Wikipedia
ttwiki
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B8%D1%82
MediaWiki 1.47.0-wmf.5
first-letter
Медиа
Махсус
Бәхәс
Кулланучы
Кулланучы бәхәсе
Википедия
Википедия бәхәсе
Файл
Файл бәхәсе
МедиаВики
МедиаВики бәхәсе
Калып
Калып бәхәсе
Ярдәм
Ярдәм бәхәсе
Төркем
Төркем бәхәсе
Портал
Портал бәхәсе
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Фән
0
11789
5936285
5935233
2026-06-04T10:26:26Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936285
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Фән (мәгънәләр)}}
{{УК}}
'''Фән''':
* [[табигать]] серләренә үтеп керүне, аны объектив рәвештә сурәтләүгә һәм закончалыкларын билгеләүгә һәм яңа [[белем]] тудыруга юнәлдерелгән [[кеше]] алып барган эшчәнлегенең аерым төре,
* [[Белем икътисады]]ның нигезе булган [[фәнни тикшеренү]]ләр нәтиҗәсендә билгеле булган белем ([[факт]]лар, аларның [[система]]лаштырылуы, [[гипотеза]]лар һәм [[гөман]]нар).
== Фән тарихы ==
[[Язу]]ның үсеше белән [[борынгы дөнья]] вәкилләрендә табигать, [[җәмгыять]] һәм кеше турында эмпирик белем туплана башлана, [[математика]], [[логика]], [[геометрия]], [[астрономия]], [[медицина]] яралгылары барлыкка килә. Бүгенге көн [[галим]]нәренең элгәрләре булып [[хакыйкать]] эзләү һәм [[уйлану]]лар төп [[шөгыль]]ләре булган [[Борынгы Греция]] һәм [[Борынгы Рим|Рим]] [[фәлсәфәче]]ләре булалар. Борынгы Грециядә белемне төркемләштерү вариантлары килеп чыга.
Бугенге рәвештәге фән [[XVI гасыр|XVI]]—[[XVII гасыр]]ларда оеша башлый, [[мәгърифәтчелек чоры]]нда аеруча популярлаша. Үзенең тарихи үсеше барышында ул [[техника]] һәм [[технология]] кысалары тышына чыга. Фән җәмгыятькә һәм мәдәнияткә һәр яктан [[тәэсир]] итүче иҗтимагый һәм гуманитар яктан әһәмиятле [[:Төркем:Иҗтимагый институтлар|иҗтимагый институт]]ка әверелә.
== Фән өлкәләре ==
{{seealso|Төркем:Фәннәр|en:Category:Scientific disciplines|ru:Категория:Научные дисциплины}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q2465832}
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p279,p2578,p527}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! нәрсәнең ассыйныфы
! өйрәнелгән тармак
! нәрсәдән тора
|-
| ''[[:d:Q112612608|ancient science]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q567558|anomalistics]]''
|
|
| ''[[:d:Q567555|аномалия]]''
| ''[[:d:Q219611|уфология]]''<br/>[[криптозоология]]<br/>''[[:d:Q179098|парапсихология]]''
|-
| ''[[:d:Q102357321|arts]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q135920258|asymptotic geometry]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q122966731|attoscience]]''
|
| фән
|
| ''[[:d:Q4119076|attophysics]]''<br/>''[[:d:Q39081418|attochemistry]]''
|-
| ''[[:d:Q10859046|audio-psycho-phonology]]''
|
| ''[[:d:Q538904|гамәли психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q123224658|Auditory Steady-State Response]]''
|
| ''[[:d:Q160289|ишетү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116780261|Bedrijfshuishoudkunde]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q56699723|benign paroxysmal positional vertigo]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q832038|Betriebspädagogik]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q136509644|biological sciences]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q168091|хайваннар турында фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q119387958|үсемлек белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q13053737|branch of psychotherapy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15305550|carbon sequestration]]''
|
| ''[[:d:Q41491|углерод газын тоту һәм саклау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1741945|childhood studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q9191274|Chronofarmakologia]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124850526|creativity studies]]''
|
| [[психология]]<br/>[[социология]]<br/>''[[:d:Q2029930|organizational studies]]''<br/>''[[:d:Q2414942|менеджмент фәне]]''
| ''[[:d:Q170658|иҗат]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113801503|cross-cultural marketing]]''
|
| [[маркетинг]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3005917|cryptogamic botany]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q333458|cryptogam]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1430062|cryptology]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
| ''[[:d:Q897511|cryptanalysis]]''<br/>''[[:d:Q8789|криптография]]''
|-
| ''[[:d:Q2092031|Cultuurhistorie]]''
|
| ''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115515170|curriculum research]]''
|
| ''[[:d:Q861399|белем бирү өлкәсе тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q139620347|Demokratieforschung]]''
|
|
| [[демократия]]
|
|-
| ''[[:d:Q114728600|Designgeschichte]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q108552786|digital human sciences]]''
|
| ''[[:d:Q1026962|цифрлы гуманитар фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16246050|digital scholarship]]''
|
| ''[[:d:Q17079481|scholarly method]]''<br/>''[[:d:Q7432048|scholarly communication]]''<br/>''[[:d:Q199655|китапханәчелек]]''
|
| ''[[:d:Q111252364|digital scholarship project]]''
|-
| ''[[:d:Q4167256|Dostoïevistique]]''
|
|
| [[Фёдор Достоевский|Федор Достоевский]]
|
|-
| ''[[:d:Q5333231|ecological energetics]]''
|
| ''[[:d:Q719597|энергетика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12354141|Edition Science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1994541|edukinesiologie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3076155|ekistics]]''
|
|
| [[торак пункт]]
| ''[[:d:Q23578769|urban studies]]''
|-
| ''[[:d:Q25584060|energy development]]''
|
| ''[[:d:Q77590|төзелеш инженериясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137780862|Epistemocriticism]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124429869|Erziehungswissenschaft und Bildungsforschung]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>''[[:d:Q861399|белем бирү өлкәсе тикшеренүләре]]''
|-
| ''[[:d:Q122889015|Escola Paulística]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q17105245|ethnolichenology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5769081|experimental science]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q1202243|exploration geophysics]]''
|
| [[геофизика]]<br/>''[[:d:Q853915|файдалы казылмалар геологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5421634|exposure science]]''
|
|
| ''[[:d:Q26897695|impact of the environment]]''<br/>''[[:d:Q2574087|health effect]]''
|
|-
| ''[[:d:Q108582043|extreme event attribution]]''
|
| ''[[:d:Q900584|attribution]]''<br/>[[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1438259|forest botany]]''
|
| ''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q96378186|Formal linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113976600|galenics]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2185393|Gamma sciences]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q4475737|general game playing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135415928|genetic sociology of law]]''
|
| ''[[:d:Q847034|хокук социологиясе]]''
| [[хокук]]
|
|-
| ''[[:d:Q3107858|gitology]]''
|
| [[геология]]
| ''[[:d:Q3124531|Gîte minéral]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1541210|Gradient-index optics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131557284|gueuzology]]''
|
| ''[[:d:Q1925986|зитология]]''
| ''[[:d:Q1520229|гёз]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1030089|gyógypedagógiai gerontológia]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3123542|géophysique interne]]''
|
| [[геофизика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124877263|halieutics]]''
|
|
| [[балык тоту]]
|
|-
| ''[[:d:Q2801995|handschriftkunde]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q58231032|heavy mineral analysis]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1980817|historical architectural engineering]]''
|
| ''[[:d:Q150737|архитектур инженерия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65928774|historical science]]''
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[үткән]]
| ''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>''[[:d:Q338|космология]]''<br/>[[геология]]<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
|-
| ''[[:d:Q138296549|history of Earth's climate]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125875373|holistic psychology]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
| ''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]''<br/>''[[:d:Q339557|кеше биологиясе]]''
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q6007197|human engineering]]''<br/>''[[:d:Q339557|кеше биологиясе]]''<br/>''[[:d:Q720858|җәмгыять экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q5938602|Human systems engineering]]''<br/>''[[:d:Q175002|үсеш психологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q3378584|humanitarian pharmacy]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''<br/>''[[:d:Q826745|гуманитар ярдәм]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124649606|Hylistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124423648|idiobotany]]''
|
| [[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q65939664|ketamine in depression]]''
|
| ''[[:d:Q2075049|нейропсихофармакология]]''
| ''[[:d:Q243547|(RS)-ketamine]]''<br/>[[депрессия]]
|
|-
| ''[[:d:Q125321110|Landhuishoudkunde]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12323648|Landinspektørvidenskab]]''
|
| ''[[:d:Q619798|геоматика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138744894|local government law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6723726|machine perception]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10334603|Mantike]]''
|
|
| ''[[:d:Q1120735|omen]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1420638|Mathetics]]''
|
|
| [[белем алу]]
|
|-
| ''[[:d:Q4268034|meadow management]]''
|
| ''[[:d:Q113548818|Futterwirtschaft]]''
| [[болын]]
|
|-
| ''[[:d:Q58579971|Medienforschung]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6822342|metabolic flux analysis]]''
|
| ''[[:d:Q16335159|флаксомика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12352491|metapedagogy]]''
|
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55653436|methodology of cognition sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3378585|military pharmacy]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1941909|model-driven engineering]]''
|
| ''[[:d:Q682496|системотехника]]''<br/>''[[:d:Q80993|software engineering]]''
| ''[[:d:Q1925081|meta-modeling]]''<br/>''[[:d:Q258040|model transformation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q129265953|momiology]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q43616|мумия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12038551|monasteriology]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q44613|кәшишханә]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136228543|mountain hydrology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120329833|multiplicity]]''
|
| ''[[:d:Q2914894|phenomenological psychology]]''
|
| ''[[:d:Q6817504|mental world]]''<br/>''[[:d:Q6935011|plurality]]''<br/>''[[:d:Q18657|кемлекнең диссатсиятив бозылышы]]''<br/>''[[:d:Q2166675|tulpa]]''
|-
| ''[[:d:Q1213359|mummy research]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''
