br&gt;
Күркәмлегең, гүзәллегең –&lt;br&gt;
Бакый халәтең.&lt;br&gt;

=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''&lt;br&gt;
'''Himno Nacional de Bolivia'''&lt;br&gt;
1. Bolivianos: el hado propicio&lt;br&gt;
coronó nuestros votos y anhelos.&lt;br&gt;
Es ya libre, ya libre este suelo,&lt;br&gt;
ya cesó su servil condición.&lt;br&gt;
Al estruendo marcial que ayer fuera&lt;br&gt;
y al clamor de la guerra horroroso,&lt;br&gt;
siguen hoy, en contraste armonioso,&lt;br&gt;
dulces himnos de paz y de unión.&lt;br&gt;
Siguen hoy, en contraste armonioso,&lt;br&gt;
dulces himnos de paz y de unión.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
De la Patria, el alto nombre,&lt;br&gt;
en glorioso esplendor conservemos.&lt;br&gt;
Y en sus aras de nuevo juremos:&lt;br&gt;
¡Morir antes que esclavos vivir!&lt;br&gt;
¡Morir antes que esclavos vivir!&lt;br&gt;
¡Morir antes que esclavos vivir!&lt;br&gt;

2. Loor eterno a los bravos guerreros,&lt;br&gt;
cuyo heroico valor y firmeza,&lt;br&gt;
conquistaron las glorias que empieza&lt;br&gt;
hoy Bolivia feliz a gozar.&lt;br&gt;
Que sus nombres, en mármol y en bronce,&lt;br&gt;
a remotas edades transmitan,&lt;br&gt;
y en sonoros cantares repitan:&lt;br&gt;
¡Libertad, Libertad, Libertad!&lt;br&gt;
Y en sonoros cantares repitan:&lt;br&gt;
¡Libertad, Libertad, Libertad!&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

3. Aquí alzó la justicia su trono&lt;br&gt;
que la vil opresión desconoce,&lt;br&gt;
y en su timbre glorioso legose&lt;br&gt;
Libertad, Libertad, Libertad.&lt;br&gt;
Esta tierra inocente y hermosa&lt;br&gt;
que ha debido a Bolívar su nombre&lt;br&gt;
es la patria feliz donde el hombre&lt;br&gt;
goza el bien de la dicha y la paz.&lt;br&gt;
Es la patria feliz donde el hombre&lt;br&gt;
goza el bien de la dicha y la paz.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

4. Si extranjero poder alqún día&lt;br&gt;
sojuzgar a Bolivia intentare,&lt;br&gt;
al destino fatal se prepare&lt;br&gt;
que amenaza a soberbio invasor.&lt;br&gt;
Que los hijos del grande Bolívar&lt;br&gt;
hayan mil y mil veces jurado:&lt;br&gt;
morir antes que ver humillado&lt;br&gt;
de la Patria el augusto pendón.&lt;br&gt;
Morir antes que ver humillado&lt;br&gt;
de la Patria el augusto pendón.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/

https://wikiway.com/bolivia/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Боливия милли гимны'''&lt;br&gt;
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир&lt;br&gt;
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:&lt;br&gt;
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,&lt;br&gt;
Көрәшеп коллыктан котылды.&lt;br&gt;
Үткән көннәр быргы тавышын,&lt;br&gt;
Сугышның коточкыч даулашын&lt;br&gt;
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —&lt;br&gt;
Тынычлык, бердәмлек гимннары,&lt;br&gt;
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —&lt;br&gt;
Тынычлык, бердәмлек гимннары.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Без исемен бөек тотканда,&lt;br&gt;
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.&lt;br&gt;
Ант итәбез Аллаһ каршында:&lt;br&gt;
Үлем хәерлерәк коллыктан!&lt;br&gt;
Үлем хәерлерәк коллыктан!&lt;br&gt;
Үлем хәерлерәк коллыктан!&lt;br&gt;

Мәңгелек дан батырларыбызга,&lt;br&gt;
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте&lt;br&gt;
Ирек яулады Ватаныбызга,&lt;br&gt;
Боливиягә — бәхет ләззәте.&lt;br&gt;
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга&lt;br&gt;
Уеп гасырларга озатыйк,&lt;br&gt;
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”&lt;br&gt;
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

Гадәләтлек илдә тәхет корды,&lt;br&gt;
Явыз җәберләүне санга сукмады,&lt;br&gt;
Аның данлы мөһерендә — шатлык:&lt;br&gt;
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”&lt;br&gt;
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә&lt;br&gt;
Боливарның исеме куелган.&lt;br&gt;
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,&lt;br&gt;
Лаеклы язмышта хозурлан,&lt;br&gt;
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,&lt;br&gt;
Лаеклы язмышта хозурлан.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса&lt;br&gt;
Боливияне буйсындырырга,&lt;br&gt;
Туры килер тәкәббер баскынга&lt;br&gt;
Хурлыклы язмышын татырга:&lt;br&gt;
Бөек Боливарның торыннары&lt;br&gt;
Шәһит китүдән һич тайчынмас,&lt;br&gt;
Ләкин Ватанының затлы байрагы&lt;br&gt;
Кимсетелүенә юл куймас,&lt;br&gt;
Ләкин Ватанының затлы байрагы&lt;br&gt;
Кимсетелүенә юл куймас.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===

https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/

https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg

'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге &quot;Jedna si jedina&quot; исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле &quot;Интермеццо&quot; да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.&lt;br&gt;

=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә&lt;br&gt;
'''Fatshe leno la rona'''&lt;br&gt;
'''I.''' Fatshe leno la rona&lt;br&gt;
Ke mpho ya Modimo,&lt;br&gt;
Ke boswa jwa borraetsho;&lt;br&gt;
a le nne ka kagiso.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!&lt;br&gt;
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!&lt;br&gt;
Re kopanele go direla&lt;br&gt;
Lefatshe la rona.&lt;br&gt;

'''II.''' 'Ina lentle la tumo&lt;br&gt;
la tšhaba ya Botswana,&lt;br&gt;
Ka kutlwano le kagisano,&lt;br&gt;
e bopagantswe mmogo.&lt;br&gt;
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇&lt;br&gt;

Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''This Land of Ours'''&lt;br&gt;
'''I.''' Blessed be this noble land,&lt;br&gt;
Gift to us from God's strong hand,&lt;br&gt;
Heritage our fathers left to us.&lt;br&gt;
May it always be at peace.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Awake, awake, O men, awake!&lt;br&gt;
And women close beside them stand,&lt;br&gt;
Together we'll work and serve&lt;br&gt;
This land, this happy land!&lt;br&gt;

'''II.''' Word of beauty and of fame,&lt;br&gt;
The name Botswana to us came.&lt;br&gt;
Through our unity and harmony,&lt;br&gt;
We'll remain at peace as one.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/

https://wikiway.com/botsvana/gimn/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg

'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''&lt;br&gt;
...........................

=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''&lt;br&gt;
'''God save the King''' *&lt;br&gt;
God save our gracious King!&lt;br&gt;
Long live our noble King!&lt;br&gt;
God save the King!&lt;br&gt;
Send him victorious,&lt;br&gt;
Happy and glorious,&lt;br&gt;
Long to reign over us:&lt;br&gt;
God save the King!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Алла, сакла патшаны'''&lt;br&gt;
Алла, сакла аны,&lt;br&gt;
Күрекле патшаны,&lt;br&gt;
Алла, сакла!&lt;br&gt;
Җиңүләр бүләк ит,&lt;br&gt;
Данлы, бәхетле ит,&lt;br&gt;
Хакимебез дип хакла,&lt;br&gt;
Алла, сакла!&lt;br&gt;

* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.&lt;br&gt;

=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''&lt;br&gt;
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,&lt;br&gt;
de um povo heroico o brado retumbante.&lt;br&gt;
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,&lt;br&gt;
brilhou no céu da Pátria nesse instante.&lt;br&gt;
Se o penhor dessa igualdade,&lt;br&gt;
conseguimos conquistar com braço forte!&lt;br&gt;
Em teu seio, ó Liberdade,&lt;br&gt;
desafia o nosso peito a própria morte!&lt;br&gt;
Ó Pátria amada,&lt;br&gt;
idolatrada,&lt;br&gt;
salve, salve!&lt;br&gt;
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,&lt;br&gt;
de amor e de esperança à terra desce.&lt;br&gt;
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,&lt;br&gt;
a imagem do Cruzeiro resplandece.&lt;br&gt;
Gigante pela própria natureza&lt;br&gt;
És belo, és forte, impávido colosso&lt;br&gt;
E o teu futuro espelha essa grandeza&lt;br&gt;
Coro:&lt;br&gt;
Terra adorada&lt;br&gt;
Entre outras mil&lt;br&gt;
és tu, Brasil,&lt;br&gt;
ó Pátria amada&lt;br&gt;
Dos filhos deste solo és mãe gentil&lt;br&gt;
Pátria amada,&lt;br&gt;
Brasil! Brasil! Brasil!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/

Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg&lt;br&gt;
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары&lt;br&gt;
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,&lt;br&gt;
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,&lt;br&gt;
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.&lt;br&gt;
Без тигезлек дәлил-сәбәбен&lt;br&gt;
Бу куәтле куллар белән казандык,&lt;br&gt;
Каршы алырбыз үлем сәгатен&lt;br&gt;
Синең кочагыңда, изге Азатлык!&lt;br&gt;
Сөекле Ватан,&lt;br&gt;
Кодрәт ал Хактан,&lt;br&gt;
Имин бул син!&lt;br&gt;
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар&lt;br&gt;
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,&lt;br&gt;
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар&lt;br&gt;
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.&lt;br&gt;
Табигать үзе тудырган гигантсың;&lt;br&gt;
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә&lt;br&gt;
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Меңнәр арасыннан&lt;br&gt;
Өзелеп яраткан ил,&lt;br&gt;
Әй сөекле Ватан,&lt;br&gt;
Син ул, Бразил!&lt;br&gt;
Ул-кызыңа изге ана күк ил,&lt;br&gt;
Әй сөекле Бразил!&lt;br&gt;
Бразил! Бразил!&lt;br&gt;

=== '''БРУНЕЙ''' ===

=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===

=== '''БУРУНДИ''' ===

=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ&lt;br&gt;
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.&lt;br&gt;
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни&lt;br&gt;
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.&lt;br&gt;

Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ&lt;br&gt;
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!&lt;br&gt;
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш&lt;br&gt;
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!&lt;br&gt;

Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,&lt;br&gt;
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.&lt;br&gt;
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,&lt;br&gt;
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.&lt;br&gt;

Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,&lt;br&gt;
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.&lt;br&gt;
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,&lt;br&gt;
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.&lt;br&gt;
Эхэ нютаг!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg

Тайгалы, күлләр белән, далалы,&lt;br&gt;
Изге кояш нуры белән син тулы.&lt;br&gt;
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,&lt;br&gt;
Бәхетле бул, туган ягым!&lt;br&gt;
...............................

=== '''БУТАН''' ===

=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''&lt;br&gt;
'''Tiến quân ca'''&lt;br&gt;
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc&lt;br&gt;
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa&lt;br&gt;
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,&lt;br&gt;
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.&lt;br&gt;
Đường vinh quang xây xác quân thù,&lt;br&gt;
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.&lt;br&gt;
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,&lt;br&gt;
Tiến mau ra sa trường,&lt;br&gt;
Tiến lên, cùng tiến lên.&lt;br&gt;
Nước non Việt Nam ta vững bền.&lt;br&gt;

Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới&lt;br&gt;
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than&lt;br&gt;
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,&lt;br&gt;
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.&lt;br&gt;
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,&lt;br&gt;
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.&lt;br&gt;
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,&lt;br&gt;
Tiến mau ra sa trường,&lt;br&gt;
Tiến lên, cùng tiến lên.&lt;br&gt;
Nước non Việt Nam ta vững bền.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Алга баручы гаскәр җыры'''&lt;br&gt;
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,&lt;br&gt;
Бара озын, тар сукмакларда.&lt;br&gt;
Ил рухы – канлы байракта,&lt;br&gt;
Туп гөрселдәве – җырларда.&lt;br&gt;
Юл буйлап – дошман сөяге,&lt;br&gt;
Күңелдә – җиңү теләге.&lt;br&gt;
Халкыбыз дип сафка бастык.&lt;br&gt;
Алга, яуларга,&lt;br&gt;
Бергә – гел алга!&lt;br&gt;
Вьетнам мәңгелек һәм нык.&lt;br&gt;

Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга&lt;br&gt;
Карап ил чыга олы юлга,&lt;br&gt;
Күмәкләшеп – яңа тормышка,&lt;br&gt;
Богауларны өзеп – уңышка.&lt;br&gt;
Озак булдык михнәт-кайгыда,&lt;br&gt;
Ватан өчен җаннар фида,&lt;br&gt;
Халкыбыз дип сафка бастык.&lt;br&gt;
Алга, яуларга,&lt;br&gt;
Бергә – гел алга!&lt;br&gt;
Вьетнам мәңгелек һәм нык.&lt;br&gt;

=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''&lt;br&gt;
Tarafım, san tarafım,&lt;br&gt;
Ne gözelsin, korafım:&lt;br&gt;
Çok comerţin sän, topraam,&lt;br&gt;
Gagauz Yerim, Bucaam!&lt;br&gt;
Refren:&lt;br&gt;
Gagauziya – hoşluum,&lt;br&gt;
Çok sevin, koru dostluu,&lt;br&gt;
Bayraanı üüsek kaldır,&lt;br&gt;
Sän benim paalı halkım!&lt;br&gt;

İIk adım sendi yaptık,&lt;br&gt;
Hem ana da biz dedik,&lt;br&gt;
Kaușu sevdik dinmäz,&lt;br&gt;
«Oglanı» çaldık bitmäz.&lt;br&gt;
Refren.&lt;br&gt;

Gagauziya, mutlu yerim,&lt;br&gt;
Vatanımsın sän benim,&lt;br&gt;
Pek işçidir insanın,&lt;br&gt;
Yelleri keser altın.&lt;br&gt;
Refren.&lt;br&gt;

Ne zorluk seni kırdı,&lt;br&gt;
Ne zaman dolaştırdı.&lt;br&gt;
Allahım, koru topraa:&lt;br&gt;
Gagauz Yeri, Bucaa!&lt;br&gt;
Refren.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg

'''Тарафым'''&lt;br&gt;

=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''&lt;br&gt;
'''Gaudeamus igitur!'''&lt;br&gt;
I. Gaudeamus igitur&lt;br&gt;
Juvenes dum sumus,&lt;br&gt;
Gaudeamus igitur&lt;br&gt;
Juvenes dum sumus!&lt;br&gt;
Post jucundam juventutem&lt;br&gt;
Post molestam senectutem&lt;br&gt;
Nos habebit humus,&lt;br&gt;
Nos habebit humus.&lt;br&gt;

II. Ubi sunt qui ante nos&lt;br&gt;
In mundo fuere?&lt;br&gt;
Ubi sunt qui ante nos&lt;br&gt;
In mundo fuere?&lt;br&gt;
Ade as a inferos&lt;br&gt;
Transe as a superos&lt;br&gt;
Hos si vis videre,&lt;br&gt;
Hos si vis videre.&lt;br&gt;

III. Vita nostra brevis est&lt;br&gt;
Brevi finietur,&lt;br&gt;
Vita nostra brevis est&lt;br&gt;
Brevi finietur.&lt;br&gt;
Venit mors velociter&lt;br&gt;
Rapit nos atrociter&lt;br&gt;
Nemini parcetur,&lt;br&gt;
Nemini parcetur.&lt;br&gt;

IV. Vivat academia,&lt;br&gt;
Vivant professores,&lt;br&gt;
Vivat academia,&lt;br&gt;
Vivant professores!&lt;br&gt;
Vivat membrum quodlibet,&lt;br&gt;
Vivat membra quaelibet,&lt;br&gt;
Semper sint in flore,&lt;br&gt;
Semper sint in flore.&lt;br&gt;

V. Vivant omnes virgines,&lt;br&gt;
Faciles, formosae,&lt;br&gt;
Vivant omnes virgines,&lt;br&gt;
Faciles, formosae.&lt;br&gt;
Vivant et mulieres,&lt;br&gt;
Tenerae amabiles,&lt;br&gt;
Bonae laboriosae,&lt;br&gt;
Bonae laboriosae.&lt;br&gt;

VI. Vivant et republica&lt;br&gt;
et qui illam regit,&lt;br&gt;
Vivant et republica&lt;br&gt;
et qui illam regit.&lt;br&gt;
Vivat nostra civitas,&lt;br&gt;
Maecenatum caritas,&lt;br&gt;
Quae nos hic protegit,&lt;br&gt;
Quae nos hic protegit.&lt;br&gt;

VII. Pereat tristitia,&lt;br&gt;
Pereant osores,&lt;br&gt;
Pereat tristitia,&lt;br&gt;
Pereant osores.&lt;br&gt;
Pereat diabolus,&lt;br&gt;
Qui vis antiburschius,&lt;br&gt;
Atque irrisores,&lt;br&gt;
Atque irrisores.&lt;br&gt;

https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3

https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/

'''Әйдәгез, күңелләник!'''&lt;br&gt;
I. Әйдәгез, күңелләник –&lt;br&gt;
Яшьлек шуңа форсат,&lt;br&gt;
Әйдәгез, күңелләник –&lt;br&gt;
Яшьлек шуңа форсат!&lt;br&gt;
Яшь гомерләр үтеп китәр,&lt;br&gt;
Тынгысыз картлык та җитәр –&lt;br&gt;
Алыр безне туфрак,&lt;br&gt;
Алыр безне туфрак.&lt;br&gt;

II. Безнең гомер бик кыска&lt;br&gt;
Фанилык иңендә,&lt;br&gt;
Безнең гомер бик кыска&lt;br&gt;
Фанилык иңендә.&lt;br&gt;
Әҗәл тиз килеп җитә,&lt;br&gt;
Дөньядан алып китә,&lt;br&gt;
Аяу юк һичкемгә,&lt;br&gt;
Аяу юк һичкемгә.&lt;br&gt;

III. Моңарчы яшәгәннәр –&lt;br&gt;
Кайда алар бүген?&lt;br&gt;
Моңарчы яшәгәннәр –&lt;br&gt;
Кайда алар бүген?&lt;br&gt;
Күкләргә менеп эзлә,&lt;br&gt;
Ахирәттә дә күзлә –&lt;br&gt;
Очратырлык түгел,&lt;br&gt;
Очратырлык түгел.&lt;br&gt;

IV. Яшә, академия,&lt;br&gt;
Яшәсен остазлар,&lt;br&gt;
Яшә, академия,&lt;br&gt;
Яшәсен остазлар!&lt;br&gt;
Яшәсен һәркайсысы,&lt;br&gt;
Яшәсен һәрбарчасы&lt;br&gt;
Һәм чәчәк атсыннар,&lt;br&gt;
Һәм чәчәк атсыннар!&lt;br&gt;

V. Яшәсен безнең кызлар –&lt;br&gt;
Сөйкемле, гүзәлләр,&lt;br&gt;
Яшәсен безнең кызлар –&lt;br&gt;
Сөйкемле, гүзәлләр!&lt;br&gt;
Яшәсеннәр ханымнар –&lt;br&gt;
Ягымлылар, назлылар,&lt;br&gt;
Хезмәт сөючәннәр,&lt;br&gt;
Хезмәт сөючәннәр!&lt;br&gt;

VI. Яшәсен дәүләтебез,&lt;br&gt;
Яшәсен хакимнәр,&lt;br&gt;
Яшәсен дәүләтебез,&lt;br&gt;
Яшәсен хакимнәр!&lt;br&gt;
Яшәсен шәһәребез,&lt;br&gt;
Иганәчеләребез –&lt;br&gt;
Химая иткәннәр,&lt;br&gt;
Химая иткәннәр.&lt;br&gt;

VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,&lt;br&gt;
Бетсен көнләшкәннәр,&lt;br&gt;
Булмасын кайгы-хәсрәт,&lt;br&gt;
Бетсен көнләшкәннәр!&lt;br&gt;
Олаксын шайтаны да,&lt;br&gt;
Шәкертләр дошманы да –&lt;br&gt;
Гыйлемнән көлгәннәр,&lt;br&gt;
Гыйлемнән көлгәннәр!&lt;br&gt;

=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''¡Guatemala feliz...!'''&lt;br&gt;
¡Guatemala feliz...! que tus aras&lt;br&gt;
no profane jamás el verdugo;&lt;br&gt;
ni haya esclavos que laman el yugo&lt;br&gt;
ni tiranos que escupan tu faz.&lt;br&gt;
Si mañana tu suelo sagrado&lt;br&gt;
lo amenaza invasión extranjera,&lt;br&gt;
libre al viento tu hermosa bandera&lt;br&gt;
a vencer o a morir llamará.&lt;br&gt;
'''''Coro I'''''&lt;br&gt;
Libre al viento tu hermosa bandera&lt;br&gt;
a vencer o a morir llamará;&lt;br&gt;
que tu pueblo con ánima fiera&lt;br&gt;
antes muerto que esclavo será.&lt;br&gt;

De tus viejas y duras cadenas&lt;br&gt;
tú forjaste con mano iracunda,&lt;br&gt;
el arado que el suelo fecunda&lt;br&gt;
y la espada que salva el honor.&lt;br&gt;
Nuestros padres lucharon un día&lt;br&gt;
encendidos en patrio ardimiento,&lt;br&gt;
y lograron sin choque sangriento&lt;br&gt;
colocarte en un trono de amor.&lt;br&gt;
'''''Coro II'''''&lt;br&gt;
Y lograron sin choque sangriento&lt;br&gt;
colocarte en un trono de amor,&lt;br&gt;
que de patria en enérgico acento&lt;br&gt;
dieron vida al ideal redentor. &lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga

'''''Испан телендә'''''&lt;br&gt;
'''Гватемала – бәхетле!..'''*&lt;br&gt;
Гватемала – бәхетле!... Михрабың &lt;br&gt;
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;&lt;br&gt;
Юк коллар, ялаучы богавын,&lt;br&gt;
Һәм залим йөзеңә төкермәс.&lt;br&gt;
Һәм әгәр бу изге туфрагың&lt;br&gt;
Нәҗесләп тапталса иртәгә,&lt;br&gt;
Чакырыр азатлык байрагың –&lt;br&gt;
Җиңәргә йә шәһит китәргә.&lt;br&gt;
'''''Беренче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Чакырыр азатлык байрагың&lt;br&gt;
Җиңүгә йә шәһит китәргә.&lt;br&gt;
Кол булмас һич горур улларың,&lt;br&gt;
Ителсә дә дучар үләргә.&lt;br&gt;

Күптәнге  һәм авыр богауны&lt;br&gt;
Онытып, алырсың кулларга&lt;br&gt;
Бәрәкәт бирүче суканы&lt;br&gt;
Һәм кылыч – намусың сакларга.&lt;br&gt;
Милли хис ялкынында янган&lt;br&gt;
Бабалар тапкан үз бәхетен:&lt;br&gt;
Кан коймый, азатлык яулаган&lt;br&gt;
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.&lt;br&gt;
'''''Икенче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Кан коймый азатлык яулаган&lt;br&gt;
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,&lt;br&gt;
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,&lt;br&gt;
Тергезгән идеал-өметен.&lt;br&gt;

* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.&lt;br&gt;

=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''&lt;br&gt;
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان&lt;br&gt;
والشعب بالأوطان&lt;br&gt;
بالعز والإيمان&lt;br&gt;

وليدم مؤيدا&lt;br&gt;
عاهلا ممجدا&lt;br&gt;
بالنفوس يفتدى&lt;br&gt;
وليدم مؤيدا&lt;br&gt;
عاهلا ممجدا&lt;br&gt;
بالنفوس يفتدى&lt;br&gt;

يا عمان نحن من عهد النبي&lt;br&gt;
أوفياء من كرام العرب&lt;br&gt;
أبشري قابوس جاء&lt;br&gt;
فلتباركه السماء&lt;br&gt;
واسعدي والتقيه بالدعاء&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg

Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,&lt;br&gt;
халкын, Ватанын сакла,&lt;br&gt;
гыйззәт-иманын хакла!&lt;br&gt;

Яшә, солтаныбыз,&lt;br&gt;
данлы юлбашчыбыз,&lt;br&gt;
синең өчен җан фида.&lt;br&gt;
Яшә, солтаныбыз,&lt;br&gt;
данлы юлбашчыбыз,&lt;br&gt;
синең өчен җан фида.&lt;br&gt;

Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,&lt;br&gt;
без — тугры, кәрамәтле гарәп.&lt;br&gt;
Кабуска догаң хаслап,&lt;br&gt;
хатиб рухына баглап,&lt;br&gt;
шатландыр аны, мөбарәкләп.&lt;br&gt;

=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად&lt;br&gt;
'''თავისუფლება'''&lt;br&gt;
ჩემი ხატია სამშობლო,&lt;br&gt;
სახატე მთელი ქვეყანა,&lt;br&gt;
განათებული მთა-ბარი,&lt;br&gt;
წილნაყარია ღმერთთანა.&lt;br&gt;
თავისუფლება დღეს ჩვენი&lt;br&gt;
მომავალს უმღერს დიდებას,&lt;br&gt;
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის&lt;br&gt;
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,&lt;br&gt;
და დიდება თავისუფლებას,&lt;br&gt;
თავისუფლებას დიდება.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg

'''''Гөрҗи телендә'''''&lt;br&gt;
'''Азатлык'''&lt;br&gt;
Ватаным – изге иконам,&lt;br&gt;
Дөнья җирләре түрендә,&lt;br&gt;
Тау-үзәннәре Алладан&lt;br&gt;
Без туганнарга бирелгән.&lt;br&gt;
Киләчәгебезне данлап&lt;br&gt;
Азатлык-ирек яулыйбыз,&lt;br&gt;
Ике диңгез арасында&lt;br&gt;
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,&lt;br&gt;
Җырлыйбыз ирекне без мактап,&lt;br&gt;
Азатлыкка дан җырлыйбыз!&lt;br&gt;

=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''&lt;br&gt;
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit&lt;br&gt;
niaqqut ulissimavoq qiinik.&lt;br&gt;
Qitornatit kissumiaannarpatit&lt;br&gt;
tunillugit sineriavit piinik.&lt;br&gt;

5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,&lt;br&gt;
kalaallit siumut makigitsi.&lt;br&gt;
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,&lt;br&gt;
saperasi isumaqaleritsi.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg

'''''Гренланд телендә'''''&lt;br&gt;
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,&lt;br&gt;
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.&lt;br&gt;
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,&lt;br&gt;
Байлык-муллыкта океан ярларың.&lt;br&gt;

5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,&lt;br&gt;
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.&lt;br&gt;
Уалучан булса да безнең тормыш,&lt;br&gt;
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!&lt;br&gt;

'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''&lt;br&gt;

=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''&lt;br&gt;
'''Ἐλευθεριά'''&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι&lt;br&gt;
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,&lt;br&gt;
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.&lt;br&gt;
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη&lt;br&gt;
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga

'''''Грек (юнан) телендә'''''&lt;br&gt;
'''Азатлык'''&lt;br&gt;
Таныш миңа, газиз илем,&lt;br&gt;
Иң үткен кылычларың,&lt;br&gt;
Таныш үткен күз карашың —&lt;br&gt;
Колачлый ул Җир шарын.&lt;br&gt;
Затлы Юнан тамырыннан&lt;br&gt;
Үсеп чыккан бер аклык, —&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык!&lt;br&gt;

'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''&lt;br&gt;

=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''&lt;br&gt;
'''مَوْطِنِيْ'''&lt;br&gt;
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ&lt;br&gt;
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ&lt;br&gt;
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ&lt;br&gt;
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ&lt;br&gt;
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ&lt;br&gt;
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً&lt;br&gt; 
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً&lt;br&gt;
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ&lt;br&gt;
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ&lt;br&gt;
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;

مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ&lt;br&gt;
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد&lt;br&gt;
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى&lt;br&gt;
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد&lt;br&gt;
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد&lt;br&gt;
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا&lt;br&gt;
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد&lt;br&gt;
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد&lt;br&gt;
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;

مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ&lt;br&gt;
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ&lt;br&gt;
رَمْزُنَا رَمْزُنَا&lt;br&gt;
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء&lt;br&gt;
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا&lt;br&gt;
عِزُّنَا عِزُّنَا&lt;br&gt;
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ&lt;br&gt; 
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ&lt;br&gt;
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ&lt;br&gt;
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg

'''''татарча'''''&lt;br&gt;
'''Ватаным'''&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —&lt;br&gt;
Тауларда, тауларда,&lt;br&gt;
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең&lt;br&gt;
Һаваңда, һаваңда —&lt;br&gt;
Насыйпмы бу миңа?&lt;br&gt;
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,&lt;br&gt;
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —&lt;br&gt;
Насыйпмы? Бу намың&lt;br&gt;
Тәблигъ булсын күктә,&lt;br&gt;
Тәблигъ булсын күктә,&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным!&lt;br&gt;

Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга&lt;br&gt;
Йә шәһит булмакка,&lt;br&gt;
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,&lt;br&gt;
Түнмәсләр коллыкка —&lt;br&gt;
Мәңгелек хурлыкка.&lt;br&gt;
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,&lt;br&gt;
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.&lt;br&gt;
Иҗтиһад кылганым —&lt;br&gt;
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным.&lt;br&gt;

Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —&lt;br&gt;
Байрагым һәм туграм.&lt;br&gt;
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —&lt;br&gt;
Гомерлек вазифам.&lt;br&gt;
Безнең дан, безнең дан —&lt;br&gt;
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,&lt;br&gt;
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.&lt;br&gt;
Куәтле рух-җаның,&lt;br&gt;
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным.&lt;br&gt;

'''Гыйракның &quot;Маутыйни&quot; (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''

=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''&lt;br&gt;
'''''Дания телендә'''''&lt;br&gt;
Der er et yndigt land&lt;br&gt;
Der er et yndigt land,&lt;br&gt;
det står med brede bøge&lt;br&gt;
nær salten østerstrand,&lt;br&gt;
nær salten østerstrand.&lt;br&gt;
Det bugter sig i bakke dal,&lt;br&gt;
det hedder gamle Danmark,&lt;br&gt;
og det er Frejas sal,&lt;br&gt;
og det er Frejas sal!&lt;br&gt;
Vort gamle Danmark skal bestå&lt;br&gt;
så længe bøgen spejler,&lt;br&gt;
sin top i bølgen blå,&lt;br&gt;
sin top i bølgen blå.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg

'''Әй, сөекле Ватан!'''&lt;br&gt;
Әй, сөекле Ватан!&lt;br&gt;
Тозлы диңгез ярында&lt;br&gt;
бүкләрең тезелеп баскан,&lt;br&gt;
тезелеп баскан.&lt;br&gt;
Борынгы Данмарк илен,&lt;br&gt;
диңгездән искән җилен&lt;br&gt;
Фрайя яраткан,&lt;br&gt;
Фрайя яраткан!&lt;br&gt;
Мәңге яшә, урманнар күк,&lt;br&gt;
кодрәт алып, даннар иле,&lt;br&gt;
зәңгәр дулкыннардан,&lt;br&gt;
зәңгәр дулкыннардан.&lt;br&gt;

'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''&lt;br&gt;

=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''Quisqueyanos valientes'''&lt;br&gt;
I. Quisqueyanos valientes, alcemos&lt;br&gt;
Nuestro canto con viva emoción,&lt;br&gt;
Y del mundo a la faz ostentemos&lt;br&gt;
Nuestro invicto glorioso pendón. &lt;br&gt;
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, &lt;br&gt;
A la guerra a morir se lanzó &lt;br&gt;
Cuando en bélico reto de muerte&lt;br&gt;
Sus cadenas de esclavo rompió. &lt;br&gt;
'''''(+acompañamiento)'''''&lt;br&gt;
Ningun pueblo ser libre merece &lt;br&gt;
Si es esclavo indolente y servil; &lt;br&gt;
Si en su pecho la llama no crece&lt;br&gt;
Que templó el heroismo viril.&lt;br&gt;
Mas Quisqueya la indómita y brava &lt;br&gt;
Siempre altiva la frente alzará: &lt;br&gt;
Que si fuere mil veces esclava&lt;br&gt;
Otras tantas ser libre sabrá.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg&lt;br&gt;
(башта ике юллык кереш уйнала)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Кискейя кыюлары'''&lt;br&gt;
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,&lt;br&gt;
Дәртләнеп хисле җырыбызны,&lt;br&gt;
Соклансын күреп бар Җир шары&lt;br&gt;
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.&lt;br&gt;
Дан батыр йөрәкле халыкка —&lt;br&gt;
Аяусыз көрәшкә атлады,&lt;br&gt;
Җан фида кылып һәр сугышта,&lt;br&gt;
Богауларны ватып ташлады!&lt;br&gt;
'''''(+аккомпанемент)'''''&lt;br&gt;
Һичкайчан булалмас хөр-азат&lt;br&gt;
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,&lt;br&gt;
Күкрәгендә ялкынланмаса&lt;br&gt;
Гайрәте кабызган бер учак.&lt;br&gt;
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —&lt;br&gt;
Коллыкка төшсә дә мең кабат,&lt;br&gt;
Горур тотар үзен, килешмәс,&lt;br&gt;
Булыр ул яңадан хөр-азат.&lt;br&gt;

=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''&lt;br&gt;
Freude, schöner Götterfunken,&lt;br&gt;
Tochter aus Elysium,&lt;br&gt;
Wir betreten feuertrunken,&lt;br&gt;
Himmlische, dein Heiligtum!&lt;br&gt;
Deine Zauber binden wieder&lt;br&gt;
Was die Mode streng geteilt;&lt;br&gt;
Alle Menschen werden Brüder,&lt;br&gt;
Wo dein sanfter Flügel weilt.&lt;br&gt;

Seid umschlungen, Millionen!&lt;br&gt;
Diesen Kuß der ganzen Welt!&lt;br&gt;
Brüder, über‘m Sternenzelt&lt;br&gt;
Muß ein lieber Vater wohnen.&lt;br&gt;
Wem der große Wurf gelungen,&lt;br&gt;
eines Freundes Freund zu sein;&lt;br&gt;
wer ein holdes Weib errungen,&lt;br&gt;
mische seinen Jubel ein!&lt;br&gt;

Ja, wer auch nur eine Seele&lt;br&gt;
Sein nennt auf dem Erdenrund!&lt;br&gt;
Und wer’s nie gekonnt, der stehle&lt;br&gt;
Weinend sich aus diesem Bund!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg

'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''&lt;br&gt;
Күңелләргә иңә шатлык&lt;br&gt;
Илаһият нурында,&lt;br&gt;
Низагтан туеп сыендык&lt;br&gt;
Тәңребез хозурына!&lt;br&gt;
Берләшә рухи нигездә&lt;br&gt;
Элек аерылганнар,&lt;br&gt;
Ходай канат җәйгән җирдә&lt;br&gt;
Без бәндәләр – туганнар.&lt;br&gt;

Миллионнар, иң куеп иңгә,&lt;br&gt;
Шатлыкка җирне күмсен!&lt;br&gt;
Туганнар Галәм түрендә&lt;br&gt;
Әл-Вәдүд барын белсен!&lt;br&gt;
Тормышта туры юл тоткан,&lt;br&gt;
Иңдәшен дус дип тойган,&lt;br&gt;
Гомер юлдашын яраткан –&lt;br&gt;
Булсын ул безнең туган!&lt;br&gt;

Тәкәбберлеккә бирелгән,&lt;br&gt;
Башканы күреп түбән,&lt;br&gt;
Дуслык кадерен белмәгән –&lt;br&gt;
Китсен безнең берлектән!&lt;br&gt;

'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''&lt;br&gt;
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''&lt;br&gt;

=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''&lt;br&gt;
Hinjinne u sara kaca,&lt;br&gt;
Calankaan harraad iyo&lt;br&gt;
Haydaar u mudateen!&lt;br&gt;
Haydaar u mudateen!&lt;br&gt;
Hir cagaarku qariyayiyo.&lt;br&gt;
Habkay samadu tahayoo;&lt;br&gt;
Xiddig dhi igleh hoorshoo,&lt;br&gt;
Caddaan lagu hadheeyaay.&lt;br&gt;
||: Maxaa haybad kugu yaal!&lt;br&gt;
Maxaa haybad kugu yaal! :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg

'''''Афар телендә'''''&lt;br&gt;
Doogehiik inkih solaa,&lt;br&gt;
Simbiliiy kah ningicle&lt;br&gt;
Bakaarat kah sugunne!&lt;br&gt;
Bakaarat kah sugunne!&lt;br&gt;
Bulci kaak qaran sido,&lt;br&gt;
Gubi kak way anxar lusa;&lt;br&gt;
Cutukti caxte caydu,&lt;br&gt;
Qidi wagri silaalo.&lt;br&gt;
||: Maysooy heebati kumuu!&lt;br&gt;
Maysooy heebati kumuu! :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/

https://wikiway.com/djibouti/gimn/

Күтәрел, байрагыбыз,&lt;br&gt;
Дәррәү торып басыгыз!&lt;br&gt;
Алдык аны яу итеп,&lt;br&gt;
Әрнүләр, сусау үтеп.&lt;br&gt;
Безнең мәңгелек төсләр:&lt;br&gt;
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;&lt;br&gt;
Ак төс — иминлек хасы,&lt;br&gt;
Канлы йолдыз — уртасы.&lt;br&gt;
||: Байрак — безнең горурлык!&lt;br&gt;
Байрак — безнең хозурлык! :||&lt;br&gt;

=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''&lt;br&gt;
سر زد از افق مهر خاوران&lt;br&gt;
فروغ دیده‌ی حق‌باوران&lt;br&gt;
بهمن فر ایمان ماست&lt;br&gt;
پیامت ای امام، استقلال&lt;br&gt;
آزادی، نقش جان ماست&lt;br&gt;
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان&lt;br&gt;
پاینده مانی و جاودان&lt;br&gt;
جمهوری اسلامی ایران&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga&lt;br&gt;
(башта кыска гына кереш уйнала)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,&lt;br&gt;
Хак мөселман күңелен ул назлый,&lt;br&gt;
Баһман – иман йөзек кашы.&lt;br&gt;
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,&lt;br&gt;
Азатлык, ирек тоткасы.&lt;br&gt;
Шәһитләр!&lt;br&gt;
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:&lt;br&gt;
“Ул яши һәм мәңге булачак –&lt;br&gt; 
Ислам Җөмһүрияте Иран!”&lt;br&gt;

=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''&lt;br&gt;
'''Amhrán na bhFiann'''&lt;br&gt;
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,&lt;br&gt;
Cathréimeach briomhar ceolmhar,&lt;br&gt;
Ár dtinte cnámh go buacach táid,&lt;br&gt;
‘S an spéir go min réaltogach&lt;br&gt;
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo&lt;br&gt;
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló&lt;br&gt;
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:&lt;br&gt;
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.&lt;br&gt;
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt;
Sinne Fianna Fáil&lt;br&gt;
Atá faoi gheall ag Éirinn,&lt;br&gt;
Buíon dár slua&lt;br&gt;
Thar toinn do ráinig chugainn,&lt;br&gt;
Faoi mhóid bheith saor.&lt;br&gt;
Seantír ár sinsir feasta&lt;br&gt;
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil&lt;br&gt;
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,&lt;br&gt;
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil&lt;br&gt;
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar&lt;br&gt;
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.&lt;br&gt;

'''''English'''''&lt;br&gt;
'''The soldier’s song'''&lt;br&gt;
We’ll sing a song, a soldier’s song,&lt;br&gt;
With cheering rousing chorus,&lt;br&gt;
As round our blazing fires we throng,&lt;br&gt;
The starry heavens o’er us;&lt;br&gt;
Impatient for the coming fight,&lt;br&gt;
And as we wait the morning’s light,&lt;br&gt;
Here in the silence of the night,&lt;br&gt;
We’ll chant a soldier’s song.&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
Soldiers are we&lt;br&gt;
whose lives are pledged to Ireland;&lt;br&gt;
Some have come from a land beyond the wave.&lt;br&gt;
Sworn to be free,&lt;br&gt;
No more our ancient sire land&lt;br&gt;
Shall shelter the despot or the slave.&lt;br&gt;
Tonight we man the gap of danger&lt;br&gt;
In Erin’s cause, come woe or weal&lt;br&gt;
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,&lt;br&gt;
We’ll chant a soldier’s song.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg&lt;br&gt;
(бу аудиода гимнның &quot;компакт варианты&quot; – кушымтасы гына уйнала)&lt;br&gt;

https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/&lt;br&gt;
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Яугирләр җыры'''&lt;br&gt;
Җырлыйк әле яугир җырын,&lt;br&gt;
Басып байраклар астына.&lt;br&gt;
Йолдызлар һәм учак уты&lt;br&gt;
Төнлә күздә чагыла;&lt;br&gt;
Безнең күңел ярсыр яуга,&lt;br&gt;
Иртән кояш сипсә нурын,&lt;br&gt;
Ә хәзер бу төнге тынлыкта&lt;br&gt;
Җырлыйк яугир җырын.&lt;br&gt;
Кушымтасы:&lt;br&gt;
Без яугирләр,&lt;br&gt;
Ирландия рухы йөрәктә,&lt;br&gt;
Без ант иттек,&lt;br&gt;
кайда туып үссәк тә:&lt;br&gt;
Булмас һич безнең изге утарлар&lt;br&gt;
Залим белән кол сыеныр урын.&lt;br&gt;
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,&lt;br&gt;
Сибәр кояш илгә нурын,&lt;br&gt;
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,&lt;br&gt;
Җырларбыз яугир җырын.&lt;br&gt;

'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''&lt;br&gt;

=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''&lt;br&gt;
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,&lt;br&gt;
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,&lt;br&gt;
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans&lt;br&gt;
þínir herskarar, tímanna safn.&lt;br&gt;
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár&lt;br&gt;
og þúsund ár dagur, ei meir:&lt;br&gt;
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,&lt;br&gt;
sem tilbiður guð sinn og deyr.&lt;br&gt;
Íslands þúsund ár,&lt;br&gt;
Íslands þúsund ár,&lt;br&gt;
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,&lt;br&gt;
sem tilbiður guð sinn og deyr.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Ил Алласы! Аллалы ил!&lt;br&gt;
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.&lt;br&gt;
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме&lt;br&gt;
Бакый гаскәрең тарафына.&lt;br&gt;
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,&lt;br&gt;
Мең еллар бер көндәй уза:&lt;br&gt;
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,&lt;br&gt;
Гыйбадәт кыла һәм сула.&lt;br&gt;
Исландиягә мең ел,&lt;br&gt;
Исландиягә мең ел,&lt;br&gt;
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,&lt;br&gt;
Гыйбадәт кыла һәм сула.&lt;br&gt;

=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''&lt;br&gt;
'''הַתִּקְוָה'''&lt;br&gt;
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה&lt;br&gt;
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,&lt;br&gt;
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,&lt;br&gt;
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;&lt;br&gt;
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,&lt;br&gt;
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,&lt;br&gt;
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇&lt;br&gt;
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.&lt;br&gt;

'''''Укылышы''''':&lt;br&gt;
Kol ‘od balevav p’nimah –&lt;br&gt;
Nefesh Yehudi homiyah&lt;br&gt;
Ulfa’ati mizrakh kadimah&lt;br&gt;
‘ayin LeTsion tsofiyah –&lt;br&gt;
‘od lo avdah tikvatenu&lt;br&gt;
Hatikvah bat sh’not alpayim:&lt;br&gt;
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –&lt;br&gt;
Erets Tsiyon vi’rushalayim.&lt;br&gt;
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –&lt;br&gt;
Erets Tsiyon vi’rushalayim.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Тынгысыз җаныбыз кушканга,&lt;br&gt;
Хыял яши, йөрәктә ут яна,&lt;br&gt;
Төбәп күзләрне гел Сионга,&lt;br&gt;
Атларбыз алга, шәрыккә таба.&lt;br&gt;
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,&lt;br&gt;
Ике мең ел аны сакладык,&lt;br&gt;
Сион, Иерусалим илендә&lt;br&gt;
Азатлыгыбызны хакладык,&lt;br&gt;
Сион, Иерусалим илендә&lt;br&gt;
Азатлыгыбызны хакладык.&lt;br&gt;

=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''&lt;br&gt;
'''Fratelli d’Italia'''&lt;br&gt;
Fratelli d’Italia,&lt;br&gt;
L’Italia s’è desta,&lt;br&gt;
Dell’elmo di Scipio&lt;br&gt;
S’è cinta la testa.&lt;br&gt;
Dove’è la Vittoria?&lt;br&gt;
Le porga la chioma;&lt;br&gt;
Chè schiava di Roma&lt;br&gt;
Iddio la creò.&lt;br&gt;
Fratelli d’Italia,&lt;br&gt;
L’Italia s’è desta,&lt;br&gt;
Dell’elmo di Scipio&lt;br&gt;
S’è cinta la testa.&lt;br&gt;
Dove’è la Vittoria?&lt;br&gt;
Le porga la chioma;&lt;br&gt;
Chè schiava di Roma&lt;br&gt;
Iddio la creò.&lt;br&gt;
'''''Coro''''':&lt;br&gt;
Stringiamoci a coorte,&lt;br&gt;
Siam pronti alla morte&lt;br&gt;
Siam pronti alla morte:&lt;br&gt;
Italia chiamò! Italia chiamò!&lt;br&gt;
Si!!!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Italy_-_U.S._Navy_Band_(long_version).ogg&lt;br&gt;
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Италия туганнары'''&lt;br&gt;
Әй, туганнар, итальяннар,&lt;br&gt;
Италия уянды,&lt;br&gt;
Шипионың данлы очламын&lt;br&gt;
Таҗ итеп ул киеп алды.&lt;br&gt;
Олы җиңү – кайда соң ул?&lt;br&gt;
Ул бит безгә баш иде:&lt;br&gt;
Рум коллары торыннары&lt;br&gt;
Ил хуҗасы булсын, диде.&lt;br&gt;
Әй, итальяннар,&lt;br&gt;
Италия уянды,&lt;br&gt;
Шипио очламын&lt;br&gt;
Таҗ итеп ул алды.&lt;br&gt;
Олы җиңү – кайда?&lt;br&gt;
Ул безгә баш иде:&lt;br&gt;
Рум оныклары&lt;br&gt;
Хуҗа булсын, дип.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы''''':&lt;br&gt;
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,&lt;br&gt;
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,&lt;br&gt;
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –&lt;br&gt;
Италия дәшә! Италия дәшә!&lt;br&gt;
Һәй!!!&lt;br&gt;

'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике &quot;азатлык куплеты&quot; һәм ике &quot;тарихи куплеты&quot; бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''&lt;br&gt;
'''Ӏожалла я маршо'''&lt;br&gt;
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,&lt;br&gt;
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,&lt;br&gt;
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Халкъана, махкана наноша кхоьллина,&lt;br&gt;
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,&lt;br&gt;
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,&lt;br&gt;
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,&lt;br&gt;
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,&lt;br&gt;
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,&lt;br&gt;
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,&lt;br&gt;
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,&lt;br&gt;
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.&lt;br&gt;
Лаилаха иллАллах.&lt;br&gt;

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg&lt;br&gt;
(берничә куплеты яңадан кабатлана)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Йә үлем, йә азатлык'''&lt;br&gt;
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,&lt;br&gt;
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,&lt;br&gt;
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,&lt;br&gt;
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,&lt;br&gt;
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —&lt;br&gt;
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,&lt;br&gt;
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,&lt;br&gt;
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,&lt;br&gt;
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,&lt;br&gt;
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,&lt;br&gt;
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.&lt;br&gt;
Лә илаһы иллә Аллаһ.&lt;br&gt;

=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''&lt;br&gt;
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ&lt;br&gt;
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ&lt;br&gt;
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ&lt;br&gt;
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|&lt;br&gt;
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ &lt;br&gt;

وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ&lt;br&gt;
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ&lt;br&gt;
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة&lt;br&gt;
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ&lt;br&gt;
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ&lt;br&gt;
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة&lt;br&gt;
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ&lt;br&gt;
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ&lt;br&gt;
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة&lt;br&gt;

عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا&lt;br&gt;
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا&lt;br&gt;
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا&lt;br&gt;
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,&lt;br&gt;
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.&lt;br&gt;
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.&lt;br&gt;
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.&lt;br&gt;
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|&lt;br&gt;

Берлегем, Берлегем,&lt;br&gt;
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,&lt;br&gt;
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.&lt;br&gt;
Байрагым, байрагым,&lt;br&gt;
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,&lt;br&gt;
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.&lt;br&gt;
Өммәтем, өммәтем,&lt;br&gt;
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,&lt;br&gt;
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.&lt;br&gt;

Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,&lt;br&gt;
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.&lt;br&gt;
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,&lt;br&gt;
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.&lt;br&gt;

=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===

=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''&lt;br&gt;
'''Менің Қазақстаным'''&lt;br&gt;
Алтын күн аспаны,&lt;br&gt;
Алтын дән даласы,&lt;br&gt;
Ерліктің дастаны —&lt;br&gt;
Еліме қарашы!&lt;br&gt;
Ежелден ер деген,&lt;br&gt;
Даңқымыз шықты ғой,&lt;br&gt;
Намысын бермеген,&lt;br&gt;
Қазағым мықты ғой!&lt;br&gt;
'''''Қайырмасы:'''''&lt;br&gt;
Менің елім, менің елім,&lt;br&gt;
Гүлің болып егілемін,&lt;br&gt;
Жырың болып төгілемін, елім!&lt;br&gt;
Туған жерім менің —&lt;br&gt;
Қазақстаным!&lt;br&gt;

Ұрпаққа жол ашқан,&lt;br&gt;
Кең байтақ жерім бар.&lt;br&gt;
Бірлігі жарасқан,&lt;br&gt;
Тәуелсіз елім бар.&lt;br&gt;
Қарсы алған уақытты,&lt;br&gt;
Мәңгілік досындай.&lt;br&gt;
Біздің ел бақытты,&lt;br&gt;
Біздің ел осындай!&lt;br&gt;
'''''Қайырмасы.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Минем Казакъстаным'''&lt;br&gt;
Алтын көн асманы,&lt;br&gt;
Мул ашлык даласы,&lt;br&gt;
Батырлык дастаны —&lt;br&gt;
Илемә карачы!&lt;br&gt;
Күптәннән ир дигән&lt;br&gt;
Даныбыз кодрәте,&lt;br&gt;
Намусын бирмәгән&lt;br&gt;
Казагым куәте!&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Минем илем, минем илем,&lt;br&gt;
Гөлең булып сибеләмен,&lt;br&gt;
Җырың булып түгеләмен, илем!&lt;br&gt;
Туган җирем минем —&lt;br&gt;
Казакъстаным!&lt;br&gt;

Килергә юл ачкан&lt;br&gt;
Чиксез киң җирем бар,&lt;br&gt;
Берлеге ярашкан&lt;br&gt;
Ирекле илем бар.&lt;br&gt;
Каршылый вакытны&lt;br&gt;
Мәңгелек дустыдай,&lt;br&gt;
Безнең ил — бәхетле,&lt;br&gt;
Безнең ил — шушындый!&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''&lt;br&gt;
'''Хальмг Таңһчин Частр'''&lt;br&gt;
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч&lt;br&gt;
Сансн тоотан күцәнә,&lt;br&gt;
Авта җирһлин бат җолаг&lt;br&gt;
Алдр һартан атхна.&lt;br&gt;
'''''Давтвр:'''''&lt;br&gt;
Улан залата хальмг улс,&lt;br&gt;
Улата теегән кеерүлий!&lt;br&gt;
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,&lt;br&gt;
Толһа менд җирһий!&lt;br&gt;

Олн келн-әмтнлә хамдан&lt;br&gt;
Уралан Таңһчин зүткнә&lt;br&gt;
Иньгллтин залин өндр герлд&lt;br&gt;
Иргч мана батрна.&lt;br&gt;
'''''Давтвр.'''''&lt;br&gt;

Баатр-чиирг үрдәр туурад,&lt;br&gt;
Буурл теемг өснә.&lt;br&gt;
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,&lt;br&gt;
Сул нерән дуудулна.&lt;br&gt;
'''''Давтвр.'''''

https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg&lt;br&gt;
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Калмыкстан җыры'''&lt;br&gt;
Гүзәл туган Калмык Иле&lt;br&gt;
Бар даланы яктырта,&lt;br&gt;
Төзек тормыш дилбегәсен&lt;br&gt;
Көчле кулында тота.&lt;br&gt;
'''''Кушымта''''':&lt;br&gt;
Калмык халкы, алсу төскә&lt;br&gt;
Иркен даланы бизә!&lt;br&gt;
Туган йортка куәт өстәп,&lt;br&gt;
Имин бул син мәңгегә!&lt;br&gt;

Төрле телле кешеләре&lt;br&gt;
Алга әйди Ватанны.&lt;br&gt;
Дуслык нурында киләчәк&lt;br&gt;
Ышанычлы һәм данлы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта'''''.&lt;br&gt;

Батыр-чыдам балаларың&lt;br&gt;
Чал даланы үстерә,&lt;br&gt;
Тырышлыкта гыйлем эстәп,&lt;br&gt;
Азат исемен күтәрә.&lt;br&gt;
'''''Кушымта'''''.&lt;br&gt;

=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''&lt;br&gt;
'''បទនគររាជ'''&lt;br&gt;
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង&lt;br&gt;
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី&lt;br&gt;
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី&lt;br&gt;
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម&lt;br&gt;
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។&lt;br&gt;

ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ&lt;br&gt;
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ&lt;br&gt;
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ&lt;br&gt;
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា&lt;br&gt;
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។&lt;br&gt;

គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌&lt;br&gt;
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា&lt;br&gt;
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា&lt;br&gt;
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ&lt;br&gt;
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។&lt;br&gt;

'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''Le Chant Royal'''&lt;br&gt;
1. Que le ciel protège notre Roi&lt;br&gt;
Et lui dispense le bonheur et la gloire.&lt;br&gt;
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,&lt;br&gt;
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,&lt;br&gt;
Gouverne le fier et vieux Royaume.&lt;br&gt;

2. Les temples dorment dans la forêt,&lt;br&gt;
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.&lt;br&gt;
Comme le roc, la race khmère est éternelle,&lt;br&gt;
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,&lt;br&gt;
L'Empire qui défie les années.&lt;br&gt;

3. Les chants montent dans les pagodes&lt;br&gt;
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.&lt;br&gt;
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.&lt;br&gt;
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits&lt;br&gt;
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Мәһабәт Кыйраллык'''&lt;br&gt;
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,&lt;br&gt;
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.&lt;br&gt;
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —&lt;br&gt;
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан&lt;br&gt;
Шәрәфле нәсел варисы.&lt;br&gt;

2. Пагодалар сыенган урманга,&lt;br&gt;
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.&lt;br&gt;
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,&lt;br&gt;
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,&lt;br&gt;
Тиңдәш булсын ил заманга.&lt;br&gt;

3. Багышлаек догалар-җыруны,&lt;br&gt;
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.&lt;br&gt;
Тугры булсак бабалар әманәтенә,&lt;br&gt;
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә&lt;br&gt;
Кһмер иле Моһа Ноконы.&lt;br&gt;

=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''&lt;br&gt;
1. Beramu isi pepeza,&lt;br&gt;
I nadi ukombozi piya;&lt;br&gt;
Ye daula ivenuha,&lt;br&gt;
Tasibabu yahe dini voya&lt;br&gt;
tsangaya hunu Komoriya.&lt;br&gt;
Narikeni yamahaba ya&lt;br&gt;
huvendza ya masiwa.&lt;br&gt;
Yatru...&lt;br&gt;

2. Wasiwa Komori damu ndzima,&lt;br&gt;
Wasiwa Komori dini ndzima.&lt;br&gt;
Ya masiwa razaliwa,&lt;br&gt;
Ya masiwa yarileya,&lt;br&gt;
Mola nde yari sayidiya;&lt;br&gt;
Narike niya ndzima,&lt;br&gt;
Rivendze uwatwaniya,&lt;br&gt;
Mahaba ya dini na duniya.&lt;br&gt;

3. Beramu isi pepeza,&lt;br&gt;
Rangu mwezi sita wa Zuiye,&lt;br&gt;
Ye daula ivenuha,&lt;br&gt;
Zisiwa zatru zi katruha:&lt;br&gt;
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.&lt;br&gt;

4. Tasibabu yahe dini voya&lt;br&gt;
Tsangaya hunu Komoriya.&lt;br&gt;
Narikeni yamahaba ya,&lt;br&gt;
Ya huvendza, ya masiwa.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg&lt;br&gt;
(дүртенче куплеты уйналмаган)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
1. Җилферди ил байрагыбыз,&lt;br&gt;
Тулы бәйсезлек белгертеп;&lt;br&gt;
Күтәрелә Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,&lt;br&gt;
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.&lt;br&gt;
Яшик шушы ямьле урында&lt;br&gt;
Туганлык, сөю хозурында.&lt;br&gt;
Яшик...&lt;br&gt;

2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,&lt;br&gt;
Камәрлеләр, камил иманыбыз.&lt;br&gt;
Бу утрауларда туганбыз,&lt;br&gt;
Монда тәрбия алганбыз,&lt;br&gt;
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;&lt;br&gt;
Кыю, тәвәккәл булыйк,&lt;br&gt;
Ватан диеп җан атыйк,&lt;br&gt;
Динне, дөньяны без яратыйк!&lt;br&gt;

3. Җилферди ил байрагыбыз&lt;br&gt;
Алтынчы Июльдән башлап,&lt;br&gt;
Күтәрелә Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Утраулары баскан тигез сафка:&lt;br&gt;
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.&lt;br&gt;

4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,&lt;br&gt;
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –&lt;br&gt;
Яшик шушы ямьле урында,&lt;br&gt;
Сөю, туганлык хозурында.&lt;br&gt;

'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''

=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''&lt;br&gt;
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,&lt;br&gt;
Va debout et jaloux de ta liberté.&lt;br&gt;
Comme un soleil ton drapeau fier doit être&lt;br&gt;
Un symbole ardent de foi et d'unité.&lt;br&gt;
Que tous tes enfants du nord au sud,&lt;br&gt;
de l'est à l'ouest soient tout amour,&lt;br&gt;
Te servir que ce soit leur seul but,&lt;br&gt;
Pour remplir leur devoir toujours.&lt;br&gt;
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt;
Chère patrie, terre chérie,&lt;br&gt;
Tu es notre seul et vrai bonheur,&lt;br&gt;
notre joie et notre vie,&lt;br&gt;
À toi l'amour et le grand honneur&lt;br&gt;

II. Tu es la tombe où dorment nos pères,&lt;br&gt;
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.&lt;br&gt;
Nous travaillons pour te rendre prospère,&lt;br&gt;
Un beau jour enfin nous serons arrivés.&lt;br&gt;
De l'Afrique sois fidèle enfant&lt;br&gt;
Et progresse toujours en paix,&lt;br&gt;
Espérant que tes jeunes enfants&lt;br&gt;
T'aimeront sans bornes à jamais.&lt;br&gt;
'''''Refrain.'''''&lt;br&gt;

'''RALLYING SONG'''&lt;br&gt;
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,&lt;br&gt;
Holy Shrine where in our midst they now repose,&lt;br&gt;
Their tears and blood and sweat thy soil did water,&lt;br&gt;
On thy hills and valleys once their tillage rose.&lt;br&gt;
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!&lt;br&gt;
How can we ever pay thy due?&lt;br&gt;
Thy welfare we will win in toil and love and peace,&lt;br&gt;
Will be to thy name ever true!&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Land of Promise, land of Glory!&lt;br&gt;
Thou, of life and joy, our only store!&lt;br&gt;
Thine be honour, thine devotion,&lt;br&gt;
And deep endearment, for evermore.&lt;br&gt;

II. From Shari, from where the Mungo meanders&lt;br&gt;
From along the banks of lowly Boumba Stream,&lt;br&gt;
Muster thy sons in union close around thee,&lt;br&gt;
Mighty as the Buea Mountain be their team;&lt;br&gt;
Instil in them the love of gentle ways,&lt;br&gt;
Regret for errors of the past;&lt;br&gt;
Foster, for Mother Africa, a loyalty&lt;br&gt;
That true shall remain to the last.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/

https://wikiway.com/cameroon/gimn/

'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''&lt;br&gt;

=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''Ô Canada!'''&lt;br&gt;
Ô Canada! Terre de nos aïeux,&lt;br&gt;
Ton front est ceint de fleurons glorieux!&lt;br&gt;
Car ton bras sait porter l’epée,&lt;br&gt;
Il sait porter la croix!&lt;br&gt;
Ton histoire est une epopée&lt;br&gt;
Des plus brillants exploits,&lt;br&gt;
Et ta valeur, de foi trempée,&lt;br&gt;
Protégera nos foyers et nos droits,&lt;br&gt;
Protégera nos foyers et nos droits.&lt;br&gt;

https://wikiway.com/canada/gimn/

https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633

'''Татар телендә'''&lt;br&gt;
'''Әй, Канада!'''&lt;br&gt;
Әй, Канада! Ата-баба җире,&lt;br&gt;
Дан чәчәкләре бизиләр сине!&lt;br&gt;
Кулларың кылыч тотарга оста,&lt;br&gt;
Тота белер хачны!&lt;br&gt;
Синең тарихың – үзе бер дастан, –&lt;br&gt;
Җиңүләреңне колачлый.&lt;br&gt;
Кыю холкың, ныклы рухың, –&lt;br&gt;
Саклар йортыбызны, хокукларны,&lt;br&gt;
Саклар йортыбызны, хокукларны.&lt;br&gt;

'''''English'''''&lt;br&gt;
'''O Canada!'''&lt;br&gt;
O Canada! Our home and native land!&lt;br&gt;
True patriot-love in all thy sons command.&lt;br&gt;
With glowing hearts we see thee rise,&lt;br&gt;
The True North, strong and free,&lt;br&gt;
And stand on guard, O Canada,&lt;br&gt;
We stand on guard for thee.&lt;br&gt;
O Canada, glorious and free!&lt;br&gt;
We stand on guard, we stand on guard for thee.&lt;br&gt;
O Canada, we stand on guard for thee!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Әй, Канада!'''&lt;br&gt;
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!&lt;br&gt;
Сине сөя бар ватандашыбыз.&lt;br&gt;
Безнең бәхет – уңышларыңда,&lt;br&gt;
Тугры Төньяк – нык, азат!&lt;br&gt;
Без синең сагыңда, Канада,&lt;br&gt;
Торырбыз сине хаклап.&lt;br&gt;
Әй Канада, азат бул һәм данла!&lt;br&gt;
Әй Канада! Без синең сагыңда!&lt;br&gt;
Әй Канада! Без синең сагыңда!&lt;br&gt;

'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''&lt;br&gt;
Жайхун жағасында өскен байтерек,&lt;br&gt;
Түби бир шақасы мың болар демек,&lt;br&gt;
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,&lt;br&gt;
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.&lt;br&gt;
'''''Нақораты:'''''&lt;br&gt;
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,&lt;br&gt;
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,&lt;br&gt;
Қарақалпақстан,&lt;br&gt;
“Қарақалпақстан” деген атыңды,&lt;br&gt;
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.&lt;br&gt;

Айдын келешекке шақырар заман,&lt;br&gt;
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,&lt;br&gt;
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,&lt;br&gt;
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.&lt;br&gt;
'''''Нақораты:'''''&lt;br&gt;
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,&lt;br&gt;
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,&lt;br&gt;
Қарақалпақстан,&lt;br&gt;
“Қарақалпақстан” деген атыңды,&lt;br&gt;
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,&lt;br&gt;
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –&lt;br&gt;
Син күләгәле, кояшлы төбәк,&lt;br&gt;
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,&lt;br&gt;
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,&lt;br&gt;
Каракалпакстан,&lt;br&gt;
“Каракалпакстан” дигән атыңны&lt;br&gt;
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.&lt;br&gt;

2. Якты киләчәккә чакыра заман,&lt;br&gt;
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,&lt;br&gt;
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,&lt;br&gt;
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,&lt;br&gt;
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,&lt;br&gt;
Каракалпакстан,&lt;br&gt;
“Каракалпакстан” дигән атыңны&lt;br&gt;
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.&lt;br&gt;

=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''&lt;br&gt;
'''Ој свијетла мајска зоро'''&lt;br&gt;
1. Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Синови смо твог стијења,&lt;br&gt;
Синови смо твог стијења,&lt;br&gt;
И чувари твог поштења,&lt;br&gt;
И чувари твог поштења,&lt;br&gt;
Волимо вас, брда тврда,&lt;br&gt;
И стравичне ваше кланце&lt;br&gt;
Који никад не познаше&lt;br&gt;
Срамотнога ропства ланце.&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо.&lt;br&gt;

2. Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Ој свијетла мајска зоро,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Мајко наша Црна Горо,&lt;br&gt;
Док ловћенској нашој мисли&lt;br&gt;
Наша слога даје крила,&lt;br&gt;
Биће горда, биће славна&lt;br&gt;
Домовина наша мила.&lt;br&gt;
Ријека ће наших вала&lt;br&gt;
Ускачући у два мора,&lt;br&gt;
Глас носити океану:&lt;br&gt;
Да је вјечна Црна Гора.&lt;br&gt;
Глас носити океану:&lt;br&gt;
Да је вјечна Црна Гора,&lt;br&gt;
Да је вјечна Црна Гора.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Әй, якты май ае таңы'''&lt;br&gt;
1. Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы!&lt;br&gt;
Без тау-кыялар уллары,&lt;br&gt;
Без тау-кыялар уллары,&lt;br&gt;
Синең намусыңның сагы,&lt;br&gt;
Синең намусыңның сагы.&lt;br&gt;
Дәһшәтле тау-кыяларың&lt;br&gt;
Халкым сөйгән, кадерләгән,&lt;br&gt;
Хурлыклы коллык богавын&lt;br&gt;
Илем һичкайчан кимәгән.&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы!&lt;br&gt;

2. Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Әй, якты май ае таңы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы,&lt;br&gt;
Ил-Анам Каратау ягы!&lt;br&gt;
Ловчен фикерләрен, эшен,&lt;br&gt;
Дәвамлап канатланырбыз,&lt;br&gt;
Горур, данлы булсын өчен,&lt;br&gt;
Син сөекле Ватаныбыз.&lt;br&gt;
Илнең дулкынлы елгасы —&lt;br&gt;
Ике диңгезгә ул коя,&lt;br&gt;
Шавын океан тыңласын:&lt;br&gt;
“Каратау — мәңгелек кыя!”&lt;br&gt;
Шавын океан тыңласын:&lt;br&gt;
“Каратау — мәңгелек кыя!&lt;br&gt;
Каратау — мәңгелек кыя!”&lt;br&gt;

'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''&lt;br&gt;
'''Oj svijetla majska zoro'''&lt;br&gt;
1. Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Sinovi smo tvog stijenja,&lt;br&gt;
Sinovi smo tvog stijenja,&lt;br&gt;
I čuvari tvog poštenja,&lt;br&gt;
I čuvari tvog poštenja.&lt;br&gt;
Volimo vas, brda tvrda,&lt;br&gt;
I stravične vaše klance&lt;br&gt;
Koji nikad ne poznaše&lt;br&gt;
Sramotnoga ropstva lance.&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro.&lt;br&gt;

2. Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Oj svijetla majska zoro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Majko naša Crna Goro,&lt;br&gt;
Dok lovćenskoj našoj misli&lt;br&gt;
Naša sloga daje krila,&lt;br&gt;
Bit će gorda, bit će slavna&lt;br&gt;
Domovina naša mila.&lt;br&gt;
Rijeka će naših vala&lt;br&gt;
Uskačući u dva mora&lt;br&gt;
Glas nositi okeanu:&lt;br&gt;
Da je vječna Crna Gora.&lt;br&gt;
Glas nositi okeanu:&lt;br&gt;
Da je vječna Crna Gora,&lt;br&gt;
Da je vječna Crna Gora.&lt;br&gt;

=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''&lt;br&gt;
'''Kodirandu – Karjalu!'''&lt;br&gt;
Kodirandu – Karjalu!&lt;br&gt;
Igäine kaunis meijän mua.&lt;br&gt;
Heimokanzat yhteh suat,&lt;br&gt;
Karjalu!&lt;br&gt;

Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot&lt;br&gt;
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.&lt;br&gt;
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –&lt;br&gt;
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.&lt;br&gt;

Kodirandu – Karjalu!&lt;br&gt;
Ozan kel elä igä kai.&lt;br&gt;
||: Ryndähis meijän yksi vai –&lt;br&gt;
Karjalu! :||&lt;br&gt;

Tiä runoloin rohkiembat poijat vie&lt;br&gt;
Kai eletäh salolois, järvien ies.&lt;br&gt;
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,&lt;br&gt;
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.&lt;br&gt;

Kodirandu – Karjalu!&lt;br&gt;
Runot dai pajot elos piet.&lt;br&gt;
Nägyy tiä päivännouzu vies,&lt;br&gt;
Karjalu!&lt;br&gt;
Päiväzen nouzu nägyy vies,&lt;br&gt;
Karjalu!&lt;br&gt;
Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Ikivanha kaunis maa.&lt;br&gt;
Veljeskansat yhteen saa&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;

'''''Suomeksi'''''&lt;br&gt;
'''Kotimaamme Karjala!'''&lt;br&gt;
Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Ikivanha laulumaa.&lt;br&gt;
Työllään etsii kunniaa&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;

Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –&lt;br&gt;
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!&lt;br&gt;
Seisoin vaaran harjalla paljain päin&lt;br&gt;
ja suljin syliini mitä näin.&lt;br&gt;

Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Ikivanha laulumaa.&lt;br&gt;
||: Työllään etsii kunniaa&lt;br&gt;
Karjala! :||&lt;br&gt;

Ne urhot ja sankarit laulujen –&lt;br&gt;
ne asuvat täällä entiselleen.&lt;br&gt;
Soita, soma kantele, jatku, työ!&lt;br&gt;
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.&lt;br&gt;

Kotimaamme Karjala!&lt;br&gt;
Rahvas rehti, ahkera&lt;br&gt;
töin ja lauluin ikuistaa&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;
Töin ja lauluin ylistää&lt;br&gt;
Karjala!&lt;br&gt;

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg

https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/

'''''Tatar telendä'''''&lt;br&gt;
'''Tuğan yağım – Karyala!'''&lt;br&gt;
Tuğan yağım – Karyala!&lt;br&gt;
Ğömerlek yazmış miña.&lt;br&gt;
Yäşä, il, ğasırlarda,&lt;br&gt;
Karyala!&lt;br&gt;

Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!&lt;br&gt;
Qäderle miña bu güzäl cirlär. &lt;br&gt;
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –&lt;br&gt;
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.&lt;br&gt;

Tuğan yağım – Karyala!&lt;br&gt;
Ğömerlek yazmış miña.&lt;br&gt;
||: Yäşä, il, ğasırlarda,&lt;br&gt;
Karyala! :||&lt;br&gt;

Borınğılıqtan küçep zamanğa,&lt;br&gt;
Yäşi batırlar taw-urmannarda.&lt;br&gt;
Kantele qılı ğorur çıñlasın,&lt;br&gt;
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!&lt;br&gt;

Karyala – tuğan yağım!&lt;br&gt;
Run-riwayät moñnarım.&lt;br&gt;
Cır häm xezmät uçağım,&lt;br&gt;
Karyala!&lt;br&gt;
Küräm nurlı tañnarıñ,&lt;br&gt;
Karyala!&lt;br&gt;

=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''&lt;br&gt;
'''Catalunya triomfant'''&lt;br&gt;
1. Catalunya triomfant,&lt;br&gt;
tornarà a ser rica i plena.&lt;br&gt;
Endarrera aquesta gent&lt;br&gt;
tan ufana i tan superba.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Defensors de la terra!&lt;br&gt;
Bon colp de falç!&lt;br&gt;

2. Ara és hora, segadors.&lt;br&gt;
Ara és hora d'estar alerta.&lt;br&gt;
Per quan vingui un altre juny&lt;br&gt;
esmolem ben bé les eines.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Defensors de la terra,&lt;br&gt;
Bon colp de falç!&lt;br&gt;

3. Que tremoli l'enemic&lt;br&gt;
en veient la nostra ensenya.&lt;br&gt;
Com fem caure espigues d'or,&lt;br&gt;
quan convé seguem cadenes.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Bon colp de falç,&lt;br&gt;
Defensors de la terra!&lt;br&gt;
Bon colp de falç!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Җиңүчән Каталония'''&lt;br&gt;
1. Каталония, җиңүчән,&lt;br&gt;
Кайтырсың мул тормышыңа.&lt;br&gt;
Таян батыр улларыңа,&lt;br&gt;
Алар горур, тәвәккәл.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ипләп кенә&lt;br&gt;
Урак белән ипләп,&lt;br&gt;
Җир сакчылары!&lt;br&gt;
Ипләп кенә!&lt;br&gt;

2. Сәгать сукты, уракчы,&lt;br&gt;
Килде урыр, орыр көннәр,&lt;br&gt;
Киләсе июньгә кадәр&lt;br&gt;
Янә кайрап куйсаңчы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ипләп кенә&lt;br&gt;
Урак белән ипләп,&lt;br&gt;
Җир сакчылары!&lt;br&gt;
Ипләп кенә!&lt;br&gt;

3. Калтырансын дошманнар —&lt;br&gt;
Горур җилфердәсен байрак.&lt;br&gt;
Урылган күк алтын башак,&lt;br&gt;
Коелып төшәр богаулар.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ипләп кенә&lt;br&gt;
Урак белән ипләп,&lt;br&gt;
Җир сакчылары!&lt;br&gt;
Ипләп кенә!&lt;br&gt;

=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''Gens du pays'''&lt;br&gt;
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,&lt;br&gt;
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.&lt;br&gt;
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème&lt;br&gt;
Chacun les récolte en soi-même&lt;br&gt;
Aux beaux jardin du temps qui court.&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Gens du pays, c’est votre tour&lt;br&gt;
De vous laisser parler d’amour,&lt;br&gt;
Gens du pays, c’est votre tour&lt;br&gt;
De vous laisser parler d’amour.&lt;br&gt;

Le temps de s’aimer, le jour de le dire&lt;br&gt;
Fond comme la neige aux doigts du printemps.&lt;br&gt;
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires&lt;br&gt;
Ces yeux où nos regards se mirent,&lt;br&gt;
C’est demain que j’avais vingt ans.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête&lt;br&gt;
Et forme un étang ou chacun peut voir&lt;br&gt;
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.&lt;br&gt;
Pour ces coeurs à qui je souhaite&lt;br&gt;
Le temps de vivre nos espoirs.&lt;br&gt;
'''''Chorus (2).'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/

Жиль Виньо башкаруында

https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Әй, ватандаш!'''&lt;br&gt;
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,&lt;br&gt;
Үтә дә китә бит безнең тормыш.&lt;br&gt;
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр&lt;br&gt;
Китерер лаеклы уңыш —&lt;br&gt;
Гадел хөкемдар бу язмыш.&lt;br&gt;
	'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
	Әй, ватандаш, күңел назлап,&lt;br&gt;
	“Яратам!” — дип, әйтче кабат.&lt;br&gt;
	Әй, ватандаш, күңел назлап,&lt;br&gt;
	“Яратам!” — дип, әйтче кабат.&lt;br&gt;

Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,&lt;br&gt;
Язгы кар сыман, югала эреп;&lt;br&gt;
Тәүге сагышның, назлы карашның&lt;br&gt;
Яшик, дуслар, кадерен белеп —	&lt;br&gt;
Унсигез яшьтәге кебек.&lt;br&gt;
	'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

Гомер кизләве, юлын эзләр ул,&lt;br&gt;
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.&lt;br&gt;
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, &lt;br&gt;
Саф мәхәббәтең чагылыр —&lt;br&gt;
Кадер-хөрмәтең шул булыр.&lt;br&gt;
	'''''Кушымта (2)'''''.&lt;br&gt;

=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''&lt;br&gt;
'''Ἐλευθεριά'''&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι&lt;br&gt;
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,&lt;br&gt;
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,&lt;br&gt;
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.&lt;br&gt;
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη&lt;br&gt;
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,&lt;br&gt;
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga

'''''Грек (юнан) телендә'''''&lt;br&gt;
'''Азатлык'''&lt;br&gt;
Таныш миңа, газиз илем,&lt;br&gt;
Иң үткен кылычларың,&lt;br&gt;
Таныш үткен күз карашың —&lt;br&gt;
Колачлый ул Җир шарын.&lt;br&gt;
Затлы Юнан тамырыннан&lt;br&gt;
Үсеп чыккан бер аклык, —&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык,&lt;br&gt;
Борынгыдай көчле рухлы,&lt;br&gt;
Котлы булсын Азатлык!&lt;br&gt;

'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''&lt;br&gt;

=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''&lt;br&gt;
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''&lt;br&gt;
Teirake kaaini Kiribati,&lt;br&gt;
Anene ma te kakatonga,&lt;br&gt;
Tauraoi nakon te mwioko,&lt;br&gt;
Ma ni buokia aomata.&lt;br&gt;
||: Tauaninne nte raoiroi,&lt;br&gt;
Tangiria aomata nako. :||&lt;br&gt;

Reken te kabaia ma te rau,&lt;br&gt;
Ibuakoia kaain abara,&lt;br&gt;
Bon reken te nano ae banin,&lt;br&gt;
Ma te i-tangitangiri naba.&lt;br&gt;
||: Ma ni wakina te kabaia,&lt;br&gt;
Ma n neboa i eta abara. :||&lt;br&gt;

Ti butiko ngkoe Atuara,&lt;br&gt;
Kawakinira ao kairira,&lt;br&gt;
Nakon taai aika i maira,&lt;br&gt;
Buokira ni baim ae akoi.&lt;br&gt;
||: Kakabaia ara Tautaeka,&lt;br&gt;
Ma ake a makuri iai. :||&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga

https://wikiway.com/kiribati/gimn/

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''&lt;br&gt;
Бас, Кирибати, аягүрә!&lt;br&gt;
Кушыл рухланып безнең җырга,&lt;br&gt;
Җаваплы бул, бурычың үтә&lt;br&gt;
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!&lt;br&gt;
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,&lt;br&gt;
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||&lt;br&gt;

Яшәү өчен канәгатьлектә,&lt;br&gt;
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —&lt;br&gt;
Чынга ашыр барча теләк тә,&lt;br&gt;
Бергә типсә безнең йөрәкләр.&lt;br&gt;
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,&lt;br&gt;
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||&lt;br&gt;

Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,&lt;br&gt;
Туры юлга юнәлт халкыңны,&lt;br&gt;
Имин булсын киләчәгебез,&lt;br&gt;
Суз сөюле ярдәм кулыңны.&lt;br&gt;
||: Ярлыкагыл хакимиятне,&lt;br&gt;
Бөтен кешене һәм милләтне! :||&lt;br&gt;

'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''&lt;br&gt;

=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''&lt;br&gt;
'''Варыш поз'''&lt;br&gt;
Ылын-ылын Войвылын&lt;br&gt;
Джуджыд парма сулалö.&lt;br&gt;
Парма шöрын варыш поз&lt;br&gt;
Кыпыд горöн шыалö.&lt;br&gt;
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,&lt;br&gt;
Вына бордъяс шеныштлöй,&lt;br&gt;
Веськыд туйöд нуöдöй,&lt;br&gt;
Коми мусö югдöдöй!&lt;br&gt;
Веськыд туйöд нуöдöй,&lt;br&gt;
Коми мусö югдöдöй!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Лачын оясы'''&lt;br&gt;
Бик еракта Төньякта,&lt;br&gt;
Тауда чыршылык тора,&lt;br&gt;
Кыю лачын ояда&lt;br&gt;
Яңгыратып кычкыра.&lt;br&gt;
Как канатың, гаярем,&lt;br&gt;
Көчле урман лачыны,&lt;br&gt;
Нурландыр Коми җирен,&lt;br&gt;
Сайла син туры юлны,&lt;br&gt;
Нурландыр Коми җирен,&lt;br&gt;
Сайла син туры юлны!&lt;br&gt;

'''''Удмурт кылын'''''&lt;br&gt;
'''Тылобурдо кар'''&lt;br&gt;
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан&lt;br&gt;
Жужыд парма сылэ.&lt;br&gt;
Парма шорын тылобурдо кар,&lt;br&gt;
Шулдыр гур силё.&lt;br&gt;
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,&lt;br&gt;
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,&lt;br&gt;
Выль сюресъёсти нуэ,&lt;br&gt;
Коми муэз югдытэ!&lt;br&gt;
Выль сюресъёсти нуэ,&lt;br&gt;
Коми муэз югдытэ!&lt;br&gt;

=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)&lt;br&gt;
'''애국가''' (Aegukga)&lt;br&gt;
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –&lt;br&gt;
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –&lt;br&gt;
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –&lt;br&gt;
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –&lt;br&gt;
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !&lt;br&gt;
무궁화 삼천리 화려 강산 –&lt;br&gt;
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''&lt;br&gt;
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып&lt;br&gt;
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга&lt;br&gt;
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар&lt;br&gt;
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,&lt;br&gt;
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,&lt;br&gt;
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!&lt;br&gt;

=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)&lt;br&gt;
1. 아침은 빛나라 이 강산&lt;br&gt;
은금에 자원도 가득한&lt;br&gt;
이 세상 아름다운 내 조국&lt;br&gt;
반만년 오랜 력사에&lt;br&gt;
||: 찬란한 문화로 자라난&lt;br&gt;
슬기론 인민의 이 영광&lt;br&gt;
몸과 맘 다 바쳐 이 조선&lt;br&gt;
길이 받드세 :||&lt;br&gt;