| ''[[:d:Q43616|мумия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3053334|nautical science]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q349613|sea shipping]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12772335|Nautika]]''
|
| ''[[:d:Q800218|Bahari]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4316669|necropolis studies]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q5633897|tourist]]''
| ''[[:d:Q200141|necropolis]]''<br/>[[зират]]
|
|-
| ''[[:d:Q3347121|Néologie]]''
|
| [[лексикология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1044094|oligofrenopedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q127220291|ombrology]]''
|
| [[метеорология]]
| [[яңгыр]]
|
|-
| ''[[:d:Q56297988|Organisationspädagogik]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>''[[:d:Q2029930|organizational studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2312402|organopotassium chemistry]]''
|
| ''[[:d:Q237200|металлорганик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126478478|paleocheloniology]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>''[[:d:Q24002214|хелонология]]''<br/>''[[:d:Q106099227|палеогерпетология]]''
| ''[[:d:Q223044|Testudines]]''<br/>''[[:d:Q16114972|Testudinata]]''
|
|-
| ''[[:d:Q132127029|paléo-généalogie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q138307594|parliamentary ethnography]]''
|
| ''[[:d:Q135271807|сәясәт этнографиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2056311|Pastoral psychology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131844097|permacomputing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7180824|pharmacy practice]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12568274|physical electronics]]''
|
| [[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q55587445|physical fluid dynamics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12397798|pleremática]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3332138|point mechanics]]''
|
| [[классик механика]]<br/>[[теоретик механика]]
| ''[[:d:Q1621273|кисәкчек]]''
| ''[[:d:Q188715|статистик механика]]''
|-
| ''[[:d:Q1192040|politics of Europe]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137366993|Politics, Administration & International Relations]]''
|
| ''[[:d:Q189533|гыйльми дәрәҗә]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11995981|politisk ledelse]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q529618|Polizeiwissenschaft]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q133897036|predictive science]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q12046735|premuseology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1550689|primary school pedagogy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7249400|project engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q23582628|provenance]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124371317|public mental health]]''
|
| [[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q199687|remote sensing]]''
|
| ''[[:d:Q29693713|gathering of information]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115756137|rhinotopy]]''
|
|
| ''[[:d:Q1054094|olfactory system]]''
|
|-
| ''[[:d:Q137646870|Santali linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q26710929|security science]]''
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q5769133|Factual science]]''
| ''[[:d:Q10566551|куркынычсызлык]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12054298|Self-defense]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q109000697|sensometrics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q30337832|signalistics]]''
|
| [[семиотика]]
| ''[[:d:Q1211272|signage]]''<br/>''[[:d:Q7512608|signage system]]''<br/>''[[:d:Q114415167|wayfinding]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1511082|Social Justice Research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124370962|social pharmacy]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''<br/>[[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q139582272|socio-environmental science]]''
|
| [[социология]]<br/>''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''
| [[җәмгыять]]<br/>[[әйләнә-тирә мохит]]
|
|-
| ''[[:d:Q56320670|source to sink]]''
|
| ''[[:d:Q205768|седиментология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137918437|spatial information science]]''
|
| ''[[:d:Q16387|information science]]''<br/>''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
| ''[[:d:Q816425|surveying]]''<br/>''[[:d:Q124468378|geoinformation science]]''<br/>''[[:d:Q182468|гидрография]]''<br/>''[[:d:Q42515|картография]]''<br/>''[[:d:Q918779|геоинформатика]]''<br/>[[геодезия]]<br/>''[[:d:Q619798|геоматика]]''<br/>''[[:d:Q6083625|spatial informatics]]''
|-
| ''[[:d:Q7604415|statistical signal processing]]''
|
| ''[[:d:Q208163|signal processing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2490619|structuuranalyse]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q903491|Studies of literary versions]]''
|
| ''[[:d:Q15473066|textual scholarship]]''
| ''[[:d:Q5421766|expurgation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28666741|study of Jangar]]''
|
| ''[[:d:Q4210217|Kalmykology]]''
| [[Җаңһар (эпос)]]
|
|-
| ''[[:d:Q1807978|suicidology]]''
|
|
| [[үз-үзенә кул салу]]
|
|-
| ''[[:d:Q137613660|Survival epidemiology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6868389|Systems_analysis]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q23001701|technics]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q105296981|the study of thermal baths]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q134987139|theobromatology]]''
|
| фән<br/>[[үсемлекләр систематикасы]]<br/>''[[:d:Q119387958|үсемлек белеме]]''
| ''[[:d:Q162078|Theobroma]]''<br/>''[[:d:Q42385|какао агачы]]''<br/>[[шоколад]]
|
|-
| ''[[:d:Q7834112|Transformative research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q637916|universology]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q7900162|urban science]]''
|
| ''[[:d:Q69883|шәһәр төзү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q999272|variational sociolinguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| [[тел вариантлары]]<br/>''[[:d:Q1130761|variation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q123224689|vecto-electronystamography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2419912|verkeersregeltechniek]]''
|
| ''[[:d:Q1640676|traffic engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109450440|Verplegingswetenschappen]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| [[сәламәтлекне саклау]]<br/>''[[:d:Q121176|nursing]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7936208|vision science]]''
|
| ''[[:d:Q113129180|офтальмология һәм оптометрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1754430|volkerpsychologie]]''
|
| [[психология]]<br/>''[[:d:Q43455|этнология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136918332|Weld metallurgy]]''
|
| ''[[:d:Q5750455|physical metallurgy]]''
| ''[[:d:Q136905156|Weld metal]]''<br/>''[[:d:Q136905101|welded joint]]''<br/>''[[:d:Q2137729|heat-affected zone]]''<br/>[[металлургия]]
|
|-
| ''[[:d:Q629107|work studies]]''
|
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56313174|wound care]]''
|
| ''[[:d:Q121176|nursing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1262192|XX гасыр фәлсәфәсе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125851756|Études maurrassiennes]]''
|
|
| ''[[:d:Q3852964|Maurrassisme]]''
|
|-
| ''[[:d:Q138987368|Ödematologie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130236362|авиацион климатология]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2555318|автоматик фикерләү]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q132731824|авыл хуҗалыгы икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
| [[авыл хуҗалыгы]]
|
|-
| [[агрономия]]
|
| ''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''<br/>''[[:d:Q110252479|crop and pasture production]]''
| [[Яшелчә культуралары|яшелчә]]<br/>[[авыл хуҗалыгы]]
|
|-
| ''[[:d:Q115473241|агротехнология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12076675|агрофизиология]]''
| авыл хуҗалыгы үсемлекләренең экологик физиологиясе
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2356802|агымнар теориясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q2356798|агым]]''
|
|-
| ''[[:d:Q98073976|агынты суларны күзәтү]]''
|
| ''[[:d:Q2143522|мониторинг]]''<br/>''[[:d:Q114862363|environmental surveillance]]''
| ''[[:d:Q12438936|poliovirus]]''<br/>''[[:d:Q193447|аденовируслар]]''<br/>''[[:d:Q1907818|Mastadenovirus]]''<br/>''[[:d:Q752185|Astrovirus]]''<br/>''[[:d:Q1026758|Caliciviridae]]''<br/>''[[:d:Q1142751|norovirus]]''<br/>''[[:d:Q7421020|Sapovirus]]''<br/>[[коронавируслар]]<br/>''[[:d:Q15149715|Cryptosporidiidae]]''<br/>''[[:d:Q133078|Cryptosporidium]]''<br/>''[[:d:Q380136|Enterobacteriaceae]]''<br/>''[[:d:Q150839|Salmonella]]''<br/>''[[:d:Q311055|Escherichia]]''<br/>''[[:d:Q46305|Filoviridae]]''<br/>''[[:d:Q5331908|Ebolavirus]]''<br/>''[[:d:Q1331256|Flaviviridae]]''<br/>''[[:d:Q1165479|Flavivirus]]''<br/>''[[:d:Q5731858|Hepeviridae]]''<br/>''[[:d:Q24718671|Orthohepevirus]]''<br/>''[[:d:Q149348|Herpesviridae]]''<br/>''[[:d:Q23044105|Hexamitidae]]''<br/>''[[:d:Q1469628|Giardia]]''<br/>''[[:d:Q69848812|Matonaviridae]]''<br/>''[[:d:Q9055203|Papillomaviridae]]''<br/>''[[:d:Q13210344|Parvoviridae]]''<br/>''[[:d:Q936600|Picornavirus]]''<br/>''[[:d:Q519796|Enterovirus]]''<br/>''[[:d:Q4346377|Parechovirus]]''<br/>''[[:d:Q1943460|Hepatovirus]]''<br/>''[[:d:Q1778010|Kobuvirus]]''<br/>''[[:d:Q18814482|Cosavirus]]''<br/>''[[:d:Q18814698|Salivirus]]''<br/>''[[:d:Q948421|Poxviridae]]''<br/>''[[:d:Q910576|Sedoreoviridae]]''<br/>''[[:d:Q189308|retrovirus]]''<br/>''[[:d:Q1413137|Togaviridae]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2362817|аддиктология]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| [[аддикция]]<br/>''[[:d:Q182413|non-controlled substance abuse]]''<br/>''[[:d:Q3378593|substance dependence]]''
|
|-
| ''[[:d:Q100248755|азык-төлек токсикологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q1637030|ризык фәне]]''
| ''[[:d:Q184651|токсин]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1357314|Ай геодезиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7498888|акология]]''
|
| [[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q258731|актинометрия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4674725|акустик океанография]]''
|
| ''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4674681|акустик экология]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12527947|акустоэлектроника]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q50122569|алгоритмик үтә күренмәлелек]]''
|
| ''[[:d:Q2798912|accountability]]''<br/>''[[:d:Q535347|transparency]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q13636890|алгоритмика]]''
|
|
| [[алгоритм]]<br/>''[[:d:Q175263|бирелмәләр төзелеше]]''
| ''[[:d:Q50122285|algorithmic accountability]]''<br/>''[[:d:Q50122569|алгоритмик үтә күренмәлелек]]''<br/>''[[:d:Q141495|математик оптимизация]]''<br/>''[[:d:Q333464|алгоритмнар анализы]]''
|-
| ''[[:d:Q519888|аллометрия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115690351|анархизм географиясе]]''
|
| [[география]]
| [[анархизм]]
|
|-
| ''[[:d:Q29917753|анархизм өйрәнүләре]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| [[анархизм]]