2. 백두산 기상을 다 안고&lt;br&gt;
근로의 정신은 깃들어&lt;br&gt;
진리로 뭉쳐진 억센 뜻&lt;br&gt;
온 세계 앞서 나가리&lt;br&gt;
||: 솟는 힘 노도도 내밀어&lt;br&gt;
인민의 뜻으로 선 나라&lt;br&gt;
한없이 부강하는 이 조선&lt;br&gt;
길이 빛내세 :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav

'''Ватанпәрвәрлек җыры'''&lt;br&gt;
1. Өч мең ли җир табигый байлык,&lt;br&gt;
Алтын-көмеш таң нурларында,&lt;br&gt;
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,&lt;br&gt;
Биш мең ел данлы тарихында&lt;br&gt;
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,&lt;br&gt;
Бөек мәдәнияткә ирешкән.&lt;br&gt;
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,&lt;br&gt;
Саклыйк шул изге Чосонны. :||&lt;br&gt;

2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,&lt;br&gt;
Ватан – тырыш хезмәт учагы,&lt;br&gt;
Пәкту тавы рухын колачлап,&lt;br&gt;
Дөньялыкта алгарган чагы –&lt;br&gt;
||: Халык үзе тудырган илдә,&lt;br&gt;
Шашкын давылларны йөгәнләп.&lt;br&gt;
Әйдәгез, данлыйк илебезне,&lt;br&gt;
Чиксез бай, куәтле җирне. :||&lt;br&gt;

=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''Noble Patria'''&lt;br&gt;
Noble Patria, tu hermosa bandera, &lt;br&gt;
Expresión de tu vida nos da: &lt;br&gt;
Bajo el límpido azul de tu cielo &lt;br&gt;
Blanca y pura descansa la paz.&lt;br&gt;
En la lucha tenaz de fecunda labor&lt;br&gt;
Que enrojece del hombre la faz,&lt;br&gt;
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,&lt;br&gt;
Eterno prestigio, estima y honor, &lt;br&gt;
Eterno prestigio, estima y honor. &lt;br&gt;
¡Salve oh tierra gentil! &lt;br&gt;
¡Salve oh madre de amor!&lt;br&gt;
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, &lt;br&gt;
Verás a tu pueblo, valiente y viril, &lt;br&gt;
La tosca herramienta en arma trocar.&lt;br&gt;
¡Salve Patria! tu pródigo suelo&lt;br&gt;
Dulce abrigo y sustento nos da.&lt;br&gt;
Bajo el límpido azul de tu cielo&lt;br&gt;
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!&lt;br&gt;

https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/

https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg&lt;br&gt;
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Затлы Ватан'''&lt;br&gt;
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —&lt;br&gt;
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:&lt;br&gt;
Аяз, зәңгәр асманың астында —&lt;br&gt;
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.&lt;br&gt;
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —&lt;br&gt;
Йөзләргә ямь бирә алсулык,&lt;br&gt;
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —&lt;br&gt;
Илебез абруе һәм даны,&lt;br&gt;
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.&lt;br&gt;
Имин бул, затлы җир,&lt;br&gt;
Мәхәббәт мәкяны!&lt;br&gt;
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,&lt;br&gt;
Күрерсең гайрәтле халкыңны —&lt;br&gt;
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.&lt;br&gt;
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —&lt;br&gt;
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.&lt;br&gt;
Аяз, зәңгәр асманың астында&lt;br&gt;
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!&lt;br&gt;

=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''&lt;br&gt;
'''L'Abidjanaise'''&lt;br&gt;
'''''Premier couplet:'''''&lt;br&gt;
1. Salut ô terre d’espérance,&lt;br&gt;
Pays de l’hospitalité!&lt;br&gt;
Tes légions remplies de vaillance,&lt;br&gt;
Ont relevé ta dignité.&lt;br&gt;
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, &lt;br&gt;
Fiers artisans de ta grandeur,&lt;br&gt;
Tous rassemblés et pour ta gloire,&lt;br&gt;
Te bâtiront dans le bonheur.&lt;br&gt;
'''''Premier refrain:'''''&lt;br&gt;
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.&lt;br&gt;
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,&lt;br&gt;
Notre devoir sera d’être un modèle&lt;br&gt;
De l’espérance promise à l’humanité&lt;br&gt;
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,&lt;br&gt;
La patrie de la vraie fraternité.&lt;br&gt;

'''''Deuxième couplet:'''''&lt;br&gt;
2. À toi noble Côte d'Ivoire,&lt;br&gt;
Ô grand pays des bonnes gens !&lt;br&gt;
Nous apportons dans la victoire,&lt;br&gt;
L’hommage de nos cœurs ardents.&lt;br&gt;
Dans l’amitié des peuples frères,&lt;br&gt;
Dieu guide nous vers l’idéal,&lt;br&gt;
Soumise à la devise chère :&lt;br&gt;
Union, discipline, travail.&lt;br&gt;
'''''Deuxième Refrain:'''''&lt;br&gt;
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,&lt;br&gt;
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.&lt;br&gt;
De cœurs unis, au cours de notre vie,&lt;br&gt;
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,&lt;br&gt;
De cœurs unis au cours de notre vie,&lt;br&gt;
À tes appels nous serons tous présents.&lt;br&gt;

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:L'Abidjanaise_jouée_devant_Houphouët-Boigny_le_26_octobre_1992.webm

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Абидҗан җыры'''&lt;br&gt;
'''''Беренче куплет:'''''&lt;br&gt;
Сәлам, өмет-ышаныч яры,&lt;br&gt;
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!&lt;br&gt;
Синең гайрәтле легионнарың&lt;br&gt;
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.&lt;br&gt;
Синең, Кот д’Ивуар, улларың&lt;br&gt;
Горур бөеклегең сагында,&lt;br&gt;
Үстерә үз Ватаны данын&lt;br&gt;
Җиң сызганып алар тагын да.&lt;br&gt;
'''''Беренче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.&lt;br&gt;
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,&lt;br&gt;
Һиммәтебез үрнәк булып тора —&lt;br&gt;
Бар кешелек аңа өмет багларлык.&lt;br&gt;
Без берләштек яңа инануда&lt;br&gt;
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.&lt;br&gt;

'''''Икенче куплет:'''''&lt;br&gt;
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,&lt;br&gt;
Игелекле кешеләр иле!&lt;br&gt;
Бер гаилә, барыбыз туганнар,&lt;br&gt;
Кайнар йөрәк кадерли сине.&lt;br&gt;
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,&lt;br&gt;
Идеалга Алла бара әйдәп,&lt;br&gt;
Юнәлгәнбез бер үк максатка:&lt;br&gt;
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.&lt;br&gt;
'''''Икенче кушымта:'''''&lt;br&gt;
Бөек, бай, затлы Ватан хакына&lt;br&gt;
Ярат һәм инан, атла гел алга.&lt;br&gt;
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,&lt;br&gt;
Таян намуска һәм кануннарга,&lt;br&gt;
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,&lt;br&gt;
Без әзер иңне иңгә куярга.&lt;br&gt;

=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===

Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.&lt;br&gt;
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.&lt;br&gt;
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.&lt;br&gt;
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.&lt;br&gt;
Vencemos o colonialismo, gritamos:&lt;br&gt;
abaixo o imperialismo.&lt;br&gt;
Terra livre, povo livre,&lt;br&gt;
não, não, não à exploração.&lt;br&gt;
Avante unidos firmes e decididos.&lt;br&gt;
Na luta contra o imperialismo&lt;br&gt;
o inimigo dos povos, até à vitória final.&lt;br&gt;
Pelo caminho da revolução.&lt;br&gt;

=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк&lt;br&gt;
ақти бизниң қанимиз,&lt;br&gt;
Сән үчүн, әй юртимиз,&lt;br&gt;
болсун пида бу җанимиз.&lt;br&gt;
Қан кичип, һәм җан бирип,&lt;br&gt;
ахир қутулдурдуқ сини,&lt;br&gt;
Қәлбимиздә қутқулушқа&lt;br&gt;
бар иди иманимиз.&lt;br&gt;
Юртумиз биз йүз-көзүңни&lt;br&gt;
қан билән пакизлидуқ&lt;br&gt;
Өрлиген ялқун билән&lt;br&gt;
пакланди белки намимиз.&lt;br&gt;
Яр-и һәмдәм болди бизниң&lt;br&gt;
һиммәтимиз сән үчүн.&lt;br&gt;
Шавну шөһрәтлик иди&lt;br&gt;
һиммәт билән әҗдадимиз.&lt;br&gt;
Атиларниң җәңләри&lt;br&gt;
өчмәйду тарих бетидин.&lt;br&gt;
Нәсли қалди җәңгивар&lt;br&gt;
биз униң әвлади биз.&lt;br&gt;
Ақти қан һәм чиқти җан&lt;br&gt;
дүшмәндин болсун әл аман.&lt;br&gt;
Яшисун, миң яшисун,&lt;br&gt;
парлансун истиқбалимиз!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Котылу юлында'''&lt;br&gt;
Азатлык юлында су күк&lt;br&gt;
акты безнең каныбыз,&lt;br&gt;
Синең өчен, ил-йортыбыз,&lt;br&gt;
булсын фида җаныбыз.&lt;br&gt;
Без кан түгеп һәм җан биреп,&lt;br&gt;
коткарып калдык сине,&lt;br&gt;
Кальбебездә котылуга&lt;br&gt;
иманыбыз бар иде.&lt;br&gt;
Кан белән йөзең-күзеңне&lt;br&gt;
сафландырдык, йортыбыз,&lt;br&gt;
Үрләгән ут-ялкын белән&lt;br&gt;
пакьләнгәндер намыбыз.&lt;br&gt;
Һиммәтебез — синең өчен&lt;br&gt;
сөю-кайгыртуыбыз.&lt;br&gt;
Шанлы һәм шөһрәтле булды&lt;br&gt;
һиммәт белән элгәрләр,&lt;br&gt;
Тарихтан һич җуелмады&lt;br&gt;
ирешелгән җинүләр.&lt;br&gt;
Җиңүчән бер нәсел калды,&lt;br&gt;
без – дәвам итүчеләр.&lt;br&gt;
Акты кан һәм чыкты җан,&lt;br&gt;
дошманнарга әл-әман.&lt;br&gt;
Яшә син, мең яшә син,&lt;br&gt;
Киләчәгебез, нурлан!&lt;br&gt;

=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''&lt;br&gt;
('''''коса һәм зулу''''')&lt;br&gt;
Nkosi sikelel’ iAfrika&lt;br&gt;
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,&lt;br&gt;
Yizwa imithandazo yethu,&lt;br&gt;
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.&lt;br&gt;
('''''сото-суто''''')&lt;br&gt;
Morena Boloka setjhaba sa heso,&lt;br&gt;
O fedise dintwa la matshwenyeho,&lt;br&gt;
O se Boloke,&lt;br&gt;
O se Boloke setjhaba sa heso,&lt;br&gt;
Setjhaba sa South Afrika.&lt;br&gt;
South Afrika!&lt;br&gt;
('''''африкаанс''''')&lt;br&gt;
Uit die blou van onse hemel,&lt;br&gt;
Uit die diepte van ons see,&lt;br&gt;
Oor ons ewige gebergtes&lt;br&gt;
Waar die kranse antwoord gee,&lt;br&gt;
('''''инглиз''''')&lt;br&gt;
Sounds the call to come together,&lt;br&gt;
And united we shall stand,&lt;br&gt;
Let us live and strive for freedom,&lt;br&gt;
In South Africa our land!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,&lt;br&gt;
Арттыр аның данын, арттыр данын,&lt;br&gt;
Кабул ит безнең догаларны,&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.&lt;br&gt;
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,&lt;br&gt;
Юкка чыгар Син барча низагларны.&lt;br&gt;
Йа Илаһыбыз,&lt;br&gt;
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,&lt;br&gt;
Ярлыка Көньяк Африканы.&lt;br&gt;
Көньяк Африка!&lt;br&gt;
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,&lt;br&gt;
Диңгез тирәнлегеннән,&lt;br&gt;
Кыя-тау мәңгелегеннән&lt;br&gt;
Илгә бер өндәү иңә:&lt;br&gt;
“Бүген без иңгә-иң бастык,&lt;br&gt;
Уртак җырларыбыз да,&lt;br&gt;
Тату-тыныч тормыш корыйк&lt;br&gt;
Көньяк Африкабызда!”&lt;br&gt;

=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===

https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/

https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/

=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''&lt;br&gt;
'''La Bayamesa'''&lt;br&gt;
Al combate corred bayameses&lt;br&gt;
que la Patria os contempla orgullosa,&lt;br&gt; 
no temáis una muerte gloriosa&lt;br&gt;
que morir por la Patria es vivir.&lt;br&gt;
'''''Coro (2)''''':&lt;br&gt;
En cadenas vivir es morir,&lt;br&gt; 
en afrenta y oprobio sumidos,&lt;br&gt;
del clarín escuchad el sonido&lt;br&gt;
a las armas valientes corred.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga&lt;br&gt;
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)&lt;br&gt;

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Байамо җыры'''&lt;br&gt;
Байамолылар, алга, көрәшкә –&lt;br&gt;
Горур Ватаннан сезгә гозер.&lt;br&gt;
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,&lt;br&gt;
Шәһит китү – тагын бер гомер.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы (2)''''':&lt;br&gt;
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,&lt;br&gt;
Хурлыклы бер җан асрау бары.&lt;br&gt;
Быргы авазы сугышка әйдәр,&lt;br&gt;
Алга, Ватан каһарманнары!&lt;br&gt;

=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ&lt;br&gt;
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ&lt;br&gt;
جوقة:&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ&lt;br&gt;
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ&lt;br&gt;
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ&lt;br&gt;
١&lt;br&gt;
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا&lt;br&gt;
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ&lt;br&gt;
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ&lt;br&gt;
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ&lt;br&gt;
جوقة&lt;br&gt;
۲&lt;br&gt;
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا&lt;br&gt;
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا&lt;br&gt;
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى&lt;br&gt;
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ&lt;br&gt;
جوقة&lt;br&gt;
٣&lt;br&gt;
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا&lt;br&gt;
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا&lt;br&gt;
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا&lt;br&gt;
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ&lt;br&gt;
جوقة&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg&lt;br&gt;
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)&lt;br&gt;

https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)

'''Ватаным Күвәйт'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,&lt;br&gt;
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.&lt;br&gt;
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,&lt;br&gt;
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.&lt;br&gt;

'''I'''&lt;br&gt;
Иңдерелгән ата-баба чорында,&lt;br&gt;
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –&lt;br&gt;
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында&lt;br&gt;
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''II'''&lt;br&gt;
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,&lt;br&gt;
Имин яшәтергә дип җан атасың,&lt;br&gt;
Булдыруга ихлас итеп сакладың&lt;br&gt;
Игелек кораллы тормыш бинасын.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''III'''&lt;br&gt;
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,&lt;br&gt;
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.&lt;br&gt;
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,&lt;br&gt;
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''&lt;br&gt;
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,&lt;br&gt;
Элибиздин жаны менен барабар.&lt;br&gt;
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,&lt;br&gt;
Сактап келди биздин ата-бабалар.&lt;br&gt;
'''''Кайырма:'''''&lt;br&gt;
Алгалай бер, Кыргыз Эл,&lt;br&gt;
Азаттыктын жолунда.&lt;br&gt;
Өркүндөй бер, өсө бер,&lt;br&gt;
Өз тагдырың колуңда.&lt;br&gt;

Аткарылып элдин үмүт, тилеги,&lt;br&gt;
Желбиреди эркиндиктин желеги.&lt;br&gt;
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,&lt;br&gt;
Ыйык сактап урпактарга берели.&lt;br&gt;
'''''Кайырма.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Ак түбәле таулар, үзән-далалар&lt;br&gt;
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,&lt;br&gt;
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,&lt;br&gt;
Саклап килгән сине ата-бабалар!&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Алга атла, Кыргыз Иле,&lt;br&gt;
Азат тормыш юлында,&lt;br&gt;
Иркенәя, үсә бир син,&lt;br&gt;
Тәкъдирең үз кулыңда!&lt;br&gt;

Илебезнең изге өмет, теләге —&lt;br&gt;
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;&lt;br&gt;
Ата-бабалардан җиткән мирасны&lt;br&gt;
Саклап калып яшь буынга бирәсе!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''&lt;br&gt;

=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Ant etkenmen'''&lt;br&gt;
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,&lt;br&gt;
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?&lt;br&gt;
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,&lt;br&gt;
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.&lt;br&gt;

Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,&lt;br&gt;
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?&lt;br&gt;
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,&lt;br&gt;
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.&lt;br&gt;

Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,&lt;br&gt;
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.&lt;br&gt;
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,&lt;br&gt;
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/

https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Ант иттем мин'''&lt;br&gt;
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,&lt;br&gt;
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?&lt;br&gt;
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,&lt;br&gt;
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.&lt;br&gt;

Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.&lt;br&gt;
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?&lt;br&gt;
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,&lt;br&gt;
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.&lt;br&gt;

Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,&lt;br&gt;
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?&lt;br&gt;
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –&lt;br&gt;
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.&lt;br&gt;

'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''

=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''&lt;br&gt;
三民主義，吾黨所宗，&lt;br&gt;
以建民國，以進大同。&lt;br&gt;
咨爾多士，為民前鋒；&lt;br&gt;
夙夜匪懈，主義是從。&lt;br&gt;
矢勤矢勇，必信必忠；&lt;br&gt;
一心一德，貫徹始終。&lt;br&gt;

'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''&lt;br&gt;
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,&lt;br&gt;
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.&lt;br&gt;
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;&lt;br&gt;
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.&lt;br&gt;
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;&lt;br&gt;
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:&lt;br&gt;
Ирекле илдә – хөррият;&lt;br&gt;
Һәрбарчабыз – якын туган,&lt;br&gt;
Каһарманнар иңен куйган;&lt;br&gt;
Бер фикердә, бер терәктә,&lt;br&gt;
Уртак максат – һәр йөрәктә.&lt;br&gt;
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''&lt;br&gt;

=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''&lt;br&gt;
起来!不愿作奴隶的人们,&lt;br&gt;
把我们血肉筑成我们的新的长城&lt;br&gt;
中华民族到了危险的时候,&lt;br&gt;
每个人被迫着发出最后的吼声&lt;br&gt;
起来!起来!起来!&lt;br&gt;
我们万众一心冒着敌人的炮火&lt;br&gt;
前进!前进!前进!进!&lt;br&gt;

'''''Пинйин транскрипциясе'''''&lt;br&gt;
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!&lt;br&gt;
Bǎ wǒmen de xuèròu,&lt;br&gt;
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!&lt;br&gt;
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,&lt;br&gt;
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.&lt;br&gt;
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,&lt;br&gt;
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!&lt;br&gt;
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!&lt;br&gt;
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!&lt;br&gt;
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.&lt;br&gt;
Халык язмышының дәһшәтле чагы,&lt;br&gt;
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:&lt;br&gt;
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”&lt;br&gt;
Без бит миллионнар,&lt;br&gt;
Җаннарыбыз бердәй,&lt;br&gt;
Алга! Җаннарыбыз бердәй,&lt;br&gt;
Алга! Алга! Алга! Цзин!*&lt;br&gt;

'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''&lt;br&gt;

=== '''ЛАТВИЯ''' ===

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg

https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/

=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''&lt;br&gt;
Lietuva, Tėvyne mūsų&lt;br&gt;
Tu didvyrių žeme,&lt;br&gt;
Iš praeities Tavo sūnūs&lt;br&gt;
Te stiprybę semia.&lt;br&gt;
Tegul Tavo vaikai eina&lt;br&gt;
Vien takais dorybės,&lt;br&gt;
Tegul dirba Tavo naudai&lt;br&gt;
Ir žmonių gėrybei.&lt;br&gt;
Tegul saulė Lietuvoj&lt;br&gt;
Tamsumas prašalina,&lt;br&gt;
Ir šviesa, ir tiesa&lt;br&gt;
Mūs žingsnius telydi.&lt;br&gt;
Tegul meilė Lietuvos&lt;br&gt;
Dega mūsų širdyse,&lt;br&gt;
Vardan tos Lietuvos&lt;br&gt;
Vienybė težydi!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg

'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''&lt;br&gt;
Литва, безнең Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Бөек угланнар җире,&lt;br&gt;
Без илһам, кодрәт алабыз&lt;br&gt;
Үткәннәреңнән синең.&lt;br&gt;
Синең балаларың бассын&lt;br&gt;
Гел әхлак юлларына,&lt;br&gt;
Игелек кылсыннар сиңа,&lt;br&gt;
Кешеләр файдасына.&lt;br&gt;
Литва күгендәге кояш&lt;br&gt;
Юк итсен бар золымны,&lt;br&gt;
Гаделлеккә, нурга күмеп,&lt;br&gt;
Яктыртсын безнең юлны.&lt;br&gt;
Литваны сөю дөрләсен&lt;br&gt;
Ялкын булып йөрәктә,&lt;br&gt;
Литваның олы бәхете –&lt;br&gt;
Ул безнең бердәмлектә!&lt;br&gt;

=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein&lt;br&gt;
Lehnet sich Liechtenstein&lt;br&gt;
An Alpenhöh’n.&lt;br&gt;
Dies liebe Heimatland,&lt;br&gt;
Das teure Vaterland,&lt;br&gt;
Hat Gottes weise Hand&lt;br&gt;
Für uns erseh’n.&lt;br&gt;
Dies liebe Heimatland,&lt;br&gt;
Das teure Vaterland,&lt;br&gt;
Hat Gottes weise Hand&lt;br&gt;
Für uns erseh’n.&lt;br&gt;

5. Hoch lebe Liechtenstein,&lt;br&gt;
Blühend am jungen Rhein,&lt;br&gt;
Glücklich und treu.&lt;br&gt;
Hoch leb’ der Fürst vom Land,&lt;br&gt;
Hoch unser Vaterland,&lt;br&gt;
Durch Bruderliebe Band&lt;br&gt;
Vereint und frei,&lt;br&gt;
Hoch leb’ der Fürst vom Land,&lt;br&gt;
Hoch unser Vaterland,&lt;br&gt;
Durch Bruderliebe Band&lt;br&gt;
Vereint und frei.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg

https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/

1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн&lt;br&gt;
Рейн башланган җирдән,&lt;br&gt;
Альп түреннән.&lt;br&gt;
Ата-бабаларның&lt;br&gt;
Кадерле Ватанын&lt;br&gt;
Әл-Хәким безләргә&lt;br&gt;
Насыйп иткән.&lt;br&gt;
Ата-бабаларның&lt;br&gt;
Сөекле Ватанын&lt;br&gt;
Хак Тәгалә безгә&lt;br&gt;
Насыйп иткән.&lt;br&gt;

5. Лихтенштейн, мең яшә,&lt;br&gt;
Рейннан бәхет өстә,&lt;br&gt;
Гел чәчәк ат.&lt;br&gt;
Яшә ил Кенәзе,&lt;br&gt;
Син дәүләт терәге —&lt;br&gt;
Булсын туганлыкта&lt;br&gt;
Бердәм, азат.&lt;br&gt;
Яшә ил Кенәзе,&lt;br&gt;
Син дәүләт терәге —&lt;br&gt;
Булсын туганлыкта&lt;br&gt;
Бердәм, азат.&lt;br&gt;

=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''&lt;br&gt;
كلنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم&lt;br&gt;
سهلنا والجبل منبت للرجال&lt;br&gt;
قولنا والعمل في سبيل الكمال&lt;br&gt;
كلنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
كلّنا للوطن&lt;br&gt;

شيخنا والفتى عند صوت الوطن&lt;br&gt;
أسد غاب متى ساورتنا الفتن&lt;br&gt;
شرقنا قلبه أبداً لبنان&lt;br&gt;
صانه ربه لمدى الأزمان&lt;br&gt;
كلنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
كلنا للوطن&lt;br&gt;

بحره برّه درّة الشرقين&lt;br&gt;
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين&lt;br&gt;
إسمه عزّه منذ كان الجدود&lt;br&gt;
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود&lt;br&gt;
كلّنا للوطن للعلى للعلم&lt;br&gt;
كلّنا للوطن&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg

'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.&lt;br&gt;
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,&lt;br&gt;
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга.&lt;br&gt;

Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,&lt;br&gt;
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.&lt;br&gt;
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,&lt;br&gt;
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга.&lt;br&gt;

Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,&lt;br&gt;
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.&lt;br&gt;
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,&lt;br&gt;
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,&lt;br&gt;
Тугрыбыз Ватанга.&lt;br&gt;

=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''&lt;br&gt;
'''1.'''	Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,&lt;br&gt;
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,&lt;br&gt;
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,&lt;br&gt;
Den Himmel Wäin ons mécht:&lt;br&gt;
Dat as onst Land, fir dat mer géif&lt;br&gt;
Heinidden alles won,&lt;br&gt;
Ons Hemechtsland dat mir so déif&lt;br&gt;
An onsen Hierzer dron.&lt;br&gt;
Ons Hemechtsland dat mir so déif&lt;br&gt;
An onsen Hierzer dron.&lt;br&gt;

'''2.'''	An sengem donkle Bëscherkranz,&lt;br&gt;
Vum Fridde stëll bewaacht,&lt;br&gt;
Sou ouni Pronk an deire Glanz&lt;br&gt;
Gemittlech léif et laacht;&lt;br&gt;
Säi Vollek frou sech soë kann,&lt;br&gt;
An 't si keng eidel Dreem:&lt;br&gt;
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,&lt;br&gt;
Wéi as 't sou gutt doheem!&lt;br&gt;

'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall&lt;br&gt;
Der Äärd, déi äis gedron;&lt;br&gt;
D’Léift huet en treie Widderhall&lt;br&gt;
A jidder Broscht gedon;&lt;br&gt;
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;&lt;br&gt;
All Wuert, dat vun er klénkt,&lt;br&gt;
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin&lt;br&gt;
An d’A wéi Feier blénkt&lt;br&gt;

'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand&lt;br&gt;
Duurch d’Welt d’Natioune leet,&lt;br&gt;
Behitt du d’Lëtzebuerger Land&lt;br&gt;
Vum frieme Joch a Leed;&lt;br&gt;
Du hues ons all als Kanner schon&lt;br&gt;
De fräie Geescht jo ginn,&lt;br&gt;
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,&lt;br&gt;
Déi mir so laang gesinn!&lt;br&gt;
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,&lt;br&gt;
Déi mir so laang gesinn!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg

https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919

https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/

'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''&lt;br&gt;
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,&lt;br&gt;
Зауэр – таулар иңләп,&lt;br&gt;
Мозель йөземнәрен нурлап,&lt;br&gt;
Күк иңдерә ширбәт.&lt;br&gt;
Илемнең иминлегенә&lt;br&gt;
Жәл түгел һич корбан,&lt;br&gt;
Йөрәк түрендә хәзинә –&lt;br&gt;
Син, тиңдәшсез Ватан.&lt;br&gt;
Йөрәк түрендә хәзинә –&lt;br&gt;
Син, тиңдәшсез Ватан.&lt;br&gt;

'''2.''' Иминлекне өстен күрә,&lt;br&gt;
Яшеллектә урыны,&lt;br&gt;
Купшылыктан йөз чөерә –&lt;br&gt;
Илем шуңа нурлы.&lt;br&gt;
Буш сүзле булмастыр халкы,&lt;br&gt;
Без бәхетле, диеп.&lt;br&gt;
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –&lt;br&gt;
Яшибез сөенеп.&lt;br&gt;

'''3.''' Тарала җыр яңгыравы&lt;br&gt;
Тауга, үзәнлеккә,&lt;br&gt;
Сөю, тугрылык шаңдавы,&lt;br&gt;
Иңә һәр күкрәккә.&lt;br&gt;
Артык булмас һич Ватанга&lt;br&gt;
Мәдхия көй-сүзләр;&lt;br&gt;
Күк авазы сеңә җанга,&lt;br&gt;
Балкып тора күзләр.&lt;br&gt;

'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең&lt;br&gt;
Кулың туры юлдан,&lt;br&gt;
Саклагыл Люксембург җирен&lt;br&gt;
Золым-газаплардан!&lt;br&gt;
Азатлык бүләгең, Тәңре,&lt;br&gt;
Улларың күңелендә,&lt;br&gt;
Ирек кояшын Син мәңге&lt;br&gt;
Балкыт ил күгендә!&lt;br&gt;
Ирек кояшын Син мәңге&lt;br&gt;
Балкыт ил күгендә!&lt;br&gt; 
 
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''&lt;br&gt;
1. Isten, áldd meg a magyart&lt;br&gt;
Jó kedvvel, bőséggel,&lt;br&gt;
Nyújts feléje védő kart,&lt;br&gt;
Ha küzd ellenséggel;&lt;br&gt;
Bal sors akit régen tép,&lt;br&gt;
Hozz rá víg esztendőt,&lt;br&gt;
Megbűnhődte már e nép&lt;br&gt;
A múltat s jövendőt!&lt;br&gt;

2. Őseinket felhozád&lt;br&gt;
Kárpát szent bércére,&lt;br&gt;
Általad nyert szép hazát&lt;br&gt;
Bendegúznak vére.&lt;br&gt;
S merre zúgnak habjai&lt;br&gt;
Tiszának, Dunának,&lt;br&gt;
Árpád hős magzatjai&lt;br&gt;
Felvirágozának.&lt;br&gt;

3. Értünk Kunság mezein&lt;br&gt;
Ért kalászt lengettél,&lt;br&gt;
Tokaj szőlővesszein&lt;br&gt;
Nektárt csepegtettél.&lt;br&gt;
Zászlónk gyakran plántálád&lt;br&gt;
Vad török sáncára,&lt;br&gt;
S nyögte Mátyás bús hadát&lt;br&gt;
Bécsnek büszke vára.&lt;br&gt;

4. Hajh, de bűneink miatt&lt;br&gt;
Gyúlt harag kebledben,&lt;br&gt;
S elsújtád villámidat&lt;br&gt;
Dörgő fellegedben,&lt;br&gt;
Most rabló mongol nyilát&lt;br&gt;
Zúgattad felettünk,&lt;br&gt;
Majd töröktől rabigát&lt;br&gt;
Vállainkra vettünk.&lt;br&gt;

5. Hányszor zengett ajkain&lt;br&gt;
Ozman vad népének&lt;br&gt;
Vert hadunk csonthalmain&lt;br&gt;
Győzedelmi ének!&lt;br&gt;
Hányszor támadt tenfiad&lt;br&gt;
Szép hazám, kebledre,&lt;br&gt;
S lettél magzatod miatt&lt;br&gt;
Magzatod hamvvedre!&lt;br&gt;

6. Bújt az üldözött, s felé&lt;br&gt;
Kard nyúlt barlangjában,&lt;br&gt;
Szerte nézett s nem lelé&lt;br&gt;
Honját e hazában,&lt;br&gt;
Bércre hág és völgybe száll,&lt;br&gt;
Bú s kétség mellette,&lt;br&gt;
Vérözön lábainál,&lt;br&gt;
S lángtenger fölette.&lt;br&gt;

7. Vár állott, most kőhalom,&lt;br&gt;
Kedv s öröm röpkedtek,&lt;br&gt;
Halálhörgés, siralom&lt;br&gt;
Zajlik már helyettek.&lt;br&gt;
S ah, szabadság nem virul&lt;br&gt;
A holtnak véréből,&lt;br&gt;
Kínzó rabság könnye hull&lt;br&gt;
Árvák hő szeméből!&lt;br&gt;

8. Szánd meg Isten a magyart&lt;br&gt;
Kit vészek hányának,&lt;br&gt;
Nyújts feléje védő kart&lt;br&gt;
Tengerén kínjának.&lt;br&gt;
Bal sors akit régen tép,&lt;br&gt;
Hozz rá víg esztendőt,&lt;br&gt;
Megbűnhődte már e nép&lt;br&gt;
A múltat s jövendőt!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/

https://wikiway.com/hungary/gimn/

(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)&lt;br&gt;

'''ГИМН'''&lt;br&gt;
1. Йа Ходаем, маҗарны&lt;br&gt;
Саклагыл, ярлыкагыл,&lt;br&gt;
Суз ярдәмчел кулыңны,&lt;br&gt;
Дошманнарын гаҗиз кыл.&lt;br&gt;
Язмыш, өз золым көчен,&lt;br&gt;
Бәхетле ит барчасын,&lt;br&gt;
Үткән һәм алдагы өчен&lt;br&gt;
Күрде халык казасын.&lt;br&gt;

2. Юл сыздың Карпат аша&lt;br&gt;
Маҗар бабаларына,&lt;br&gt;
Бирдең Ватан-гөлбакча&lt;br&gt;
Бәндәгуз улларына.&lt;br&gt;
Тиса, Дунай сулары&lt;br&gt;
Үтә тауларны урап, –&lt;br&gt;
Батыр Арпад уллары&lt;br&gt;
Анда мул тормыш кора.&lt;br&gt;

3. Кун иле җирләрендә&lt;br&gt;
Чайкала тук башаклар,&lt;br&gt;
Токай тәлгәшләреннән&lt;br&gt;
Тама татлы шәраблар.&lt;br&gt;
Безнең ту еш балкыган&lt;br&gt;
Төрек кирмәннәрендә,&lt;br&gt;
Матьяш явы сыкраткан&lt;br&gt;
Вена түрәләрен дә.&lt;br&gt;

4. Гөнаһларыбыз үче&lt;br&gt;
Кысты Синең күкрәкне:&lt;br&gt;
Аттың болыттан яшен,&lt;br&gt;
Күкрәттең безнең күкне.&lt;br&gt;
Баскын монголлар угы&lt;br&gt;
Очты баш өстебездә,&lt;br&gt;
Аннан төрек коллыгы&lt;br&gt;
Йөк булды җилкәбездә.&lt;br&gt;

5. Күпме торды яңгырап&lt;br&gt;
Кыргый госман гаугасы,&lt;br&gt;
Яугир җәсәден таптап&lt;br&gt;
Җиңүләр тантанасы!&lt;br&gt;
Күпме сине улларың,&lt;br&gt;
Гүзәл ил, күкрәгеңә&lt;br&gt;
Басып изде, кыйнады,&lt;br&gt;
Әйләндереп кабергә!&lt;br&gt;

6. Эзәрләүдән капланып&lt;br&gt;
Утырмасын кай өндә,&lt;br&gt;
Сыеныр җир тапмады&lt;br&gt;
Үз Ватанында бәндә.&lt;br&gt;
Менсә тау түбәсенә –&lt;br&gt;
Ут диңгезе өстендә,&lt;br&gt;
Һәркайда кайгы-хәсрәт,&lt;br&gt;
Кан үзәне бар җирдә.&lt;br&gt;

7. Кирмән иде – таш өеме,&lt;br&gt;
Хозур, бәхет югалган, &lt;br&gt;
Афәт, үлем сөреме&lt;br&gt;
Ватанны чолгап алган.&lt;br&gt;
Аһ, мәетләр каныннан&lt;br&gt;
Азатлык чәчәк атмый,&lt;br&gt;
Илсезләр елавыннан&lt;br&gt;
Шатлык күз яше акмый.&lt;br&gt;

8. Кызган, Ходай, маҗарны&lt;br&gt;
Дөнья михнәтләрендә,&lt;br&gt;
Суз ярдәмчел кулыңны&lt;br&gt;
Газаплар диңгезендә.&lt;br&gt;
Язмыш, өз золым көчен,&lt;br&gt;
Бәхетле ит барчасын,&lt;br&gt;
Үткән һәм алдагы өчен&lt;br&gt;
Күрде халык казасын.&lt;br&gt;

=== '''МАЛАВИ''' ===

=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''&lt;br&gt;
Negaraku tanah tumpahnia darahku,&lt;br&gt;
Rakiat hidup bersatu dan maju,&lt;br&gt;
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,&lt;br&gt;
Raja kita selamat bertahta,&lt;br&gt;
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,&lt;br&gt;
Raja kita selamat bertahta.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg

'''МИНЕМ ИЛЕМ'''&lt;br&gt;
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,&lt;br&gt;
Бердәмлектә алгарыш  — Аллаһтан;&lt;br&gt;
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән&lt;br&gt;
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,&lt;br&gt;
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән&lt;br&gt;
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.&lt;br&gt;

'''МОЯ СТРАНА'''&lt;br&gt;
Страна моя, судьбы твоей знамéние:&lt;br&gt;
Единство и прогресс наградой дан;&lt;br&gt;
Да одарит нас Бог благословением,&lt;br&gt;
Во здравии пусть правит наш султан,&lt;br&gt;
Да одарит нас Бог благословением,&lt;br&gt;
Во здравии пусть правит наш султан.&lt;br&gt;

=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,&lt;br&gt;
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:&lt;br&gt;
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.&lt;br&gt;
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,&lt;br&gt;
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:&lt;br&gt;
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg

Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –&lt;br&gt;
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!&lt;br&gt;
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!&lt;br&gt;
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.&lt;br&gt;
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,&lt;br&gt;
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.&lt;br&gt;

=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''&lt;br&gt;
'''1.'''	Марий Эл тый улат&lt;br&gt;
Авай гай кажнылан.&lt;br&gt;
Шке сурт гай тый кÿлат&lt;br&gt;
Чыла мÿндыр марийлан.&lt;br&gt;
Ме таче, чон пуэн,&lt;br&gt;
Марий мландым моктена.&lt;br&gt;
Вийнам иктыш чумырен,&lt;br&gt;
Пиалан илышым чоҥена.&lt;br&gt;

'''2.'''	Сакла чот кугешнен&lt;br&gt;
Шке сынжым калыкна.&lt;br&gt;
Йомартле улмыж ден&lt;br&gt;
Эре тудо чаплана.&lt;br&gt;
Ме таче, чон пуэн,&lt;br&gt;
Марий мландым моктена.&lt;br&gt;
Вийнам иктыш чумырен,&lt;br&gt;
Пиалан илышым чоҥена.&lt;br&gt;

'''''Тау мари телендә'''''&lt;br&gt;
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань&lt;br&gt;
Ылат каждойланок.&lt;br&gt;
Келӓт шачмы пӧрт гань&lt;br&gt;
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.&lt;br&gt;
Кымылын, ӹвӹртӓл,&lt;br&gt;
Мары млӓндӹм мактенӓ.&lt;br&gt;
Силам иктӹш цымырал,&lt;br&gt;
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.&lt;br&gt;

'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт&lt;br&gt;
Мары халык соок.&lt;br&gt;
Веселӓжӹ, сӹржӓт&lt;br&gt;
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.&lt;br&gt;
Кымылын, ӹвӹртӓл,&lt;br&gt;
Мары млӓндӹм мактенӓ.&lt;br&gt;
Силам иктӹш цымырал,&lt;br&gt;
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.&lt;br&gt;

'''''Урыс телендә'''''&lt;br&gt;
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать&lt;br&gt;
Для каждого в судьбе.&lt;br&gt;
Где бы ни был – вспоминать&lt;br&gt;
Твой сын будет о тебе.&lt;br&gt;
Славься, наш край родной,&lt;br&gt;
Цвети в счастье и в труде.&lt;br&gt;
Гордимся всегда тобой &lt;br&gt;
И поём, Марий Эл, о тебе!&lt;br&gt;

'''2.''' Свою честь сохранит &lt;br&gt;
Народ наш на века, &lt;br&gt;
И дружба, как гранит, –&lt;br&gt;
Всегда с братьями крепка.&lt;br&gt;
Славься, наш край родной,&lt;br&gt;
Цвети в счастье и в труде.&lt;br&gt;
Гордимся всегда тобой &lt;br&gt;
И поём, Марий Эл, о тебе!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/

https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161

'''''Татар теленә тәрҗемә'''''&lt;br&gt;
'''1.''' Мари Ил – ана күк,&lt;br&gt;
Һәркем тәкъдирендә.&lt;br&gt;
Кайларда йөрсәм дә,&lt;br&gt;
Ул минем күңелемдә.&lt;br&gt;
Мари Ил җырларда,&lt;br&gt;
Мөкатдәс илебез,&lt;br&gt;
Бәхетле тормышны&lt;br&gt;
Бергәләп төзибез.&lt;br&gt;

'''2.''' Намусын саклар ул –&lt;br&gt;
Халкым үз җирендә.&lt;br&gt;
Тугандаш халыклар&lt;br&gt;
Дуслыгы мәңгегә.&lt;br&gt;
Мари Ил җырларда,&lt;br&gt;
Мөкатдәс илебез,&lt;br&gt;
Бәхетле тормышны&lt;br&gt;
Бергәләп төзибез.&lt;br&gt;

=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''&lt;u&gt;بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ&lt;/u&gt;'''&lt;br&gt;
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ&lt;br&gt;
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ&lt;br&gt;
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ&lt;br&gt;
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ&lt;br&gt;
'''كورال:'''&lt;br&gt;
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ&lt;br&gt;
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ&lt;br&gt;
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ&lt;br&gt;

بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ&lt;br&gt;
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ&lt;br&gt;
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ&lt;br&gt;
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;

رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا&lt;br&gt;
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا&lt;br&gt;
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا&lt;br&gt;
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;

سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا&lt;br&gt;
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا&lt;br&gt;
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا&lt;br&gt;
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;


قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا&lt;br&gt;
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا&lt;br&gt;
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا&lt;br&gt;
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى&lt;br&gt;
'''كورال'''&lt;br&gt;

أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا&lt;br&gt;
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ&lt;br&gt;
'''كورال النهائي:'''&lt;br&gt;
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ&lt;br&gt;
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ&lt;br&gt;
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ&lt;br&gt;
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg

'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''&lt;br&gt;
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,&lt;br&gt;
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,&lt;br&gt;
Әйа Мауритания, аһәң учагы,&lt;br&gt;
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,&lt;br&gt;
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;&lt;br&gt;
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.&lt;br&gt;

'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,&lt;br&gt;
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,&lt;br&gt;
Гарәп бабаларың сине үстергән,&lt;br&gt;
Африка җирендә – синең саф чишмәң.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,&lt;br&gt;
Ул биргән табигать уңыш китерде.&lt;br&gt;
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,&lt;br&gt;
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,&lt;br&gt;
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,&lt;br&gt;
Кая тайпылса да, каршылык күрер.&lt;br&gt;
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''&lt;br&gt;
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан&lt;br&gt;
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.&lt;br&gt;
Галәмнең мәңгелек агачы безне&lt;br&gt;
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.&lt;br&gt;
'''Кушымта.'''&lt;br&gt;

'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:&lt;br&gt;
Киләчәк буынга сине бирәбез.&lt;br&gt;
'''''Соңгы кушымта:'''''&lt;br&gt;
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,&lt;br&gt;
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.&lt;br&gt;
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,&lt;br&gt;
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.&lt;br&gt;

=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Mexicanos, al grito de guerra&lt;br&gt;
El acero aprestad y el bridón; &lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón,&lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón.&lt;br&gt;
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo&lt;br&gt;
De la Paz el arcangel divino,&lt;br&gt;
Que en el cielo tu eterno destino&lt;br&gt;
Por el dedo de Dios se escríbio. &lt;br&gt;
Mas si osare un extrano enemigo &lt;br&gt;
Profanar con su planta tu suelo, &lt;br&gt;
Piensa-oh Patria querida! que el cielo&lt;br&gt;
Un soldado en cada hijo te dio,&lt;br&gt;
Un soldado en cada hijo te dio.&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Mexicanos, al grito de guerra&lt;br&gt;
El acero aprestad y el bridón; &lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón,&lt;br&gt;
Y retiemble en sus centros la tierra&lt;br&gt;
Al sonoro rugir del canón.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg

https://wikiway.com/mexico/gimn/

'''Мексика дәүләт гимны'''&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Мексикалы, сугыш аваз салса,&lt;br&gt;
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр,&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр.&lt;br&gt;
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –&lt;br&gt;
Җәбраил әмере бу, Ватан,&lt;br&gt;
Синең тәкъдир Ходай хозурында&lt;br&gt;
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.&lt;br&gt;
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,&lt;br&gt;
Дошман аяк басса, яу җитеп,&lt;br&gt;
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә&lt;br&gt;
Һәр улыңны сугышчы итеп,&lt;br&gt;
Һәр улыңны сугышчы итеп.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Мексикалы, сугыш аваз салса,&lt;br&gt;
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр,&lt;br&gt;
Туплар атуыннан калтырансын&lt;br&gt;
Җир шары – үзәгенә кадәр.&lt;br&gt;

'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''&lt;br&gt;

=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''&lt;br&gt;
Tis here we are pledging, with heart and with hand,&lt;br&gt;
Full measure of devotion to thee, our native land,&lt;br&gt;
Full measure of devotion to thee, our native land.&lt;br&gt;

Now all join the chorus, let union abide.&lt;br&gt;
Across all Micronesia join hands on every side,&lt;br&gt;
Across all Micronesia join hands on every side.&lt;br&gt;

We all work together, with hearts, voice and hand,&lt;br&gt;
Till we have made these islands another promised land,&lt;br&gt;
Till we have made these islands another promised land.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/

https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/

'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''&lt;br&gt;

=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''&lt;br&gt;
بلادي بلادي بلادي&lt;br&gt;
لكِ حبي و فؤادي&lt;br&gt;
بلادي بلادي بلادي&lt;br&gt;
لك حبي و فؤادي&lt;br&gt;
مصر يا أم البلاد&lt;br&gt;
انت غايتي والمراد&lt;br&gt;
وعلى كل العباد&lt;br&gt;
كم لنيلك من اياد&lt;br&gt;
بلادي بلادي بلادي&lt;br&gt;
لكِ حبي و فؤادي&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg

https://wikiway.com/egypt/gimn/

'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!&lt;br&gt;
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,&lt;br&gt;
Багышлап иң изге догамны, догамны.&lt;br&gt;
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,&lt;br&gt;
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,&lt;br&gt;
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,&lt;br&gt;
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.&lt;br&gt;
Нил кебек куәтле һәм ямьле,&lt;br&gt;
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.&lt;br&gt;
Ватаным, Ватаным, Ватаным,&lt;br&gt;
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!&lt;br&gt;

'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''&lt;br&gt;

=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''&lt;br&gt;
Na memória de África e do Mundo&lt;br&gt;
Pátria bela dos que ousaram lutar.&lt;br&gt;
Moçambique, o teu nome é liberdade,&lt;br&gt;
O Sol de Junho para sempre brilhará.&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
||: Moçambique nossa terra gloriosa,&lt;br&gt;
Pedra a pedra construindo um novo dia.&lt;br&gt;
Milhões de braços, uma só força,&lt;br&gt;
Oh pátria amada, vamos vencer. :||&lt;br&gt;

Povo unido do Rovuma ao Maputo&lt;br&gt;
Colhe os frutos do combate pela paz,&lt;br&gt;
Cresce o sonho ondulando na bandeira&lt;br&gt;
E vai lavrando na certeza do amanhã.&lt;br&gt;
'''''Coro (2)'''''.&lt;br&gt;

Flores brotando do chão do teu suor,&lt;br&gt;
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,&lt;br&gt;
Nós juramos por ti, oh Moçambique,&lt;br&gt;
Nenhum tirano nos irá escravizar!&lt;br&gt;
'''''Coro (2).'''''&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav

https://wikiway.com/mozambique/gimn/

'''Сөекле Ватан'''&lt;br&gt;
Африканың, бар дөньяның хәтерендә&lt;br&gt;
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.&lt;br&gt;
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,&lt;br&gt;
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,&lt;br&gt;
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.&lt;br&gt;
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,&lt;br&gt;
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||&lt;br&gt;

Рувумадан Мапутуга кадәр күрә&lt;br&gt;
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,&lt;br&gt;
Байрагындагы хыялын ул үстерә,&lt;br&gt;
Тергезә инабәтле киләчәген.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,&lt;br&gt;
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –&lt;br&gt;
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр&lt;br&gt;
Төшералмас безне коллыкка бүтән!&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''&lt;br&gt;
Limba noastră-i o comoară&lt;br&gt;
În adîncuri înfundată&lt;br&gt;
Un şirag de piatră rară&lt;br&gt;
Pe moşie revărsată.&lt;br&gt;

Limba noastră-i foc ce arde&lt;br&gt;
Într-un neam, ce fără veste&lt;br&gt;
S-a trezit din somn de moarte&lt;br&gt;
Ca viteazul din poveste.&lt;br&gt;

Limba noastră-i numai cîntec,&lt;br&gt;
Doina dorurilor noastre,&lt;br&gt;
Roi de fulgere, ce spintec&lt;br&gt;
Nouri negri, zări albastre.&lt;br&gt;

Limba noastră-i graiul pîinii,&lt;br&gt;
Cînd de vînt se mişcă vara;&lt;br&gt;
In rostirea ei bătrînii&lt;br&gt;
Cu sudori sfinţit-au ţara.&lt;br&gt;

Limba noastră-i frunză verde,&lt;br&gt;
Zbuciumul din codrii veşnici,&lt;br&gt;
Nistrul lin, ce-n valuri pierde&lt;br&gt;
Ai luceferilor sfeşnici.&lt;br&gt;

Nu veţi plînge-atunci amarnic,&lt;br&gt;
Că vi-i limba prea săracă,&lt;br&gt;
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic&lt;br&gt;
Graiul ţării noastre dragă.&lt;br&gt;

Limba noastră-i vechi izvoade.&lt;br&gt;
Povestiri din alte vremuri;&lt;br&gt;
Şi citindu-le 'nşirate, –&lt;br&gt;
Te-nfiori adînc şi tremuri.&lt;br&gt;

Limba noastră îi aleasă&lt;br&gt;
Să ridice slava-n ceruri,&lt;br&gt;
Să ne spiue-n hram şi-acasă&lt;br&gt;
Veşnicele adevăruri.&lt;br&gt;

Limba noastra-i limbă sfîntă,&lt;br&gt;
Limba vechilor cazanii,&lt;br&gt;
Care o plîng şi care o cîntă&lt;br&gt;
Pe la vatra lor ţăranii.&lt;br&gt;

Înviaţi-vă dar graiul,&lt;br&gt;
Ruginit de multă vreme,&lt;br&gt;
Stergeţi slinul, mucegaiul&lt;br&gt;
Al uitării 'n care geme.&lt;br&gt;

Strîngeţi piatra lucitoare&lt;br&gt;
Ce din soare se aprinde –&lt;br&gt;
Şi-ţi avea în revărsare&lt;br&gt;
Un potop nou de cuvinte.&lt;br&gt;

Răsări-va o comoară&lt;br&gt;
În adîncuri înfundată,&lt;br&gt;
Un şirag de piatră rară&lt;br&gt;
Pe moşie revărsată.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg

https://wikiway.com/moldova/gimn/

'''Безнең телебез'''&lt;br&gt;
Безнең тел – бакый хәзинә,&lt;br&gt;
Бик тирәндә тамырлары,&lt;br&gt;
Җиребез буйлап сибелгән&lt;br&gt;
Энҗеләр, асылташлары.&lt;br&gt;

Безнең тел – дөрләгән учак:&lt;br&gt;
Халкым үлем йокысыннан&lt;br&gt;
Уянсын тормышка сусап –&lt;br&gt;
Әкияттәге батыр сыман.&lt;br&gt;

Безнең телебез җырлары,&lt;br&gt;
Дойналардагы сагышлар&lt;br&gt;
Ача якты офыкларны,&lt;br&gt;
Тарала кара болытлар.&lt;br&gt;

Безнең тел – ул икмәк теле,&lt;br&gt;
Җәен җилләр сызгырганы,&lt;br&gt;
Бабалар, җиргә тир түгеп,&lt;br&gt;
Мөбарәк иткәннәр аны.&lt;br&gt;

Безнең тел – ул яшел яфрак,&lt;br&gt;
Кодру урманнары шавы.&lt;br&gt;
Нистру бормалары качыра&lt;br&gt;
Йолдызлар яктысы явын.&lt;br&gt;

Һич ачынып зарланмагыз,&lt;br&gt;
Ярлы дип телегез бигрәк,&lt;br&gt;
Сайланган тел ул, аңлагыз, –&lt;br&gt;
Тора илебезне бизәп.&lt;br&gt;

Безнең тел – ул тарихи тел,&lt;br&gt;
Борынгы хәлләр дастаны.&lt;br&gt;
Өйрән аны һәм танып бел&lt;br&gt;
Хакыйкатьнең ни булганын.&lt;br&gt;

Безнең тел ул билгеләнгән&lt;br&gt;
Күкләрне мактау йөзеннән –&lt;br&gt;
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр&lt;br&gt;
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.&lt;br&gt;

Безнең тел – изгелек нуры,&lt;br&gt;
Аңарда ата-бабалар&lt;br&gt;
Елый-елый, җырлый-җырлый&lt;br&gt;
Өйдә гыйбадәт кылганнар.&lt;br&gt;

Чыгарыйк телне хәяткә,&lt;br&gt;
Коткарып заман явыннан,&lt;br&gt;
Пакьлик пычрак-күгәректән,&lt;br&gt;
Онытылу аһ-зарыннан.&lt;br&gt;

Җыйыйк кояш нурларыннан&lt;br&gt;
Очкын алган чакматашын, –&lt;br&gt;
Ургылыр тел байлыгыннан&lt;br&gt;
Яңа сүзләр булып ташкын.&lt;br&gt;

Яшәячәк бу хәзинә,&lt;br&gt;
Бик тирәндә тамырлары,&lt;br&gt;
Җиребез буйлап сибелгән&lt;br&gt;
Энҗеләр, асылташлары.&lt;br&gt;

'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''&lt;br&gt;

=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''&lt;br&gt;
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс&lt;br&gt;
Даяар монголын ариун голомт&lt;br&gt;
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс&lt;br&gt;
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.&lt;br&gt;
Хамаг дэлхийн шударга улстай&lt;br&gt;
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж&lt;br&gt;
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа&lt;br&gt;
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.&lt;br&gt;

'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж&lt;br&gt;
Өргөн түмний минь заяа түшиж&lt;br&gt;
Үндэс язгуур, хэл соёлоо&lt;br&gt;
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.&lt;br&gt;
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд&lt;br&gt;
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв&lt;br&gt;
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур&lt;br&gt;
Жавхлант манай орон мандтугай.&lt;br&gt;

https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/

https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389

'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''&lt;br&gt;
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —&lt;br&gt;
Монголның саф учагы,&lt;br&gt;
Һичкем аны җиңә алмас,&lt;br&gt;
Мәңгегә үскән чагы.&lt;br&gt;
Дөньяның гадел илләре&lt;br&gt;
Белән бердәмлек өчен,&lt;br&gt;
Үстерик Ватанны биреп&lt;br&gt;
Йөрәк дәртен, кул көчен.&lt;br&gt;

'''2.''' Милли тел, мәдәниятне&lt;br&gt;
Мирас итеп тапшырыйк,&lt;br&gt;
Эшчән, кыю Монгол илен&lt;br&gt;
Бәхет-уңышка юллыйк.&lt;br&gt;
Хөрмәт итеп ил туграсын,&lt;br&gt;
Ил язмышына таян.&lt;br&gt;
Алгарышта чәчәк атсын,&lt;br&gt;
Яшәсен бөек Ватан!&lt;br&gt;

=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''&lt;br&gt;
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,&lt;br&gt;
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,&lt;br&gt;
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,&lt;br&gt;
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.&lt;br&gt;
'''''Морзюлма-мороютко:'''''&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Гайняк! Гайняк, Мордовия!&lt;br&gt;
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,&lt;br&gt;
Мокшэрзянь шачема-касома крае!&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Морак! Морак, Мордовия!&lt;br&gt;
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!&lt;br&gt;
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,&lt;br&gt;
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!&lt;br&gt;

'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,&lt;br&gt;
Тон молить, Мордовия, витьстэ,&lt;br&gt;
верьга кандыть прят.&lt;br&gt;
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,&lt;br&gt;
Секс течис тон седейс ды оймес –&lt;br&gt;
прок ванькс лисьмапрят.&lt;br&gt;
'''''Мороютко-морзюлма:'''''&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Гайняк! Гайняк, Мордовия!&lt;br&gt;
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,&lt;br&gt;
Мокшэрзянь шачема-касома крае!&lt;br&gt;
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!&lt;br&gt;
Морак! Морак, Мордовия!&lt;br&gt;
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!&lt;br&gt;
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,&lt;br&gt;
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/

https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187

'''Имин бул, Мордовия!'''&lt;br&gt;
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,&lt;br&gt;
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,&lt;br&gt;
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,&lt;br&gt;
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Исәнме, Мордовия!&lt;br&gt;
Куанып яшә, Мордовия!&lt;br&gt;
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,&lt;br&gt;
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!&lt;br&gt;
Имин бул син, Мордовия!&lt;br&gt;
Җырла, җырла, Мордовия!&lt;br&gt;
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!&lt;br&gt;
Мәңге яшә, мәңге яшә,&lt;br&gt;
Кояш үзе кебек мәңге яшә!&lt;br&gt;

'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,&lt;br&gt;
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,&lt;br&gt;
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,&lt;br&gt;
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,&lt;br&gt;
России держалась и голову гордо несла.&lt;br&gt;
Давали силы вольные Мокша, Сура,&lt;br&gt;
Ты духом была и осталась сильна и добра.&lt;br&gt;
'''''Припев.'''''&lt;br&gt;

'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''&lt;br&gt;

=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''&lt;br&gt;
'''सयौं थुँगा फूलका'''&lt;br&gt;
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली&lt;br&gt;
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।&lt;br&gt;
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली&lt;br&gt;
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।&lt;br&gt;
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल&lt;br&gt;
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।&lt;br&gt;
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल&lt;br&gt;
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।&lt;br&gt;
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल&lt;br&gt;
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।&lt;br&gt;

'''''Укылышы'''''&lt;br&gt;
'''Sayaű thűgā phūlkā'''&lt;br&gt;
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī &lt;br&gt;
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī &lt;br&gt;
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī &lt;br&gt;
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī &lt;br&gt;
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), &lt;br&gt;
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) &lt;br&gt;
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) &lt;br&gt;
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) &lt;br&gt;
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) &lt;br&gt;
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''&lt;br&gt;
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,&lt;br&gt;
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.&lt;br&gt;
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,&lt;br&gt;
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.&lt;br&gt;
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, &lt;br&gt;
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.&lt;br&gt;
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,&lt;br&gt;
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.&lt;br&gt;
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, &lt;br&gt;
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!&lt;br&gt;

=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''&lt;br&gt;
Des rives du Niger aux confins du Ténéré&lt;br&gt;
Frères et sœurs nous sommes&lt;br&gt;
Enfants d’une même Patrie le Niger&lt;br&gt;
Nourris de la sève des mêmes idéaux&lt;br&gt;
Pour un Niger de paix libre fort et uni&lt;br&gt;
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves&lt;br&gt;
Pour l’honneur de la Patrie&lt;br&gt;
Incarnons la vaillance et la persévérance&lt;br&gt;
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux&lt;br&gt;
Guerriers intrépides déterminés et fiers&lt;br&gt;
Défendons la patrie au prix de notre sang&lt;br&gt;
Faisons du Niger symbole de dignité&lt;br&gt;
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance&lt;br&gt;
Pour ces nobles idéaux debout et en avant&lt;br&gt;
En avant pour le travail en avant pour le combat&lt;br&gt;
Nous demeurons debout&lt;br&gt;
Portant haut le drapeau de notre cher Pays&lt;br&gt;
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers&lt;br&gt;
Pour construire ensemble&lt;br&gt;
Un monde de justice de paix et de progrès&lt;br&gt;
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.&lt;br&gt;

'''Don darajar Uban'''&lt;br&gt;
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré&lt;br&gt;
Yan’uwa mune&lt;br&gt;
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar&lt;br&gt;
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya&lt;br&gt;
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya&lt;br&gt;
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu&lt;br&gt;
Don darajar Uban&lt;br&gt;
Haɗa ƙarfin hali da juriya&lt;br&gt;
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai&lt;br&gt;
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai&lt;br&gt;
Kare kasar nan akan kudin jininmu&lt;br&gt;
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci&lt;br&gt;
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba&lt;br&gt;
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi&lt;br&gt;
Gaba don aikin gaba don yaƙin&lt;br&gt;
Mun tsaya a tsaye&lt;br&gt;
Dauke tutar kasarmu mai daraja&lt;br&gt;
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya&lt;br&gt;
Don gina tare&lt;br&gt;
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba&lt;br&gt;
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.&lt;br&gt;

https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/

https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/

'''Ватан горурлыгы'''&lt;br&gt;
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр&lt;br&gt;
Без туганнар, кардәшләр,&lt;br&gt;
Бер үк Ватан – Нигер балалары,&lt;br&gt;
Уртак барчабыз идеаллары.&lt;br&gt;
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,&lt;br&gt;
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.&lt;br&gt;
Ватан даны иңендә&lt;br&gt;
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,&lt;br&gt;
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.&lt;br&gt;
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,&lt;br&gt;
Аямый һич үзен, илне имин итәр,&lt;br&gt;
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,&lt;br&gt;
Африка омтылышларының терәге.&lt;br&gt;
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.&lt;br&gt;
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә&lt;br&gt;
Бердәм күтәреләбез.&lt;br&gt;
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,&lt;br&gt;
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.&lt;br&gt;
Бергә үсә бездә&lt;br&gt;
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –&lt;br&gt;
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.&lt;br&gt;

'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''&lt;br&gt;

=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''&lt;br&gt;
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe&lt;br&gt;
ben ik, van Duitsen bloed,&lt;br&gt;
den vaderland getrouwe&lt;br&gt;
blijf ik tot in den dood.&lt;br&gt;
Een Prinse van Oranje&lt;br&gt;
ben ik, vrij onverveerd,&lt;br&gt;
den Koning van Hispanje&lt;br&gt;
heb ik altijd geёerd.&lt;br&gt;

'''6.''' Mijn schild ende betrouwen&lt;br&gt;
zijt Gij, o God mijn Heer,&lt;br&gt;
op U zo wil ik bouwen,&lt;br&gt;
verlaat mij nimmermeer.&lt;br&gt;
Dat ik doch vroom mag blijven,&lt;br&gt;
uw dienaar t’aller stond,&lt;br&gt;
de tirannie verdrijven&lt;br&gt;
die mij mijn hart doorwondt.&lt;br&gt;

https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg

Ясалма Интеллект &quot;җырлый&quot;&lt;br&gt;

https://wikiway.com/netherlands/gimn/

'''Вилһелм җыры'''&lt;br&gt;
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,&lt;br&gt;
Халкым каны калебемдә,&lt;br&gt;
Ватаныма биргән анттан&lt;br&gt;
Ваз кичмәм гомеремдә.&lt;br&gt;
Асыл зат Оран угланы,&lt;br&gt;
Тугрымын намусыма,&lt;br&gt;
Испан кыйралына бары&lt;br&gt;
Хөрмәт кылам гына.&lt;br&gt;

'''6.''' Калканым, рухи терәгем,&lt;br&gt;
Кодрәтле, газиз Аллам.&lt;br&gt;
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,&lt;br&gt;
Сиңа гына таянам.&lt;br&gt;
Хак тарафыңда булырмын&lt;br&gt;
Мәңге Синең колың:&lt;br&gt;
Бетсен йөрәгемне, халкымны&lt;br&gt;
Телгәләгән золым.&lt;br&gt;

'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''&lt;br&gt;

=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''&lt;br&gt;
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,&lt;br&gt;
som det stiger frem,&lt;br&gt;
furet, værbitt over vannet,&lt;br&gt;
med de tusen hjem.&lt;br&gt;
Elsker, elsker det og tenker&lt;br&gt;
på vår far og mor&lt;br&gt;
og den saganatt som senker&lt;br&gt;
drømme på vår jord,&lt;br&gt;
og den saganatt som senker,&lt;br&gt;
senker drømme på vår jord.&lt;br&gt;

'''7.''' Norske mann i hus og hytte,&lt;br&gt;
takk din store Gud!&lt;br&gt;
Landet ville han beskytte,&lt;br&gt;
skjønt det mørkt så ud.&lt;br&gt;
Alt hvad fedrene har kjempet,&lt;br&gt;
mødrene har grett,&lt;br&gt;
har den Herre stille lempet,&lt;br&gt;
så vi vant vår rett,&lt;br&gt;
har den Herre stille lempet,&lt;br&gt;
så vi vant, vi vant vår rett.&lt;br&gt;

'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,&lt;br&gt;
som det stiger frem,&lt;br&gt;
furet, værbitt over vannet,&lt;br&gt;
med de tusen hjem.&lt;br&gt;
Og som fedres kamp har hevet&lt;br&gt;
det av nød til seir,&lt;br&gt;
også vi, når det blir krevet,&lt;br&gt;
for dets fred slår leir,&lt;br&gt;
også vi, når det blir krevet,&lt;br&gt;
for dets fred, dets fred slår leir!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg

https://wikiway.com/norway/gimn/

'''Туган илне яратабыз'''&lt;br&gt;
'''1.''' Туган илне яратабыз,&lt;br&gt;
Урман-тауларын,&lt;br&gt;
Чал диңгезен, туң җилләрен,&lt;br&gt;
Мең-мең йортларын.&lt;br&gt;
Туган учак – ул сөекле&lt;br&gt;
Ата-анабыз:&lt;br&gt;
Суыгында, кояшында&lt;br&gt;
Хозурланабыз,&lt;br&gt;
Суыгында, кояшында&lt;br&gt;
Аның хозурланабыз.&lt;br&gt;

'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:&lt;br&gt;
Шомлы көнеңдә&lt;br&gt;
Тәңре сине ярлыкады&lt;br&gt;
Җир итәгендә.&lt;br&gt;
Канлы корбан биреп кенә,&lt;br&gt;
Керми сугышка,&lt;br&gt;
Ирештең үз ирегеңә,&lt;br&gt;
Тыныч тормышка,&lt;br&gt;
Ирештең үз ирегеңә,&lt;br&gt;
Тыныч һәм мул тормышка.&lt;br&gt;

'''8.''' Туган илне яратабыз,&lt;br&gt;
урман-тауларын,&lt;br&gt;
чал диңгезен, туң җилләрен,&lt;br&gt;
ак болытларын.&lt;br&gt;
Ата-баба көрәшкән күк,&lt;br&gt;
без дә дауларбыз,&lt;br&gt;
мәңге иминлек хакына&lt;br&gt;
җиңү яуларбыз,&lt;br&gt;
мәңге иминлек хакына&lt;br&gt;
яңа җиңү яуларбыз!&lt;br&gt;

'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''&lt;br&gt;

=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===

'''پاک سرزمین شاد باد'''&lt;br&gt;
پاک سرزمین شاد باد&lt;br&gt;
كشور حسين شاد باد &lt;br&gt;
تو نشان عزم علیشان &lt;br&gt;
! ارض پاکستان &lt;br&gt;
مرکز یقین شاد باد &lt;br&gt;

پاک سرزمین کا نظام &lt;br&gt;
قوت اخوت عوام &lt;br&gt;
قوم ، ملک ، سلطنت &lt;br&gt;
پائندہ تابندہ باد &lt;br&gt;
شاد باد منزل مراد &lt;br&gt;

پرچم ستارہ و ہلال &lt;br&gt;
رہبر ترقی و کمال &lt;br&gt;
ترجمان ماضی شان حال &lt;br&gt;
! جان استقبال &lt;br&gt;
سایۂ خدائے ذوالجلال&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG

https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/

https://wikiway.com/pakistan/gimn/

'''Саф-пакь җирем, шатлан'''&lt;br&gt;
Саф-пакь җирем, шатлан,&lt;br&gt;
Гүзәллек илем, шатлан,&lt;br&gt;
Син бөек ихтыярга нишан,&lt;br&gt;
Әйа, Пакистан!&lt;br&gt;
Тугры мәркәзе, шатлан!&lt;br&gt;

Саф-пакь җиреңдә низам,&lt;br&gt;
Куәтле вә егәрле гавам,&lt;br&gt;
Ил, милләт, дәүләт, –&lt;br&gt;
Мәңге балкып чәчәк ат!&lt;br&gt;
Шатлан изге морадыңа,&lt;br&gt;

Айлы-йолдызлы байрагыңа.&lt;br&gt;
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,&lt;br&gt;
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,&lt;br&gt;
Җаның – истикъбаль!&lt;br&gt;
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.&lt;br&gt;

'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''&lt;br&gt;

=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''&lt;br&gt;
O arise all you sons of this land,&lt;br&gt;
Let us sing of our joy to be free,&lt;br&gt;
Praising God and rejoicing to be&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;
Shout our name from the mountains to seas&lt;br&gt;
Papua New Guinea;&lt;br&gt;
Let us raise our voices and proclaim&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;

Now give thanks to the good Lord above&lt;br&gt;
For His kindness, His wisdom and love,&lt;br&gt;
For this land of our fathers so free,&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;
Shout again for the whole world to hear&lt;br&gt;
Papua New Guinea;&lt;br&gt;
We're independent and we're free&lt;br&gt;
Papua New Guinea.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg

https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/

'''Күтәрелегез, ил уллары!'''&lt;br&gt;
Күтәрелегез, ил уллары,&lt;br&gt;
Яңгыратыйк азатлык җырларын,&lt;br&gt;
Рәхмәтле Алланы мактарга —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;
Исемең диңгездә-тауларда —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея;&lt;br&gt;
Рухланыйк без сине хакларга —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;

Кодрәтле Алладан бәрәкәт —&lt;br&gt;
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,&lt;br&gt;
Бабалар Ватаны, син азат —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея;&lt;br&gt;
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —&lt;br&gt;
Папуа-Яңа Гвинея.&lt;br&gt;

'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''&lt;br&gt;

=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Somos libres, seámoslo&lt;br&gt;
siempre, seámoslo siempre.&lt;br&gt;
Y antes niegue sus luces,&lt;br&gt;
sus luces, sus luces el sol,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó.&lt;br&gt;

'''6.''' En su cima los Andes sostengan&lt;br&gt;
la bandera o pendón bicolor,&lt;br&gt;
Que a los siglos anuncie el esfuerzo&lt;br&gt;
que ser libre, que ser libre,&lt;br&gt;
que ser libre, por siempre nos dió.&lt;br&gt;
A su sombra vivamos tranquilos,&lt;br&gt;
y al nacer por sus cumbres el sol,&lt;br&gt;
Renovemos el gran juramento&lt;br&gt;
que rendimos, que rendimos,&lt;br&gt;
que rendimos al Dios de Jacob,&lt;br&gt;
que rendimos al Dios de Jacob,&lt;br&gt;
Al Dios de Jacob!&lt;br&gt;

'''Coro:'''&lt;br&gt;
Somos libres, seámoslo&lt;br&gt;
siempre, seámoslo siempre.&lt;br&gt;
Y antes niegue sus luces,&lt;br&gt;
sus luces, sus luces el sol,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó,&lt;br&gt;
Que faltemos al voto solemne&lt;br&gt;
Que la Patria al Eterno elevó.&lt;br&gt;
'''Viva El Peru!'''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg

'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Без азатбыз, азатбыз,&lt;br&gt;
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.&lt;br&gt;
Изге анттан дүнмәбез,&lt;br&gt;
антыбыздан дүнмәбез:&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп.&lt;br&gt;

'''6.''' Андның иң түренә, югарыга&lt;br&gt;
ике төс байрак беркетелгән,&lt;br&gt;
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —&lt;br&gt;
Мәңгелеккә, мәңгелеккә&lt;br&gt;
Мәңгелеккә ирек бирелгән.&lt;br&gt;
Байрак белән имин тормышта без, —&lt;br&gt;
Кояш менгәч күк капусына,&lt;br&gt;
Яңартылсын илаһи догабыз,&lt;br&gt;
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,&lt;br&gt;
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,&lt;br&gt;
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,&lt;br&gt;
Ягъкуб Раббысына!&lt;br&gt;

'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Без азатбыз, азатбыз,&lt;br&gt;
мәңгелек кыйблабыз ул ирек&lt;br&gt;
Изге анттан дүнмәбез,&lt;br&gt;
антыбыздан дүнмәбез,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче,&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче,&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп,&lt;br&gt;
Кояш нурлары сүрелгәнче,&lt;br&gt;
үстерербез Ватанны сөеп.&lt;br&gt;
'''Яшәсен Перу!'''

'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.&lt;br&gt;'''

=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''&lt;br&gt;
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,&lt;br&gt;
Kiedy my żyjemy,&lt;br&gt;
Co nam obca przemoc wzięła,&lt;br&gt;
Szablą odbierzemy.&lt;br&gt;
'''''Refren (2):'''''&lt;br&gt;
Marsz, marsz Dąbrowski,&lt;br&gt;
Z ziemi włoskiej do Polski,&lt;br&gt;
Za Twoim przewodem&lt;br&gt;
Złączym się z narodem.&lt;br&gt;

'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,&lt;br&gt;
Będziem Polakami,&lt;br&gt;
Dał nam przykład Bonaparte,&lt;br&gt;
Jak zwyciężać mamy.&lt;br&gt;
'''''Refren (2).'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania&lt;br&gt;
Po szwedzkim zaborze,&lt;br&gt;
Dla Ojczyzny ratowania&lt;br&gt;
Wrócim się przez morze.&lt;br&gt;
'''''Refren (2).'''''&lt;br&gt;

'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,&lt;br&gt;
Cały zapłakany:&lt;br&gt;
“Słuchaj jeno, pono nasi&lt;br&gt;
Biją w tarabany!”&lt;br&gt;
'''''Refren (2).'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg

'''Польша әле җуелмас'''&lt;br&gt;
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,&lt;br&gt;
Без исән булганда,&lt;br&gt;
Таланганны кайтарырбыз –&lt;br&gt;
Кылычлар кулларда.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2):'''''&lt;br&gt;
Кайтчы, Домбровский,&lt;br&gt;
Румнан – үз җиреңә:&lt;br&gt;
Бердәмлек – халкыңа,&lt;br&gt;
Азатлык – илеңә.&lt;br&gt;

'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,&lt;br&gt;
Поляк булып калыйк,&lt;br&gt;
Һәм җиңүчән Бонапарттан&lt;br&gt;
Без дә үрнәк алыйк.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,&lt;br&gt;
Швед богавын ташлап,&lt;br&gt;
Ватаныбыз исән булыр,&lt;br&gt;
Без әйләнеп кайтсак.&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

'''4.''' Күз яшьләре аша безгә&lt;br&gt;
Әйтер ватандашлар:&lt;br&gt;
“Безнекеләр өйгә кайта,&lt;br&gt;
Кага барабаннар!”&lt;br&gt;
'''''Кушымта (2).'''''&lt;br&gt;

=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''&lt;br&gt;
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,&lt;br&gt;
Nação valente e imortal,&lt;br&gt;
Levantai hoje de novo&lt;br&gt;
O esplendor de Portugal!&lt;br&gt;
Entre as brumas da memória,&lt;br&gt;
Ó Pátria, sente-se a voz&lt;br&gt;
Dos teus egrégios avós,&lt;br&gt;
Que há-de guiar-te à vitória!&lt;br&gt;
'''''Corus:'''''&lt;br&gt;
Às armas, às armas!&lt;br&gt;
Sobre a terra, sobre o mar,&lt;br&gt;
Às armas, às armas!&lt;br&gt;
Pela Pátria lutar!&lt;br&gt;
Contra os canhões marchar, marchar!&lt;br&gt;

'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,&lt;br&gt;
À luz viva do teu céu!&lt;br&gt;
Brade a Europa à terra inteira:&lt;br&gt;
Portugal não pereceu!&lt;br&gt;
Beija o solo teu jucundo&lt;br&gt;
O Oceano, a rugir d’amor;&lt;br&gt;
E teu braço vencedor&lt;br&gt;
Deu mundos novos ao Mundo!&lt;br&gt;
'''''Corus.'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Saudai o Sol que desponta&lt;br&gt;
Sobre um ridente porvir;&lt;br&gt;
Seja o eco de uma afronta&lt;br&gt;
O sinal do ressurgir.&lt;br&gt;
Raios dessa aurora forte&lt;br&gt;
São como beijos de mãe,&lt;br&gt;
Que nos guardam, nos sustêm,&lt;br&gt;
Contra as injúrias da sorte.&lt;br&gt;
'''''Corus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg

'''Диңгезләрдә гаярь'''&lt;br&gt;
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,&lt;br&gt;
Затлы һәм үлемсез милләтем,&lt;br&gt;
Кайтар үзең яулаганны,&lt;br&gt;
Португалиянең зиннәтен!&lt;br&gt;
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,&lt;br&gt;
Аерып хәтер томаннарын,&lt;br&gt;
Мөхтәрәм ата-бабаңның –&lt;br&gt;
Илтсен ул яңа җиңүләргә!&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Ал кулыңа коралыңны!&lt;br&gt;
Суда, җирдә сынатма,&lt;br&gt;
Ал кулыңа коралыңны!&lt;br&gt;
Көрәш, Ватанны хакла!&lt;br&gt;
Һәм тупларга каршы атла!&lt;br&gt;

'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,&lt;br&gt;
Җилфердәр ул якты күгеңдә!&lt;br&gt;
Җиткер дөньяга: бирешмәс&lt;br&gt;
Португалиябез үлемгә!&lt;br&gt;
Ярсып давылланган океан&lt;br&gt;
Изге туфрагыңны үбә;&lt;br&gt;
Һәм кулларың итте бүләк&lt;br&gt;
Кешелеккә яңа бер мәйдан!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –&lt;br&gt;
Киләчәкнең көлемсәр шавы;&lt;br&gt;
Һәм өндәсен яңарышка&lt;br&gt;
Кимсетелүләрнең шаңдавы.&lt;br&gt;
Көч-кодрәтле таң нурларыннан&lt;br&gt;
Ватан-Ана гүя назлый,&lt;br&gt;
Ул көч бирә безгә, саклый&lt;br&gt;
Язмыш кагу-сугуларыннан.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===

=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''&lt;br&gt;
'''Rwanda nziza'''&lt;br&gt;
Rwanda nziza Gihugu cyacu&lt;br&gt;
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga&lt;br&gt;
Ngobyi iduhetse gahorane ishya&lt;br&gt;
Reka tukurate tukuvuge ibigwi&lt;br&gt;
Wowe utubumbiye hamwe twese&lt;br&gt;
Abanyarwanda uko watubyaye&lt;br&gt;
Berwa, sugira, singizwa iteka.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
'''Гүзәл Руанда'''&lt;br&gt;
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,&lt;br&gt;
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,&lt;br&gt;
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;&lt;br&gt;
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,&lt;br&gt;
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,&lt;br&gt;
Сыенып бергә синең итәгеңә;&lt;br&gt;
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.&lt;br&gt;

'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''&lt;br&gt;

=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''&lt;br&gt;
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,&lt;br&gt;
În care te-adînciră barbarii de tirani,&lt;br&gt;
barbarii de tirani!&lt;br&gt;
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,&lt;br&gt;
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,&lt;br&gt;
şi cruzii tăi duşmani!&lt;br&gt;
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,&lt;br&gt;
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,&lt;br&gt;
şi cruzii tăi duşmani!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg

'''Уян, румын!'''&lt;br&gt;
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,&lt;br&gt;
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,&lt;br&gt;
богау салган тиран!&lt;br&gt;
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?&lt;br&gt;
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,&lt;br&gt;
калтырансын дошман!&lt;br&gt;
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?&lt;br&gt;
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,&lt;br&gt;
калтырансын дошман!&lt;br&gt;

'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''&lt;br&gt;

=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,&lt;br&gt;
Россия — любимая наша страна.&lt;br&gt;
Могучая воля, великая слава —&lt;br&gt;
Твоё достоянье на все времена!&lt;br&gt;
'''''Припев''''':&lt;br&gt;
Славься, Отечество наше свободное,&lt;br&gt;
Братских народов союз вековой,&lt;br&gt;
Предками данная мудрость народная!&lt;br&gt;
Славься, страна! Мы гордимся тобой!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg

https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/

(Ясалма Интеллект &quot;башкаруы&quot;)&lt;br&gt;
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,&lt;br&gt;
Русия – безнең сөекле илебез,&lt;br&gt;
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны&lt;br&gt;
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,&lt;br&gt;
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,&lt;br&gt;
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!&lt;br&gt;

=== '''САЛЬВАДОР''' ===

=== '''САМОА''' ===

=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''&lt;br&gt;
Сахам сирэ дьоллоох тускуга&lt;br&gt;
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,&lt;br&gt;
Илинтэн арҕаа ол кустуга&lt;br&gt;
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.&lt;br&gt;
'''''Хос ырыата:'''''&lt;br&gt;
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута&lt;br&gt;
Модун Россия киэн туттуута,&lt;br&gt;
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,&lt;br&gt;
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!&lt;br&gt;

Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ&lt;br&gt;
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.&lt;br&gt;
Элбэх омукка эрчим эбэр,&lt;br&gt;
Или-эйэни олохтуур уохтаах.&lt;br&gt;
'''''Хос ырыата.'''''&lt;br&gt;

Ааспыт кэммит айхаллаах суола&lt;br&gt;
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,&lt;br&gt;
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан&lt;br&gt;
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.&lt;br&gt;
'''''Хос ырыата.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg

'''''Татарча'''''&lt;br&gt;
1. Сахам җире, шәрык нурларында&lt;br&gt;
иминлек һәм бәхет яулыйсың,&lt;br&gt;
җиңүләргә әйдәп баруыңда&lt;br&gt;
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt;
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,&lt;br&gt;
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.&lt;br&gt;
Илебезнең күрке-горурлыгы,&lt;br&gt;
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!

2. Күп тармаклы Лена ярларында –&lt;br&gt;
Терек суы, бәрәкәт тулы:&lt;br&gt;
Гүя дуслык-куәт алкынында&lt;br&gt;
Халыкларга тынычлык юлы.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың&lt;br&gt;
Гасырлардан безгә юл сала.&lt;br&gt;
Дәвам иттек ата-баба юлын,&lt;br&gt;
Тугры булып калыйк без аңа.&lt;br&gt;
'''''Кушымтасы.'''''&lt;br&gt;

=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''&lt;br&gt;
Pincez tous vos koras,&lt;br&gt; 
Frappez les balafons !&lt;br&gt; 
Le lion rouge a rugi.&lt;br&gt; 
Le dompteur de la brousse&lt;br&gt; 
D'un bond s'est élancé,&lt;br&gt; 
Dissipant les ténèbres.&lt;br&gt; 
Soleil sur nos terreurs,&lt;br&gt; 
Soleil sur notre espoir.&lt;br&gt; 
Debout, frères,&lt;br&gt; 
Voici l'Afrique rassemblée.&lt;br&gt; 
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt; 
Fibres de mon cœur vert.&lt;br&gt; 
Épaule contre épaule,&lt;br&gt; 
Mes plus que frères,&lt;br&gt; 
O Sénégalais, debout !&lt;br&gt; 
Unissons la mer et les sources,&lt;br&gt; 
Unissons la steppe et la forêt !&lt;br&gt; 
Salut Afrique mère !&lt;br&gt; 

https://wikiway.com/senegal/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg

'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''&lt;br&gt;
Чиерт, дус, корага,&lt;br&gt; 
Сук балафонга!&lt;br&gt; 
Арыслан ырлады,&lt;br&gt; 
Тик килеп ул капты&lt;br&gt; 
Сунарчы кулына,&lt;br&gt; 
Һәм аучы чик куйды&lt;br&gt; 
Гасырлар золымына.&lt;br&gt; 
Язмышын ил кора.&lt;br&gt; 
Күтәрел, туганым, –&lt;br&gt; 
Африка чакыра!&lt;br&gt; 
'''''Кушымтасы:'''''&lt;br&gt; 
Саф-пакь минем җаным.&lt;br&gt; 
Күтәрел, туганым,&lt;br&gt; 
Куеп иңгә иңне,&lt;br&gt; 
Үстерик без илне,&lt;br&gt; 
Җир-диңгез байлыкларын туплап,&lt;br&gt; 
Урманнар-кырларны колачлап!&lt;br&gt; 
Сәлам, Африка-ана!&lt;br&gt; 

'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''&lt;br&gt;
Ущипни, друг, кора&lt;br&gt; 
И бей в балафон!&lt;br&gt; 
Красный лев зарычал,&lt;br&gt; 
Охотник из кустов              &lt;br&gt; 
Прыжком его достал,&lt;br&gt; 
Рассеяв мрак веков.&lt;br&gt; 
Просторам нашим — свет,&lt;br&gt; 
Надеждам нашим — взлёт,&lt;br&gt; 
Вставайте, братья, все —&lt;br&gt; 
Нас Африка зовёт!&lt;br&gt; 
'''''Припев:'''''&lt;br&gt; 
Душа моя чиста.&lt;br&gt; 
Плечом ко плечу&lt;br&gt; 
Вставай, сердечный друг,&lt;br&gt; 
Ты больше мне, чем брат!&lt;br&gt; 
Объединим недра и моря,&lt;br&gt; 
Объединим леса и поля!&lt;br&gt; 
Привет, Африка-мать!&lt;br&gt;

'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''&lt;br&gt; 
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''&lt;br&gt;

=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,&lt;br&gt;
You find an island there,&lt;br&gt;
So lovely small with nations free&lt;br&gt;
With people French and Dutch,&lt;br&gt;
Though talking English much,&lt;br&gt;
As the Saint Martin in the sea.&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
O sweet my Fatherland,&lt;br&gt;
So bright by beach and strand,&lt;br&gt;
With sailors on the sea and harbors free,&lt;br&gt;
Where the chains of mountains green,&lt;br&gt;
Variously in sunlight sheen.&lt;br&gt;
||: Oh, I love thy Paradise,&lt;br&gt;
Nature beauty fairly nice. :||&lt;br&gt;

How pretty between all green&lt;br&gt;
Flamboyants beaming gleam&lt;br&gt;
Of flowers red by sunlight set.&lt;br&gt;
Thy cows and sheep and goats&lt;br&gt;
In meadows or on the roads&lt;br&gt;
Thy donkeys keen I can't forget&lt;br&gt;
Chorus.&lt;br&gt;

Saint Martin, I like thy name,&lt;br&gt;
In which Columbus fame&lt;br&gt;
And memories of old are closed.&lt;br&gt;
For me a great delight&lt;br&gt;
Thy Southern Cross the night&lt;br&gt;
May God the Lord protect thy coast!&lt;br&gt;
Chorus.&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg

Дөнья түренә син бак,&lt;br&gt;
Бер утрауны шунда тап,&lt;br&gt;
Тыңла азат французлар сүзен,&lt;br&gt;
Нидерландча кыл син гәп,&lt;br&gt;
Сөйләш инглизчә күбрәк –&lt;br&gt;
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.&lt;br&gt;
'''Кушымта:'''&lt;br&gt;
Минем гүзәл Ватаным,&lt;br&gt;
Иркен комлы ярларың,&lt;br&gt;
Яңгырый азат диңгезче җыры,&lt;br&gt;
Яшел таулар чылбырын&lt;br&gt;
Яктырта кояш нуры.&lt;br&gt;
||: Сөям бу җир җәннәтен&lt;br&gt;
һәм ямьле табигатен. :||&lt;br&gt;

Күңелле яшеллегең,&lt;br&gt;
Балкышлы якты күгең,&lt;br&gt;
Кызыл гөлләрең нурга чумган.&lt;br&gt;
Куй-кәҗә, сыерларың,&lt;br&gt;
Болыннарың, юлларың,&lt;br&gt;
Ишәкләрең күңелемә уңган.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

Сөям Сент-Мартин исемең –&lt;br&gt;
Саклый ул Колумб җисемен,&lt;br&gt;
Үткән заманнар фатихасын.&lt;br&gt;
Күңелем шатлыкка тулгач,&lt;br&gt;
Төнлә балкый Көньяк Хач;&lt;br&gt;
Ярларыңны Хак ярлыкасын!&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''&lt;br&gt;

=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''&lt;br&gt;
Боже правде, ти што спасе&lt;br&gt;
од пропасти досад нас,&lt;br&gt;
чуј и одсад наше гласе&lt;br&gt;
и од сад нам буди спас.&lt;br&gt;
Моћном руком води, брани&lt;br&gt;
будућности српске брод!&lt;br&gt;
||: Боже спаси Боже храни,&lt;br&gt;
српске земље, српски род! :||&lt;br&gt;

Сложи српску браћу драгу&lt;br&gt;
на свак’ дичан славан рад,&lt;br&gt;
слога биће пораз врагу&lt;br&gt;
а најјачи српству град.&lt;br&gt;
Нек’ на српској блиста грани&lt;br&gt;
братске слоге златан плод,&lt;br&gt;
||: Боже спаси, Боже храни,&lt;br&gt;
српске земље, српски род! :||&lt;br&gt;

Нек’ на српско ведро чело&lt;br&gt;
твог не падне гнева гром!&lt;br&gt;
Благослови Србу село&lt;br&gt;
поље, њиву, град и дом!&lt;br&gt;
Кад наступе борбе дани&lt;br&gt;
к’ победи ти води ход.&lt;br&gt;
||: Боже спаси, Боже храни,&lt;br&gt;
српске земље, српски род! :||&lt;br&gt;

Из мрачнога сину гроба&lt;br&gt;
српске слоге нови сјај,&lt;br&gt;
настало је ново доба,&lt;br&gt;
нову срећу, Боже дај!&lt;br&gt;
Отаџбину српску брани,&lt;br&gt;
петвековне борбе плод!&lt;br&gt;
||: Боже спаси, Боже храни,&lt;br&gt;
моли ти се српски род! :||&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg

https://wikiway.com/serbia/gimn/

'''Хак Тәгалә'''&lt;br&gt;
Хак Тәгалә, Коткаручы&lt;br&gt;
Афәтләрдән, үлемнән,&lt;br&gt;
Догабызны кабул кылчы,&lt;br&gt;
Йолып ал бәлаләрдән.&lt;br&gt;
Кодрәтең белән тәкъдир ит&lt;br&gt;
Киләчәген  сербларның!&lt;br&gt;
Сакла, Алла, һәм имин ит&lt;br&gt;
Серб җирләрен, серб халкын!&lt;br&gt;

Туплачы серб оланнарын,&lt;br&gt;
Данлы эштә һади бул,&lt;br&gt;
Арала бар дошманнарын,&lt;br&gt;
Күрсәт сербка туры юл.&lt;br&gt;
Серб туганлыгын камил ит,&lt;br&gt;
Бердәмлегебез алтын,&lt;br&gt;
Сакла, Алла, һәм имин ит&lt;br&gt;
Серб җирләрен, серб халкын!&lt;br&gt;

Серб башына яшен булып&lt;br&gt;
Төшмәсен һич каһәрең.&lt;br&gt;
Хакла серб шәһәр-авылын,&lt;br&gt;
Кыр-басуын, өйләрен!&lt;br&gt;
Чирү килсә сугыш җитеп,&lt;br&gt;
Серблар җиңү яуласын.&lt;br&gt;
Сакла, Алла, имин итеп&lt;br&gt;
Серб җирләрен, серб халкын!&lt;br&gt;

Серблар даны каберләрдән&lt;br&gt;
Калкып янә балкыр ул,&lt;br&gt;
Ходай, яңа дәверләрдә&lt;br&gt;
яңа бәхет насыйп кыл!&lt;br&gt;
Без, серблар, Ватанны яклап&lt;br&gt;
көрәштек биш гасырлар.&lt;br&gt;
Имин итче, Алла, сакла,&lt;br&gt;
Дип дога кыла серблар!&lt;br&gt;

=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''&lt;br&gt;
Mari kita rakyat Singapura,&lt;br&gt;
Sama-sama menuju bahagia,&lt;br&gt;
Cita-cita kita yang mulia.&lt;br&gt;
Berjaya Singapura!&lt;br&gt;
||: Marilah kita bersatu,&lt;br&gt;
Dengan semangat yang baru,&lt;br&gt;
Semua kita berseru:&lt;br&gt;
Majulah Singapura,&lt;br&gt;
Majulah Singapura! :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg

'''Сингапур, алга атла!'''&lt;br&gt;
Сингапурның ватандашлары без&lt;br&gt;
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,&lt;br&gt;
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.&lt;br&gt;
Сингапур, уңышларга!&lt;br&gt;
||: Бердәмлектә без булыйк,&lt;br&gt;
Бу халәттә рухланыйк.&lt;br&gt;
Өндәмәбез шул хакта:&lt;br&gt;
“Сингапур, алга атла,&lt;br&gt;
Сингапур, алга атла!” :||&lt;br&gt;

=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''&lt;br&gt;
Nad Tatrou sa blýska,&lt;br&gt;
Hromy divo bijú,&lt;br&gt;
Nad Tatrou sa blýska,&lt;br&gt;
Hromy divo bijú.&lt;br&gt;
Zastavme ich, bratia,&lt;br&gt;
Ved’ sa ony stratia,&lt;br&gt;
Slováci ožijú.&lt;br&gt;
Zastavme ich, bratia,&lt;br&gt;
Ved’ sa ony stratia,&lt;br&gt;
Slováci ožijú.&lt;br&gt;

To Slovensko naše&lt;br&gt;
Posial' tvrdo spalo,&lt;br&gt;
To Slovensko naše&lt;br&gt;
Posial' tvrdo spalo.&lt;br&gt;
Ale blesky hromu&lt;br&gt;
Vzbudzujú ho k tomu,&lt;br&gt;
Aby sa prebralo.&lt;br&gt;
Ale blesky hromu&lt;br&gt;
Vzbudzujú ho k tomu,&lt;br&gt;
Aby sa prebralo.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg

'''Татра өстендә яшен яшьни'''&lt;br&gt;
Күк күкри Татрада,&lt;br&gt;
Яшен каты суга.&lt;br&gt;
Күк күкри Татрада,&lt;br&gt;
Яшен каты суга.&lt;br&gt;
Аларны туктатыйк,&lt;br&gt;
Эзләрен югалтыйк —&lt;br&gt;
Словаклар уянсынга.&lt;br&gt;
Аларны туктатыйк,&lt;br&gt;
Эзләрен югалтыйк —&lt;br&gt;
Словаклар уянсынга.&lt;br&gt;

Безнең Словак иле&lt;br&gt;
Нык йоклаган иде,&lt;br&gt;
Безнең Словак иле&lt;br&gt;
Нык йоклаган иде.&lt;br&gt;
Күкрәүләр, яшеннәр&lt;br&gt;
Безне тетрәттеләр,&lt;br&gt;
Аңга килсеннәр диеп,&lt;br&gt;
Күкрәүләр, яшеннәр&lt;br&gt;
Безне тетрәттеләр,&lt;br&gt;
Аңга килсеннәр диеп.&lt;br&gt;

'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''&lt;br&gt;

=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''&lt;br&gt;
Žive vsi narodi,&lt;br&gt;
ki hrepéne dočakat’ dan:&lt;br&gt;
Da, koder sonce hodi,&lt;br&gt;
prepir iz sveta bo pregnan,&lt;br&gt;
Da rojak prost bo vs’ak,&lt;br&gt;
Ne vrag, le sosed bo mejak,&lt;br&gt;
Da rojak prost bo vs’ak,&lt;br&gt;
Ne vrag, le sosed bo,&lt;br&gt;
Ne vrag, le sosed bo mejak.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

'''Исәнлек тосты'''&lt;br&gt;
Имин булсын, дөнья көтеп&lt;br&gt;
яши торган барча халык.&lt;br&gt;
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт&lt;br&gt;
куйган милләт кенә — алып!&lt;br&gt;
Бетсен җирдә сугыш,&lt;br&gt;
һәрбарчага булсын ирек,&lt;br&gt;
яшик, күршеләрне,&lt;br&gt;
дошман түгел, дус-иш күреп,&lt;br&gt;
күршеләрне якын күреп!&lt;br&gt;

'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''

=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''&lt;br&gt;
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ&lt;br&gt;
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ&lt;br&gt;
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ&lt;br&gt;
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ&lt;br&gt;
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي&lt;br&gt;
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ&lt;br&gt;
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

'''Яшәсен Мәлик!'''&lt;br&gt;
Табигың юнәлт бөек Күккә,&lt;br&gt;
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.&lt;br&gt;
Яшел байрак җилфердәсен,&lt;br&gt;
Шәһадәткә юл әйләсен.&lt;br&gt;
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!&lt;br&gt;
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.&lt;br&gt;
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”&lt;br&gt;

=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''&lt;br&gt;
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,&lt;br&gt;
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||&lt;br&gt;
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,&lt;br&gt;
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,&lt;br&gt;
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,&lt;br&gt;
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.&lt;br&gt;

I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,&lt;br&gt;
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛&lt;br&gt;
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖&lt;br&gt;
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||&lt;br&gt;
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕&lt;br&gt;
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜&lt;br&gt;
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆&lt;br&gt;
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||&lt;br&gt;
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓&lt;br&gt;
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜&lt;br&gt;
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚&lt;br&gt;
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

'''''Латин язуында (укылышы)'''''&lt;br&gt;
'''QOLOBAA CALANKEED'''&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
||: Qolobaa calankeedu,&lt;br&gt;
waa ceynoo, :||&lt;br&gt;
Innaga keenu waa,&lt;br&gt;
Cirkoo kala ee,&lt;br&gt;
aan caadna lahayn,&lt;br&gt;
Ee caashaqaye.&lt;br&gt;

I. ||: Xiddigyahay caddi waad,&lt;br&gt;
Naa ciidamisee, :||&lt;br&gt;
Carradaa keligaa&lt;br&gt;
adow curadee,&lt;br&gt;
cadceedda sideeda,&lt;br&gt;
caan noqo ee!&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

II. ||: Cashadaad dhalataa&lt;br&gt;
caloosheennee, :||&lt;br&gt;
Sidii culaygii&lt;br&gt;
cidaad marisee,&lt;br&gt;
Allow ha ku celin,&lt;br&gt;
&quot;Cawooy!&quot; dhahe ee&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

III. ||: Shanteena cududood&lt;br&gt;
Cadkii ka maqnaa :||&lt;br&gt;
Adow celiyow&lt;br&gt;
Nacaawimayee&lt;br&gt;
Waa calaf cimrigu&lt;br&gt;
Isku keen simayee&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||&lt;br&gt;
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре&lt;br&gt;
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.&lt;br&gt;

||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||&lt;br&gt;
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;&lt;br&gt;
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||&lt;br&gt;
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз&lt;br&gt;
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||&lt;br&gt;
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:&lt;br&gt;
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''&lt;br&gt;

=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''&lt;br&gt;
||: Samo ku waar, samo ku waar :||&lt;br&gt;
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa&lt;br&gt;
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan&lt;br&gt;
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||&lt;br&gt;

||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,&lt;br&gt;
qarannimada Soomaaliland :||&lt;br&gt;
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||&lt;br&gt;

||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||&lt;br&gt;
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka&lt;br&gt;
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee&lt;br&gt;
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||&lt;br&gt;

||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||&lt;br&gt;
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,&lt;br&gt;
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836

https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html

'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''&lt;br&gt;
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||&lt;br&gt;
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта&lt;br&gt;
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, &lt;br&gt;
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||&lt;br&gt;

||: Кадерлибез фидаи батырларың —&lt;br&gt;
тоталар сине туганлыкта. :||&lt;br&gt;
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||&lt;br&gt;

||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||&lt;br&gt;
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,&lt;br&gt;
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.&lt;br&gt;
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||&lt;br&gt;

||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||&lt;br&gt;
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||&lt;br&gt;

'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''&lt;br&gt;

=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===

=== '''СУДАН''' ===

=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''&lt;br&gt;
1.	'''OPO KONDREMAN'''&lt;br&gt;
Opo kondreman oen opo &lt;br&gt;
Sranan gron e kari oen &lt;br&gt;
Wans ope tata komopo &lt;br&gt;
Wi moes seti kondre boen &lt;br&gt;
Stre de f'stre wi no sa freed &lt;br&gt;
Gado de wi fesi man &lt;br&gt;
Heri libi te na dede &lt;br&gt;
Wi sa feti gi Sranan.&lt;br&gt;

'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''&lt;br&gt;
2.	'''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''&lt;br&gt;
God zij met ons Suriname &lt;br&gt;
Hij verheff’ons heerlijk land &lt;br&gt;
Hoe wij hier ook samen kwamen &lt;br&gt;
Aan zijn grond zijn wij verpand &lt;br&gt;
Werkend houden w’in gedachten &lt;br&gt;
Recht en waarheid maken vrij&lt;br&gt;
Al wat goed is te betrachten &lt;br&gt;
Dat geeft aan ons land waardij.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/

Ясалма Интеллект &quot;башкаруы&quot;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg

'''''Тәрҗемәләре:'''''&lt;br&gt;
1.	'''Күтәрел, ил кешесе!'''&lt;br&gt;
Күтәрел, әйдә, ватандаш,&lt;br&gt;
Сранан чакыруына,&lt;br&gt;
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,&lt;br&gt;
Гамең-кайгыртуыңа.&lt;br&gt;
Без көрәштән курыкмыйбыз,&lt;br&gt;
Рәһбәребез – бер Алла,&lt;br&gt;
Гомеребезне багышлыйбыз&lt;br&gt;
Ватаныбыз Срананга!&lt;br&gt;

2.	'''Раббыбыз Суринам белән'''&lt;br&gt;
Раббыбыз Суринам белән,&lt;br&gt;
Күтәрә Ул дәүләтне.&lt;br&gt;
Бу гүзәл илдә яшәгән –&lt;br&gt;
Аллаһыга әҗәтле.&lt;br&gt;
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,&lt;br&gt;
Ирекле була һәркем,&lt;br&gt;
Һәр игелек гел үстерә&lt;br&gt;
Безнең илнең кыйммәтен&lt;br&gt;

'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''&lt;br&gt;

=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''&lt;br&gt;
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ&lt;br&gt;
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ&lt;br&gt;
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام&lt;br&gt;
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ&lt;br&gt;
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا&lt;br&gt;
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا&lt;br&gt;
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا&lt;br&gt;
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا&lt;br&gt;
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا&lt;br&gt;
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما&lt;br&gt;

رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ&lt;br&gt;
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ&lt;br&gt;
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ&lt;br&gt;
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟&lt;br&gt;
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ&lt;br&gt;
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ &lt;br&gt;
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ&lt;br&gt;
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ&lt;br&gt;
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ&lt;br&gt;
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg

'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''&lt;br&gt;
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!&lt;br&gt;
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.&lt;br&gt;
Гарәпчелекнең бу изге оясы,&lt;br&gt;
Кояш тәхете — гел азат буласы.&lt;br&gt;
Биек манаралар — Шам түбәләре,&lt;br&gt;
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.&lt;br&gt;
Биек манаралар — Шам түбәләре,&lt;br&gt;
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.&lt;br&gt;
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,&lt;br&gt;
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.&lt;br&gt;

Байрагыбыз — илне бердәм итүче,&lt;br&gt;
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,&lt;br&gt;
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,&lt;br&gt;
Түгелме шәһит канының мидәде?&lt;br&gt;
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,&lt;br&gt;
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.&lt;br&gt;
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,&lt;br&gt;
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.&lt;br&gt;
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.&lt;br&gt;
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?&lt;br&gt;

=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''&lt;br&gt;
High we exalt thee, realm of the free;&lt;br&gt;
Great is the love we have for thee;&lt;br&gt;
Firmly united ever we stand,&lt;br&gt;
Singing thy praise, O native land.&lt;br&gt;
We raise up our hearts and our voices on high,&lt;br&gt;
The hills and the valleys re-echo our cry;&lt;br&gt;
Blessing and peace be ever thine own,&lt;br&gt;
Land that we love, our Sierra Leone.&lt;br&gt;

One with a faith that wisdom inspires,&lt;br&gt;
One with a zeal that never tires;&lt;br&gt;
Ever we seek to honour thy name,&lt;br&gt;
Ours is the labour, thine the fame.&lt;br&gt;
We pray that no harm on thy children may fall,&lt;br&gt;
That blessing and peace may descend on us all;&lt;br&gt;
So may we serve thee ever alone,&lt;br&gt;
Land that we love, our Sierra Leone.&lt;br&gt;

Knowledge and truth our forefathers spread,&lt;br&gt;
Mighty the nations whom they led;&lt;br&gt;
Mighty they made thee, so too may we&lt;br&gt;
Show forth the good that is ever in thee.&lt;br&gt;
We pledge our devotion, our strength and our might,&lt;br&gt;
Thy cause to defend and to stand for thy right;&lt;br&gt;
All that we have be ever thine own,&lt;br&gt;
Land that we love, our Sierra Leone.&lt;br&gt;

https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg

'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''&lt;br&gt;
Бөеклектә ирек чишмәбез,&lt;br&gt;
Бердәмлектә гомер итәбез;&lt;br&gt;
Сөюебез бөек һәм камил,&lt;br&gt;
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.&lt;br&gt;
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,&lt;br&gt;
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!&lt;br&gt;
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:&lt;br&gt;
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”&lt;br&gt;

Иман рухландырган зирәклек&lt;br&gt;
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;&lt;br&gt;
Күңел түребездә синең нам,&lt;br&gt;
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.&lt;br&gt;
Имин балалар, дип дога кылабыз,&lt;br&gt;
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;&lt;br&gt;
Тырышлыкта бар ил-көнебез,&lt;br&gt;
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!&lt;br&gt;

Гыйлем-хаклык – баба мирасы,&lt;br&gt;
Көчле аның өндәү-нидасы;&lt;br&gt;
Без булганда син дә куәтле,&lt;br&gt;
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.&lt;br&gt;
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,&lt;br&gt;
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;&lt;br&gt;
Бар булганны сиңа тиңлибез,&lt;br&gt;
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!&lt;br&gt;

=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''&lt;br&gt;
Диёри арҷманди мо,&lt;br&gt;
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,&lt;br&gt;
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.&lt;br&gt;
Зи дурии замонаҳо расидаем,&lt;br&gt;
Ба зери парчами ту саф кашидаем,&lt;br&gt;
Кашидаем.&lt;br&gt;
Зинда бош, эй Ватан,&lt;br&gt;
Тоҷикистони озоди ман!&lt;br&gt;

Барои ному нанги мо&lt;br&gt;
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,&lt;br&gt;
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,&lt;br&gt;
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,&lt;br&gt;
Ки мазраи вафо бувад канори ту,&lt;br&gt;
Канори ту.&lt;br&gt;
Зинда бош, эй Ватан,&lt;br&gt;
Тоҷикистони озоди ман!&lt;br&gt;

Ту модари ягонаӣ,&lt;br&gt;
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,&lt;br&gt;
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,&lt;br&gt;
Зи ту саодати абад насиби мост,&lt;br&gt;
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,&lt;br&gt;
Ҳабиби мост.&lt;br&gt;
Зинда бош, эй Ватан,&lt;br&gt;
Тоҷикистони озоди ман!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg

'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
Әй, кадерле туган җирем,&lt;br&gt;
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,&lt;br&gt;
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.&lt;br&gt;
Яңа офык ачар заманга ирештек,&lt;br&gt;
Синең байрагың астында тезелештек,&lt;br&gt;
Тезелештек.&lt;br&gt;
Имин бул, Ватаным,&lt;br&gt;
Минем азат Таҗикстаным!&lt;br&gt;

Безнең борынгы намыбыз –&lt;br&gt;
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,&lt;br&gt;
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,&lt;br&gt;
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,&lt;br&gt;
Камил булса улларыңның тугрылыгы,&lt;br&gt;
Тугрылыгы.&lt;br&gt;
Имин бул, Ватаным,&lt;br&gt;
Минем азат Таҗикстаным!&lt;br&gt;

Син – бердәнбер ил-анабыз,&lt;br&gt;
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,&lt;br&gt;
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,&lt;br&gt;
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,&lt;br&gt;
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,&lt;br&gt;
Күркәм-хәбиб.&lt;br&gt;
Имин бул, Ватаным,&lt;br&gt;
Минем азат Таҗикстаным!&lt;br&gt;

=== '''ТАИЛАНД''' ===

=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''&lt;br&gt;
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,&lt;br&gt;
Hono no’ano’a o te motu rau,&lt;br&gt;
Heihei i te pua ri’i au é,&lt;br&gt;
E firi nape morohi ‘ore.&lt;br&gt;
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.&lt;br&gt;
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,&lt;br&gt;
Hono no’ano’a o te motu rau,&lt;br&gt;
Heihei i te pua ri’i au é,&lt;br&gt;
E firi nape morohi ‘ore.&lt;br&gt;
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.&lt;br&gt;
Te Tuoro nei te reo here,&lt;br&gt;
O te hui’a ’a hi’i to aroha,&lt;br&gt;
’Ia ora o Taheiti Nui é.&lt;br&gt;
Te Tuoro nei te reo here,&lt;br&gt;
O te hui’a ’a hi’i to aroha,&lt;br&gt;
’Ia ora o Taheiti Nui é.&lt;br&gt;

'''TAHEITI NUI'''&lt;br&gt;
Mon pays est né de Dieu,&lt;br&gt;
Collier d’îles multiples&lt;br&gt;
Aux délicates senteurs&lt;br&gt;
Reliées d’une tresse immortelle.&lt;br&gt;
Aujourd’hui je te loue.&lt;br&gt;
Mon pays est né de Dieu,&lt;br&gt;
Collier d’îles multiples&lt;br&gt;
Aux délicates senteurs&lt;br&gt;
Reliées d’une tresse immortelle.&lt;br&gt;
Aujourd’hui je te loue.&lt;br&gt;
Voici que s’élève la voix de tes enfants:&lt;br&gt;
“Répands ton amour&lt;br&gt;
Pour que vive Taheiti Nui”.&lt;br&gt;
Voici que s’élève la voix de tes enfants:&lt;br&gt;
“Répands ton amour&lt;br&gt;
Pour que vive Taheiti Nui”.&lt;br&gt;

https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/

https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599

'''БӨЕК ТАИТИ'''&lt;br&gt;
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,&lt;br&gt;
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,&lt;br&gt;
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,&lt;br&gt;
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.&lt;br&gt;
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.&lt;br&gt;
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,&lt;br&gt;
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,&lt;br&gt;
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,&lt;br&gt;
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.&lt;br&gt;
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.&lt;br&gt;
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:&lt;br&gt;
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,&lt;br&gt;
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”&lt;br&gt;
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:&lt;br&gt;
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,&lt;br&gt;
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”&lt;br&gt;

=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===

=== '''ТАТАРСТАН''' ===

https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/

https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/

=== '''ТОГО''' ===

=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''&lt;br&gt;
Would God, I were the tender apple blossom,&lt;br&gt;
That floats and falls from off the twisted bough,&lt;br&gt;
To lie and faint within your silken bosom,&lt;br&gt;
Within your silken bosom as that does now.&lt;br&gt;
Or would I were a little burnish'd apple&lt;br&gt;
For you to pluck me, gliding by so cold,&lt;br&gt;
While sun and shade your robe of lawn will dapple,&lt;br&gt;
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.&lt;br&gt;

Yea, would to God, I were among the roses,&lt;br&gt;
That lean to kiss you as you float between&lt;br&gt;
While on the lowest branch a bud uncloses&lt;br&gt;
A bud uncloses, to touch you, my queen.&lt;br&gt;
Nay, since you will not love, would I were growing&lt;br&gt;
A happy daisy, in the garden path&lt;br&gt;
That so your silver foot might press me going,&lt;br&gt;
Might press me going even unto death,&lt;br&gt;
Might press me going even unto death.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/

https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air

'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''&lt;br&gt;
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып&lt;br&gt;
Үсәр идем агач итәгендә,&lt;br&gt;
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,&lt;br&gt;
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.&lt;br&gt;
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,&lt;br&gt;
Төшәр идем аяк табаныңа,&lt;br&gt;
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,&lt;br&gt;
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. &lt;br&gt;

Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,&lt;br&gt;
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,&lt;br&gt;
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма&lt;br&gt;
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.&lt;br&gt;
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,&lt;br&gt;
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,&lt;br&gt;
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында&lt;br&gt;
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.&lt;br&gt;
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…&lt;br&gt;

'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''&lt;br&gt;
Будь воля Бога, яблоневым цветом&lt;br&gt;
Я распустился б нежно на ветви,&lt;br&gt;
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,&lt;br&gt;
Чтоб увядать на шёлковой груди.&lt;br&gt;
Быть может, плодом стал бы я безгласым,&lt;br&gt;
К ногам твоим упал бы на заре,&lt;br&gt;
Когда теплом лучей твой стан обласкан&lt;br&gt;
И прядь волос твоих златая на траве.&lt;br&gt;

Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,&lt;br&gt;
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,&lt;br&gt;
И жажду безответных сладких грёз&lt;br&gt;
Я утолю последний в жизни раз.&lt;br&gt;
Счастливой маргариткой у дорожки&lt;br&gt;
Взрасту и лягу на земную твердь,&lt;br&gt;
И под её серебряною ножкой&lt;br&gt;
Покорно обрету желанную мной смерть,&lt;br&gt;
Покорно обрету желанную мной смерть...&lt;br&gt;

'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''&lt;br&gt;

=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===

https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/

=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''&lt;br&gt;
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,&lt;br&gt;
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.&lt;br&gt;
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;&lt;br&gt;
O benimdir, o benim milletimindir ancak.&lt;br&gt;

Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!&lt;br&gt;
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?&lt;br&gt;
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…&lt;br&gt;
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg

'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''&lt;br&gt;
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,&lt;br&gt;
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,&lt;br&gt;
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,&lt;br&gt;
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.&lt;br&gt;

Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,&lt;br&gt;
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.&lt;br&gt;
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;&lt;br&gt;
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!&lt;br&gt;

'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''&lt;br&gt;

=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''&lt;br&gt;
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,&lt;br&gt;
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.&lt;br&gt;
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,&lt;br&gt;
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.&lt;br&gt;
Gaýtalama:&lt;br&gt;
Halkyň guran Baky beýik binasy,&lt;br&gt;
Berkarar döwletim, jigerim-janym.&lt;br&gt;
Başlaryň täji sen, diller senasy,&lt;br&gt;
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!&lt;br&gt;

Gardaşdyr tireler, amandyr iller,&lt;br&gt;
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.&lt;br&gt;
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,&lt;br&gt;
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.&lt;br&gt;
Gaýtalama:&lt;br&gt;
Halkyň guran Baky beýik binasy,&lt;br&gt;
Berkarar döwletim, jigerim-janym.&lt;br&gt;
Başlaryň täji sen, diller senasy,&lt;br&gt;
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg

'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,&lt;br&gt;
Бабалар рухы яши күңелемдә.&lt;br&gt;
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,&lt;br&gt;
Горур байрагың – дөньяның түрендә.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Халык корган бөек һәм бакый бина –&lt;br&gt;
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.&lt;br&gt;
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,&lt;br&gt;
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!&lt;br&gt;

Бердәм минем халкым, иминдер илем,&lt;br&gt;
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.&lt;br&gt;
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,&lt;br&gt;
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Халык корган бөек һәм бакый бина –&lt;br&gt;
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.&lt;br&gt;
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,&lt;br&gt;
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!&lt;br&gt;

'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''&lt;br&gt;
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –&lt;br&gt;
Духом предков отважных славны сыны,&lt;br&gt;
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –&lt;br&gt;
Символ великой нейтральной страны!&lt;br&gt;
Припев:&lt;br&gt;
Великая, навеки созданная народом&lt;br&gt;
Держава родная, суверенный край,&lt;br&gt;
Туркменистан – светоч и песня души,&lt;br&gt;
Во веки веков ты живи, процветай!&lt;br&gt;

Един мой народ, и по жилам племён&lt;br&gt;
Течёт предков кровь – нетленная весть,&lt;br&gt;
Не страшны нам бури, невзгоды времён,&lt;br&gt;
Сохраним и умножим славу и честь!&lt;br&gt;
Припев:&lt;br&gt;
Великая, навеки созданная народом&lt;br&gt;
Держава родная, суверенный край,&lt;br&gt;
Туркменистан – светоч и песня души,&lt;br&gt;
Во веки веков ты живи, процветай!&lt;br&gt;

Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').&lt;br&gt;

=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===

=== '''ТУВАЛУ''' ===

=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''&lt;br&gt;
Арт-арттың оваазынга&lt;br&gt;
дажын салып чалбарган,&lt;br&gt;
Таңды, Саян ыдыынга&lt;br&gt;
Агын өргээн тыва мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңге харлыг дагның оглу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.&lt;br&gt;

Өгбелерим чуртунда&lt;br&gt;
Өлчей тарып иженген,&lt;br&gt;
Өткүт хөөмей ырынга&lt;br&gt;
Өөрүп талаан тыва мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңге харлыг дагның оглу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.&lt;br&gt;

Аймак чоннар бүлези&lt;br&gt;
Акы-дуңма найыралдыг,&lt;br&gt;
Депшилгеже чүткүлдүг&lt;br&gt;
Демниг чурттуг тыва мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңге харлыг дагның оглу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен,&lt;br&gt;
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.&lt;br&gt;
Мен – тыва мен!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg

https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/

'''Мин – тывалы'''&lt;br&gt;
Изге үткел оваасына&lt;br&gt;
Таш салганда догалы –&lt;br&gt;
Таңды, Саян тауларына&lt;br&gt;
Аклык өргән тывалы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Мәңгелек кар яткан тау улы,&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Көмеш сулар аккан ил кызы.&lt;br&gt;

Ата-баба Ватанында&lt;br&gt;
Үз бәхетенә юл салып,&lt;br&gt;
Дәртле хөмәй җырларына&lt;br&gt;
Сокланам мин – тывалы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Мәңгелек кар яткан тау улы,&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Көмеш сулар аккан ил кызы.&lt;br&gt;

Хөр гаиләдә халыклар&lt;br&gt;
Бер-берсенең туганы;&lt;br&gt;
Алгарышка юл тоткан&lt;br&gt;
Бердәм илле тывалы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Мәңгелек кар яткан тау улы,&lt;br&gt;
Мин – тывалы,&lt;br&gt;
Көмеш сулар аккан ил кызы.&lt;br&gt;
Мин – тывалы!&lt;br&gt;

Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.&lt;br&gt;
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:&lt;br&gt;
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''&lt;br&gt;

=== '''УГАНДА''' ===

=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)&lt;br&gt;
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''&lt;br&gt;
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,&lt;br&gt;
Юг ӟардон вуэ музъемам.&lt;br&gt;
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,&lt;br&gt;
Дан тыныд, Доре мынам!&lt;br&gt;
Югдыты, Быдӟым Инмаре,&lt;br&gt;
Кыдёкысь инвисъёсмес,&lt;br&gt;
Кыдаты выль шудбурмес,&lt;br&gt;
Эрико, йӧн бурдъёсмес!&lt;br&gt;

2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,&lt;br&gt;
Кужымед пыӵа ёзвиям.&lt;br&gt;
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,&lt;br&gt;
Дан тыныд, Доре мынам!&lt;br&gt;
Югдыты, Быдӟым Инмаре,&lt;br&gt;
Кыдёкысь инвисъёсмес,&lt;br&gt;
Кыдаты выль шудбурмес,&lt;br&gt;
Эрико, йӧн бурдъёсмес!&lt;br&gt;

3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,&lt;br&gt;
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.&lt;br&gt;
Россиен ӵош кайгуын но данын&lt;br&gt;
Тон, Удмуртие мынам!&lt;br&gt;
Югдыты, Быдӟым Инмаре,&lt;br&gt;
Кыдёкысь инвисъёсмес,&lt;br&gt;
Кыдаты выль шудбурмес,&lt;br&gt;
Эрико, йӧн бурдъёсмес!&lt;br&gt;

Рус телендә (рәсми)&lt;br&gt;
'''Гимн Удмуртской Республики'''&lt;br&gt;
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,&lt;br&gt;
Новый день встречает земля,&lt;br&gt;
Реет твой Флаг над простором равнин,&lt;br&gt;
О Удмуртия моя!&lt;br&gt;
Воссияй, Отчизна моя,&lt;br&gt;
Счастьем путь нам озаряй!&lt;br&gt;
Да хранит Господь тебя,&lt;br&gt;
Расцветай, любимый край!&lt;br&gt;

2. Краше тебя нет на свете земли,&lt;br&gt;
Широки леса и поля,&lt;br&gt;
Весть о тебе вдаль несут журавли,&lt;br&gt;
Славься, Родина моя!&lt;br&gt;
Воссияй, Отчизна моя,&lt;br&gt;
Счастьем путь нам озаряй!&lt;br&gt;
Да хранит Господь тебя,&lt;br&gt;
Расцветай, любимый край!&lt;br&gt;

3. Каму и Волгу питала века&lt;br&gt;
Родников живая вода,&lt;br&gt;
В горе и славе с Россией всегда&lt;br&gt;
Ты, Удмуртия моя!&lt;br&gt;
Воссияй, Отчизна моя,&lt;br&gt;
Счастьем путь нам озаряй!&lt;br&gt;
Да хранит Господь тебя,&lt;br&gt;
Расцветай, любимый край!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg

Удмурт тексты тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''&lt;br&gt;
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,&lt;br&gt;
Җир-суны назлый ил таңы,&lt;br&gt;
Рух терәге — җилферди Байрагың,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан, Ватаным!&lt;br&gt;
Ярлыка, Бөек Аллабыз,&lt;br&gt;
Нурга күм офыкларны!&lt;br&gt;
Насыйп ит бәхет, азатлык,&lt;br&gt;
Куәтлә канатларны!&lt;br&gt;

2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,&lt;br&gt;
Төкәнмәс егәр-дәрманың,&lt;br&gt;
Сине мактап каңгылдый торналар,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан, Ватаным!&lt;br&gt;
Ярлыка, Бөек Аллабыз,&lt;br&gt;
Нурга күм офыкларны!&lt;br&gt;
Насыйп ит бәхет, азатлык,&lt;br&gt;
Куәтлә канатларны!&lt;br&gt;

3. Туендыра Чулман-Иделләрен&lt;br&gt;
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.&lt;br&gt;
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең&lt;br&gt;
Ил белән, Удмуртиям!&lt;br&gt;
Ярлыка, Бөек Аллабыз,&lt;br&gt;
Нурга күм офыкларны!&lt;br&gt;
Насыйп ит бәхет, азатлык,&lt;br&gt;
Куәтлә канатларны!&lt;br&gt;

=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''&lt;br&gt;
Ще не вмерли України і слава, і воля,&lt;br&gt;
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.&lt;br&gt;
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,&lt;br&gt;
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.&lt;br&gt;
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,&lt;br&gt;
І покажем, що ми, браття, козацького роду.&lt;br&gt;
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,&lt;br&gt;
І покажем, що ми, браття, козацького роду.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga

https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/

'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''&lt;br&gt;
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,&lt;br&gt;
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.&lt;br&gt;
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,&lt;br&gt;
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.&lt;br&gt;
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,&lt;br&gt;
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.&lt;br&gt;
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,&lt;br&gt;
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.&lt;br&gt;

'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''&lt;br&gt;
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,&lt;br&gt;
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.&lt;br&gt;
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,&lt;br&gt;
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.&lt;br&gt;
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,&lt;br&gt;
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.&lt;br&gt;
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,&lt;br&gt;
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.&lt;br&gt;

=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''&lt;br&gt;
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Libertad, libertad, Orientales!&lt;br&gt;
Ese grito a la Patria salvó&lt;br&gt;
Que a sus bravos en fieras batallas&lt;br&gt;
De entusiasmo sublime inflamó.&lt;br&gt;
Libertad, libertad, Orientales!&lt;br&gt;
Ese grito a la Patria salvó&lt;br&gt;
Que a sus bravos en fieras batallas&lt;br&gt;
De entusiasmo sublime inflamó.&lt;br&gt;
De este don sacrosanto la gloria&lt;br&gt;
Merecimos tiranos temblad!&lt;br&gt;
Tiranos temblad!&lt;br&gt;
Tiranos temblad!&lt;br&gt;
Oh! Libertad en la lid clamaremos,&lt;br&gt;
Y muriendo, también libertad!&lt;br&gt;
Libertad en la lid clamaremos,&lt;br&gt;
Y muriendo, también libertad!&lt;br&gt;
Y muriendo, también libertad!&lt;br&gt;
También libertad!&lt;br&gt;
También libertad!&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Orientales, la Patria o la Tumba!&lt;br&gt;
Libertad o con gloria morir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Es el voto que el alma pronuncia,&lt;br&gt;
Y que heroicos sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;
Que sabremos cumplir!&lt;br&gt;

https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/

https://wikiway.com/uruguay/gimn/

'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт!&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яулыйк бергәләп!&lt;br&gt;
Яулыйк бергәләп!&lt;br&gt;
Яулыйк бергәләп!&lt;br&gt;
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─&lt;br&gt;
Бу аваз Ватанны коткарды,&lt;br&gt;
Аяусыз сугышларда батырлар&lt;br&gt;
Аңардан көч-куәт, рух алды.&lt;br&gt;
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─&lt;br&gt;
Бу аваз Ватанны коткарды,&lt;br&gt;
Аяусыз сугышларда батырлар&lt;br&gt;
Аңардан көч-куәт, рух алды.&lt;br&gt;
Бу олы җиңүгә без лаеклы,&lt;br&gt;
Без лаеклы, залим, калтыран!&lt;br&gt;
Залим, калтыран!&lt;br&gt;
Залим, калтыран!&lt;br&gt;
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,&lt;br&gt;
Гомерлеккә азат булыйк без!&lt;br&gt;
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,&lt;br&gt;
Гомерлеккә азат булыйк без!&lt;br&gt;
Гомерлеккә азат булыйк без!&lt;br&gt;
Мәңгегә азат!&lt;br&gt;
Мәңгегә азат!&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт!&lt;br&gt;
Ватандашлар, туган ил йә үлем,&lt;br&gt;
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,&lt;br&gt;
Азатлык яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;
Яуларбыз бергәләп!&lt;br&gt;

'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''&lt;br&gt;

=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә&lt;br&gt;
'''HEN WLAD FY NHADAU'''&lt;br&gt;
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,&lt;br&gt;
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;&lt;br&gt;
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,&lt;br&gt;
Tros ryddid gollasant eu gwaed.&lt;br&gt;
Cytgan:&lt;br&gt;
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.&lt;br&gt;
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,&lt;br&gt;
O bydded i'r hen iaith barhau.&lt;br&gt;

2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,&lt;br&gt;
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;&lt;br&gt;
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si&lt;br&gt;
Ei nentydd, afonydd, i mi.&lt;br&gt;
Cytgan.&lt;br&gt;

3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,&lt;br&gt;
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,&lt;br&gt;
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,&lt;br&gt;
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.&lt;br&gt;
Cytgan.&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078

https://vk.com/video-38514064_456250360

'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''&lt;br&gt;
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.&lt;br&gt;
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;&lt;br&gt;
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар&lt;br&gt;
Ирек өчен кан койганнар.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Илем, турылыклы мин аңа;&lt;br&gt;
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –&lt;br&gt;
Борынгы тел яшәр тагын да.&lt;br&gt;

2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,&lt;br&gt;
Күмелгән ил халкымның моңнарына,&lt;br&gt;
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –&lt;br&gt;
Һәр җырда алар шаңдавы.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,&lt;br&gt;
Ә борынгы Кымру телебез исән;&lt;br&gt;
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,&lt;br&gt;
Илемнең арфасы тынмас.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*&lt;br&gt;
1. The land of my fathers is dear unto me,&lt;br&gt;
Old land where the minstrels are honored and free;&lt;br&gt;
Its warring defenders so gallant and brave,&lt;br&gt;
For freedom their life’s blood they gave.&lt;br&gt;
Refrain:&lt;br&gt;
Home, home, true am I to home,&lt;br&gt;
While seas secure the land so pure,&lt;br&gt;
O may the old language endure.&lt;br&gt;

* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''&lt;br&gt;

=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә&lt;br&gt;
'''LA RENAISSANCE'''&lt;br&gt;
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!&lt;br&gt;
Reprends ton droit au respect, à la vie!&lt;br&gt;
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,&lt;br&gt;
Mais de ce jour brisant la tyrannie.&lt;br&gt;
Dans le travail, l'ordre et la dignité,&lt;br&gt;
Tu reconquiers ton droit, ton unité,&lt;br&gt;
Et pour franchir cette étape nouvelle,&lt;br&gt;
De nos ancêtres la voix nous appelle.&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
Au travail! dans l'ordre et la dignité,&lt;br&gt;
Dans le respect du droit dans l'unité,&lt;br&gt;
Brisant la misère et la tyrannie,&lt;br&gt;
Brandissant l’étendard de la Patrie.&lt;br&gt;

Санго телендә&lt;br&gt;
'''E ZINGO'''&lt;br&gt;
Bêafrîka, mbeso tî âBantu&lt;br&gt;
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî&lt;br&gt;
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê&lt;br&gt;
Me fadësô, mo ke na kürü gô&lt;br&gt;
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko&lt;br&gt;
Na kusâra ngâ na nëngö-terê&lt;br&gt;
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô&lt;br&gt;
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë&lt;br&gt;
Chorus:&lt;br&gt;
E gbû kua nzönî na nëngö-terê&lt;br&gt;
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê&lt;br&gt;
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi&lt;br&gt;
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!&lt;br&gt;

https://wikiway.com/car/gimn/

https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386

'''ЯҢАРЫШ'''&lt;br&gt;
Үзәк Африка, банту бишеге!&lt;br&gt;
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!&lt;br&gt;
Күптән көлкегә калган, изелеп,&lt;br&gt;
Золым богавын ватып ташладың.&lt;br&gt;
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,&lt;br&gt;
Хокуклар яулап, бердәм буласы.&lt;br&gt;
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –&lt;br&gt;
Ата-бабаның гозер-нидасы.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә&lt;br&gt;
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;&lt;br&gt;
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,&lt;br&gt;
Ватан байрагы, горур җилфердә!&lt;br&gt;

=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''&lt;br&gt;
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,&lt;br&gt;
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,&lt;br&gt;
Меҳрибон!&lt;br&gt;
Яшнагай то абад илму фан, ижод,&lt;br&gt;
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!&lt;br&gt;
Хор:&lt;br&gt;
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,&lt;br&gt;
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!&lt;br&gt;
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,&lt;br&gt;
Оламни маҳлиё айлаган диёр!&lt;br&gt;

2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,&lt;br&gt;
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,&lt;br&gt;
Зўр қанот!&lt;br&gt;
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,&lt;br&gt;
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!&lt;br&gt;
Хор.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg

'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''&lt;br&gt;
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,&lt;br&gt;
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,&lt;br&gt;
Миһербан!&lt;br&gt;
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,&lt;br&gt;
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,&lt;br&gt;
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!&lt;br&gt;
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,&lt;br&gt;
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!&lt;br&gt;

2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,&lt;br&gt;
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,&lt;br&gt;
Зур канат!&lt;br&gt;
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,&lt;br&gt;
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!&lt;br&gt;
Кушымта. 

* '''Мәшгаль''' — факел.&lt;br&gt;

'''Гимнның тарихы'''&lt;br&gt;
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.&lt;br&gt;
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).&lt;br&gt;

=== '''ҮРДҮН''' ===

=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''&lt;br&gt;
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!&lt;br&gt;
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,&lt;br&gt;
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.&lt;br&gt;
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,&lt;br&gt;
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.&lt;br&gt;
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!&lt;br&gt;

II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,&lt;br&gt;
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,&lt;br&gt;
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,&lt;br&gt;
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:&lt;br&gt;
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,&lt;br&gt;
at eg verji Føroyar, mítt land.&lt;br&gt;

III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:&lt;br&gt;
Hin heilagi friður mær falli í lut!&lt;br&gt;
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!&lt;br&gt;
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -&lt;br&gt;
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,&lt;br&gt;
ið varðveitir Føroyar, mítt land!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg

=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''God bless Fiji!'''&lt;br&gt;
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,&lt;br&gt;
As we stand united under noble banner blue.&lt;br&gt;
And we honour and defend the cause of freedom ever,&lt;br&gt;
Onward march together,&lt;br&gt;
God bless Fiji!&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,&lt;br&gt;
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,&lt;br&gt;
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.&lt;br&gt;
May God bless Fiji, forevermore!&lt;br&gt;

'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,&lt;br&gt;
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.&lt;br&gt;
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever&lt;br&gt;
Onward march together, God bless Fiji.&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

Фиджи телендә&lt;br&gt;
'''Meda Dau Doka'''&lt;br&gt;
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua&lt;br&gt;
E ra sa dau tiko kina na savasava&lt;br&gt;
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani&lt;br&gt;
Biu na i tovo tawa savasava&lt;br&gt;
'''''Chorus:'''''&lt;br&gt;
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu&lt;br&gt;
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu&lt;br&gt;
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka&lt;br&gt;
Me oti kina na i tovo ca&lt;br&gt;

'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti&lt;br&gt;
Ni yavala me savasava na vanua&lt;br&gt;
Ni kakua ni vosota na dukadukali&lt;br&gt;
Ka me da sa qai biuta vakadua&lt;br&gt;
'''''Chorus.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg

=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''&lt;br&gt;
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,&lt;br&gt;
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay&lt;br&gt;
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting&lt;br&gt;
Sa manlulupig, di ka pasisiil.&lt;br&gt;
Sa dagat at bundok,&lt;br&gt;
Sa simoy at sa langit mong bughaw,&lt;br&gt;
May dilag ang tula&lt;br&gt;
At awit sa paglayang minamahal.&lt;br&gt;
Ang kislap ng watawat moy&lt;br&gt;
Tagumpay na nagniningning.&lt;br&gt;
Ang bituin at araw niya&lt;br&gt;
Kailan pa may di magdidilim&lt;br&gt;
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,&lt;br&gt;
Buhay ay langit sa piling mo.&lt;br&gt;
Aming ligaya na pag may mang-aapi,&lt;br&gt;
Ang mamatay nang dahil sa iyo.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg

'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''&lt;br&gt;
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,&lt;br&gt;
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.&lt;br&gt;
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,&lt;br&gt;
Илбасарларга бирелмәслек алып.&lt;br&gt;
Диңгез дә, таулар да&lt;br&gt;
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә&lt;br&gt;
Дан җырлыйлар сиңа,&lt;br&gt;
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.&lt;br&gt;
Синең байрагыңның очкыннары —&lt;br&gt;
Бөек җиңүләрдән,&lt;br&gt;
Ай-кояшы аның, йолдызлары —&lt;br&gt;
Мәңгелек сүнмәс ямь.&lt;br&gt;
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,&lt;br&gt;
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;&lt;br&gt;
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,&lt;br&gt;
Синең өчен үлем — мең ләззәт.&lt;br&gt;

=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''&lt;br&gt;
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,&lt;br&gt;
soi, sana kultainen!&lt;br&gt;
Ei laaksoa, ei kukkulaa,&lt;br&gt; 
ei vettä, rantaa rakkaampaa,&lt;br&gt; 
kuin kotimaa tää pohjoinen,&lt;br&gt;
maa kallis isien.&lt;br&gt;
Ei laaksoa, ei kukkulaa,&lt;br&gt; 
ei vettä, rantaa rakkaampaa,&lt;br&gt; 
kuin kotimaa tää pohjoinen,&lt;br&gt;
maa kallis isien.&lt;br&gt;

'''VÅRT LAND'''&lt;br&gt;
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,&lt;br&gt;
ljud högt, o dyra ord!&lt;br&gt;
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,&lt;br&gt; 
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,&lt;br&gt;
mer älskad än vår bygd i nord,&lt;br&gt;
än våra fäders jord!&lt;br&gt;
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,&lt;br&gt; 
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,&lt;br&gt;
mer älskad än vår bygd i nord,&lt;br&gt;
än våra fäders jord!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg

'''ТУГАН ЯГЫМ'''&lt;br&gt;
Әй, Суоми, туган ягым,&lt;br&gt;
Горур яңгырый атың!&lt;br&gt;
Түбәләре күккә ашкан таулар,&lt;br&gt;
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –&lt;br&gt;
Кайларда гына бар тагын,&lt;br&gt;
Синдәгедәй якын!&lt;br&gt;
Түбәләре күккә ашкан таулар,&lt;br&gt;
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –&lt;br&gt;
Кайларда гына бар тагын,&lt;br&gt;
Синдәгедәй якын!&lt;br&gt;

'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''&lt;br&gt;
(''перевод Александра Блока'')&lt;br&gt;
Наш край, наш край, наш край родной, —&lt;br&gt;
О, звук, всех громче слов!&lt;br&gt;
Чей кряж, растущий над землёй,&lt;br&gt;
Чей брег, встающий над водой,&lt;br&gt;
Любимей гор и берегов&lt;br&gt;
Родной земли отцов?&lt;br&gt;
Чей кряж, растущий над землёй,&lt;br&gt;
Чей брег, встающий над водой,&lt;br&gt;
Любимей гор и берегов&lt;br&gt;
Родной земли отцов?&lt;br&gt;

Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.&lt;br&gt;

=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''&lt;br&gt;
Allons, enfants de la Patrie,&lt;br&gt;
Le jour de gloire est arrivé,&lt;br&gt;
Contre nous de la tyrannie&lt;br&gt;
L’étendard sanglant est levé,&lt;br&gt;
L’étendard sanglant est levé!&lt;br&gt;
Entendez vous dans nos campagnes&lt;br&gt;
Mugir ces féroces soldats?&lt;br&gt;
Ils viennent jusque dans vos bras,&lt;br&gt;
Égorger nos fils, nos compagnes!&lt;br&gt;
Refrain:&lt;br&gt;
||: Aux armes citoyens!&lt;br&gt;
Formez vos bataillons!&lt;br&gt;
Marchons, marchons,&lt;br&gt;
Qu’ un sang impur&lt;br&gt;
Abreuve nos sillons. :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg

'''МАРСЕЛЬЕЗА'''&lt;br&gt;
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,&lt;br&gt;
Данлы көннәр якынлашты,&lt;br&gt;
Безгә каршы явыз тирания&lt;br&gt;
Канлы байракларын асты,&lt;br&gt;
Канлы байракларын асты!&lt;br&gt;
Күрәсезме, безнең авылларда&lt;br&gt;
Тупас солдатлар ни кыра? —&lt;br&gt;
Безнең кул җиткәнне көтеп,&lt;br&gt;
Йорт-җирләребездә узына!&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
||: Корал тотып кулга,&lt;br&gt;
Басыгыз сафларга!&lt;br&gt;
Алга, яуга —&lt;br&gt;
Дошман каны&lt;br&gt;
Аксын басуларга! :||&lt;br&gt;

Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.&lt;br&gt;

=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст&lt;br&gt;
'''የዜግነት ክብር'''&lt;br&gt;
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ&lt;br&gt;
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ&lt;br&gt;
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት&lt;br&gt;
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት&lt;br&gt;
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን&lt;br&gt;
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን&lt;br&gt;
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት&lt;br&gt;
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት&lt;br&gt;
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ&lt;br&gt;
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።&lt;br&gt;

Латин транскрипциясе&lt;br&gt;
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''&lt;br&gt;
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto&lt;br&gt;
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.&lt;br&gt;
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;&lt;br&gt;
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.&lt;br&gt;
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;&lt;br&gt;
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.&lt;br&gt;
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;&lt;br&gt;
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;&lt;br&gt;
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;&lt;br&gt;
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg

Тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''&lt;br&gt;
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,&lt;br&gt;
Милли горурлык балкыта ил тарафларын.  &lt;br&gt;
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,&lt;br&gt;
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.&lt;br&gt;
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,&lt;br&gt;
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;&lt;br&gt;
Буыннан буынга күчә баба мирасы.&lt;br&gt;
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,&lt;br&gt;
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,&lt;br&gt;
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!&lt;br&gt;

'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''&lt;br&gt;
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.&lt;br&gt;

=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===

=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''&lt;br&gt;
जनगणमन-अधिनायक जय हे&lt;br&gt;
भारतभाग्यविधाता!&lt;br&gt;
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा&lt;br&gt;
द्राविड़ उत्कल बंग&lt;br&gt;
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा&lt;br&gt;
उच्छलजलधितरंग&lt;br&gt;
तव शुभ नामे जागे,&lt;br&gt;
तव शुभ आशिष मागे&lt;br&gt;
गाहे तव जयगाथा।&lt;br&gt;
जनगणमंगलदायक जय हे&lt;br&gt;
भारतभाग्यविधाता!&lt;br&gt;
जय हे, जय हे, जय हे,&lt;br&gt;
जय जय जय जय हे।।&lt;br&gt;

'''''Укылышы:'''''&lt;br&gt;
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē&lt;br&gt;
Bhārata-bhāgya-vidhātā.&lt;br&gt;
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,&lt;br&gt;
Drāviṛa-Utkala Baṅga&lt;br&gt;
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,&lt;br&gt;
Ucchala jaladhi taraṅga&lt;br&gt;
Tava śubha nāmē jāgē,&lt;br&gt;
tava śubhāśīṣa māṅgē&lt;br&gt;
gāhē tava jaya gāthā.&lt;br&gt;
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,&lt;br&gt;
Bhārata bhāgya vidhātā.&lt;br&gt;
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,&lt;br&gt;
jaya jaya jaya jaya hē.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg

Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,&lt;br&gt;
Бһарат язмышын хәл итүче,&lt;br&gt;
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,&lt;br&gt;
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.&lt;br&gt;
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,&lt;br&gt;
Ямуна һәм Ганг моңнарында,&lt;br&gt;
Һәм тәкрарлый рухланып аны,&lt;br&gt;
Дулкын кагып, Һинд океаны.&lt;br&gt;
Син иминлек, өмет бирүче,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,&lt;br&gt;
Бһарат язмышын хәл итүче.&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,&lt;br&gt;
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!&lt;br&gt;

'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''&lt;br&gt;
Lijepa naša domovino,&lt;br&gt;
Oj, junačka zemljo mila,&lt;br&gt;
Stare slave djedovino,&lt;br&gt;
Da bi vazda sretna bila!&lt;br&gt;
Mila kano si nam slavna,&lt;br&gt;
Mila si nam ti jedina,&lt;br&gt;
Mila kuda si nam ravna,&lt;br&gt;
Mila kuda si planina!&lt;br&gt;

Teci, Dravo, Savo, teci,&lt;br&gt;
Nit' ti, Dunav, silu gubi,&lt;br&gt;
Sinje more, svijetu reci&lt;br&gt;
Da svoj narod Hrvat ljubi&lt;br&gt;
Dok mu njive sunce grije,&lt;br&gt;
Dok mu hrašće bura vije,&lt;br&gt;
Dok mu mrtve grobak krije,&lt;br&gt;
Dok mu živo srce bije!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg

'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''&lt;br&gt;
Безнең гүзәл Ватаныбыз,&lt;br&gt;
Әй, каһарман, сөекле ил,&lt;br&gt;
Ата-бабадан даныбыз,&lt;br&gt;
Мәңгелеккә бул син имин.&lt;br&gt;
Газиз синең данлы чагың,&lt;br&gt;
Газиз синең бердәмлегең,&lt;br&gt;
Газиз мәһабәт тауларың,&lt;br&gt;
Газиз ямьле үзәнлегең.&lt;br&gt;

Драва ага, Сава ага,&lt;br&gt;
Дунай-елга көче арта,&lt;br&gt;
Күк диңгез сөйли дөньяга:&lt;br&gt;
Һорват Ватанын ярата —&lt;br&gt;
Кояш җирне җылытканда,&lt;br&gt;
Имәннәрне җил бөккәндә,&lt;br&gt;
Адәм зат гүргә ашканда,&lt;br&gt;
Йөрәк күкрәктә типкәндә.&lt;br&gt;

=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''&lt;br&gt;
'''La Tchadienne'''&lt;br&gt;
'''''Refrain:'''''&lt;br&gt;
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !&lt;br&gt;
Tu as conquis ta terre et ton droit ;&lt;br&gt;
Ta liberté naîtra de ton courage.&lt;br&gt;
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.&lt;br&gt;

Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,&lt;br&gt;
Que tes voisins admirent tes enfants.&lt;br&gt;
Joyeux, pacifique, avance en chantant,&lt;br&gt;
Fidèle à tes anciens qui te regardent.&lt;br&gt;
'''''Refrain.'''''&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Чадлылар җыры'''&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!&lt;br&gt;
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;&lt;br&gt;
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.&lt;br&gt;
Ач күзләрең киләчәгеңә.&lt;br&gt;

Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,&lt;br&gt;
Таң калдырсын Җирне балаларың.&lt;br&gt;
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,&lt;br&gt;
Сиңа карап, сөенсен картларың.&lt;br&gt;
'''''Кушымта.'''''&lt;br&gt;

'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''&lt;br&gt;

=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''&lt;br&gt;
'''Kde domov můj?'''&lt;br&gt;
Kde domov můj? Kde domov můj? &lt;br&gt;
Voda hučí po lučinách, &lt;br&gt;
bory šumí po skalinách, &lt;br&gt;
v sadě skví se jara květ, &lt;br&gt;
zemský ráj to na pohled! &lt;br&gt;
A to jest ta krásná země, &lt;br&gt;
země česká, domov můj,&lt;br&gt;
země česká, domov můj!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg

'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''&lt;br&gt;
Кайда минем туган йортым?&lt;br&gt;
Qayda minem tuğan yortım?&lt;br&gt;
Sular ağa bolınnarda,&lt;br&gt;
Urman şawlıy taw-qıyada,&lt;br&gt;
Şaw çäçäktä ul yazın –&lt;br&gt;
Ocmaxlar qayda tağın!&lt;br&gt;
Güzällektä tuğan yortım,&lt;br&gt;
Çex cirendä uçağım,&lt;br&gt;
Çex cirendä uçağım. &lt;br&gt;

'''''Deutsch'''''&lt;br&gt;
'''Wo ist mein Heim?'''&lt;br&gt;
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? &lt;br&gt;
Wo durch Wiesen Bäche brausen, &lt;br&gt;
Wo auf Felsen Wälder rauschen, &lt;br&gt;
Wo ein Eden uns entzückt, &lt;br&gt;
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, &lt;br&gt;
Dieses Land, so schön vor allen, &lt;br&gt;
Böhmen ist mein Heimatland, &lt;br&gt;
Böhmen ist mein Heimatland!&lt;br&gt;

'''''Русский перевод'''''&lt;br&gt;
'''Где он, мой дом?'''&lt;br&gt;
Где он, мой дом, где он, дом мой?&lt;br&gt;
Вода журчит там на лугах, &lt;br&gt;
Боры шумят там на скалах&lt;br&gt;
И сады цветут весной –&lt;br&gt;
На поверку, рай земной! &lt;br&gt;
Вот прекрасная Отчизна –&lt;br&gt;
Земля чешская, дом мой,&lt;br&gt;
Земля чешская, дом мой.&lt;br&gt;

=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''&lt;br&gt;
Puro, Chile, es tu cielo azulado&lt;br&gt;
Puras brisas te cruzan también.&lt;br&gt;
Y tu campo de flores bordado&lt;br&gt;
Es la copia feliz del Edén.&lt;br&gt;
Majestuosa es la blanca montaña&lt;br&gt;
Que te dio por baluarte el Señor&lt;br&gt;
Que te dio por baluarte el Señor,&lt;br&gt;
Y ese mar que tranquilo te baña&lt;br&gt;
Te promete un futuro esplendor&lt;br&gt;
Y ese mar que tranquilo te baña&lt;br&gt;
Te promete un futuro esplendor.&lt;br&gt;
'''''Coro:'''''&lt;br&gt;
Dulce Patria, recibe los votos&lt;br&gt;
Con que Chile en tus aras juró:&lt;br&gt;
Que o la tumba serás de los libres&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
Que o la tumba serás de los libres&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
Que o la tumba serás de los libres&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión&lt;br&gt;
O el asilo contra la opresión.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg

'''Чили милли гимны'''&lt;br&gt;
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,&lt;br&gt;
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,&lt;br&gt;
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —&lt;br&gt;
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!&lt;br&gt;
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —&lt;br&gt;
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,&lt;br&gt;
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.&lt;br&gt;
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар&lt;br&gt;
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,&lt;br&gt;
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар&lt;br&gt;
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.&lt;br&gt;
'''''Кушымта:'''''&lt;br&gt;
Изге Ватан, Чили дога-антын&lt;br&gt;
Кабул ит, багышлый кыз-улың:&lt;br&gt;
“Йә булырсың азатлар зираты,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә булырсың азатлар зираты,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә булырсың азатлар зираты,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын,&lt;br&gt;
Йә золымнан сыеныр урын”.&lt;br&gt;

'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ЧУАШСТАН''' ===

'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''&lt;br&gt;
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,&lt;br&gt;
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,&lt;br&gt;
Чун савӑнать: чӗре сикет,&lt;br&gt;
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.&lt;br&gt;
Хушса юрламалли:&lt;br&gt;
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,&lt;br&gt;
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.&lt;br&gt;
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,&lt;br&gt;
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.&lt;br&gt;

Яшсем–херсем вылянӑ чух,&lt;br&gt;
Атте–анне ӑс панӑ чух,&lt;br&gt;
Чун савӑнать, чӗре сикет,&lt;br&gt;
Татах та нумай пурнас килет.&lt;br&gt;
Хушса юрламалли&lt;br&gt;

Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,&lt;br&gt;
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,&lt;br&gt;
Чун савӑнать: чӗре сикет,&lt;br&gt;
Татах та хастар пулас килет.&lt;br&gt;
Хушса юрламалли&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg

'''ТУГАН ҖИР'''&lt;br&gt;
1. Язгы дөнья уянган чак,&lt;br&gt;
Һәвәс көннәр җылынган чак,&lt;br&gt;
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,&lt;br&gt;
Ил турында җырлыйсы килә.&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Туган җирем, туган ягым,&lt;br&gt;
Сөйгән илем, изге Анам.&lt;br&gt;
Туган җирем, туган ягым,&lt;br&gt;
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!&lt;br&gt;

2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,&lt;br&gt;
Ата-ана үгет бирә,&lt;br&gt;
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,&lt;br&gt;
Әле озак яшисе килә.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

3. Туган-кардәш берләшкән чак,&lt;br&gt;
Чуашлар күмәкләшкән чак,&lt;br&gt;
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,&lt;br&gt;
Эшчән-уңган буласы килә.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''&lt;br&gt;
Trittst im Morgenrot daher,&lt;br&gt;
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, &lt;br&gt;
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! &lt;br&gt;
Wenn der Alpen Firn sich rötet,&lt;br&gt;
Betet, freie Schweizer betet.&lt;br&gt;
Eure fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Eure fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! &lt;br&gt;

Kommst im Abendglühn daher,&lt;br&gt;
Find’ ich Dich im Sternenheer,&lt;br&gt;
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!&lt;br&gt;
In des Himmels lichten Räumen&lt;br&gt;
Kann ich froh und selig träumen;&lt;br&gt;
Denn die fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Denn die fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! &lt;br&gt;

Ziehst im Nebelflor daher,&lt;br&gt;
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,&lt;br&gt;
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!&lt;br&gt;
Aus dem grauen Luftgebilde&lt;br&gt;
Bricht die Sonne klar und milde,&lt;br&gt;
Und die fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Und die fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! &lt;br&gt;

Fährst im wilden Sturm daher,&lt;br&gt;
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,&lt;br&gt;
Du, allmächtig Waltender, Rettender!&lt;br&gt;
In Gewitternacht und Grauen&lt;br&gt;
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! &lt;br&gt;
Ja, die fromme Seele ahnt,&lt;br&gt;
Ja, die fromme Seele ahnt –&lt;br&gt;
Gott im hehren Vaterland!&lt;br&gt;
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/

Алман тексты тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''Швейцария догасы'''&lt;br&gt;
Килсәң таң шәфәгындә,&lt;br&gt;
Күрәм нур диңгезендә,&lt;br&gt;
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! &lt;br&gt;
Альп карлары алсулана,&lt;br&gt;
Азат бәндәләр догада,&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана,&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда! &lt;br&gt;

Кичке эңгер-меңгердә&lt;br&gt;
Табам күкләр түрендә&lt;br&gt;
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!&lt;br&gt;
Хыялларда күккә ашып,&lt;br&gt;
Шат күңелле уйга батып,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда! &lt;br&gt;

Күк өртелсә томанга,&lt;br&gt;
Эзлим Сине болытта,&lt;br&gt;
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!&lt;br&gt;
Соры пәрдәләрне ертып,&lt;br&gt;
Ягымлы нур сипсә кояш,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана,&lt;br&gt;
Тәкъва җаннар инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда! &lt;br&gt;

Бураннар кар ураса,&lt;br&gt;
Безгә терәк-ышаныч,&lt;br&gt;
И Яралтучы, Коткаручы!&lt;br&gt;
Яшен яшьнәп күк күкрәсә,	&lt;br&gt;
Сиңа гына сыгынабыз!&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана,&lt;br&gt;
Һәм тәкъва җан инана:&lt;br&gt;
Ходай – изге Ватанда!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә – изге Ватанда!&lt;br&gt;

'''Cantique suisse'''&lt;br&gt;
Sur nos monts, quand le soleil&lt;br&gt;
Annonce un brillant réveil,&lt;br&gt;
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,&lt;br&gt;
Les beautés de la Patrie&lt;br&gt;
Parlent à l’âme attendrie:&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux,&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux&lt;br&gt;
Les accents d’un cœur pieux,&lt;br&gt;
Les accents émus d’un cœur pieux.&lt;br&gt;

Lorsqu’un doux rayon du soir&lt;br&gt;
Joue encore dans le bois noir,&lt;br&gt;
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.&lt;br&gt;
Loin des vains bruits de la plaine&lt;br&gt;
L’âme en paix est plus sereine;&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux,&lt;br&gt;
Au ciel montent plus joyeux&lt;br&gt;
Les accents d’un cœur pieux,&lt;br&gt;
Les accents émus d’un cœur pieux. &lt;br&gt;

Lorsque dans la sombre nuit&lt;br&gt;
La foudre éclate avec bruit,&lt;br&gt;
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.&lt;br&gt;
Dans l’orage et la détresse, &lt;br&gt;
Il est notre forteresse.&lt;br&gt;
Offrons-Lui de cœurs pieux,&lt;br&gt;
Offrons-Lui de cœurs pieux,&lt;br&gt;
Dieu nous bénira des cieux,&lt;br&gt;
Dieu nous bénira du hauts des cieux.&lt;br&gt;

Des grands monts vient le secours,&lt;br&gt;
Suisse! espère en Dieu toujours!&lt;br&gt;
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! &lt;br&gt;
Sur l’autel de la partrie&lt;br&gt;
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! &lt;br&gt;
C’est le trésor précieux,	&lt;br&gt;
C’est le trésor précieux&lt;br&gt;
Que Dieu nous bénira des cieux,&lt;br&gt;
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.&lt;br&gt;

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943

Француз тексты тәрҗемәсе&lt;br&gt;
'''Кояш таулар өстендә'''&lt;br&gt;
Уяныгыз! дигәндә,&lt;br&gt;
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,&lt;br&gt;
Ватаныбыз күркәмлеге&lt;br&gt;
Тәкъва җанга бирә хәбәр.&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша,&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша&lt;br&gt;
Ихлас күңел догабыз,&lt;br&gt;
Ихлас күңел түре догабыз.&lt;br&gt;

Кичен шәфәкъ нурлары&lt;br&gt;
Урманнарны яктыртса,&lt;br&gt;
Тәңре хозурында без бәхетле.&lt;br&gt;
Ыгы-зыгысыз үзәндә&lt;br&gt;
Тыныч җаннар да борчусыз;&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша,&lt;br&gt;
Һәм кабат күккә аша&lt;br&gt;
Ихлас күңел догасы,&lt;br&gt;
Ихлас күңел түре догасы.&lt;br&gt;

Яшен яшьнәсә төнлә,&lt;br&gt;
Күк күкрәсә, җил купса,&lt;br&gt;
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.&lt;br&gt;
Ул, авырлыклар килгәндә,&lt;br&gt;
Ышанычлы терәгебез.&lt;br&gt;
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,&lt;br&gt;
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, диеп, Алла,&lt;br&gt;
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.&lt;br&gt;

Безнең иминлек – Күктән,&lt;br&gt;
Илһам алыйк Тәңредән!&lt;br&gt;
Ата-баба күк сакла динне!&lt;br&gt;
Ватанга багышла җаның,&lt;br&gt;
Тапкан малың, хезмәтеңне!&lt;br&gt;
Бу – тиңдәшсез хәзинә,&lt;br&gt;
Бу – тиңдәшсез хәзинә:&lt;br&gt;
Бәхет Алладан иңә,&lt;br&gt;
Безнең бәхет Алладан иңә.&lt;br&gt;

Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.&lt;br&gt;
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.&lt;br&gt;

=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''&lt;br&gt;
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord&lt;br&gt;
Du tysta, du glädjerika sköna!&lt;br&gt;
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,&lt;br&gt;
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,&lt;br&gt;
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.&lt;br&gt;

Du tronar på minnen från fornstora dar,&lt;br&gt;
då ärat ditt namn flög över jorden.&lt;br&gt;
Jag vet att du är och du blir vad du var.&lt;br&gt;
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,&lt;br&gt;
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/

https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg

'''Борынгы азат илем'''&lt;br&gt;
Котып түрендә – борынгы үрләрең,&lt;br&gt;
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!&lt;br&gt;
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,&lt;br&gt;
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,&lt;br&gt;
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.&lt;br&gt;

Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,&lt;br&gt;
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.&lt;br&gt;
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!&lt;br&gt;
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,&lt;br&gt;
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.&lt;br&gt;

=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''&lt;br&gt;
1. Ur svenska hjärtans djup en gång&lt;br&gt;
en samfälld och en enkel sång,&lt;br&gt;
som går till konungen fram!&lt;br&gt;
Var honom trofast och hans ätt,&lt;br&gt;
gör kronan på hans hjässa lätt,&lt;br&gt;
och all din tro till honom sätt,&lt;br&gt;
du folk av frejdad stam!&lt;br&gt;

5. Du himlens Herre, med oss var,&lt;br&gt;
som förr du med oss varit har,&lt;br&gt;
och liva på vår strand&lt;br&gt;
det gamla lynnets art igen&lt;br&gt;
hos sveakungen och hans män.&lt;br&gt;
Och låt din ande vila än&lt;br&gt;
utöver nordanland!&lt;br&gt;

https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945

'''Кыйрал җыры'''&lt;br&gt;
1. Шведлар йөрәге түреннән&lt;br&gt;
гади генә бер җыр иңгән,&lt;br&gt;
яд итеп кыйралын!&lt;br&gt;
Бул син кыйралыңа тугры,&lt;br&gt;
булсын аның таҗы нурлы,&lt;br&gt;
аның нәселе данлыклы,&lt;br&gt;
әй, ирекле кавем!&lt;br&gt;

5. Ашкач та күкләргә җаның,&lt;br&gt;
газиз булсын сиңа халкың, —&lt;br&gt;
һәм Свея җирендә&lt;br&gt;
тормыш янә кабатлансын,&lt;br&gt;
борынгы рух гел саклансын.&lt;br&gt;
Синең җаның хозурлансын&lt;br&gt;
Төньяк иле өстендә.&lt;br&gt;

'''Королевская песня'''&lt;br&gt;
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')&lt;br&gt;
1. В сердцах у шведов как-то раз&lt;br&gt;
Родился гимн без пышных фраз,&lt;br&gt;
Пусть к королю придёт.&lt;br&gt;
Ему ты верностью плати,&lt;br&gt;
Короны тяжесть сократи,&lt;br&gt;
И с верою в него цвети,&lt;br&gt;
Прославленный народ!&lt;br&gt;

5. И после смерти с нами будь,&lt;br&gt;
Как прежде, укажи нам путь,&lt;br&gt;
Едины мы с тобой.&lt;br&gt;
Дух древний в нас с тобой сидит,&lt;br&gt;
О свеях память он хранит…&lt;br&gt;
Пускай душа твоя парит&lt;br&gt;
Над северной землёй.&lt;br&gt;

=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә&lt;br&gt;
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''&lt;br&gt;
O Fhlùr na h-Albann,&lt;br&gt;
cuin a chì sinn&lt;br&gt;
an seòrsa laoich&lt;br&gt;
a sheas gu bàs 'son&lt;br&gt;
am bileag feòir is fraoich,&lt;br&gt;
a sheas an aghaidh&lt;br&gt;
feachd uailleil Iomhair&lt;br&gt;
's a ruaig e dhachaidh&lt;br&gt;
air chaochladh smaoin?&lt;br&gt;

Na cnuic tha lomnochd&lt;br&gt;
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,&lt;br&gt;
am fearann caillte&lt;br&gt;
dan tug na seòid ud gràdh,&lt;br&gt;
a sheas an aghaidh&lt;br&gt;
feachd uailleil Iomhair&lt;br&gt;
's a ruaig e dhachaigh&lt;br&gt;
air chaochladh smaoin.&lt;br&gt;

Tha 'n eachdraidh dùinte&lt;br&gt;
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,&lt;br&gt;
is faodaidh sinn èirigh&lt;br&gt;
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs&lt;br&gt;
a sheas an aghaidh&lt;br&gt;
feachd uailleil Iomhair&lt;br&gt;
's a ruaig e dhachaidh&lt;br&gt;
air chaochladh smaoin&lt;br&gt;

Инглиз телендә&lt;br&gt;
'''FLOWER OF SCOTLAND'''&lt;br&gt;
O flower of Scotland&lt;br&gt;
When will we see&lt;br&gt;
Your like again&lt;br&gt;
That fought and died for&lt;br&gt;
Your wee bit hill and glen&lt;br&gt;
And stood against him&lt;br&gt;
Proud Edward's army&lt;br&gt;
And sent him homeward&lt;br&gt;
Tae think again&lt;br&gt;

The hills are bare now&lt;br&gt;
And autumn leaves lie thick and still&lt;br&gt;
O'er land that is lost now&lt;br&gt;
Which those so dearly held&lt;br&gt;
And stood against him&lt;br&gt;
Proud Edward's army&lt;br&gt;
And sent him homeward&lt;br&gt;
Tae think again&lt;br&gt;

Those days are passed now&lt;br&gt;
And in the past they must remain&lt;br&gt;
But we can still rise now&lt;br&gt;
And be the nation again&lt;br&gt;
And stood against him&lt;br&gt;
Proud Edward's army&lt;br&gt;
And sent him homeward&lt;br&gt;
Tae think again&lt;br&gt;

https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland

https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467

'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''&lt;br&gt;
Шотланд Чәчәге,&lt;br&gt;
кайчан кабат&lt;br&gt;
күрербез илнең,&lt;br&gt;
җан фида кылып,&lt;br&gt;
Эдвардны җиңгән&lt;br&gt;
Һилл-Гленн кебек булганын?&lt;br&gt;
Баскынны ул куып&lt;br&gt;
кире кайтарган, –&lt;br&gt;
уйлансын дип.&lt;br&gt;

Бу калкулыклар&lt;br&gt;
шыр ялангач,&lt;br&gt;
яфрак коела,&lt;br&gt;
кайчандыр көзен&lt;br&gt;
Эдвардны җиңеп,&lt;br&gt;
югалган ил өстенә.&lt;br&gt;
Баскынны ул куып&lt;br&gt;
кире кайтарган, –&lt;br&gt;
уйлансын дип.&lt;br&gt;

Ул көннәр – күптән&lt;br&gt;
үткән заман,&lt;br&gt;
без әле кабат&lt;br&gt;
күтәрелә алабыз –&lt;br&gt;
Эдвардны җиңгән&lt;br&gt;
шул кыю милләт булып.&lt;br&gt;
Баскынны ул куып&lt;br&gt;
кире кайтарган, –&lt;br&gt;
уйлансын дип&lt;br&gt;

'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.&lt;br&gt;
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.&lt;br&gt;

=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә&lt;br&gt;
ශ්‍රී ලංකා මාතා අප ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා&lt;br&gt;
සුන්දර සිරිබරිනී&lt;br&gt;
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා&lt;br&gt;
ධාන්‍ය ධනය නෙක&lt;br&gt;
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්‍යා&lt;br&gt;
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා&lt;br&gt;
ජීවනයේ මාතා&lt;br&gt;
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා&lt;br&gt;

ඔබ වේ අප විද්‍යා&lt;br&gt;
ඔබ මය අප සත්‍යා&lt;br&gt;
ඔබ වේ අප ශක්ති&lt;br&gt;
අප හද තුළ භක්තී&lt;br&gt;
ඔබ අප ආලෝකේ&lt;br&gt;
අපගේ අනුප්‍රාණේ&lt;br&gt;
ඔබ අප ජීවන වේ&lt;br&gt;
අප මුක්තිය ඔබ වේ&lt;br&gt;

නව ජීවන දෙමිනේ&lt;br&gt;
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා&lt;br&gt;
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන&lt;br&gt;
යනු මැන ජය භූමී කරා&lt;br&gt;
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා&lt;br&gt;
යමු යමු වී නොපමා&lt;br&gt;
ප්‍රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා&lt;br&gt;

Укылышы:&lt;br&gt;
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā&lt;br&gt;
Namō namō namō namō mātā&lt;br&gt;
Sundara siribarinī&lt;br&gt;
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā&lt;br&gt;
Dhānya dhanaya neka&lt;br&gt;
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā&lt;br&gt;
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā&lt;br&gt;
Jīvanayē mātā&lt;br&gt;
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā&lt;br&gt;
Namō namō mātā,&lt;br&gt;
apa Śrī laṁkā&lt;br&gt;
Namō namō namō namō mātā&lt;br&gt;

Oba vē apa vidyā&lt;br&gt;
Oba maya apa satyā&lt;br&gt;
Oba vē apa shakti&lt;br&gt;
Apa hada tuḷa bhaktī&lt;br&gt;
Oba apa ālōkē&lt;br&gt;
Apagē anuprāṇē&lt;br&gt;
Oba apa jīvana vē&lt;br&gt;
Apa muktiya oba vē&lt;br&gt;

Nava jīvana demine&lt;br&gt;
Nitina apa pubudu karan mātā&lt;br&gt;
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena&lt;br&gt;
Yanu mæna jaya bhūmī karā&lt;br&gt;
Eka mavakage daru kæla bævinā&lt;br&gt;
Yamu yamu vī nopamā&lt;br&gt;
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā&lt;br&gt;
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā&lt;br&gt;
Namō namō namō namō mātā&lt;br&gt;

https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/

https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga

Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!&lt;br&gt;
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!&lt;br&gt;
................................