|
|-
| ''[[:d:Q11015354|анемология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2863444|аромакология]]''
|
| ''[[:d:Q206202|ароматерапия]]''
| ''[[:d:Q485537|ис]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9160239|аромакология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106131084|астровирусология]]''
|
| [[астрономия]]<br/>[[вирусология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q98072944|астрогеофизика]]''
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''<br/>[[астрономия]]<br/>[[геофизика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q751447|астрогнозия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1649253|астрономик география]]''
|
| [[география]]<br/>[[астрономия]]
|
|
|-
| [[астрономия]]
| күк йөзендә урнашкан барлык системаларны өйрәнгән фәнне һәм белем өлкәсен белдергән термин
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q475023|төгәл фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>фән
| [[Күк җисеме|астрономик җисем]]<br/>''[[:d:Q5223514|кара сыекча]]''
|
|-
| ''[[:d:Q18746443|атомлы көч микроскопиясенә нигезләнүче инфракызыл спектроскопия]]''
|
| ''[[:d:Q1074953|микроскопия]]''<br/>''[[:d:Q70906|инфракызыл спектроскопия]]''<br/>''[[:d:Q2695280|техника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4181964|аучылык]]''
|
| ''[[:d:Q2465832|фән өлкәсе]]''
| [[Сунар|ау]]
|
|-
| ''[[:d:Q381517|аэрология]]''
|
|
| [[метеорология]]
|
|-
| ''[[:d:Q8421|аэронавтика]]''
|
| ''[[:d:Q2876213|aerospace]]''
| ''[[:d:Q765633|авиация]]''
| ''[[:d:Q1434048|aircraft construction]]''<br/>''[[:d:Q221395|air traffic control]]''
|-
| ''[[:d:Q16360|аэрономия]]''
|
|
| ''[[:d:Q1775058|transient luminous event]]''<br/>[[атмосфера]]
|
|-
| ''[[:d:Q960146|аэростатика]]''
|
| ''[[:d:Q6593690|аэромеханика]]''<br/>''[[:d:Q169019|statics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116756704|аэротермодинамика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q861525|белем бирү социологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q829367|мәгариф социологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3478658|белем тәмсиле]]''
|
| [[ясалма интеллект]]
| ''[[:d:Q109642276|knowledge representation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12763235|биогения]]''
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q7562091|development]]''
|
|-
| ''[[:d:Q101432870|биогеофәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3648891|биогеоценология]]''
|
| [[биология]]
| [[биогеоценоз]]
|
|-
| ''[[:d:Q13638319|биоимплантология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1898366|биоклиматология]]''
|
| [[климатология]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q864512|биологик кибернетика]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q123637|кибернетика]]''
|
|
|-
| [[биология]]
| тере тормышны, тереклекне һәм аның табигать белән бәйләнешен өйрәнә торган фән
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
| [[тереклек]]<br/>[[организм]]
| ''[[:d:Q183252|морфология]]''<br/>[[экология]]<br/>[[ботаника]]<br/>[[зоология]]<br/>''[[:d:Q4785356|археобиология]]''<br/>[[анатомия]]<br/>[[микология]]<br/>[[генетика]]<br/>''[[:d:Q105582462|төс биологиясе]]''<br/>[[цитология]]<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''<br/>''[[:d:Q177005|хисаплау биологиясе]]''<br/>''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''<br/>[[микробиология]]<br/>[[биотехнология]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[биофизика]]
|-
| ''[[:d:Q746656|биология тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q56296765|табигый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q13439429|биомедицина фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''<br/>''[[:d:Q28598684|биология бүлеге]]''
|
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''<br/>[[иммунология]]<br/>[[микробиология]]<br/>[[фармакология]]<br/>[[цитология]]
|-
| ''[[:d:Q4915164|биомузыкология]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q864826|биостратиграфия]]''
|
| ''[[:d:Q134783|стратиграфия]]''<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18657428|биотрибология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q100489619|биофармацевтик фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q7180763|фармацевтик фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q803860|биофармация]]''
|
| ''[[:d:Q7180763|фармацевтик фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q174502|биоэлектроника]]''
|
| [[биология]]<br/>[[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q864277|биоэлектрохимия]]''
|
| ''[[:d:Q7877|электрохимия]]''<br/>''[[:d:Q864661|биофизик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2374463|бирелмәләр буенча фән]]''
|
| фән
| [[бирелмәләр]]
|
|-
| [[ботаника]]
|
| [[биология]]
| [[үсемлекләр]]
| ''[[:d:Q655362|үсемлекләр морфологиясе]]''<br/>''[[:d:Q2725616|plant reproduction]]''<br/>''[[:d:Q185973|үсемлекләр физиологиясе]]''<br/>''[[:d:Q7201518|үсемлекләр генетикасы]]''<br/>''[[:d:Q591138|Plant evolutionary developmental biology]]''<br/>''[[:d:Q1387972|үсемлекләр экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q4021|үсемлекләр анатомиясе]]''<br/>''[[:d:Q1138244|фитоценология]]''<br/>''[[:d:Q771220|үсемлекләр географиясе]]''<br/>''[[:d:Q640068|фитохимия]]''<br/>''[[:d:Q272737|фенология]]''<br/>''[[:d:Q212919|палинология]]''<br/>''[[:d:Q192694|палеоботаника]]''
|-
| ''[[:d:Q119851674|буяу технологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q911772|химик технология]]''
| ''[[:d:Q174219|буяу]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9370062|вакцинология]]''
|
| [[медицина]]
| ''[[:d:Q134808|вакцина]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4102821|валеология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131153250|ветеринар биохимия]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131153253|ветеринар нейроанатомия]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>''[[:d:Q948647|нейроанатомия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q30891835|ветеринар психология]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>[[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7189431|вируслар филодинамикасы]]''
|
| ''[[:d:Q128570|биоинформатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2066554|вируслар эволюциясе]]''
| эволюцион биология һәм вирусология бүлеге
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11774920|витикультура]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4130902|габитоскопия]]''
|
| ''[[:d:Q43504|криминалистика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1144718|газодинамика]]''
|
| ''[[:d:Q95326007|gas flow]]''<br/>''[[:d:Q8424|аэродинамика]]''<br/>''[[:d:Q216320|гидроаэродинамика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q117742678|гаилә фәне]]''
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q22719|галәмгизәрчелек]]''
|
| ''[[:d:Q2876213|aerospace]]''<br/>''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10854323|гамәли геология]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113883996|гамәли гидрология]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[гидрология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130217800|гамәли климатология]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q321249|гамәли лингвистика]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
| ''[[:d:Q1455196|second-language education]]''<br/>''[[:d:Q15879993|тел хатасы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4781603|гамәли онтология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4376413|гамәли психология]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3179130|гамәли сәясәт тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
| ''[[:d:Q1156854|policy]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q1493973|гарбология]]''
|
| [[Академик дисциплиналар|академик дисциплина]]
| ''[[:d:Q45701|waste]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2740627|гелиофизика]]''
|
| [[физика]]<br/>[[астрономия]]<br/>''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
|
|
|-
| [[география]]
| табигый һәм территориаль хуҗалык комплексларын һәм аларның компонентларын өйрәнүче фәннәр тупламасы
| фән
| ''[[:d:Q2221906|географик урынлашу]]''
| ''[[:d:Q135995350|evolutionary geography]]''
|-
| ''[[:d:Q152827|геодинамика]]''
|
| [[геофизика]]<br/>[[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112604796|геологик картография]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''<br/>[[геология]]
|
|
|-
| [[геология]]
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| [[литосфера]]
|
|-
| ''[[:d:Q5535463|геометаллургия]]''
|
| [[металлургия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5535546|геомифология]]''
|
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q580854|мифография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12018182|геоника]]''
| геоинформатика бүлеге, мәгълүмати комплекслар булдыру методологиясен өйрәнә
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q918779|геоинформатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1440020|геостатистика]]''
|
| [[статистика]]<br/>''[[:d:Q64811452|geospatial science]]''<br/>''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11772762|геотехник һәм файдалы казылмалар чыгару механикасы]]''
|
|
|
|
|-
| [[геофизика]]
|
| [[физика]]<br/>''[[:d:Q104499|планетология]]''
| [[Җир]]<br/>''[[:d:Q10928429|геологик процесс]]''<br/>''[[:d:Q1467769|магматизм]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3123544|геофизиология]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q24885798|гигрология]]''
|
| ''[[:d:Q757520|атмосфера турында фәннәр]]''
|
|
|-
| [[гидрология]]
|
| фән
| ''[[:d:Q1148989|су балансы]]''
| ''[[:d:Q2627395|surface-water hydrology]]''<br/>''[[:d:Q182468|гидрография]]''<br/>''[[:d:Q1366172|гидрометрия]]''<br/>''[[:d:Q17455059|hydrological prognosis]]''<br/>''[[:d:Q72358999|hydrologic engineering]]''
|-
| ''[[:d:Q1045317|гидрометеорология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11710371|гидромикология]]''
|
| [[микология]]<br/>''[[:d:Q1130698|гидробиология]]''
| ''[[:d:Q2948674|aquatic fungus]]''
|
|-
| ''[[:d:Q119724213|гликобиология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q741206|гликомика]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>''[[:d:Q158666|-омика]]''
| ''[[:d:Q3063952|гликом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10660901|гомуми икътисад]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12097476|гранулометрия]]''
|
| ''[[:d:Q7140480|кисәкчекләр зурлыгын анализлау]]''
| ''[[:d:Q7140503|particle size]]''<br/>''[[:d:Q98815202|droplet size]]''<br/>''[[:d:Q466491|grain size]]''
|
|-
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
|
| фән
|
| [[фәлсәфә]]<br/>[[социология]]<br/>''[[:d:Q43455|этнология]]''<br/>[[антропология]]<br/>[[гуманитар фәннәр]]<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]<br/>[[тарих]]<br/>[[география]]<br/>[[психология]]<br/>''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q97170172|гөмбәләр таксономиясе һәм систематикасы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115102736|дельфинология]]''
|
| ''[[:d:Q183904|териология]]''
| ''[[:d:Q7369|дельфин]]''
|
|-