=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''&lt;br&gt;
Coro:&lt;br&gt;
¡Salve, oh Patria, mil veces!&lt;br&gt;
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!&lt;br&gt;
Ya tu pecho, tu pecho, reboza&lt;br&gt;
Gozo y paz ya tu pecho reboza;&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir,&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir.&lt;br&gt;
2. Los primeros los hijos del suelo&lt;br&gt;
Que soberbio, el Pichincha decora&lt;br&gt;
Te aclamaron por siempre señora&lt;br&gt;
Y vertieron su sangre por ti.&lt;br&gt;
Dios miró y a septó el holocausto&lt;br&gt;
Y esa sangre fue germen fecundo&lt;br&gt;
De otros héroes que atónito el mundo&lt;br&gt;
Vió en tu torno a millares surgir,&lt;br&gt;
a millares surgir, a millares surgir.&lt;br&gt;
Coro:&lt;br&gt;
¡Salve, oh Patria, mil veces!&lt;br&gt;
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!&lt;br&gt;
Ya tu pecho, tu pecho, reboza&lt;br&gt;
Gozo y paz ya tu pecho reboza;&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir,&lt;br&gt;
Y tu frente, tu frente radiosa&lt;br&gt;
Más que el sol contemplamos lucir.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg

https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3

'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''&lt;br&gt;

'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''&lt;br&gt;
Кушымта:&lt;br&gt;
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!&lt;br&gt;
Дан сиңа, сиңа дан!&lt;br&gt;
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —&lt;br&gt;
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;&lt;br&gt;
Һәм синең балкышлы йөзеңнән&lt;br&gt;
Кояштан күбрәк нур сибелә,&lt;br&gt;
Һәм синең балкышлы йөзеңнән&lt;br&gt;
Кояштан күбрәк нур сибелә.&lt;br&gt;
2. Җиребезнең тәүге азатлары,&lt;br&gt;
Пичинчаның* мәшһүр уллары —&lt;br&gt;
Синең өчен алар кан койган,&lt;br&gt;
Сине хаким итеп таныткан.&lt;br&gt;
Алла кабул иткән бу корбанны,&lt;br&gt;
Кальбеңә яралгы булганны,&lt;br&gt;
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,&lt;br&gt;
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,&lt;br&gt;
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.&lt;br&gt;
Кушымта.&lt;br&gt;

* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.&lt;br&gt;

=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''&lt;br&gt;
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡&lt;br&gt;
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡&lt;br&gt;
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||&lt;br&gt;

መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡&lt;br&gt;
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡&lt;br&gt;
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡&lt;br&gt;
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።&lt;br&gt;
ኤርትራ ኤርትራ፡&lt;br&gt;
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።&lt;br&gt;

ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡&lt;br&gt;
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡&lt;br&gt;
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡&lt;br&gt;
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።&lt;br&gt;
||: ኤርትራ ኤርትራ፡&lt;br&gt;
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||&lt;br&gt;

'''''Гарәп телендә'''''&lt;br&gt;
||: إرتريا إرتريا إرتريا&lt;br&gt;
قد دحرت بغيظهم أعداءها&lt;br&gt;
وتوجت بالنصر تضحياتها  :||&lt;br&gt;

مع الأعداء قد مرت من عهود&lt;br&gt;
غدا اسمها معجزة الصمود&lt;br&gt;
فخر المكافحين في إرتريا&lt;br&gt;
قد برهنت أن العلا لها&lt;br&gt;
إرتريا إرتريا&lt;br&gt;
تبوأت مكانها بين الأمم&lt;br&gt;

بإصرارنا الذي جنى التحرير&lt;br&gt;
سننجز البناء والتعمير&lt;br&gt;
لتزدهر وتلبس الوقار&lt;br&gt;
تعاهدنا أن تسمو إرتريا&lt;br&gt;
||: إرتريا إرتريا&lt;br&gt;
تبوات مكانها بين الأمم :||&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg

||: Эритра, Эритра, Эритра,&lt;br&gt;
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,&lt;br&gt;
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||&lt;br&gt;

Һәрдаим тугры теләгенә,&lt;br&gt;
Әйләнде ныклык үрнәгенә,&lt;br&gt;
Горурлык терәге, Эритра&lt;br&gt;
Хаклык өстенлеген раслап тора.&lt;br&gt;
Эритра, Эритра,&lt;br&gt;
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.&lt;br&gt;

Фидакарьлек илгә юл салды,&lt;br&gt;
Ватан яңарышка юл алды,&lt;br&gt;
Бурычы итеп алгарышын,&lt;br&gt;
Уңган халык барысын булдыра.&lt;br&gt;
||: Эритра, Эритра,&lt;br&gt;
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||&lt;br&gt;

=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''&lt;br&gt;
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,&lt;br&gt;
kui kaunis oled sa!&lt;br&gt;
Ei leia mina iial teal&lt;br&gt;
see suure, laia ilma peal,&lt;br&gt;
mis mul nii armas oleks ka,&lt;br&gt;
kui sa, mu isamaa!&lt;br&gt;

Sa oled mind ju sünnitand&lt;br&gt;
ja üles kasvatand;&lt;br&gt;
sind tänan mina alati&lt;br&gt;
ja jään sull’ truuiks surmani,&lt;br&gt;
mul kõige armsam oled sa,&lt;br&gt;
mu kallis isamaa!&lt;br&gt;

Su üle Jumal valvaku,&lt;br&gt;
mu armas isamaa!&lt;br&gt;
Ta olgu sinu kaitseja&lt;br&gt;
ja võtku rohkest õnnista,&lt;br&gt;
mis iial ette võtad sa,&lt;br&gt;
mu kallis isamaa!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/

https://wikiway.com/estonia/gimn/

'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''&lt;br&gt;
Илем, бәхет-куанычым,&lt;br&gt;
кадерлем, багалмам!&lt;br&gt;
Дөнья гизеп эзләсәм дә,&lt;br&gt;
Кая барып тезләнсәм дә,&lt;br&gt;
синдәй гүзәлне табалмам,&lt;br&gt;
әй сөекле Ватан!&lt;br&gt;

Син тудырдың, син үстердең&lt;br&gt;
анам кебек мине;&lt;br&gt;
сиңа мәңге мин бурычлы,&lt;br&gt;
гүргә кадәр турылыклы,&lt;br&gt;
рәхмәт укып сөям сине,&lt;br&gt;
газиз туган илем!&lt;br&gt;

Нигъмәтеннән аермасын&lt;br&gt;
Ходай сине, илем!&lt;br&gt;
Хак Тәгалә ярлыкасын,&lt;br&gt;
бөтен дөньяда хуплансын&lt;br&gt;
һәр ниятең, изге эшең,&lt;br&gt;
газиз туган илем!&lt;br&gt;

=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE&lt;br&gt;
'''I.''' Eternal Father, bless our land&lt;br&gt;
Guard us with Thy mighty hand&lt;br&gt;
Keep us free from evil powers&lt;br&gt;
Be our light through countless hours&lt;br&gt;
To our leaders, Great Defender,&lt;br&gt;
Grant true wisdom from above&lt;br&gt;
Justice, truth be ours forever&lt;br&gt;
Jamaica, land we love&lt;br
Jamaica, Jamaica,&lt;br&gt;
Jamaica, land we love.&lt;br&gt;

'''II.''' Teach us true respect for all&lt;br&gt;
Stir response to duty's call&lt;br&gt;
Strengthen us the weak to cherish&lt;br&gt;
Give us vision lest we perish&lt;br&gt;
Knowledge send us, Heavenly Father,&lt;br&gt;
Grant true wisdom from above&lt;br&gt;
Justice, truth be ours forever&lt;br&gt;
Jamaica, land we love&lt;br&gt;
Jamaica, Jamaica,&lt;br&gt;
Jamaica, land we love.&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/

https://wikiway.com/jamaica/gimn/

https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga

=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''&lt;br&gt;
'''AOTEAROA'''&lt;br&gt;
1. E Ihoā Atua,&lt;br&gt;
O ngā iwi mātou rā,&lt;br&gt;
Āta whakarangona;&lt;br&gt;
Me aroha noa.&lt;br&gt;
Kia hua ko te pai;&lt;br&gt;
Kia tau tō atawhai;&lt;br&gt;
Manaakitia mai&lt;br&gt;
Aotearoa.&lt;br&gt;

'''''Инглиз телендә'''''&lt;br&gt;
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''&lt;br&gt;
1. God of nations! at Thy feet&lt;br&gt;
In the bonds of love we meet,&lt;br&gt;
Hear our voices, we entreat,&lt;br&gt;
God defend our Free Land.&lt;br&gt;
Guard Pacific's triple star,&lt;br&gt;
From the shafts of strife and war,&lt;br&gt;
Make her praises heard afar,&lt;br&gt;
God defend New Zealand!&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav

'''АОТЕАРОА'''&lt;br&gt;
Әй Тәңребез, Аллабыз,&lt;br&gt;
Тик Сиңа табынабыз,&lt;br&gt;
Таң иле милләте без —&lt;br&gt;
Сиңа мәхәббәтебез.&lt;br&gt;
Илне муллыкта яшәт,&lt;br&gt;
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,&lt;br&gt;
Сакла гел иминлектә&lt;br&gt;
Аотеароаны.&lt;br&gt;

'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''&lt;br&gt;

=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''&lt;br&gt;
'''君が代 (Kimi gayo)'''&lt;br&gt;
きみがよは (Kimi gayo wa)&lt;br&gt;
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)&lt;br&gt;
さざれいしの (Sazare iśi-no)&lt;br&gt;
いわおとなりて (Iwao to narite)&lt;br&gt;
こけのむすまで (Koke-no musu made)&lt;br&gt;

https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/

https://my.mail.ru/music/search/君が代

https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg

'''''Татар телендә'''''&lt;br&gt;
'''Галиҗәнап хакимлеге'''&lt;br&gt;
Мең еллар без бәхетле;&lt;br&gt;
Нәселең булсын тәхетле&lt;br&gt;
Вак ташлар&lt;br&gt;
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,&lt;br&gt;
Итәкләрендә мүк үскәнче.&lt;br&gt;</text>
      <sha1>qmreu43z5ssv9f4u746nwy6atukpzhi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эфемерида</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488965</id>
    <revision>
      <id>5935709</id>
      <parentid>5935049</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:09:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19550" sha1="8am4j3pfp7qackykpybst2rykw5i3s0" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{Универсаль калып}}
[[Файл:The_American_ephemeris_and_nautical_almanac_(1855)_(14583825720).jpg|мини|1967 елның 9 маендагы өлешчә кояш тотылуы картасы, америка эфемеридалар альманахыннан ({{Lang1-en|The American Ephemeris and Nautical Almanac}}) (1965).]]
'''Эфемерида''' ({{Lang-grc|ἐφημερίς}} — көн саен, көндәлек ← ἐπί — көн саен + ἡμέρα — тәүлек), [[Астрономия|астрономиядә]] — [[Кояш]], [[Ай (иярчен)|Ай]], [[Планета|планеталар]] һәм башка астрономик объектларның бер үк вакыт аралыгында исәпләнгән (мәсәлән, һәр тәүлекнең төн уртасында) [[Күк координаталары системасы|күк координаталары]] таблицасы. Йолдыз эфемеридалары — прецессия, аберрация һәм нутация йогынтысы аркасында [[Йолдыз|йолдызларның]] күренмә позицияләре таблицалары. Эфемерида дип шулай ук тотылучан үзгәрүчән йолдыз системалары өчен минимумның киләсе моментын исәпләү өчен кулланыла торган формула атала.

Эфемеридалар, аерым алганда, күзәтүченең [[Geografik koordinatalar|координатларын]] билгеләү өчен кулланыла (диңгез астрономиясен карагыз). Шулай ук, навигация өчен кулланыла торган [[Cirneñ yasalma iärçene|Җирнең ясалма юлдашларының]] координаталары эфемеридалар дип атала, мәсәлән [[GPS|, NAVSTAR (GPS)]], GLONASS һәм Galileo системаларындагы кебек. Юлдаш координаталары юлдаш позициясе хәбәрләренең бер өлеше буларак тапшырыла, бу очракта эфемеридалар тапшырыла дип әйтәләр.

== Эфемеридаларны бастыру ==

=== Тарихи басмалар ===
1474 елда Региомонтан Нюрнбергта үзенең мәшһүр &quot;Эфемеридалар&quot;ын бастырып чыгара&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0003/bsb00031043/images/ |title=«Эфемериды» (Ephemerides) |access-date=2020-06-22 |archive-date=2019-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031203026/http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0003/bsb00031043/images/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Бу хезмәттә 1475—1506 еллар өчен эфемеридалар бар. Исеменнән күренгәнчә, һәр көн өчен эфемеридалар бирелгән. Эфемеридаларга йолдызларның координаталары, планеталарның урнашуы, яктырткычларның тоташу һәм тотылу шартлары таблицалары керә.

=== Хәзерге басмалар ===
Эфемеридалар белән бастырылган иң мөһим астрономик еллыклар — [[Россия фәннәр академиясе]] тарафыннан 1921 елдан бирле басылып килүче «Астрономический ежегодник»&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ipa.nw.ru/PAGE/EDITION/RUS/AE/ae_1.htm |title=Астрономический ежегодник |access-date=2012-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629070139/http://www.ipa.nw.ru/PAGE/EDITION/RUS/AE/ae_1.htm |archive-date=2011-06-29 |url-status=dead |accessdate=2026-05-27 |archivedate=2011-06-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629070139/http://www.ipa.nw.ru/PAGE/EDITION/RUS/AE/ae_1.htm }}&lt;/ref&gt;, «''{{langi|de|Berliner Astronomisches Jahrbuch}}''», «''{{langi|en|Nautical Almanaс}}''», «''{{langi|fr|Connaissance des Temps}}''», «''{{langi|en|American Ephemeris}}''».

Моннан тыш, Интернетта башка эфемеридалар басмаларын һәм профессионаллар һәм энтузиастлар тарафыннан ясалган эфемеридаларны санау мөмкинлеге бирә торган сайтларны табырга була. Мәсәлән:

* Фред Эспенак 1995—2006 елларда NASA сайтында [[Кояш системасы]] планеталарының, [[Кояш]] һәм [[Ай]] эфемеридаларын бастырып чыгара&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://eclipse.gsfc.nasa.gov/TYPE/TYPE.html |title=NASA — 12-Year Ephemeris&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |access-date=2020-06-22 |archive-date=2020-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728153620/https://eclipse.gsfc.nasa.gov/TYPE/TYPE.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.
* Эфемеридалар калькуляторы «Күк механикасы һәм эфемеридаларны исәпләү институты» сайтында бар ({{Lang-fr|L'Institut de Mécanique céleste et de calcul des éphémérides}} IMCCE)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.imcce.fr/langues/en/ephemerides/index-2.html |title=IMCCE — Ephemerids&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |access-date=2015-11-29 |archive-date=2015-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208070146/http://www.imcce.fr/langues/en/ephemerides/index-2.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.
* Швейцария эфемеридалары (Чебышев полиномы белән кысылган DE406 эфемерида версиясе), JPL эфемеридалары (DE406 һәм яңырак версияләр) һәм Мошьер эфемеридалары (DE200 интерполяциясы) ярдәмендә Excel битендә астрономик исәпләүләр башкарырга мөмкинлек биргән китапханә.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://sweru.lordwilex.ru/ |title=«Швейцарские эфемериды по-русски» |access-date=2019-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151019172802/http://sweru.lordwilex.ru/ |archive-date=2015-10-19 |url-status=dead |accessdate=2026-05-27 |archivedate=2015-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151019172802/http://sweru.lordwilex.ru/ }}&lt;/ref&gt;.

== Күк җисемнәренең эфемеридаларын исәпләү ==
[[Кояш системасы]] объектларының хәрәкәте хәзер шактый яхшы өйрәнелгән. Төрле астрономик җәмгыятьләр төгәллек буенча бер-берсе белән көндәшлек итүче эфемеридаларны исәпләү өчен математик модельләр эшләгәннәр. Бу модельләр махсуслаштырылган астрономик журналларда бастырыла.

=== ILE моделе ===
[[:ru:Браун, Эрнест Уильям|Э. Браунның]] Ай хәрәкәтенең яхшыртылган теориясе (ILE — Improved Lunar Ephemeris — «яхшыртылган Ай эфемеридасы»). Башлангыч тапкыр 1919 елда Э. У. Браун тарафыннан «Ай хәрәкәте таблицалары» (Tables of the Motion of the Moon) дигән хезмәтендә тәкъдим ителә һәм 1954 елда У. Дж. Экерт (W. J. Eckert) тарафыннан «Улучшенная лунная эфемерида» (ILE 1954. Improved Lunar Ephemeris 1952—1959. Хөкүмәт типографиясе, [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]) хезмәтендә камиллаштырыла. Аннары теориягә тагын ике яхшырту кертелә.

Элек бу модель NASA сайтында бастырылган тотылуларны исәпләү өчен Ф. Эспенак тарафыннан кулланылган.

=== [[:en:VSOP (planets)#Variations_Séculaires_des_Orbites_Planétaires|Планета орбиталарының гасыр вариацияләре]] модельләре ===
Алар Кояш системасы планеталарының хәрәкәтен сурәтлиләр.

==== VSOP82 ====
1982 елда аны П. Бретаньон (P. Bretagnon) тәкъдим итә. һәм [[:en:Jet Propulsion Laboratory Development Ephemeris#Past_releases|DE200]] моделенә нигезләнгән&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;ftp://ftp.imcce.fr/pub/ephem/planets/vsop87/README&lt;/ref&gt;. «Бөтен планеталар хәрәкәте теориясе — VSOP82 сиселеше» («Theory for the motion of all the planets — The VSOP82 solution.») исеме астында «Астрономия һәм астрофизика» астрономик альманахында басылып чыга.

==== VSOP87 ====
DE200 моделенә нигезләнгән. Меркурий, Венера, Җир-Ай барицентры һәм Марс өчен ±4000 ел интервалында, Юпитер һәм Сатурн өчен ±2000 ел, .J2000.0 [[Дәвер (астрономия)|дәвереннән]] алып Уран һәм Нептун өчен ±6000 ел интервалында якынча 1&quot; аныклык тәэмин итә&lt;ref&gt;{{статья|bibcode= 1988A&amp;A...202..309B|заглавие= Planetary Theories in rectangular and spherical variables: VSOP87 solution|ссылка= https://archive.org/details/sim_astronomy-and-astrophysics_1988-08_202_1-2/page/309|издание=[[Astronomy and Astrophysics]]|том= 202|страницы= 309|язык=en|тип=journal|автор= Bretagnon, P.; Francou, G.|год= 1988}}&lt;/ref&gt;.

==== VSOP2000 ====
Ул VSOP82 һәм VSOP87-гә караганда 100 тапкыр төгәлрәк, Меркурий, Венера һәм Җир өчен [[Минута дуги#Обозначения и аббревиатура|mas]]ның берничә унынчы өлеше ([[:ru:Минута дуги|mas]]) төгәллеген, ә калган планеталар өчен +1900…+2000 вакыт араугында берничә mas төгәллеген тәэмин итә&lt;ref&gt;{{статья|заглавие= Analytical Planetary solution VSOP2000|издание= [[Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy]]|том= 80|ссылка= https://link.springer.com/article/10.1023/A:1012279014297|язык= en|год= 2001|тип= journal|archive-date= 2019-04-21|archive-url= https://web.archive.org/web/20190421135448/https://link.springer.com/article/10.1023/A:1012279014297}}&lt;/ref&gt;.

==== VSOP2010 ====
Сигез [[планета]] өчен эллиптик элементларны исәпләү өчен рәтләр бар: Меркурий, Венера, Җир-Ай барицентры, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун һәм карлик планета Плутон. VSOP2010 планеталар чишелеше +1890…+2000 вакыт аралыгындагы [[:en:Jet Propulsion Laboratory Development Ephemeris#Past_releases|DE405]]нең санлы интеграциясенә нигезләнгән&lt;ref&gt;ftp://ftp.imcce.fr/pub/ephem/planets/vsop2010/README.pdf&lt;/ref&gt;.

Төгәллек VSOP82гә караганда 10 тапкыр яхшырак. −4000…+8000 зур вакыт аралыгында эчке исәпләүләр белән чагыштырулар VSOP2010ның Җир төркеме планеталары өчен VSOP2000гә караганда якынча 5 тапкыр, ә гигант планеталар өчен 10-50 тапкыр яхшырак булуын күрсәтә&lt;ref&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/2011jsrs.conf...85F New analytical planetary theories VSOP2010&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;.


==== VSOP2013 ====
VSOP2013 сигез планета өчен эллиптик элементларны исәпләү өчен рәтләрне үз эченә ала: Меркурий, Венера, Җир-Ай барицентры, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун һәм карлик планета Плутон. VSOP2013 планета чишелеше INPOP10a-ның (IMCCE, Париж обсерваториясендә булдырылган) +1890…+2000 вакыт аралыгындагы санлы интеграциясенә нигезләнгән)&lt;ref&gt;ftp://ftp.imcce.fr/pub/ephem/planets/vsop2013/solution/README.pdf&lt;/ref&gt;.

Җир төркеме планеталары өчен төгәллек −4000…+8000 вакыт аралыгында дуга секундының берничә унынчы өлешенә тигез (1,6&quot; Марс өчен)&lt;ref name=&quot;aanda.org&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2013/09/aa21843-13/aa21843-13.html |title=New analytical planetary theories VSOP2013 and TOP2013 {{!}} Astronomy &amp; Astrophysics (A&amp;A)&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |access-date=2018-09-09 |archive-date=2018-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180603193527/https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2013/09/aa21843-13/aa21843-13.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

=== Экзопланета теориясе модельләре ===
[[Theory of the Outer Planets|Тышкы планеталар теориясе]] дүрт гигант планета: Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун [[:en:VSOP (planets)#Theory_of_the_Outer_Planets|һәм]] карлик планета Плутон өчен аналитик чишелеш булып тора.

==== ТОП2010 ====
VSOP2010 кебек үк, ул +1890…+2000 вакыт аралыгында DE405 эфемеридаларына нигезләнгән&lt;ref&gt;ftp://ftp.imcce.fr/pub/ephem/planets/top2010/README.pdf&lt;/ref&gt;.

==== ТОП2013 ====
VSOP2013 кебек үк, ул +1890…+2000 чорындагы INPOP10a эфемеридаларына нигезләнгән&lt;ref&gt;ftp://ftp.imcce.fr/pub/ephem/planets/top2013/README.pdf&lt;/ref&gt;. −4000…+8000 вакыт аралыгында хәрәкәт өчен иң яхшы чишелеш. Гигант планеталар өчен төгәллек дуга секундының берничә унынчы өлеше, бу VSOP2013-тән 1,5…15 тапкыр яхшырак&lt;ref name=&quot;aanda.org&quot;/&gt;.


=== ELP 2000 моделе ===
Ул бары тик Ай эфемеридасын гына сурәтли. 1983 елда М. Шапрон-Тузе (M. Chapront-Touzé) һәм Ж. Шапрон (J. Chapront) тарафыннан «Астрономия һәм астрофизика» астрономик альманахында «Ай эфемеридалары ELP 2000» мәкаләсендә бастырыла.

Теория 37 862 периодик буынны үз эченә ала: Айның эклиптик озынлыгы өчен 20 560 периодик буын, Айның эклиптик киңлеге өчен 7 684 периодик буын һәм Айга кадәр ераклык өчен 9 618 периодик буын. Кече буыннарның амплитудасы 0,00001 дуга секунды һәм ераклыклар өчен 2 см тәшкил итә (бу теориянең соңгы төгәллеге түгел, ул бераз түбәнрәк).

Гадиләштерелгән формада (амплитудалары 0,0005 дуга секундыннан һәм ераклыклар өчен 1 м дан кимрәк буыннар алынган), модель (VSOP87 моделе белән бергә) Фред Эспенак тарафыннан NASA сайтында бастырылган тотылуларны исәпләү өчен кулланылган.

=== DE200/LE200 моделе ===
Бу модель нигезендә, 1986 елдан башлап, «ССРРның астрономик елъязмасында» («Астрономиянең гомуми курсы», 2004, Кононович Е. В., Мороз В. И.) Кояш, Ай һәм планеталарның эфемеридалары басылып чыга башлай.

=== DE403/LE403 моделе ===
Ул Кояш системасы планеталарының хәрәкәтен сурәтләй һәм Ай эфемеридларына аерым игътибар бирә. JPL лабораториясе хезмәткәрләре Э.Дж. М. Стэндиш, Х. Х. Ньюхолл, Дж. Д. Уильямс һәм В. М. Ф. Фолкнер тарафыннан эшләнгән, 1995 елда JPL лабораториясының махсус басмасында «JPL лабораториясенең планета һәм Ай эфемеридалары, DE403/LE403» мәкаләсендә бастырылган. Хәзерге вакытта JPL тарафыннан эшләнгән эфемеридаларның заманчарак версияләре бар (DE406/LE406, DE414/LE414 һәм башкалар).

=== EPM2003 моделе ===
Ул [[Россия Фәннәр академиясе]]нең Гамәли астрономия институтында булдырылган, анда гомуми шартлылык теориясе чикләрендә зур планеталарның Һәм Айның үзара боларуы, Айның физик либрациясе белән бәйле эффектлар, 300 иң зур астероидларның һәм массив кулсаның боларуы, шулай ук Кояш кысылуыннан динамик боларулар исәпкә алына (http://iaaras.ru/media/print/preprint-156.pdf )

== Үзгәрүчән йолдызларны өйрәнүдә ==
Үзгәрүчән йолдызларны өйрәнү еш кына киләсе минимумның вакытын белүне таләп итә. Бу вакытны исәпләү өчен эфемерида дип аталган формула кулланыла. Гомуми формула түбәндәгечә:

&lt;math&gt;T_n=T_0+E\cdot P&lt;/math&gt;,

анда:

* &lt;math&gt;T_n&lt;/math&gt; — минимумның киләсе мәле башлану вакыты;
* &lt;math&gt;T_0&lt;/math&gt; — башлангыч (бу — башлангыч дәвер) дип кабул ителгән минимум моментының туу вакыты;
* &lt;math&gt;E&lt;/math&gt; — бу минимум мәленең килү вакыты исәпләнгән циклның номеры
* &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; —период (ягъни ике беренчел яки икенчел минимум арасындагы вакыт аралыгы).

== Шулай ук карагыз ==

* [[Вакыт]]
* Астрономик еллыклар
* Үзгәрүчән йолдызлар

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==

* {{ВТ-ЭСБЕ|Эфемериды, в астрономии}}
* {{БРЭ|Эфемериды}}
[[Төркем:Навигация]]
[[Төркем:Күк механикасы]]</text>
      <sha1>8am4j3pfp7qackykpybst2rykw5i3s0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бельведер (Вена)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488997</id>
    <revision>
      <id>5935664</id>
      <parentid>5935264</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:39:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23783" sha1="1cm95udhm9prpxvqhedb2047abn4613" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{Универсаль калып}}
'''Бельведер''' ({{lang-it|Belvedere}}) — [[Вена шәһәре|Венадагы]] сарай архитектура комплексы. XVIII гасыр башында архитектор Лукас фон Хильдебрандт проектлары буенча үз чорының күренекле гаскәр башлыкларының берсе принц Евгений Савойскийның җәйге резиденциясе сыйфатында төзелгән. «Югары» һәм «Түбән Бельведер» сарайлары Ландштрасседа, шәһәрнең өченче районында, үзәктән көньяк-көнчыгышта урнашкан. «Ансамбль кечкенә Версаль кебек, тыйнак классицистик-барокко француз стилендә уйланылган. Бу биналарның, паркның, сыннарның һәм фонтаннарның кушылуы чыннан да Версальне хәтерләтә һәм архитекторның иреге, пространстволы фикерләве җиңеллеге белән яулап ала»&lt;ref&gt;Власов В. Г. Вена, венская школа // Новый энциклопедический словарь изобразительного искусства. В 10 т. — СПб.: Азбука-Классика. — Т. II, 2004. — С. 454—455&lt;/ref&gt;.

Принц Евгений Савойский каһарман, 1697 елгы Зент янындагы сугышта төрекләрне җиңүче була һәм аның сарае хәрби символика белән тулган. 1736 елда ул вафат була һәм резиденцияне императрица Мария Терезия сатып ала. Әмма Бельведер шактый озак ташландык хәлдә була, чөнки хуҗасы алга таба да үзенең җәйге резиденциясе сыйфатында Шёнбрунн сараен кулланырга карар кыла. 1776 елда Югары Бельведерда Австрия картиналар галереясе (''Österreichische Galerie Belvedere'') урнаша. Түбән Бельведерда, аның Мәрмәр залында, Көзге кабинетында һәм башка бүлмәләрдә 1923 елдан Австрия барокко музее урнаша. Элеккеге Оранжереяда — урта гасыр Австрия сәнгате музее&lt;ref&gt;The Editors of Encyclopaedia. «Belvedere Museum» // Encyclopedia Britannica, 8 Mar. 2023&lt;/ref&gt;.

== Тарих ==
1697 елның 30 ноябрендә, шәһәр сараен төзи башлаганнан соң бер ел үткәч, принц Евгений [[Маҗарстан|Маҗарстанга]] төп юл булган Реннвегтан көньякка таба бик зур җир кишәрлеге сатып ала. Принц проектның баш архитекторы итеп Иоганн Лукас фон Хильдебрандтны сайлый. [[Пьемонт|Пьемонттагы]] хәрби кампания вакытында танышкан Хильдебрандт аның өчен Чепельдә, [[Будапешт|Будапешттан]] көньяктарак Дунай утравында сарай төзегән инде. Түбән Бельведерны төзү 1712 елда башлана. Югары Бельведерны төзү 1717 елда башлана. Бөтен композиция биеклекләр аермасындагы ике сарайдан гыйбарәт, алар даими француз стилендәге парк белән сулыклар һәм фонтаннар белән тоташтырылган. 1717 елның гыйнварыннан майга кадәр ландшафт архитекторы Доминик Жирар сарай паркының планнарын шактый үзгәртә. Элек Версальдә су инженеры вазифасын биләгән һәм Андре Ленотрдан ландшафт архитектурасын өйрәнгән Жирар 1715 елдан Бавария курфюрсты Максимилиан Эммануил II дә бакча инспекторы булып эшләгән. Нәкъ аның тәкъдиме буенча ул принц Евгенийга хезмәткә кергән. Классик француз стиленнән чигенеп, Жирар беренче тапкыр газон белән капланган өемнәрне терәк диварлар урынына биеклекләр аермаларын каплар өчен кулланган. Кыркылган тере киртәле Бельведер бакчалары, вак таш юллар, өске партерда зур сулык, шулай ук өске һәм аскы партерларны тоташтыручы нимфалар һәм алиһәләр уранштырылган баскычлар һәм каскадлар сакланып калган.
[[Файл:Bernardo_Bellotto,_il_Canaletto_-_View_of_Vienna_from_the_Belvedere.jpg|сулда|мини|300x300пкс| Б. Беллотто. Бельведердан Венага күренеш. 1758 һәм 1761 еллар арасында. Киндер, май. Сәнгать тарихы музее, Вена]]
[[Файл:Belvedere_Gärten_und_Blick_nach_Wien._Vista_de_Viena_desde_los_jardines_del_Belvedere.JPG|сулда|мини|300x300пкс|Бакча һәм фонтан скульптуралары]]
Принц Евгений 1736 елның 21 апрелендә Венадагы үз шәһәр сараенда вафат була, ул васыять калдырмый. Сарайларны принцесса Виктория мирас итеп ала, ул вакытта «Бакча сарае» буларак билгеле Бельведерга ул 1736 елның 6 июлендә күчә, ләкин шунда ук үзенең мирас белән кызыксынмавын һәм сарай комплексын мөмкин кадәр тизрәк аукционнан сатарга ниятләвен белдерә. Ләкин Мария Терезия, Карл VI кызы, утарны сигез ел узгач кына сатып ала ала, ул вакытта принцесса Виктория Венадан китәргә һәм туган Туринга кайтырга карар кыла. Ләкин «Бакча сарае»нда беркем булмый, ә 1752 елның ноябрендәге сату-алу килешүендә ул беренче тапкыр Бельведер дип атала. Комплекс башка император сарайлары белән каплана һәм башта биналар файдаланылмаган булып тора.

Соңрак Мария Терезия, император гаиләсенең барлык башка сарайларында кабул ителгәнчә, Түбән Бельведерда [[Габсбурглар]] династиясе бабалары галереясын төзи. 1770 елның 17 апрелендә принцесса Мария Антониянең соңрак король Людовик XVI булган француз дофины белән никахлашуы уңаеннан бал-маскарад уза.

XVIII гасыр ахырында Югары Бельведер картиналар галереясенә әйләндерелгән вакытта, Түбән Бельведер нигездә [[Бөек француз инкыйлабы|Француз Инкыйлабыннан]] качкан король гаиләсе әгъзаларын урнаштыру өчен хезмәт иткән. Алар арасында, аерым алганда, принцесса Мария Тереза Шарлотта, Мариянең бердәнбер исән калган кызы булган.

1776 елда Мария Терезия һәм аның улы, император Иосиф II, Император картиналар галереясын (''Gemäldegalerie'') Император ат абзарларыннан — Хофбург император сараеның бер өлешеннән — Югары Бельведерга күчерергә карар кылалар. Мәгърифәтле абсолютизм идеясе белән илһамланып, алар император коллекциясен киң җәмәгатьчелеккә аңлаешлы итәргә ниятләгәннәр. Галерея биш ел узгач ачыла, 1891 елга кадәр дөньяда беренче ачык музейларның берсе була, ул Вена Рингштрассесында күптән түгел төзелгән Сәнгать тарихы музеена күчерелә&lt;ref&gt;Hainisch E. Zum Baugedanken des Oberen Belvedere-Schlosses // Wiener Jahrbuch für Kunstgeschichte, 1955&lt;/ref&gt;. Император Иосиф сарайдагы сәнгать әсәрләренең каталогын төзергә кушкан. Бельведер Европада җәмәгатьчелек өчен ачык булган мондый объектларның беренчеләреннән була. Мария Терезия теләге буенча, ике ел алданрак сарай паркына теләсә кайсы катлам кунакларына керү мөмкинлеге булган. 1811 елда император Франц II сәнгать әсәрләренең гаилә коллекциясенең бер өлешен Түбән Бельведерда урнаштырырга карар кыла. Шулай итеп, Бельведерның бу өлеше шулай ук музейга әйләнә һәм инде 1814—1815 еллар Вена конгрессы вакытына шактый санда килүчеләрне җәлеп итә башлый.

1896 елда император Франц Иосиф I Югары Бельведер тәхет варисы, аның туганнан туган энесе Франц Фердинандның резиденциясе булып хезмәт итәргә тиеш дип карар кыла. Тәхет варисы сарайны архитектор Эмиль фон Фёрстер җитәкчелегендә яңадан төзи һәм шул вакыттан сарай Франц Фердинанд резиденциясе булып хезмәт итә. Моңа капма-каршы буларак, 1903 елның 2 маенда Түбән Бельведер оранжереясында «Заманча галерея» (''Moderne Galerie'') ачыла. Музей Австриядә тулысынча заманча сәнгатькә багышланган беренче дәүләт коллекциясе була һәм Вена сецессионы буларак танылган Австрия Рәссамнары берлеге инициативасы белән булдырыла. Австрия сәнгатен халыкара модернизм белән чагыштыру аның максаты була. Баштан ук заманча сәнгать галереясы өчен [[Винсент ван Гог|Винсент Ван Гог]], [[Klod Mone|Клод Моне]] һәм Джованни Сегантининың мөһим эшләре сатып алына. 1911 елда музей Дәүләт галереясе (''Staatsgalerie'') итеп үзгәртелә.

Тәхет варисы Франц Фердинандны һәм аның хатынын үтерү, [[Беренче бөтендөнья сугышы]] башлану һәм шуннан соң 1918 елда Габсбурглар монархиясе җимерелү Бельведер өчен яңа чор башлануын билгели. Сугыш тәмамланганнан соң озак та үтми, 1918 елның ноябрендә сәнгать тарихчысы Франц Хабердицль Мәгариф министрлыгына барлык сарайларны Дәүләт галереясенә тапшыруны сорап мөрәҗәгать итә. Бу үтенеч киләсе елда ук канәгатьләндерелә. Бельведер сарай комплексын миллиләштерү шулай ук 1920—1921 елларда элеккеге император коллекцияләрен үзгәртеп кору проектында каралган була. Бүгенге көнгә кадәр булган музейлардан тыш, проект шулай ук Австрия Галереясе (''Österreichische Galerie'') һәм Заманча галерея (''Moderne Galerie'') булдыру планнарын да үз эченә алган. 1921—1923 еллардагы үзгәртеп кору барышында гамәлдәге музей ансамбленә Түбән Бельведердагы Барокко музее өстәлә. Заманча галерея Оранжереяда 1929 елда ачыла.

Бельведер сарае Европа тарихының мөһим вакыйгалары белән бәйле. 1941 елның 25 мартында Бельведерның төп залында [[Югославия корольлеге|Югославиянең]] 1940 елгы Берлин пактына кушылуы турында Вена беркетмәсе имзалана. 1955 елның 15 маенда Югары Бельведерда Австрия әйсезлеге Декларациясенә кул куела. [[Икенче бөтендөнья сугышы]] вакытында сарайлар шактый зыян күрә: Югары Бельведердагы Мәрмәр залның һәм Түбән Бельведердагы Гротесклар залының өлешләре бомбалар белән җимерелә. Сугыштан соңгы торгызу 1945 елдан 1953 елга кадәр дәвам итә. Шул ук вакытта, 1950 елда, Югары Бельведерның өске катындагы Алтын палатада зур янгын башлана, ул берничә мөһим бинаны һәм экспонатны юк итә. 1953 елның 4 февралендә яңадан Австрия Галереясе, ә аннары Барокко музее ачыла. 1953 елның 5 декабрендә Оранжереяда Урта гасыр Австрия сәнгате музее (''Museum mittelalterlicher österreichischer Kunst'') ачыла&lt;ref&gt;History Belvedere | Belvedere Museum Vienna. www.belvedere.at. Retrieved 2 July 2023  {{Cite web |url=https://www.belvedere.at/en/history-belvedere |title=архив күчермәсе |accessdate=2026-05-27 |archivedate=2024-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241207190042/https://www.belvedere.at/en/history-belvedere }}&lt;/ref&gt;.

Кызыл мәрмәр белән бизәлгән Югары Бельведерның парад залларының берсендә 1955 елның 15 маенда Австриянең 10 еллык оккупациясенә чик куйган дәүләт килешүе имзалана. 1996 елда Бөтендөнья һәйкәлләр фонды (WMF) доклад бастыра, анда сугыштан соңгы канәгатьләнерлек булмаган реставрация турында әйтелә, аның нәтиҗәсендә Сала-Террена һәм Парад баскычы үзенең беренчел кыяфәтеннән мәхрүм кала. Шул ук елда фонд «Венаның барлык яраткан истәлекле урыннарының тузган хәлен» ассызыклау өчен Бельведер бакчасын Бөтендөнья һәйкәлләр фонды исемлегенә кертә. 1990 нчы еллар ахырында ил музейларын модернизацияләүнең федераль планы кысаларында бу физик һәм эстетик мәсьәләләрне хәл итү өчен реставрацияләүнең күпсанлы планнары барлыкка килә. Түбән Бельведер һәм Оранжерея махсус күргәзмәләр уздыру өчен махсус җайлаштырыла&lt;ref&gt;Wien // Austria. — Clermont-Ferrand: Michelin et Cie, 1999. — Р. 355&lt;/ref&gt;.&lt;gallery class=&quot;center&quot; widths=&quot;160px&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Файл:AT-68612_Mauer_und_Eingang_Südseite_Belvedere_Wien_10.JPG|Төп капка арысланы
Файл:Der_Canaletto-Blick.jpg|Парк һәм Түбән Бельведерга күренеш
Файл:Wien_-_Schloss_Belvedere,_oberes_(1).JPG|Югары Бельведер
Файл:Sala_Terrana_im_Oberen_Schloss_Belvedere.jpg|Югары Бельведерның вестибюле (''Sala terrena'') 
Файл:Wien_-_Oberes_Belvedere_-_Entrance_Hall.jpg|Л. Маттиелли. Атлантлар «Sala terrena». 1721–1722
Файл:Wien_Oberes_Belvedere_Sala_terrena_Skulptur.jpg|Геракл һәм Антей. «Sala terrena»
Файл:Wien_Oberes_Belvedere_Sala_terrena_Stuckdekor.jpg|«Арматура». «Sala terrena»
Файл:Vienna_-_Belvedere_Palace_-_6957.jpg|Югары Бельведер. Төп баскыч
Файл:Vienna_-_Belvedere_Palace_-_6954.jpg|Баскычның детале
Файл:Wien_Oberes_Belvedere_Stiegenhaus.jpg|Югары мәйданчык
Файл:Wien_-_Oberes_Belvedere,_Marmorsaal.JPG|Мәрмәр зал
Файл:Carlo_Innocenzo_Carlone_-_Prince_Eugene_as_a_new_Apollo_and_leader_of_the_Muses_-_Schloss_Belvedere,_Ceiling_of_the_Marble_Hall.JPG|К. И. Карлоне. Принц Евгений яңа Аполлон һәм музалар башлыгы буларак. Мәрмәр залның плафоны рәсеме. Фреска. Югары Бельведер
Файл:Carlonesaal_Belvedere_Vienna_Oct._2006_003.jpg|К. И. Карлоне. Аполлон һәм Аврора (Яктылыкның Караңгылыкны җиңүе). «Зал Карлоне» плафонының бизәлеше
Файл:Schloss_Belvedere_-_Brunnen_(01).JPG|Бельведер паркы фонтаны. Вена
Файл:AT-68612_Brunnen_im_Belvedere_Wien_46.JPG|Югары Бельведер ыонтаннары
&lt;/gallery&gt;

== Югары Бельведер ==
1722 елда тәмамланган Югары Бельведер, архитектор Хильдебрандт шедевры, принцка вәкиллек резиденциясе булып хезмәт итә. Интерьерларны бизәү 1718 елда ук башлана. 1719 елда Италия рәссамы Франческо Солимена Сарай капелласы өчен алтарь картинасын һәм «Алтын бүлмә»дәге түшәм фрескасын ясый. Шул ук елда Гаэтано Фантига Мәрмәр залда иллюзионист квадратурасын язарга кушалар. 1721 елдан 1723 елга кадәр Карло Карлоне Мәрмәр залның түшәмен ясый.

«Sala Terrena» (Беренче кат) сараеның беренче катындагы вестибюле җимерелү куркынычы аркасында архитектор Хильдебрандт скульптор Лоренцо Маттиелли (1721—1722) модельләре буенча Атлантларның дүрт скульптурасы тотып торган гөмбәз белән капларга мәҗбүр була, бу залга Австрия барокко стилендә үзенчәлекле күренеш бирә.

Хәзер Югары Бельведер залларында XIX—XX гасыр сәнгать әсәрләренең Австрия Галереясе коллекцияләре урнашкан, анда Густав Климт, Франц Ксавер Мессершмидт, Эгон Шиле, Оскар Кокошка, бидермайер чоры рәссамнары һәм заманча осталарның иң танылган эшләрен күрергә мөмкин.

== Түбән Бельведер ==
Язмалар буенча, Иоганн Лукас фон Хильдебрандт проекты буенча Түбән Бельведерны төзү 1712 елда башланган, чөнки принц Евгений төзелеш экспертизасын уздыруга 1713 елның 5 июлендә сорау биргән. Эш тиз бара, һәм Болоньядан Маркантонио Кьярини үзәк залдагы квадратураны 1715 елда ясый башлый. Доминик Жирар, киләсе җәйгә төгәлләү өчен, бакчаның планнарын 1717 елның гыйнварыннан майга кадәр сизелерлек үзгәртә.

Альтомонте Мартино фрескалары белән бизәлгән Мәрмәр зал, тантаналы йокы бүлмәсе, Гротесклар залы һәм Мәрмәр галерея истәлекле урыннар булып тора. Түбән Бельведерга шулай ук оранжерея һәм сарай ат абзары керә.&lt;gallery class=&quot;center&quot; widths=&quot;160px&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Файл:Wien_Belvedere_Unteres_5.JPG|Түбән Бельведер. Төп фасадның үзәк ризалиты
Файл:Vienna-Landstraße,_Lower_Belvedere,_sculpture.JPG|Г. Р. Доннерның «Елгалар фонтаны» скульптурасы моделе
Файл:Belvedere_at_Wintertime_-_Lower_Belvedere_Interior_P1210899.JPG|«Алтын кабинет»
Файл:Wien_Belvedere_Unteres_Innen_Groteskensaal_1.JPG|Гротесклар залы
Файл:Orangery_-_Lower_Belvedere.jpg|Түбән Бельведер Оранжереясы
Файл:Belvedere_-_panoramio_(48).jpg|«Раковина» фонтаны
Файл:AT-68612_Mauer_und_Eingang_Südseite_Belvedere_Wien_09.JPG|Көньяк стенаның «Арматурасы» 
Файл:Schloss_Belvedere_Skulpturengruppe_im_Schlosspark.JPG|Парктагы скульптура
&lt;/gallery&gt;

== Искәрмәләр ==
&lt;references /&gt;

== Сылтамалар ==

* {{Official|belvedere.at|Бельведер музееның|lang=de}}
* {{Cite web|url=https://www.wien.info/de/kunst-kultur/museen-ausstellungen/top-museen/belvedere-341072|title=Belvedere – Schloss und Museum|language=de|work=Tourist-Info Wien}}
* [https://books.google.com/books?id=2GUnZIIPws4C&amp;pg=PA104&amp;dq=Бельведер&amp;hl=ru&amp;ei=VI4ETY2CEcaYOo28jacB&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=2&amp;ved=0CC4Q6AEwAQ#v=onepage&amp;q=Бельведер&amp;f=false Венский Бельведер в путеводителе по Вене (рус.)]

{{Тышкы сылтамалар}}

[[Төркем:Австрия архитектурасы]]
[[Төркем:Австрия сарайлары]]</text>
      <sha1>1cm95udhm9prpxvqhedb2047abn4613</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Галактикалар төркеме</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489000</id>
    <revision>
      <id>5935685</id>
      <parentid>5933020</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:59:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17896" sha1="sqwvuvk70wuu747fd67ujamk6ux1kzu" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:Hubble_views_bizarre_cosmic_quartet_HCG_16.jpg|мини|400x400пкс|HCG 16 төркемендәге җиде галактиканың дүртесенең рәсеме&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hubble views a bizarre cosmic quartet|url=http://www.spacetelescope.org/news/heic1514/|access-date=2015-06-19|archive-date=2015-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20150619134251/http://www.spacetelescope.org/news/heic1514/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.]]
'''Галактикалар төркеме''' — [[Галактика|галактикаларның]] беренче тәртиптәге тупланышы&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://messier.seds.org/g-group.html |title= Groups and Clusters of Galaxies with Messier objects |author= Hartmut Frommert |author2= Christine Kronberg |last-author-amp= yes |publisher= SEDS |access-date= 2015-03-19 |archive-date= 2015-03-16 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150316230802/http://messier.seds.org/g-group.html |url-status= live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-display?data=otypes |title= Object classification in SIMBAD |publication-date= November 2013 |publisher= SIMBAD |access-date= 2015-03-19 |archive-date= 2015-03-20 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150320124141/http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-display?data=otypes |url-status= live }}&lt;/ref&gt; (зуррак космик структураларга караган [[Галактикалар тупланышы|«галактикалар тупланышы»]] термины белән бутарга ярамый&lt;ref&gt;{{книга |заглавие=Galaxies in the Universe: an Introduction |издание=2nd |издательство=[[Издательство Кембриджского университета|Cambridge University Press]] |isbn=9780521671866 |страницы=278 |язык=en |автор=Sparke, L. S., Gallagher, J. S. |год=2007}}&lt;/ref&gt;). Галактикалар төркеме гадәттә 50дән артык объектны үз эченә алмый, һәрберсенең яктылык дәрәҗәсе [[Киек Каз Юлы|Киек Каз Юлы]] йолдызлыгы тәртибендә. Галактика төркеменең диаметры гадәттә 2 [[Парсек|мегапарсектан]] артмый, һәм аның массасы 10 триллион [[Кояш]] массасына тигез, ләкин зуррак галактика төркемнәре дә бар&lt;ref name=UTK-ASTR162-2012-Groups&gt;{{cite web |url= http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/gclusters/groups.html |title= Groups of Galaxies |publisher= ''University of Tennessee, Knoville'' |author= UTK Physics Dept |access-date= 2012-09-27 |archive-date= 2012-06-24 |archive-url= https://web.archive.org/web/20120624235724/http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/gclusters/groups.html |url-status= live }}&lt;/ref&gt;. Галактика төркемнәре һәм тупланышлары, үз чиратында, галактика супертупланышларын барлыкка китерә ала.

Безнең [[Киек Каз Юлы|Галактика]] Локаль төркем дип аталган галактикалар төркеменә керә&lt;ref name=MikeIrwin-LocalGroup-2009&gt;{{cite web |title= The Local Group |url= http://www.ast.cam.ac.uk/~mike/local_more.html |author= Mike Irwin |access-date= 2009-11-07 |archive-date= 2019-06-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190619131606/https://www.ast.cam.ac.uk/~mike/local_more.html |url-status= live }}&lt;/ref&gt;.

== Характеристикасы ==
Галактика төркемнәре — Галәмдәге иң еш очрый торган галактика структуралары, алар галактикаларның гомуми санының якынча 50 % ын тәшкил итә. Галәмнең зур масштаблы структура иерархиясендә галактикалар төркемнәре зурлыгы буенча галактикалар тупланмаларының иң кечкенә берәмлеге булып торалар. Гадәттә, галактика төркеме 50 дән артык булмаган галактикадан тора һәм диаметры 1 — 2 [[Парсек|мегапарсек]] (Мпк)&lt;ref&gt;порядка {{nobr|3 - 6{{e|22}} м}}&lt;/ref&gt;. Уртача галактика төркеменең массасы якынча 10 триллион Кояш массасына тигез, аның [[Яктыртучанлык|яктыртыучанлыгы]] Кояшныкыннан якынча 10 миллиард тапкыр зуррак, ә аерым галактикалар өчен тизлек таралышы якынча 150 км/с. Бу үзенчәлекләр галактика төркемен катгый билгеләми, чөнки кайбер зуррак һәм массалырак галактика тупланмалары кайвакыт галактика төркемнәре буларак классификацияләнә&lt;ref name=UTK-ASTR162-2012-Groups /&gt;.

Галактика төркемнәренең масса диапазоны аерым бик зур эллиптик галактикалар массалары һәм галактика тупланмалары массалары арасында урнашкан&lt;ref name=2013A&amp;A...552A..80M&gt;{{статья |заглавие=Dynamical analysis of strong-lensing galaxy groups at intermediate redshift |издание=[[Astronomy and Astrophysics]] |том=552 |id=A80 |страницы=18 |arxiv=1212.2624 |doi=10.1051/0004-6361/201118513 |bibcode=2013A&amp;A...552A..80M |язык=en |тип=journal |автор=Muñoz, R. P.; Motta, V.; Verdugo, T.; Garrido, F.; Limousin, M.; Padilla, N.; Foëx, G.; Cabanac, R.; Gavazzi, R.; Barrientos, L. F.; Richard, J. |месяц=4 |год=2013}}&lt;/ref&gt;. Безнең Галәмдәге галактика төркемнәренең якынча яртысы — галактика эчендәге плазма болытларыннан килеп чыккан диффуз [[Рөнтген нурланышы|рентген нурланышы]] чыганаклары. Рентген нурланышы чыганаклары булган галактикаларда Галәм эволюциясенең башында барлыкка килгән галактикалар бар. Рентген нурланышы Галактика төркемнәре эчендә урнашкан һәм төркемнәр радиусының 10-50 % озынлыгында булган зоналардан килә, ул уртача 50-500 килопарсек тәшкил итә&lt;ref name=2000ARA&amp;A..38..289M&gt;{{статья |заглавие=X-ray Properties of Groups of Galaxies |издание={{Нп3|Annual Review of Astronomy and Astrophysics}} |том=38 |страницы=289—335 |ссылка=http://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept03/Mulchaey/frames.html |arxiv=astro-ph/0009379 |doi=10.1146/annurev.astro.38.1.289 |bibcode=2000ARA&amp;A..38..289M |язык=en |автор=Mulchaey, John S. |число=22 |месяц=9 |год=2000 |тип=journal |archive-date=2019-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191231183920/http://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept03/Mulchaey/frames.html }}&lt;/ref&gt;.

== Галактика төркемнәре төрләре ==
Галактика төркемнәренең берничә төре бар.

=== Компакт төркемнәр ===
[[Файл:Stephan's_Quintet_taken_by_James_Webb_Space_Telescope.tif|уңда|мини|300x300пкс|Стефан квинтеты, Уэбб космик телескоптан сурәт]]
Компакт төркем гадәттә аз санлы галактикалардан тора (гадәттә бишкә якын) һәм башка галактикаларга һәм аларның ясалмаларына якын урнашкан&lt;ref name=1997ARA&amp;A..35..357H/&gt;. Галактикаларның беренче компакт төркеме — Стефан Квинтеты, аны 1877 елда француз астрономы Эдуард Стефан ачкан&lt;ref name=1877MNRAS..37..334S&gt;{{статья |заглавие=Nebulæ (new) discovered and observed at the observatory of Marseilles, 1876 and 1877, M. Stephan |bibcode=1877MNRAS..37..334S |издание=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |том=37 |номер=6 |страницы=334 |doi=10.1093/mnras/37.6.334 |язык=en |тип=journal |автор=M. Stephan |месяц=4 |год=1877 |издательство=[[Oxford University Press]] }}&lt;/ref&gt;. Стефан Квинтеты дүрт галактикадан торган компакт төркем һәм алгы пландагы бәйләнмәгән галактика хөрмәтенә аталган&lt;&lt;ref name=1997ARA&amp;A..35..357H&gt;{{статья |заглавие=Compact Groups of Galaxies |ссылка=http://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept01/Hickson/Hickson_contents.html |издание={{Нп3|Annual Review of Astronomy and Astrophysics}} |том=35 |страницы=357—388 |bibcode=1997ARA&amp;A..35..357H |doi=10.1146/annurev.astro.35.1.357 |arxiv=astro-ph/9710289 |язык=en |автор=Paul Hickson |год=1997 |тип=journal |archive-date=2011-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110202095214/http://nedwww.ipac.caltech.edu/level5/Sept01/Hickson/Hickson_contents.html }}&lt;/ref&gt;. 1982 елда Пол Хиксон якынча 100 галактика төркемен үз эченә алган HCG каталогын төзегән&lt;ref name=1982ApJ...255..382H&gt;{{статья |заглавие=Systematic properties of compact groups of galaxies |ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1982-04-15_255_2/page/382 |издание=[[The Astrophysical Journal]] |том=255 |страницы=382—391 |bibcode=1982ApJ...255..382H |doi=10.1086/159838 |язык=en |тип=journal |автор=Hickson, Paul |месяц=4 |год=1982 |издательство=[[IOP Publishing]] }}&lt;/ref&gt;.

Компакт галактика төркемнәре [[Кара матдә|кара матдәнең]] йогынтысын ачык күрсәтә, чөнки аларның күзәтелгән массасы бәйләнгән төркемдәге галактикаларны гравитацион чикләү өчен кирәкле массадан күпкә кечерәк. Галактикаларның компакт группалары Хаббл вакыты дәвамында динамик яктан тотрыклы булмый, бу аларның Галәмнең яше тәртибендәге вакыт аралыгында кушылу нәтиҗәсендә эволюциясе турында сөйли&lt;ref name=1997ARA&amp;A..35..357H/&gt;.

=== Казылма төркемнәр ===
Инглиз телендәге әдәбиятта «казылма» галактика төркемнәре төре аерылып тора ({{Lang-en|Fossil}}), бу терминның рус телендәге традициядә аналогы әлегә юк. «Казылма» галактика төркемнәре — галактикаларның гадәти төркем эчендә кушылуының соңгы нәтиҗәсе. Галактикаларның кушылуы белән бергә барган физик процесс (тирә-юньдәге матдә белән гравитация үзара тәэсир итешүе аркасында импульс һәм [[Kinetik energiä|кинетик энергия]] югалуы) динамик ышкылу дип атала, ул беренче тапкыр 1943 елда [[Субраманьян Чандрасекар|С. Чандрасекар]] тарафыннан җентекләп тикшерелгән&lt;ref&gt;{{Citation | first = S. | last = Chandrasekhar | author-link =| date = 1943 | bibcode = 1943ApJ....97..255C | title = Dynamical Friction. I. General Considerations: the Coefficient of Dynamical Friction | journal = Astrophysical Journal | volume = 97 | pages = 255–262 | doi = 10.1086/144517 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation | first = S. | last = Chandrasekhar | author-link =  | date = 1943 | bibcode = 1943ApJ....97..263C | title = Dynamical Friction. II. The Rate of Escape of Stars from Clusters and the Evidence for the Operation of Dynamical Friction | journal = Astrophysical Journal | volume = 97 | pages = 263–273 | doi = 10.1086/144518 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation | first = S. | last = Chandrasekhar | author-link = | date = 1943 | bibcode = 1943ApJ....98...54C | title = Dynamical Friction. III. a More Exact Theory of the Rate of Escape of Stars from Clusters | journal = Astrophysical Journal | volume = 98 | pages = 54–60 | doi = 10.1086/144544 }}&lt;/ref&gt;. Шулай итеп, «казылма» төркемнәре изоляцияләнгән системада галактикаларның һәм галактика эчендәге мохитнең формалашу һәм эволюция процессларын өйрәнү өчен зур кызыксыну уята. «Казылма» төркемнәрендә әле кушылмаган карлик галактикалар булырга мөмкин, ләкин бу төркемнәрдәге зуррак объектлар үзәк галактикада кушылалар&lt;ref name=2000ARA&amp;A..38..289M/&gt;&lt;ref name=1997ARA&amp;A..35..357H/&gt;.


[[Киек Каз Юлы|Киек каз]] юлына иң якын казылмалар төркеме — [[NGC 6482]], ул [[Геркулес йолдызлыгы]]ндагы эллиптик галактика, ул якынча 180 миллион яктылык елы ераклыкта урнашкан&lt;ref name=ngc6482&gt;{{Cite web |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2004MNRAS.349.1240K |title=An old galaxy group: Chandra X-ray observations of the nearby fossil group NGC 6482 |access-date=2019-10-23 |archive-date=2019-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190529175719/http://adsabs.harvard.edu/abs/2004MNRAS.349.1240K |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

=== Прототөркемнәр ===
Прототөркемнәр — формалашу процессында булган галактикалар төркемнәре&lt;ref name=9780549692300-205&gt;{{книга |заглавие=Testing Both Modes of Galaxy Formation: A Closer Look at Galaxy Mergers and Gas Accretion |страницы=205 |издательство={{Нп3|ProQuest}} |издание=University of Arizona |isbn=9780549692300 |язык=en |автор=Yujin Yang |год=2008}}&lt;/ref&gt;. Аларда төркем ясалмаларына кушылу процессында булган гипотетик [[кара матдә]] галоларына урнаштырылган галактикалар һәм протогалактикалар бар&lt;ref name=2013ApJ...765..109D&gt;{{статья |заглавие=Proto-groups at 1.8&lt;z&lt;3 in the zCOSMOS-deep sample |издание=[[The Astrophysical Journal]] |том=765 |номер=2 |id=109 |страницы=11 |doi=10.1088/0004-637X/765/2/109 |bibcode=2013ApJ...765..109D |arxiv=1210.2723 |язык=en |автор=C. Diener; S. J. Lilly; C. Knobel; G. Zamorani; G. Lemson; P. Kampczyk; N. Scoville; C. M. Carollo; T. Contini; J.-P. Kneib; O. Le Fevre; V. Mainieri; A. Renzini; M. Scodeggio; S. Bardelli; M. Bolzonella; A. Bongiorno; K. Caputi; O. Cucciati; S. de la Torre; L. de Ravel; P. Franzetti; B. Garilli; A. Iovino; K. Kovač; F. Lamareille; J.-F. Le Borgne; V. Le Brun; C. Maier; M. Mignoli; R. Pello, Y. Peng, E. Perez Montero, V. Presotto, J. Silverman, M. Tanaka, L. Tasca, L. Tresse, D. Vergani, E. Zucca, R. Bordoloi, A. Cappi, A. Cimatti, G. Coppa, A. M. Koekemoer, C. López-Sanjuan, H. J. McCracken, M. Moresco, P. Nair, L. Pozzetti, N. Welikala |месяц=3 |год=2013 |тип=journal |издательство=[[IOP Publishing]] }}&lt;/ref&gt;.

== Исемлек ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Галактикаларның иң танылган төркемнәре
! Төркем
! Искәрмәләр
|-
| Локаль төркем
| [[Кояш системасы]] урнашкан [[Киек Каз Юлы|Киек каз Юлын]] үз эченә ала
|-
| Стефан Квинтеты
| [[Пегас йолдызлыгы]]ндагы биш галактика төркеме.
|-
| Роберт Квартеты
| [[Ганка йолдызлыгы|Ганка йолдызлыгындагы]] галактикаларның компакт тупланмасы.
|-
| {{Тәрҗемә ителмәгән|Пуля (галактикалар төркеме)|Группа Пуля|en|Bullet Group}}
| Исеме Bullet галактикалар тупланышынан килә; русча исеме әле билгеләнмәгән.
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| colspan=&quot;99&quot; | &lt;small&gt;Бу галактика төркемнәренең тулы исемлеге түгел, тулырак исемлеген [[Список групп и скоплений галактик|башка мәкаләдә]] табарга мөмкин.&lt;/small&gt;
|-
|}

== Шулай ук карагыз ==

* [[Галактикалар тупланышы]]
* Галактикаларның югары тупланышы

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==

* [https://web.archive.org/web/20150402135007/http://www.spacestars.ru/texts/pages5 Группы и скопления галактик]
{{Галактики}}

[[Төркем:Галактикалар тупланмалары]]</text>
      <sha1>sqwvuvk70wuu747fd67ujamk6ux1kzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эллиптик галактика</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489003</id>
    <revision>
      <id>5935707</id>
      <parentid>5933641</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:08:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14986" sha1="qmutz9bu24tkxt6u7gza1g4iooq1k64" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:Abell_S740,_cropped_to_ESO_325-G004.jpg|мини|214x214пкс|Эллиптик галактика ESO 325-G004]]
'''Эллиптик галактикалар''' (E белән билгеләнәләр) — бернинди аерым үзенчәлекләре булмаган сферик (эллипсоидаль) структуралы [[Галактика|галактикалар]] классы. Алар, спираль, линзасыман һәм дөрес булмаган галактикалар белән беррәттән, Хаббл тарафыннан тасвирланган дүрт төп галактика төренең берсе&lt;ref name=Hubble-1936&gt;{{книга |автор=[[Хаббл, Эдвин|Hubble E. P.]]|заглавие=The realm of the nebulae |год=1936 |издательство=[[Издательство Йельского университета|Yale University Press]] |место=New Haven |isbn=9780300025002 |oclc=611263346 |серия=Mrs. Hepsa Ely [[Silliman Memorial Lectures]], 25 |страницы=124—151|ссылка=https://archive.org/details/TheRealmOfTheNebulae |дата ссылки=29 September 2012|язык=en |ref=Hubble }}&lt;/ref&gt;.

== Гомуми характеристика ==
Эллиптик галактикалар линзасыман һәм спираль галактикалардан сизелерлек аерылып тора. Бу ике төрдән аермалы буларак, алар дисксыман түгел, ә сферик яки эллипсоид формада. Аларда газ һәм тузан беткән, һәм йолдызлар формалашуы тукталган диярлек&lt;ref&gt;Массивные и маломассивные звёзды перестали образовываться примерно в одно время, но массивные уже успели закончить свои [[Звёздная эволюция|жизненные циклы]] и стать [[Нейтронная звезда|нейтронными звёздами]] и [[Чёрная дыра|чёрными дырами]].&lt;/ref&gt;, шуңа күрә эллиптик галактикаларда бары тик иске йолдызлар гына калган: [[Сары кәрлә|сары]] һәм [[Кызыл кәрлә|кызыл кәрләләр]], [[Кызыл зур йолдыз|кызыл гигантлар]] һәм [[Ак кәрлә|ак кәрләләр]], ә бу галактикаларның үзләре кызылрак төскә ия&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Книга|автор=Кононович Э. В., Мороз В. И.|заглавие=Общий курс астрономии|ответственный=|год=2004|издание=Изд. 2-е, исправленное|место=|издательство=УРСС|страницы=470—486|страниц=544|isbn=5-354-00866-2}}&lt;/ref&gt;. Галактикаларның төсенең интеграль күрсәткечләре йолдызлар популяциясенең якынча &lt;sup&gt;10-10&lt;/sup&gt; еллык яшенә туры килә, һәм бу галактикаларда төс градиенты күзәтелә: үзәктән ераграк булган саен, галактика зәңгәррәк&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|lang=|url=http://www.astro.spbu.ru/staff/resh/Books/SurfPhot/node29.html|title=Эллиптические галактики|author=|website=|date=|publisher=|access-date=2020-05-12|archive-date=2020-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200514152941/http://www.astro.spbu.ru/staff/resh/Books/SurfPhot/node29.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Шуңа күрә эллиптик галактикаларда спираль структура кебек күренекле үзенчәлекләр юк; аларда шулай ук дисклар да юк, шуңа күрә бер-берсенә охшаганнар. Кабарынкы һәм эллиптик галактикаларның динамик үзенчәлекләре охшаш, һәм бу объектларның охшаш ысуллар белән барлыкка килүе турында фикерләр бар&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{книга|автор=Graham A. W.|часть=Elliptical and Disk Galaxy Structure and Modern Scaling Laws|заглавие=Planets, Stars and Stellar Systems|оригинал= |ссылка=|ссылка часть=https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-94-007-5609-0_2 |издание=|ответственный=Editor-in-Chief: T. D. Oswalt; Volume Editor:  W. C. Keel |место=Dordrecht|издательство=Springer Science+Business Media|год=2013|том как есть=Vol. 6: Extragalactic Astronomy and Cosmology|страницы=91—140|страниц=|isbn=978-94-007-5608-3|bibcode=2013pss6.book...91G|arxiv=1108.0997|doi=10.1007/978-94-007-5609-0_2|язык=en}}&lt;/ref&gt;.

=== Эллиптик галактикаларның параметрлары арасындагы бәйләнешләр ===
Эллиптик галактикалар өчен иң билгеле нисбәтләрнең берсе — Фабер-Джексон нисбәте&lt;ref&gt;{{Статья|автор=Faber S. M., Jackson R. E.|заглавие=Velocity dispersions and mass-to-light ratios for elliptical galaxies|издание=[[The Astrophysical Journal]]|год=1976|том=204|номер=|страницы=668—683|issn=|издательство=[[IOP Publishing]]|ссылка=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1976ApJ...204..668F/abstract|bibcode=1976ApJ...204..668F|doi=10.1086/154215|язык=en|archivedate=2020-08-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200807161356/https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1976ApJ...204..668F/abstract}}&lt;/ref&gt;, ул галактиканың тизлек дисперсиясен аның гомуми яктыртучанлыгы белән бәйли. Бу нисбәт линзасыман һәм спираль галактикалар өчен кулланыла торган Талли — Фишер бәйлелегенә охшаш.

Эллиптик галактикаларның параметрлары өчен берничә корреляция бар, нәтиҗәдә, графикларда галактикалар фундаменталь яссылык дип аталган яссылыкта яталар. Аның булуы вириал теоремасынан килеп чыга&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

== Зурлыгы һәм формасы ==
Эллиптик галактикалар, исеменнән күренгәнчә, эллипсоид яки шар формасында. Алар арасындагы аермаларның берсе — аларның '''япалаклыгы''': Хаббл кысу күрсәткече дип &lt;math display=&quot;inline&quot;&gt;10(1-\frac{b}{a})&lt;/math&gt; санарга тәкъдим итә, бында аның эллипсының &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; — зур, һәм &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; — кечкенә ярымкүчәре. Бу кыйммәт, иң якын бөтен санга кадәр түгәрәкләгәндә, галактиканың асклассын билгели. E0 дан E7 гә кадәр билгеләүләр кабул ителсә дә, соңрак E4 тан E7 гә кадәрге галактикаларның чынлыкта линзасыман булуы күрсәтелә&lt;ref&gt;{{Статья|автор=Liller M. H.|заглавие=The Distribution of Intensity in Elliptical Galaxies of the Virgo Cluster. II|издание=[[The Astrophysical Journal]]|год=1966|том=146|номер=|страницы=28 |issn=|издательство=[[IOP Publishing]]|doi=10.1086/148857|bibcode=1966ApJ...146...28L|язык=en|ссылка=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1966ApJ...146...28L/abstract|archivedate=2020-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200321230354/https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1966ApJ...146...28L/abstract}}&lt;/ref&gt;.

Ялпаклыгыдан тыш, эллиптик галактикалар зурлыгы буенча бик нык аерылып тора ала. Эллиптик галактикаларның өслек яктылыгы Серсик законы белән яхшы тасвирланса да, төрле массалы галактикалар төрле Серсик параметрларына һәм, нәтиҗәдә, өслек яктылыгы профильләренең төрле формаларына ия&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Эллиптик галактикалар төрле зурлыкларда һәм массаларда була, диаметрлары 3000 дән {{Nobr|700 000}} кадәр яки аннан да күбрәк [[яктылык елы]], ә массалары 10 &lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; дән 10 &lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt; [[Кояш]] массасына кадәр. Башка бернинди галактика төре дә мондый киң параметрлар диапазонын күрсәтми&lt;ref&gt;{{книга|заглавие=Open Stax Astronomy|ссылка=https://cnx.org/contents/LnN76Opl@10.13:1G3DS4T6@3/Properties-of-Galaxies|автор=Fraknoi A., Morrison D., Wolf S. C.|день=13|месяц=1|год=2017|archive-date=2018-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180211144541/https://cnx.org/contents/LnN76Opl@10.13:1G3DS4T6@3/Properties-of-Galaxies}}&lt;/ref&gt;. Иң кечкенә кәрлә эллиптик галактикаларның зурлыгы һәм массасы иң зур [[Йолдызлар йомры тупланышы|йомры тупланышыларныкынан]] артмый, ләкин аларда тупланмаларда булмаган [[кара матдә]] бар.

Эллиптик галактикаларда, гадәттә, аларның формасын саклап калуда төп рольне әйләнү хәрәкәте түгел, ә тизлек дисперсиясе уйный. Бу линзасыман һәм эллиптик галактикаларны аеруның бер ысулы өчен нигез булып тора (тулысынча төгәл булмаса да): тигез ялпаклык белән, эллиптик галактикаларда әйләнү тизлегенең дисперсиягә нисбәте кечерәк&lt;ref name=&quot;MoranDynamicDistinction&quot;&gt;{{статья|ref=Moran|автор=Moran S. M. et al.|заглавие=The Dynamical Distinction Between Elliptical and Lenticular Galaxies in Distant Clusters: Further Evidence for the Recent Origin of S0 Galaxies|ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2007-08-20_665_2/page/1066|год=2007|язык=en|издание=[[The Astrophysical Journal]]|издательство=[[IOP Publishing]]|тип=journal|месяц=8|число=20|том=665|номер=2|страницы=1067—1073|doi=10.1086/519550|bibcode=2007ApJ...665.1067M|arxiv=astro-ph/0701114}}&lt;/ref&gt;.

== Формалашуы һәм эволюция ==
[[Файл:A_galactic_mega-merger.jpg|мини|[[NGC 3597]] — ике галактиканың бәрелешүе нәтиҗәсе. Бу галактика эллиптик галактикага әйләнер дип санала.]]
1936 елда Хаббл галактикалар классификациясен тәкъдим итә, ул галактикалар эллиптик формада башлана, соңрак дискларга, аннары спираль структурага әйләнә дип фаразлай. Бу гипотеза дөрес түгел булып чыкса да, галактикаларның исемләштерелүендә үз эзен калдырган: алар әлегә кәдәр Хаббл классификациясе буенча иртә һәм соңгы типтагы галактикаларга бүленәләр. Галактикаларны алга таба өйрәнү эллиптик галактикаларның спираль галактикаларга караганда күпкә киңрәк масса диапазонын биләвен күрсәтте, һәм 1970че елларга галактикалар яшәү вакытында үз типларын үзгәртми дигән гипотеза өстенлек итә башлады&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Книга|ссылка=http://sn.sai.msu.ru/~sil/preprints/kniga17.pdf|автор=Сильченко О. К.|заглавие=Происхождение и эволюция галактик|ответственный=|год=2017|издание=|место=|издательство=Век 2|страницы=7—13|страниц=224|isbn=978-5-85099-196-8|archive-date=2021-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20210831212530/http://sn.sai.msu.ru/~sil/preprints/kniga17.pdf}}&lt;/ref&gt;.

Хәзерге вакытта, галактика эволюциясе теориясе, киресенчә, галактикаларның спираль рәвешендә формалашуын күрсәтә, һәм вакыт узу белән аларның кабарынкылыклары тагын да ачыграк күренә башлый, бу аларны иртәрәк типларга күчерә. Моннан тыш, бәрелешләр һәм кушылулар вакытында галактикаларның эллиптик формага килүе күрсәтелгән&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Шулай да, эллиптик галактикалар спираль галактикалардан борынгырак дип саналмый: икесе дә якынча 10 миллиард ел элек формалаша башлаган. Ләкин, эллиптик галактикаларда йолдыз формалашуы 1 миллиард елдан да кимрәк вакыт эчендә тәмамланган, ә спираль галактикаларда ул тигез диярлек дәвам итә. Шуңа күрә, эллиптик галактикалардагы иң массив йолдызлар күптән юкка чыккан, ә спираль галактикаларда алар даими формалаша һәм әле дә күзәтелә&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

== Мисаллар ==

* Скульптор йолдызлыгындагы кәрлә галактика — безгә иң якын эллиптик галактика;
* [[NGC 4472|M 49]] — Кыз тупланмасындагы иң якты галактика.

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
* [http://www.astronet.ru/db/msg/1163067 Эллиптик галактикалар]
 
[[Төркем:Эллиптик галактикалар| ]]</text>
      <sha1>qmutz9bu24tkxt6u7gza1g4iooq1k64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Йолдызларның магнит кыры</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489012</id>
    <revision>
      <id>5935691</id>
      <parentid>5935454</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:01:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29174" sha1="7q04kxsbl2v9u391prjdytn9azqaoa4" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:Mass_eject.png|уңда|мини|280x280пкс|[[Кояш|Кояшның магнит кыры]] корональ масса чыгаруларын барлыкка китерә. Фото: NOAA]]
'''Йолдызның магнит кыры''' — [[Баш эзлеклелек|баш эзлеклелек]] йолдызлары эчендә үткәргеч [[Plazma|плазма]] хәрәкәте белән барлыкка килгән [[магнит кыры]]. Бу хәрәкәт конвекция ярдәмендә барлыкка килә, ул энергиянең йолдыз үзәгеннән аның өслегенә материалның физик хәрәкәте аша күчү формасы. Локаль магнит кырлары плазмага тәьсир итә, магнитлашкан өлкәләрнең өслекнең калган өлешенә карата күтәрелүенә китерә һәм хәтта йолдызның фотосферасына да барып җитә ала. Бу процесс йолдыз өслегендә йолдыз таплары (кояш тапларына охшаган) һәм аңа бәйле корональ элмәкләр барлыкка китерә&lt;ref&gt;{{cite web
 |last        = Brainerd
 |first       = Jerome James
 |date        = 2005-07-06
 |url         = http://www.astrophysicsspectator.com/topics/observation/XRayCorona.html
 |title       = X-rays from Stellar Coronas
 |publisher   = The Astrophysics Spectator
 |access-date  = 
 |archive-url  = https://www.webcitation.org/68rJtkKeP?url=http://www.astrophysicsspectator.com/topics/observation/XRayCorona.html
 |archive-date = 2012-07-02
 |url-status    = live
|lang=en}}&lt;/ref&gt;.

== Магнит кырын үлчәү ==
[[Файл:ZeemanEffect.GIF|уңда|мини|298x298пкс|Астагы рәсемдәге спектр чыганакка магнит кыры бирелгәннән соң Зееман эффектын күрсәтә. Өске рәсемдә магнит кыры булмаганда сеңү сызыклары күрсәтелгән.]]
Йолдызның магнит кырын [[Зееман эффекты]] ярдәмендә үлчәп була. Гадәттә, йолдыз атмосферасындагы атомнар электромагнит спектрда билгеле бер ешлыкта энергияне сеңдерәләр, шуның белән спектрда характерлы караңгы сеңдерү сызыклары барлыкка килә. Ләкин, атомнар магнит кырында булганда, бу сызыклар берничә якын урнашкан сызыкларга бүленә. Йолдызның электромагнит нурланышының [[Дулкыннар полярлашу|полярлашуы]] барлыкка килә, ул магнит кырының ориентациясенә бәйле. Шулай итеп, йолдызның магнит кырының көче һәм юнәлеше Зееман эффектындагы сызыкларны өйрәнү юлы белән билгеләнә ала&lt;ref&gt;{{cite conference
 | last=Wade | first=Gregg A.
 | title=Stellar Magnetic Fields: The view from the ground and from space
 | book-title=The A-star Puzzle: Proceedings IAU Symposium No. 224
 | publisher=Cambridge University Press
 | pages=235–243 | date=July 8–13, 2004
 | location=Cambridge, England
 | url=http://journals.cambridge.org/production/action/cjoGetFulltext?fulltextid=280661
 | access-date= |lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{статья
|заглавие=Big Fields on Small Stars
|издание=Science
|том=311
|номер=5761
|страницы=618—619
|ссылка=http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/sci;311/5761/618
|doi=10.1126/science.1122815
|pmid=16456068
|язык=en
|автор=Basri, Gibor
|год=2006
|archive-date=2009-06-19
|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619151410/http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/sci;311/5761/618
}}&lt;/ref&gt;.
Йолдызның магнит кырын үлчәү өчен йолдыз спектрополяриметры кулланыла. Бу җайланма поляриметр белән берләштерелгән спектрографтан тора. Йолдыз магнит кырларын өйрәнү өчен кулланылган беренче җайланма NARVAL иде, ул Франция [[Пиреней таулары|Пиренейында]] Пик дю Миди тавындагы обсерваториядә эшләгән Бернар Лио [[Телескоп|телескобына]] урнаштырылган&lt;ref&gt;{{cite news
 | author=Staff
 | title=NARVAL: First Observatory Dedicated To Stellar Magnetism
 | publisher=Science Daily
 | date=2007-02-22
 | url=http://www.sciencedaily.com/releases/2007/02/070208131656.htm
 | access-date=
 | archive-date=2017-09-11
 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170911072136/https://www.sciencedaily.com/releases/2007/02/070208131656.htm
 |lang=en}}&lt;/ref&gt;.