| ''[[:d:Q73667464|дендрогеоморфология]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''<br/>''[[:d:Q80205|дендрохронология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q103821292|динамик метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3174497|динамик системалар теориясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q638328|үзгәрмәле җөя]]''
|
|-
| ''[[:d:Q73413371|дискурс тел белеме]]''
|
|
| ''[[:d:Q190539|дискурс]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q25411523|диффузионизм]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6764278|диңгезләр ботаникасы]]''
|
| [[ботаника]]<br/>''[[:d:Q7173|океан биологиясе]]''
| ''[[:d:Q111240775|диңгез үсемлеге]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1050578|диңгезләр геологиясе]]''
|
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q3349060|океанология]]''<br/>''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1235196|документлау белеме]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q788790|documentation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1255706|драма теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q960543|театр сәнгате белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2453249|дүртенчел дәвер геологиясе]]''
|
| [[геология]]
| ''[[:d:Q26185|дүртенчел дәвер]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11602445|дүртенчел дәвер геологиясе]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q15841966|дәүләт идарәсе]]''
| белем алу тармагы, специальность
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2116549|журналистика фәне]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1925986|зитология]]''
|
| [[химия]]<br/>[[биология]]<br/>''[[:d:Q1039642|food technology]]''
| ''[[:d:Q26705422|beermaking]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3328171|зоология тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q746656|биология тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q5871123|history of zoology through 1859]]''<br/>''[[:d:Q5871120|History of zoology (1859–present)]]''
|-
| ''[[:d:Q7061684|зоопатология]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>[[патология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1402889|игенчелек]]''
|
| [[авыл хуҗалыгы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1268199|идари финанслар]]''
|
| ''[[:d:Q2043282|административ бизнес]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2473359|икътисад фәне методологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q185698|фәнни методология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4530417|икътисади кибернетика]]''
|
| ''[[:d:Q123637|кибернетика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112209322|иммунобиология]]''
|
| [[биология]]<br/>[[иммунология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3149134|иммуногематология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5867819|инженерия тарихы]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q2183341|history of science and technology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4201165|инноватика]]''
|
|
| [[инновация]]
|
|-
| ''[[:d:Q1063716|интерактомика]]''
|
| ''[[:d:Q158666|-омика]]''
| ''[[:d:Q841382|интерактом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6030442|инфокоммуникацияләр]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7167016|инфратавышны тою]]''
|
| ''[[:d:Q160402|хисләрне тою]]''
| ''[[:d:Q212082|инфратавыш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3801432|иономика]]''
|
| ''[[:d:Q471857|протеомика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q118711714|итальян ономастикасы]]''
|
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
| ''[[:d:Q56446973|итальян исем]]''
|
|-
| ''[[:d:Q59484341|иҗтимагый идарә структуралары эволюциясе]]''
| антропологик тикшеренүләр юнәлеше
| ''[[:d:Q27778|сәяси антропология]]''
|
|
|-
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| җәмгыять һәм җәмгыятьтәге аерым шәхесләр арасындагы мөнәсәбәтләрне өйрәнүче академик дисциплиналар
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q97929320|humanities, arts and social sciences]]''
| [[җәмгыять]]
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>[[антропология]]<br/>[[социология]]<br/>[[психология]]<br/>''[[:d:Q3274962|социаль статистика]]''<br/>''[[:d:Q187084|newspaper studies]]''<br/>''[[:d:Q5001951|бизнес тикшеренүләре]]''<br/>[[география]]<br/>''[[:d:Q161272|социаль психология]]''<br/>''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''<br/>[[демография]]
|-
| ''[[:d:Q6333|йолдызлар динамикасы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q31836330|калиология]]''
| кош ояларын өйрәнүче орнитология бүлеге
| [[орнитология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>[[география]]
| [[харита]]<br/>''[[:d:Q60533375|картографик ресурслар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1734650|картометрия]]''
|
| ''[[:d:Q12453|үлчәү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1967369|катлаулы системаларны анализлауда математика кулланылышы]]''
|
| ''[[:d:Q269699|системалар теориясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q471906|квант криптографиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7269071|квант метрологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q394|метрология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3999|кеше анатомиясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q23852|кеше тәне]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2892439|кеше физиологиясе]]''
|
| [[физиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q16526661|кешенең тасвирый, топографик һәм функциональ анатомиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2501507|кием тарихы]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q27964550|кислоталар–селтеләр химиясе]]''
|
| [[химия]]
| ''[[:d:Q24855162|кислоталар һәм селтеләр]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12549424|климатография]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1774688|клиник фармакология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2868255|клиниметрика]]''
|
| [[эпидемиология]]<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q582013|когнитив этология]]''
|
| [[этология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q56318992|коллапсология]]''
|
| [[экология]]<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>[[антропология]]<br/>[[социология]]<br/>[[психология]]<br/>[[биофизика]]<br/>''[[:d:Q52106|биогеография]]''<br/>[[демография]]<br/>''[[:d:Q159385|геосәясәт]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>[[тарих]]<br/>''[[:d:Q188867|киләчәкбелем]]''
| ''[[:d:Q3108979|risks of environmental and societal collapses]]''<br/>''[[:d:Q3042783|societal collapse]]''
|
|-
| [[Коллоид химия|коллоид химиясе]]
|
| [[химия]]
|
| ''[[:d:Q5954615|өслекләр химиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q374535|колориметрия]]''
|
| ''[[:d:Q625648|фотометрия]]''
| ''[[:d:Q2561835|color measurement]]''
|
|-
| ''[[:d:Q20181823|коммуникацион психология]]''
|
| [[психология]]
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|-
| ''[[:d:Q287983|кониология]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q498957|particulates]]''<br/>''[[:d:Q165632|тузан]]''
|
|-
| ''[[:d:Q474200|кораблар төзелеше]]''
|
| ''[[:d:Q4459228|commodity production]]''<br/>''[[:d:Q187939|җитештерү]]''<br/>''[[:d:Q118291|marine engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1426058|корпоратив коммуникация]]''
|
| ''[[:d:Q1937189|оешма коммуникацияләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q127676088|корткычларга каршы көрәш]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q2306047|pest control]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10453718|космик астрономия]]''
| космостагы астрономик тикшеренүләр
| [[астрономия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q584093|космик һава торышы]]''
|
| ''[[:d:Q2740627|гелиофизика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q338|космология]]''<br/>фән
| ''[[:d:Q180046|space exploration]]''<br/>''[[:d:Q686876|space colonization]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4811463|космос электроникасы]]''
|
| [[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113884132|космохронология]]''
|
| ''[[:d:Q130788|хронология]]''<br/>''[[:d:Q338|космология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q129261095|космоэкология]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q131828209|Костомарознавство]]''
|
| [[тарихнамә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1640995|котып тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q6502154|exploration]]''<br/>[[география]]
| ''[[:d:Q60670|котып төбәкләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114457350|кошларны күзәтүдә тепловизор алымнар]]''
|
| ''[[:d:Q624587|термография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q19605747|кояш активлыгы]]''
|
| ''[[:d:Q2740627|гелиофизика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112031785|Кояш-Җир бәйләнеше]]''
|
| [[геофизика]]<br/>''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
| ''[[:d:Q17996169|кояш нурланышы]]''<br/>[[кояш җиле]]<br/>''[[:d:Q11547|космик нурланыш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q192116|криогеника]]''
|
| ''[[:d:Q908692|түбән температуралар физикасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3506050|криптовирология]]''
|
| ''[[:d:Q8789|криптография]]''
|
|
|-
| [[криптозоология]]
|
|
| ''[[:d:Q772636|криптид]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3578714|куллану икътисады]]''
|
| [[микроикътисад]]
| ''[[:d:Q192270|куллану]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| халыкларның мәдәниятен, аның рухи үсешен, халык тормышындагы ролен өйрәнә торган фән
| ''[[:d:Q23010558|area, ethnic, cultural, gender, and group studies]]''<br/>[[гуманитар фәннәр]]<br/>[[антропология]]
| [[мәдәният]]
| ''[[:d:Q1662673|җенсият тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q3621186|Arabic studies]]''
|-
| [[культурология]]
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4369615|кыр тел белеме]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q903820|кырлар теориясе]]''
| математика өлкәсе
|
| ''[[:d:Q190109|кыр]]''
|
|-
| ''[[:d:Q60198411|күк йөзе картографиясе]]''
|
| [[астрономия]]<br/>''[[:d:Q42515|картография]]''
| ''[[:d:Q842617|йолдызлы күк йөзе картасы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7244973|лазер химиясе]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2644091|лактология]]''
|
| [[биология]]
| [[күкрәк сөтен имезү]]
|
|-
| ''[[:d:Q20563295|летоника]]''
|
|
| [[Латвия]]
|
|-
| ''[[:d:Q3044418|лингвистик демография]]''
|
| [[демография]]<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4261907|лингвокультурология]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>[[культурология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6556376|липидомика]]''
|
|
| ''[[:d:Q6556375|липидом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q193627|логик позитивизм]]''
|
| ''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q121353464|магнитоакустика]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4275277|макаренковедение]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1359035|макросейсмика]]''
|
| ''[[:d:Q83371|сейсмология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1887105|маледиктология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4279953|маммология]]''
|
| ''[[:d:Q177719|диагноз]]''
|
| [[маммография]]
|-