Соңгы 150 ел эчендә үткәрелгән магнитометрик үлчәүләрне дә кертеп&lt;ref&gt;{{статья
|заглавие=A Doubling of the Sun's Coronal Magnetic Field during the Last 100 Years
|издание=Nature
|doi=10.1038/20867
|том=399
|номер=6735
|страницы=437—439
|ссылка=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999Natur.399..437L
|язык=en
|тип=journal
|автор=Lockwood, M.; Stamper, R.; Wild, M. N.
|год=1999
|archive-date=2007-10-13
|archive-url=https://web.archive.org/web/20071013205221/http://adsabs.harvard.edu/abs/1999Natur.399..437L
}}&lt;/ref&gt;: агач боҗраларында &lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt;углеродты һәм боз үзәкләрендә &lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt;бериллийны&lt;ref&gt;{{статья
|заглавие=Long-term indirect indices of solar variability
|издание=[[Space Science Reviews]]
|том=94
|номер=1/2
|страницы=53—66
|ссылка=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000SSRv...94...53B
|doi=10.1023/A:1026778013901
|язык=en
|автор=Beer, Jürg
|год=2000
|тип=journal
|издательство=[[Springer Science+Business Media|Springer]]
|archive-date=2016-06-03
|archive-url=https://web.archive.org/web/20160603032124/http://adsabs.harvard.edu/abs/2000SSRv...94...53B
}}&lt;/ref&gt;, төрле үлчәүләр Кояш магнит кырының унъеллык, йөзьеллык һәм меңьеллык вакыт шкалаларында сизелерлек үзгәрүчәнлеген күрсәтте&lt;ref name=CRC&gt;{{статья
|заглавие=Cosmic Rays and Climate
|издание=Surveys in Geophysics
|том=28
|страницы=333—375
|doi=10.1007/s10712-008-9030-6
|ссылка=https://arxiv.org/abs/0804.1938v1
|автор=Kirkby, Jasper
|год=2007
|archive-date=2018-12-15
|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215172758/https://arxiv.org/abs/0804.1938v1
|язык=en}}&lt;/ref&gt;.

== Магнит кырын генерацияләү ==
Кояш динамосы теориясе буенча, йолдызларның магнит кырлары йолдызның конвектив зонасындагы матдә хәрәкәте аркасында барлыкка килә. Үткәргеч плазманың бу конвектив циркуляциясе йолдызның башлангыч магнит кырын боза һәм аннары диполь магнит кырларын барлыкка китерә. Йолдыз төрле киңлекләр өчен дифференциаль әйләнеш кичергәнлектән, тор формасындагы магнит сызыклары йолдызны әйләндереп ала. Магнит сызыклары югары энергия концентрациясе урыннарына әйләнергә мөмкин, бу йолдыз өслегенә чыкканда йолдыз активлыгы чыганагы булып тора&lt;ref&gt;{{статья
|заглавие=On the origin and structure of stellar magnetic fields
|издание={{Нп3|Astrophysics and Space Science}}
|том=90
|номер=1
|страницы=217—230
|ссылка=http://adsabs.harvard.edu/abs/1983Ap%26SS..90..217P
|doi=10.1007/BF00651562
|язык=en
|тип=journal
|автор=Piddington, J. H.
|год=1983
|archive-date=2007-12-24
|archive-url=https://web.archive.org/web/20071224142531/http://adsabs.harvard.edu/abs/1983Ap%26SS..90..217P
}}&lt;/ref&gt;.
Әйләнүче үткәргеч газ яки сыеклыкның магнит кыры дифференциаль әйләнү (йолдызның төрле киңлекләрендә төрле [[Почмакча тизлек|почмак тизлекләре]] белән әйләнү), Кориолис көче һәм магнит индукциясе комбинациясе аркасында үз-үзен көчәйтүче [[Электр агымы|электр токларын]] һәм аңа бәйле магнит кырларын барлыкка китерә. Токларның таралышы шактый катлаулы булырга мөмкин, күпсанлы ачык һәм ябык элмәкләр белән, һәм шуңа күрә бу токларның якын-тирәсендәге магнит кыры да шактый катлаулы бүленгән. Ләкин зур ераклыкларда капма-каршы юнәлештә агучы токларның магнит кырлары бер-берсен юкка чыгара, ераклашу белән әкренләп кими торган диполь кырлары гына кала. Төп ток йолдызның (экваториаль агымнарның) әйләнү юнәлешендә хәрәкәт иткәнгә күрә, барлыкка килгән магнит кырының төп компоненты, әйләнүче җисемнең географик полюслары янында магнит полюслары барлыкка китереп, экваторга перпендикуляр юнәлгән.

Барлык күк җисемнәренең магнит кырлары еш кына әйләнү юнәлешенә туры килә, кайбер пульсарлар кебек сизелерлек искәрмәләр белән. Бу динамо моделенең тагын бер үзенчәлеге шунда ки, токлар даими түгел, ә үзгәрүчән. Аларның юнәлеше, һәм шуңа күрә алар тудырган магнит кыры юнәлеше, әйләнү күчәре белән туры килсә дә, азмы-күпме периодик, амплитуда һәм юнәлеш үзгәрешләрен кичерә.

Кояшның магнит кырының төп компоненты һәр 11 ел саен юнәлешен үзгәртә (ягъни, якынча 22 еллык период белән), нәтиҗәдә Кояшның магнит активлыгы зурлыгы үзгәрә. Тынычлык чорында активлык максималь була, таплар аз була (плазманың магнит тормозлануы булмау сәбәпле), һәм нәтиҗәдә, югары энергияле плазманың кояш таҗына, аннары планетаара киңлеккә күпләп чыгарылуы була. Кояш тапларының капма-каршы юнәлештәге магнит кырлары белән бәрелешүе магнит кыры өслегенә чыгуның тиз юкка чыгучы регионнары тирәсендә көчле электр кырлары барлыкка китерә. Бу электр кыры югары энергияле [[Электрон|электроннарны]] һәм [[Proton|протоннарны]] (кэВ) тизләтә, нәтиҗәдә гадәттән тыш кайнар плазма агымнары Кояш өслеген ташлап китә һәм Кояш таҗын гаять зур температураларга кадәр җылыта (миллионлаган кельвиннар).

Әгәр газ яки сыеклык бик үзле булса (дифференциаль турбулент хәрәкәт нәтиҗәсендә), магнит кырының үзгәрүе катгый периодик булмаска мөмкин. Җирнең магнит кыры да шундый хәлдә, ул эчке ядро өстендәге үзле катламдагы турбулент агымнар тарафыннан барлыкка килә.

== Йолдыз өслегендәге активлык ==
[[Файл:Sunspot_diagram.svg|мини|Йолдыз тапы барлыкка килүе: магнит сызыклары йолдыз өслегенә үтеп керә]]
Йолдыз таплары — йолдыз өслегендәге көчле магнит активлыгы өлкәләре. Алар йолдызның конвекция зонасында барлыкка килә торган магнит агымнарының күренмәле компонентлары. Йолдызларның дифференциаль әйләнүе аркасында, агымнар тор формасында була һәм сузыла, конвекциягә комачаулый һәм нәтиҗәдә, йолдыз материясенең калган өлешенә караганда түбәнрәк температуралы зоналар барлыкка китерә&lt;ref&gt;{{cite news
 | first=Jonathan
 | last=Sherwood
 | title=Dark Edge of Sunspots Reveal Magnetic Melee
 | publisher=University of Rochester
 | date=2002-12-03
 | url=http://www.rochester.edu/news/show.php?id=290
 | access-date=
 | archive-date=2020-08-07
 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200807081858/http://www.rochester.edu/news/show.php?id=290
 |lang=en}}&lt;/ref&gt;. Йолдыз таплары өстендә еш кына таҗ элмәкләре барлыкка килә, алар өслектән йолдызның таҗына күтәрелүче магнит кыры сызыклары буйлап формалашалар. Үз чиратында, алар таҗны миллион кельвиннан артык температурага кадәр җылыталар&lt;ref&gt;{{статья
|заглавие=How the Sun's Corona Gets Hot
|издание=Science
|том=285
|номер=5429
|страницы=849
|ссылка=http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/285/5429/849
|doi=10.1126/science.285.5429.849
|язык=en
|автор=Hudson, H. S.; Kosugi, T.
|год=1999
|archive-date=2009-06-19
|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619151342/http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/285/5429/849
}}&lt;/ref&gt;.

Йолдыз таплары белән бәйле таҗ элмәкләре һәм йолдыз кабынулары белән бәйле протуберанецтар корональ массаның чыгарылу сәбәпләре булып торалар. Плазма дистәләгән миллион градуска кадәр җылына, һәм йолдыз өслегеннән кисәкчәләр экстремаль тизлеккә кадәр тизләнәләр&lt;ref&gt;{{cite web
 |last        = Hathaway
 |first       = David H.
 |date        = 2007-01-18
 |url         = http://solarscience.msfc.nasa.gov/flares.shtml
 |title       = Solar Flares
 |publisher   = NASA
 |access-date  = 
 |archive-url  = https://www.webcitation.org/68rJuFsnX?url=http://solarscience.msfc.nasa.gov/flares.shtml
 |archive-date = 2012-07-02
 |url-status    = live
|lang=en}}&lt;/ref&gt;.

Хәзерге концепцияләр буенча, өслек активлыгы [[баш эзлеклек]] йолдызларның яше һәм әйләнү тизлеге белән бәйле. Югары әйләнү тизлегенә ия булган яшь йолдызлар көчле магнит активлыгы күрсәтәләр. Киресенчә, урта яшьтәге йолдызлар, әйләнү тизлеге әкрен булган Кояш кебек, циклик рәвештә үзгәрә торган түбән активлык дәрәҗәләрен күрсәтәләр. Кайбер карт йолдызлар бернинди активлык күрсәтмиләр диярлек, бу аларның Маундер минимумына охшаш тынычлык чорына керүләрен күрсәтергә мөмкин. Йолдызларның магнит активлыгы үзгәрү вакытын үлчәү йолдызның дифференциаль әйләнү тизлеген билгеләү өчен файдалы булырга мөмкин&lt;ref&gt;{{cite web
 |last        = Berdyugina
 |first       = Svetlana V.
 |year        = 2005
 |url         = http://solarphysics.livingreviews.org/Articles/lrsp-2005-8/
 |title       = Starspots: A Key to the Stellar Dynamo
 |publisher   = Living Reviews
 |access-date  = 
 |archive-url  = https://www.webcitation.org/68rOVHYMC?url=http://solarphysics.livingreviews.org/Articles/lrsp-2005-8/
 |archive-date = 2012-07-02
 |url-status    = live
|lang=en}}&lt;/ref&gt;.

== Магнитлы йолдызлар ==
[[Файл:Suaur.jpg|мини|223x223пкс|SU Йөкче йолдызының (Т Буга тибындагы яшь йолдыз) өслек магнит кыры, Зееман-Доплер эффекты ярдәмендә торгызылган.]]
Т Буга тибындагы йолдызлар әле [[баш эзлеклелек]]кә кермәгән йолдызлар төре булып торалар, ягъни алар үзәкләрендә водород яну белән түгел, ә гравитацион кысылудан җылыналар. Алар үзгәрүчән магнит-актив йолдызлар булып торалар. Бу йолдызларның магнит кыры аларның көчле йолдыз җиле белән үзара бәйләнешкә керә, тирә-юньдәге йолдызны әйләндереп алган [[Протопланета дискы|протопланетар дискка]] [[İmpuls momentı|импульс моментын]] тапшыра, бу йолдызның әйләнү тизлеген киметүгә сәбәп була&lt;ref&gt;{{статья
|заглавие=Magnetic Star-Disk Coupling in Classical T Tauri Systems
|ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2003-05-20_589_1/page/396
|издание=[[The Astrophysical Journal]]
|том=589
|страницы=397—409
|doi=10.1086/374408
|язык=en
|тип=journal
|автор=Küker, M.; Henning, T.; Rüdiger, G.
|год=2003
|издательство=[[IOP Publishing]]
}}&lt;/ref&gt;.

Тиз, регуляр булмаган үзгәрешлелек күрсәтүче M спектраль класслы (0,1-0,6 Кояш массасы) [[Кызыл кәрлә|кызыл кәрләләр]] кабынып китүче йолдызлар буларак билгеле. Яктылыкның бу тирбәнешләре активлыгы йолдызның зурлыгына караганда күпкә көчлерәк булган кабынышлар аркасында килеп чыга. Бу класстагы йолдызларның кабынышлары йолдызның өслеген 20 % ка арттырырга мөмкин, һәм үзләренең энергиясенең күп өлешен спектрның зәңгәр һәм [[Ультрашәмәхә нурланыш|ультрафиолет]] өлешләрендә нурландыра&lt;ref&gt;{{cite web | last=Templeton | first=Matthew | date=Autumn 2003 | url=http://www.aavso.org/vstar/vsots/fall03.shtml | title=Variable Star Of The Season: UV Ceti | publisher=AAVSO | access-date=2007-06-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070214005708/http://www.aavso.org/vstar/vsots/fall03.shtml &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; | archive-date=2007-02-14 | lang=en | accessdate=2026-05-29 | archivedate=2004-03-05 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20040305021303/http://www.aavso.org/vstar/vsots/fall03.shtml }}&lt;/ref&gt;.
Планетар томанлыклар [[Кызыл зур йолдыз|Кызыл гигант]] үзенең тышкы тышчасын ташлап, киңәя барган газ куыгын хасил иткәндә барлыкка килә. Ләкин бу күбекләрнең ни өчен һәрвакыт сферик симметрик булмавы сер булып кала. Планета томанлыкларының 80 % ы сфера формасында булмый, ә аның урынына биполяр яки эллиптик томанлыклар барлыкка китерәләр. Сферик булмаган форманың барлыкка килүенең бер гипотезасы — йолдызның магнит кыры йогынтысы. Барлык юнәлешләрдә дә тигез киңәю урынына, ыргытылган плазма магнит сызыклары буйлап сузылырга омтыла. Үзәк йолдызны, ким дигәндә, дүрт планета томанлыгын күзәтү аларның чыннан да куәтле магнит кырларына ия булуын раслай&lt;ref&gt;{{cite news
 | author=Jordan, S.; Werner, K.; O'Toole, S.
 | title=First Detection Of Magnetic Fields In Central Stars Of Four Planetary Nebulae
 | publisher=Space Daily
 | date=2005-01-06
 | url=http://www.spacedaily.com/news/stellar-chemistry-05a.html
 | access-date=
 | archive-date=2009-06-18
 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090618193030/http://www.spacedaily.com/news/stellar-chemistry-05a.html
 | lang=en
 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090618193030/http://www.spacedaily.com/news/stellar-chemistry-05a.html |date=2009-06-18 }}&lt;/ref&gt;.
[[Файл:Pulsar_schematic.svg|мини|250x250пкс|Пульсарның схематик күренеше. Рәсем үзәгендәге сфера — нейтронлы йолдыз, кәкре сызыклар пульсарның магнит кыры сызыкларын күрсәтәләр, ә зәңгәр конуслар пульсарның нурланыш агымнарын күрсәтә.]]
Кайбер зур йолдызлар үзәкләрендә [[Термотөш реакциясе|термоядер]] синтезын туктатканнан соң, кайберләре [[Нейтрон йолдыз|нейтронлы йолдыз]] дип аталган компакт объектларга кысылалар. Бу объектлар ата-баба йолдызыннан килгән шактый зур магнит кырларын саклыйлар. Коллапс нәтиҗәсендә йолдызның зурлыгы бик күп тәртипләргә кими, ә йолдызның [[магнит моменты]] тулысынча сакланганлыктан, нейтронлы йолдызның магнит кыры көчәнеше пропорциональ рәвештә күп тәртипләргә арта. Нейтронлы йолдызларның тиз әйләнүе аларны [[Пульсар|пульсарларга]] әйләндерә, алар энергиянең тар шәлкемен чыгара

Компактлы һәм тиз әйләнүче астрономик объектларның ([[Ак кәрлә|ак кәрләләр]], нейтронлы йолдызлар һәм [[Кара тишек|кара тишекләр]]) магнит кырлары бик көчле. Яңа туган, тиз әйләнүче нейтронлы йолдызның магнит кыры шулкадәр көчле ([[Tesla (ülçäw berämlege)|10{{Smallsup|8}} теслага]] кадәр) ки, нурланыш электромагнит энергиясе йолдызның әйләнүен тиз арада (берничә миллион ел эчендә) 100—1000 тапкырга әкренәйтергә җитә. Нейтронлы йолдызга төшкән матдә шулай ук магнит кыры сызыклары буенча хәрәкәт итәргә тиеш, нәтиҗәдә йолдыз өслегендә ике кайнар тап барлыкка килә, анда матдә йолдыз өслеге белән бәрелешә. Бу таплар зур түгел — диаметры якынча бер метр — ләкин бик якты. Йолдыз әйләнү вакытында аларның периодик тотылулары пульсацияләүче нурланыш чыганагы дип санала ([[Пульсар|пульсарны]] карагыз).

Магнитланган нейтронлы йолдызның экстремаль формасы [[магнетар]] дип атала. Алар өр-яңы йолдыз шартлавы вакытында үзәкнең җимерелүе нәтиҗәсендә барлыкка киләләр&lt;ref&gt;{{cite web
 |last         = Duncan
 |first        = Robert C.
 |year         = 2003
 |url          = http://solomon.as.utexas.edu/~duncan/magnetar.html
 |title        = 'Magnetars', Soft Gamma Repeaters, and Very Strong Magnetic Fields
 |publisher    = University of Texas at Austin
 |access-date  = 
 |archive-url  = https://www.webcitation.org/65lZdNyW6?url=http://solomon.as.utexas.edu/~duncan/magnetar.html
 |archive-date = 2012-02-27
 |url-status   = dead
 |lang         = en
 |accessdate   = 2026-05-29
 |archivedate  = 2012-02-04
 |archiveurl   = https://web.archive.org/web/20120204052356/http://solomon.as.utexas.edu/~duncan/magnetar.html
}}&lt;/ref&gt;. Мондый йолдызларның булуы 1998 елда SGR 1806-20 йолдызын өйрәнү вакытында раслана. Бу йолдызның магнит кыры өслек температурасын 18 миллион К га кадәр күтәрә, һәм ул гамма-нурлану шартлауларында бик күп энергия чыгара&lt;ref&gt;{{cite news
 | author=Isbell, D.; Tyson, T.
 | title=Strongest Stellar Magnetic Field yet Observed Confirms Existence of Magnetars
 | publisher=NASA/Goddard Space Flight Center
 | date=1998-05-20
 | url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/asca/science/magnetar.html
 | access-date=
 | archive-date=2020-10-30
 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201030035510/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/asca/science/magnetar.html
 |lang=en}}&lt;/ref&gt;.

[[Релятивистик агым|Релятивистик плазма агымнары]] еш кына бик яшь галактикалар үзәкләрендә [[Галактика актив төше|актив ядроларның]] магнит полюслары юнәлешендә күзәтелә.

== Шулай ук карагыз ==

* Магнит динамосы
* Планеталарның магнит кыры
* Җирнең магнит кыры
* Кояш активлыгы
* [[Пекуляр йолдыз|Гаҗәеп йолдыз]]
* Полярлар
* Уртача поляр
* Starзгәрешле йолдыз тибы α² Canes Venatici
* SX Aries тибындагы үзгәрүчәннәр

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==

* {{Cite web|url=http://www.ast.obs-mip.fr/users/donati/field.html|title=Surface magnetic fields of non degenerate stars|archiveurl=https://www.webcitation.org/67xQdCB0l?url=http://www.ast.obs-mip.fr/users/donati/field.html|archivedate=2012-05-26|last=Donati|first=Jean-François|date=2003-06-16|language=en|publisher=Laboratoire d’Astrophysique de Toulouse|accessdate=}}
* {{Cite web|url=http://www.ast.obs-mip.fr/users/donati/diffrot.html|title=Differential rotation of stars other than the Sun|archiveurl=https://www.webcitation.org/67KkQt8SU?url=http://www.ast.obs-mip.fr/users/donati/diffrot.html|archivedate=2012-05-01|last=Donati|first=Jean-François|date=2003-11-05|language=en|publisher=Laboratoire d’Astrophysique de Toulouse|accessdate=}}
* {{Cite web|url=http://www.astrophysicsspectator.com/topics/observation/XRayCorona.html|title=X-rays from Stellar Coronas|last=Brainerd|first=Jerome James|date=2005-07-06|publisher=The Astrophysics Spectator|accessdate=2007-06-21}}
* {{Мәкалә|lang=en}}

{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Йолдызлар физикасы]]
[[Төркем:Күк җисемнәренең магнитосферасы]]</text>
      <sha1>7q04kxsbl2v9u391prjdytn9azqaoa4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мария Абакумова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489018</id>
    <revision>
      <id>5935602</id>
      <parentid>5934941</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:01:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <origin>5935602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8898" sha1="6teys6ypn272gy1927s1mhj5cr1gtux" xml:space="preserve">{{Шәхес}}

'''Мария Васильевна Абакумова''' (15 гыйнвар 1986, Ставрополь) — [[Россия]] җиңел атлетика спортчысы (сөңге ыргыту), Россия рекордчысы һәм Россиянең атказанган спорт мастеры. Россия Кораллы Көчләре лейтенанты.

== Биография ==
Аның беренче тренеры Ирина Владимировна Комарова була, ул аңа сигез ел дәвамында [[Краснодар]] шәһәренә күченгәнче укыта. Ул аның белән 2007 елга кадәр барлык ярышларда һәм чемпионатларда катнаша.

2008 елның 21 августында [[Җәйге Олимпия уеннары 2008|Пекин Олимпия уеннарында]] хатын-кызлар арасында сөңге ыргыту финалы Милли стадионда көчле яңгыр астында узды. 22 яшьлек Абакумова беренче омтылышында ук алда барды, сөңгене 69 м 32 см егып җибәрде. Икенче омтылышында ул 69 м 8 см егып җибәрде, ә дүртенче омтылышында ул 70 м 78 см егып җибәрде — бу яңа Европа рекорды һәм [[Куба|кубалы]] Ослейдис Менендес куйган дөнья рекордыннан (71 м 70 см) нибары 92 см га гына азрак. Соңгы һәм алтынчы омтылышында Абакумова 2007 елдагы икенче урынны алган дөнья чемпионы, [[Чехия|чех]] Барбора Шотактакованы 1 м 56 см га узды. Шотактакованы 71 м 42 см егып җибәрде (дөнья рекордыннан нибары 28 см га акрынрак) һәм берничә минут элек куелган Европа рекордын узып, алга чыкты. Абакумова соңгы ыргытуында сөңгене 67,52 метрга ыргытты һәм икенче урынны яулады. Уеннар алдыннан Абакумованың шәхси рекорды 65,71 метр иде. Шулай итеп, Олимпия уеннарында ул элеккеге шәхси рекордыннан биш тапкыр күбрәк ыргытты, нәтиҗәдә аны 5 метрдан артыкка яхшыртты.

2016 елның 13 сентябрендә Абакумованың допинг-тестның уңай нәтиҗәсе аркасында көмеш медаленнән мәхрүм ителүе билгеле булды. Пробада тыелган туринабол матдәсе табылган.

2011 елда Тэгу шәһәрендә узган дөнья чемпионатында Абакумова финалда икенче омтылышында 71 м 25 см га атып — Россияяның яңа рекордын куйды. Бишенче омтылышында Шпотакова сөңгене 71 м 58 см га ыргытып, беренче урынны алды, ләкин Абакумова 71,99 метрга ыргытты, тагын бер тапкыр Россия рекордын яңартты һәм хатын-кызлар сөңгесе ыргыту тарихында икенче иң югары нәтиҗәгә иреште. Шпотакованың дөнья рекорды гына (72,28 метр) югарырак иде. Абакумова бу дисциплина буенча дөнья чемпионы булган беренче Россия спортчысы булды, милли рекорд һәм дөнья чемпионаты рекорды да куйды.

=== Дисквалификация ===
2018 елда, 2008 елгы Олимпия уеннарыннан һәм 2011 елгы Дөнья чемпионатыннан допинг үрнәкләрен кабат тикшергәннән соң, ул допингка каршы кагыйдәләрне бозган өчен 4 елга дисквалификацияләнгән, һәм аның 2008 елның 21 августыннан 2012 елның 20 августына кадәрге барлык нәтиҗәләре дә юкка чыгарылган.

== Шәхси тормыш ==
Ул Россия сөңге ыргытучы Дмитрий Тарабинга кияүгә чыккан. Аларның 2014 елның 17 июнендә ике кызы туа. Бераз соңрак 2018 елда малай туа, ә 2023 елда ул икенче малайның әнисе була.

=== Бүләкләр ===

* ''2008 елда Пекинда узган XXIX Олимпия уеннарында физик культура һәм спорт үсешенә зур өлеш керткәне, югары спорт казанышлары өчен'' II дәрәҗә «Ватан алдындагы хезмәтләре өчен» ордены медале
* Россия Федерациясе Президенты Мактау грамотасы ([[2013 ел|2013 елның]] [[19 июль|19 июле]]) — ''2013 елда Казанда узган XXVII Бөтендөнья җәйге Универсиадада югары спорт казанышлары өчен''

== Төп нәтиҗәләр ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot; text-align:center; font-size:85%;&quot; width=&quot;66%&quot;
|- bgcolor=&quot;cccccc&quot;
!Год
!Соревнование
!Город
!Место
!Спортивный&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;результат
! width=&quot;120&quot; |Примечание
|-
|2003
|Чемпионат мира среди юношей
|[[Шербрук]], [[Канада]]
| align=&quot;center&quot; |4-я
|51.41 [[Метр|м]]
|
|-
|2004
|Чемпионат мира среди юниоров
|[[Гроссето]], [[Италия]]
| align=&quot;center&quot; |13-я
|43.95 [[Метр|м]]
|
|-
|2005
|Чемпионат Европы среди юниоров
|[[Каунас]], [[Литва]]
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; |1-я
|57.11 [[Метр|м]]
|
|-
|2007
|Чемпионат мира
|[[Osaka|Осака]], [[Япония]]
| align=&quot;center&quot; |7-я
|61.43 [[Метр|м]]
|
|-
|-
|2009
|Чемпионат мира
|[[Берлин]], [[Алмания|Германия]]
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;CC9966&quot; |3-я
|66.06 [[Метр|м]]
|
|-
|2009
|Мировой легкоатлетический финал
|[[Сәләник|Салоники]], [[Алмания|Германия]]
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; |1-я
|64.60 [[Метр|м]]
|
|-
|2010
|[[Зимний кубок Европы по метаниям|Зимний кубок Европы]]
|[[Арль]], [[Франция]]
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;silver&quot; |2-я
|65.21 [[Метр|м]]
|
|-
|2010
|Чемпионат Европы
|[[Барселона]], [[Испания]]
| align=&quot;center&quot; |5-я
|61.46 [[Метр|м]]
|
|-
|2010
|Континентальный кубок
|[[Сплит]], [[Хорватия]]
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; |1-я
|68.14 [[Метр|м]]
|Рекорд турнира
|-
|2011
|Чемпионат мира
|[[Тегу|Тэгу]], [[Көньяк Корея|Южная Корея]]
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; |1-я
|71.99 [[Метр|м]]
|Рекорд турнира
|-
|2012
|Олимпийские игры
|[[Лондон]], [[Бөекбритания|Великобритания]]
| align=&quot;center&quot; |10-я
|59.34 [[Метр|м]]
|
|-
|2013
|Чемпионат мира
|[[Мәскәү|Москва]], [[Россия]]
| bgcolor=&quot;cc9966&quot; |3-я
|65.09 [[Метр|м]]
|
|-
|}

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==

* [https://stapravda.ru/20080730/Mariya_Abakumova_Esli_zvezdy_sojdutsya_32053.html «Ставропольская правда» газетасына интервью] &lt;small&gt;(2008 елның 30 июле)&lt;/small&gt;
[[Төркем:Лейтенантлар (Россия Федерациясе)]]
[[Төркем:Россиянең атказанган спорт осталары]]
[[Төркем:Россия Федерациясе Президентының Почет грамотасы белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:II дәрәҗә «Ватан алдында казанышлар өчен» орденының медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1986 елда туганнар]]
[[Төркем:15 гыйнвар көнне туганнар]]</text>
      <sha1>6teys6ypn272gy1927s1mhj5cr1gtux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Татьяна Агапкина</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489019</id>
    <revision>
      <id>5935618</id>
      <parentid>5934942</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:35:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Искәрмәләр */</comment>
      <origin>5935618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6385" sha1="d8zbgol1t2mgya05ceyp9z7wxt6a8nw" xml:space="preserve">
{{Галим}}'''Татьяна Алексеевна Агапкина''' ({{Туу датасы|22|1|1958}}, [[Мәскәү]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]]) - совет һәм Россия фольклористы  - слависты , этнолингвисты. Филология фәннәре докторы . Россия Фәннәр академиясенең Славян тикшеренүләре институтының Этнолингвистика һәм фольклор бүлегенең баш фәнни хезмәткәре. &quot;Индрик&quot; нәшрият йортының баш мөхәррире (2000 елдан 2023 елга кадәр).

== Биография ==
Әнисе, Тамара Петровна Агапкина, филолог һәм полонист, гомере буе Славян телләрен өйрәнү институтында, славян әдәбияты секторында эшләгән.

1980 елда Мәскәү дәүләт университетының филология факультетын тәмамлаган, ә 1981 елдан алып 1983 елга кадәр МДУның фольклор кафедрасында көндезге бүлектә укыган. 1985 елда ул анда фольклорны өйрәнү буенча &quot;Көнчыгыш славяннарының йола поэзиясендә &quot;Язны каршы алу&quot; темасына [[Фәннәр кандидаты|кандидатлык]] диссертациясен яклаган.

1984 елның гыйнварыннан Татьна Славян тикшеренүләре институтының Этнолингвистика һәм фольклор бүлегендә эшли (кече фәнни хезмәткәр, аннары өлкән фәнни хезмәткәр, әйдәп баручы фәнни хезмәткәр, баш фәнни хезмәткәр)  . 2004 елда ул &quot;фольклорны өйрәнү&quot; белгечлеге буенча филология фәннәре докторы дәрәҗәсен ала (&quot;Славян халык календаренең мифопоэтик нигезләре. Яз-җәй циклы&quot; диссертациясе).

2000 елдан 2023 елга кадәр ул &quot;Индрик&quot; нәшрият йортының баш мөхәррире булган.

== Фәнни эшчәнлек ==
Россия, Украина, Беларусь, Болгария, Сербия, Словения, Франция һәм Америкада бастырылган 550 дән артык хезмәт (монографияләр, мәкаләләр, архив һәм кыр материаллары басмасы) авторы. Ул 5 томлы &quot;Славян борынгылыгы&quot; энциклопедиясе (1995-2012), шулай ук &quot;Славян мифологиясе&quot; энциклопедик сүзлеге (Мәскәү, 1995; 2002; 2010; Белград, 2001) авторларының берсе.

&quot;Славяннарның традицион рухи мәдәнияте&quot; сериясен оештыручыларның һәм автордашларның берсе (Индрик нәшрияты), аның кысаларында 60 тан артык автор монографиясе бастырылган.

'''Монографияләр'''

* Календарь җырларының этнографик бәйләнешләре. Көнчыгыш славяннарның йолаларында һәм фольклорында язны каршы алу. Мәскәү, 2000.
* Славян халык календаренең мифопоэтик нигезләре. Яз-җәй циклы. Мәскәү, 2002.
* Көнчыгыш славян дәвалау сихерләрен чагыштырмача карашта: сюжет һәм дөньяга караш. Мәскәү, 2010.
* Славян халык традицияләрендә агачлар. Очерклар. Мәскәү, 2019.
* XVIII гасырның беренче өчтән бер өлеше - XX гасырның архив чыганакларыннан алынган яшерен мәгълүматлар. 2 томда. 1 том. Мәскәү, 2023.

Автордаш:

* Полесье конспирацияләре (1970-1990 еллар язмаларында) / Т. А. Агапкина, Е. Е. Левкиевская, А. Л. Топорковның текст әзерләү һәм искәрмәләр җыентыгы. Мәскәү, 2003.
* Көнчыгыш славян конспирацияләре: Сюжетлар һәм мотивларның функциональ күрсәткече өчен материаллар. Аннотацияләнгән библиография / Авторлар һәм төзүчеләр Т. А. Агапкина, А. Л. Топорков. Мәскәү, 2014.
* Якын Көнчыгыш, Балкан һәм Көнчыгыш Европа фольклор һәм кулъязма традицияләрендә Сисиньев риваятьләре. Мәскәү, 2017. Башкалар белән берлектә язылган.

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}

== Әдәбият ==

* Россия фолҗклорчылары: Белешмәлек  - 1994
*  Славян этнолингвистикасы: Библиография.  3 нче басма., мәсәлән һәм өстәмә. — 2008

== Сылтамалар ==

* [http://www.inslav.ru/ob-institute/sotrudniki/831-2011-08-29-08-34-05 шәхес] Россия Фәннәр академиясенең Славян тикшеренүләре институты сайтында
[[Төркем:Россия язучылары]]
[[Төркем:Россия тел белгечләре]]
[[Төркем:ССРБ фольклорчылары]]
[[Төркем:Филология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Мәскәүдә туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1958 елда туганнар]]
[[Төркем:22 гыйнвар көнне туганнар]]</text>
      <sha1>d8zbgol1t2mgya05ceyp9z7wxt6a8nw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Николай Акулин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489020</id>
    <revision>
      <id>5935605</id>
      <parentid>5934944</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:02:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <origin>5935605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15542" sha1="8r03o41uvpbf1wkzc22yxyc9wnlrguo" xml:space="preserve">{{Шәхес}}

'''Николай Иванович Акулин''' (1909 елның 27 апреле, Барановка, Сарытау губернасы — 1991 елның 25 гыйнвары) Совет хәрби лидеры, Бөек Ватан сугышында катнашучы, Ленин ордены һәм [[Авиация генерал-майоры|авиация генералы]] .

== Биография ==
Николай Иванович 1909 елның 27 апрелендә Вольский районының Барановка авылында туган. Ул 1929 елның гыйнварыннан Кызыл Армиядә хезмәт иткән. 1931 елдан Бөтенсоюз Коммунистлар партиясе (большевиклар) әгъзасы булган. Социаль хәле һәм чыгышы: крестьяннардан эшче.

=== Мәгариф ===

* Барановская авыл мәктәбе — 7 сыйныф;
* Вольск Берләшкән Очучылар һәм Авиация Механиклары Хәрби Мәктәбе (Вольск, 1929);
* 3 нче очучылар һәм штурманнар хәрби мәктәбе ([[Ырынбур|Оренбург]], 1931);
* Аэробатика һәм һавадан ату мәктәбе (Одесса, 1937);
* Кызыл Байраклы Хәрби-һава көчләре академиясендә командирлар һәм штаб начальниклары өчен квалификация күтәрү курслары (Монино, 1947);
* К. Е. Ворошилов исемендәге Югары Хәрби Академиянең Авиация факультеты ([[Мәскәү]], 1955).

=== Сугышка кадәрге биография ===

=== Бөек Ватан сугышы вакытында ===
Ул Бөек Ватан сугышы башлануын шул ук вазифада каршы алган, Пружаны аэродромында 33 нче истребитель авиация полкына командалык иткән. 1941 елның июнь ахырында Һава оборонасы көчләренең 6 нчы истребитель авиация корпусы төзелгәч, полк аның составына кергән. Полк Мәскәүне Люфтваффе һөҗүмнәреннән саклаган. 1941 елның 22 июлендә полк, корпус составында, башкаладагы [[Өченче рейх|немец]] һава һөҗүмен кире кайтаруда катнашкан. Акулин җитәкчелегендә полк түбәндәгеләрдә катнашкан:

* [[Мәскәү өчен сугыш|Мәскәү сугышында]] ,
* Көнбатыш фронтның 10 нчы катнаш авиация дивизиясе составында ул Мәскәү янындагы оборона сугышлары вакытында фронт гаскәрләрен яклады.
* Горький шәһәренең хәрби-сәнәгать объектлары — Һава оборонасы көчләренең 142 нче истребитель авиация дивизиясе составында,
* Төньяк-Көнбатыш фронтында ул Демьянск һөҗүм операциясендә катнашкан;
* Һава оборонасының 106 нчы истребитель авиация дивизиясе составында ул Бологое станциясе районындагы хәрби объектларны каплады.

Подполковник Акулин 33 нче истребитель авиация полкына командалык иткән чорда 4007 очыш ясалган; һава сугышларында һәм аэродромнарга һөҗүм вакытында дошманның 95 очкычы юк иткән.

1942 елның ноябрендә ул Фронт Авиациясенең Сугыш Әзерлеге Баш Идарәсенең Истребитель Авиациясе Идарәсендә һава сугышы буенча өлкән инспектор-пилот итеп билгеләнгән. 1943 елның июненнән ул Грозныйның нефть чыганакларын һәм сәнәгать объектларын каплаган 126 нчы Һава Дивизиясенең очыш операцияләре буенча командир урынбасары булган. 1943 елның 19 августыннан 7 сентябренә кадәр ул вакытлыча бу дивизия белән идарә иткән. 1944 елның апрелендә ул Донбасстагы объектларны дошман һава һөҗүмнәреннән саклаучы Һава оборонасының 127 нче Истребитель Авиациясе Дивизиясе командиры итеп билгеләнгән. 1944 елның августында ул Днепропетровск һәм Запорожье шәһәрләрен каплаган Һава оборонасының 126 нчы Истребитель Авиациясе Дивизиясе командиры итеп күчерелгән, ә 1945 елның гыйнвар-февраль айларында ул [[Ялта конференциясе|өч держава — СССР, АКШ һәм Бөекбритания җитәкчеләренең Кырым конференциясенә]] ярдәм күрсәтү буенча махсус дәүләт бурычын үтәгән. Сугыш вакытында Акулин шәхсән 78 сугыш очышы үткәргән.

=== Сугыштан соң ===
Сугыштан соң полковник Акулин Һава оборонасы көчләренең 126 нчы истребитель авиация дивизиясе белән идарә итүен дәвам иткән, аны [[Батум]]ига күчергән. 1946 елның сентябрендә ул Кызыл Армия Хәрби-һава көчләренең командалык һәм навигация персоналы хәрби академиясендә һава дивизиясе командирлары һәм штаб начальниклары өчен квалификация күтәрү курсларында катнашкан.

* 1947 елның маеннан ул СССР Кораллы Көчләренең артиллерия командующие карамагында иде.
* 1947 елның сентябрендә ул Һава оборонасы көчләренең 19 нчы Һава оборонасы армиясе составында Һава оборонасы көчләренең 144 нче истребитель авиация дивизиясе командиры итеп билгеләнә.
* 1948 елның августыннан — [[3-й истребительный авиационный корпус ПВО|Һава оборонасының 3 нче истребитель авиация корпусы]] командиры урынбасары (1949 елның февраленнән — [[13-й истребительный авиационный корпус ПВО|Һава оборонасының 13 нче истребитель авиация корпусы]]);
* 1950 елның апрелендә ул илнең Һава оборонасы көчләренең сугыш очкычларын сукыр, төнге әзерлек һәм сугышта куллану буенча Кызыл Байрак укыту үзәге җитәкчесе (Саваслейка).
* 1951 елның июленнән — 25 нче һава оборонасы истребитель армиясе командующие ярдәмчесе,
* Декабрьдән — СССР Хәрби министрлыгының [[Румыния|Румыниядә]] дәүләт чикләрен һавадан саклауны оештыру буенча вәкаләтле вәкиле.
* 1954 елның гыйнварында аны К. Е. Ворошилов исемендәге Югары хәрби академиягә укырга җибәрәләр.
* 1955 елның ноябрендә укуын тәмамлаганнан соң, ул илнең Һава оборонасы көчләре штабы начальнигының сугышчан идарә буенча урынбасары — Үзәк командалык үзәгенең дежур генералы итеп билгеләнә.
* 1962 елның июлендә ул запаска җибәрелде.

[[Файл:Могила_Николая_Ивановича_Акулина.jpg|мини|кабер]]
Ул 1991 елның 26 гыйнварында вафат була. Митино зиратында җирләнә.

== Исемнәр ==

* [[Авиация генерал-майоры]] (11.5.1949).

== Бүләкләр ==

* [[Ленин ордены]] (1954 елның 30 апреле)
* [[Кызыл Байрак ордены]] (1941 елның 2 ноябре)&lt;ref&gt;http://podvignaroda.mil.ru/?#id=10077761 {{Webarchive|url=https://archive.today/20141014125136/http://podvignaroda.mil.ru/?%23id=11888217&amp;tab=navDetailDocument#id=10077761|date=2014-10-14}} Подвиг народа. Наградной лист&lt;/ref&gt;
* [[Кызыл Байрак ордены]] (1949 елның 20 июне)&lt;ref name=&quot;Указ&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D0%B0_%D0%92%D0%A1_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0_%D0%BE%D1%82_4.06.1944_%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%B8_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%B2_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B8|title=Награжден в соответствии с Указом Президиума Верховного Совета СССР от 04.06.1944 «О награждении орденами и медалями за выслугу лет в Красной Армии»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170804205517/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D0%B0_%D0%92%D0%A1_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0_%D0%BE%D1%82_4.06.1944_%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%B8_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%B2_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B8|archivedate=2017-08-04|accessdate=2016-08-27}}&lt;/ref&gt;
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (18.11.1944)
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (1945 елның 24 феврале)
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (1985 елның 6 апреле)
* [[Кызыл Йолдыз ордены]] (03.11.1944)
* «Мәскәүне обороналаган өчен» медале (1944 елның 5 декабре);
* «Кавказны обороналаган өчен» медале (1945 елның 24 апреле);
* «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңү өчен» медале (02.08.1945)
* медальләр

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр||refs=|group=}}

== Әдәбият ==

*  &lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Comment/styles.css&quot; /&gt;&lt;span class=&quot;citation no-wikidata&quot; data-wikidata-property-id=&quot;P1343&quot; id=&quot;CITEREFВО._Комдивы,_Т._2.2014&quot;&gt;''&lt;span class=&quot;ts-comment-commentedText&quot; title=&quot;Цапаев Д. А. (руководитель), Айрапетян Б. В., Введенский Б. А., Голотюк В. Л., Колунтаев В. А., Коцур О. В., Куприянов О. С., Никонова Т. К., Русанов В. Ю., Русовская Г. Л.&quot;&gt;Коллектив авторов.&lt;/span&gt;'' Великая Отечественная: Комдивы. Военный биографический словарь / В. П. Горемыкин.&amp;nbsp;— &lt;abbr title=&quot;Москва&quot;&gt;М.&lt;/abbr&gt;: Кучково поле, 2014.&amp;nbsp;— Т.&amp;nbsp;2.&amp;nbsp;— С.&amp;nbsp;13.&amp;nbsp;— &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1000 экз.&lt;/span&gt;&amp;nbsp;— ISBN 978-5-9950-0341-0.&lt;/span&gt;

== Сылтамалар ==

* [http://www.baranovka.edusite.ru/p99aa1.html «Саратов өлкәсе, Вольский районы, Барановка төп гомуми белем бирү мәктәбе» муниципаль белем бирү учреждениесе сайты]
* [https://www.webcitation.org/667oHlgwN?url=http://podvignaroda.mil.ru/#id=10077761 Халык казанышлары өчен бүләкләү кәгазе]
&lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Rq/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Message box/ambox.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Rq|{{плохое оформление|дата=2023-01-09}}
{{стиль статьи|дата=2023-01-09}}}}
[[Төркем:СБКФ әгъзалары]]
[[Төркем:Бөек Ватан сугышында дивизия командирлары]]
[[Төркем:Бөек Ватан сугышы очучылары]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:«ССРБ Кораллы Көчләренә 70 ел» медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә кырык ел» юбилей медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә утыз ел» юбилей медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә егерме ел» медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләре]]
[[Төркем:«Мәскәүне саклау өчен» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:«Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары]]
[[Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Кызыл Байрак ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Ленин ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Авиация генерал-майорлары (СССР)]]
[[Төркем:1991 елда вафатлар]]
[[Төркем:25 гыйнвар көнне вафатлар]]
[[Төркем:1909 елда туганнар]]
[[Төркем:27 апрель көнне туганнар]]</text>
      <sha1>8r03o41uvpbf1wkzc22yxyc9wnlrguo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935616</id>
      <parentid>5935605</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:35:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сылтамалар */</comment>
      <origin>5935616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15311" sha1="ezg6lckiy1ak549udvoj346wh5rrz8r" xml:space="preserve">{{Шәхес}}

'''Николай Иванович Акулин''' (1909 елның 27 апреле, Барановка, Сарытау губернасы — 1991 елның 25 гыйнвары) Совет хәрби лидеры, Бөек Ватан сугышында катнашучы, Ленин ордены һәм [[Авиация генерал-майоры|авиация генералы]] .

== Биография ==
Николай Иванович 1909 елның 27 апрелендә Вольский районының Барановка авылында туган. Ул 1929 елның гыйнварыннан Кызыл Армиядә хезмәт иткән. 1931 елдан Бөтенсоюз Коммунистлар партиясе (большевиклар) әгъзасы булган. Социаль хәле һәм чыгышы: крестьяннардан эшче.

=== Мәгариф ===

* Барановская авыл мәктәбе — 7 сыйныф;
* Вольск Берләшкән Очучылар һәм Авиация Механиклары Хәрби Мәктәбе (Вольск, 1929);
* 3 нче очучылар һәм штурманнар хәрби мәктәбе ([[Ырынбур|Оренбург]], 1931);
* Аэробатика һәм һавадан ату мәктәбе (Одесса, 1937);
* Кызыл Байраклы Хәрби-һава көчләре академиясендә командирлар һәм штаб начальниклары өчен квалификация күтәрү курслары (Монино, 1947);
* К. Е. Ворошилов исемендәге Югары Хәрби Академиянең Авиация факультеты ([[Мәскәү]], 1955).

=== Сугышка кадәрге биография ===

=== Бөек Ватан сугышы вакытында ===
Ул Бөек Ватан сугышы башлануын шул ук вазифада каршы алган, Пружаны аэродромында 33 нче истребитель авиация полкына командалык иткән. 1941 елның июнь ахырында Һава оборонасы көчләренең 6 нчы истребитель авиация корпусы төзелгәч, полк аның составына кергән. Полк Мәскәүне Люфтваффе һөҗүмнәреннән саклаган. 1941 елның 22 июлендә полк, корпус составында, башкаладагы [[Өченче рейх|немец]] һава һөҗүмен кире кайтаруда катнашкан. Акулин җитәкчелегендә полк түбәндәгеләрдә катнашкан:

* [[Мәскәү өчен сугыш|Мәскәү сугышында]] ,
* Көнбатыш фронтның 10 нчы катнаш авиация дивизиясе составында ул Мәскәү янындагы оборона сугышлары вакытында фронт гаскәрләрен яклады.
* Горький шәһәренең хәрби-сәнәгать объектлары — Һава оборонасы көчләренең 142 нче истребитель авиация дивизиясе составында,
* Төньяк-Көнбатыш фронтында ул Демьянск һөҗүм операциясендә катнашкан;
* Һава оборонасының 106 нчы истребитель авиация дивизиясе составында ул Бологое станциясе районындагы хәрби объектларны каплады.

Подполковник Акулин 33 нче истребитель авиация полкына командалык иткән чорда 4007 очыш ясалган; һава сугышларында һәм аэродромнарга һөҗүм вакытында дошманның 95 очкычы юк иткән.

1942 елның ноябрендә ул Фронт Авиациясенең Сугыш Әзерлеге Баш Идарәсенең Истребитель Авиациясе Идарәсендә һава сугышы буенча өлкән инспектор-пилот итеп билгеләнгән. 1943 елның июненнән ул Грозныйның нефть чыганакларын һәм сәнәгать объектларын каплаган 126 нчы Һава Дивизиясенең очыш операцияләре буенча командир урынбасары булган. 1943 елның 19 августыннан 7 сентябренә кадәр ул вакытлыча бу дивизия белән идарә иткән. 1944 елның апрелендә ул Донбасстагы объектларны дошман һава һөҗүмнәреннән саклаучы Һава оборонасының 127 нче Истребитель Авиациясе Дивизиясе командиры итеп билгеләнгән. 1944 елның августында ул Днепропетровск һәм Запорожье шәһәрләрен каплаган Һава оборонасының 126 нчы Истребитель Авиациясе Дивизиясе командиры итеп күчерелгән, ә 1945 елның гыйнвар-февраль айларында ул [[Ялта конференциясе|өч держава — СССР, АКШ һәм Бөекбритания җитәкчеләренең Кырым конференциясенә]] ярдәм күрсәтү буенча махсус дәүләт бурычын үтәгән. Сугыш вакытында Акулин шәхсән 78 сугыш очышы үткәргән.

=== Сугыштан соң ===
Сугыштан соң полковник Акулин Һава оборонасы көчләренең 126 нчы истребитель авиация дивизиясе белән идарә итүен дәвам иткән, аны [[Батум]]ига күчергән. 1946 елның сентябрендә ул Кызыл Армия Хәрби-һава көчләренең командалык һәм навигация персоналы хәрби академиясендә һава дивизиясе командирлары һәм штаб начальниклары өчен квалификация күтәрү курсларында катнашкан.

* 1947 елның маеннан ул СССР Кораллы Көчләренең артиллерия командующие карамагында иде.
* 1947 елның сентябрендә ул Һава оборонасы көчләренең 19 нчы Һава оборонасы армиясе составында Һава оборонасы көчләренең 144 нче истребитель авиация дивизиясе командиры итеп билгеләнә.
* 1948 елның августыннан — [[3-й истребительный авиационный корпус ПВО|Һава оборонасының 3 нче истребитель авиация корпусы]] командиры урынбасары (1949 елның февраленнән — [[13-й истребительный авиационный корпус ПВО|Һава оборонасының 13 нче истребитель авиация корпусы]]);
* 1950 елның апрелендә ул илнең Һава оборонасы көчләренең сугыш очкычларын сукыр, төнге әзерлек һәм сугышта куллану буенча Кызыл Байрак укыту үзәге җитәкчесе (Саваслейка).
* 1951 елның июленнән — 25 нче һава оборонасы истребитель армиясе командующие ярдәмчесе,
* Декабрьдән — СССР Хәрби министрлыгының [[Румыния|Румыниядә]] дәүләт чикләрен һавадан саклауны оештыру буенча вәкаләтле вәкиле.
* 1954 елның гыйнварында аны К. Е. Ворошилов исемендәге Югары хәрби академиягә укырга җибәрәләр.
* 1955 елның ноябрендә укуын тәмамлаганнан соң, ул илнең Һава оборонасы көчләре штабы начальнигының сугышчан идарә буенча урынбасары — Үзәк командалык үзәгенең дежур генералы итеп билгеләнә.
* 1962 елның июлендә ул запаска җибәрелде.

[[Файл:Могила_Николая_Ивановича_Акулина.jpg|мини|кабер]]
Ул 1991 елның 26 гыйнварында вафат була. Митино зиратында җирләнә.

== Исемнәр ==

* [[Авиация генерал-майоры]] (11.5.1949).

== Бүләкләр ==

* [[Ленин ордены]] (1954 елның 30 апреле)
* [[Кызыл Байрак ордены]] (1941 елның 2 ноябре)&lt;ref&gt;http://podvignaroda.mil.ru/?#id=10077761 {{Webarchive|url=https://archive.today/20141014125136/http://podvignaroda.mil.ru/?%23id=11888217&amp;tab=navDetailDocument#id=10077761|date=2014-10-14}} Подвиг народа. Наградной лист&lt;/ref&gt;
* [[Кызыл Байрак ордены]] (1949 елның 20 июне)&lt;ref name=&quot;Указ&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D0%B0_%D0%92%D0%A1_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0_%D0%BE%D1%82_4.06.1944_%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%B8_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%B2_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B8|title=Награжден в соответствии с Указом Президиума Верховного Совета СССР от 04.06.1944 «О награждении орденами и медалями за выслугу лет в Красной Армии»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170804205517/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D0%B0_%D0%92%D0%A1_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0_%D0%BE%D1%82_4.06.1944_%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%B8_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%B2_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B8|archivedate=2017-08-04|accessdate=2016-08-27}}&lt;/ref&gt;
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (18.11.1944)
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (1945 елның 24 феврале)
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (1985 елның 6 апреле)
* [[Кызыл Йолдыз ордены]] (03.11.1944)
* «Мәскәүне обороналаган өчен» медале (1944 елның 5 декабре);
* «Кавказны обороналаган өчен» медале (1945 елның 24 апреле);
* «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңү өчен» медале (02.08.1945)
* медальләр

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр||refs=|group=}}

== Әдәбият ==

*  &lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Comment/styles.css&quot; /&gt;&lt;span class=&quot;citation no-wikidata&quot; data-wikidata-property-id=&quot;P1343&quot; id=&quot;CITEREFВО._Комдивы,_Т._2.2014&quot;&gt;''&lt;span class=&quot;ts-comment-commentedText&quot; title=&quot;Цапаев Д. А. (руководитель), Айрапетян Б. В., Введенский Б. А., Голотюк В. Л., Колунтаев В. А., Коцур О. В., Куприянов О. С., Никонова Т. К., Русанов В. Ю., Русовская Г. Л.&quot;&gt;Коллектив авторов.&lt;/span&gt;'' Великая Отечественная: Комдивы. Военный биографический словарь / В. П. Горемыкин.&amp;nbsp;— &lt;abbr title=&quot;Москва&quot;&gt;М.&lt;/abbr&gt;: Кучково поле, 2014.&amp;nbsp;— Т.&amp;nbsp;2.&amp;nbsp;— С.&amp;nbsp;13.&amp;nbsp;— &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1000 экз.&lt;/span&gt;&amp;nbsp;— ISBN 978-5-9950-0341-0.&lt;/span&gt;

== Сылтамалар ==

* [http://www.baranovka.edusite.ru/p99aa1.html «Саратов өлкәсе, Вольский районы, Барановка төп гомуми белем бирү мәктәбе» муниципаль белем бирү учреждениесе сайты]
* [https://www.webcitation.org/667oHlgwN?url=http://podvignaroda.mil.ru/#id=10077761 Халык казанышлары өчен бүләкләү кәгазе]

[[Төркем:СБКФ әгъзалары]]
[[Төркем:Бөек Ватан сугышында дивизия командирлары]]
[[Төркем:Бөек Ватан сугышы очучылары]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:«ССРБ Кораллы Көчләренә 70 ел» медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә кырык ел» юбилей медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә утыз ел» юбилей медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә егерме ел» медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләре]]
[[Төркем:«Мәскәүне саклау өчен» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:«Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары]]
[[Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Кызыл Байрак ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Ленин ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Авиация генерал-майорлары (СССР)]]
[[Төркем:1991 елда вафатлар]]
[[Төркем:25 гыйнвар көнне вафатлар]]
[[Төркем:1909 елда туганнар]]
[[Төркем:27 апрель көнне туганнар]]</text>
      <sha1>ezg6lckiy1ak549udvoj346wh5rrz8r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935617</id>
      <parentid>5935616</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:35:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Әдәбият */</comment>
      <origin>5935617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14375" sha1="lfw47bgqgoflqddncsuz6i1sot5dbpg" xml:space="preserve">{{Шәхес}}

'''Николай Иванович Акулин''' (1909 елның 27 апреле, Барановка, Сарытау губернасы — 1991 елның 25 гыйнвары) Совет хәрби лидеры, Бөек Ватан сугышында катнашучы, Ленин ордены һәм [[Авиация генерал-майоры|авиация генералы]] .

== Биография ==
Николай Иванович 1909 елның 27 апрелендә Вольский районының Барановка авылында туган. Ул 1929 елның гыйнварыннан Кызыл Армиядә хезмәт иткән. 1931 елдан Бөтенсоюз Коммунистлар партиясе (большевиклар) әгъзасы булган. Социаль хәле һәм чыгышы: крестьяннардан эшче.

=== Мәгариф ===

* Барановская авыл мәктәбе — 7 сыйныф;
* Вольск Берләшкән Очучылар һәм Авиация Механиклары Хәрби Мәктәбе (Вольск, 1929);
* 3 нче очучылар һәм штурманнар хәрби мәктәбе ([[Ырынбур|Оренбург]], 1931);
* Аэробатика һәм һавадан ату мәктәбе (Одесса, 1937);
* Кызыл Байраклы Хәрби-һава көчләре академиясендә командирлар һәм штаб начальниклары өчен квалификация күтәрү курслары (Монино, 1947);
* К. Е. Ворошилов исемендәге Югары Хәрби Академиянең Авиация факультеты ([[Мәскәү]], 1955).

=== Сугышка кадәрге биография ===

=== Бөек Ватан сугышы вакытында ===
Ул Бөек Ватан сугышы башлануын шул ук вазифада каршы алган, Пружаны аэродромында 33 нче истребитель авиация полкына командалык иткән. 1941 елның июнь ахырында Һава оборонасы көчләренең 6 нчы истребитель авиация корпусы төзелгәч, полк аның составына кергән. Полк Мәскәүне Люфтваффе һөҗүмнәреннән саклаган. 1941 елның 22 июлендә полк, корпус составында, башкаладагы [[Өченче рейх|немец]] һава һөҗүмен кире кайтаруда катнашкан. Акулин җитәкчелегендә полк түбәндәгеләрдә катнашкан:

* [[Мәскәү өчен сугыш|Мәскәү сугышында]] ,
* Көнбатыш фронтның 10 нчы катнаш авиация дивизиясе составында ул Мәскәү янындагы оборона сугышлары вакытында фронт гаскәрләрен яклады.
* Горький шәһәренең хәрби-сәнәгать объектлары — Һава оборонасы көчләренең 142 нче истребитель авиация дивизиясе составында,
* Төньяк-Көнбатыш фронтында ул Демьянск һөҗүм операциясендә катнашкан;
* Һава оборонасының 106 нчы истребитель авиация дивизиясе составында ул Бологое станциясе районындагы хәрби объектларны каплады.

Подполковник Акулин 33 нче истребитель авиация полкына командалык иткән чорда 4007 очыш ясалган; һава сугышларында һәм аэродромнарга һөҗүм вакытында дошманның 95 очкычы юк иткән.

1942 елның ноябрендә ул Фронт Авиациясенең Сугыш Әзерлеге Баш Идарәсенең Истребитель Авиациясе Идарәсендә һава сугышы буенча өлкән инспектор-пилот итеп билгеләнгән. 1943 елның июненнән ул Грозныйның нефть чыганакларын һәм сәнәгать объектларын каплаган 126 нчы Һава Дивизиясенең очыш операцияләре буенча командир урынбасары булган. 1943 елның 19 августыннан 7 сентябренә кадәр ул вакытлыча бу дивизия белән идарә иткән. 1944 елның апрелендә ул Донбасстагы объектларны дошман һава һөҗүмнәреннән саклаучы Һава оборонасының 127 нче Истребитель Авиациясе Дивизиясе командиры итеп билгеләнгән. 1944 елның августында ул Днепропетровск һәм Запорожье шәһәрләрен каплаган Һава оборонасының 126 нчы Истребитель Авиациясе Дивизиясе командиры итеп күчерелгән, ә 1945 елның гыйнвар-февраль айларында ул [[Ялта конференциясе|өч держава — СССР, АКШ һәм Бөекбритания җитәкчеләренең Кырым конференциясенә]] ярдәм күрсәтү буенча махсус дәүләт бурычын үтәгән. Сугыш вакытында Акулин шәхсән 78 сугыш очышы үткәргән.

=== Сугыштан соң ===
Сугыштан соң полковник Акулин Һава оборонасы көчләренең 126 нчы истребитель авиация дивизиясе белән идарә итүен дәвам иткән, аны [[Батум]]ига күчергән. 1946 елның сентябрендә ул Кызыл Армия Хәрби-һава көчләренең командалык һәм навигация персоналы хәрби академиясендә һава дивизиясе командирлары һәм штаб начальниклары өчен квалификация күтәрү курсларында катнашкан.

* 1947 елның маеннан ул СССР Кораллы Көчләренең артиллерия командующие карамагында иде.
* 1947 елның сентябрендә ул Һава оборонасы көчләренең 19 нчы Һава оборонасы армиясе составында Һава оборонасы көчләренең 144 нче истребитель авиация дивизиясе командиры итеп билгеләнә.
* 1948 елның августыннан — [[3-й истребительный авиационный корпус ПВО|Һава оборонасының 3 нче истребитель авиация корпусы]] командиры урынбасары (1949 елның февраленнән — [[13-й истребительный авиационный корпус ПВО|Һава оборонасының 13 нче истребитель авиация корпусы]]);
* 1950 елның апрелендә ул илнең Һава оборонасы көчләренең сугыш очкычларын сукыр, төнге әзерлек һәм сугышта куллану буенча Кызыл Байрак укыту үзәге җитәкчесе (Саваслейка).
* 1951 елның июленнән — 25 нче һава оборонасы истребитель армиясе командующие ярдәмчесе,
* Декабрьдән — СССР Хәрби министрлыгының [[Румыния|Румыниядә]] дәүләт чикләрен һавадан саклауны оештыру буенча вәкаләтле вәкиле.
* 1954 елның гыйнварында аны К. Е. Ворошилов исемендәге Югары хәрби академиягә укырга җибәрәләр.
* 1955 елның ноябрендә укуын тәмамлаганнан соң, ул илнең Һава оборонасы көчләре штабы начальнигының сугышчан идарә буенча урынбасары — Үзәк командалык үзәгенең дежур генералы итеп билгеләнә.
* 1962 елның июлендә ул запаска җибәрелде.

[[Файл:Могила_Николая_Ивановича_Акулина.jpg|мини|кабер]]
Ул 1991 елның 26 гыйнварында вафат була. Митино зиратында җирләнә.

== Исемнәр ==

* [[Авиация генерал-майоры]] (11.5.1949).

== Бүләкләр ==

* [[Ленин ордены]] (1954 елның 30 апреле)
* [[Кызыл Байрак ордены]] (1941 елның 2 ноябре)&lt;ref&gt;http://podvignaroda.mil.ru/?#id=10077761 {{Webarchive|url=https://archive.today/20141014125136/http://podvignaroda.mil.ru/?%23id=11888217&amp;tab=navDetailDocument#id=10077761|date=2014-10-14}} Подвиг народа. Наградной лист&lt;/ref&gt;
* [[Кызыл Байрак ордены]] (1949 елның 20 июне)&lt;ref name=&quot;Указ&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D0%B0_%D0%92%D0%A1_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0_%D0%BE%D1%82_4.06.1944_%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%B8_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%B2_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B8|title=Награжден в соответствии с Указом Президиума Верховного Совета СССР от 04.06.1944 «О награждении орденами и медалями за выслугу лет в Красной Армии»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170804205517/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D0%B0_%D0%92%D0%A1_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0_%D0%BE%D1%82_4.06.1944_%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%B8_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%B2_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B8|archivedate=2017-08-04|accessdate=2016-08-27}}&lt;/ref&gt;
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (18.11.1944)
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (1945 елның 24 феврале)
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (1985 елның 6 апреле)
* [[Кызыл Йолдыз ордены]] (03.11.1944)
* «Мәскәүне обороналаган өчен» медале (1944 елның 5 декабре);
* «Кавказны обороналаган өчен» медале (1945 елның 24 апреле);
* «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңү өчен» медале (02.08.1945)
* медальләр

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр||refs=|group=}}

== Сылтамалар ==

* [http://www.baranovka.edusite.ru/p99aa1.html «Саратов өлкәсе, Вольский районы, Барановка төп гомуми белем бирү мәктәбе» муниципаль белем бирү учреждениесе сайты]
* [https://www.webcitation.org/667oHlgwN?url=http://podvignaroda.mil.ru/#id=10077761 Халык казанышлары өчен бүләкләү кәгазе]

[[Төркем:СБКФ әгъзалары]]
[[Төркем:Бөек Ватан сугышында дивизия командирлары]]
[[Төркем:Бөек Ватан сугышы очучылары]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:«ССРБ Кораллы Көчләренә 70 ел» медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә кырык ел» юбилей медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә утыз ел» юбилей медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә егерме ел» медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләре]]
[[Төркем:«Мәскәүне саклау өчен» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:«Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары]]
[[Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Кызыл Байрак ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Ленин ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Авиация генерал-майорлары (СССР)]]
[[Төркем:1991 елда вафатлар]]
[[Төркем:25 гыйнвар көнне вафатлар]]
[[Төркем:1909 елда туганнар]]
[[Төркем:27 апрель көнне туганнар]]</text>
      <sha1>lfw47bgqgoflqddncsuz6i1sot5dbpg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935749</id>
      <parentid>5935617</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T11:47:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>35870</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5935749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14376" sha1="9vbqv60rmr9urdlthsrc9ulmqys1y0x" xml:space="preserve">{{Шәхес}}

'''Николай Иванович Акулин''' (1909 елның 27 апреле, Барановка, Сарытау губернасы — 1991 елның 25 гыйнвары) Совет хәрби лидеры, Бөек Ватан сугышында катнашучы, Ленин ордены һәм [[Авиация генерал-майоры|авиация генералы]] .

== Биография ==
Николай Иванович 1909 елның 27 апрелендә Вольский районының Барановка авылында туган. Ул 1929 елның гыйнварыннан Кызыл Армиядә хезмәт иткән. 1931 елдан Бөтенсоюз Коммунистлар партиясе (большевиклар) әгъзасы булган. Социаль хәле һәм чыгышы: крестьяннардан эшче.

=== Мәгариф ===

* Барановская авыл мәктәбе — 7 сыйныф;
* Вольск Берләшкән Очучылар һәм Авиация Механиклары Хәрби Мәктәбе (Вольск, 1929);
* 3 нче очучылар һәм штурманнар хәрби мәктәбе ([[Ырынбур|Оренбург]], 1931);
* Аэробатика һәм һавадан ату мәктәбе (Одесса, 1937);
* Кызыл Байраклы Хәрби-һава көчләре академиясендә командирлар һәм штаб начальниклары өчен квалификация күтәрү курслары (Монино, 1947);
* К. Е. Ворошилов исемендәге Югары Хәрби Академиянең Авиация факультеты ([[Мәскәү]], 1955).

=== Сугышка кадәрге биография ===

=== Бөек Ватан сугышы вакытында ===
Ул Бөек Ватан сугышы башлануын шул ук вазифада каршы алган, Пружаны аэродромында 33 нче истребитель авиация полкына командалык иткән. 1941 елның июнь ахырында Һава оборонасы көчләренең 6 нчы истребитель авиация корпусы төзелгәч, полк аның составына кергән. Полк Мәскәүне Люфтваффе һөҗүмнәреннән саклаган. 1941 елның 22 июлендә полк, корпус составында, башкаладагы [[Өченче рейх|немец]] һава һөҗүмен кире кайтаруда катнашкан. Акулин җитәкчелегендә полк түбәндәгеләрдә катнашкан:

* [[Мәскәү өчен сугыш|Мәскәү сугышында]] ,
* Көнбатыш фронтның 10 нчы катнаш авиация дивизиясе составында ул Мәскәү янындагы оборона сугышлары вакытында фронт гаскәрләрен яклады.
* Горький шәһәренең хәрби-сәнәгать объектлары — Һава оборонасы көчләренең 142 нче истребитель авиация дивизиясе составында,
* Төньяк-Көнбатыш фронтында ул Демьянск һөҗүм операциясендә катнашкан;
* Һава оборонасының 106 нчы истребитель авиация дивизиясе составында ул Бологое станциясе районындагы хәрби объектларны каплады.

Подполковник Акулин 33 нче истребитель авиация полкына командалык иткән чорда 4007 очыш ясалган; һава сугышларында һәм аэродромнарга һөҗүм вакытында дошманның 95 очкычы юк иткән.

1942 елның ноябрендә ул Фронт Авиациясенең Сугыш Әзерлеге Баш Идарәсенең Истребитель Авиациясе Идарәсендә һава сугышы буенча өлкән инспектор-пилот итеп билгеләнгән. 1943 елның июненнән ул Грозныйның нефть чыганакларын һәм сәнәгать объектларын каплаган 126 нчы Һава Дивизиясенең очыш операцияләре буенча командир урынбасары булган. 1943 елның 19 августыннан 7 сентябренә кадәр ул вакытлыча бу дивизия белән идарә иткән. 1944 елның апрелендә ул Донбасстагы объектларны дошман һава һөҗүмнәреннән саклаучы Һава оборонасының 127 нче Истребитель Авиациясе Дивизиясе командиры итеп билгеләнгән. 1944 елның августында ул Днепропетровск һәм Запорожье шәһәрләрен каплаган Һава оборонасының 126 нчы Истребитель Авиациясе Дивизиясе командиры итеп күчерелгән, ә 1945 елның гыйнвар-февраль айларында ул [[Ялта конференциясе|өч держава — СССР, АКШ һәм Бөекбритания җитәкчеләренең Кырым конференциясенә]] ярдәм күрсәтү буенча махсус дәүләт бурычын үтәгән. Сугыш вакытында Акулин шәхсән 78 сугыш очышы үткәргән.

=== Сугыштан соң ===
Сугыштан соң полковник Акулин Һава оборонасы көчләренең 126 нчы истребитель авиация дивизиясе белән идарә итүен дәвам иткән, аны [[Батум]]ига күчергән. 1946 елның сентябрендә ул Кызыл Армия Хәрби-һава көчләренең командалык һәм навигация персоналы хәрби академиясендә һава дивизиясе командирлары һәм штаб начальниклары өчен квалификация күтәрү курсларында катнашкан.

* 1947 елның маеннан ул СССР Кораллы Көчләренең артиллерия командующие карамагында иде.
* 1947 елның сентябрендә ул Һава оборонасы көчләренең 19 нчы Һава оборонасы армиясе составында Һава оборонасы көчләренең 144 нче истребитель авиация дивизиясе командиры итеп билгеләнә.
* 1948 елның августыннан — [[3-й истребительный авиационный корпус ПВО|Һава оборонасының 3 нче истребитель авиация корпусы]] командиры урынбасары (1949 елның февраленнән — [[13-й истребительный авиационный корпус ПВО|Һава оборонасының 13 нче истребитель авиация корпусы]]);
* 1950 елның апрелендә ул илнең Һава оборонасы көчләренең сугыш очкычларын сукыр, төнге әзерлек һәм сугышта куллану буенча Кызыл Байрак укыту үзәге җитәкчесе (Саваслейка).
* 1951 елның июленнән — 25 нче һава оборонасы истребитель армиясе командующие ярдәмчесе,
* Декабрьдән — СССР Хәрби министрлыгының [[Румыния|Румыниядә]] дәүләт чикләрен һавадан саклауны оештыру буенча вәкаләтле вәкиле.
* 1954 елның гыйнварында аны К. Е. Ворошилов исемендәге Югары хәрби академиягә укырга җибәрәләр.
* 1955 елның ноябрендә укуын тәмамлаганнан соң, ул илнең Һава оборонасы көчләре штабы начальнигының сугышчан идарә буенча урынбасары — Үзәк командалык үзәгенең дежур генералы итеп билгеләнә.
* 1962 елның июлендә ул запаска җибәрелде.

[[Файл:Могила_Николая_Ивановича_Акулина.jpg|мини|кабер]]
Ул 1991 елның 26 гыйнварында вафат була. Митино зиратында җирләнә.

== Исемнәр ==

* [[Авиация генерал-майоры]] (11.5.1949).

== Бүләкләр ==

* [[Ленин ордены]] (1954 елның 30 апреле)
* [[Кызыл Байрак ордены]] (1941 елның 2 ноябре)&lt;ref&gt;http://podvignaroda.mil.ru/?#id=10077761 {{Webarchive|url=https://archive.today/20141014125136/http://podvignaroda.mil.ru/?%23id=11888217&amp;tab=navDetailDocument#id=10077761|date=2014-10-14}} Подвиг народа. Наградной лист&lt;/ref&gt;
* [[Кызыл Байрак ордены]] (1949 елның 20 июне)&lt;ref name=&quot;Указ&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D0%B0_%D0%92%D0%A1_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0_%D0%BE%D1%82_4.06.1944_%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%B8_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%B2_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B8|title=Награжден в соответствии с Указом Президиума Верховного Совета СССР от 04.06.1944 «О награждении орденами и медалями за выслугу лет в Красной Армии»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170804205517/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D0%B0_%D0%92%D0%A1_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0_%D0%BE%D1%82_4.06.1944_%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%B8_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%B2_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B8|archivedate=2017-08-04|accessdate=2016-08-27}}&lt;/ref&gt;
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (18.11.1944)
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (1945 елның 24 феврале)
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (1985 елның 6 апреле)
* [[Кызыл Йолдыз ордены]] (03.11.1944)
* «Мәскәүне обороналаган өчен» медале (1944 елның 5 декабре);
* «Кавказны обороналаган өчен» медале (1945 елның 24 апреле);
* «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңү өчен» медале (02.08.1945)
* медальләр

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр||refs=|group=}}

== Сылтамалар ==

* [http://www.baranovka.edusite.ru/p99aa1.html «Саратов өлкәсе, Вольский районы, Барановка төп гомуми белем бирү мәктәбе» муниципаль белем бирү учреждениесе сайты]
* [https://web.archive.org/web/20210303111331/http://podvignaroda.mil.ru/#id=10077761 Халык казанышлары өчен бүләкләү кәгазе]

[[Төркем:СБКФ әгъзалары]]
[[Төркем:Бөек Ватан сугышында дивизия командирлары]]
[[Төркем:Бөек Ватан сугышы очучылары]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:«ССРБ Кораллы Көчләренә 70 ел» медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә кырык ел» юбилей медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә утыз ел» юбилей медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә егерме ел» медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләре]]
[[Төркем:«Мәскәүне саклау өчен» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:«Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары]]
[[Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Кызыл Байрак ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Ленин ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Авиация генерал-майорлары (СССР)]]
[[Төркем:1991 елда вафатлар]]
[[Төркем:25 гыйнвар көнне вафатлар]]
[[Төркем:1909 елда туганнар]]
[[Төркем:27 апрель көнне туганнар]]</text>
      <sha1>9vbqv60rmr9urdlthsrc9ulmqys1y0x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Йолдызара йотылу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489021</id>
    <revision>
      <id>5935690</id>
      <parentid>5934970</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:01:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23784" sha1="dm7mdhyz79d2rbb5c13070lplr2npgg" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}

'''Йолдызара йотылу''', яки '''йолдызлар арасындагы көчсезләнү''' (шулай ук '''йолдызара (галактик) экстинкция''', {{Lang-la|exstinctio}} — '''сүнү'''&lt;ref name=&quot;bse&quot;/&gt;), — [[Yoldızara moxit|йолдызара киңлектә]] матдә тарафыннан электромагнит нурланышның йотылуы һәм таралуы&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1162321|title=Межзвездное поглощение света|author=Сурдин В.Г.|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-04-17|archive-date=2020-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200217220853/http://www.astronet.ru/db/msg/1162321|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. [[Киек Каз Юлы]] дискындагы йолдызлар өчен V диапазонындагы '''экстинкция''' якынча 1,8 &lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; /килопарсек тәшкил итә&lt;ref&gt;{{книга|ссылка=https://books.google.com/books?id=k21lk4sORpEC&amp;pg=PA10|автор=Whittet D. C. B.|заглавие=Dust in the Galactic Environment|год=2003|издание=2nd|издательство=[[CRC Press]]|страницы=10|серия=Series in Astronomy and Astrophysics|isbn=0750306246}}&lt;/ref&gt;.

== Тарихы ==
Йолдызлар арасындагы йотылуның йолдызлар төсенә йогынтысы (йолдызара кызару) озак вакытлар күзәтелгән, ләкин йолдызлар арасындагы йотылуга һәм галактик тузанга берничек тә бәйләнмәгән. 1847 елда Василий Струве йолдызлар арасындагы йотылу күренешләрен билгеләп үтә&lt;ref&gt;Struve, F. G. W. 1847, St. Petersburg: Tip. Acad. Imper., 1847; IV, 165 p.; in 8.; DCCC.4.211 [[bibcode:1847edas.book.....S|Etudes d’Astronomie Stellaire : Sur la voie lactee et sur la distance des etoiles fixes]]&lt;/ref&gt;, ә Роберт Джулиус Трюмплер бу күренешне 1930 елда тасвирлый&lt;ref&gt;{{статья|автор=Trumpler, R. J.|заглавие=Preliminary results on the distances, dimensions and space distribution of open star clusters|год=1930|язык=en|издание=Lick Observatory Bulletin|тип=journal|том=14|номер=420|страницы=154—188|bibcode=1930LicOB.420..154T}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Karttunen2003&quot;&gt;{{книга|автор=Karttunen, Hannu|заглавие=Fundamental astronomy|ссылка=https://archive.org/details/fundamentalastro00kart_973|год=2003|издание=Physics and Astronomy Online Library|издательство=Springer|страницы=[https://archive.org/details/fundamentalastro00kart_973/page/n291 289]|isbn=978-3-540-00179-9}}&lt;/ref&gt;.

== Характеристика ==
Йолдызлар арасындагы йотылу күрү сызыгы буйлап урнашкан тузан бөртекләре яктылыкның бер өлешен йотып, аны башка юнәлештә кабат чыгарганда була. Уртача алганда, тузан бөртекләренең диаметры 0,1 дән 1 мкм га кадәр&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Книга|автор=Кононович Э.В., Мороз В.И.|заглавие=Общий курс астрономии|ответственный=|год=2004|издание=2-е, исправленное|место=|издательство=УРСС|страницы=449—451|страниц=544|isbn=5-354-00866-2}}&lt;/ref&gt;.

Йолдызара тузан, нигездә, галактика яссылыгында урнашканлыктан, нәкъ менә монда (күренгән диапазонда күзәтелгәндә) йотылу югарыда әйтелгән 1,8 &lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; /килопарсекка җитә (бу кыйммәт шулай ук сагыштырма йотылу дип атала). Бу [[Киек Каз Юлы]] яссылыгы янындагы башка галактикаларны күзәтүдә зур кыенлыклар тудыруын аңлата, һәм бу өлкә [[качу зонасы]] дип атала. Анда аз санлы галактикалар гына ачылган, мәсәлән,[[:ru:Dwingeloo_1|Dwingeloo 1]], ул радио һәм [[Инфракызыл нурланыш|инфракызыл]] диапазоннарда гына күзәтелгән, анда йотылу көчсезрәк&lt;ref name=&quot;Kraan-Korteweg1994&quot;&gt;{{статья|страницы=77|номер=6501|том=372|издание=Nature|заглавие=Discovery of a nearby spiral galaxy behind the Milky Way|ссылка=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1994-11-03_372_6501/page/76|doi=10.1038/372077a0|bibcode=1994Natur.372...77K|язык=en|тип=journal|автор=Kraan-Korteweg, R. C.; Loan, A. J.; Burton, W. B.; Lahav, O.; Ferguson, H. C.; Henning, P. A.; Lynden-Bell, D.|год=1994}}&lt;/ref&gt;. Чагыштыру өчен, галактика полюсы юнәлешендә йолдызара йотылу (сагыштырма түгел, ә гомуми) нибары 0,15 &lt;sup&gt;m&lt;/sup&gt; тәшкил итә&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;.

Йолдызара йотылу безнең галактика үзәге юнәлешендә иң көчле. Галактиканың үзәк өлкәләре Җирдән 8 килопарсек ераклыкта урнашкан, ләкин алардан килгән күренмә яктылык 30 &lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; дан артык ераклыкта йотылу кичерә. Башкача әйткәндә, Җирдәге күзәтүчегә триллион фотоннан бердән артык булмаган фотон барып җитә&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Maps of Dust Infrared Emission for Use in Estimation of Reddening and Cosmic Microwave Background Radiation Foregrounds|ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1998-06-20_500_2/page/n5|издание=[[The Astrophysical Journal]]|том=500|номер=2|страницы=525—553|bibcode=1998ApJ...500..525S|doi=10.1086/305772|arxiv=astro-ph/9710327|ref=Schlegel|язык=en|тип=journal|автор={{Нп3|David J. Schlegel|Schlegel, David J.|en|David J. Schlegel}}; {{Нп3|Douglas P. Finkbeiner|Finkbeiner, Douglas P|en|Douglas P. Finkbeiner}}; {{Нп3|Marc Davis (astronomer)|Davis, Marc|en|Marc Davis (astronomer)}}|год=1998|издательство=[[IOP Publishing]]}}&lt;/ref&gt;.

== Йотылуның дулкын озынлыгына бәйлелеге ==
Йолдызара тузан төрле дулкын озынлыгындагы яктылыкны төрлечә йота. Гомумән алганда, яктылыкның дулкын озынлыгы озынрак булган саен, ул азрак йотыла — бу күренеш сайлап йотылу дип атала. Сайлап йотылу тузан бөртегенең үз зурлыгыннан кыскарак яки аңа тигез дулкын озынлыгындагы яктылыкны йота алуы белән аңлатыла. Ягъни, яктылыкның дулкын озынлыгы озынрак булган саен, аны азрак тузан бөртекләре йота ала, һәм киресенчә. Исәпләүләр күрсәткәнчә, чагыштырма йотылу дулкын озынлыгына кире пропорциональ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1245721/lec.6.1.html|title=Лекция 6. Поглощение света в Галактике|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-04-18|archive-date=2020-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200219040910/http://www.astronet.ru/db/msg/1245721/lec.6.1.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, ләкин, гамәлдә, 3700 Å (якын [[Ультрашәмәхә нурланыш|ультрафиолет]]) дан 48000 Å (урта инфракызыл) га кадәр диапазонда, чагыштырма йотылу −1,85 дәрәҗәсенә күтәрелгән дулкын озынлыгына пропорциональ&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;.

Йотылуның дулкын озынлыгына бәйлелеген шулай ук нисбәт белән күрсәтергә мөмкин &lt;math display=&quot;inline&quot;&gt;R_V = \frac{A_V}{E_{B-V}},&lt;/math&gt; монда ''A &lt;sub&gt;V&lt;/sub&gt;'' — йотылу кыйммәте, ә ''E &lt;sub&gt;B−V&lt;/sub&gt;'' — төс күрсәткече үзгәреше B−V . Ул шулай ук төс артыклыгы дип тә атала:

&lt;math&gt;E_{B-V} = (B - V)_{\text{obs}} - (B - V)_{\textrm{real}} = (B_\text{obs} - B_\text{real}) - (V_\text{obs} - V_\text{real}) = A_B - A_V&lt;/math&gt;

Уртача алганда, ''R &lt;sub&gt;V&lt;/sub&gt; ның'' үлчәмсез кыйммәте 3,1-3,2 тәшкил итә. Шуңа күрә, 1 кпк ераклыктагы объект өчен төс артыклыгы 0,6&lt;sup&gt;m&lt;/sup&gt; тәшкил итә. Ләкин, күк йөзенең кайбер өлкәләре өчен ''R &lt;sub&gt;V&lt;/sub&gt;'' 2 дән 5 кә кадәр кыйммәтләрне кабул итә ала. Бу кыйммәт үзе йолдыз астрономиясе өчен бик мөһим: йотылу кыйммәтен турыдан-туры үлчәп булмый, ләкин йотылу төзәтмәсе йолдызга кадәр ераклыкны билгеләү өчен кирәк. Әммә, төс артыклыгын белеп, йотылу кыйммәтен билгеләргә мөмкин&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Interstellar reddening and IR-excess of O and B stars|ссылка=https://archive.org/details/sim_astronomy-and-astrophysics_1975-09_43_1-2/page/133|издание=[[Astronomy and Astrophysics]]|том=43|страницы=133—139|bibcode=1975A&amp;A....43..133S|ref=Schultz|язык=en|тип=journal|автор={{Нп3|G. V. Schultz|Schultz, G. V.|en|G. V. Schultz}}; {{Нп3|W. Wiemer|Wiemer, W.|en|W. Wiemer}}|год=1975}}&lt;/ref&gt;.
Шулай итеп, йолдызлар арасындагы йотылу аркасында, объектлар тонык кына түгел, ә кызылрак та була. Бу күренеш «яктылыкның йолдызлар арасындагы кызаруы» дип атала&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.


Аны [[Qızıl taypılma|кызыл тайпылыш]] төшенчәсе белән бутарга ярамый, ул бөтенләй башка табигатькә һәм күренешләргә ия: мәсәлән, монохром нурланышның дулкын озынлыгы йолдызлар арасындагы кызару аркасында үзгәрми, ләкин кызыл тайпылыш аркасында үзгәрә&lt;ref name=&quot;basicastronomy&quot;&gt;See Binney and Merrifeld, Section 3.7 (1998, ISBN 978-0-691-02565-0), Carroll and Ostlie, Section 12.1 (2007, ISBN 978-0-8053-0402-2), Kutner (2003, ISBN 978-0-521-52927-3) for applications in astronomy.&lt;/ref&gt;.

Кайбер дулкын озынлыкларында йотылу аеруча көчле. Мәсәлән, 9,7 мкм дулкын озынлыгындагы йотылу полосасы билгеле, ул Mg&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;SiO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; һәм MgSiC&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; магний силикатларыннан торган тузан бөртекләре аркасында барлыкка килә дип санала. Ультрафиолет диапазонында киң пик күзәтелә, дулкын озынлыгында максимумы 2175 Å һәм полоса киңлеге 480 Å, ул 1960-нчы елларда ачылган&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1188400|title=Межзвёздное поглощение (света)|author=Н.В. Вощинников|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-04-17|archive-date=2020-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200217221049/http://www.astronet.ru/db/msg/1188400|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{статья|автор=Stecher, Theodore P.|заглавие=Interstellar Extinction in the Ultraviolet|ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1965-11-15_142_4/page/1682|год=1965|язык=en|издание=[[The Astrophysical Journal]]|издательство=[[IOP Publishing]]|тип=journal|том=142|страницы=1683|doi=10.1086/148462|bibcode=1965ApJ...142.1683S}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{статья|автор=Stecher, Theodore P.|заглавие=Interstellar Extinction in the Ultraviolet. II|год=1969|язык=en|издание=[[The Astrophysical Journal]]|издательство=[[IOP Publishing]]|тип=journal|том=157|страницы=L125|doi=10.1086/180400|bibcode=1969ApJ...157L.125S}}&lt;/ref&gt;. Аның төгәл сәбәпләре тулысынча ачыкланмаган, ләкин ул графит һәм [[:ru:Полициклические_ароматические_углеводороды|ПАУ]] (Полициклик_ароматик_углеводородлар) катнашмасы аркасында барлыкка килә дип фаразлана&lt;ref&gt;{{статья|автор=Bradley, John; Dai, ZR; Erni, R; Browning, N; Graham, G; Weber, P; Smith, J; Hutcheon, I; Ishii, H.|заглавие=An Astronomical 2175 Å Feature in Interplanetary Dust Particles|ссылка=https://archive.org/details/sim_science_2005-01-14_307_5707/page/244|год=2005|язык=en|издание=Science|тип=journal|том=307|номер=5707|страницы=244—247|doi=10.1126/science.1106717|bibcode=2005Sci...307..244B|pmid=15653501}}&lt;/ref&gt;. Барлыгы 40 тан артык диффуз йотылу полосасы билгеле&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;.

== Башка галактикаларда йотылу ==
[[Файл:Interstellar_extinction_ave_curves_local_group.png|уңда|мини|Зур һәм Кече Малеллан Болытлары өчен йотылу функцияләре&lt;ref name=&quot;mw_lmc_smc_comp&quot;&gt;{{статья|издание=[[The Astrophysical Journal]]|arxiv=astro-ph/0305257|doi=10.1086/376774|bibcode=2003ApJ...594..279G|страницы=279—293|номер=1|том=594|заглавие=A Quantitative Comparison of the Small Magellanic Cloud, Large Magellanic Cloud, and Milky Way Ultraviolet to Near-Infrared Extinction Curves|ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2003-09-01_594_1/page/278|ref=Gordon|язык=en|тип=journal|автор={{Нп3|Karl D. Gordon|Gordon, Karl D.|en|Karl D. Gordon}}; {{Нп3|Geoffrey C. Clayton|Geoffrey C. Clayton|en|Geoffrey C. Clayton}}; {{Нп3|Karl A. Misselt|Karl A. Misselt|en|Karl A. Misselt}}; [[Ландольт, Арло|Arlo U. Landolt]]; {{Нп3|Michael J. Wolff|Michael J. Wolff|en|Michael J. Wolff}}|год=2003|издательство=[[IOP Publishing]]}}&lt;/ref&gt;.]]
Дулкын озынлыгына бәйле йотылу функцияләре төрле галактикалар өчен төрлечә булырга мөмкин, чөнки функциянең төре, үз чиратында, [[Yoldızara moxit|йолдызара мохит]] составына бәйле. Алар иң яхшысы [[Киек Каз Юлы]] һәм аның ике иярчене: Оло һәм [[NGC 292|Кече Магеллан Болытлары]] өчен өйрәнелгән.

ОЛО Магеллан Болытында (ЗМБ) төрле өлкәләр төрлечә эшли. Йолдыз формалашуы барган [[NGC 2070|Тарантула Томанлыгында]] ультрафиолет нурланышы оЛО Магеллан Болытының һәм безнең Галактиканың башка өлкәләренә караганда көчлерәк йотыла, ләкин 2175 Å дулкын озынлыгында ул, киресенчә, көчсезләнә&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=An average interstellar extinction curve for the Large Magellanic Cloud|издание=[[The Astronomical Journal|Astronomical Journal]]|том=92|страницы=1068—1073|bibcode=1986AJ.....92.1068F|doi=10.1086/114237|ref=Fitzpatrick|язык=en|тип=journal|автор={{Нп3|Edward L. Fitzpatrick|Fitzpatrick, Edward L.|en|Edward L. Fitzpatrick}}|год=1986}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=A Reanalysis of the Ultraviolet Extinction from Interstellar Dust in the Large Magellanic Cloud|ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1999-04-10_515_1/page/128|издание=[[The Astrophysical Journal]]|том=515|номер=1|страницы=128—139|bibcode=1999ApJ...515..128M|doi=10.1086/307010|arxiv=astro-ph/9811036|ref=Misselt|язык=en|тип=journal|автор={{Нп3|Karl A. Misselt|Misselt, Karl A.|en|Karl A. Misselt}}; {{Нп3|Geoffrey C. Clayton|Geoffrey C. Clayton|en|Geoffrey C. Clayton}}; {{Нп3|Karl D. Gordon|Karl D. Gordon|en|Karl D. Gordon}}|год=1999|издательство=[[IOP Publishing]]}}&lt;/ref&gt;. Кече Магеллан Болытында (ЗМБ) 2175 Å да сикерү күзәтелми, ләкин ультрафиолет диапазонында дулкын озынлыгы кимү белән йотылу артуы бик тиз һәм ул Кош Юлы һәм Зур Магеллан Болыты белән чагыштырганда күпкә артып китә&lt;ref&gt;{{статья|страницы=L15–L17|том=113|издание=[[Astronomy and Astrophysics]]|заглавие=SK 143 - an SMC star with a galactic-type ultraviolet interstellar extinction|bibcode=1982A&amp;A...113L..15L|ref=Lequeux|язык=en|тип=journal|автор={{Нп3|J. Lequeux|Lequeux, J.|en|J. Lequeux}}; {{Нп3|E. Maurice|Maurice, E.|en|E. Maurice}}; {{Нп3|M. L. Prevot-Burnichon|Prevot-Burnichon, M. L.|en|M. L. Prevot-Burnichon}}; {{Нп3|L. Prevot|Prevot, L.|en|L. Prevot}}; {{Нп3|B. Rocca-Volmerange|Rocca-Volmerange, B.|en|B. Rocca-Volmerange}}|год=1982}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{статья|страницы=389—392|том=132|издание=[[Astronomy and Astrophysics]]|заглавие=The typical interstellar extinction in the Small Magellanic Cloud|ссылка=https://archive.org/details/sim_astronomy-and-astrophysics_1984-03_132_2/page/389|bibcode=1984A&amp;A...132..389P|ref=Prevot|язык=en|тип=journal|автор={{Нп3|M. L. Prevot|Prevot, M. L.|en|M. L. Prevot}}; {{Нп3|J. Lequex|Lequeux, J.|en|J. Lequex}}; {{Нп3|L. Prevot|Prevot, L.|en|L. Prevot}}; {{Нп3|E. Maurice|Maurice, E.|en|E. Maurice}}; {{Нп3|B. Rocca-Volmerange|Rocca-Volmerange, B.|en|B. Rocca-Volmerange}}|год=1984}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Starburst-like Dust Extinction in the Small Magellanic Cloud|ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1998-06-20_500_2/page/816|издание=[[The Astrophysical Journal]]|том=500|номер=2|страницы=816—824|bibcode=1998ApJ...500..816G|doi=10.1086/305774|arxiv=astro-ph/9802003|ref=Gordon|язык=en|тип=journal|автор={{Нп3|Karl D. Gordon|Gordon, Karl D.|en|Karl D. Gordon}}; {{Нп3|Geoffrey C. Clayton|Geoffrey C. Clayton|en|Geoffrey C. Clayton}}|год=1998|издательство=[[IOP Publishing]]}}&lt;/ref&gt;.

Бу мәгълүматлар безгә бу галактикалардагы йолдызара мохитнең составын бәяләргә мөмкинлек бирә. Бу ачышларга кадәр уртача йотылу кыйммәтләренең төрле булуы гына билгеле иде, һәм бу авыр элементларның төрле күплеге белән бәйле дип саналды: Оло Магеллан Болытының металлылыгы Киек Каз Юлы металлылыгының 40%-ын тәшкил итә, ә Кече Магеллан Болытының металллыгы 10 % -ын тәшкил итә. Ләкин, төгәлрәк мәгълүматлар алынгач, йотыучы тузан бөртекләре йолдыз формалашу вакытында барлыкка килә, һәм формалашу ни дәрәҗәдә активрак булса, йотылу шулкадәр көчлерәк була дигән гипотезалар барлыкка килә башлай&lt;ref name=&quot;mw_lmc_smc_comp&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Dust extinction of the stellar continua in starburst galaxies: The ultraviolet and optical extinction law|ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1994-07-10_429_2/page/582|издание=[[The Astrophysical Journal]]|том=429|страницы=582—601|bibcode=1994ApJ...429..582C|doi=10.1086/174346|ref=Calzetti|язык=en|тип=journal|автор={{Нп3|Daniela Calzetti|Calzetti, Daniela|en|Daniela Calzetti}}; {{Нп3|Anne L. Kinney|Anne L. Kinney|en|Anne L. Kinney}}; {{Нп3|Thaisa Storchi-Bergmann|Thaisa Storchi-Bergmann|en|Thaisa Storchi-Bergmann}}|год=1994|издательство=[[IOP Publishing]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Dust in Starburst Galaxies|ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1997-10-01_487_2/page/624|издание=[[The Astrophysical Journal]]|том=487|номер=2|страницы=625—635|bibcode=1997ApJ...487..625G|doi=10.1086/304654|arxiv=astro-ph/9705043|ref=Gordon|автор={{Нп3|Karl D. Gordon|Gordon, Karl D.|en|Karl D. Gordon}}; {{Нп3|Daniela Calzetti|Daniela Calzetti|en|Daniela Calzetti}}; {{Нп3|Adolf N. Witt|Adolf N. Witt|en|Adolf N. Witt}}|год=1997|язык=en|тип=journal|издательство=[[IOP Publishing]]}}&lt;/ref&gt;.

== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|refs=
&lt;ref name=&quot;bse&quot;&gt;{{Из БСЭ|заглавие=Экстинкция|автор=Л. Н. Каперский}}&lt;/ref&gt;
}}

== Әдәбият ==

* {{Книга:Физическая энциклопедия||автор=|статья=Межзвёздное поглощение|ссылка=http://www.femto.com.ua/articles/part_1/2203.html|страницы=}}
* {{книга |год=1998 |заглавие=Galactic Astronomy |издательство=[[Princeton University Press]] |место=Princeton |isbn=0-691-00402-1 |ref=Binney |автор=Binney, J.; Merrifield, M.}}

== Сылтамалар ==

* {{статья |заглавие=LMC and galactic extinction |издание=Royal Astronomical Society, Monthly Notices |том=203 |страницы=301—304 |bibcode=1983MNRAS.203..301H |автор=Howarth, I. D. |год=1983}}
* {{статья |заглавие=Atmospheric Extinction at the Roque de los Muchachos Observatory, La Palma |издание=RGO/La Palma technical note |том=31 |язык=en |тип=journal |автор=King, D. L. |год=1985}}
* {{статья |заглавие=Constraints on the properties of the 2175Å interstellar feature carrier |ссылка=https://archive.org/details/sim_astronomy-and-astrophysics_1997-06_322_2/page/633 |издание=[[Astronomy and Astrophysics]] |том=322 |страницы=633—645 |arxiv=astro-ph/9611203 |bibcode=1997A&amp;A...322..633R |язык=en |тип=journal |автор=Rouleau, F.; Henning, T.; Stognienko, R. |год=1997}}

[[Төркем:Күзәтү астрономиясе]]
[[Төркем:Галактик астрономия]]</text>
      <sha1>dm7mdhyz79d2rbb5c13070lplr2npgg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бәхәс:Тыко Вылка</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1489029</id>
    <revision>
      <id>5935607</id>
      <parentid>5935024</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T14:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <origin>5935607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="234" sha1="4rh2s36jdslny7c4v292fwvt9zqfuno" xml:space="preserve">{{ТИМ|ru|Тыко Вылка}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= A.Khamidullin| ил = Россия| ил2 = ненецлар| ил3 = | тема= мәдәният| тема2=тарих | тема3= }}</text>
      <sha1>4rh2s36jdslny7c4v292fwvt9zqfuno</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кентавр</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489038</id>
    <revision>
      <id>5935667</id>
      <parentid>5935076</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:40:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18336" sha1="arx61a2u9gjllfi5hjbboaulkcat3zm" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}

{{Универсаль калып}}
'''Кентавр''' ({{lang-grc|Κένταυρος}}) — борынгы грек мифологиясендә ат тәнендә кеше башы һәм гәүдәсе булган кыргый, үлем җан ияләре&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/centaur|title=Definition of ''centaur'' by Merriam-Webster|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606112828/https://www.merriam-webster.com/dictionary/centaur|archivedate=2021-06-06|publisher=Merriam-Webster.com Dictionary|website=merriam-webster.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, тауларда һәм урман куакларында яшиләр. Кентаврлар шәраб алласы [[Dionis|Дионисны]] озата баралар, ярсулы холыклы һәм тыйнаксыз булулары белән аерылып торалар.

Фаразланганча, кентаврлар башта тау елгалары һәм көчле ташкыннарның гәүдәләнеше булган. Героик мифларда бер кентаврлар геройларның тәрбиячеләре булып тора, икенчеләре — аларның дошманнары. Грек мифлары буенча алар Фессалиядәге Пилион тауларында, Элидадагы Фолой урманнарында һәм Көньяк Лакониядәге Малеан ярымутравында яшиләр. Соңыннан кентаврлар турындагы мифлар [[Борынгы Рим|Рим мәдәниятендә]] дә күренә, ә тагын соңрак аларның сурәтләре урта гасыр Европа бестиарийләренә эләгә. Хәзерге вакытта кентаврлар [[фэнтези]] әсәрләрендә шактый популяр персонажлар булып тора.

== Терминның барлыкка килүе ==
[[Файл:Jean-Baptiste_Regnault_001.jpg|мини|«Хирон Ахиллны өйрәтә», Жан-Батист Реньо, 1782 ел|сулда|291x291пкс]]
«Кентавр» сүзе ({{lang-grc|κένταυρος, сentauros}}), яки латинлаштырылган варианты — «центавр» ({{lang-la|centaurus}}), традицион рәвештә ике грек тамырыннан торган сүз ясалышына китерелә: {{lang-grc2|κεντέω}} — «кадау, кисү» һәм {{lang-grc2|ταυρος}} — «үгез», ул «үгезләр үтерүче»&lt;ref&gt;[http://theoi.com/Georgikos/KentauroiPeloponnesioi.html Кентавры в онлайн энциклопедии Theoi] &lt;/ref&gt; яки «үгезләр аулаучы», һәм «үгезләр куучы» яки «ковбой» буларак аңлатылырга мөмкин.

Кентаврлар образы, фаразланганча, цивилизацияле, ләкин әле атта йөрүне белмәгән, беренче тапкыр төньяк күчмә кабиләләрнең атлы җайдаклары: скифлар&lt;ref&gt;[https://subscribe.ru/archive/history.faseuzb/200506/27023119.html Легендарные и исторические лики Азии летопись первая: Томирис]&lt;/ref&gt;, касситлар&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20060526035925/http://archive.muslimuzbekistan.com/rus/rusnews/2004/02/analit08022004.html Пророк Ибрагим]&lt;/ref&gt; яки таврлар белән очрашкан халыкларның фантазиясе буларак барлыкка килгән. Кентаврларның явыз холкы да, аларның үгезләр белән бәйләнеше дә — күчмә хуҗалыкның нигезе терлекчелек булган — моның белән аңлатыла.

Антик заманның эвгемерик аңлатмасы буенча, болар Туча авылы егетләре булган, алар атта йөрүне уйлап тапканнар һәм кыргый үгезләрне үтергәннәр&lt;ref&gt;''Палефат.'' О невероятном 1; Гераклит-аллегорист. О невероятном 5 коротко.&lt;/ref&gt;; яки атларны кулга ияләштерү ысулы табылган Пелефроний шәһәре кешеләре булган&lt;ref&gt;61 &amp;#x2F;&amp;#x2F; Первый Ватиканский мифограф II.&lt;/ref&gt;.

Икенче караш буенча, кентаврлар образы грек-[[Arilär|арий]] тел бердәмлеге таркалу чорына барып тоташа, ә сүз үзе, борынгы һинд ''[[Гандхарвалар|гандхарва]]'' кебек үк, протогрек теленә ниндидер субстрат телдән алынган. Әгәр бу версия кабул булса, җайдаклар турындагы спекуляцияләр нигезсезгә әйләнә, ә бу сүзнең кабул ителгән этимологиясен соңрак халык фикерләве дип танырга мөмкин. Гомумән, хәтта семантик яктан да, кентаврлар һәм гандхарвалар образлары бик охшаш&lt;ref&gt;''Напольских В. В.. [http://udmurt.info/pdf/library/napolskikh/kentauros.pdf Кентавр ~ гандхарва ~ дракон ~ медведь: к эволюции одного мифологического образа в Северной Евразии]''&lt;/ref&gt;.

== Кентаврлар турындагы күзаллаулар ==
[[Файл:Peter_Paul_Rubens_-_The_Rape_of_Hippodamia.jpg|уңда|мини|«Гипподамияне урлау», [[Piter Paul Rubens|Питер Пауль Рубенс]]|239x239пкс]]
Угаритта казу эшләре вакытында Микен керамикасының башка үрнәкләре арасында табылган өлешчә сакланып калган ике терракота статуэткасы алдан кентаврлар буларак идентификацияләнгән, бу мифның килеп чыгу чоры [[Бронза гасыр]] дип әйтергә мөмкинлек бирә&lt;ref&gt;''Shear, Ione Mylonas.'' Mycenaean Centaurs at Ugarit (англ.) // The Journal of Hellenic Studies : journal. — 2002. — Vol. 122. — P. 147. — ISSN 00754269. — doi:10.2307/3246210.&lt;/ref&gt;. Кентаврның буялган терракота статуэткасы Лефкандидагы «герой кабере»ндә табылган. Сугышчыны кентавр белән йөзгә-йөз сурәтләгән геометрик стиль чорының танылган бронза статуэткасы Нью-Йорк Метрополитен-музеенда урнашкан&lt;ref&gt;[https://www.metmuseum.org/ru/art/collection/search/249228 Statuette of a man and centaur]&lt;/ref&gt;.

=== Борынгы грек мифологиясендә ===
[[Файл:NAMA_Héraclès_&amp;_Nessos.jpg|мини|«Гераклның Несс белән көрәше», Вазописчы Несс эше амфорасы|сулда|275x275пкс]]
Кентаврлар Иксион һәм Нефеланың токымы булып саналганнар — я туры, я кабилә өчен уртак булган магнесия бияләрен колгалаган Кентавр бабасы аша. Башка вариантта кентаврлар Пелионда нимфалар тарафыннан тәрбияләнгәннәр һәм, үсеп җиткәч, бияләр белән булалар, шуннан ике табигый кентавр туган&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;''Диодор Сицилийский.'' 70, 1 &amp;#x2F;&amp;#x2F; Историческая библиотека IV. — 2000.&lt;/ref&gt;. Кайбер кентаврларны борынгы грек авторлары бу генеалогик рәттән чыгарганнар, мөгаен, аларны яхшырту өчен. Мәсәлән, Хирон — Кронос һәм Филира биясенең улы, Фол — Силен улы. Кайвакыт еентаврларны [[Poseydon|Посейдон]] токымы дип саныйлар, бу исә атлар белән тотемик бәйләнештә булган һәм атрибутив хайван булган бу илаһның мифологик үткәнендә аңлатыла.

Гадәттә кентаврлар хайван табигате өстенлек иткән кыргый һәм тыйнаксыз җан ияләре булып күренәләр, ләкин зирәк кентаврлар да билгеле, беренче чиратта Фол һәм Хирон, [[Геракл|Гераклның]] һәм кайбер башка геройларның дуслары һәм укытучылары. Күзаллаулар буенча, алар Фессалия тауларында Геракл аларны бөтен [[Борынгы Греция|Эллада]] буйлап таратканчыга кадәр яшәгәннәр. Аларның күпчелеген Геракл кырып бетерә&lt;ref&gt;''Еврипид.'' Геракл. с. 364—373.&lt;/ref&gt;. Гераклдан котылганнар [[Сиреналар|сиреналарны]] тыңлаганнар, ашаудан туктаганнар һәм ачлыктан үлгәннәр&lt;ref&gt;''Птолемей Гефестион.'' Комментарий Д. О. Торшилова в кн. Гигин. Мифы. — &lt;abbr&gt;СПб.&lt;/abbr&gt;, 2000.&lt;/ref&gt;. Бер хикәя буенча, Посейдон аларны Элевсиндагы тауда яшергән.[[Файл:Centauro_velho_-_museus_capitolinos.jpg|мини|«Карт кентавр Фуриетти»|269x269пкс]]Антиклыкның популяр поэтик сюжеты кентавромахия булган, лапифлар белән кентаврлар сугышы, ул лапифлар патшасы Пирифойның туй мәҗлесендә кентаврларның тыйнаксыз холкы аркасында кызып киткән — Евритион Пирифойның кәләшен урларга тырышып караган. Сицилияле Диодор сүзләренчә, [[Apollon|Аполлонның]] уллары шулай ук Кентавр һәм Лапиф була&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Кентаврлар турындагы сюжетларда [[Геракл]] очрый. Бер мифта Эрифман вепре артыннан сәфәр вакытында каһарман Анкий, Агрий, Орей, Гилей исемле кентаврлар белән көрәшкән. Пиленор Геракл угы эләккән яраны елгада юган, шуннан елга начар ис алган. Фол — очраклы рәвештә Геракл бишенче батырлыгын эшләгәндә аның агулы уклары белән тырналган һәм үлгән. Хомад — Эврисфейның сеңлесе Алкионаны хурларга маташа һәм Геракл тарафыннан үтерелә. Геракл үзе дә ахыр чиктә кентавр ярдәмендә үтерелә. Бу шулай тасвирлана: кентавр Несс Гераклның хатыны Деянираны урларга тырышып караган, ләкин Лерней гидрасы агулы ук белән чәнчелгән. Үләр алдыннан Несс үч алырга була һәм Деянирага үз канын җыярга киңәш итә, чөнки ул аңа Геракл мәхәббәтен сакларга ярдәм итәчәк. Деянира Гераклның киеменә Нессның агулы канын сеңдерә һәм Геракл газапланып үлә.

=== Тышкы кыяфәте һәм сыйфатлары ===
[[Файл:Brooklyn_Museum_-_Centauress_-_John_La_Farge_-_overall.jpg|мини|«Кентаврица», Джон Ла Фарж|285x285пкс]]
Еш кына кентавр муены урынында кеше гәүдәсе урнашкан ат итеп сурәтләнә.

Иң акыллы кентаврлар антик заманда үзенчәлекле сурәткә ия булганнар. Гадәттә аларның алгы аяклары кешенеке була, бу аларның цивилизациялелеген ассызыклый, шул ук вакытта тәненең бөтен арткы өлеше атныкы булып кала. Хирон һәрвакыт киенгән була, еш кына аның кеше колаклары булган. Фол, киресенчә, гадәттә ялангач һәм бары тик ат колаклы була&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110125121601/http://www.unusualanimals.info/mif/006.php Необычные животные — Кентавр]&lt;/ref&gt;.
Хатын-кыз җенесендәге кентаврлар, яки кентавридлар ({{lang-grc|Κενταυρίδες}}, {{lang-la|Centaurides}}, гади сөйләмдә «кентаврица») рәсем сәнгатендә һәм мифларда сирәк очрый, нигездә эпизодик персонажлар ролен уйный, һәм еш кына аларны нимфалар белән бутаганнар. Шул ук вакытта, аларның барлыгы турында телгә алган бик аз авторлар аларны физик һәм рухи яктан гүзәл затлар буларак тасвирлаган&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://www.mirf.ru/Articles/print791.html Бестиарий. Кентавры] ''Мир фантастики''&lt;/ref&gt;. Иң танылган кентаврида — Киллар (Циллар) хатыны Гилонома. Ул — кентаврлар нәселеннән Пирифой туенда булган бердәнбер хатын-кыз, анда ул ирен югалта, ә аннары кайгыдан үз-үзенә кул сала&lt;ref&gt;[http://press.try.md/item.php?id=84718 Лошадиная верность. Любовь кентавра и кентавриды]&lt;/ref&gt;.[[Файл:Max_Frey_-_Centaurin,_um_1928.jpg|мини|237x237px|«Кентаврида», Макс Фрей|сулда]]Кентаврның тышкы кыяфәтенең шактый вариацияләре бар. Мәсәлән, ул канатлы булырга мөмкин. Тышкы яктан атка охшамаган, ләкин кентавр сыйфатларын саклаган затларны билгеләү өчен фәнни әдәбиятта «кентавроидлар» термины кулланыла&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.  Аларның кайберләре:

* Онокентавр — урта гасыр мифологиясендә ике җанлы кешене гәүдәләндерүче ишәк-кеше;
* Букентавр — үгез кеше;
** Керастлар — «мөгезле кентаврлар»&lt;ref&gt;''Овидий.'' X 223 &amp;#x2F;&amp;#x2F; Метаморфозы&lt;/ref&gt; (кеше-буйволлар)&lt;ref&gt;[http://www.bestiary.us/centaur.php Bestiary: Кентавр]&lt;/ref&gt;, Зевсның Афродитага мәхәббәте аркасында Кипр туфрагына чәчелгән Зевс орлыгыннан туган&lt;ref&gt;''Нонн.'' V &amp;#x2F;&amp;#x2F; Деяния Диониса.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Нонн.'' XIV &amp;#x2F;&amp;#x2F; Деяния Диониса.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Нонн.'' XXXII &amp;#x2F;&amp;#x2F; Деяния Диониса.&lt;/ref&gt;.
* Леонтокентавр — арыслан-кеше;
* Ихтиокентавр — тышкы кыяфәтендә балык, ат һәм кеше элементларын берләштергән җан иясе&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Әдәбиятта һәм сәнгатьтә ==
Грек мифлары ярдәмендә кентавр образлары йолдызлы күктә [[Кентавр йолдызлыгы|Центавр]] (''Centaurus'') һәм [[Укчы йолдызлыгы|Укчы]] (''Sagittarius'') йолдызлыкларында сурәтләнгән.

Барлык чор рәссамнары һәм скульпторлары еш кына кентавр образына мөрәҗәгать итә. Бигрәк тә кентавромахия күренешләре популяр була.

Урта гасырларда кентаврлар сурәтләре гарәп һәм Европа космологик трактатларының миниатюраларында Зодиак билгеләре арасында күренә.

Вакытлар үтү белән бөтен кентавр кабиләсенең — тән хисләренә буйсынган кыргый һәм тыйнаксыз варварлар — башлангыч образы бик аз кентавр-акыл ияләренең (Хирон һәм фол) образлары белән кысрыклана. Кентавр зирәклек һәм табигать белән берләшү символына әверелә&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

XIX гасырдан башлап кентавр образына кызыксыну язучылар һәм шагыйрьләрдә дә, рәссамнарда да көчәя башлый. XXI гасырда кентаврлар [[фэнтези]] жанры персонажларына әверелә, аларның образы заманча фантастик әдәбиятта, кино һәм компьютер уеннарында шактый популяр.

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Борынгы юнан мифологиясе]]</text>
      <sha1>arx61a2u9gjllfi5hjbboaulkcat3zm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хорю-дзи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489040</id>
    <revision>
      <id>5935678</id>
      <parentid>5935223</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9032" sha1="6rn9koqmvdemypp6cy37vsyngyl5fld" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{Бөтендөнья мирасы|660}}
'''{{nihongo|'''Хорю-дзи'''|法隆寺|хо:рю:-дзи|«Чәчәк атучы дхарма гыйбадәтханәсе»}}''' — [[Япония|Япониянең]] [[Нара (префектура)|Нара префектурасы]] Икаруга шәһәрендәге Будда гыйбадәтханәсе.

Гыйбадәтханәнең тулы атамасы — ''Хорю Гакумон-дзи'' (法隆学問寺), ягъни чәчәк атучы [[Дхарма|дхарманы]] өйрәнү гыйбадәтханәсе, гыйбадәтханә семинария буларак кына түгел, ә монастырь буларак та кулланылган. Гыйбадәтханә дөньяда иң борынгы агач корылма булып санала&lt;ref&gt;[http://whc.unesco.org/en/list/660 Buddhist Monuments in the Horyu-ji Area] {{Wayback|url=http://whc.unesco.org/en/list/660|date=20181226003913}}&lt;/ref&gt;. Гыйбадәтханә аеруча Япониядә иң иске гыйбадәтханә буларак хөрмәт ителә&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;[https://books.google.com/books?vid=ISBN477002018X&amp;id=D7_MSioiABQC&amp;pg=PA47&amp;lpg=PA47&amp;dq=horyu+ji&amp;sig=rCzslyeVelQqIdoGPlEuJDDhxzU Gateway to Japan - June Kinoshita, Nicholas Palevsky - Google Книги]&lt;/ref&gt;. Бу гыйбадәтханә хоссо мәктәбенең (йогачара Һинд фәлсәфә мәктәбенә туры килә, мәктәпкә нигез салучы — Досё) аз санлы гыйбадәтханәләренең берсе булып тора. Гыйбадәтханә көньякның иң зур җиде гыйбадәтханәсе санына керә.

== Тарих ==
[[Файл:Horyu-ji09s3200.jpg|мини|293x293px|Хорю-дзи гыйбадәтханәсе пагодасы, Япониянең иң борынгы агач корылмасы|сулда]]
Гыйбадәтханәгә принц Сётоку нигез сала һәм ул Икаруга-дэра (斑鳩寺) исемен ала. Конго Гуми компаниясенә нигез салучылар катнашкан төзелеш 607 елда тәмамлана. Гыйбадәтханә Якусига, Будда медицинасына, принцның әтисе хөрмәтенә багышлана&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot; /&gt;. Казу эшләре күрсәткәнчә, принц Сётоку хәзерге гыйбадәтханә территориясендәге сарайның бер өлешен биләгән&lt;ref name=&quot;autogenerated5&quot;&gt;[https://books.google.com/books?vid=ISBN0521223520&amp;id=x5mwgfPXK1kC&amp;pg=PA175&amp;lpg=PA175&amp;dq=horyu+ji&amp;sig=By1En3KeXjbvBKO1vuggU7mU0Lo The Cambridge History of Japan - Google Книги]&lt;/ref&gt;. Элек комплекс хәзерге урында түгел, ә сарайдан көньякта булган&lt;ref name=&quot;autogenerated5&quot; /&gt;. Гыйбадәтханәгә яшен суга һәм 670 елда ул тулысынча янып бетә. 670 елдан 700 елга кадәр гыйбадәтханә торгызыла, ләкин яңа юнәлеш ала&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;[https://books.google.com/books?vid=ISBN0195088913&amp;id=cSxV9fhu-CYC&amp;pg=PA20&amp;lpg=PA20&amp;dq=horyu+ji&amp;sig=_xOG-470aiJaLfPxkKceoaKgdus Traditions in Architecture: Africa, America, Asia, and Oceania - Dora P. Crouch, June G. Johnson - Google Книги]&lt;/ref&gt;. Гыйбадәтханәгә берничә тапкыр ремонт ясаганнар һәм яңадан җыеп алганнар — XII гасыр башында, 1374 һәм 1603 елларда&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;&gt;[https://books.google.com/books?vid=ISBN0750634340&amp;id=wVk7s0W8IT8C&amp;pg=PA22&amp;lpg=PA20&amp;dq=horyu+ji&amp;sig=9BaILwCHspQcsoUcYN5Cf8CYE9E Conservation of Historic Timber Structures: An Ecological Approach - Knut Einar Larsen, Nils Marstein - Google Книги]&lt;/ref&gt;. Кондо корылмаларының 15-20% ы гына реконструкция вакытында гыйбадәтханәнең оригиналь материалларын саклап калган дип санала&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot; /&gt;.[[Файл:Horyu-ji13s3200.jpg|мини|238x238px|Хорю-дзи гыйбадәтханәсе]]Сога кланы Сётоку ыругын җиңгәч, бу ыру юкка чыгарыла&lt;ref name=&quot;autogenerated4&quot;&gt;[https://books.google.com/books?vid=ISBN9004086285&amp;id=pwfUl-sHReYC&amp;pg=PA207&amp;lpg=PA207&amp;dq=horyu+ji&amp;sig=PwGTrVCK43rZJbmNkCNi6jCvBLE Chaos and Cosmos: Ritual in Early and Medieval Japanese Literature - Herbert E. Plutschow - Google Книги]&lt;/ref&gt;. Әмма Сога принцка хөрмәт йөзеннән фетнәче һәм көчсез нәсел өчен гыйбадәтханәне торгызырга рөхсәт итә&lt;ref name=&quot;autogenerated4&quot; /&gt;.

Соңрак гыйбадәтханә хоссо мәктәбенең мөһим үзәгенә әверелә. 1950 елда гыйбадәтханә Сётоку-сю, хоссодагы принц Сётокуны хөрмәт итүчеләр мәктәбенә тапшырыла.

=== Янгын турында дебатлар ===
670 елгы янгын гыйбадәтханәне җимергән дигән фикер кабул ителсә дә, бернинди янгын да булмаган дип уйлаучылар да бар. Алар туфракны, архитектураны һәм борынгы язмаларны анализлау нигезендә дәлилләр китерәләр&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://books.google.com/books?vid=ISBN0300053339&amp;id=pO6ErY9hE7gC&amp;pg=PA300&amp;lpg=PA300&amp;dq=horyuji&amp;sig=sAXpZvB2RN8cVWVCZlrWkhS4jJI The Art and Architecture of Japan - Robert Treat Paine, Alexander Coburn Soper - Google Книги]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.ru/books?vid=ISBN0472067354&amp;id=uxJbRqL9UPEC&amp;pg=PA141&amp;lpg=PA141&amp;vq=korean+fire&amp;dq=horyuji&amp;sig=ql_OqwY4B_GSjBwQXbJRN0mxRPM&amp;redir_esc=y Constructing Nationhood in Modern East Asia]&lt;/ref&gt;.

== Архитектура ==
[[Файл:Horyu-ji02s3200.jpg|мини|238x238px|Икаругадагы Хорю-дзи гыйбадәтханәсенең капкасы (саммон) ]]
Гыйбадәтханә комплексы көнчыгыш һәм көнбатыш территорияләргә бүленгән. Көнбатыш өлешендә Алтын Зал («Кондо», Курацукури-но Тори авторы) һәм биш катлы пагода урнашкан. Көнчыгыш өлешендә Төшләр Залы («Юмэдоно») урнашкан. Комплекста монахлар тулай торагы, лекция заллары, аш бүлмәләре һәм китапханәләр бар&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot; /&gt;. Төп гыйбадәтханәдә 670 елгы янгында исән калган Будда медицинасы сыны бар&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Гыйбадәтханәдә Сёрёин павильоны урнашкан — принц Сётоку җанының яшәү залы.

=== Пагода ===
Биеклеге 32,45 м булган биш катлы пагода — дөньядагы иң борынгы агач корылмаларның берсе, иске Корея яки [[Таң династиясе]] Кытай стилендә эшләнгән, төзелеш 700 елга якын тәмамланган. Пагода нигезендә реликвияләр өчен куышлы массив таш ята. Пагоданың зур авырлыгы аркасында реликвияләр барыбер кулланылмый.[[Файл:Horyu-ji36s3200.jpg|уңда|мини|238x238px|Юмэдоно, хыяллар павильоны, принц Сётоку белән ассоциацияләнә]]
=== Кондо ===
Кондо шулай ук иң борынгы агач корылма булып тора, кондо залы 18,5×15.2 м зурлыкта. Залда атаклы Сяка триадасы скульптурасы урнашкан.

=== Юмэдоно ===
Төшләр Залында принц Сётоку Будда текстларын өйрәнү өчен берүзе калган. Павильонда бодхисаттва Гуаньиньның (Каннон) скульптуралары куелган. Анда шулай ук Будда каноны нөсхәләре дә бар.

== Искәрмәләр ==
&lt;references /&gt;

== Сылтамалар ==

* [https://web.archive.org/web/20040402090929/http://horyuji.or.jp/horyuji_e.htm Хорю-дзи сайты] {{Ref-en}}

{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Әлифба буенча бөтендөнья мирасы объектлары]]
[[Төркем:Япония мәдәнияте]]
[[Төркем:Япония архитектурасы]]</text>
      <sha1>6rn9koqmvdemypp6cy37vsyngyl5fld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Радио дулкыннары</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489044</id>
    <revision>
      <id>5935702</id>
      <parentid>5935320</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:06:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22835" sha1="2nymzl2x861lcxgm4cjtc1r4eibanoq" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:Radar_antenna.jpg|мини|Радиолокация станциясе антеннасы]]
[[Файл:Электромагнитная_пропускная_способность_атмосферы.svg|мини|Җир атмосферасының төрле [[Дулкын озынлыгы|дулкын озынлыкларындагы]] электромагнит нурланышы, шул исәптән радиодулкыннар өчен тоныклыгы]]
[[Файл:Dipole_xmting_antenna_animation_4_408x318x150ms.gif|мини|Радиодулкын нурланышының анимацияләнгән схемасы]]
'''Радиодулкыннар''' — ясалма дулкын үткәргечсез киңлектә тарала торган, 3 [[Герц (үлчәү берәмлеге)|терагерцка]] кадәр ешлыклы электромагнит дулкыннар&lt;ref&gt;Регламент радиосвязи. Статьи. — Швейцария, Женева: МСЭ, 2012. Статья 1.5.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ГОСТ 24375-80 «Радиосвязь. Термины и определения».&lt;/ref&gt;. Радиодулкыннар электромагнит спектрында бик түбән ешлыклардан алып [[Инфракызыл нурланыш|инфракызыл диапазонга]] кадәр урнашалар. Халыкара электр элемтәсе берлеге тарафыннан радиодулкыннарның диапазон буенча классификациясен исәпкә алып&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.itu.int/dms_pubrec/itu-r/rec/v/R-REC-V.431-7-200005-S!!PDF-R.pdf |title=Рекомендация ITU-R V.431-7. Номенклатура диапазонов частот и длин волн, используемых в электросвязи  |access-date=2018-12-14 |archive-date=2018-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713001308/http://www.itu.int/dms_pubrec/itu-r/rec/v/R-REC-V.431-7-200005-S!!PDF-R.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Геннадиева Е. Г., Дождиков В. Г., Кульба А. В. и др. Краткий энциклопедический словарь по радиоэлектронике и радиопромышленности / Под ред. В. Н. Саблина. М.: Диво, 2006. С. 276.&lt;/ref&gt;, радиодулкыннарга 30 кГцтан 3 терагерцка кадәр [[Ешлык|ешлыклы]] электромагнит дулкыннар керә, бу 10 [[Километр|километрдан]] 0,1 миллиметрга кадәр дулкын озынлыгына туры килә.

Киң мәгънәдә, радиодулкыннар — җиһазлардагы (мәсәлән, дулкын үткәргеч җайланмаларда, микродулкынлы интеграль схемаларда һәм башкалар), тапшыру линияләрендә һәм, ниһаять, табигый шартларда, тапшыру һәм кабул итү антенналарын аерып торган мохиттә электромагнит кырының барлык төр дулкын процесслары&lt;ref&gt;В. В. Никольский, Т. И. Никольская. Электродинамика и распространение радиоволн. — М.: Наука, 1989. — С. 467.&lt;/ref&gt;.

Радиодулкыннар, электромагнит дулкыннар буларак, [[Vakuum|вакуумда]] [[Яктылык тизлеге|яктылык тизлегендә]] тарала. Радиодулкыннарның табигый чыганакларына [[яшен]] яшьнәүләре һәм астрономик объектлар керә. Ясалма рәвештә булдырылган радиодулкыннар стационар һәм күчмә [[Радио|радиоэлемтә]], радиотапшырулар, радиолокация, радионавигация, [[Элемтә иярченнәре|юлдаш элемтәсе]], чыбыксыз [[Компьютер челтәре|компьютер челтәрләре]] һәм башка күпсанлы кушымталар өчен кулланыла.

Ешлык (дулкын озынлыгының) кыйммәтенә карап, радиодулкыннарны теге яки бу радиоешлык диапазонына (дулкын озынлыклары диапазонына) кертәләр. Шулай ук радиодулкыннарны ирекле киңлектә һәм җир шары тирәли таралу ысулы буенча классификацияләргә мөмкин&lt;ref&gt;''М. П. Долуханов''. Распространение радиоволн. — М.: Сов. радио, 1972.&lt;/ref&gt;.

== Ачылышы ==
[[1865 ел]]да инглиз физигы [[Ceyms Klerk Makswell|Дж. Максвелл]] классик (квант булмаган) физиканың электромагнит кыр теориясен төзүне тәмамлай, аны катгый рәвештә математик яктан формалаштыра һәм шуның нигезендә электромагнит дулкыннарның булуына ныклы нигезләмә сала.

[[Генрих Герц]] 1886—1888 елларда электромагнит дулкыннарның барлыгын исбатлый. Югары ешлыклы электромагнит тирбәнешләрен алу өчен ул симметрик вибратор һәм Румкорф катушкасын куллана, ә аларны теркәү өчен ул дулкын индикаторы (детектор) булып хезмәт иткән кечкенә очкын арасы булган металл рам формасындагы гади кабул итүче куллана&lt;ref&gt;''Меркулов В.'' 120 лет весьма быстрых колебаний. {{Cite web|url=http://www.computer-museum.ru/connect/gerc_120.htm|title=Виртуальный компьютерный музей.|publisher=www.computer-museum.ru|accessdate=2017-05-08|archive-date=2017-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20170413200415/http://www.computer-museum.ru/connect/gerc_120.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Кабул итүченең тагын бер версиясе — тапшыргыч кебек, ләкин кечкенә очкын арасы булган вибратор&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.computer-museum.ru/connect/histra09.htm |title=Экспериментальные работы Генриха Герца. Виртуальный компьютерный музей |access-date=2015-09-06 |archive-date=2018-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180606030528/http://www.computer-museum.ru/connect/histra09.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Нәкъ менә шушы җайланмалар [[Радио|радиоэлемтәне]] гамәлгә ашыру өчен кулланылган берничә уйлап табуга нигез салалар&lt;ref name=&quot;ЧистяковНачало&quot;&gt;''Чистяков Н. И.'' [https://radi0.ru/knigi-i-stati/nachalo-radiotehniki-fakty-i-interpretatsiya/ Начало радиотехники: факты и интерпретация] {{Wayback|url=https://radi0.ru/knigi-i-stati/nachalo-radiotehniki-fakty-i-interpretatsiya/ |date=20220930173402 }} // Вопросы истории естествознания и техники. — 1990. — № 1.&lt;/ref&gt;.

== Радиоешлык диапазоннары һәм радиодулкын озынлыклары ==
Радиоешлыклар — 3 кГц тан 3000 ГГц ка кадәрге диапазондагы ешлыклар яки ешлык полосалары, аларга шартлы исемнәр бирелә. Бу диапазон радиодулкыннарны булдыру һәм ачыклау өчен кулланыла торган электр сигналларының үзгәрүчән ток ешлыгына туры килә. Бу диапазонның күпчелек өлеше механик тибрәнү белән барлыкка килгән дулкыннар чикләреннән читтә булганлыктан, радиоешлыклар гадәттә электромагнит тирбәнешләргә керәләр.

Россия Федерациясенең «Элемтә турында»гы законы радиоешлыкларга кагылышлы түбәндәге төшенчәләрне билгели:

* радиоешлык спектры-Халыкара электр элемтәсе берлеге билгеләгән чикләрдә радиоэлектрон чаралар яисә югары ешлыклы җайланмалар өчен файдаланылырга мөмкин булган радиоешлыклар җыелмасы;
* радиоешлык — радиоешлык спектрының бер компонентын билгеләү өчен билгеләнгән электромагнит тирбәнешләр ешлыгы;
* радиоешлыктар полосасын бүлү — [[Россия|Россия Федерациясенең]] радио хезмәтләре арасында радиоешлык полосасын бүлү таблицасындагы язмалар ярдәмендә радиоешлык полосаларын максатчан куллануны билгеләү, аның нигезендә билгеле бер радиоешлык полосасын куллануга рөхсәт бирелә һәм мондый куллану шартлары билгеләнә.

Радио хезмәтләре буенча диапазоннардан файдалану Россия Федерациясенең Радиоэлемтә регламенты һәм халыкара килешүләр белән регламентлана.

Халыкара электр элемтәсе берлеге кагыйдәләре нигезендә, радиодулкыннар 0,3 x 10 &lt;sup&gt;''Н''&lt;/sup&gt; Гц тан 3 x 10 &lt;sup&gt;''Н''&lt;/sup&gt; Гц ка кадәр бер декада киңлектәге диапазоннарга бүленгән, анда N-диапазон номеры. Россия ГОСТ 24375-80 бу классификацияне тулысынча диярлек кабатлый.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!№
!МСЭ тамгасы
!Дулкыннар озынлыгы диапазоны
!Дулкыннар диапазоны исеме
!Ешлык диапазоны
!Ешлык диапазоны исеме
![[Фотон]] [[Энергия|энергиясе]], &lt;math&gt;E=h\nu&lt;/math&gt;
!Кулланыш
|-
|1
|ELF
|100 000 км —
10 000 км
|Декамегаметрлы
|3—30 Гц
|Бик түбән (КНЧ)
|12,4 фэВ — 124 фэВ
|Су асты көймәләре белән элемтә, [[Геофизическое исследование|геофизик тикшеренүләр]]
|-
|2
|SLF
|10 000 км — 1000 км
|Мегаметрлы
|30—300 Гц
|Үтә түбән (СНЧ)
|124 фэВ — 1,24 пэВ
|Су асты көймәләре белән элемтә, геофизик тикшеренүләр
|-
|3
|ULF
|1000 км — 100 км
|Гектокилометрлы 
|300—3000 Гц
|Инфратүбәннәр (ИНЧ)
|1,24 пэВ — 12,4 пэВ
|Су асты көймәләре белән элемтә
|-
|4
|VLF
|100 км — 10 км
|Мириаметрлы
|3—30 кГц
|Бик түбән (ОНЧ)
|12,4 пэВ — 124 пэВ
|Төгәл вакыт хезмәте, Су асты көймәләре белән радиоэлемтә
|-
|5
|LF
|10 км — 1 км
|Километрлы
|30—300 кГц
|Түбән (НЧ)
|124 пэВ — 1,24 нэВ
|Радиотапшыру, җир дулкыны белән [[Радио|радиоэлемтә]], радионавигация
|-
|6
|MF
|1000 м — 100 м
|Гектометрлы
|300—3000 кГц
|Урта (СЧ)
|1,24 нэВ — 12,4 нэВ
|Җир дулкыны һәм ионосфера дулкыны белән радиотапшырулар һәм радиоэлемтә
|-
|7
|HF
|100 м — 10 м
|Декаметрлы
|3—30 МГц
|Югары (ВЧ)
|12,4 нэВ — 124 нэВ
|Ионосфера аша
радиотапшырулар һәм радиоэлемтә, горизонт арты радиолокациялау
|-
|8
|VHF
|10 м — 1 м
|Метрлы
|30—300 МГц
|Бик югары (ОВЧ)
|124 нэВ — 1,24 мкэВ
|[[Телевидение]], радиотапшырулар, тропосфералы һәм туры дулкынлы радиоэлемтә, УВЧ-терапия
|-
|9
|UHF
|1000 мм — 100 мм
|Дециметрлы
|300—3000 МГц
|Ультра югары (УВЧ)
|1,24 мкэВ — 12,4 мкэВ
|Телевидение, тропосфералы һәм туры дулкынлы радиоэлемтә, [[Кесә телефоны]], [[Микродулкынлы мич]], иярчен навигациясе
|-
|10
|SHF
|100 мм — 10 мм
|Сантиметрлы
|3—30 ГГц
|Үтә югары (СВЧ)
|12,4 мкэВ — 124 мкэВ
|Радиолокация, [[интернет]], спутник телевидениесе, иярченле һәм туры дулкынлы радиоэлемтә, чыбыксыз компьютер челтәрләре
|-
|11
|EHF
|10 мм — 1 мм
|Миллиметрлы
|30—300 ГГц
|Үтә нык югары (КВЧ)
|124 мкэВ — 1,24 мэВ
|Радиоастрономия, югары тизлекле радиореле элемтәсе, радиолокация ([[Метеорология]], кораллану белән идарә итү), медицина, иярченле радиоэлемтә
|-
|12
|THF
|1 мм — 0,1 мм
|Децимиллиметрлы
|300—3000 ГГц
|Гипер югпры ешлыклар, озын дулкынлы өлкә [[Инфракызыл нурланыш]]
|1,24 мэВ — 12,4 мэВ
|Эксперименталь «терагерц камерасы», озын дулкынлы инфракызыл нурланышларда терки торган сурәт (ул җылы канлы организмнар тарафыннан таратыла, ләкин, кыска дулкынлы инфракызыл нурланышлардан аермалы буларак, диэлектрик материаллар тарафыннан тоткарланмый).
|}
ГОСТ 24375-80 классификациясе киң кулланылыш тапмады һәм кайбер очракларда радиоэлектроника өлкәсендә милли стандартлар (ГОСТ) белән каршылыклы. Көнбатышта радиоешлык полосаларының традицион билгеләре [[Икенче бөтендөнья сугышы]] вакытында барлыкка килгән. Хәзерге вакытта алар [[Америка Кушма Штатлары|АКШның]] IEEE стандарты, шулай ук халыкара ITU стандарты белён беркетелгән.

Практикада&lt;ref&gt;{{Книга|автор=Е. Г. Геннадиева, В. Г. Дождиков, А. В. Кульба, Ю. С. Лифанов, В. Н. Саблин, М. И. Салтан; под ред. В. Н. Саблина|заглавие=Краткий энциклопедический словарь по радиоэлектронике и радиопромышленности|издание=|место=Москва|издательство=Диво|год=2006|страницы=276|страниц=286|isbn=5-87012-028-4}}&lt;/ref&gt; ''түбән ешлык диапазоны'' астында еш кына тавыш ешлыклары диапазонын, ''югары ешлык диапазоны'' астында — бөтен радиодиапазонны, 30 кГц һәм аннан да югарырак, шул исәптән ВЧ диапазонын күздә тоталар. Ватан әдәбиятында ''микродулкынлы диапазон (СВЧ)'' дип киң мәгънәдә кайвакыт УВЧ, СВЧ һәм КВЧ диапазоннары атала (0,3 — 300 ГГц), Көнбатышта бу киң таралган микродулкыннар терминына туры килә.

Шулай ук, илебезнең белем бирү һәм фәнни әдәбиятында диапазоннар классификациясе эшләнгән, аңа ярашлы мириаметрлы дулкыннар — үтә озын дулкыннар (СДВ), километрлы дулкыннар — озын дулкыннар (ДВ), гектометрлы дулкыннар — урта дулкыннар (СВ), декаметрлы дулкыннар — кыска дулкыннар (КВ) дип аталалар, ә калганнарын, 10 м дан кыскарак дулкыннарны, ультра кыска дулкыннарга (УКВ) кертәләр&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://antenna.psuti.ru/uploads/kubanov/006.pdf |title=''Кубанов В. П.'' Влияние окружающей среды на распространение радиоволн. — Самара: ПГУТИ, 2013. — 92 с. |access-date=2017-11-03 |archive-date=2017-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171215143425/http://antenna.psuti.ru/uploads/kubanov/006.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.


== Тарату ысулы буенча классификация ==

* ''Туры дулкыннар'' — ирекле пространствода бер предметтан икенчесенә, мәсәлән, бер космик аппараттан икенчесенә, кайбер очракларда Җир станциясеннән космик аппаратка һәм атмосфера аппаратлары яки станцияләре арасында таралучы радиодулкыннар. Бу дулкыннар өчен атмосфера, чит предметлар һәм Җир тәэсирен игътибарсыз калдырырга мөмкин.
* ''Җир'' яки ''өслек дулкыннары'' — Җирнең сферик өслеге буйлап таралучы һәм дифракция күренеше нәтиҗәсендә аны өлешчә урап узучы радиодулкыннар. Дулкынның очраган киртәләрне урап узу һәм алар тирәсендә дифракция ясау сәләте, билгеле булганча, дулкын озынлыгы белән киртәләрнең зурлыклары арасындагы нисбәттән билгеләнә: дулкын озынлыгы никадәр кечерәк булса, дифракция шулкадәр зәгыйфьрәк күренә. Шул сәбәпле УВЧ диапазоны һәм югарырак ешлыклы диапазоннар дулкыннары Җир шары өслегендә бик зәгыйфь дифракцияләнәләр һәм аларның беренче якынчалыкта таралу ераклыгы туры күрү ераклыгы (туры дулкыннар) белән билгеләнә.
* ''Тропосфера дулкыннары'' —ОВЧ һәм УВЧ диапазоннарындагы радиодулкыннар, [[тропосфера]] тигезсезлекләрендә таралу исәбенә 1000 км га кадәр ераклыкка тарала торганнар.
* ''Ионосфера яки пространство дулкыннары'' — 10 м дан да озынрак радиодулкыннар, алар ионосферадан һәм Җир өслегеннән бер яки күп тапкырлар кире кайтарылу исәбенә җир шары тирәли теләсә күпме ераклыкка таралалар.
* ''Юнәлтелгән дулкыннар'' —юнәлеш бирүче системаларда ([[:ru:Радиоволновод|радиодулкын үткәргечләрдә]]) таралучы радиодулкыннар

== Модуляция төре буенча классификация ==
Радиодулкыннар ярдәмендә тапшырганда төрле модуляция төрләре кулланылырга мөмкин, алар ярдәмендә эчтәлекле мәгълүмат соңгы алучыга җиткерү өчен «төргәкләнә»: амплитуда модуляциясе, ешлык модуляциясе, бер полосалы модуляция һәм башкалар. Модуляция сайлау комачаулауга каршылыкны, кулланылган ешлык диапазонын, күәтне һәм башка параметрларны билгели.

== Шулай ук карагыз ==

* [[:ru:Излучение|Излучение]]
* [[:ru:Канал_связи|Канал связи]]
* [[Радио|Радиоэлемтә]]
* [[:ru:Радиолокация|Радиолокация]]

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Әдәбият ==
* Справочник по радиоэлектронным системам. Под ред. Б. Х. Кривицкого. В 2-х тт. — М.: Энергия, 1979.
* Международный [[регламент радиосвязи]].
* ГОСТ 24375-80 «Радиосвязь. Термины и определения».

== Сылтамалар ==

{{Викисловарь|радиоволна}}
* [http://www.radioscanner.ru/info/article60/ Радиоволны и частоты. Статья]
* [http://www.radioscanner.ru/bands/ Списки различных радиочастот и диапазонов]
* [https://web.archive.org/web/20090725092745/http://rus.1gb.ru/note/frequency.htm Соответствия частот канальных и частотных радиостанций LPD-диапазона]

[[Төркем:Радиофизика]]
[[Төркем:Радиотехника]]
[[Төркем:Электромагнитик нурланыш]]
[[Төркем:Электродинамика]]</text>
      <sha1>2nymzl2x861lcxgm4cjtc1r4eibanoq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Линзасыман галактика</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489048</id>
    <revision>
      <id>5935672</id>
      <parentid>5935214</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:47:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>35870</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5935672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13844" sha1="b2wi9vovjfmzwxkvs4g0om8wvdvgprm" xml:space="preserve">{{УК}}
[[Файл:Ngc5866_hst_big.jpg|мини|344x344пкс| [[NGC 5866|Орсок галактикасы]] (NGC 5866), [[Аждаһа йолдызлыгы]]ндагы линзасыман галактика.]]
'''Линзасыман (линза формасындагы) галактика''' — Хаббл классификациясендә [[Эллиптик галактика|эллиптик]] һәм спираль галактикалар арасындагы арадаш [[галактика]] төре. Линзасыман галактикалар — йолдызара газын сарыф иткән яки югалткан һәм шуңа күрә [[Йолдызның формалашуы|йолдыз формалашу]] тизлеге кимегән диск галактикалары (спираль галактикалар кебек)&lt;ref name=&quot;DeGraaffetal2007&quot;&gt;{{статья
|заглавие=A Galaxy in Transition: Structure, Globular Clusters, and Distance of the Star-Forming S0 Galaxy NGC 1533 in Dorado
|ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2007-12-20_671_2/page/1624
|издание=[[The Astrophysical Journal]]
|том=671
|номер=2
|страницы=1624—1639
|bibcode=2007ApJ...671.1624D
|doi=10.1086/523640
|язык=en
|тип=journal
|автор=DeGraaff, Regina Barber; Blakeslee, John P.; Meurer, Gerhardt R.; Putman, Mary E.
|месяц=12
|год=2007
|издательство=[[IOP Publishing]]
}}&lt;/ref&gt;. Алар дискыларында әле дә күп күләмдә тузан саклый ала. Нәтиҗәдә, алар, нигездә, иске йолдызлардан тора. Галактика күзәтүчегә йәйенке ягы белән караганда, линзасыман галактиканың спираль җиңсәләре ачык күренмәгәнлектән, еш кына линзасыман һәм эллиптик галактикаларны аеру кыен була. Хаббл классификациясе буенча, линзасыман галактикалар '''S0''' классына керә.

== Морфология һәм структурасы ==
[[Файл:NGC_1460_-HST10217_18-R850GB475.png|альт=|сулда|мини|250x250пкс|[[NGC 1460]] — ачык күренеп торган барлы линзасыман галактика.]]
[[Файл:Wikifigure.png|альт=|мини|293x293пкс|Билгеле бер күчәр нисбәте булган ике төр галактикаларның өлешенең күчәр нисбәтенә бәйлелеге графигы&lt;ref name=&quot;bmbook&quot;&gt;{{книга|заглавие=Galactic Astronomy|isbn=0-691-02565-7|ref=Binney &amp; Merrifield|автор=Binney &amp; Merrifield|год=1998}}&lt;/ref&gt;.]]
Линзасыман галактикаларда диск компоненты да, кабарынкылык та күренә. Спираль галактикалар белән чагыштырганда, линзасыман галактикаларның кабарынкылыклары ачыграк, ә җиңсәләре юк, гәрчә бары (перемычка) булырга мөмкин&lt;ref name=&quot;bmbook&quot; /&gt;.

Кабарынкылыкның ачыклык үлчәмен галактиканың күренмә дискының зур һәм кече күчәренең нисбәте буларак бәяләргә мөмкин. Бу параметр өчен линзасыман галактикаларның таралышы 0,25 тән 0,85 кә кадәр арта, ә спираль галактикаларныкы үзгәрешсез кала&lt;ref name=&quot;Shapes&quot;&gt;{{статья|издание=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|MNRAS]]|том=258|номер=2|страницы=404—414|bibcode= 1992MNRAS.258..404L|заглавие=On the true shapes of galaxies|ссылка=https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1992-09-15_258_2/page/n171|doi=10.1093/mnras/258.2.404|ref=Lambas|язык=en|автор=Lambas, D.G.; S.J.Maddox and J. Loveday|год=1992|тип=journal}}&lt;/ref&gt;. Бу параметр һәрвакыт галактиканың чын формасы белән бәйле булмаса да (мәсәлән, галактиканы йөзгә-йөз күзәтсәләр, нисбәт һәрвакыт 1 гә якын булачак), гомуми тенденция ачык.

Линзасыман галактикалар спираль һәм эллиптик галактикалар белән охшашлыкларга ия булсалар да, аларга эллиптик галактикаларның да, спираль галактикаларның да классификацияләре кагылмый. Аерым классификация системасы кулланыла: дисктагы тузан күләменә карап, галактика S0&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, S0&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, яки S0&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; дип классификацияләнә&lt;ref name=&quot;bmbook&quot; /&gt;.

Чикләнгән галактикаларда ла төрле күләмдә тузан булырга мөмкин һәм алар чикнең көченә карап классификацияләнә: линзасыман галактикалар класслары SB0&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, SB0&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; һәм SB0&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; дип билгеләнә&lt;ref name=&quot;bmbook&quot; /&gt;. Кайбер галактикалар, мәсәлән, [[NGC 1375]], билгесез сәбәпләр аркасында ике кисешкән чик күрсәтә.

Линзасыман галактикаларның өслек яктылыгы, әгәр ул диск компонентына, кабарынкы өлешкә һәм, әгәр бар икән, чиккә аерым кулланылса, Серсик законы белән яхшы тасвирлана&lt;ref&gt;Laurikainen, Eija; Salo, Heikki; Buta, Ronald (2005), [http://adsabs.harvard.edu/abs/2005MNRAS.362.1319L Multicomponent decompositions for a sample of S0 galaxies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190807064003/http://adsabs.harvard.edu/abs/2005MNRAS.362.1319L |date=2019-08-07 }}&lt;/ref&gt;. Галактикаларның яктылык профильләрен өйрәнү эллиптик галактикаларны линзасыман галактикалардан аерырга мөмкинлек бирә&lt;ref&gt;Guilia A.D. Savorgnan and Alister W. Graham (2016), [http://adsabs.harvard.edu/abs/2016ApJS..222...10S Supermassive Black Holes and Their Host Spheroids. I. Disassembling Galaxies]&lt;/ref&gt;.

Йолдыз составы ягыннан, линзасыман галактикалар эллиптик галактикаларга охшаш — ике төр дә, нигездә, иске, кызылрак йолдызлардан тора, һәм аларда охшаш параметрлары булган спираль галактикаларга караганда күбрәк [[Йолдызлар йомры тупланышы|шарсыман йолдыз тупланмалары]] бар. Киресенчә, аларда газ аз, моны нейтраль водород линиясен күзәтүләр күрсәтә. Ләкин, эллиптик галактикалардан аермалы буларак, линзасыман галактикаларда күп күләмдә тузан булырга мөмкин&lt;ref name=&quot;bmbook&quot; /&gt;.

== Кинематика ==
[[Файл:OffsetTF.png|альт=|мини|249x249пкс|Спираль (кара) һәм линзасыман (зәңгәр) галактикалар өчен Талли-Фишер бәйлелеге.]]
Линзасыман галактикаларның кинематик үзенчәлекләре спираль һәм эллиптик галактикаларга охшаш&lt;ref name=&quot;MoranDynamicDistinction&quot;&gt;{{статья |заглавие=The Dynamical Distinction Between Elliptical and Lenticular Galaxies in Distant Clusters: Further Evidence for the Recent Origin of S0 Galaxies |ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2007-08-20_665_2/page/n186 |издание=[[The Astrophysical Journal]] |том=665 |номер=2 |страницы=1067—1073 |doi=10.1086/519550 |bibcode=2007ApJ...665.1067M |arxiv= astro-ph/0701114 |ref=Moran |язык=en |тип=journal |автор=Moran, Sean M.; Boon Liang Loh; Richard S. Ellis; Tommaso Treu; Kevin Bundy; Lauren MacArthur |число=20 |месяц=8 |год=2007 |издательство=[[IOP Publishing]] }}&lt;/ref&gt;. Шул ук вакытта, кабартыш әйләнмәскә мөмкин, ләкин эллиптик галактика кебек тизлек дисперсиясе исәбенә үзенең формасын саклап калырга мөмкин, диск, һичшиксез, спираль галактика кебек һәрвакыт әйләнә. Бу шулай ук эллиптик һәм линзасыман галактикаларны аерырга ярдәм итә: гадәттә галактиканың әйләнү тизлегенең аның тизлек дисперсиясенә нисбәтен (v/σ) һәм ялпаклылыгын (ε) карыйлар. Мәсәлән, ε = 0.3 булганда, v/σ &lt; 0.5 булса, галактика эллиптик дип санала. Ялпаклылыгы тигез булганда, линзасыман галактикаларда әйләнүче диск булачак, һәм шулай итеп, v/σ нисбәте, уртача алганда, эллиптик галактикаларныкыннан зуррак булачак. Ләкин бу ысул бик төгәл түгел&lt;ref name=&quot;MoranDynamicDistinction&quot; /&gt;.

Әйләнү тизлеген билгеләү шулай ук катлаулана, чөнки линзасыман галактикаларда нейтраль водород болытлары юк диярлек, аның сызыгының тайпылышы буенча тизлекне [[Допплер эффекты]] ярдәмендә үлчәү уңайлы&lt;ref name=&quot;BMReview&quot;&gt;
{{статья |заглавие=Physical Properties and Environments of Nearby Galaxies |издание={{Нп3|Annual Review of Astronomy and Astrophysics}} |том=47 |номер=1 |страницы=159—210 |doi=10.1146/annurev-astro-082708-101734 |bibcode= 2009ARA&amp;A..47..159B |arxiv= 0908.3017 |ref=Blanton |язык=en |тип=journal |автор=Blanton, Michael; John Moustakas |год=2009}}&lt;/ref&gt;. Шуңа күрә, тизлекне йолдызларның йоту сызыкларын күзәтүдән билгеләргә кирәк, бу гадәттә аз ышанычлы.

Линзасыман галактикалар өчен Талли-Фишер бәйлелеге спираль галактикалардагы кебек үк үтәлә, ләкин яктылыклары (яки массалары) тигез булганда, линзасыман галактикалар тизрәк әйләнәләр&lt;ref name=&quot;BMReview&quot; /&gt;.

== Формалашу ==
Линзасыман галактикаларның ничек барлыкка килүен аларның морфологиясе һәм кинематикасыннан ачыкларга мөмкин. Төрле теорияләр бар:

* Формасы һәм җиңсәләренең булмавы аларның йолдыз формалашуы туктаган карт спираль галактикалар булуын күрсәтә — бу гипотеза файдасына спираль галактикалар белән линзасыманнар арасындагы арадаш стадия кебек күренгән анемик галактикаларның булуы раслай&lt;ref name=&quot;BMReview&quot; /&gt;.
* Линзасыман галактикалар шулай ук спираль галактикаларга караганда яктырак һәм еш кына өслек яктылыгы югарырак була, шуңа күрә алдагы теория, ким дигәндә, тулы түгел. Зур һәм якты линзасыман галактикалар галактикаларның бәрелүләре һәм кушылулары нәтиҗәсендә барлыкка килергә мөмкин, нәтиҗәдә зуррак, ләкин спираль структурасыз диск галактикасы барлыкка килә&lt;ref name=&quot;BMReview&quot; /&gt;.
* Ниһаять, диск кечкенә галактикаларның аккрециясе һәм йотылуы нәтиҗәсендә барлыкка килергә мөмкин&lt;ref&gt;	
Graham, Alister W.; Dullo, Bililign T.; Savorgnan, Giulia A. D. (2015), [http://adsabs.harvard.edu/abs/2015ApJ...804...32G Hiding in Plain Sight: An Abundance of Compact Massive Spheroids in the Local Universe]&lt;/ref&gt;.

== Шулай ук карагыз ==

* [[Эллиптическая галактика]]
* [[Последовательность Хаббла]]
* [[Спиральная галактика]]

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Сылтамалар ==

{{Навигация
|Портал = Астрономия
}}
* [https://web.archive.org/web/20050803074638/http://www.seds.org/messier/lenticul.html Каталог Мессье на SEDS: Линзообразные галактики]{{ref|en}}


[[Төркем:Линзасыман галактикалар| ]]
[[Төркем:Галактикаларның морфологик типлары]]</text>
      <sha1>b2wi9vovjfmzwxkvs4g0om8wvdvgprm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935698</id>
      <parentid>5935672</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:04:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13882" sha1="2t6y4iyoz5jcpg1pzreln2tlp98t1nb" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:Ngc5866_hst_big.jpg|мини|344x344пкс| [[NGC 5866|Орсок галактикасы]] (NGC 5866), [[Аждаһа йолдызлыгы]]ндагы линзасыман галактика.]]
'''Линзасыман (линза формасындагы) галактика''' — Хаббл классификациясендә [[Эллиптик галактика|эллиптик]] һәм спираль галактикалар арасындагы арадаш [[галактика]] төре. Линзасыман галактикалар — йолдызара газын сарыф иткән яки югалткан һәм шуңа күрә [[Йолдызның формалашуы|йолдыз формалашу]] тизлеге кимегән диск галактикалары (спираль галактикалар кебек)&lt;ref name=&quot;DeGraaffetal2007&quot;&gt;{{статья
|заглавие=A Galaxy in Transition: Structure, Globular Clusters, and Distance of the Star-Forming S0 Galaxy NGC 1533 in Dorado
|ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2007-12-20_671_2/page/1624
|издание=[[The Astrophysical Journal]]
|том=671
|номер=2
|страницы=1624—1639
|bibcode=2007ApJ...671.1624D
|doi=10.1086/523640
|язык=en
|тип=journal
|автор=DeGraaff, Regina Barber; Blakeslee, John P.; Meurer, Gerhardt R.; Putman, Mary E.
|месяц=12
|год=2007
|издательство=[[IOP Publishing]]
}}&lt;/ref&gt;. Алар дискыларында әле дә күп күләмдә тузан саклый ала. Нәтиҗәдә, алар, нигездә, иске йолдызлардан тора. Галактика күзәтүчегә йәйенке ягы белән караганда, линзасыман галактиканың спираль җиңсәләре ачык күренмәгәнлектән, еш кына линзасыман һәм эллиптик галактикаларны аеру кыен була. Хаббл классификациясе буенча, линзасыман галактикалар '''S0''' классына керә.

== Морфология һәм структурасы ==
[[Файл:NGC_1460_-HST10217_18-R850GB475.png|альт=|сулда|мини|250x250пкс|[[NGC 1460]] — ачык күренеп торган барлы линзасыман галактика.]]
[[Файл:Wikifigure.png|альт=|мини|293x293пкс|Билгеле бер күчәр нисбәте булган ике төр галактикаларның өлешенең күчәр нисбәтенә бәйлелеге графигы&lt;ref name=&quot;bmbook&quot;&gt;{{книга|заглавие=Galactic Astronomy|isbn=0-691-02565-7|ref=Binney &amp; Merrifield|автор=Binney &amp; Merrifield|год=1998}}&lt;/ref&gt;.]]
Линзасыман галактикаларда диск компоненты да, кабарынкылык та күренә. Спираль галактикалар белән чагыштырганда, линзасыман галактикаларның кабарынкылыклары ачыграк, ә җиңсәләре юк, гәрчә бары (перемычка) булырга мөмкин&lt;ref name=&quot;bmbook&quot; /&gt;.

Кабарынкылыкның ачыклык үлчәмен галактиканың күренмә дискының зур һәм кече күчәренең нисбәте буларак бәяләргә мөмкин. Бу параметр өчен линзасыман галактикаларның таралышы 0,25 тән 0,85 кә кадәр арта, ә спираль галактикаларныкы үзгәрешсез кала&lt;ref name=&quot;Shapes&quot;&gt;{{статья|издание=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|MNRAS]]|том=258|номер=2|страницы=404—414|bibcode= 1992MNRAS.258..404L|заглавие=On the true shapes of galaxies|ссылка=https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1992-09-15_258_2/page/n171|doi=10.1093/mnras/258.2.404|ref=Lambas|язык=en|автор=Lambas, D.G.; S.J.Maddox and J. Loveday|год=1992|тип=journal}}&lt;/ref&gt;. Бу параметр һәрвакыт галактиканың чын формасы белән бәйле булмаса да (мәсәлән, галактиканы йөзгә-йөз күзәтсәләр, нисбәт һәрвакыт 1 гә якын булачак), гомуми тенденция ачык.

Линзасыман галактикалар спираль һәм эллиптик галактикалар белән охшашлыкларга ия булсалар да, аларга эллиптик галактикаларның да, спираль галактикаларның да классификацияләре кагылмый. Аерым классификация системасы кулланыла: дисктагы тузан күләменә карап, галактика S0&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, S0&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, яки S0&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; дип классификацияләнә&lt;ref name=&quot;bmbook&quot; /&gt;.

Чикләнгән галактикаларда ла төрле күләмдә тузан булырга мөмкин һәм алар чикнең көченә карап классификацияләнә: линзасыман галактикалар класслары SB0&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, SB0&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; һәм SB0&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; дип билгеләнә&lt;ref name=&quot;bmbook&quot; /&gt;. Кайбер галактикалар, мәсәлән, [[NGC 1375]], билгесез сәбәпләр аркасында ике кисешкән чик күрсәтә.

Линзасыман галактикаларның өслек яктылыгы, әгәр ул диск компонентына, кабарынкы өлешкә һәм, әгәр бар икән, чиккә аерым кулланылса, Серсик законы белән яхшы тасвирлана&lt;ref&gt;Laurikainen, Eija; Salo, Heikki; Buta, Ronald (2005), [http://adsabs.harvard.edu/abs/2005MNRAS.362.1319L Multicomponent decompositions for a sample of S0 galaxies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190807064003/http://adsabs.harvard.edu/abs/2005MNRAS.362.1319L |date=2019-08-07 }}&lt;/ref&gt;. Галактикаларның яктылык профильләрен өйрәнү эллиптик галактикаларны линзасыман галактикалардан аерырга мөмкинлек бирә&lt;ref&gt;Guilia A.D. Savorgnan and Alister W. Graham (2016), [http://adsabs.harvard.edu/abs/2016ApJS..222...10S Supermassive Black Holes and Their Host Spheroids. I. Disassembling Galaxies]&lt;/ref&gt;.

Йолдыз составы ягыннан, линзасыман галактикалар эллиптик галактикаларга охшаш — ике төр дә, нигездә, иске, кызылрак йолдызлардан тора, һәм аларда охшаш параметрлары булган спираль галактикаларга караганда күбрәк [[Йолдызлар йомры тупланышы|шарсыман йолдыз тупланмалары]] бар. Киресенчә, аларда газ аз, моны нейтраль водород линиясен күзәтүләр күрсәтә. Ләкин, эллиптик галактикалардан аермалы буларак, линзасыман галактикаларда күп күләмдә тузан булырга мөмкин&lt;ref name=&quot;bmbook&quot; /&gt;.

== Кинематика ==
[[Файл:OffsetTF.png|альт=|мини|249x249пкс|Спираль (кара) һәм линзасыман (зәңгәр) галактикалар өчен Талли-Фишер бәйлелеге.]]
Линзасыман галактикаларның кинематик үзенчәлекләре спираль һәм эллиптик галактикаларга охшаш&lt;ref name=&quot;MoranDynamicDistinction&quot;&gt;{{статья |заглавие=The Dynamical Distinction Between Elliptical and Lenticular Galaxies in Distant Clusters: Further Evidence for the Recent Origin of S0 Galaxies |ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2007-08-20_665_2/page/n186 |издание=[[The Astrophysical Journal]] |том=665 |номер=2 |страницы=1067—1073 |doi=10.1086/519550 |bibcode=2007ApJ...665.1067M |arxiv= astro-ph/0701114 |ref=Moran |язык=en |тип=journal |автор=Moran, Sean M.; Boon Liang Loh; Richard S. Ellis; Tommaso Treu; Kevin Bundy; Lauren MacArthur |число=20 |месяц=8 |год=2007 |издательство=[[IOP Publishing]] }}&lt;/ref&gt;. Шул ук вакытта, кабартыш әйләнмәскә мөмкин, ләкин эллиптик галактика кебек тизлек дисперсиясе исәбенә үзенең формасын саклап калырга мөмкин, диск, һичшиксез, спираль галактика кебек һәрвакыт әйләнә. Бу шулай ук эллиптик һәм линзасыман галактикаларны аерырга ярдәм итә: гадәттә галактиканың әйләнү тизлегенең аның тизлек дисперсиясенә нисбәтен (v/σ) һәм ялпаклылыгын (ε) карыйлар. Мәсәлән, ε = 0.3 булганда, v/σ &lt; 0.5 булса, галактика эллиптик дип санала. Ялпаклылыгы тигез булганда, линзасыман галактикаларда әйләнүче диск булачак, һәм шулай итеп, v/σ нисбәте, уртача алганда, эллиптик галактикаларныкыннан зуррак булачак. Ләкин бу ысул бик төгәл түгел&lt;ref name=&quot;MoranDynamicDistinction&quot; /&gt;.

Әйләнү тизлеген билгеләү шулай ук катлаулана, чөнки линзасыман галактикаларда нейтраль водород болытлары юк диярлек, аның сызыгының тайпылышы буенча тизлекне [[Допплер эффекты]] ярдәмендә үлчәү уңайлы&lt;ref name=&quot;BMReview&quot;&gt;
{{статья |заглавие=Physical Properties and Environments of Nearby Galaxies |издание={{Нп3|Annual Review of Astronomy and Astrophysics}} |том=47 |номер=1 |страницы=159—210 |doi=10.1146/annurev-astro-082708-101734 |bibcode= 2009ARA&amp;A..47..159B |arxiv= 0908.3017 |ref=Blanton |язык=en |тип=journal |автор=Blanton, Michael; John Moustakas |год=2009}}&lt;/ref&gt;. Шуңа күрә, тизлекне йолдызларның йоту сызыкларын күзәтүдән билгеләргә кирәк, бу гадәттә аз ышанычлы.