| ''[[:d:Q1066867|масс-медиа хокукы]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q26885502|матди булмаган тарихи мәдәни феноменнарны туплау]]''
| систематик антропология һәм фольклористика формалашуына кадәрге фәнни эшчәнлек юнәлеше
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q47087057|математик фаразлау]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| ''[[:d:Q214609|материал]]''<br/>''[[:d:Q112225193|материал үзлеге]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64836114|махсус фантастика тикшеренүләре]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12586619|машиналар белеме]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10379048|медицина технологияләре]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11790210|медицина фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2414942|менеджмент фәне]]''
|
| ''[[:d:Q5001951|бизнес тикшеренүләре]]''
| [[менеджмент]]
|
|-
| ''[[:d:Q2643081|ментализм]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12149006|метаболомика]]''
|
| ''[[:d:Q177005|хисаплау биологиясе]]''<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>''[[:d:Q158666|-омика]]''
| ''[[:d:Q407595|метаболит]]''<br/>''[[:d:Q903667|метаболом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q17282409|металломика]]''
|
|
| ''[[:d:Q6822890|metallome]]''
|
|-
| [[металлургия]]
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q30599095|метафән]]''
|
| фән<br/>''[[:d:Q1096708|метатеория]]''
| [[фәнни тикшеренү]]<br/>фән
| ''[[:d:Q65067163|journalology]]''<br/>''[[:d:Q107015976|scientonomy]]''
|-
| [[метеорология]]
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q757520|атмосфера турында фәннәр]]''
| [[һава торышы]]<br/>''[[:d:Q2615451|atmospheric circulation]]''
| ''[[:d:Q130304502|метеорология бүлеге]]''
|-
| ''[[:d:Q394|метрология]]''
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q55029126|фәнни метрология]]''<br/>''[[:d:Q55033061|гамәли метрология]]''<br/>''[[:d:Q55070421|хокуки метрология]]''
|-
| ''[[:d:Q180165|мехатроника]]''
|
| ''[[:d:Q4917288|control engineering]]''<br/>[[информатика]]<br/>''[[:d:Q12176496|electromechanical engineering]]''<br/>[[технология]]<br/>''[[:d:Q113104535|control engineering, mechatronics and robotics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12553966|микроклиматология]]''
|
| [[климатология]]
| ''[[:d:Q215108|микроклимат]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1074953|микроскопия]]''
|
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''<br/>''[[:d:Q217602|анализ]]''<br/>''[[:d:Q3918374|фәнни технология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1140541|микротарих]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q175403|микроэлектроника]]''
|
| [[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q819115|молекуляр нанотехнология]]''
|
| ''[[:d:Q11468|нанотехнология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124187184|молекуляр фән һәм технология]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q62045|морфемика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q47784598|морфография]]''
|
|
| ''[[:d:Q186131|terrain]]''
|
|-
| [[морфонология]]
|
|
|
| [[Морфология (тел белеме)|морфология]]<br/>''[[:d:Q40998|фонология]]''
|-
| ''[[:d:Q12036434|музейчылыкның гомуми теориясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q460162|музейчылык фәне]]''
|
|-
| ''[[:d:Q899293|музыка кораллары белеме]]''
|
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
| ''[[:d:Q34379|музыка коралы]]''<br/>''[[:d:Q2748242|музыка кораллары классификациясе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q510293|музыкаль акустика]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
|
|-
| [[мәгариф]]
|
| [[хезмәт]]<br/>''[[:d:Q6423395|белемнәр белән уртаклашу]]''<br/>''[[:d:Q2305441|социаль процесс]]''
|
| ''[[:d:Q61788126|белем бирү эшчәнлеге]]''<br/>[[белем алу]]<br/>''[[:d:Q352842|укыту]]''<br/>''[[:d:Q2267590|self-education]]''
|-
| ''[[:d:Q131222|мәгълүмат теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q20026918|математик теория]]''
|
|
|-
| [[мәгълүмат технологияләре]]
|
| ''[[:d:Q5268834|мәгълүмати-коммуникацион технологияләр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1662553|мәгълүмати этика]]''
|
| [[этика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1791800|мәдәни материализм]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2251440|мәктәп педагогикасы]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3919817|мөгамәләи фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
| [[тотыш]]
| ''[[:d:Q1483503|чагыштырма психология]]''<br/>''[[:d:Q147638|когнитивистика]]''<br/>[[психология]]<br/>''[[:d:Q1078351|communication science]]''<br/>''[[:d:Q161733|криминология]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|-
| ''[[:d:Q106807182|нанонейрофән]]''
|
| ''[[:d:Q11468|нанотехнология]]''<br/>''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113957059|нанофармакология]]''
|
| [[фармакология]]
| ''[[:d:Q261659|наномедицина]]''
|
|-
| ''[[:d:Q269323|натурфәлсәфә]]''
| табигатьне өйрәнү фәлсәфәсе
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113957515|нейроиммуноэндокринология]]''
|
| [[неврология]]<br/>[[иммунология]]<br/>[[эндокринология]]
| [[эндокрин система]]<br/>[[иммун системасы]]<br/>[[нерв системасы]]
|
|-
| ''[[:d:Q112417293|нейротоксикология]]''
|
| [[токсикология]]<br/>[[неврология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q25615885|нуклеоника]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107366654|океан төбен сейсмик ысуллар белән өйрәнү]]''
|
| ''[[:d:Q4674725|акустик океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q3349060|океанология]]''
| [[океан]]
|
|-
| ''[[:d:Q3349060|океанология]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| [[океан]]
|
|-
| ''[[:d:Q2461938|онейрология]]''
|
|
| [[йокы]]
|
|-
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q1129340|onomasiology]]''
| ''[[:d:Q25488743|naming]]''<br/>[[исем]]
| ''[[:d:Q485762|топонимика]]''<br/>[[антропонимика]]<br/>''[[:d:Q107466318|әдәбият ономастикасы]]''<br/>''[[:d:Q113540689|socio-onomastics]]''<br/>[[зоонимика]]
|-
| ''[[:d:Q193091|оптоэлектроника]]''
|
| [[электроника]]<br/>''[[:d:Q467054|фотоника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q99180876|органик фотохимия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7102834|орисмология]]''
| техник терминнарны шәрехләү
| фән<br/>''[[:d:Q184524|лексикография]]''<br/>[[лексикология]]
|
|
|-
| [[орфография]]
|
| ''[[:d:Q1759988|тел нормалары]]''<br/>''[[:d:Q1156854|policy]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130239031|осфрезиология]]''
|
| ''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''<br/>[[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5459269|очыш динамикасы]]''
|
| ''[[:d:Q128030|динамика]]''
|
| ''[[:d:Q360475|flight dynamics]]''<br/>''[[:d:Q758207|flight dynamics]]''
|-
| ''[[:d:Q52151|палеогеография]]''
|
|
| ''[[:d:Q55965287|палеогеографик объект]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11393529|палеоихнология]]''
|
| ''[[:d:Q2315537|ихнология]]''<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q191069|палеоклиматология]]''
|
| [[климатология]]
| ''[[:d:Q12558212|палеоклимат]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104909997|палеоокеанология]]''
|
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3361741|палеопалинология]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>''[[:d:Q212919|палинология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1501881|палеосейсмология]]''
|
| ''[[:d:Q83371|сейсмология]]''
| ''[[:d:Q11410991|палео җир тетрәве]]''
|
|-
| ''[[:d:Q212919|палинология]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q165632|тузан]]''<br/>[[серкә]]<br/>''[[:d:Q177332|спора]]''<br/>''[[:d:Q138296545|palynomorph]]''
| ''[[:d:Q6018089|аэропалинология]]''
|-
| ''[[:d:Q648470|паралогизм]]''
|
| ''[[:d:Q1156402|фикерләү]]''<br/>[[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q71102948|патобиохимия]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[патология]]<br/>''[[:d:Q849994|клиник химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17138687|патологик морфология]]''
|
| ''[[:d:Q183252|морфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q119708298|педагогик психосоциология]]''
|
| ''[[:d:Q3410140|психосоциология]]''<br/>''[[:d:Q861641|educational sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q57409595|педагогик фикер тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q116698620|педагогика тарихы]]''<br/>''[[:d:Q1195695|интеллектуаль тарих]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
| ''[[:d:Q944537|гуманитар фән]]''<br/>[[мәгариф]]
| [[мәгариф]]
|
|-
| ''[[:d:Q2120372|педология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2624576|петрогенезис]]''
|
| ''[[:d:Q163082|петрология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113957040|плазмодинамика]]''
|
| ''[[:d:Q128030|динамика]]''
| [[Plazma|плазма]]<br/>[[физика]]
|
|-
| ''[[:d:Q12140686|плазмохимия]]''
|
|
| [[Plazma|плазма]]
|
|-
| ''[[:d:Q84497078|планетар геоморфология]]''
|
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''<br/>''[[:d:Q52109|геоморфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
|
| ''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
| [[планета]]<br/>[[Астероидлар|астероид]]<br/>''[[:d:Q1022867|кече планета]]''<br/>[[кәрлә планета]]<br/>[[Иярчен|табигый иярчен]]<br/>[[планеталар системасы]]
| ''[[:d:Q3770855|discovery and exploration of the Solar System]]''<br/>''[[:d:Q156312|Җир тарихы]]''
|-
| ''[[:d:Q113957843|позология]]''
| дару матдәләренең дозаларын өйрәнү
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1710346|постурография]]''
|
| ''[[:d:Q569965|аудиология]]''<br/>''[[:d:Q2854916|оториноларинголог]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1514380|постурология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5186700|программалау тел кодларының критик тикшеренүләре]]''
|
| [[герменевтика]]
| ''[[:d:Q124590|program code]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1204375|психогенетика]]''
|
| [[генетика]]<br/>[[психология]]
| ''[[:d:Q784237|genetic predisposition]]''<br/>''[[:d:Q1773859|nature versus nurture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116802462|психологик дидактика]]''
|
| [[психология]]<br/>''[[:d:Q7921|дидактика]]''
|
|
|-
| [[психология]]
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''<br/>''[[:d:Q3919817|мөгамәләи фәннәр]]''
| ''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]''<br/>''[[:d:Q3968640|психик халәте]]''<br/>''[[:d:Q10355314|psychism]]''<br/>''[[:d:Q194034|психика]]''<br/>''[[:d:Q12047512|психик күренеш]]''<br/>''[[:d:Q3491351|психик сыйфатлар]]''