Линзасыман галактикалар өчен Талли-Фишер бәйлелеге спираль галактикалардагы кебек үк үтәлә, ләкин яктылыклары (яки массалары) тигез булганда, линзасыман галактикалар тизрәк әйләнәләр&lt;ref name=&quot;BMReview&quot; /&gt;.

== Формалашу ==
Линзасыман галактикаларның ничек барлыкка килүен аларның морфологиясе һәм кинематикасыннан ачыкларга мөмкин. Төрле теорияләр бар:

* Формасы һәм җиңсәләренең булмавы аларның йолдыз формалашуы туктаган карт спираль галактикалар булуын күрсәтә — бу гипотеза файдасына спираль галактикалар белән линзасыманнар арасындагы арадаш стадия кебек күренгән анемик галактикаларның булуы раслай&lt;ref name=&quot;BMReview&quot; /&gt;.
* Линзасыман галактикалар шулай ук спираль галактикаларга караганда яктырак һәм еш кына өслек яктылыгы югарырак була, шуңа күрә алдагы теория, ким дигәндә, тулы түгел. Зур һәм якты линзасыман галактикалар галактикаларның бәрелүләре һәм кушылулары нәтиҗәсендә барлыкка килергә мөмкин, нәтиҗәдә зуррак, ләкин спираль структурасыз диск галактикасы барлыкка килә&lt;ref name=&quot;BMReview&quot; /&gt;.
* Ниһаять, диск кечкенә галактикаларның аккрециясе һәм йотылуы нәтиҗәсендә барлыкка килергә мөмкин&lt;ref&gt;	
Graham, Alister W.; Dullo, Bililign T.; Savorgnan, Giulia A. D. (2015), [http://adsabs.harvard.edu/abs/2015ApJ...804...32G Hiding in Plain Sight: An Abundance of Compact Massive Spheroids in the Local Universe]&lt;/ref&gt;.

== Шулай ук карагыз ==

* [[Эллиптическая галактика]]
* [[Последовательность Хаббла]]
* [[Спиральная галактика]]

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Сылтамалар ==

{{Навигация
|Портал = Астрономия
}}
* [https://web.archive.org/web/20050803074638/http://www.seds.org/messier/lenticul.html Каталог Мессье на SEDS: Линзообразные галактики]{{ref|en}}


[[Төркем:Линзасыман галактикалар| ]]
[[Төркем:Галактикаларның морфологик типлары]]</text>
      <sha1>2t6y4iyoz5jcpg1pzreln2tlp98t1nb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Театр (архитектура корылмасы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489052</id>
    <revision>
      <id>5935675</id>
      <parentid>5935221</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16069" sha1="pgfyw4792szfs4gtlbz79mzhke3y9kj" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}

[[Файл:Teatro_La_Fenice,_Venice.jpg|мини|250x250пкс|Ла Фениче театры интерьеры панорамасы, 2015 ел]]
[[Файл:Vienna_-_Vienna_Opera_Backstage_-_9706.jpg|мини|250x250пкс|[[Вена дәүләт операсы|Вена дәүләт операсының]] сәхнә арты киңлеге]]
'''Театр''' ({{lang-el|θέατρον}} — тамаша өчен урын) — [[Театр|театральләштерелгән гамәлләр]], музыкаль концертлар яки башка төр тамашалар үткәрү өчен билгеләнгән архитектура корылмасы. Театрдагы киңлек гадәттә чыгыш ясаучыларны һәм тамашачыларны аерырлык итеп оештырылган. Аның урам театрларыннан аермасы да шунда, чөнки урам театрында тамашалар ачык һавада берничек тә җиһазландырылмаган һәм төгәл чикләре булмаган мәйданчыкта уздырылырга мөмкин.

Театрларның төрлелеге тамаша төрләре белән генә чикләнә. Өстәвенә, театр бинасы тамашаларның билгеле бер төре өчен яки төрле тамашалар өчен гомуми киңлек буларак төзелергә мөмкин. Моннан тыш, театр аның өчен башка максатлар өчен төзелгән яңадан җиһазландырылган биналарда урнаша ала. Театр структурасы амфитеатрдан алып соборга охшаган зиннәтле җиһазландырылган корылмага кадәр һәм эксперименталь театрларны күрсәтү өчен кулланыла торган гади бизәлмәгән бүлмәләр һәм «кара тартмалар» кебек булырга мөмкин. Кайбер театрларда теркәлгән сәхнә юк, шуның нәтиҗәсендә режиссёр һәм дизайнерларның билгеле бер тамаша өчен яраклы мәйданчык булдыру мөмкинлеге барлыкка килә.

== Төзелеш ==
[[Файл:Bielsko-Biała,_Teatr_Polski,_scena.jpg|мини|263x263пкс|[[Бельско-Бяла|Бельско-Бяладагы]] театрының сәхнәсе, пәрдәсе һәм тамаша залы]]
Театрның төп элементлары — сәхнә, пәрдә һәм тамаша залы. Театрда барган тамаша төрләренә карап, хор, оркестр чокыры, ян декорация, рампа кебек элементлар барлыкка килергә мөмкин.

Гомумән алганда, театр бинасы барлык тамашачылар өчен сәхнәдә барган тамашаны яхшы күрү һәм ишетү мөмкинлеген тәэмин итәргә тиеш.

Сәхнә мәйданчыгы:

* Сәхнә — төп театраль тамаша урыны.
* Авансцена — сәхнә-тартманың алгы өлеше. Сәхнәнең кызыл сызыгыннан алып рампага кадәр портал аркасы киңлегендәге тигез мәйданны алып тора.
* Арьерсцена — төп сәхнә мәйданчыгы артындагы махсус киңлек, ул аның дәвамы булып тора, тамашачыда зур тирәнлектәге иллюзия тудыра һәм театр декорацияләрен урнаштыру өчен резерв функциясен үти.

Тамашачылар өчен урыннар:

* Бельэтаж — номерлы яруслар һәм амфитеатрдан түбәнрәк урнашкан бенуардан соң ук икенче кат&lt;ref name=&quot;vlasov&quot;&gt;{{книга|автор=Власов В.Г.|заглавие=Большой энциклопедический словарь изобразительного искусства|место=СПб.|издательство=ЛИТА|год=2000|том=1|страницы=629|страниц=864|isbn=5-93363-003-9}}&lt;/ref&gt;. Бу балконлы беренче кат, алдагы балконлы катлар нумерацияне бердән башлый — беренче ярус, икенче ярус.
* Бенуар — театрдагы тамаша залының бер өлеше, партерның ике ягындагы ложалар сәхнә дәрәҗәсендә яки бераз түбәнрәк.
* Галёрка (элек раёк) — театрның иң арзан урыннар урнашкан тамаша залының өске ярусы. Арзан булу сәбәпле халыкның бай булмаган катламнарында шактый популяр. Еш кына перифериядә һәм сәхнәдән шактый отышлы булмаган ераклыкта урнаша.
* Ложа — күршеләреннән ян бүлгеләр яки барьерлар белән аерылган урыннар төркеме.
* Партер — сәхнәдән яки оркестрдан каршы як стенага кадәр яки амфитеатрга кадәр киңлектә тамашачылар өчен урыннар булган тамаша залының аскы каты&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.krugosvet.ru/enc/kultura_i_obrazovanie/teatr_i_kino/PARTER_TEATRALNI.html|title=Партер театральный|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190830111329/https://www.krugosvet.ru/enc/kultura_i_obrazovanie/teatr_i_kino/PARTER_TEATRALNI.html|archivedate=2019-08-30|publisher=Энциклопедия Кругосвет|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Тарих ==

=== Грек театр корылмалары ===
[[Файл:07Epidaurus_Theater07.jpg|мини|Эпидаврдагы антик театр]]
Архитектура корылмасы буларак театр һәрвакыт мәдәнияткә һәм төзелгән вакытка яраклашкан. Ул театр сәнгате ихтыяҗларына җавап буларак барлыкка килгән — театрның тамаша сәнгате буларак тарихы башланып киткән бик күп тамашачыларны уңайлы итеп урнаштыру таләп ителгән. Театрлар биналарның аерым тибы буларак [[Борынгы Греция|Борынгы Грециядә]] барлыкка килә. Башта тамашалар өчен мәйданчыклар ачык һавада калкулык итәгендә махсус корылмалар төземичә генә ясала, бары тик рельеф үзенчәлекләре генә файдаланыла. Калкулык астында түгәрәк мәйданчык — орхестра, ә тау битләрендә тамашачылар урнаша — театрон ({{lang-el|θέατρον}})&lt;ref&gt;Театральная энциклопедия &amp;#x2F; глав. ред.: С. С. Мокульский и П. А. Марков. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;: Советская энциклопедия, 1961—1965. — 3040 с. — (Театральная энциклопедия. В пяти томах). — 43 000 экз.&lt;/ref&gt;. Күпчелек заманча театрларда сакланган тамашачылар урыннарының урнашу үзенчәлеге һәркемгә барган вакыйгаларны күрергә мөмкинлек бирә. Соңрак театр бинасының аерым өлешләрен агачтан ясый башлаганнар, вакыт-вакыт яраксыз хәлгә килгәннәрне үзгәрткәннәр.

Тора-бара агач конструкцияләрне озаграк торучы таш конструкцияләр белән алыштыра башлаганнар. Алар үзәктә калкулык (сәхнә) һәм тамашачылар өчен урыннар рәтләре булган ачык корылмалардан гыйбарәт булган, алар секторлап урнашкан һәм һәр алдагы рәт алдагысыннан бераз югарырак урнашкан булган. Иң борынгы сакланган грек таш амфитеатрлары арасында — Торикодагы (Лаврион) театр&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theatre-architecture.eu/en/db/?cmd=cms.tace.tace&amp;filterLabel=alhambra&amp;filterBuildingExists=0&amp;filterExistsAsTheatre=0&amp;filterRebuildToTheatre=0&amp;filterStateId=0&amp;filterRebuildFromTheatre=0&amp;action=5&amp;itemID=513&amp;theatreId=353|title=Theatre in Thorikos|publisher=www.theatre-architecture.eu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5857|title=Ancient Lavrion|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190524214455/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5857|archivedate=2019-05-24|publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;/ref&gt; һәм Дионис театры&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theatre-architecture.eu/en/db/?cmd=cms.tace.tace&amp;filterLabel=alhambra&amp;filterBuildingExists=0&amp;filterExistsAsTheatre=0&amp;filterRebuildToTheatre=0&amp;filterStateId=0&amp;filterRebuildFromTheatre=0&amp;action=5&amp;itemID=513&amp;theatreId=354|title=Theatre of Dionysus|publisher=www.theatre-architecture.eu}}&lt;/ref&gt;.

Җыр һәм музыка ярышлары, шигъри конкурслар һ.б. үткәрү өчен Борынгы Греция белән [[Борынгы Рим|Борынгы Римда]] одеоннар дип аталган махсус биналар төзелгән. Соңыннан алар төрле иҗтимагый максатларда файдаланыла.

=== Борынгы рим театрлары ===
[[Файл:The_Roman_Theatre_of_Philadeliphia_built_during_the_reign_of_Antonius_Pius,_Amman,_Jordan_(24539209867).jpg|мини|[[Амман|Аммандагы]] Рим театры]]
Римлылар төзелеш методларын борынгы греклардан алганнар, ләкин аларны төзелешнең урыны азрак борчыган. Алар әйләнә-тирәдәге ландшафтта театр кору өчен яраклы урын эзләү урынына стеналар һәм террасалар төзергә әзер булганнар. Аудиториум ({{lang-la|Auditorium}}, «тыңлый торган урын») кешеләр җыелу урыны була. Ул кайчакта калкулыкларда яки тау битләрендә төзелә, анда грек традицияләрендәге утыргычлар рәтләрен торгызу җиңелрәк була. Кайвакыт бәйрәмнәргә багышланган агач театрлар төзелә һәм алар тәмамлану белән юкка чыгарыла.

Башта агачтан вакытлыча подмосткалар ясала. Басмага өч баскыч алып бара, алар буенча сәхнәгә персонажлар күтәрелә. Фон урынына пәрдәле арткы дивар була. Сәхнә каршында тамашачылар өчен эскәмияләр куела&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Римский театр|url=http://antique-lit.niv.ru/antique-lit/chistyakova-vulih/rimskij-teatr.htm|archive-date=2017-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505190303/http://antique-lit.niv.ru/antique-lit/chistyakova-vulih/rimskij-teatr.htm}}&lt;/ref&gt;.

Беренче даими театр безнең эрага кадәр 55 ел тирәсе гаскәр башлыгы — Бөек Гней Помпей инициативасы белән таштан төзелә. Бинаның сыйдырышлылыгы 17 мең тамашачы тәшкил итә. Безнең эрага кадәр I гасыр ахырына Римда театрлар саны өчкә кадәр арта, аларның соңгы икесендә 45 меңгә якын тамашачы сыя&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.art-gamma.com/%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B0/%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C/%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8-%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B0-%D0%B2-%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%BC-%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5-%D0%B8-%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0-%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F.html|title=Гамма {{!}} Особенности театра в Древнем Риме и архитектура театрального здания|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181014205424/http://www.art-gamma.com/%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B0/%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C/%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8-%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B0-%D0%B2-%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%BC-%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5-%D0%B8-%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0-%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F.html|archivedate=2018-10-14|publisher=www.art-gamma.com|lang=ru|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Орхестраның ярым түгәрәк булуы Борынгы Рим театр бинасының үзенчәлеге булып тора. Рим пьесаларында хор булмау сәбәпле, орхестрада аксөякләр вәкилләре булган тамашачылар утырган. Портик белән әйләндереп алынган театрга курия — Рим сенатының утырышлар залы тоташкан. Бина өч катлы, яңгырдан һәм эсседән саклану өчен махсус гөмбәз — веларий булган. Амфитеатр җыелмалы фундамент белән тотылып торган. Актёрларның чыгышы просцениумда, махсус мәйданчыкта була&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;140px&quot;&gt;
Файл:Noh_theater_at_Sumiyoshi-jinjya_(Akashi).jpg|Япон театры но
Файл:Koothambalam_at_Kerala_Kalamandalam.jpg|Һинд театры бинасы
Файл:Interior_of_Teatro_Olimpico_(Vicenza)_-_Gradinata.jpg|Олимпико, Европадагы беренче ябык театр
Файл:Shakespeare's_Globe-London-2.jpg|Лондондагы [[Уильям Шекспир|Шекспир]] Глобус театры моделе
Файл:UCHSBlackBox9.10.09ByLuigiNovi2.jpg|Эксперименталь театр бинасы
&lt;/gallery&gt;

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

== Әдәбият ==

* Театральная энциклопедия &amp;#x2F; глав. ред.: С. С. Мокульский и П. А. Марков. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;: Советская энциклопедия, 1961—1965. — 3040 с. — (Театральная энциклопедия. В пяти томах). — 43 000 экз.

{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Театр]]</text>
      <sha1>pgfyw4792szfs4gtlbz79mzhke3y9kj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вена университеты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489056</id>
    <revision>
      <id>5935665</id>
      <parentid>5935287</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:39:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12946" sha1="g4brwxdmwf9hmima6x3mh26msrxjouc" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{Универсаль калып}}

'''Вена университеты''' ({{lang-de|Universität Wien}}, {{lang-lat|Alma Mater Rudolphina Vindobonensis}}) — [[Австрия|Австриянең]] [[Вена шәһәре|Вена]] шәһәрендә урнашкан дәүләт тикшеренү университеты.

1365 елда нигез салынган Вена университеты Европадагы иң борынгы университетларның берсе булып тора. 2026 елга университетта 94 меңнән артык студент укый, шул исәптән 28 мең чит ил студенты&lt;ref name=&quot;Times&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/university-vienna|title=University of Vienna|publisher=Times Higher Education|lang=en}}&lt;/ref&gt;, бу аны белем алучы студентлар саны буенча алман телле киңлектә иң зур югары уку йорты итә. Уку йортында укучыларга 130дан артык белем бирү программасы тәкъдим ителә. Вена университеты 17 [[Нобель премиясе]] лауреаты белән бәйле, һәм аның диварларында мөһим тарихи һәм академик әһәмияткә ия булган күп кенә галимнәр эшләгән.

Студентлар арасында таралган рәсми булмаган атама — ''Хауптуни'' ({{lang-de|Hauptuni}} — Төп университет). 130 илдән килгән студентлар 10 000 нән артык курсларга йөри. 331 партнёр-университетның 311е белән Вена университеты студентлар алмашу программасын (ERASMUS/SOKRATES) хуплый.

== Тарих ==
[[Файл:Uni_Wien_Bibliothek,_Vienna_2.jpg|мини|Вена университеты китапханәсе|сулда|280x280пкс]]
1365 елда нигез салынган Вена университеты Үзәк Европаның өченче иң борынгы югары уку йорты ([[Прага|Прагадагы]] Карл университетыннан һәм [[Краков|Краковтагы]] Ягеллон университетыннан соң) һәм кыйтганың алман телле төбәкләрендәге университетлар арасында иң борынгысы булып тора. Университетка нигез салучы Австрия герцогы Рудольф IV (Австрия герцогы) була, ә аның нигез салуы үзе Рудольф IV һәм 1348 елда Прага университетына нигез салган [[İzge Rim imperiäse|Изге Рим империясе]] башлыгы Карл IV арасында абруй өчен көрәшнең бер өлеше була. Университет Уставы элегрәк кабул ителгән Париж университеты уставына охшатып төзелгән&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/University-of-Vienna|title=University of Vienna|publisher=Encyclopædia Britannica}}&lt;/ref&gt;. '''Alma Mater Rudolphina''' исемен университет үзенең нигезләүчесе аркасында алган.

1384 елга университет таркалуга дучар була, һәм аны коткару өчен Рудольфның абыйсы һәм варисы Альбрехт III катнашуы кирәк була, ул аңа шактый акча бүлеп бирә, өйрәнелә торган предметларның киңәйтелгән исемлеген раслый һәм читтән килгән студентларның керүен җиңеләйтә. Шуннан соң Вена университеты өчен алман телле дөньяда, бигрәк тә медицина, юриспруденция һәм дин гыйлеме кебек өлкәләрдә әйдәп баручы репутациясе беркетелә&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 1425 елда югары уку йортында җиде меңгә якын студент белем ала&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://old.bigenc.ru/education/text/1907868 Ве́нский университе́т] // Великий князь — Восходящий узел орбиты. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt; : Большая российская энциклопедия, 2006. — С. 139. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 5). — &lt;nowiki&gt;ISBN 5-85270-334-6&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;. Венаның төрекләр тарафыннан камалышы берничә дистә елдан соң университетның бөтенләй диярлек җимерелүенә китерә: XVI йөзнең кайбер елларында анда нибары 30га якын студент белем ала.[[Файл:Uni_Wien_Feststiege,_Vienna_2.jpg|мини|Төп корпустагы парад баскычы|сулда|283x283пкс]]

1558 елдан 1773 елга кадәр университет белән иезуитлар ордены идарә итә, шул ук вакытта фәлсәфә факультетында уку дин белемен өйрәнүдә әзерлек этабы буларак каралган, ә медицина һәм юриспруденция — икенче дәрәҗә юнәлешләр буларак каралган. Дәресләргә бары тик католик студентлар гына кертелә. Мария Терезия идарә иткән елларда XVIII гасырның икенче яртысында югары белем реформалары башлана, аларның максаты католик чиркәвен көчсезләндерү була. 1780 нче еллардан юридик факультетта уку процессын үзгәртеп кору алып барыла, ул финанс һәм сәяси-икътисадый дисциплиналар һәм төрле факультативлар кертүне үз эченә ала&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Университет 1848 елда революцион хәрәкәтнең үзәге була һәм революциядән соңгы беренче елларда зур иреккә ирешә&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 1848 елдан соң мәҗбүри булудан туктаган һәм статуста башка факультетлар белән тигезләштерелгән фәлсәфә факультеты фәлсәфәдә позитивизм һәм эмпириокритицизм кебек агымнарның чәчәк ату урыны була. 1878 елда беренче тапкыр укырга хатын-кызлар кертелә. Фәлсәфи факультетка беренче булып аларны чикле санда кабул итүне оештыралар, 11 елдан соң бу факультетка кабул итү шартлары киңәйтелә, 1900 елда хатын-кызлар медицина факультетына, 1919 елда — юридик факультетка&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, 1923 елда — протестант-теология факультетына һәм 1946 елда католик-теология факультетына кертелә. 1905 елда Элизе Рихтер университет тарихында фән докторы дәрәҗәсен алган беренче хатын-кыз була.

== Урнашу урыны ==
[[Урта гасырлар|Урта гасырларда]] университет Венаның беренче эчке районы Штубенфиртельда ({{lang-de|Stubenviertel}}) урнаша. Вена университетының заманча төп бинасы 1877—1884 елларда архитектор Генрих фон Ферстель проекты буенча Рингштрасста төзелә.

Хәзерге Вена университетында студентлар тулай тораклары һәм тулаем үзәк университет шәһәрчеге юк&lt;ref name=&quot;USNews&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usnews.com/education/best-global-universities/university-of-vienna-505908|title=University of Vienna|publisher=U.S. News &amp; World Report - Education|lang=en}}&lt;/ref&gt;, һәм төрле тикшеренү һәм уку биналары 63 төрле урында урнашкан&lt;ref name=&quot;Times&quot; /&gt; (нигездә 1 нче һәм 9 нчы районда&lt;ref name=&quot;USNews&quot; /&gt;). Университетның барлык биналары арасында элемтәне шәһәр трамвай-автобус челтәре тәэмин итә&lt;ref name=&quot;Times&quot; /&gt;.

== Факультетлар ==
* Биология факультеты
* География факультеты
* Тарих факультеты
* Католик факультет
* Математика факультеты
* Протестант факультеты
* Психология факультеты
* Социология факультеты
* Хисаплау техникасы һәм информатика факультеты
* Чит телләр һәм тәрҗемә белеме факультеты
* Молекуляр биология факультеты
* Спорт фәннәре факультеты
* Филология факультеты
* Фәлсәфә факультеты
* Физика факультеты
* Химия факультеты
* Икътисад факультеты
* Юридик факультет

== Чыгарылыш укучылары һәм укытучылар ==
Университетны тәмамлаган атаклы кешеләр арасында — Грегор Мендель, [[Gustav Maler|Густав Малер]], Вильгельм-Эмиль Вальберг һәм Карл Каутский һ. б.&lt;ref&gt;[https://edu-vienna.com/university-avstrii/vienna/venskiy-universitet Информация про Венский Университет] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123005051/https://edu-vienna.com/university-avstrii/vienna/venskiy-universitet |date=2021-01-23 }} // edu-vienna.com&lt;/ref&gt;. Төрле вакытта университетта тугыз [[Нобель премиясе]] лауреаты укыган һәм укыткан.

* [[Роберт Барани]] ([[Медицина]], 1913);
* [[Юлиус Вагнер-Яурегг]] ([[Медицина]] 1927);
* [[Һанс Фишер|Ханс Фишер]] ([[Химия]], 1930);
* [[Карл Ландштайнер|Карл Ландштейнер]] ([[Медицина]], 1930);
* [[Erwin Şrödinger|Эрвин Шрёдингер]] ([[Физика]], 1933);
* [[Виктор Франц Һесс|Виктор Франц Гесс]] ([[Физика]], 1936);
* Отто Лёви ([[Медицина]], 1936);
* Конрад Лоренц ([[Медицина]], 1973);
* Фридрих фон Хайек ([[Икътисад|Экономика]], 1974)&lt;ref&gt;[https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/nobelpreis-und-universitaet-wien «Nobelpreis und Universität Wien — Gruppenbild mit Fragezeichen»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210301170942/https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/nobelpreis-und-universitaet-wien |date=2021-03-01 }} // univie.ac.at&lt;/ref&gt;.

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

== Әдәбият ==

* [https://old.bigenc.ru/education/text/1907868 Ве́нский университе́т] // Великий князь — Восходящий узел орбиты. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt; : Большая российская энциклопедия, 2006. — С. 139. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 5). — &lt;nowiki&gt;ISBN 5-85270-334-6&lt;/nowiki&gt;.

== Сылтамалар ==

* {{Official|univie.ac.at|Вена университетының|lang=de}}
* [http://studentpoint.univie.ac.at/ Студенческий портал Венского университета]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170713151244/https://web.archive.org/web/20170713151244/http://studentpoint.univie.ac.at/ |date=2017-07-13 }}

{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Австрия университетлары]]</text>
      <sha1>g4brwxdmwf9hmima6x3mh26msrxjouc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аргонавтлар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489058</id>
    <revision>
      <id>5935663</id>
      <parentid>5935248</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:38:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20183" sha1="emixi87sfguq8tu9eu6i8m0yne8ojsm" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}

[[Файл:Argonauts_Georgia_1988.jpg|уңда|мини|222x222пкс|Сәгать угы буенча: Родостагы грек [[Галера|галерасы]]; [[Геракл]] һәм аргонавтлар; Бореадалар Финейны гарпийлардан азат итәләр; алтын йонны саклаучы аждаһа, Ясон һәм Афина; аргонавтларның Колхидага килүе; кыяга бәйләп куелган Амик һәм аргонавтлар. Үзәктә — аргонавтлар йөзү маршруты төшерелгән Эгей һәм Кара диңгезләре картасы, борынгы грек корабле һәм [[Медея]]. Грузия Маркасы, 1998]]
[[Файл:Krater_Niobid_Painter_A_Louvre_G341.jpg|уңда|мини|220x220пкс|Аргонавтлар җыелышы, вазописец Ниобаның аттик кызыл фигуралы кратеры, 460—450 б. э. к.]]
[[Файл:Lorenzo_Costa_001.jpg|уңда|мини|220x220пкс|Лоренцо Коста. «Арго», 1490 ел]]
'''Аргонавтлар''' ({{lang-grc|Ἀργοναῦται}}, {{lang-grc2|Αργώ}} — корабль исеме һәм {{lang-grc2|ναύτης}} — диңгезче) — борынгы грек мифологиясендә&lt;ref&gt;Аргонавты // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1987. — Т. 1 : А—К. — С. 98—100.; Argonautae // Реальный словарь классических древностей / Авт.-сост. Ф. Любкер ; Под ред. членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885. — С. 140—142.&lt;/ref&gt; «Арго» корабында Колхидага ([[Кара диңгез]] яр буйларына) сәфәрдә катнашучылар.
[[Файл:Herbert_James_Draper,_The_Golden_Fleece.jpg|уңда|мини|220x220пкс|Герберт Джеймс Дрейпер. «Алтын йон», 1904 ел]]
Риваять сюжеты буенча, кораб [[Афина (алиһә)|Афина]] ярдәме белән төзелә, ул аның корпусына аллалар ихтыярын яфраклары кыштырдавы белән тапшыручы изге гасырлык имән кисәген кыстыра.

Ясон җитәкчелегендәге аргонавтлар, алар арасында Диоскуры игезәкләре Кастор һәм Полидевк (Поллукс), [[Геракл]], [[Orfey|Орфей]], Пелей, күрәзәче Мопс, Еврит, Гилас һәм Теламон, Колхидага алып киткән тылсымлы тәкәнең алтын йонын Грециягә кайтарырга тиеш булалар.

Аполлодорда 45 аргонавт исемлеге китерелә&lt;ref&gt;Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 9, 18 далее.&lt;/ref&gt;. Исемлек бирмәгән Диодор буенча, алар барлыгы 54 булган&lt;ref&gt;Диодор Сицилийский. Историческая библиотека IV 41, 2.&lt;/ref&gt;. Феокрит буенча, алар 60&lt;ref&gt;Феокрит. Идиллии XIII 74.&lt;/ref&gt;, кайбер башка авторлар буенча барлыгы 50&lt;ref&gt;Лукиан. О пляске 52; Орфическая аргонавтика 118—129; Цец. Комментарий к «Александре» Ликофрона 175.&lt;/ref&gt;. Исемлекләр бер-берсенә каршы килгәнлектән, төрле исемлекләрдә туксаннан артык герой исеме очрый.

Күп кенә маҗаралар кичергәннән соң, аргонавтлар йонны Колхидадан Грециягә кайтаралар. Алтын йонны яулап алырга Ясонга Колхида патшасы Ээтның кызы [[Медея]] ярдәм итә, Ясон аны соңыннан хатынлыкка ала. Гесиод буенча, алар [[Риони|Фасис]] буйлап океанга кадәр йөзәләр, аннары Ливиягә килеп җитәләр&lt;ref&gt;Гесиод. Перечень женщин, фр. 241 М.-У.&lt;/ref&gt;.

== Сәфәр «таныклыклары» ==
Ливиядә Аргой култыгы була (соңрак Гесперидалар дип атала)&lt;ref&gt;Аполлоний Родосский. Аргонавтика IV 1607; схолии к Ликофрону. Александра // Примечания Н. А. Чистяковой в кн. Аполлоний Родосский. Аргонавтика. М., 2001. С. 218.&lt;/ref&gt;. Кайбер авторлар буенча, алар Самоста [[Hera|Гера]] храмына нигез салганнар, аның сынын Аргостан алып килгәннәр&lt;ref&gt;Павсаний. Описание Эллады VII 4, 4.&lt;/ref&gt;. Кизиктан Неанф сүзләренчә, аргонавтлар Кизик янында Идей Анасының изге урынын нигезлиләр&lt;ref&gt;Страбон. География I 2, 38 (с. 45).&lt;/ref&gt;.

Пеллена (Ахайя) янында Аргонавтлар пристане була&lt;ref&gt;Павсаний. Описание Эллады VII 26, 14.&lt;/ref&gt;. Эфалия (ягъни Эльба) утравында Аргоос диңгез култыгы була, бу утрауның яр буенда аргонавтлар үзләреннән кырып алган катып калган май кыйпылчыкларыннан чуар ташлар калган&lt;ref&gt;Ликофрон. Александра 876; Страбон. География V 2, 6 (с. 224).&lt;/ref&gt;.

Аргонавтлар хоры Эсхилның «Арго, яки Ишкәкчеләр» трагедияләрендә (фрг. 20 Радт), «Лемнияне, яки Лемниянки», «Гипсипила» һәм «Кабиры» (фрг. 95—97 Радт) сатира драмасында катнаша. Сәфәрнең аерым эпизодларын [[Софокл]] «Лемниянки», «Амик», «Финей», «Тимпанисты», «Колхидянки», «Скифы» пьесаларында тасвирлый. Аристофан «Лемнос хатын-кызлары» комедиясен яза.

Аргонавтлар турындагы мифның тарихи нигезен грек диңгезчеләренең Кара диңгез яр буендагы борынгы дәүләтләргә талау һөҗүмнәре тәшкил итә.Страбон түбәндәгене хәбәр итә:
{{Начало цитаты}}
Аларның илендә, имеш, тау ташкыннары алтын китерә, вәхшиләр аны рәшәткә һәм йонлы тиреләр белән тоталар. Алтын йон турындагы миф шуннан килеп чыккан, диләр.
{{Конец цитаты|источник=Страбон. География. Китап XI, II, 19}}

== Аргонавтлар исемлеге ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
 !Герой
 !Аполлоний Родосский, юллар
 !Псевдо-Аполлодор, исемлектә номер
 !Валерий Флакк, беренче юл
 !Гигин, исемлектә номер
 !Башка чыганаклар
 |-
 |Авгий (Гелиос улы)
 |170—173
 |№ 35
 |—
 |№ 41
 |—
 |-
 |Автолик ([[Hermes|Гермес]] улы)
 |—
 |№ 19
 |—
 |—
 |—
 |-
 |Адмет (Ферет улы)
 |48—49
 |№ 23
 |444
 |№ 06
 |Павсаний, Пиндар, Софокл
 |-
 |Акаст (Пелий улы)
 |222—223
 |№ 24
 |485
 |№ 67
 |—
 |-
 |Актор (Гиппас улы)
 |—
 |№ 22
 |—
 |№ 57
 |—
 |-
 |Амифаон (Крефей улы)
 |—
 |—
 |—
 |—
 |Пиндар
 |-
 |Амфиарай (Экл улы)
 |—
 |№ 14
 |—
 |№ 61
 |Стесихор
 |-
 |Амфидамант (Алей улы)
 |160—161
 |—
 |376
 |№ 38
 |— 
 |-
 |Амфион (Гиперасий улы)
 |170—173
 |—
 |367
 |№ 43
 |—
 |-
 |Анкей (Ликург улы)
 |162—169
 |№ 27
 |413
 |№ 40
 |Павсаний, Стаций
 |-
 |Анкей ([[Poseydon|Посейдон]] улы)
 |185—187
 |—
 |—
 |№ 45
 |—
 |-
 |Арг (Арестор улы)
 |110—113
 |—
 |477
 |№ 27
 |—
 |-
 |Арг (Фрикс улы)
 |—
 |№ 37
 |—
 |—
 |Павсаний
 |-
 |Арий (Биант улы)
 |117—119
 |—
 |—
 |—
 |—
 |-
 |Армен / Армений (Зевксипп улы)
 |—
 |—
 |—
 |—
 |Страбон, Джон Лемприер
 |-
 |Аскалаф ([[Ares|Арес]] улы)
 |—
 |№ 42
 |—
 |—
 |—
 |-
 |Асклепий ([[Apollon|Аполлон]] улы)
 |—
 |—
 |—
 |№ 60
 |Клим. Алекс., Софокл
 |-
 |Астерий (Гиперасий улы)
 |174—176
 |—
 |—
 |№ 43
 |—
 |-
 |Астерий (Комет улы)
 |35—39
 |№ 44
 |355
 |№ 03
 |Павсаний
 |-
 |Аталанта (Иас кызы)
 |—
 |№ 20
 |—
 |—
 |—
 |-
 |Беллерофонт (Посейдон улы)
 |—
 |—
 |—
 |—
 |Игры по Пелию 
 |-
 |Бут (Телеонт улы)
 |94—95
 |№ 30
 |394
 |№ 24
 |—
 |-
 |[[Геракл]] ([[Zevs|Зевс]] улы)
 |121—129
 |№ 10
 |354
 |№ 29
 |Гесиод, Павсаний, Игры по Пелию
 |-
 |Гилас (Феодамант улы)
 |130—131
 |есть
 |есть
 |№ 30
 |—
 |-
 |Гиппалким (Пелоп улы)
 |—
 |—
 |—
 |№ 59
 |—
 |-
 |Главк (Сисиф улы)
 |—
 |—
 |—
 |—
 |Игры по Пелию
 |-
 |Девкалион (Минос улы)
 |—
 |—
 |365
 |№ 64
 |—
 |-
 |Евриал (Мекистей улы)
 |—
 |№ 38
 |—
 |—
 |—
 |-
 |Евридамант (Ктимен улы)
 |66—67
 |—
 |—
 |№ 12
 |—
 |-
 |Евримедонт ([[Dionis|Дионис]] улы)
 |—
 |—
 |—
 |№ 55
 |—
 |-
 |Еврит (Гермес улы)
 |50—51
 |№ 25
 |438
 |№ 07
 |Пиндар; Игры по Пелию
 |-
 |Евритион (Ир улы)
 |73
 |—
 |378
 |№ 17
 |—
 |-
 |Евфем (Посейдон улы)
 |177—182
 |№ 28
 |363
 |№ 44
 |Пиндар, Павсаний
 |-
 |Зет (Борей улы)
 |209—221
 |№ 04
 |468
 |№ 51
 |Акусилай, Игры по Пелию
 |-
 |Иалмен (Арес улы)
 |—
 |№ 43
 |—
 |—
 |—
 |-
 |Идас (Афарей улы)
 |150—151
 |№ 12
 |460
 |№ 36
 |—
 |-
 |Идмон (Аполлон улы)
 |138—144
 |есть
 |361
 |№ 32
 |—
 |-
 |Иолай (Ификл улы)
 |—
 |—
 |—
 |№ 63
 |Павсаний, Игры по Пелию
 |-
 |Ификл (Амфитрион улы)
 |—
 |—
 |—
 |—
 |Диодор
 |-
 |Ификл (Фестий улы)
 |197—199
 |№ 36
 |369
 |№ 49
 |—
 |-
 |Ификл (Филак улы)
 |44—47
 |—
 |473
 |№ 05
 |Павсаний
 |-
 |Ифис
 |— 
 |—
 |441
 |—
 |—
 |-
 |Ифит (Еврит улы)
 |85—86
 |—
 |—
 |№ 21
 |—
 |-
 |Ифит (Навбол улы)
 |205—208
 |№ 41
 |362
 |№ 50
 |Диодор
 |-
 |Калаид (Борей улы)
 |209—221
 |№ 05
 |469
 |№ 52
 |Акусилай, Игры по Пелию
 |-
 |Канф (Каниф улы)
 |76—82
 |—
 |450
 |№ 18
 |—
 |-
 |Кастор (Тиндарей улы)
 |145—149
 |№ 06
 |424
 |№ 33
 |Игры по Пелию
 |-
 |Кеней (Корон улы)
 |—
 |№ 15
 |—
 |№ 66
 |—
 |-
 |Кефал (Деион улы)
 |—
 |—
 |—
 |—
 |Игры по Пелию
 |-
 |Кефей (Алей улы)
 |160—161
 |№ 17
 |374
 |№ 39
 |—
 |-
 |Кикн (Арес улы)
 |—
 |—
 |—
 |—
 |Игры по Пелию
 |-
 |Киос
 |—
 |—
 |—
 |—
 |Страбон
 |-
 |Климен (Фестий улы)
 |—
 |—
 |369
 |—
 |Диодор
 |-
 |Клитий (Еврит улы)
 |85—86
 |—
 |—
 |№ 20
 |—
 |-
 |Корон (Кеней улы)
 |60—63
 |—
 |—
 |№ 10
 |Софокл
 |-
 |Лаодик (Биант улы)
 |117—119
 |—
 |359
 |—
 |—
 |-
 |Лаокоонт (Порфаона улы)
 |190—193
 |—
 |—
 |№ 48
 |Нонн
 |-
 |Лаэрт (Аркесий улы)
 |—
 |№ 18
 |—
 |—
 |—
 |-
 |Леит (Алектор улы)
 |—
 |№ 40
 |—
 |—
 |—
 |-
 |Линкей (Афарей улы)
 |150—154
 |№ 13
 |461
 |№ 35
 |—
 |-
 |Меланион 
 |—
 |—
 |—
 |—
 |Павсаний
 |-
 |Мелеагр (Ойней улы)
 |188—189
 |№ 26
 |433
 |№ 47
 |Стесихор, Игры по Пелию, Нонн
 |-
 |Менетий (Актор улы)
 |68—69
 |№ 21
 |407
 |№ 15
 |—
 |-
 |Мопс (Ампик улы)
 |64—65
 |—
 |383
 |№ 11
 |Пиндар, Павсаний
 |-
 |Навплий (Клитоний улы)
 |133
 |—
 |370
 |—
 |—
 |-
 |Навплий (Посейдон улы)
 |—
 |—
 |—
 |№ 31
 |—
 |-
 |Нелей (Посейдон улы)
 |—
 |—
 |—
 |№ 62
 |—
 |-
 |Неофей
 |—
 |—
 |—
 |—
 |Павсаний
 |-
 |Нестор (Нелей улы)
 |—
 |—
 |380
 |—
 |—
 |-
 |Оилей (Леодак улы)
 |74—75
 |—
 |372
 |№ 19
 |—
 |-
 |[[Orfey|Орфей]] (Эагр улы)
 |24—34
 |№ 03
 |470
 |№ 02
 |—
 |-
 |Палемоний (Гефест улы)
 |200—204
 |№ 16
 |—
 |№ 56
 |—
 |-
 |Пеант (Тавмак улы)
 |—
 |№ 29
 |—
 |—
 |—
 |-
 |Пелей (Эак улы)
 |85—86
 |№ 09
 |403
 |№ 22
 |Павсаний, Игры по Пелию
 |-
 |Пенелей (Гиппалким улы)
 |—
 |№ 39
 |—
 |—
 |—
 |-
 |Периклимен (Нелей улы)
 |155—159
 |№ 34
 |388
 |№ 37
 |Пиндар
 |-
 |Пил (Диодот  улы)
 |—
 |—
 |—
 |—
 |Игры по Пелию
 |-
 |Пирифой (Иксион улы)
 |булмаган
 |—
 |—
 |№ 13
 |—
 |-
 |Пис (Периер улы)
 |—
 |—
 |—
 |—
 |Павсаний
 |-
 |Полидевк (Зевс улы)
 |145—149
 |№ 07
 |бар
 |№ 34
 |Павсаний, Игры по Пелию
 |-
 |Полифем (Элат улы)
 |40—43
 |№ 45
 |457
 |№ 04
 |—
 |-
 |Приас (Кеней улы)
 |—
 |—
 |—
 |№ 54
 |—
 |-
 |Стафил (Дионис улы)
 |—
 |№ 32
 |—
 |—
 |—
 |-
 |Талай (Биант улы)
 |117—119
 |—
 |358
 |—
 |Стаций
 |-
 |Теламон (Эак улы)
 |85—86
 |№ 08
 |353
 |№ 23
 |Игры по Пелию
 |-
 |Тесей (Эгей улы)
 |булмаган
 |№ 11
 |— 
 |№ 14
 |—
 |-
 |Тидей (Ойней улы)
 |—
 |—
 |387
 |—
 |—
 |-
 |Тифис (Гагний улы)
 |104—109
 |№ 02
 |417
 |№ 26
 |Стаций
 |-
 |Фалер (Алкон улы)
 |96—99
 |—
 |398
 |№ 25
 |Павсаний
 |-
 |Фан (Дионис улы)
 |—
 |№ 31
 |—
 |—
 |—
 |-
 |Ферет (Крефей улы)
 |—
 |—
 |— 
 |—
 |Пиндар
 |-
 |Филоктет (Пеант улы)
 |—
 |—
 |391
 |№ 65
 |—
 |-
 |Флиант (Дионис улы)
 |114—116
 |—
 |411
 |№ 28
 |—
 |-
 |Фок (Кеней улы)
 |—
 |—
 |—
 |№ 53
 |—
 |-
 |Эргин ([[Poseydon|Посейдон]] улы)
 |183—184
 |№ 33
 |414
 |№ 46
 |Пиндар
 |-
 |Эрибот (Телеонт улы)
 |72
 |—
 |402
 |№ 16
 |Павсаний
 |-
 |Эфалид (Гермес улы)
 |52—54
 |—
 |437
 |№ 09
 |—
 |-
 |Эхион (Гермес улы)
 |50—51
 |—
 |439
 |№ 08
 |Пиндар
 |-
 |Ясон (Эсон улы)
 |9—18
 |№ 01
 |есть
 |№ 01
 |Павсаний
 |}
Барлыгы 99 исем.

* Аполлодорның исемлегендә 45 (соңыннан телгә алынган Гилас һәм Идмон юк); шуларның 31е Аполлоний белән туры килә, 16сы соңгысы тарафыннан юк ителгән. Аполлодор исемлеге Аполлонийдан бик күп аермаларга ия. Әгәр Аполлонийның 4 пар адашы булса, Аполлодорның бер генә адашы да юк, бу исемлекнең архаик характерда булуын күрсәтә. Моннан тыш, Аполлодорның уникаль исемнәре [[Һомер]] традициясенә якын. Гигин Аполлодор исемлегеннән файдаланмаган.
* Аполлонийда — 55 (шулардан каталогта гына — 21 исем).
* Валерийның — 51 исем.
* Гигин — 67 (физик мәгънәсе булмаган компиляция). 2 исем Диодорда гына бар. Гигин, Аполлонийны конспектлаштырганда, ялгышлык белән Тесей белән Пирифойны телгә ала.
* Плутарх Автолик белән бергә Флогий һәм Деилеонтны да искә ала&lt;ref&gt;''Максимова М. И.'' Античные города юго-восточного Причерноморья. — {{М.}}—{{Л.}}, 1956. — С. 39.&lt;/ref&gt;.
* Барлык дүрт төп исемлектә дә 29 исем туры килә.
* Тесейның биографиясе гадәттә Медея белән аның Афинага беренче визиты вакытында очрашуны үз эченә ала, ләкин аргонавтлар походыннан соң күп еллар узгач, бу аның исемлектә булуы белән туры килми. Бзлки шуңа күрә Вера Смирнованың «Эллада геройлары» китабында Тесей урынына аргонавтлар арасында аның «рәсми» әтисе Эгей (фактик әтисе — Посейдон) күрсәтелгән.

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

== Әдәбият ==

* [http://www.mifinarodov.com/a/argonavtyi.html Аргонавты] // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1987. — Т. 1 : А—К. — С. 98—100.
* «Аргонавты» // Литературная энциклопедия терминов и понятий / Под ред. А. Н. Николюкина. — Институт научной информации по общественным наукам РАН: Интелвак, 2001. — Стб. 54—55. — 1596 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 5-93264-026-X&lt;/nowiki&gt;.
* Успенский Л. В., Успенский В. В. [https://web.archive.org/web/20180119120622/http://fanread.ru/book/6025117 &lt;nowiki&gt;Золотое руно : [совр. пересказ]&lt;/nowiki&gt;]. — 1936. — [Архивировано из [http://fanread.ru/book/6025117 оригинала] 19 января 2018 года.]
* Dimitris Michalopoulos, Les Argonautes, Paris: Dualpha, 2013, ISBN 978-235-37425-1-6.
* [http://thanasis.com/maug99.htm Миф. Англ. яз.]
* [http://www.argonauts-book.com/orphic-argonautica.html The Orphic Argonautica] (англ.)

{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Борынгы юнан мифологиясе]]</text>
      <sha1>emixi87sfguq8tu9eu6i8m0yne8ojsm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бормалы галактика</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489060</id>
    <revision>
      <id>5935683</id>
      <parentid>5935293</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:58:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26061" sha1="9q3glste0eljpsfluyp1orf0t58n5t9" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:M101_hires_STScI-PRC2006-10a.jpg|мини|Бормалы галактика мисалы, [[:ru:Вертушка_(галактика)|Вертушка]] галактикасы (M 101)]]
'''Бормалы галактика''' (''S'' дип билгеләнә) — Хаббл эзлеклелегендәге төп [[галактика]] төрләренең берсе, ул аны 1936 елда тасвирлаган&lt;ref name=&quot;Hubble-1936&quot;&gt;{{книга|ссылка=https://archive.org/details/TheRealmOfTheNebulae|заглавие=The realm of the nebulae|издательство=[[Издательство Йельского университета|Yale University Press]]|год=1936|isbn=9780300025002|серия=Mrs. Hepsa Ely Silliman memorial lectures, 25|место=New Haven|oclc=611263346|дата ссылки=2012-09-29|ref=Hubble|автор=[[Хаббл, Эдвин|Hubble, E.P.]]}}(pp.&amp;nbsp;124–151)&lt;/ref&gt;. Мондый галактикаларның зур диск компоненты һәм кечкенә кабарынкылыгы бар, һәм [[Линзасыман галактика|линзасыман галактикалардан]] аермалы буларак, аларның ачык бормалы тармаклары бар, шуңа күрә алар үз атамаларын алганнар. Бормалы галактикалар барлык галактикаларның якынча яртысын тәшкил итә дип санала&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Книга|автор=Кононович Э.В., Мороз В.И.|заглавие=Общий курс астрономии|ответственный=|год=2004|издание=2-е, исправленное|место=|издательство=УРСС|страницы=468—486|страниц=544|isbn=5-354-00866-2}}&lt;/ref&gt;.

Astrophysical Journal Letters журналында бастырылган тикшеренүгә ярашлы, «Джеймс Уэбб» (JWST) космик телескопы тарафыннан алынган 873 галактиканың сурәтләрен анализлау бормалы галактикаларның 6-7 миллиард ел элек барлыкка килгән дигән элек кабул ителгән гипотезаны кире какты. 12 миллиард ел элек, Галәм хәзерге яшенең алтыдан бер өлешенә җиткәндә, бормалы галактикаларның чын өлеше 35 % ка җиткәнлеге ачыкланды. Шул ук чор өчен Хаббл күзәтүләре белән чагыштырганда, спиральләрнең дүрт тапкыр артып китүен күрсәткән бу мәгълүматлар, галактик газның тизрәк тотрыклануын күрсәтә һәм галактика эволюциясенең гамәлдәге теорияләрен һәм спираль тармакларның формалашу механизмнарын яңадан карауны таләп итә&lt;ref&gt;FROMMER, ARIELLE. Sky &amp; Telescope. Oct2024, Vol. 148 Issue 4, p8-8. 2/3p.&lt;/ref&gt;.

== Өйрәнү тарихы ==
Беренче тапкыр «бормалы томанлыклар»ны объектлар классы буларак Уильям Парсонс 1845 елда тасвирлай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1219743|title=Парсонс Уильям (лорд Росс)|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-05-11|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224235541/http://www.astronet.ru/db/msg/1219743|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Ләкин ул вакытта әле бу томанлыклар [[Киек Каз юлы]]нда урнашкан һәм газ һәм тузан болытлары дип саналган, ә Эдвин Хаббл мондый объектларның чынлыкта Киек Каз Юлыннан читтә урнашканлыгын бары тик 1926 елда гына исбатлаган&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Extragalactic nebulae|издание=[[The Astrophysical Journal]]|номер=64|страницы=321—369|doi=10.1086/143018|bibcode=1926ApJ....64..321H|том=64|ref=Hubble|автор=Hubble, Edwin|месяц=12|год=1926|язык=en|тип=journal|издательство=[[IOP Publishing]]}}&lt;/ref&gt;.

1846 елда Уильям Парсонс зур масштаблы, ике тармаклы структураны билдәләп, M 51 «томанлыгы» (Су әйләнеше галактикасы) эскизларын ясый. Бу күзәтү спираль структураларны өйрәнүнең башлангычын билгеләй, гәрчә Киек Каз Юлы белән чагыштырырлык зурлыктагы мондый объектларны галактикалар дип идентификацияләү күпкә соңрак була&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Статья |ссылка=https://link.springer.com/10.1134/S1063773724700312 |автор=M. N. Skryabina, A. D. Panasyuk, A. V. Mosenkov, P. I. Smirnova, A. A. Marchuk, I. V. Chugunov, V. P. Reshetnikov |заглавие=Investigation of the Spiral Structure of Galaxies in Compact Groups and in Isolation |год=2024-07 |язык=en |издание=Astronomy Letters |том=50 |выпуск=7 |страницы=440–450 |issn=1063-7737 |doi=10.1134/S1063773724700312}}&lt;/ref&gt;.

1926 елда Эдвин Хаббл галактикаларны аларның морфологик төрләренә нигезләнеп классификацияләүне тәкъдим итә. Бу система объектларны төрләргә бүлә, ләкин Галәмдә булган спираль структураларның тулы төрлелеген сурәтләми&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

1964 елда К. Линь һәм Ф. Шу квазистационар тыгызлык дулкын теориясен эшләйләр. Концепция тәртипкә салынган структураның барлыкка килүен дискта тыгызлык дулкыннарын барлыкка китерүче, йолдызлар һәм газ концентрациясен башлап җибәрүче, шулай ук актив йолдыз ясалышын стимуллаштыручы механик тирбәнүләр белән аңлата&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

1966 елда В. Джулиан һәм А. Тумре тирбәнешләрне көчәйтү теориясен (swing amplification) тәкъдим итәләр. Бу модель эчендә спираль тармаклар, стационар тыгызлык дулкыннарыннан аермалы буларак, җирле тотрыксызлыклардан барлыкка килгән вакытлыча, ләкин даими рәвештә кабатланучы структуралар буларак аңлатыла&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

1979 елда Дж. Корменди һәм К. Норман, модельләштерү ярдәмендә, тышкы факторлар аркасында ике тармаклы бормалы структура барлыкка килү мөмкинлеген күрсәтәләр. Алынган мәгълүматларга караганда, мондый структуралар галактиканың тирә-юнь мохит белән приливлы үзара тәэсир итешүләре барышында барлыкка килергә мөмкин&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

1987 елда Д. Элмгрин һәм Б. Элмгрин спиральләрнең формасын характерлый торган җентекле классификация тәкъдим итәләр. Бу система спираль структураларның үзенчәлекләрен җентекләп тасвирлау өчен кулланыла һәм Хаббл классификациясен тулыландыра&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

1990 елда Б. Элмгрин бормалы структураларның тәртиплелеге нигезендә аларның төп типларын аерып чыгара һәм тасвирлый. Классификация тәртипле структуралы галактикаларны (grand design, мәсәлән M 81), күпсанлы кыска фрагментлы флокулент спиральләрне (мәсәлән M 63) һәм күп тармаклы галактикаларның арадаш классын (мәсәлән, M 33) үз эченә ала&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

1996 елда Д. Кауфман һәм Г. Контопулос чикләнгән галактикалардагы тармакларның табигатен аңлату өчен күптөрлелек теориясын тәкъдим итәләр. Теория буенча, чикнең гравитация йогынтысы хаотик, эксцентрик орбиталарда хәрәкәт итүче йолдызларны тәртипкә китерә, Ббормалы тармаклар барлыкка китерә&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

2006 елда К. Конселис локаль Галәмдә бормалы галактикаларның микъдар өлешен билгели. Тикшеренүче мондый объектларның MB=-2 абсолют йолдыз зурлыгыннан яктырак булган барлык галактикаларның 75%-ын тәшкил итүен ачыклый.

2011 елда К. Линтотт һәм автордашлары Galaxy Zoo проекты кысаларында миллионнан артык объектны классификацияләйләр. Бу киң каталог белән эшләү нәтиҗәләре күзәтелә торган объектлар арасында бормалы галактикаларның өстенлекле урынын раслай&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

2020 елда С. Савченко һәм хезмәттәшләре, структураны җайлаштыруның оригиналь ысулын кулланып 155 галактиканың бормалы рәсем параметрларын анализлайлар. Тикшерүчеләр аерым галактикалар һәм төркемнәрдәге һәм тупланмалардагы галактикалар арасында бөтерелү почмакларында һәм тармакларның киңлегендә әһәмиятле аерма тапмайлар&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

2022 елда Смит һәм аның автордашлары якындагы 4000 нән артык дискылы галактикаларның үзенчәлекләрен тикшерәләр. Галимнәр мондый нәтиҗәгә килгәннәр: тупланмалардагы галактикаларның спиральләре көчсезрәк, урта борылыш почмагы кечерәк һәм алар ешрак ике тармаклы структураны күрсәтәләр, бу исә киңлек мохите спираль рәсеменең формалашуына йогынты ясавын күрсәтә&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Физик үзенчәлекләр ==
[[Файл:OffsetTF.png|уңда|мини|249x249пкс|Спираль һәм [[Линзасыман галактика|линзасыман]] галактикалар өчен Талли-Фишер бәйлелеге]]
Төрле галактикаларның, шул исәптән спираль галактикаларның, параметрлары киң диапазонда үзгәрә&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;.

Бормалы галактикаларның диаметрлары еш кына 20-40 кпc тәшкил итә, гәрчә кайвакыт зурраклары да очрый: мәсәлән, билгеле булган иң зур спираль галактика, [[NGC 6872]]ның диаметры якынча 160 кпк тәшкил итә, бу [[Киек Каз юлы]] диаметрыннан биш тапкыр зуррак&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2013/01/11/largestspiral/|title=Астрономы определили крупнейшую спиральную галактику|publisher=[[Lenta.ru]]|access-date=2020-05-11|lang=ru|archive-date=2017-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170212022105/https://lenta.ru/news/2013/01/11/largestspiral/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Күпчелек галактикаларның [[Абсолют йолдызча зурлык|абсолют йолдыз зурлыгы]] −21&lt;sup&gt;m&lt;/sup&gt; дан −23&lt;sup&gt;m&lt;/sup&gt;га кадәр, ләкин яктыртыучанлык дәрәҗәсе түбәнрәк булган кәрлә галактикалар да очрый. Ниһаять, күпчелек галактикаларның, шул исәптән кәрлә галактикаларның, массалары 10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; дан 10&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; {{Mo}} гә кадәр диапазонда була, һәм массасы зуррак булган галактикалар массасы түбәнрәк булган галактикаларга караганда сирәгрәк очрый&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;.
Әйләнү тизлекләре гадәттә 100 дән 300 км/с га кадәр була. Әйләнү характеры төрле галактикаларда һәм галактикаларның төрле өлешләрендә аерыла: эллиптик галактикаларда һәм диск галактикаларының кабарынкы урыннарында йолдызлар һәм башка галактик элементлар төрле яссылыкларда урнашкан озын орбиталарда әйләнәләр. Линзасыман һәм бормалы галактикаларның диск компонентларында хәрәкәт якынча бер үк яссылыкта түгәрәк орбиталарда бара&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;.

Бормалы галактикалар өчен Талли-Фишер бәйлелеге үтәлә, ул галактиканың гомуми яктыртыучанлыгын һәм әйләнү тизлеген бәйли. Бу бәйлелек линзасыман галактикаларга да кагыла, ләкин коэффициентлары бераз аерыла&lt;ref&gt;Tully, R. B., Fisher, J. R., «A new method of determining distances to galaxies». [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-data_query?bibcode=1977A%26A....54..661T&amp;link_type=ARTICLE (pdf)] [[Astronomy and Astrophysics]], vol. 54, no. 3, Feb. 1977, pp. 661—673. [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1977A%26A....54..661T (abs)] {{Wayback|url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1977A%26A....54..661T |date=20160913063405 }}.&lt;/ref&gt;. 

== Структурасы ==
Спираль галактикалар түбәндәге компонентлардан тора:

* Галактика дискы
* Кабарчык
* [[Галактик һало|Галактик гало]]
* Галактика үзәгендәге [[кара тишек]]

[[Файл:SpiralGalaxySchemeSideView_ru.svg|уңда|мини|249x249пкс|Спираль галактика схемасы, профиль күренеше]]
Барлык типтагы галактикалар арасында (нинди дә булса структурасы булмаган дөрес булмаган галактикалардан тыш), уртача алганда, бормалы галактикаларда диск өлеше аеруча ачык күренә, һәм иң аз ачыкланган кабарынкылыкка ия&lt;ref name=&quot;bmbook&quot;&gt;{{книга|ref=Binney &amp; Merrifield|автор=Binney &amp; Merrifield|заглавие=Galactic Astronomy|год=1998|isbn=0-691-02565-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Shapes&quot;&gt;{{статья|ref=Lambas|автор=Lambas, D.G.; S.J.Maddox and J. Loveday|заглавие=On the true shapes of galaxies|ссылка=https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1992-09-15_258_2/page/404|год=1992|язык=en|издание=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|MNRAS]]|тип=journal|том=258|номер=2|страницы=404—414|doi=10.1093/mnras/258.2.404|bibcode=1992MNRAS.258..404L}}&lt;/ref&gt;. Спираль галактикалар дискыларында галактик тармаклар күзәтелә, ә диск үзе гадәттә галактик гало белән уратып алынган. Гало галактика массасының кечкенә өлешен, нигездә, иске II буын йолдызларын һәм [[Йолдызлар йомры тупланышы|шарсыман тупланмаларны]] үз эченә ала. Кабарынкы шул ук эчтәлеккә ия, ә диск, киресенчә, яшь I буын йолдызларына, [[Йолдызлар сибелгән тупланышы|таралган йолдызлар тупланмаларына]] һәм йолдызара газ һәм тузанга, шулай ук томанлыкларга бай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1180523|title=Галактика|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-05-11|archive-date=2011-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706205847/http://www.astronet.ru/db/msg/1180523|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== Бар ===
Кайбер бормалы галактикаларда үзәктә бар дип аталган һәм спираль тармаклар арасыннан уза торган перемычка (үзәк тактасы) бар. Ул Киек Каз Юлында да бар, моны 2005 елда Спитцер исемле космик телескопы белән үткәрелгән күзәтүләр күрсәткән, һәм хәзерге вакытта барлык бормалы галактикаларның өчтән икесендә шундый бар бар. Ләкин бу сан вакыт узу белән үзгәрә: 8 миллиард ел элек бормалы галактикаларның нибары 11 % ында гына булган, ә 2,5 миллиард ел элек бу процент икеләтә арткан&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2014/01/140116085103.htm|title=Hubble and Galaxy Zoo Find Bars and Baby Galaxies Don't Mix|website=[[Science Daily]]|date=2014-01-16|access-date=2020-05-11|archive-date=2020-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508132949/https://www.sciencedaily.com/releases/2014/01/140116085103.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== Бормалы структура ===
Бормалы галактикалар дискыларында гына күзәтелгән галактика тармаклары үзләренең зур яктыртыучанлыгы һәм диск фонында зәңгәр төсе белән аерылып тора һәм логарифмик спираль формасына ия. Барлык бормалы галактикаларда ла тармаклар күзәтелә, ләкин бормалы галактикаларның нибары 10 % ы гына тәртипкә салынган структура күрсәтә. Галактикаларның 60 % ының спираль структурасы регуляр түгел, әмма, гомумән алганда, яхшы күзәтелә, ә калган 30 % ы флоккулент галактикаларга керә: аларның спираль бизәкләре аерым кисәкчекләрдән тора һәм өзлексез спиральләр хасил итми&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|lang=|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1245721/lec.17.1.html|title=Лекция 17. Спиральная структура Галактики|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-05-11|archive-date=2020-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200107015246/http://www.astronet.ru/db/msg/1245721/lec.17.1.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Тармаклар арасында шулай ук йолдызлар һәм йолдызара матдә бар, ләкин галактикаларның тармаклары галактикада йолдыз формалашуның иң актив өлкәләре булганга аерылып торалар. Йолдызлар нәкъ менә аларда барлыкка килә, ләкин аларның иң якты һәм кайнарлары озак яшәми һәм дискның башка өлкәләренә күчеп өлгерми. Шуңа күрә алар галактика тармакларында гына күзәтелә, һәм бу аларга югары яктылык һәм зәңгәрсу төс бирә. Ләкин бормалы структура инфракызыл нурларда да күзәтелә, бу тармакларның йолдыз тыгызлыгы арткан өлкәләр булуын күрсәтә&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1161797|title=Галерея спиральных галактик|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-05-11|archive-date=2020-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200105080735/http://www.astronet.ru/db/msg/1161797|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;surdin&quot;&gt;{{книга|автор=|заглавие=Астрономия: век XXI|ответственный=Ред.-сост. [[Сурдин, Владимир Георгиевич|В. Г. Сурдин]]|год=2008|издание=2-е изд|место=Фрязино|издательство=«Век 2»|страницы=349|isbn=978-5-85099-181-4}}
&lt;/ref&gt;.

Озак вакыт дәвамында спиральләрнең &quot;эчкә&quot;ме яки &quot;тышка&quot;мы, ягъни, галактика тармагының тышкы очы белән артка яки алга әйләнәме, дигән сорауга җавап билгесез иде: кабыргадан күзәтелгән галактикаларда бормалы структураны күрү мөмкин түгел, ә яссылыктан күзәтелгән галактикаларның әйләнү тизлеген үлчәү авыр. Хәзерге вакытта күпчелек галактикаларда спиральләр эчкә караган дип санала, ләкин кайбер үзара тәэсир итешүче галактикаларда моңа капма-каршы күренешләр дә очрай&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Бормалы тармакларның килеп чыгышы да озак вакытлар сер булып тора: иң гади күзаллауда, спираль ботакларда бер үк матдә даими рәвештә булганда, алар галактиканың берничә әйләнеше эчендә сузылырлар һәм таркалырлар иде. Шуңа күрә хәзерге вакытта ике гипотеза өстенлек итә: я бормалы тармаклар кыска гомерле һәм даими рәвештә юкка чыга һәм яңадан барлыкка килә, яисә алар галактика үзәге тирәсендә галактика әйләнеш тизлегеннән аерылып торган үз тизлектәрендә әйләнәләр — шулай итеп, йолдызлар формалашуы төрле өлкәләрдә өзлексез бара&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;surdin&quot; /&gt;.

== Бормалы галактикаларга мисаллар ==

* [[Киек Каз Юлы]]
* [[Андромеда Томанлыгы]]
* [[NGC 598|Өчпочмак галактикасы]]
* [[NGC 5194|Whirlpool Galaxy]]
* [[:ru:Вертушка_(галактика)|Вертушка галактикасы]]

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
{{Навигация}}
{{Родственные проекты}}
* {{статья |заглавие=Can EROS/MACHO be detecting the galactic spheroid instead of the galactic halo? |издание=[[Physical Review|Physical Review D]] |том=50 |номер=4 |страницы=2406—2413 |arxiv=astro-ph/9312047 |doi=10.1103/PhysRevD.50.2406 |pmid=10017873 |bibcode=1994PhRvD..50.2406G |язык=en |тип=journal |автор=Giudice, G.F.; Mollerach, S.; Roulet, E. |год=1994 |nodot=1}}
* {{cite news | last=Stephens | first=Tim | title=AEGIS survey reveals new principle governing galaxy formation and evolution | publisher=UC Santa Cruz | date=2007-03-06 | url=http://www.ucsc.edu/news_events/press_releases/text.asp?pid=1080 | access-date=24 May 200 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070311210954/http://www.ucsc.edu/news_events/press_releases/text.asp?pid=1080 | archive-date=2007-03-11}}
* {{cite web|last=Merrifield|first=M. R.|title=Spiral Galaxies and Pattern Speed|url=http://www.sixtysymbols.com/videos/spiral_galaxies.htm|work=Sixty Symbols|publisher=[[Brady Haran]] for the [[University of Nottingham]]}}

[[Төркем:Бормалы галактикалар]]</text>
      <sha1>9q3glste0eljpsfluyp1orf0t58n5t9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Каплау (астрономия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489065</id>
    <revision>
      <id>5935693</id>
      <parentid>5935484</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:02:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13004" sha1="aodi7kv9fep3x8lztw29csor1kknylg" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
'''Каплау''' — [[Астрономия|астрономик]] күренеш, аның барышында (билгеле бер ноктадан күзәтүче күзлегеннән караганда) бер [[күк җисеме]] икенчесе алдыннан үтеп, аны тулысынча яки өлешчә каплап куя&lt;ref name=&quot;main&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1162351|title=Покрытие|author=[[Сурдин, Владимир Георгиевич|Сурдин В.Г.]]|website=|date=|publisher=[[Астронет]]|lang=ru|url-status=live|access-date=2019-12-12|archive-date=2012-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314213946/http://www.astronet.ru/db/msg/1162351}}&lt;/ref&gt;.

== Билгеләмә ==
[[Файл:Occultation.ogv|мини| Йолдызның [[Ай (иярчен)|Ай]] белән каплануы]]
«Каплау» термины күзәтүчегә якынрак булган объект почмак зурлыгы буенча ерактагы объектка караганда күпкә зуррак булганда кулланыла. Башка очракта «үтү» термины кулланыла. Бу ике тип күренешләр [[:ru:Сизигия_(астрономия)|сизигияның]] күренеп торган чагылышлары булып торалар.

== Ай белән каплау ==
Иң еш күзәтелә торган капланулар — [[Йолдыз|йолдызлар]] һәм [[Планета|планеталарның]] [[Ай (иярчен)|Ай]] белән каплануы. Бу вакыйгалар һәвәскәр астрономнар өчен дә, профессионаллар өчен дә кызыклы (күп исәпләүләр капланыу күзәтүләре нәтиҗәләренә нигезләнгән)&lt;ref name=&quot;main&quot; /&gt;.

Аерым алганда, Ай тотылулар вакытында Ай планеталарны каплап ала. Ләкин мондый туры килү бик сирәк очрый&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://transit.savage-garden.org/en/occultations/eclipse.html|title=Occultation of planets by the eclipsed Moon|author=|website=|subtitle=Eight Millennium Catalog 2 000 BC - 6 000 AD|date=|publisher=transit.savage-garden.org|lang=en|url-status=dead|access-date=2019-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120109042248/http://transit.savage-garden.org/en/occultations/eclipse.html|archive-date=2012-01-09|accessdate=2026-05-31|archivedate=2012-01-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120109042248/http://transit.savage-garden.org/en/occultations/eclipse.html}}&lt;/ref&gt;.

== Планеталар һәм аларның иярченнәре тарафыннан каплану ==
[[Файл:Transit-lune-sat--22-mai-08.jpg|мини|244x244пкс|[[Ай (иярчен)|Ай]] белән [[Сатурн (планета)|Сатурнның]] каплануы]]
Йолдызлар шулай ук планеталар һәм аларның иярченнәре белән дә капланырга мөмкин. Мәсәлән, 1977 елда мондый күренешне күзәтү [[Уран (планета)|Уран]] тирәсендә боҗраларны ачыкларга мөмкинлек бирде&lt;ref name=&quot;uran&quot;&gt;{{Статья|ссылка=http://www.nature.com/nature/journal/v267/n5609/abs/267328a0.html|автор=J. L. Elliot, E. Dunham, D. Mink|заглавие=Кольца Урана|оригинал=The rings of Uranus|год=1977|язык=en|издание=Nature|издательство=Cornell University|тип=online|месяц=05|число=26|том=|выпуск=|номер=267|страницы=328—330|issn=1476-4687|doi=10.1038/267328a0|archive-url=https://www.webcitation.org/60qT9RESV?url=http://www.nature.com/nature/journal/v267/n5609/abs/267328a0.html|archive-date=2011-08-11}}&lt;/ref&gt;. 1988 елларда [[Плутон (кәрлә планета)|Плутон]] тарафыннан йолдызлар каплануын күзәтү&lt;ref name=&quot;1998_plluto&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cbat.eps.harvard.edu/iauc/04000/04097.html|title=IAUC 4097|author=[[Марсден, Брайан|Brian G. Marsden]]|website=Central Bureau for Astronomical Telegrams|subtitle=CPD -58 2721; Occn BY PLUTO ON 1985 Aug. 19; EXO 041604-5504.9|datepublished=1985-08-26|publisher=|lang=en|url-status=live|access-date=2019-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190725145440/http://www.cbat.eps.harvard.edu/iauc/04000/04097.html|archive-date=2019-07-25}}&lt;/ref&gt;, 2002&lt;ref name=&quot;2002_plluto&quot;&gt;{{статья|ссылка=http://calys.obspm.fr/~sicardy/pluton/pr_obs_en.html|автор=B. Sicardy, T. Widemann и др.|заглавие=Large changes in Pluto’s atmosphere as revealed by recent stellar occultations|год=2003-07-10|язык=en|издание=Nature|издательство=Nature|тип=|месяц=|число=|том=|номер=|страницы=168|issn=|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221034241/http://calys.obspm.fr/~sicardy/pluton/pr_obs_en.html|archive-date=2007-12-21}}&lt;/ref&gt;, и 2006&lt;ref name=&quot;2006_plluto&quot;&gt;{{cite web|url=http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/PI-Perspectives.php?page=piPerspective_11_1_2006|title=Making Old Horizons New|author=A. Stern.|work=The PI’s Perspective|date=2006-11-01|publisher=Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory|lang=en|url-status=dead|access-date=2019-12-12|archive-url=https://www.webcitation.org/615UTf8kE?url=http://pluto.jhuapl.edu/overview/piPerspectives/piPerspective_11_1_2006.php|archive-date=2011-08-20}}&lt;/ref&gt; бу [[кәрлә планета]] атмосферасын ачыкларга һәм өйрәнергә мөмкинлек бирә. 1980 елның 7 апрелендә Харон тарафыннан йолдыз каплануын күзәтүләр Харонның радиусын хәзерге радиуска якын бәяләргә мөмкинлек бирә: 585—625 км&lt;ref name=&quot;EncSol&quot;&gt;{{книга|заглавие=Encyclopedia of the solar system|издательство=Academic Press|год=2007|страницы=545|isbn=978-0-12-088589-3|ссылка=https://books.google.com/books?id=G7UtYkLQoYoC&amp;pg=PA545|ответственный=ред. Lucy-Ann McFadden, Torrence Johnson, Paul Weissman|издание=Second edition|место=|страниц=966|isbn2=0-12-088589-1|язык=en}}&lt;/ref&gt;.

Бер планетаның икенчесен каплауы бик сирәк күренеш. Мондый соңгы вакыйга 1818 елның [[3 гыйнвар]]ында булган, ә киләсесе 2065 елның [[22 ноябрь|22 ноябрендә]] булачак. Ике очракта да [[Чулпан (планета)|Венера]] [[Юпитер (планета)|Юпитерны]] каплай. Әгәр алгы пландагы планета арткы пландагы планетага караганда почмак зурлыгы буенча кечерәк булса, бу вакыйга «үтү» дип атала, ә зуррак булса, «каплау» дип атала. Планеталарның үзара капланулары уртача 33 елга бер тапкыр була. Ләкин кайбер гасырларда (мәсәлән, 20 нче гасырда) берәү дә булмаган, ә 21 нче гасырда 5 каплау булырга тиеш&lt;ref name=astronomy_com_2020/&gt;.

Планеталарның каплануының тагын бер махсус очрагы — планета үзенең иярченен каплаганда барлыкка килә&lt;ref name=&quot;jup_ganimed&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1232644|title=Юпитер затмевает Ганимед|author=Robert Nemiroff|coauthors=Jerry Bonnell|website=Астронет|date=2009-01-06|publisher=[[Астронет]]|lang=ru|url-status=live|access-date=2019-12-12|archive-date=2012-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208143548/http://www.astronet.ru/db/msg/1232644}}&lt;/ref&gt;. Бу планетаның үзенең дә, иярченнең дә атмосфера катламнарын өйрәнү өчен уңай шартлар тудыра&lt;ref name=&quot;jup_ganimed&quot; /&gt;.


== Икеләтә каплаулар ==
Иң сирәк очрый торган күренешләрнең берсе — икеләтә каплау — алгы пландагы объект берьюлы арткы пландагы ике яки аннан да күбрәк объектны каплаганда. Мондый каплану соңгы тапкыр [[1998 ел|1998 елның]] [[23 апрель|23 апрелендә]] Олғашыу утрауында күзәтелгән, ул вакытта Ай бер үк вакытта Венера һәм Юпитерны каплаган.

Планеталарның Ай тарафыннан икеләтә каплануыннан тыш, өчләтә капланулар да булырга мөмкин&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://transit.savage-garden.org/en/occultations/multiple.html|title=Occultations of planets by Moon {{!}} Multiple Occultations|author=|website=|subtitle=One Hundred Millennium Catalog: 50 000 BC - 50 000 AD.|date=|publisher=transit.savage-garden.org|lang=en|url-status=dead|access-date=2019-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120109043358/http://transit.savage-garden.org/en/occultations/multiple.html|archive-date=2012-01-09|accessdate=2026-05-31|archivedate=2012-01-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120109043358/http://transit.savage-garden.org/en/occultations/multiple.html}}&lt;/ref&gt;. Планеталарның Ай тарафыннан өчләтә каплануы-бик сирәк очрый торган астрономик вакыйга (дистәләгән мең ел эчендә берничә очрак). Безгә иң якын шундый уникаль вакыйга 8745 елның 3 апрелендә булачак, ул вакытта Ай Меркурий, Венера һәм Юпитерны каплаячак.

== Шулай ук карагыз ==

* Астероидлар белән каплану
* [[Тотылу (астрономия)|Тотылу]]

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=
&lt;ref name=astronomy_com_2020&gt;{{cite web |url=https://www.astronomy.com/science/can-other-planets-align-so-they-eclipse-from-earth/ |title=Can other planets align so they eclipse from Earth? |lang=en |publisher=Astronomy.com |date=2020-01-07 |access-date=2023-07-05 |archive-date=2023-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704061944/https://www.astronomy.com/science/can-other-planets-align-so-they-eclipse-from-earth/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}

== Әдәбият ==

* {{книга|автор=Meeus, Jean.|заглавие=Astronomical Tables of the Sun, Moon and Planets|место=Richmond, Virginia|издательство=Willmann-Bell, Inc|год=1995|isbn=0-943396-45-X}}

== Сылтамалар ==

* [http://tdc-www.harvard.edu/occultations/occultations.html Страница покрытий Смитоновского Астрофизического центра]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091224192556/http://tdc-www.harvard.edu/occultations/occultations.html |date=2009-12-24 }}
* [https://web.archive.org/web/20071211175029/http://hea.iki.rssi.ru/~denis/mutualplanets.html Взаимные покрытия планет]
* [https://web.archive.org/web/20090209231256/http://www.go.ednet.ns.ca/~larry/planets/occltlst.htm Occultations of planets by other planets]{{ref|en}}
* [https://web.archive.org/web/20081003091736/http://boss.phys.cwru.edu/ Big Occulting Steerable Satellite]{{ref|en}}
* [http://www.occultations.net/ Moon, planets, asteroid occultations]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122131910/http://www.occultations.net/ |date=2020-01-22 }}{{ref|en}}
* ''Marco Peuschel''. [http://www.marco-peuschel.de Astronomische Tabellen für den Mond von 2007 bis 2016, Mondphasen, Apsiden, Knotendurchgänge, Maximale und minimale Deklinationswerte und Sternbedeckungen sowie ausführliche Ephemeriden für jeden Tag des Jahres, inkl. Mondauf-und Untergänge und physische Daten].{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210204223802/http://www.marco-peuschel.de/ |date=2021-02-04 }} {{ref|de}} &lt;small&gt;Проверено 9 февраля 2010.&lt;/small&gt;
* [http://www.pierpaoloricci.it/dati/occpiastelle_eng.htm www.pierpaoloricci.it/dati/occultazioni pianeti-stelle luminose VERSIONE EN]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304070157/http://www.pierpaoloricci.it/dati/occpiastelle_eng.htm |date=2016-03-04 }}{{ref|en}}

[[Төркем:Күк механикасы]]
[[Төркем:Астрономик күренешләр]]</text>
      <sha1>aodi7kv9fep3x8lztw29csor1kknylg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Молекуляр болыт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489068</id>
    <revision>
      <id>5935700</id>
      <parentid>5935329</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T23:05:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15236" sha1="ph0kli31j6ggiumvqoqa9wgpc3j3cqa" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:Molecular.cloud.arp.750pix.jpg|мини|375x375пкс|Якты йолдызлардан чыккан яктылык бу молекуляр газ һәм тузан болытын берничә миллион ел дәвамында җимерәчәк. Болыт [[NGC 3372|Киль томанлыгыннан]] аерылган. Якында яңа барлыкка килгән йолдызлар күренә, аларның рәсемнәре кызыл төстә, чөнки зәңгәр яктылык тузан белән тарала. Бу рәсем якынча ике яктылык елын үз эченә ала һәм 1999 елда орбитада очучы «Хаббл» космик телескопы ярдәмендә төшерелгән.]]

'''Молекуляр болыт''', кайвакыт '''йолдыз бишеге''' дип атала (әгәр ул йолдызлар туган урын булса), — ул йолдызара болыт төре, аның тыгызлыгы һәм зурлыгы аның эчендә [[Молекула|молекулаларның]], гадәттә [[Водород|водородның]] (&lt;sub&gt;H2&lt;/sub&gt;), барлыкка килүенә мөмкинлек бирә.

Молекуляр водородны инфракызыл яки радио күзәтүләр ярдәмендә ачыклау авыр, шуңа күрә H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; булуын ачыклау өчен башка бер молекула — CO (углерод монооксиды) кулланыла. CO яктыртыучанлыгы һәм H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; массасы арасындагы нисбәт даими булып кала дип санала, гәрчә кайбер галактикаларда моның дөреслегенә шикләнергә сәбәпләр бар&lt;ref&gt;{{cite web|author=Craig Kulesa|title=Overview: Molecular Astrophysics and Star Formation|work=Research Projects|url=http://loke.as.arizona.edu/~ckulesa/research/overview.html|accessdate=2005-09-07|archiveurl=https://www.webcitation.org/68uVo16DP?url=http://loke.as.arizona.edu/~ckulesa/research/overview.html|archivedate=2012-07-04|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;пн&quot;&gt;{{cite news|last=Вибе|first=Дмитрий|title=FAQ: Эволюция протозвездных облаков. 7 фактов об образовании звёзд|url=https://postnauka.ru/faq/12736|accessdate=2018-10-24|work=ПостНаука: Астрономия|publisher=ИД «ПостНаука»|date=2013-05-24|archivedate=2018-10-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181025031324/https://postnauka.ru/faq/12736}}&lt;/ref&gt;.

Молекуляр болытның зурлыгы һәм массасы гравитацион тотрыксызлык эффектына китерә, шуның аркасында болыт эчендә матдәнең тыгызлыгы тигез булмый. Тыгызлыгы югары булган өлкәләрдә билгеле шартларда матдәнең алга таба кысылуы башлана&lt;ref&gt;{{статья |автор=Larson, Richard B. |заглавие=The physics of star formation |издание=Reports on Progress in Physics |тип=журнал |год=2003 |том=66 |выпуск=10 |страницы=1686—1688 |doi=10.1088/0034-4885/66/10/R03 |язык=en}}&lt;/ref&gt;. Тыгызлану шундый көч һәм тизлек алырга мөмкин ки, [[Гравитацион коллапс|гравитацион коллапс]] килеп чыга, аның нәтиҗәсендәә [[Йолдызның формалашуы|яңа йолдыз]] барлыкка килергә мөмкин&lt;ref&gt;{{книга |заглавие=Astronomy |издательство=[[Университет Райса|Rice University]] |год=2016 |isbn=978-1938168284 |ссылка=https://d3bxy9euw4e147.cloudfront.net/oscms-prodcms/media/documents/Astronomy-Draft-20160817.pdf |страницы=761 |archive-date=2016-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007032053/https://d3bxy9euw4e147.cloudfront.net/oscms-prodcms/media/documents/Astronomy-Draft-20160817.pdf }}&lt;/ref&gt;.

== Күзәтүләр ==
[[Киек Каз Юлы|Безнең галактика]] эчендә молекуляр газ [[Yoldızara moxit|йолдызара мохит]] күләменең бер процентыннан да кимрәк өлешен тәшкил итә. Ләкин ул аның иң тыгыз компоненты булып тора, ул [[Кояш|Кояшның]] галактик орбитасындагы гомуми газ массасының якынча яртысын тәшкил итә. Молекуляр газның күпчелек өлеше галактика үзәгеннән 3,5 һәм 7,5 [[Парсек|килопарсек]] арасындагы молекуляр боҗрада урнашкан (Кояш үзәктән 8,5 килопарсек ераклыкта)&lt;ref name=&quot;ferriere2001&quot;&gt;{{статья |заглавие=The Interstellar Environment of our Galaxy |издание=[[Reviews of Modern Physics]] |том=73 |номер=4 |страницы=1031—1066 |doi=10.1103/RevModPhys.73.1031 |язык=en |автор=Ferriere, D. |год=2001 |тип=journal}}&lt;/ref&gt;

Безнең галактикада угар газы таралышының зур масштаблы бүленеш карталары бу газның урнашуы аның бормалы тармаклары белән бәйле булуын күрсәтә&lt;ref&gt;{{статья |заглавие=A composite CO survey of the entire Milky Way |ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1987-11-15_322_2/page/706 |издание=[[The Astrophysical Journal]] |том=322 |страницы=706—720 |doi=10.1086/165766 |язык=en |автор=Dame et al |год=1987 |тип=journal |издательство=[[IOP Publishing]] }}&lt;/ref&gt;. Молекуляр газның нигездә бормалы тармакларда урнашуы молекуляр болытларның кыска вакыт эчендә — 10 миллион елдан да кимрәк — матдәнең тармак өлкәсе аша үтүе өчен кирәкле вакыт эчендә барлыкка килергә һәм таркалырга тиешлеге белән туры килми&lt;ref name=&quot;williams2000&quot;&gt;{{cite conference |last1=Williams |first1=J. P. |last2=Blitz |first2=L. |last3=McKee |first3=C. F. | title = The Structure and Evolution of Molecular Clouds: from Clumps to Cores to the IMF | book-title = Protostars and Planets IV | pages = 97 | publisher = Tucson: University of Arizona Press | year = 2000 }}&lt;/ref&gt;.

Вертикаль кисемтәлә молекуляр газ галактик дискның тар урта яссылыгын били, аның характерлы биеклек шкаласы ''Z'' якынча 50-75 парсек, [[Yoldızara moxit|йолдызара мохитнең]] җылы [[Атом|атомлы]] (''Z'' = 130—400 пк) һәм җылы ионлаштырылган (''Z'' = 1000 пк) газ компонентларыннан күпкә нечкәрәк&lt;ref&gt;{{статья |заглавие=The Three-Phase Interstellar Medium Revisited |издание={{Нп3|Annual Review of Astronomy and Astrophysics|Annual Reviews of Astronomy and Astrophysics||Annual Review of Astronomy and Astrophysics}} |том=43 |страницы=337 |язык=en |автор=Cox, D. |год=2005 |тип=journal}}&lt;/ref&gt;. H II өлкәләре ионлаштырылган газ бүленешеннән искәрмәләр булып тора, чөнки алар үзләре яшь массив йолдызлар чыгарган көчле нурланыш белән молекуляр болытларда барлыкка килгән кайнар ионлаштырылган газ күбекләре һәм шуңа күрә молекуляр газ белән якынча бер үк вертикаль бүленешкә ия.

Молекуляр газның бу шома таралышы ераклыклары буенча уртачаланган, ләкин газның вак масштаблы таралышы бик регуляр түгел һәм аның күп өлеше дискрет болытларда һәм болыт комплексларында тупланган&lt;ref name=&quot;ferriere2001&quot; /&gt;.


== Молекуляр болыт төрләре ==

=== Гигант молекуляр болытлар ===
Массалары 10&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;—10&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; Кояш массасына тигез булган молекуляр газның зур өлкәләре '''гигант молекуляр болытлар''' (ГМБ) дип атала. Болытларның диаметры дистәләгән парсекка җитә ала һәм аларның уртача тыгызлыгы куб сантиметрга 10&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;—10&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; кисәкчә тәшкил итә (Кояш янындагы уртача тыгызлык — куб сантиметрга бер кисәкчә). Бу болытлар эчендәге субструктура җепләрнең, катламнарның, күбекләрнең катлаулы үрелешләреннән һәм регуляр булмаган ташлардан тора&lt;ref name=&quot;williams2000&quot; /&gt;.

Җепләрнең һәм ташларның иң тыгыз өлешләре «молекуляр төшләр» дип атала, ә иң югары тыгызлыкка ия булган (куб сантиметрга 10&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;—10&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; кисәкчәдән артык) молекуляр төшләр «тыгыз молекуляр төшләр» дип атала. Күзәтүләр вакытында молекуляр төшләрне — угар газы, ә тыгыз төшләрне аммиак белән бәйлиләр. Молекуляр төшләр эчендә тузан концентрациясе, гадәттә, Ерак йолдызлардан килгән яктылыкны караңгы томанлыклар кебек күренерлек итеп йоту өчен җитәрлек&lt;ref name=&quot;francesco2006&quot;&gt;{{cite conference | author = Di Francesco, J. | display-authors = etal | title = An Observational Perspective of Low-Mass Dense Cores I: Internal Physical and Chemical Properties| book-title = Protostars and Planets V | year = 2006 }}&lt;/ref&gt;.

ГМБлар шулкадәр зур ки, алар локаль рәвештә йолдызлыкның зур өлешен капларга мөмкин, шуңа күрә аларны шул йолдызлык исеме белән бәйләп атыйлар, мәсәлән, Орион болыты яки [[Облако Тельца|Үгезбозау болыты]]. Бу локаль ГМБлар Кояш тирәсендә Гулд билбавы дип аталган боҗра барлыкка китерәләр&lt;ref&gt;{{cite conference | author = Grenier| title = The Gould Belt, star formation, and the local interstellar medium| book-title = The Young Universe | year = 2004 }} [http://uk.arxiv.org/abs/astro-ph/0409096 Electronic preprint] {{Wayback|url=http://uk.arxiv.org/abs/astro-ph/0409096 |date=20201202074541 }}&lt;/ref&gt;. Галактикадагы иң зур молекуляр болытлар җыелмасы, Укчы B2 комплексы, галактика үзәге тирәсендә 120 парсек радиусы белән боҗра барлыкка китерә. Укчы йолдызлыгы өлкәсе химик элементларга бай һәм еш кына йолдызара киңлектә яңа молекулалар эзләүче астрономнар тарафыннан үрнәк буларак кулланылалар&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mpifr-bonn.mpg.de/staff/epolehampton/thesis/node23.html |title=Sagittarius B2 and its Line of Sight |accessdate=2008-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070312062920/http://www.mpifr-bonn.mpg.de/staff/epolehampton/thesis/node23.html |archivedate=2007-03-12 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

=== Кечкенә молекуляр болытлар ===
Кояшныкыннан берничә йөз тапкырдан да кимрәк массалы, аерымланган, гравитация белән бәйләнгән кечкенә молекуляр болытлар Бок глобулалары дип аталалар. Кечкенә молекуляр болытларның иң тыгыз өлешләре гигант молекуляр болытларда очрый торган молекуляр төшләргә тиң һәм еш кына шул ук тикшеренүләргә кертеләләр.

=== Югары киңлектәге таралышкан молекуляр болытлар ===
1984 елда IRAS яңа төрдәге диффуз молекуляр болытларны ачыклана&lt;ref&gt;{{статья |заглавие=Infrared cirrus - New components of the extended infrared emission |издание=[[The Astrophysical Journal]] |том=278 |страницы=L19 |doi=10.1086/184213 &lt;!--Retrieved from CrossRef by DOI bot--&gt; |язык=en |тип=journal |автор=Low et al |год=1984 |издательство=[[IOP Publishing]] }}&lt;/ref&gt;. Алар югары галактик киңлектә (галактик диск яссылыгыннан чыгып торучы) күренә торган диффуз җепселле болытлар булалар. Бу болытларның типик тыгызлыгы куб сантиметрга 30 кисәкчә тәшкил итә&lt;ref&gt;{{статья |заглавие=Molecular Hydrogen in Infrared Cirrus |ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2006-01-10_636_2/page/908 |издание=[[The Astrophysical Journal]] |том=636 |страницы=908—915 |doi=10.1086/498055 &lt;!--Retrieved from CrossRef by DOI bot--&gt; |язык=en |автор=Gillmon, K., and Shull, J.M. |год=2006 |тип=journal |издательство=[[IOP Publishing]] }}&lt;/ref&gt;.

== Шулай ук карагыз ==

* [[Облако Ориона]]

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
{{Навигация}}
* {{статья |заглавие=The Fragmentation and Stability of Hierarchical Structure in Serpens South |издание=[[The Astrophysical Journal]] |том=833 |номер=2 |страницы=204 |issn=1538-4357 |doi=10.3847/1538-4357/833/2/204 |arxiv= 1610.10066 |bibcode= 2016ApJ...833..204F |язык=en |тип=journal |автор=Friesen, R. K.; Bourke, T. L.; Francesco, J. Di; Gutermuth, R.; Myers, P. C. |год=2016 |издательство=[[IOP Publishing]]}}

[[Төркем:Томанлыклар]]
[[Төркем:Космик тузан]]
[[Төркем:Астрономик объектларның төрләре]]</text>
      <sha1>ph0kli31j6ggiumvqoqa9wgpc3j3cqa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5935731</id>
      <parentid>5935700</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T07:11:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>35870</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5935731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15278" sha1="gk4xe993910xnjym9jfoe4sjpobb0io" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:Molecular.cloud.arp.750pix.jpg|мини|375x375пкс|Якты йолдызлардан чыккан яктылык бу молекуляр газ һәм тузан болытын берничә миллион ел дәвамында җимерәчәк. Болыт [[NGC 3372|Киль томанлыгыннан]] аерылган. Якында яңа барлыкка килгән йолдызлар күренә, аларның рәсемнәре кызыл төстә, чөнки зәңгәр яктылык тузан белән тарала. Бу рәсем якынча ике яктылык елын үз эченә ала һәм 1999 елда орбитада очучы «Хаббл» космик телескопы ярдәмендә төшерелгән.]]

'''Молекуляр болыт''', кайвакыт '''йолдыз бишеге''' дип атала (әгәр ул йолдызлар туган урын булса), — ул йолдызара болыт төре, аның тыгызлыгы һәм зурлыгы аның эчендә [[Молекула|молекулаларның]], гадәттә [[Водород|водородның]] (&lt;sub&gt;H2&lt;/sub&gt;), барлыкка килүенә мөмкинлек бирә.

Молекуляр водородны инфракызыл яки радио күзәтүләр ярдәмендә ачыклау авыр, шуңа күрә H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; булуын ачыклау өчен башка бер молекула — CO (углерод монооксиды) кулланыла. CO яктыртыучанлыгы һәм H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; массасы арасындагы нисбәт даими булып кала дип санала, гәрчә кайбер галактикаларда моның дөреслегенә шикләнергә сәбәпләр бар&lt;ref&gt;{{cite web|author=Craig Kulesa|title=Overview: Molecular Astrophysics and Star Formation|work=Research Projects|url=http://loke.as.arizona.edu/~ckulesa/research/overview.html|accessdate=2005-09-07|archiveurl=https://www.webcitation.org/68uVo16DP?url=http://loke.as.arizona.edu/~ckulesa/research/overview.html|archivedate=2012-07-04|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;пн&quot;&gt;{{cite news|last=Вибе|first=Дмитрий|title=FAQ: Эволюция протозвездных облаков. 7 фактов об образовании звёзд|url=https://postnauka.ru/faq/12736|accessdate=2018-10-24|work=ПостНаука: Астрономия|publisher=ИД «ПостНаука»|date=2013-05-24|archivedate=2018-10-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181025031324/https://postnauka.ru/faq/12736}}&lt;/ref&gt;.

Молекуляр болытның зурлыгы һәм массасы гравитацион тотрыксызлык эффектына китерә, шуның аркасында болыт эчендә матдәнең тыгызлыгы тигез булмый. Тыгызлыгы югары булган өлкәләрдә билгеле шартларда матдәнең алга таба кысылуы башлана&lt;ref&gt;{{статья |автор=Larson, Richard B. |заглавие=The physics of star formation |издание=Reports on Progress in Physics |тип=журнал |год=2003 |том=66 |выпуск=10 |страницы=1686—1688 |doi=10.1088/0034-4885/66/10/R03 |язык=en}}&lt;/ref&gt;. Тыгызлану шундый көч һәм тизлек алырга мөмкин ки, [[Гравитацион коллапс|гравитацион коллапс]] килеп чыга, аның нәтиҗәсендәә [[Йолдызның формалашуы|яңа йолдыз]] барлыкка килергә мөмкин&lt;ref&gt;{{книга |заглавие=Astronomy |издательство=[[Университет Райса|Rice University]] |год=2016 |isbn=978-1938168284 |ссылка=https://d3bxy9euw4e147.cloudfront.net/oscms-prodcms/media/documents/Astronomy-Draft-20160817.pdf |страницы=761 |archive-date=2016-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007032053/https://d3bxy9euw4e147.cloudfront.net/oscms-prodcms/media/documents/Astronomy-Draft-20160817.pdf }}&lt;/ref&gt;.

== Күзәтүләр ==
[[Киек Каз Юлы|Безнең галактика]] эчендә молекуляр газ [[Yoldızara moxit|йолдызара мохит]] күләменең бер процентыннан да кимрәк өлешен тәшкил итә. Ләкин ул аның иң тыгыз компоненты булып тора, ул [[Кояш|Кояшның]] галактик орбитасындагы гомуми газ массасының якынча яртысын тәшкил итә. Молекуляр газның күпчелек өлеше галактика үзәгеннән 3,5 һәм 7,5 [[Парсек|килопарсек]] арасындагы молекуляр боҗрада урнашкан (Кояш үзәктән 8,5 килопарсек ераклыкта)&lt;ref name=&quot;ferriere2001&quot;&gt;{{статья |заглавие=The Interstellar Environment of our Galaxy |издание=[[Reviews of Modern Physics]] |том=73 |номер=4 |страницы=1031—1066 |doi=10.1103/RevModPhys.73.1031 |язык=en |автор=Ferriere, D. |год=2001 |тип=journal}}&lt;/ref&gt;

Безнең галактикада угар газы таралышының зур масштаблы бүленеш карталары бу газның урнашуы аның бормалы тармаклары белән бәйле булуын күрсәтә&lt;ref&gt;{{статья |заглавие=A composite CO survey of the entire Milky Way |ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1987-11-15_322_2/page/706 |издание=[[The Astrophysical Journal]] |том=322 |страницы=706—720 |doi=10.1086/165766 |язык=en |автор=Dame et al |год=1987 |тип=journal |издательство=[[IOP Publishing]] }}&lt;/ref&gt;. Молекуляр газның нигездә бормалы тармакларда урнашуы молекуляр болытларның кыска вакыт эчендә — 10 миллион елдан да кимрәк — матдәнең тармак өлкәсе аша үтүе өчен кирәкле вакыт эчендә барлыкка килергә һәм таркалырга тиешлеге белән туры килми&lt;ref name=&quot;williams2000&quot;&gt;{{cite conference |last1=Williams |first1=J. P. |last2=Blitz |first2=L. |last3=McKee |first3=C. F. | title = The Structure and Evolution of Molecular Clouds: from Clumps to Cores to the IMF | book-title = Protostars and Planets IV | pages = 97 | publisher = Tucson: University of Arizona Press | year = 2000 }}&lt;/ref&gt;.

Вертикаль кисемтәлә молекуляр газ галактик дискның тар урта яссылыгын били, аның характерлы биеклек шкаласы ''Z'' якынча 50-75 парсек, [[Yoldızara moxit|йолдызара мохитнең]] җылы [[Атом|атомлы]] (''Z'' = 130—400 пк) һәм җылы ионлаштырылган (''Z'' = 1000 пк) газ компонентларыннан күпкә нечкәрәк&lt;ref&gt;{{статья |заглавие=The Three-Phase Interstellar Medium Revisited |издание={{Нп3|Annual Review of Astronomy and Astrophysics|Annual Reviews of Astronomy and Astrophysics||Annual Review of Astronomy and Astrophysics}} |том=43 |страницы=337 |язык=en |автор=Cox, D. |год=2005 |тип=journal}}&lt;/ref&gt;. H II өлкәләре ионлаштырылган газ бүленешеннән искәрмәләр булып тора, чөнки алар үзләре яшь массив йолдызлар чыгарган көчле нурланыш белән молекуляр болытларда барлыкка килгән кайнар ионлаштырылган газ күбекләре һәм шуңа күрә молекуляр газ белән якынча бер үк вертикаль бүленешкә ия.

Молекуляр газның бу шома таралышы ераклыклары буенча уртачаланган, ләкин газның вак масштаблы таралышы бик регуляр түгел һәм аның күп өлеше дискрет болытларда һәм болыт комплексларында тупланган&lt;ref name=&quot;ferriere2001&quot; /&gt;.


== Молекуляр болыт төрләре ==

=== Гигант молекуляр болытлар ===
Массалары 10&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;—10&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; Кояш массасына тигез булган молекуляр газның зур өлкәләре '''гигант молекуляр болытлар''' (ГМБ) дип атала. Болытларның диаметры дистәләгән парсекка җитә ала һәм аларның уртача тыгызлыгы куб сантиметрга 10&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;—10&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; кисәкчә тәшкил итә (Кояш янындагы уртача тыгызлык — куб сантиметрга бер кисәкчә). Бу болытлар эчендәге субструктура җепләрнең, катламнарның, күбекләрнең катлаулы үрелешләреннән һәм регуляр булмаган ташлардан тора&lt;ref name=&quot;williams2000&quot; /&gt;.

Җепләрнең һәм ташларның иң тыгыз өлешләре «молекуляр төшләр» дип атала, ә иң югары тыгызлыкка ия булган (куб сантиметрга 10&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;—10&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; кисәкчәдән артык) молекуляр төшләр «тыгыз молекуляр төшләр» дип атала. Күзәтүләр вакытында молекуляр төшләрне — угар газы, ә тыгыз төшләрне аммиак белән бәйлиләр. Молекуляр төшләр эчендә тузан концентрациясе, гадәттә, Ерак йолдызлардан килгән яктылыкны караңгы томанлыклар кебек күренерлек итеп йоту өчен җитәрлек&lt;ref name=&quot;francesco2006&quot;&gt;{{cite conference | author = Di Francesco, J. | display-authors = etal | title = An Observational Perspective of Low-Mass Dense Cores I: Internal Physical and Chemical Properties| book-title = Protostars and Planets V | year = 2006 }}&lt;/ref&gt;.

ГМБлар шулкадәр зур ки, алар локаль рәвештә йолдызлыкның зур өлешен капларга мөмкин, шуңа күрә аларны шул йолдызлык исеме белән бәйләп атыйлар, мәсәлән, Орион болыты яки [[Облако Тельца|Үгезбозау болыты]]. Бу локаль ГМБлар Кояш тирәсендә Гулд билбавы дип аталган боҗра барлыкка китерәләр&lt;ref&gt;{{cite conference | author = Grenier| title = The Gould Belt, star formation, and the local interstellar medium| book-title = The Young Universe | year = 2004 }} [http://uk.arxiv.org/abs/astro-ph/0409096 Electronic preprint] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201202074541/http://uk.arxiv.org/abs/astro-ph/0409096 |date=2020-12-02 }}&lt;/ref&gt;. Галактикадагы иң зур молекуляр болытлар җыелмасы, Укчы B2 комплексы, галактика үзәге тирәсендә 120 парсек радиусы белән боҗра барлыкка китерә. Укчы йолдызлыгы өлкәсе химик элементларга бай һәм еш кына йолдызара киңлектә яңа молекулалар эзләүче астрономнар тарафыннан үрнәк буларак кулланылалар&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mpifr-bonn.mpg.de/staff/epolehampton/thesis/node23.html |title=Sagittarius B2 and its Line of Sight |accessdate=2008-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070312062920/http://www.mpifr-bonn.mpg.de/staff/epolehampton/thesis/node23.html |archivedate=2007-03-12 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

=== Кечкенә молекуляр болытлар ===
Кояшныкыннан берничә йөз тапкырдан да кимрәк массалы, аерымланган, гравитация белән бәйләнгән кечкенә молекуляр болытлар Бок глобулалары дип аталалар. Кечкенә молекуляр болытларның иң тыгыз өлешләре гигант молекуляр болытларда очрый торган молекуляр төшләргә тиң һәм еш кына шул ук тикшеренүләргә кертеләләр.

=== Югары киңлектәге таралышкан молекуляр болытлар ===
1984 елда IRAS яңа төрдәге диффуз молекуляр болытларны ачыклана&lt;ref&gt;{{статья |заглавие=Infrared cirrus - New components of the extended infrared emission |издание=[[The Astrophysical Journal]] |том=278 |страницы=L19 |doi=10.1086/184213 &lt;!--Retrieved from CrossRef by DOI bot--&gt; |язык=en |тип=journal |автор=Low et al |год=1984 |издательство=[[IOP Publishing]] }}&lt;/ref&gt;. Алар югары галактик киңлектә (галактик диск яссылыгыннан чыгып торучы) күренә торган диффуз җепселле болытлар булалар. Бу болытларның типик тыгызлыгы куб сантиметрга 30 кисәкчә тәшкил итә&lt;ref&gt;{{статья |заглавие=Molecular Hydrogen in Infrared Cirrus |ссылка=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2006-01-10_636_2/page/908 |издание=[[The Astrophysical Journal]] |том=636 |страницы=908—915 |doi=10.1086/498055 &lt;!--Retrieved from CrossRef by DOI bot--&gt; |язык=en |автор=Gillmon, K., and Shull, J.M. |год=2006 |тип=journal |издательство=[[IOP Publishing]] }}&lt;/ref&gt;.

== Шулай ук карагыз ==

* [[Облако Ориона]]

== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}

== Сылтамалар ==
{{Навигация}}
* {{статья |заглавие=The Fragmentation and Stability of Hierarchical Structure in Serpens South |издание=[[The Astrophysical Journal]] |том=833 |номер=2 |страницы=204 |issn=1538-4357 |doi=10.3847/1538-4357/833/2/204 |arxiv= 1610.10066 |bibcode= 2016ApJ...833..204F |язык=en |тип=journal |автор=Friesen, R. K.; Bourke, T. L.; Francesco, J. Di; Gutermuth, R.; Myers, P. C. |год=2016 |издательство=[[IOP Publishing]]}}

[[Төркем:Томанлыклар]]
[[Төркем:Космик тузан]]
[[Төркем:Астрономик объектларның төрләре]]</text>
      <sha1>gk4xe993910xnjym9jfoe4sjpobb0io</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эдип</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489079</id>
    <revision>
      <id>5935679</id>
      <parentid>5935370</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10828" sha1="oill6gx20xe1mmq9yp8ud8scepsw6gj" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}

{{Универсаль калып}}
'''Эдип''' ({{lang-grc|Οἰδίπους}}, {{lang-la|Oedipus}}) — борынгы грек мифологиясендә&lt;ref&gt;Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.657-659, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.2. С.482-483&lt;/ref&gt; Фива патшасы, Лаий һәм Иокаста улы&lt;ref&gt;Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека III 5, 7-9; 6, 3; 7, 1&lt;/ref&gt;.

== Мифологиядә ==
[[Файл:Oedipus_and_the_Sphinx_MET_DP-14201-023.jpg|сулда|мини|Гюстав Моро, ''Эдип һәм Сфинкс'', 1864|405x405пкс]]
[[Файл:Oedipus,_Egyptian_Museum.jpg|сулда|мини|Эдип Сфинксның табышмагын чишә. II гасыр фрескасы детале, Мисыр музеенда саклана|384x384пкс]]
[[Файл:The_Plague_of_Thebes.jpg|мини|Антигона белән Эдип Фивадан китә|209x209пкс]]
Оракул Лаийга улының кулыннан үләчәген әйтә&lt;ref name=&quot;Euripides, Phoenissae&quot;&gt;Еврипид. Финикиянки&lt;/ref&gt;. Күрәзәче сүзләрен тыңламыйча, Лаий Иокастага өйләнә. Улы тугач, үз тормышы өчен куркып, ул яңа туган Эдипның аякларын тишәргә һәм аны Киферон тавы итәгенә ташларга боера. Туганнан соң өченче көнне, кыш көне&lt;ref&gt;Аристофан. Лягушки 1190&lt;/ref&gt; Эдип тауларда, Киферон үзәнендә ташлана. Аның аяк буыннарын бәйләп куялар. Анда аны Коринф көтүчесе таба&lt;ref&gt;Софокл. Царь Эдип 716—719, 1026—1035&lt;/ref&gt;. Көтүче малайны Коринфка, патша Полиб һәм аның хатыны Перибея янына илтә. алар аны үз уллары кебек тәрбиялиләр, «аяклары шешенгән» дигәнне аңлаткан Эдип исемен бирәләр. Бала Коринф янындагы Тенея авылында тәрбияләнә&lt;ref&gt;Страбон. География VIII 6, 22 (стр.380)&lt;/ref&gt;.

Эдип җитлеккәнлеккә җиткәч, яшьтәшләре аны кабул ителгән булуда гаепли башлыйлар, ул вакытта ул Дельфага китә&lt;ref&gt;Софокл. Царь Эдип 779; Гигин. Мифы 67&lt;/ref&gt;. Гыйбадәтханәгә керү урынында 3 максима язылган булган:

# Үз-үзеңне танып бел,
# Чамадан тыш бернәрсә дә юк,
# Үзең өчен генә җаваплылыкны үз өстеңә ал.

Дельфий оракулы Пифия аша аңа үзенең әтисен үтерәчәген һәм әнисенә өйләнәчәген алдан әйтә&lt;ref&gt;Пиндар. Олимпийские песни II 40; Софокл. Царь Эдип 788—799&lt;/ref&gt;.

Эдип үзенең атасы дип санаган Полибтан качып, Фивага китә&lt;ref&gt;Софокл. Царь Эдип 1026—1030&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Euripides, Phoenissae&quot;&gt;Еврипид. Финикиянки&lt;/ref&gt;. Дельфага барганда, өч юл чатында&lt;ref&gt;Софокл. Царь Эдип 734&lt;/ref&gt; ул Лаийны очрата, аның олаучысы белән бәхәскә керә, ә аннары үзен дә үтерә&lt;ref&gt;Софокл. Царь Эдип 734&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Euripides, Phoenissae&quot; /&gt;. Трагедияләр буенча, Лаий аның аягын тәгәрмәч белән таптый&lt;ref&gt;Еврипид. Финикиянки 37-46; Гигин. Мифы 67&lt;/ref&gt;, моның өчен Эдип аны таяк белән үтерә&lt;ref&gt;Софокл. Царь Эдип 811&lt;/ref&gt;. Үтергәннән соң Эдиподия дип аталган чыганакта Эдип канны юып төшерә&lt;ref&gt;Павсаний. Описание Эллады IX 18, 6&lt;/ref&gt;.

Фивыга килгәч, Эдип шәһәрне коточкыч албастыдан (Сфинкстан) азат итә, аның табышмакларын чишә&lt;ref&gt;Софокл. Царь Эдип 392—399&lt;/ref&gt;, моның өчен Фива Эдипны үзләренең патшасы итеп сайлый&lt;ref&gt;Софокл. Царь Эдип 136, 1578&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Euripides, Phoenissae&quot; /&gt;. Ул  Лаийның тол хатыны Иокастага өйләнә ([[Һомер|Һомерда]] ул Эпикаста исемен йөртә&lt;ref&gt;Гомер. Одиссея XI 271—276&lt;/ref&gt;), аның үз әнисе икәнен белми. Аңардан уллары — Этеокл һәм Полиник, кызлары Антигона һәм Исмена туа. Башка версияләр шулай ук Евриганея һәм Астимедусны да Эдип хатыннары дип атыйлар.

Мондый җинаять өчен (аңсыз рәвештә кылынган булса да) җәза итеп, аллалар Фивага үләт җәрәхәте җибәрәләр&lt;ref&gt;Софокл. Царь Эдип 22-30&lt;/ref&gt; һәм Лаийны үтерүче шәһәрдән куылганчы ул туктамаячак, дип игълан итәләр. Хакыйкатьне белгәч, аның хатыны Иокаста асылына&lt;ref&gt;Софокл. Царь Эдип 1316&lt;/ref&gt;, ә Эдип төшенкелектән үзен сукырайта&lt;ref&gt;Эсхил. Семеро против Фив 778—784; Софокл. Царь Эдип 1270—1279&lt;/ref&gt;. Уллары аны санга сукмагач, ул аларны каргый&lt;ref&gt;Фиваида, фр.2 Бернабе; Софокл. Эдип в Колоне 1375—1379; Еврипид. Финикиянки 766&lt;/ref&gt;.

Шуннан соң бәхетсез сукыр Эдип кызы Антигона белән Фивадан китә һәм озак сәяхәтләрдән соң Афина янындагы Колонда, Эриний гыйбадәтханәсендә үлә. Кабере — Афинадагы Эриний изге йортында&lt;ref&gt;Софокл. Эдип в Колоне 42&lt;/ref&gt;, Павсаний фикеренчә, сөякләр Фивадан күчерелә&lt;ref&gt;Павсаний. Описание Эллады I 28, 7&lt;/ref&gt;. Гесиод Эдипның Фивада үлүен тасвирлый&lt;ref&gt;Гесиод. Перечень женщин, фр.192 М.-У.&lt;/ref&gt;. Аны шунда җирлиләр, ләкин соңыннан, явыз кеше буларак, Беотиядәге Кеос авылына, аннары [[Demetra|Деметраның]] изге кишәрлегенә күчерәләр&lt;ref&gt;Схолии к Софоклу. Эдип в Колоне 91 // Примечания В. Н. Ярхо в кн. Софокл. Драмы. М., 1990. С.552-553&lt;/ref&gt;.

== Эдип алдагы традициядә ==
[[Файл:Oedipus_at_Colonus.jpg|сулда|мини|Фульшран Жан Аррье. Эдип Колонда|245x245пкс]]
Эдип турындагы риваять [[Һомер]], Гесиод һәм киклик шагыйрьләрдә дә очрый. Эдип — «Эдиподия» поэмасының, Эсхилның «Эдип» трагедиясенең, аның «Сфинкс» сатирик драмасының (фр.235—236 Радт); [[Софокл|Софоклның]] «Эдип патша» һәм «Эдип Колонда» трагедияләре, Еврипидның «Эдип»&lt;ref&gt;Аристофан. Лягушки 1182—1187&lt;/ref&gt; һәм «Финикиянка» трагедияләре, Кече Мелетның «Эдиподий» трагедияләре, Ахей Эретрийский, Өлкән Ксенокл, Никомах, Афина Никомахы&lt;ref&gt;{{cite book|title=Sophocles and the Greek Tragic Tradition|editor=Goldhill, S.|editor2=Hall, E.|author=Burian, P.|chapter=Inconclusive Conclusion: the Ending(s) of ''Oedipus Tyrannus''|page=100|year=2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-88785-4}}&lt;/ref&gt;, Өлкән Филокл, Диоген, Кече Каркин трагедияләре&lt;ref&gt;Аристотель. Риторика III 16&lt;/ref&gt;, Феодект, Тимокл һәм билгесез авторның «Эдип», Ликофронның ике «Эдип» трагедиясе, Евбулның «Эдип» комедиясе, [[Гай Юлий Цезарь|Цезарьның]] «Эдип» трагедиясе һәм Сенеканың «Эдип» трагедиясенең төп герое.

Яңа вакытта Эдип турындагы риваять Гуго Фон Гофмансталь, музыкада — [[Игорь Стравинский]] һәм Джордж Энеску тарафыннан файдаланылган. Эдип турындагы сюжет геройның үзенә әзерләнгән язмыштан юкка чыгарга тырышуының хрестоматик үрнәге булып тора.

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

== Әдәбият ==

* ''Аверинцев С. С.'' К истолкованию символики мифа об Эдипе // Античность и современность: К 80-летию Ф. А. Петровского. — {{М.}}, 1972. — С. 90—102.
* {{ВТ-ЭСБЕ+|Эдип|[[Обнорский, Николай Петрович|Обнорский Н. П.]]}}
* ''Пимонов В. И., Славутин Е. И.'' Загадка мифа об Эдипе // Вестник Европы. Журнал европейской культуры, 2011. — № 31—32. — С. 289—293.
* ''Пропп В. Я.'' Эдип в свете фольклора // ''Пропп В. Я.'' Фольклор и действительность: Избранные статьи. — {{М.}}, 1976. — С. 258—299.
* ''Ярхо В. Н.'' Эдип // Мифы народов мира в 2 т. — Т. 2. — {{М.}}, 1980. — С. 657—659.
* ''Dallas, Ian''. Oedipus and Dionysus. — Granada: Freiburg Press, 1991. — ISBN 1-874216-02-9.

{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:Борынгы юнан мифологиясе]]</text>
      <sha1>oill6gx20xe1mmq9yp8ud8scepsw6gj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Токио университеты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489082</id>
    <revision>
      <id>5935676</id>
      <parentid>5935384</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:53:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16107" sha1="o2j1vlyj41h8gmtvi12blw05pmosz7y" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{Универсаль калып}}

'''Токио университеты''' ({{Lang-ja|東京大学}} ''То:кё: Дайгаку'', кыск. 東大 ''То:дай'') — [[Япония]] университетлары арасында иң мәшһүр һәм иң борынгыларның берсе, шулай ук үзенең тикшеренү лабораторияләре белән дә танылган. Токио университеты биш кампуска ия — Хонго, Комаба, [[Касива]], Сироканэ һәм [[Накано (шәһәр)|Наканода]]. Университетта 10 факультет һәм 15 аспирантура бар&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.u-tokyo.ac.jp/en/academics/academics.html|title=UTokyo Website for International Students|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624211856/https://www.u-tokyo.ac.jp/en/academics/academics.html|archivedate=2021-06-24|publisher=The University of Tokyo|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Барлыгы 30 000 студент белем ала, алар арасында якынча 4200 чит ил кешесе&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://www.u-tokyo.ac.jp/content/400164437.pdf#page=1|page=1|publisher=The University of Tokyo|date=2020|title=東京大学外国人留学生受入数の推移(各年度11月1日現在)}} {{Wayback|url=https://www.u-tokyo.ac.jp/content/400164437.pdf#page=1|date=20210624205235}}&lt;/ref&gt;. Университет чит ил студентларына ярдәм итүгә аерым игътибар бирә&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.u-tokyo.ac.jp/adm/inbound/en/index.html|title=UTokyo Website for International Students|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210605112824/https://www.u-tokyo.ac.jp/adm/inbound/en/index.html|archivedate=2021-06-05|publisher=The University of Tokyo|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Токио университеты 2025 елда Times дөнья университетлары рейтингында 10 нчы урында тора, АКШ, Бөекбритания һәм Кытай университетларыннан гына калыша&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.timeshighereducation.com/world-reputation-rankings/|title=Официальный сайт Times Higher Education World University Rankings|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250807203550/https://www.timeshighereducation.com/world-reputation-rankings|archivedate=2025-08-07|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Токио университеты күп өлкәләрдә иң абруйлы югары уку йортларының берсе санала&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite book|заглавие=危ない大学・消える大学 2012年版|year=2011|publisher=YELL books|isbn=978-4-7539-3018-0|language=ja}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.timeshighereducation.com/rankings/japan-university/2017#!/page/0/length/25/sort_by/rank/sort_order/asc/cols/stats|title=Japan University Rankings 2017|date=23.03.2017|work=Times Higher Education (THE)|language=en|archive-date=2021-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605112830/https://www.timeshighereducation.com/rankings/japan-university/2017#!/page/0/length/25/sort_by/rank/sort_order/asc/cols/stats}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2017/world-ranking#!/page/1/length/25/sort_by/rank/sort_order/asc/cols/stats|title=World University Rankings|date=17.08.2016|work=Times Higher Education (THE)|language=en|archive-date=2016-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231113411/https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2017/world-ranking#!/page/1/length/25/sort_by/rank/sort_order/asc/cols/stats}}&lt;/ref&gt;. Аның көндәшләре арасында — сугышка кадәр император университетлары санына кергән башка югары уку йортлары, бигрәк тә Киото университеты. Гәрчә Токио университетының күпчелек академик дисциплиналар укыта торган факультетлары булса да, алар арасында иң танылганнары — филология һәм юридик факультетлар.

== Тарих ==
[[Файл:Birthplace_of_Tokyo_University.jpg|сулда|мини|250x250пкс|Токио университетына нигез салу урыны]]
[[Файл:Main_Building_of_Institute_for_Solid_State_Physics_of_the_University_of_Tokyo.jpg|сулда|мини|250x250пкс|Каты җисемнәр физикасы институты корпусы]]
Токио университеты Мэйдзи чорында заманча дәүләт югары уку йорты буларак төзелгән. 1877 елда Япония хөкүмәте берничә уку йортын — Сёхэйко (Көнчыгыш әдәбияты мәктәбе), Ёгакусё (Көнбатыш белемнәр мәктәбе) һәм Сютосёны (вакцинация институты) Токио университетына берләштерә, ул берьюлы дүрт факультетны: хокук, табигый фәннәр, әдәбият һәм медицина факультетын кертә. 1886 елда университет Император статусын ала, ә 1897 елда рәсми рәвештә Токио Император университеты дип атала башлый, япон мәгарифен модернизацияләү флагманы була&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.u-tokyo.ac.jp/en/about/chronology.html|title=The University of Tokyo|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240804103920/https://www.u-tokyo.ac.jp/en/about/chronology.html|archivedate=2024-08-04|publisher=The University of Tokyo|lang=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Икенче бөтендөнья сугышы|Икенче бөтендөнья сугышыннан]] соң югары белем бирү системасы яңадан карала. 1947 елда университет Токио университеты исеменә кайта һәм беренче тапкыр ир-атларны һәм хатын-кызларны бергә укытуны кертә. 1949 елда мәгариф турындагы яңа Закон буенча Токио университеты дүрт еллык укыту циклына үзгәртеп корыла (медицинадан тыш, анда алты еллык программа кала). Бу чорда структурага сугышка кадәрге уку йортларыннан барлыкка килгән бүлекләр керә һәм заманча факультетлар формалаша&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

XXI гасырда университет актив халыкара һәм мәгариф эшчәнлеген дәвам итә, яңа программалар һәм реформалар кертә. 2014 елда табигый-фәнни факультетта инглиз телле «Глобаль фәнни курс» (''Global Science Course'') эшли башлый&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.topuniversities.com/universities/university-tokyo|title=The University of Tokyo|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410073245/https://www.topuniversities.com/universities/university-tokyo|archivedate=2019-04-10|publisher=Top Universities|lang=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Шуның белән бергә 2006 елда университет җәнҗал үзәгенә эләгә: химия профессорларының берсенең лабораториясе берничә бастырылган хезмәттә фәнни мәгълүматларны фальсификацияләү ачыкланганнан соң ябыла&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.chronicle.com/article/u-of-tokyo-is-rocked-by-research-scandal/|title=U. of Tokyo Is Rocked by Research Scandal|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250909020346/https://www.chronicle.com/article/u-of-tokyo-is-rocked-by-research-scandal/|archivedate=2025-09-09|last=Brender|first=Alan|date=17.02.2006|publisher=The Chronicle of Higher Education|lang=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Университет тикшеренүләр өстеннән эчке контрольне көчәйтү чараларын кабул итә.

== Структурасы һәм академик бүлекчәләре ==
Хәзерге вакытта Токио университеты 10 факультеттан һәм 15 фәнни-тикшеренү программасыннан тора&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;. Факультетлар дисциплиналарның киң спектрын колачлый: авыл хуҗалыгы фәннәре, инженерлык эше, икътисад, хокук, педагогик һәм гуманитар юнәлешләр, медицина һәм фармацевтика фәннәре, табигый фәннәр һәм башкалар. Университетка шулай ук мөстәкыйль бүлекчәләр буларак эшләүче тикшеренү институтлары һәм үзәкләре, мәсәлән, Җир тетрәүләрне өйрәнү институты, Медицина тикшеренүләре институты һәм башкалар керә. Рәсми статистика мәгълүматлары буенча, студентларның гомуми саны якынча 29 000 тәшкил итә, шул ук вакытта укытучылар һәм административ персонал штаты 11 700 кешедән артып китә&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.u-tokyo.ac.jp/en/about/numbers.html|title=The University of Tokyo|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180716082418/https://www.u-tokyo.ac.jp/en/about/numbers.html|archivedate=2018-07-16|publisher=The University of Tokyo|lang=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Токио университетында студентлар әзерлеге ике баскычлы система белән характерлана: укуның беренче ике елы база белем һәм күнекмәләр алуга, ә алдагы ике елы сайланган өлкәдә тирәнтен махсуслашуга багышлана. Университет программаларына шулай ук чит ил студентларын җәлеп итүгә һәм халыкара академик мохитне үстерүгә юнәлдерелгән инглиз телле курслар да керә&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;.

== Университет президентлары ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
Токио университеты президентлары исемлеге&lt;ref&gt;''[http://www.u-tokyo.ac.jp/gen03/magazine/tansei02e.pdf &quot; The Incubent &quot;]'' {{Wayback|url=http://www.u-tokyo.ac.jp/gen03/magazine/tansei02e.pdf|date=20101205050150}}, Tansei Volume 9&lt;/ref&gt;
| width=&quot;22%&quot; |Ватанабэ Хиромото
| width=&quot;8%&quot; |1886—1890
| width=&quot;22%&quot; |Нагаё Матаро
| width=&quot;8%&quot; |1934—1938
| width=&quot;22%&quot; |Мори Ватару
| width=&quot;8%&quot; |1985—1989
|-
| width=&quot;22%&quot; |[[Kato Hiroyuki|Като Хироюки]]
| width=&quot;8%&quot; |1890—1893
| width=&quot;22%&quot; |Хирага Юдзуру
| width=&quot;8%&quot; |1938—1943
| width=&quot;22%&quot; |Арима Акито
| width=&quot;8%&quot; |1991—1993
|-
| width=&quot;22%&quot; |Хамао Арата
| width=&quot;8%&quot; |1893—1897
| width=&quot;22%&quot; |Утида Ёсикадзу
| width=&quot;8%&quot; |1943—1945
| width=&quot;22%&quot; |Ёсикава Хироюки
| width=&quot;8%&quot; |1993—1997
|-
| width=&quot;22%&quot; |Тояма Масакадзу
| width=&quot;8%&quot; |1897—1898
| width=&quot;22%&quot; |Намбара Сигэру
| width=&quot;8%&quot; |1945—1951
| width=&quot;22%&quot; |Хасуми Сигэхико
| width=&quot;8%&quot; |1997—2001
|-
| width=&quot;22%&quot; |Кикути Дайроку
| width=&quot;8%&quot; |1898—1901
| width=&quot;22%&quot; |Тадао Янаихара
| width=&quot;8%&quot; |1951—1957
| width=&quot;22%&quot; |Сасаки Такэси
| width=&quot;8%&quot; |2001—2005
|-
| width=&quot;22%&quot; |Ямакава Кэндзиро
| width=&quot;8%&quot; |1901—1905
| width=&quot;22%&quot; |Кая Сэйдзи
| width=&quot;8%&quot; |1957—1963
| width=&quot;22%&quot; |Комияма Хироси
| width=&quot;8%&quot; |2005—2009
|-
| width=&quot;22%&quot; |Мацуи Наокити
| width=&quot;8%&quot; |1905
| width=&quot;22%&quot; |Окоти Кадзуо
| width=&quot;8%&quot; |1963—1968
| width=&quot;22%&quot; |Хамада Дзюнъити
| width=&quot;8%&quot; |2009—2015
|-
| width=&quot;22%&quot; |Хамао Арата
| width=&quot;8%&quot; |1905—1912
| width=&quot;22%&quot; |Като Итиро
| width=&quot;8%&quot; |1969—1973
| width=&quot;22%&quot; |Гоноками Макото
| width=&quot;8%&quot; |2015—2021
|-
| width=&quot;22%&quot; |Ямакава Кэндзиро
| width=&quot;8%&quot; |1913—1920
| width=&quot;22%&quot; |Хаяси Кэнтаро
| width=&quot;8%&quot; |1973—1977
| width=&quot;22%&quot; |Тэруо Фудзии
| width=&quot;8%&quot; |2021 елдан
|-
| width=&quot;22%&quot; |Кодзай Ёсинао
| width=&quot;8%&quot; |1920—1928
| width=&quot;22%&quot; |Мукаибо Такаси
| width=&quot;8%&quot; |1977—1981
| width=&quot;22%&quot; |
| width=&quot;8%&quot; |
|-
| width=&quot;22%&quot; |Онодзука Кихэйдзи
| width=&quot;8%&quot; |1928—1934
| width=&quot;22%&quot; |Хирано Рюити
| width=&quot;8%&quot; |1981—1985
| width=&quot;22%&quot; |
| width=&quot;8%&quot; |
|}

== Танылган чыгарылыш укучылары ==
Университетны тәмамлаучылар арасында 11 [[Нобель премиясе]] лауреаты, 1 Филдс премиясе лауреаты, 1 Гаусс премиясе лауреаты, 4 [[Притцкер премиясе]] лауреаты, 18 Япония премьер-министры бар&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.u-tokyo.ac.jp/en/about/president.html|title=The University of Tokyo|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712015639/https://www.u-tokyo.ac.jp/en/about/president.html|archivedate=2019-07-12|language=en|publisher=The University of Tokyo|url-status=live}}&lt;/ref&gt;{{Div col|2}}
; [[Физика өлкәсендә Нобель премиясе]] лауреатлары
* [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] Лео Эсаки
* [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] Масатоси Косиба
* [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] Йоитиро Намбу
* [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] Такааки Кадзита
* [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] Сюкуро Манабэ

; [[Химия өлкәсендә Нобель премиясе]] лауреатлары
* [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] Эйити Нэгиси

; [[Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе]] лауреатлары
* [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] Сатоси Омура
* [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] Ёсинори Осуми

; [[Тынычлык өчен Нобель премиясе]] лауреатлары
* [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] Эйсаку Сато

; Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе лауреатлары
* [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] Ясунари Кавабата
* [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] Кэндзабуро Оэ

; Филдс премиясе лауреатлары
* Кунихико Кодайра

; Гаусс премиясе лауреатлары
* Киёси Ито

; Лауреаты Притцкеровской премии
* Кэндзо Тангэ
* Фумихико Маки
* Тоёо Ито
* Арата Исодзаки
{{Div col end}}

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

== Сылтамалар ==

* [http://www.u-tokyo.ac.jp Университетның рәсми сайты]

[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Япония университетлары]]</text>
      <sha1>o2j1vlyj41h8gmtvi12blw05pmosz7y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Плутон (мифология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489084</id>
    <revision>
      <id>5935674</id>
      <parentid>5935391</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:52:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7378" sha1="jux6dtji8cklwvbh7x7w4rfjjg0f9rk" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{мәгънәләр|Плутон}}
{{Универсаль калып}}

'''Плутон''' ({{lang-grc|Πλούτων}}, {{lang-la|Pluto}}) борынгы грек һәм рим мифологиясендә — җир асты патшалыгы һәм үлем алласы исемнәренең берсе. Б.э. к. V гасырдан башлап бу исем борынгырак Гадес ([[Aid|Аид]], ᾍδης ''Hā́idēs'') исеменә кушыла һәм аны кысрыклап чыгара.

Плутон — [[Сатурн (мифология)|Сатурн]] һәм Опаның өлкән улы. [[Yupiter|Юпитер]], Нептун, Церера, Веста һәм [[Yunona|Юнонаның]] энесе. Прозерпина алиһәсенең агасы һәм ире&lt;ref&gt;''Пастухов П. И.'' «Плутон, подземный бог, Прозерпина, его супруга и Протезилай умерший».&lt;/ref&gt;. Титаннарны һәм гигантларны җиңгәннән соң, абыйлы-энеле галәмне бүлешәләр, һәм Плутонга җир асты патшалыгы һәм үлгәннәрнең күләгәләре өстеннән хакимлек бирелә. Плутон «кунакчыл», ләкин мәрхәмәтсез алла булып санала, ул барысын да үз йортына теләп кабул итә, ләкин беркемне дә кире җибәрми. Берничә миф Плутонны байлык алласы — Плутос белән бәйли&lt;ref&gt;Плата — Проб. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt; : Советская энциклопедия, 1975. — 608 с. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 20).&lt;/ref&gt;. Элидада урнашкан Плутонга багышланган бер генә гыйбадәтханә билгеле. Плутонга корбан итеп кара төстәге [[мөгезле эре терлек]] китергәннәр. Плутонны кулында ике тешле яки таяк тотып, кайчакта муллык мөгезе белән сурәтләгәннәр&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://godsbay.ru/hellas/pluton.html|title=Плутон|publisher=Энциклопедия мифологии}}&lt;/ref&gt;.

Плутон һәм Прозерпина хөрмәтенә Римда Терентин һәм Таврий уеннары бәйрәм ителгән&lt;ref&gt;Ἀίδης // Реальный словарь классических древностей / Авт.-сост. Ф. Любкер ; Под ред. членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — &lt;abbr&gt;СПб.&lt;/abbr&gt;, 1885.&lt;/ref&gt;.

== Борынгы грек мифологиясе ==
Плутон [[Геракл]] Эврисфейга тәмуг эте Керберны табарга барганда аның белән сугышкан. Геракл Плутонның җилкәсен яралый, ул үз патшалыгын ташлап, Олимпка аллалар табибы Пеонга ярасын дәвалау өчен китәргә тиеш була. Икенче тапкыр [[Җәһәннәм|җәһәннәмнән]] Плутон [[Persefona|Персефонаны]] урлау өчен китә. Плутонның тылсымлы бүреге була, ул кигән кешене күзгә күренмәс итә; аны Персей, [[Афина (алиһә)|Афина]] һәм [[Hermes|Гермес]] кигәннәр&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Борынгы рим мифологиясе ==
Борынгы рим мифологиясендә Плутон — [[Сатурн (мифология)|Сатурн]] һәм Опа (Крон һәм Рея) улы, [[Yupiter|Юпитер]], [[Yunona|Юнона]], Нептун, Церера һәм Вестаның абыйсы. Плутон үз биләмәсенә теге дөньяны ала һәм җир асты байлыклары алласы итеп билгеләнә. Ул бөтен кешеләрне коточкыч куркуга сала, чөнки ул җир өстенә чираттагы корбанын сайлап алып, аны үзенең караңгы дөньясына алып китү өчен генә чыккан. Плутон җирдә аның караңгы патшалыгына кояш нурлары үтеп, андагы караңгылыкны куып таратырлык ярыклар юкмы икәнен тикшереп караган. Аның дүрт кара айгыр алып бара торган арбасы булган.

Бервакыт ул үсемлекләрнең гүзәл алиһәсе Прозерпинаны алып китә һәм аны Гадеста тәхеткә утырта һәм үзенең патшабикәсе итә&lt;ref&gt;''Циркин Ю. Б.'' [http://elar.uniyar.ac.ru/jspui/handle/123456789/1754 Мифы Древнего Рима]. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;, 2000. — [[https://web.archive.org/web/20120125034158/http://elar.uniyar.ac.ru/jspui/handle/123456789/1754 Архивировано] 25 января 2012 года.]&lt;/ref&gt;.

== Искәрмәләр ==
&lt;references /&gt;

== Чыганаклар ==

* {{ЗСЭ|название=Плутон|том=20}}
* {{ВТ-ЭСБЕ+|Плутон|[[Щукарев, Александр Николаевич|Щукарев, А. Н.]]}}
* Ἀίδης // Реальный словарь классических древностей / Авт.-сост. Ф. Любкер ; Под ред. членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885.
* [https://ancientrome.ru/dictio/article.htm?a=264448228 Аид, Гадес] / А. А. Тахо-Годи // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1987—1988.
* ''Циркин Ю. Б.'' [http://elar.uniyar.ac.ru/jspui/handle/123456789/1754 Мифы Древнего Рима]. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;, 2000. — [[https://web.archive.org/web/20120125034158/http://elar.uniyar.ac.ru/jspui/handle/123456789/1754 Архивировано] 25 января 2012 года.]
* Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 6, 2 и далее
* {{Cite web|url=http://godsbay.ru/hellas/pluton.html|title=Плутон|publisher=Энциклопедия мифологии}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20130816140543/http://godsbay.ru/hellas/pluton.html|date=20130816140543}}

{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Борынгы Рим аллалары]]
[[Төркем:Борынгы Рим мифологиясе]]
[[Төркем:Борынгы юнан мифологиясе]]</text>
      <sha1>jux6dtji8cklwvbh7x7w4rfjjg0f9rk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Александр Невский гыйбадәтханә-һәйкәле</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1489086</id>
    <revision>
      <id>5935662</id>
      <parentid>5935422</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T22:34:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-ii-new</comment>
      <origin>5935662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12042" sha1="9uk55arkbcqvtui1l0swo3o4a9274r3" xml:space="preserve">{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}

{{Универсаль калып}}

'''Изге Александр Невский гыйбадәтханә-һәйкәле''' ({{lang-bg|Храм-паметник Свети Александър Невски}}) — Болгар Православие Чиркәвенең кафедраль патриарх соборы. [[Болгария]] башкаласы [[Sofiä|Софиядә]], Александр Невский мәйданында урнашкан, Болгария башкаласының шәһәр төзелеше доминантларының берсе булып тора&lt;ref name=&quot;БРЭ&quot;&gt;{{книга|автор=Бусева-Давыдова И. Л.|часть=Александра Невского собор в Софии|заглавие=Большая российская энциклопедия|оригинал=|ссылка=|ответственный=С. Л. Кравец|издание=|место=М|издательство=Большая Российская энциклопедия|год=2005|том=1|страницы=446—447|страниц=768|серия=|isbn=5-85270-329-X|тираж=65000}}&lt;/ref&gt;. Проект авторы — рус архитекторы Александр Померанцев.

Соборның төп гөмбәзе биеклеге — 45 м, манарасы — 53 м&lt;ref name=&quot;MD&quot;&gt;Mihail Dyuzev, «[http://hitotoki.org/classic/sofia/004 Sofia, Bulgaria]», Hitotoki.org, 2010. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100330000719/http://hitotoki.org/classic/sofia/004|date=2010-03-30}}.&lt;/ref&gt;, соборның мәйданы — 3170 м². Гыйбадәтханә 5000 гә кадәр кешене сыйдыра&lt;ref name=&quot;Александър1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.omda.bg/public/biblioteka/obikolka_sofia_1968/obikolka_sofia_balkantourist_1968_5.htm|title=София-Обиколка на града (1968)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171226235549/http://www.omda.bg/public/biblioteka/obikolka_sofia_1968/obikolka_sofia_balkantourist_1968_5.htm|archivedate=2017-12-26|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Манарада гомуми авырлыгы 23 тонна булган 12 кыңгырау бар&lt;ref name=&quot;MD&quot; /&gt;.

== Тарих һәм тасвирлама ==
Болгарияне азат итү хөрмәтенә гыйбадәтханә-һәйкәл торгызу һәм аны рус изгесе [[Александр Невский|Александр Невскийга]] багышлау идеясе 1879 елның 13 апрелендә Велико-Тырновода Беренче Гамәлгә кую Халык Җыены утырышында Петко Каравелов тарафыннан тәкъдим ителә. 1881 елның 26 февралендә аның каршында комитет белән Үзәк төзелеш комиссиясе оештырыла; 1882 елның 19 февралендә София үзәгендәге иң биек урында гыйбадәтханәгә нигез салына. Башлангыч проектның авторы архитектор Иван Богомолов була, әмма проектны гамәлгә ашыру тоткарлана, һәм Болгария хөкүмәте яңадан гыйбадәтханә төзү мәсьәләсенә әйләнеп кайткан вакытка Богомолов вафат була. Богомолов сызымнары башлангыч проектны сизелерлек эшкәрткән Александр Померанцевка тапшырыла&lt;ref name=&quot;БРЭ&quot; /&gt;. Төзелешкә 1904 елда гына керешәләр. Гыйбадәтханәне төзү эшләре белән Россия һәм Болгар архитекторлары коллективы җитәкчелек итә: Александр Яковлев, А. Н. Смирнов, Петко Момчилов, Ю. Миранов һәм башкалар&lt;ref name=&quot;БРЭ&quot; /&gt;. Гыйбадәтханә-һәйкәл 1912 елда төзелә.

1915 елның октябрендә Болгария Үзәк державалар ягында [[Беренче бөтендөнья сугышы|Беренче бөтендөнья сугышына]] кергәч, 1916 елның 2 мартында Болгария Халык җыены соборның исемен Изге Кирилл һәм Мефодий хөрмәтенә үзгәртү турында карар кабул итә, бу Россия Изге Синодының рәсми органы тарафыннан «Болгариянең бөек гөнаһы» дип атала&lt;ref&gt;«Церковные Ведомости, издаваемые при Святейшем Правительствующем Синоде». 19 марта 1916, № 12, Прибавления, с. 345 (годовая пагинация)&lt;/ref&gt;. 1919 елда патша Фердинанд тәхеттән ваз кичкәч, Синод хөкүмәткә соборның исемен үзгәртү турындагы карарны гамәлдән чыгаруны сорап мөрәҗәгать итә, бу мәсьәлә Болгария Халык Җыелышына кертелә, анда соборга беренчел исемен кире кайтарырга карар кылалар. 1924 елның 12 сентябрендә&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;''И. И. Калиганов, Н. Н. Крашенинникова.'' Александра Невского собор в Софии // Православная энциклопедия. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;, 2000. — Т. I &amp;#x3A; А — Алексий Студит. — С. 550-551. — 40 000 экз. — &lt;nowiki&gt;ISBN 5-89572-006-4&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;, кенәз Александр Невскийны искә алу көнендә, Пловдив митрополиты Максим чиркәүнең төп алтаре изге кенәз хөрмәтенә изгеләндерә, ә икенче көнне төньяк приделны — изге Кирилл һәм Мефодий исеменә, ә 14 сентябрьдә — көньяк приделны изге патша Борис исеменә изгеләндерә.

Май белән язылган 82 икона, шулай ук гыйбадәтханәнең 273 фрескасы авторлары арасында — 17 Россия илчесе, шул исәптән [[Виктор Васнецов]], Пётр Мясоедов, Александр Вахрамеев, Алексей Корин, Александр Киселёв, Николай Бруни, Василий Болотнов. Стена рәсемнәренең күп өлеше Болгар рәссамы Харлампи Тачев иҗат итә&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

2014 елда, күп еллар сөйләшүләрдән соң, БПЦ Изге синодына милеккә тапшырыла&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://rublev.com/novosti/bolgarskaia-tserkov-mozhet-lishitsia-prava-sobstvennosti-na-aleksandro-nevskii-sobor-v-sofii|title=Болгарская церковь может лишиться права собственности на Александро-Невский собор в Софии|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160816020530/http://rublev.com/novosti/bolgarskaia-tserkov-mozhet-lishitsia-prava-sobstvennosti-na-aleksandro-nevskii-sobor-v-sofii|archivedate=2016-08-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Болгариядә Александр Невский соборының кечерәк күчермәләре булган чиркәүләр күп, шул исәптән Вылчедрым&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dariknews.bg/regioni/vraca/kmetyt-ivan-barzin-horata-vyv-vylchedrym-ne-iskat-socialni-pomoshti-iskat-rabota-2097882|title=Кметът Иван Барзин: Хората във Вълчедръм не искат социални помощи, искат работа|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191013175122/https://dariknews.bg/regioni/vraca/kmetyt-ivan-barzin-horata-vyv-vylchedrym-ne-iskat-socialni-pomoshti-iskat-rabota-2097882|archivedate=2019-10-13|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, Сандански&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sandanskicrossborder.com/%D0%90%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82/%D1%86%D1%8A%D1%80%D0%BA%D0%B2%D0%B0-%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B8-%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8/|title=Sandanski church|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200926123210/http://sandanskicrossborder.com/%D0%90%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82/%D1%86%D1%8A%D1%80%D0%BA%D0%B2%D0%B0-%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B8-%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8/|archivedate=2020-09-26|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, Долна-Митрополия&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://plevenzapleven.bg/blog/2014/07/01/%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%B0%D1%82-%D1%86%D1%8A%D1%80%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D1%8A%D1%80-34271/|title=Dolna Mitropoliya church|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191013175133/https://plevenzapleven.bg/blog/2014/07/01/%d1%80%d0%b5%d0%bc%d0%be%d0%bd%d1%82%d0%b8%d1%80%d0%b0%d1%82-%d1%86%d1%8a%d1%80%d0%ba%d0%b2%d0%b0%d1%82%d0%b0-%d1%81%d0%b2%d0%b5%d1%82%d0%b8-%d0%b4%d0%b8%d0%bc%d0%b8%d1%82%d1%8a%d1%80-34271/|archivedate=2019-10-13|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, Кюстендил&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://svetimesta.com/%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%B8/%D0%9A%D1%8E%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%BA%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80%20-%20%D0%A1%D0%B2.%20%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B0|title=Sveti Mina church|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191013190636/http://svetimesta.com/%25D0%259C%25D0%25B0%25D0%25BD%25D0%25B0%25D1%2581%25D1%2582%25D0%25B8%25D1%2580%25D0%25B8/%25D0%259A%25D1%258E%25D1%2581%25D1%2582%25D0%25B5%25D0%25BD%25D0%25B4%25D0%25B8%25D0%25BB%25D1%2581%25D0%25BA%25D0%25B8%2520%25D0%25BC%25D0%25B0%25D0%25BD%25D0%25B0%25D1%2581%25D1%2582%25D0%25B8%25D1%2580%2520-%2520%25D0%25A1%25D0%25B2.%2520%25D0%259C%25D0%25B8%25D0%25BD%25D0%25B0|archivedate=2019-10-13|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, Каспичан&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://trud.bg/article-5364615/|title=Kaspichan church|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191013182130/https://trud.bg/article-5364615/|archivedate=2019-10-13|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, Брезник&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zapadno.com/2017/06/22/%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC-%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%8A%D1%82-%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B8-%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8-%D0%BF%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD/|title=Breznik church|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201130225623/https://zapadno.com/2017/06/22/%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC-%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%8A%D1%82-%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B8-%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8-%D0%BF%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD/|archivedate=2020-11-30|url-status=live}}&lt;/ref&gt; шәһәрләрендә.&lt;center&gt;&lt;gallery perrow=&quot;4&quot;&gt;
Файл:Aleksandar-nevski15.jpg|альт=Вид сверху
Файл:Sofia_Alexander-Newski-Kathedrale_2012_PD_15.jpg
Файл:Aleksander_Nevski_Cathedral_in_Sofia_1..jpg
Файл:Alexander_Nevsky_Cathedral_36.jpg
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Искәрмәләр ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

== Әдәбият ==

* Игнатьев А. ''Патриарший собор св. Александра Невского в Софии''. // ''ЖМП''. 1964, № 1, 34—40.

== Сылтамалар ==

* [http://www.pravoslavieto.com/hramove/sofia/sv_al_nevski.htm Патриаршеска катедрала «Св. Александър Невски», София] {{Ref-bg}}

{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Әлифба буенча гыйбадәтханәләр]]
[[Төркем:Болгария гыйбадәтханәләре]]</text>
      <sha1>9uk55arkbcqvtui1l0swo3o4a9274r3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бәхәс:Тимерхәтмулла Габдуллин</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1489137</id>
    <revision>
      <id>5935601</id>
      <timestamp>2026-06-01T14:00:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>Яңа бит: «{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Әмир| ил = Татарлар| ил2 =Башкортстан | ил3 = | тема= мәдәният| тема2= | тема3= }}»</comment>
      <origin>5935601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="195" sha1="qanqb4b85632svmsdpk4bgep5qz2xj8" xml:space="preserve">{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Әмир| ил = Татарлар| ил2 =Башкортстан | ил3 = | тема= мәдәният| тема2= | тема3= }}</text>
      <sha1>qanqb4b85632svmsdpk4bgep5qz2xj8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бәхәс:Мария Абакумова</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1489138</id>
    <revision>
      <id>5935603</id>
      <timestamp>2026-06-01T14:01:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>Яңа бит: «{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = | ил3 = | тема=спорт | тема2= | тема3= }}»</comment>
      <origin>5935603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="164" sha1="5flaruwnw62q7pgc0eq41pis08bjoqp" xml:space="preserve">{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = | ил3 = | тема=спорт | тема2= | тема3= }}</text>
      <sha1>5flaruwnw62q7pgc0eq41pis08bjoqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бәхәс:Татьяна Агапкина</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1489139</id>
    <revision>
      <id>5935604</id>
      <timestamp>2026-06-01T14:02:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>Яңа бит: «{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = | ил3 = | тема=спорт | тема2= | тема3= }}»</comment>
      <origin>5935604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="164" sha1="5flaruwnw62q7pgc0eq41pis08bjoqp" xml:space="preserve">{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = | ил3 = | тема=спорт | тема2= | тема3= }}</text>
      <sha1>5flaruwnw62q7pgc0eq41pis08bjoqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бәхәс:Николай Акулин</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1489140</id>
    <revision>
      <id>5935606</id>
      <timestamp>2026-06-01T14:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Il Nur</username>
        <id>6874</id>
      </contributor>
      <comment>Яңа бит: «{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = | ил3 = | тема=тарих | тема2= | тема3= }}»</comment>
      <origin>5935606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="164" sha1="pj37f4gmibd8y5estuyvnj5fbe85073" xml:space="preserve">{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Aliya2111| ил = Россия| ил2 = | ил3 = | тема=тарих | тема2= | тема3= }}</text>
      <sha1>pj37f4gmibd8y5estuyvnj5fbe85073</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Potd/2026-06-02</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1489141</id>
    <revision>
      <id>5935643</id>
      <timestamp>2026-06-01T19:29:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>Яңа бит: «Statue of Yaksha supporting one of the Two Golden Chedi of Wat Phra Kaew, Bangkok, Thailand.jpg»</comment>
      <origin>5935643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="i9k1llhq2azp86zjc3dx2p68iigbni9" xml:space="preserve">Statue of Yaksha supporting one of the Two Golden Chedi of Wat Phra Kaew, Bangkok, Thailand.jpg</text>
      <sha1>i9k1llhq2azp86zjc3dx2p68iigbni9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Motd/2026-06-02</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1489142</id>
    <revision>
      <id>5935645</id>
      <timestamp>2026-06-01T19:36:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>Яңа бит: «How (and when) did humans first make fire.webm»</comment>
      <origin>5935645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="jb6uelxs823tmrms2w07lnxgfvihmli" xml:space="preserve">How (and when) did humans first make fire.webm</text>
      <sha1>jb6uelxs823tmrms2w07lnxgfvihmli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1489143</id>
    <redirect title="Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики" />
    <revision>
      <id>5935650</id>
      <timestamp>2026-06-01T20:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>Frhdkazan [[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики]]: Марафоннарны стандарт атау тәртибе буенча</comment>
      <origin>5935650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="jzandlhmzcoh8rutwuatmztpp5k3a2j" xml:space="preserve">#ЮНӘЛТҮ [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики]]</text>
      <sha1>jzandlhmzcoh8rutwuatmztpp5k3a2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2023</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1489144</id>
    <redirect title="Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2023" />
    <revision>
      <id>5935652</id>
      <timestamp>2026-06-01T20:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>Frhdkazan [[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2023]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2023]]: Марафоннарны стандарт атау тәртибе буенча</comment>
      <origin>5935652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83" sha1="58zlo0iebvcrxm93nwzwgwpl42nwvh6" xml:space="preserve">#ЮНӘЛТҮ [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2023]]</text>
      <sha1>58zlo0iebvcrxm93nwzwgwpl42nwvh6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2024</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1489145</id>
    <redirect title="Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2024" />
    <revision>
      <id>5935654</id>
      <timestamp>2026-06-01T20:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>Frhdkazan [[Википедия:Бәйгеләр/ФәнТехВики/2024]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2024]]: Марафоннарны стандарт атау тәртибе буенча</comment>
      <origin>5935654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83" sha1="sccsc1l1h5dkowszl8olqq6it1uvoso" xml:space="preserve">#ЮНӘЛТҮ [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2024]]</text>
      <sha1>sccsc1l1h5dkowszl8olqq6it1uvoso</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1489146</id>
    <revision>
      <id>5935657</id>
      <timestamp>2026-06-01T21:52:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>Яңа бит: «&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;{{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&amp;agent=user&amp;source=category&amp;range=latest-10&amp;subjectpage=1&amp;subcategories=0&amp;sort=views&amp;direction=1&amp;view=list&amp;target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Проект:ФәнТехВики_2026_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}&lt;/div&gt; {{УК}} «'''Википедия:Мар...»</comment>
      <origin>5935657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12784" sha1="s6ovzd9t84b9krnfii9qifm70qwz5jt" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;{{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&amp;agent=user&amp;source=category&amp;range=latest-10&amp;subjectpage=1&amp;subcategories=0&amp;sort=views&amp;direction=1&amp;view=list&amp;target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Проект:ФәнТехВики_2026_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}&lt;/div&gt;
{{УК}}
«'''[[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики|ФәнТехВики]]'''» ел саен үтүче вики-марафонының дүртенче (IV) чыгарылышы, 1.06-14.08.2026 арасында үтә. Призлар фонды 10 000 сум &lt;small&gt;(Ozon.ru бүләк сертификатлары [[#Җәдвәл|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә таратыла)&lt;/small&gt;
&lt;p&gt;&lt;small&gt;Бу битнең кыска адресы &lt;nowiki&gt;https://w.wiki/????&lt;/nowiki&gt;&lt;/small&gt;

== Таләпләр ==
*Мәкаләләр
** Бәйге чикләрендә '''''[[:Төркем:Фән|Фән]]''''' һәм '''''[[:Төркем:Техника|Техника]]''''' төркеменә яки астөркемнәренә караган (керә алган) мәкаләләрне булдыру, баету, аларны сурәтләү өчен фото-аудио-видео контентны йөкләү яки өстәү санала.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' булдырылган яки тулыландырылган булырга тиеш. Башка тел бүлекләрендәге тематик мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала. 
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт''' (&lt;small&gt;мәкалә тарихыннан карап була&lt;/small&gt;).
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмаска тиеш'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә язылган һәм эчтәлеге статистик күрсәткечләр белән генә аерылган мәкалә '''булмаска тиеш'''.
* Мәкаләне бәйгегә кертү югарыдагы нигезләрне һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү тәртибен]] кабул итүне аңлата.
* Сертификат һәм дипломнар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә (4 мәкаләне булдырган/яхшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә), урыннар һәм призлар исә туплаган сыйфат баллары нигезендә билгеләнә.
** Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Бәйле мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру белән башкарыла. Баетылган/булдырылган мәкаләләр бәхәс битенә түбәндәге калыпны урнаштыруыгыз сорала:&lt;pre&gt;{{ФәнТехВики мәкаләсе |ел = 2026 |кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз }}&lt;/pre&gt;
** 12 һәм 6 айгача вики-тәҗрибәсе булган авторлар алган баллары *2 һәм *3 коэффициенты белән бәяләнә.
** Бәйгенең «[[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики#Дан_аллеясе|Дан галереясе]]»  җәдвәленә баллар буенча алдынгы 3-5 катнашучы хисап язмасы кертел кертелә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.

== Гамәлдәге материаллар ==

=== Татарча Википедиядә &quot;Фән&quot; төркеме ===
&lt;categorytree&gt;Фән&lt;/categorytree&gt;

=== Татарча Википедиядә &quot;Техника&quot; төркеме ===
&lt;categorytree&gt;Техника&lt;/categorytree&gt;

=== Күптелле яки уртак проектларда ===
* күптелле Википедиянең [[d:Q1458083#sitelinks-wikipedia|Фән]] һәм [[d:Q1458045#sitelinks-wikipedia|Техника]] темасына багышланган төркемнәр җыентыклары 
* Медиа-файллар Викиҗыентыгының [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Science?uselang=tt Фән] һәм [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Technology?uselang=tt Техника] төркеме 
* ясалма интеллект укырлык Викимәгълүматта [https://www.wikidata.org/wiki/Q336?uselang=tt Фән] һәм [https://www.wikidata.org/wiki/Q2695280?uselang=tt Техника] элементы

== Оештыручылар ==
&lt;gallery mode=packed widths=&quot;80px&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
Файл:Татнетны үстерү фонды.png|[[Татнетны үстерү фонды]]
File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|[[Татар порталлары берлеге]]
File:Black square.jpg|[[YASALMA|«YASALMA» халыкара татар программистлары берләшмәсе]]
File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|[[Википедия:Татарча язучы викимедистлар төркеме|Татарча Википедия волонтёрлары]]
&lt;/gallery&gt;
* Бүләкләү өчен жюри җаваплы. Жюри рәисе — {{u|Il Nur}} (Казан)
* Техник бит-коралларны булдыручы — [[Фәрһад Фәткуллин]]

== Бәяләү ==
&lt;gallery mode=packed widths=&quot;60px&quot; heights=&quot;100px&quot;&gt;
Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (TT)
Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (RU)
Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (EN)
Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (TT)
Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (RU)
Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (EN)

&lt;/gallery&gt;
* Исәпләнүгә марафон темасына туры килүче, [[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге вики-тәртипләрне]] бозмаган, [[Википедия:Татар Википедиясе теле|әдәби телнең белешмә-энциклопедик стиле нормаларына туры килгән эчтәлек]] кенә кертелә.

=== Процесс ===
* Бәйге тәмамлануга жюри кабул иткән мәкаләләр нигезендә башкарыла.
* Техник исәпләү өчен җаваплысы — [[Фәрһад Фәткуллин]] ({{u|frhdkazan}}, Казан)
* [https://www.youtube.com/watch?v=c3AW-hPtOVs Мәкаләне бәяләү процессы видеосы] &lt;small&gt;(«[[Википедия:Бәйгеләр/Минем Татарстан|Минем Татарстан 2020-2021]]» үрнәгендә)&lt;/small&gt;
* Процедура: 
*# Ярым-автоматик күләм-вакыт буенча пре-квалификацияләү һәм кулланучы битләренә катнашу калыпларын урнаштыру. &lt;pre&gt;{{ФәнТехВики катнашучысы|ел = 2026}}&lt;/pre&gt;
*# Узганнар арасыннан, катнашучы ''булдырылган'' һәм ''тулыландырылган'' мәкаләләрдән очраклы рәвештә 2шәр мәкалә сайланыла һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|Баллар бирү тәртибе]] нигезендә тирән тикшерелә (''яңа булдырылган мәкалә гадәттә күбрәк сыйфат балларны китерә ала!'') 
*# Катнашучы һәр бер категориягә керткән мәкаләләре өчен уртача балл исәпләнелә
*# Уртача баллар бу категориядә булган квалификацион мәкаләләре санына тапкырлана, нәтиҗәләре кушыла.

=== Җәдвәл ===
(8) Тәҗрибә коэффициенты — бәйге башлануга вики-тәҗрибәсе 6 һәм 12 айдан ким булган яңа кулланучылардан таләп ителгән ихтыяр көчен тану өчен ясала.
  
{| cellpadding=4 cellspacing=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
 !№
 !Кулланучы&lt;/br&gt;&lt;small&gt;User&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(2)
 !Теркәлгәне&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Registered&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(3)
 !Квалификация яңа&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Qualified New&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(4)
 !Бәяләү яңа&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Random mean New&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(5)
 !Квалификация тулыл.&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Qualified Improved&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(6)
 !Бәяләү тулыл.&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Random mean Improved&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(7)
 !Тәҗрибә коэф&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Experience coef.&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;(8)
 !Тулаем балл&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Total Points&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;&lt;small&gt;[(4)*(5)+(6)*(7)]*(8)&lt;/small&gt;
 !Өлеше(%)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Contribution %&lt;/small&gt;
 !Өлеше(сум)&lt;/br&gt;&lt;small&gt;Ozon.ru&lt;/small&gt;
 |-
 |Σ
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики_2026_мәкаләләре|?төркем]]
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики_2026_мәкаләләре|?мәкалә]]
 |[https://fountain.toolforge.org/editathons/fentexwiki-2026-new ?]
 |([[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле#ФәнТехВики 2026_марафоны бәяләү җәдвәле|#]]+[[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле#ФәнТехВики 2026_марафоны бәяләү җәдвәле|#]])/2=Ур.арифм.
 |[https://fountain.toolforge.org/editathons/fentexwiki-2026-improved ?]
 |([[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле#ФәнТехВики 2026_марафоны бәяләү җәдвәле|#]]+[[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле#ФәнТехВики 2026_марафоны бәяләү җәдвәле|#]])/2=Ур.арифм.
 |&lt;small&gt;1-тәҗрибәле, 2-12 айгача, 3-6 айгача&lt;/small&gt;
 |&lt;!--Σ результатов в строках ниже --&gt;{{#expr:{{formatnum:?|R}}+{{formatnum:?|R}}+{{formatnum:?|R}}+{{formatnum:?|R}}}}
 |100%
 |10000
 |-
 |1
 |{{u|?}}
 |[[:Төркем:Проект:ФәнТехВики_2026_мәкаләләре — ?|катнашучы хисап язмасы]]
 |&lt;!-- [4] --&gt;?
 |&lt;!-- [5] --&gt;[[Бәхәс:?#ФәнТехВики 2026_марафоны бәяләү җәдвәле|?]]
 |&lt;!-- [6] --&gt;?
 |&lt;!-- [7] --&gt;[[Бәхәс:?#ФәнТехВики 2026_марафоны бәяләү җәдвәле|?]]
 |&lt;!-- [8] 1-тәҗрибәле, 2 - 12 айгача, 3 - 6 айгача --&gt;[[Special:CentralAuth/?|1-2-3?]]
 |&lt;!-- [9]  --&gt;{{#expr:({{formatnum:?|R}}*{{formatnum:?|R}}+{{formatnum:?|R}}*{{formatnum:?|R}})*{{formatnum:?|R}}}}
 |&lt;!-- [10] --&gt;{{#expr:({{formatnum:?|R}}*{{formatnum:?|R}}+{{formatnum:?|R}}*{{formatnum:?|R}})*{{formatnum:?|R}}/?*100 round 2}}
 |&lt;!-- [11] --&gt;{{#expr:({{formatnum:?|R}}*{{formatnum:?|R}}+{{formatnum:?|R}}*{{formatnum:?|R}})*{{formatnum:?|R}}/?*10000 round 2}}
 |-
 |}

== Моны да карагыз ==
* Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;range=latest-10&amp;pages=Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2026 Бу биткә]
* [[Татар энциклопедиясе]]нә керүче '''''[[Tatarica энциклопедиясе мәкаләләре исемлеге|мәкаләләр исемлеге]]'''''
* https://miss-search.toolforge.org/ - башка телләрдән тематик тәрҗемә итү өчен мәкаләләр табу коралы

[[Төркем:Проект:ФәнТехВики 2026]]</text>
      <sha1>s6ovzd9t84b9krnfii9qifm70qwz5jt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:MyriadTatar</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1489147</id>
    <revision>
      <id>5935661</id>
      <timestamp>2026-06-01T22:23:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>Яңа бит: «{{Right-uppermost image|Link=Википедия:Марафоннар/Төмән/{{{чыгарылыш|}}}|Text=Бу мәкалә «{{{чыгарылыш|}}} Төмән» марафоны чикләрендә булдырылды яки тулыландырылды.|Image=Вики-Төмән.png}} &lt;includeonly&gt;[[Төркем:Википедия:{{{чыгарылыш|}}} Төмән мәкаләләре — бәяләнгәннәре]]&lt;/includeonly&gt; &lt;noinclude&gt;Төркем:...»</comment>
      <origin>5935661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="545" sha1="5csupmuhx8hftt1v4f6jqgm3r0leson" xml:space="preserve">{{Right-uppermost image|Link=Википедия:Марафоннар/Төмән/{{{чыгарылыш|}}}|Text=Бу мәкалә «{{{чыгарылыш|}}} Төмән» марафоны чикләрендә булдырылды яки тулыландырылды.|Image=Вики-Төмән.png}}
&lt;includeonly&gt;[[Төркем:Википедия:{{{чыгарылыш|}}} Төмән мәкаләләре — бәяләнгәннәре]]&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;[[Төркем:Википедия:Калыплар:Төмән]]
{{doc}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5csupmuhx8hftt1v4f6jqgm3r0leson</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Potd/2026-06-03</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1489148</id>
    <revision>
      <id>5935736</id>
      <timestamp>2026-06-02T09:18:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>Яңа бит: «Illuminated wooden shelf with many glass jars containing cookies for sale in Tokyo.jpg»</comment>
      <origin>5935736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="mb0zvk7vj1rmwnkj1d2o34nny3h2gbw" xml:space="preserve">Illuminated wooden shelf with many glass jars containing cookies for sale in Tokyo.jpg</text>
      <sha1>mb0zvk7vj1rmwnkj1d2o34nny3h2gbw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Motd/2026-06-03</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1489149</id>
    <revision>
      <id>5935737</id>
      <timestamp>2026-06-02T09:27:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>3171</id>
      </contributor>
      <comment>Яңа бит: «2025-09-06 ManifFrexit-Paris.webm»</comment>
      <origin>5935737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="lhie9okwas47foybwsuw9agze88w3n4" xml:space="preserve">2025-09-06 ManifFrexit-Paris.webm</text>
      <sha1>lhie9okwas47foybwsuw9agze88w3n4</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>