| ''[[:d:Q7782373|теоретик психология]]''<br/>''[[:d:Q4376413|гамәли психология]]''<br/>''[[:d:Q538904|гамәли психология]]''<br/>''[[:d:Q1361345|гомуми психология]]''<br/>''[[:d:Q199906|клиник психология]]''<br/>''[[:d:Q624758|психопатология]]''<br/>''[[:d:Q16270338|оешмалар психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q490354|инженерлык психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q175002|үсеш психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q271716|шәхес психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q23373|когнитив психология]]''<br/>''[[:d:Q3872|нейропсихология]]''<br/>''[[:d:Q1515727|психофармакология]]''<br/>''[[:d:Q475042|эксперименталь психология]]''<br/>''[[:d:Q1514684|gerontopsychology]]''<br/>''[[:d:Q632190|спорт психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q368498|дин психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q2479662|хокукый психология]]''<br/>''[[:d:Q1403186|сәламәтлек психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q476590|музыкаль психология]]''<br/>''[[:d:Q1064195|сәнгать психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q5442885|feminist psychology]]''<br/>''[[:d:Q170912|сексология]]''<br/>''[[:d:Q1727025|chess psychology]]''<br/>''[[:d:Q2905785|cyberpsychology]]''<br/>''[[:d:Q11830699|gender psychology]]''<br/>''[[:d:Q1224394|дифференциаль психология]]''<br/>''[[:d:Q161272|социаль психология]]''<br/>''[[:d:Q1596387|сәяси психология]]''<br/>''[[:d:Q2386890|psychology of money]]''<br/>[[психолингвистика]]<br/>''[[:d:Q7256416|psychology of dance]]''<br/>''[[:d:Q1322052|психодиагностика]]''<br/>''[[:d:Q506132|психометрия]]''
|-
| ''[[:d:Q1515727|психофармакология]]''
|
| [[фармакология]]<br/>''[[:d:Q2299606|психиатрик соматотерапия]]''
| ''[[:d:Q1572854|психофармакологик дару]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7280359|радиацион материаллар белеме]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2125423|радиолокацион астрономия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3536003|радиотоксикология]]''
|
| [[токсикология]]
| ''[[:d:Q768105|radiotoxicity]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1446961|ракетотехника]]''
|
| ''[[:d:Q3798668|aerospace engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134476275|регенератив стоматология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12775185|рекреалогия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7310885|релаксометрия]]''
|
| ''[[:d:Q3918374|фәнни технология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q217102|реставрация]]''
|
| ''[[:d:Q1479406|объектларны саклау]]''<br/>''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''<br/>''[[:d:Q2144962|ремонт]]''<br/>''[[:d:Q627436|эшчәнлек өлкәсе]]''<br/>''[[:d:Q104637332|планлаштырылган процесс]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115583015|ризометрия]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q12453|үлчәү]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9311551|родология]]''
|
| [[ботаника]]
| [[гөлҗимеш]]
|
|-
| ''[[:d:Q3743777|сазлыклар белеме]]''
|
| [[гидрология]]<br/>''[[:d:Q52107|физик география]]''
| ''[[:d:Q170321|су-сазлык җирләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1122446|санак этикасы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1931606|семасиология]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1889114|сизгерлек анализы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q71102585|симерү өлкәсендә тикшеренүләр]]''
|
| [[медицина]]
| [[симерү]]
|
|-
| ''[[:d:Q442843|синтактика]]''
| семиотикадагы синтаксис
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1366192|системалар идентификациясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2167061|системология]]''
|
| фән<br/>''[[:d:Q30599095|метафән]]''<br/>''[[:d:Q69975710|interdisciplinary studies]]''<br/>''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''<br/>''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q136530578|theoretical sciences]]''
| ''[[:d:Q58778|система]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28792120|славяннар мифологиясе һәм диннәре тикшеренүләре]]''
|
| [[тарихнамә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113125728|социомәдәни география]]''
|
| ''[[:d:Q524273|социаль география]]''<br/>''[[:d:Q168891|мәдәни география]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2305217|социоэкология]]''
|
| [[социология]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1298380|спорт фәне]]''
|
| фән<br/>''[[:d:Q657632|кинезиология]]''
| ''[[:d:Q219067|физик күнегүләр]]''<br/>''[[:d:Q309252|physical fitness]]''<br/>[[спорт]]
| ''[[:d:Q193378|биомеханика]]''<br/>''[[:d:Q657632|кинезиология]]''<br/>''[[:d:Q2312561|computer science in sport]]''<br/>''[[:d:Q840545|спорт медицинасы]]''<br/>''[[:d:Q2312917|спорт экологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q122739993|су турында фән]]''
|
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''<br/>[[гидрология]]<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>[[Нигез (химия)|нигез]]
| [[су]]
|
|-
| ''[[:d:Q126390320|су-сазлык җирләре фәне]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q170321|су-сазлык җирләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9179627|сугыш кораллары тикшеренүләре]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q102073785|сыну урыны гидрогеологиясе]]''
| геологик доформацияләр породаларның сыеклыклар агымына тәэсирен өйрәнү аланы
| ''[[:d:Q179509|гидрогеология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2323664|сәнәгый экология]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3500207|сәяси фикер тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1147507|сәясәт тарихы]]''<br/>''[[:d:Q179805|сәяси фәлсәфә]]''<br/>''[[:d:Q27654|фәлсәфә тарихы]]''<br/>''[[:d:Q1195695|интеллектуаль тарих]]''<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135271807|сәясәт этнографиясе]]''
|
| [[этнография]]<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q63766496|сөйләм акустикасы]]''
|
| [[фонетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7186272|сөю фәлсәфәсе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| табигат күренешләрен тикшерүгә һәм өйрәнүгә җаваплы фән өлкәсе
| фән
| [[табигать]]
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[биология]]<br/>[[химия]]<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''<br/>[[физика]]<br/>''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
|-
| ''[[:d:Q113976585|табигый фәннәр]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2699662|тарихнамә]]''
|
|
| ''[[:d:Q30277550|историография]]''<br/>''[[:d:Q1145106|язма тарих]]''
|
|-
| ''[[:d:Q30749341|таулар метеорологиясе]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q20097165|таучылыкның физик процесслары]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q48258816|текстиль тарихы]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1206895|текстлар тел белеме]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130273447|теодизм]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1655098|теоретик геофизика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2419207|теоретик метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[тереклек]]<br/>[[организм]]
| [[анатомия]]<br/>[[ботаника]]<br/>[[экология]]<br/>[[физиология]]<br/>[[генетика]]<br/>[[иммунология]]<br/>''[[:d:Q8269924|биологик таксономия]]''<br/>[[зоология]]<br/>[[микробиология]]
|-
| ''[[:d:Q3661541|термохронология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112566701|техник керамика]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
| ''[[:d:Q45621|керамика]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4380673|технологик иминлек]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q289610|тибрәнешләр теориясе]]''
|
|
|
|
|-
| [[токсикология]]
|
| ''[[:d:Q7180763|фармацевтик фәннәр]]''<br/>[[химия]]<br/>[[биология]]
| ''[[:d:Q184651|токсин]]''
| ''[[:d:Q115582861|кардиотоксикология]]''
|-
| ''[[:d:Q7649562|тотрыклылык тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>''[[:d:Q442321|тотрыклылык фәне]]''
| [[тотрыклылык]]
|
|-
| ''[[:d:Q112633556|трасология фәне]]''
|
| ''[[:d:Q495304|forensic science]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''
| ''[[:d:Q2657640|трасология]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55636192|триботроника]]''
|
| ''[[:d:Q193870|трибология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q20098721|трибохимия]]''
|
| ''[[:d:Q193870|трибология]]''<br/>[[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q135013268|туфрак климатологиясе]]''
|
| [[климатология]]<br/>''[[:d:Q9161265|туфрак турында фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12370533|туфраклар биологиясе]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q9161265|туфрак турында фән]]''
| ''[[:d:Q1282599|soil life]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2138304|төбәк геологиясе]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q475023|төгәл фәннәр]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q811978|төзелеш икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| [[төзелеш фәне]]
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q3958441|икътисад секторы]]''<br/>''[[:d:Q206615|төзелеш материаллары]]''<br/>''[[:d:Q2674423|construction engineering]]''
| ''[[:d:Q385378|төзелеш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q105582462|төс биологиясе]]''
|
| [[биология]]
| ''[[:d:Q105096490|color in nature]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632614|төсләр белеме]]''
|
| [[оптика]]<br/>''[[:d:Q7936208|vision science]]''<br/>''[[:d:Q1520130|color theory]]''<br/>''[[:d:Q374535|колориметрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56373415|Украина дәүләте һәм хокукы тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q210701|Төркем:Украина тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q59950|урбанизм]]''
|
| ''[[:d:Q52948|үзара бәйләнеш]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
|
| [[агрономия]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q110231626|agricultural, veterinary and food sciences]]''<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''<br/>''[[:d:Q16021386|forestry engineer]]''<br/>''[[:d:Q372561|forest management]]''
| [[урман]]<br/>''[[:d:Q720362|урманчылык]]''<br/>[[Сунар|ау]]<br/>[[агач]]
|
|-
| ''[[:d:Q11790208|урманчылык фәннәре]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q50069695|фантастика теориясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q391148|фармацевтика тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''<br/>[[медицина тарихы]]<br/>''[[:d:Q501353|химия тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64364597|ферментлар гистохимиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1337681|физик океанография]]''
|
| ''[[:d:Q43518|океанография]]''<br/>[[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
| [[физика]]<br/>[[астрономия]]<br/>[[химия]]<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>''[[:d:Q160398|кристаллография]]''<br/>[[электроника]]<br/>''[[:d:Q394|метрология]]''
|-
| [[физика]]
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
| ''[[:d:Q35758|матдә]]''<br/>[[энергия]]
| [[Интерференция (физика)|интерференция]]
|-
| ''[[:d:Q212881|физика тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q56296765|табигый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q171184|филогенетика]]''
|
| ''[[:d:Q3516404|биологик систематикасы]]''<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''
| [[филогенез]]<br/>[[эволюция]]
|
|-
| ''[[:d:Q130217803|фитоклиматология]]''
|
| ''[[:d:Q1898366|биоклиматология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16335159|флаксомика]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q816264|формаль фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q475023|төгәл фәннәр]]''
|
| [[математика]]<br/>[[мантыйк]]<br/>[[статистика]]<br/>''[[:d:Q44455|уен теориясе]]''<br/>''[[:d:Q269699|системалар теориясе]]''<br/>[[информатика]]<br/>фән
|-
| ''[[:d:Q63443180|фотоакустика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q908917|фотобиология]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q106086850|фотодинамика]]''
|
| ''[[:d:Q11372|физик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q88266905|фотофизика]]''
|
| [[физика]]
| [[яктылык]]<br/>''[[:d:Q35758|матдә]]''
|
|-
| [[фәлсәфә]]
| иң гомуми теория, дөньяга карашның бер төре, кеше эшчәнлегенең бер формасы
| ''[[:d:Q105948247|белем системасы]]''
| ''[[:d:Q813912|шарт]]''<br/>''[[:d:Q16722960|күренеш]]''<br/>[[чынбарлык]]<br/>[[белем]]
| ''[[:d:Q44325|онтология]]''<br/>''[[:d:Q35277|метафизика]]''<br/>[[эпистемология]]<br/>''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q16669800|әхлакый фәлсәфә]]''<br/>''[[:d:Q2476757|мантыйк фәлсәфәсе]]''<br/>[[эстетика]]<br/>''[[:d:Q179805|сәяси фәлсәфә]]''<br/>[[этика]]<br/>[[мантыйк]]<br/>''[[:d:Q484761|тел фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q23407|зиһен фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q209295|дин фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q180536|математика фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q190721|тарих фәлсәфәсе]]''
|-
| ''[[:d:Q121267483|фәлсәфә историографиясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q27654|фәлсәфә тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2688000|фән психологиясе]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q472342|фән тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q603441|библиометрия]]''<br/>''[[:d:Q355654|informetrics]]''<br/>''[[:d:Q30599095|метафән]]''<br/>''[[:d:Q2412849|literature review]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q24550172|фәнни мәдәният]]''
| фәнни җәмгыять эчендәге социаль-иҗтимагый мәгамәлә
| [[мәдәният]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q168091|хайваннар турында фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q997006|характерология]]''
|
| [[психология]]
| ''[[:d:Q366773|характер]]''
|
|-
| ''[[:d:Q388618|хастаханә фармациясе]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2729912|хемостратиграфия]]''
|
| ''[[:d:Q134783|стратиграфия]]''<br/>[[геохимия]]
|
|
|-
| [[химия]]
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
| [[Химик кушылмалар|химик кушылма]]<br/>''[[:d:Q17339814|химик тоташмалар төркеме]]''<br/>[[химик элемент]]<br/>''[[:d:Q79529|матдә]]''
| [[органик химия]]<br/>''[[:d:Q11372|физик химия]]''<br/>[[органик булмаган химия]]<br/>''[[:d:Q369472|исәпләү химиясе]]''<br/>[[теоретик химия]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[аналитик химия]]<br/>''[[:d:Q910172|азык-төлек химиясе]]''<br/>''[[:d:Q321355|әйләнә-тирә мохит химиясе]]''<br/>''[[:d:Q750446|полимерлар химиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q4497764|химмотология]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q117801|хисап фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''<br/>[[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q41767|хорология]]''
|
| ''[[:d:Q56604289|precision instruments industry]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111208040|хронопатология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3333936|хәрби метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5058323|целломика]]''
|
| ''[[:d:Q3918374|фәнни технология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1026962|цифрлы гуманитар фәннәр]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q19278301|цифрлы дөнья]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q28498715|Work 4.0]]''<br/>''[[:d:Q25383637|цифрлы тормыш рәвеше]]''<br/>''[[:d:Q1344862|Entgrenzung der Arbeit]]''<br/>''[[:d:Q1224901|цифрлы инфраструктура]]''<br/>''[[:d:Q97379779|Digitale Wissensgesellschaft]]''<br/>''[[:d:Q26882600|цифрлы эш урыны]]''<br/>''[[:d:Q110636220|Digital Supply Chain Twin]]''
|-
| ''[[:d:Q10334763|цифрлы медиалар]]''
|
| ''[[:d:Q10481248|цифрлы коммуникация]]''<br/>''[[:d:Q165650|media studies]]''
| ''[[:d:Q202833|социаль медиа]]''<br/>[[мәгълүмат йөртүче]]
|
|-
| ''[[:d:Q1147112|чагыштырма геномика]]''
|
| ''[[:d:Q222046|геномика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106490057|чирләр биологиясе]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q119175782|чүлләр фәне]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7900104|шәһәр мохите климатологиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130304428|экоклиматология]]''
|
| [[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q65214329|экологик геоморфология]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1049066|экологик икътисад]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
| ''[[:d:Q131362385|экологик икътисад төшенчәсе]]''
|-
| ''[[:d:Q3299709|экоморфология]]''
|
| [[анатомия]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q56374846|экосистемология]]''
|
| ''[[:d:Q2167061|системология]]''
| [[экосистема]]
|
|-
| ''[[:d:Q115584206|экотоксикогеномика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1412144|экотоксикология]]''
|
| ''[[:d:Q3995923|әйләнә-тирә мохит токсикологиясе]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130262075|эксперименталь метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115452339|экспосомика]]''
|
|
| ''[[:d:Q1384754|экспосом]]''
|
|-
| [[Телекоммуникация|электр элемтәсе]]
|
| ''[[:d:Q1472062|remote communication]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3632898|электрометаллургия]]''
|
| [[металлургия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q101247397|электроник җиһазларны булдыру технологиясе]]''
|
|
|
|
|-
| [[электроника]]
| Вакуум көпшә, транзистор, диодлар һәм интеграль микросхемалар белән эш итүче фән һәм технология тармагы
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''
|
| ''[[:d:Q1815901|электрон схема]]''
|-
| ''[[:d:Q4531103|электротехнология]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4531599|эмблематика]]''
|
| [[тарих]]
| ''[[:d:Q112110|эмблема]]''
|
|-
| ''[[:d:Q719597|энергетика]]''
|
| ''[[:d:Q373065|гамәли физика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64502477|энзимология]]''
| ферментларны (энзим) өйрәнүче биохимия бүлеге
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q297672|энология]]''
|
| ''[[:d:Q110735073|oenology and viticulture]]''
| ''[[:d:Q213376|шәраб ясау]]''
|
|-
| [[эпидемиология]]
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| [[эпидемия]]<br/>[[пандемия]]
|
|-
| ''[[:d:Q23688644|эпилептология]]''
|
| [[неврология]]<br/>''[[:d:Q660910|нейрофизиология]]''
| [[Эпилепсия|өянәк авыруы]]
|
|-
| ''[[:d:Q5383595|эпистемика]]''
|
|
| [[мәгълүмат]]
|
|-
| ''[[:d:Q3363772|эстетик формализм]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q133853817|этноклиматология]]''
|
| [[климатология]]<br/>''[[:d:Q43455|этнология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4533071|этнонимика]]''
|
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
| ''[[:d:Q1137656|этноним]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6096488|эш психологиясе]]''
| кешеләрнең эштәге үз-үзләрен тоту һәм мөгамәләләрен тикшерүче психология бүлеге
| ''[[:d:Q2045692|оешма психологиясе]]''
| ''[[:d:Q268378|хезмәт]]''
|
|-
| ''[[:d:Q62090638|ялган һәм алдау нейробиологиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110124315|яман шеш күзәнәкләре метаболизмы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1421309|яр буйлары географиясе]]''
|
| [[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2464338|ясалма интеллект фәлсәфәсе]]''
|
| [[фәлсәфә]]<br/>''[[:d:Q279438|технологияләр фәлсәфәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q263847|ясалма яшәү формалары]]''
|
| ''[[:d:Q4671303|специализация]]''<br/>''[[:d:Q862838|синтетик биология]]''
| ''[[:d:Q107307973|ясалма яшәү формасы]]''<br/>''[[:d:Q107307291|artificially intelligent entity]]''<br/>''[[:d:Q862838|синтетик биология]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120411401|яңартыла торган энергия өлкәсе тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''<br/>''[[:d:Q25584060|energy development]]''<br/>''[[:d:Q7649562|тотрыклылык тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q442321|тотрыклылык фәне]]''
| ''[[:d:Q12705|яңартыла торган энергия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3143695|җирасты гидравликасы]]''
|
| ''[[:d:Q177784|гидравлика]]''
|
|
|-
| [[SETI|Җирдән читтәге акыллы тереклекне эзләү]]
|
|
| [[җирдән читтәге тереклек]]
|
|-
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| Җирне һәм аның якын тирәлеген төрле яктан өйрәнүче фәннәрнең уртак атамасы
| ''[[:d:Q107287417|earth and planetary science]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[Җир]]
| [[геодезия]]
|-
| ''[[:d:Q720858|җәмгыять экологиясе]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q8328350|үсемлекләрне тукландыру]]''
|
| ''[[:d:Q397334|агрохимия]]''<br/>''[[:d:Q185973|үсемлекләр физиологиясе]]''<br/>''[[:d:Q17652193|туклану белеме]]''
| ''[[:d:Q98605589|plant nutrient]]''
|
|-
| ''[[:d:Q135108968|һәлакәтләр өлкәсендә тикшеренүләр]]''
|
| [[фәнни тикшеренү]]
| ''[[:d:Q3839081|һәлакәт]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107466318|әдәбият ономастикасы]]''
|
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
| [[ялгызлык исем]]
|
|-
| ''[[:d:Q618752|әйләнә-тирә мохит психологиясе]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3995923|әйләнә-тирә мохит токсикологиясе]]''
|
| [[токсикология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''
|
| [[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| ''[[:d:Q832237|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''<br/>[[әйләнә-тирә мохит]]
| ''[[:d:Q5381194|әйләнә-тирә мохит антропологиясе]]''<br/>''[[:d:Q321355|әйләнә-тирә мохит химиясе]]''<br/>''[[:d:Q618752|әйләнә-тирә мохит психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q3631109|әйләнә-тирә мохит биотехнологиясе]]''<br/>''[[:d:Q10418548|экологик биология]]''
|-
| ''[[:d:Q373184|өслекләр физика һәм химиясе]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
| ''[[:d:Q4366377|өслекләр күренешләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q16711674|պլաստիկական անատոմիա]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135006423|磁性物理学]]''
|
| [[физика]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{тышкы сылтамалар}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Фән}}
* [[:en:Outline of science|Фән төзелеше (ингл.)]]
* [[Фәнни бүләкләр исемлеге]]
{{тәрҗемә|en|Science}}{{тәрҗемә|ru|Наука}}{{Rq|stub|error|image}}
[[Төркем:Фән| ]]
sqemva1a8jli6vdm4o6mjoe5voe0jyr
Парагвай
0
13943
5936250
4369128
2026-06-04T01:52:33Z
LiebSinger
60321
/* Тарих */
5936250
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Парагва́й''' ([[испан теле|исп.]] Paraguay, [[гуарани теле|гуар.]] ''Paraguáype''), рәсми атамасы '''Парагва́й Респу́бликасы''' ([[испан теле|исп.]]República del Paraguay, [[гуарани теле|гуар.]] ''Tetã Paraguái'') – [[Көньяк Америка]]да урнашкан диңгезгә чыгышы булмаган [[дәүләт]]. "Парагвай" сүзе гуарани телендә җирле [[Парана елгасы]]ның атамасыннан килеп чыккан.
== Тарих ==
* [[1537]] – испаннар [[Асунсьон]]га нигез сала.
* [[1542]]–[[1640]] – [[Перу]] испан вице-корольлеге составында.
* [[1609]] – [[иезуит]]ларның үтеп керүе.
* [[1617]] – Парагвай территориясе [[Перу]] испан вице-корольлеге кысаларында [[Испания]]дән автономиягә ирешә. Җирле хакимият иезуитлар ордены кулында була.
* [[1768]] – иезуитларның испан хакимияте тарафыннан Парагвайдан куылуы.
* [[1776]] – Парагвай [[Рио-де-Ла-Плата]] вице-корольлеге составына кертелә.
* [[1811]] – Рио-де-Ла-Платаның [[Испания]]дән бәйсезлек алуы тәэсирендә Парагвай Испаниягә һәм Рио-де-Ла-Платаның дәвамчысы булган Аргентинага бәйсез дәүләт булып оеша.
* [[1848]] – креолларның (испаннарның җирле токымнары) хаклары индеецларның хаклары белән тигезләшә.
* [[1866]]–[[1870]] – Бразилия һәм Аргентина белән сугыш ([[Парагвай сугышы]]). Сугыш нәтиҗәсендә халык саны 1 525 000нән 90 %ка кими ([[1871|1871 елда]] 221 000 кеше, шуларның 28 000 генә ир кеше).
* [[1887]] – эре җирбиләүчеләрнең мәнфәгатьләрен чагылдыручы «Колорадо» фиркасенең корылуы.
* [[1922]]–[[1923]] – гражданнар сугышы.
* [[1932]]–[[1935]] – [[Боливия]] белән [[Чак сугышы]]. Парагвай сугышта җиңә, ләкин яулап алынган җирләрне [[АКШ]] корпорацияләре эшкәртә башлый.
* [[1936]] – [[Чак сугышы]] ветераннары хакимиятне үз кулына ала.
* [[1940]]–[[1948]] – [[генерал Мориниго]] диктатурасы.
* [[1954]]–[[1989]] – [[генерал Альфредо Стресснер|генерал Стресснер]] диктатурасы.
* [[1989|1989 елның]] 3 феврале – Стресснер [[Андрес Родригес]] тарафыннан бәреп төшерелә.
* [[1992]] – яңа конституция кабул ителә.
== Сәяси төзелеше ==
[[Республика]]. Дәүләтнең һәм хөкүмәт башлыгы – халык тарафыннан биш елга сайланып куелган президент. [[2008|2008 елдан]] башлап Парагвайның президенты – сайлаучы тавышларының 41 %ын җыйган Фернандо Луго.
Парламент – халык тарафыннан биш елга сайланучы 45 сенатордан һәм 80 депутаттан торучы ике палаталы Конгресс.
== Географик мәгълүмат ==
[[Рәсем:Pa-map-ru.gif|330px|thumb|left|Парагвай картасы]]
Парагвай Җөмһүрияте [[Көньяк Америка]]ның үзәк өлешендә урнашкан һәм океанга чыгышы юк. Көньякта һәм көньяк-көнбатышта [[Аргентина]], төньякта һәм төньяк-көнбатышта [[Боливия]], көнчыгышта һәм төньяк-көнчыгышта [[Бразилия]] белән чиктәш. Ил [[Парагвай елгасы]] белән ике тигез булмаган кисәккә бүленгән. Елганың көнбатышында илнең 60 %ын биләп торучы чүлле [[Гран-Чако]] өлкәсе урнашкан. Халыкның төп өлеше яшәгән көнчыгышта уңдырышлы далалар һәм субтропик урманнар урнашкан.
== Икътисад ==
Электр энергиясе тышка чыгарыла. Үз-үзен бодай һәм башка ризык төрләре белән тәэмин итә. Мамык һәм май культуралары (аеруча {{comment|[[кытай борчагы]]|соя}}) җитештерелә.
Парагвайның икътисады авыл хуҗалыгына һәм [[Бразилия]] белән [[Аргентиина]] базарларына нык бәйле. Ягулык җитештерелми. Банк һәм финанс секторлары үсеш алмаган. Икътисад тотрыксыз һәм чит ил инвестицияләре аз.
Төп экспорт товарлары – {{comment|[[кытай борчагы]]|соя}}, мамык, ит, үсемлек мае, электроэнергия, агач, күн.
== Халык ==
Халыкның еллык артуы – 2,4 %.
Уртача гомер озынлыгы – 75,8 ел.
Укый-яза белү – 94 % ([[2003 ел]] бәяләмәсе).
Халыкның 88 % артыгы – [[метислар]] (испаннар белән индеецларның кушылмасы). Чиста канлы индеецлар – 2 %, ак халык – 9 %. Илдә халыкара аралашуда [[гуарани теле]] киң кулланыла. Халыкның 37 %ы бары тик гуаранида аралаша, яртысы [[испан теле|испанча]] һәм гуаранича белә, 7 %ы бары тик испан телен белә һәм 6 % – [[немец теле|немецча]], [[япон теле|японча]] яки [[корея теле|корейча]] сөйләшә.
== Диннәр ==
Ил халкының (7,3 млн кеше, 2021 елга) 95 % тан артыгы үзләрен [[христианнар]] дип саный (89 % [[католиклар]] һәм 8 % [[протестантлар]]) <ref>[http://www.prolades.com/ The Latin American Socio-Religious Studies Program/ Programa Latinoamericano de Estudios Sociorreligiosos (PROLADES)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180112003048/http://www.prolades.com/|date=12 January 2018}} PROLADES Religion in America by country</ref>. Азчылык диннәргә мормоннар, [[Бәһаи]], [[Ислам]], [[Буддачылык]], [[Һинд дине]], [[Яһүд дине]] һ. б. керә <ref>{{cite web|url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90263.htm|title=Paraguay religion|publisher=State.gov|date=14 September 2007|access-date=2 May 2010|archive-date=28 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728054606/https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90263.htm|url-status=live}}</ref>.
* [[Парагвайда ислам]]
* [[Көньяк Америкада Һинд дине # Парагвайда Һинд дине| Парагвайда Һинд дине]]
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Көньяк Америка илләре}}
[[Төркем:Көньяк Америка]]
[[Төркем:Көньяк Америка дәүләтләре]]
[[Төркем:Җөмһүриятләр]]
t3d7no4mtzk0hak4ceqxxtk01nbzmlq
Психология
0
15698
5936206
5889555
2026-06-03T18:54:24Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936206
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{Портал|Психология|Җәмгыять|Фән}}
'''Психоло́гия''' (''песихалугия''<ref>Имлә сүзлеге. И.Рәми, Казан, 1928</ref>, {{lang-grc|ψυχή}} — [[җан]]; {{lang-grc|λόγος}} — [[белем]]) — [[кеше]]ләрнең һәм [[хайван]]нарның [[психика]]сы һәм үз-үзләрен [[тотыш]]ы турындагы белемне [[өйрәнү]]че академик һәм [[гамәл]]и [[фән]]не, шулай да бу тармактагы [[процесс]]ларның бөтенлеген билгеләүче [[термин]]<ref>{{Citation |title=Курслар буенча психология өйрәнүчеләр өчен |url=https://kursy.guru/top-kursov-psihologiya/ |access-date=2021-12-08 |archive-date=2021-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211208195711/https://kursy.guru/top-kursov-psihologiya/ |dead-url=yes }}</ref>.
Психология объекты — төрле психик күренешләрне йөртүчеләрнең бергәлеге, аларның төп максаты-үз-үзеңне тоту, эшчәнлек, зур һәм кече социаль төркемнәрдә кешеләрнең үзара мөнәсәбәтләре.
== Тарих ==
{{seealso|Төркем:Психология тарихы|en:Category:History of psychology|ru:Категория:История психологии}}
== Бүлекләр ==
{{seealso|Төркем:Психология бүлекләре|en:Category:Branches of psychology|ru:Категория:Разделы психологии}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q60680430 }
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p2578}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! өйрәнелгән тармак
|-
| ''[[:d:Q11073580|act psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105038224|climate psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q508969|cognitive linguistics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4390239|counseling]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12166572|counseling psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138685226|drug research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3410107|ecological psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5429092|faculty psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135978176|hospital psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138766038|lifestyle psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12036081|matrimoniology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q337432|numerical cognition]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2054164|occupational health psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q127676320|pathematology]]''
|
| ''[[:d:Q335046|дәрт]]''<br/>[[Тойгы|хис]]
|-
| ''[[:d:Q127675913|personology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1350015|prenatal and perinatal psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q139318798|psychology of voting]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12595379|purposive behaviorism]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7268941|quantitative psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113884134|sex psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138841047|social psychology of friendship]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138797000|suburban psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1452527|systems psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116255688|youth counseling]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4681112|аддиктив психология]]''
| психология бүлеге
| [[аддикция]]
|-
| ''[[:d:Q130257029|аутопсихология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3411686|бала психологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q407784|бала үсеше]]''
|-
| ''[[:d:Q5097916|бала психопатологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q3087172|developmental disorder]]''
|-
| ''[[:d:Q113097664|балалар клиник психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6090400|белем бирүнең социаль психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1008659|бизнес психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4781686|бәяләү теориясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1361345|гомуми психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q368498|дин психологиясе]]''
| психология бүлеге
| ''[[:d:Q1553701|диндарлык]]''<br/>''[[:d:Q111252415|дини төркем]]''<br/>''[[:d:Q375159|индоктринация]]''
|-
| ''[[:d:Q1224394|дифференциаль психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6746725|идарәчелек психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q490354|инженерлык психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q132658957|иҗтимагый транспорт психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7256417|кинематограф психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q86762046|климат үзгәрешен инкяр итү психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1362632|клиник нейропсихология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q199906|клиник психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18634|когнитив нейропсихология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q23373|когнитив психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q25054415|космос психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1421211|медиапсихология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1916597|медицина психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q476590|музыкаль психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1378247|мәдәни психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2084504|мәдәниятара психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11160374|мәктәп психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q932219|мәхкәмәи психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q846566|мөгамәләи нейрофән]]''
| кешеләр һәм башка хайваннарның үз-үзләрен тотуларын билгеләүче психологик, генетик һәм үсеш механизмарны өйрәнүдә биология принципларны кулланучы тикшеренү аланы
|
|-
| ''[[:d:Q3872|нейропсихология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2045692|оешма психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16270338|оешмалар психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q179098|парапсихология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1987782|патопсихология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q59157|педагогик психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2355242|персонал психологиясе]]''
| оешма штатына хезмәткәрләрне җәлеп итү, сайлау, бәяләү, аның хәлен, кәнәгатьлелеген, эшлекле мөнәсәбәтләр климатын өйрәнү-күзәтү белән бәйле сәнәгый һәм оешма психологиясе бүлекчәсе
|
|-
| ''[[:d:Q718809|позитив психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7209601|полиция психологиясе]]''
| психология һөнәрендә махсус специализация, хезмәткәрләренең үз бурычларын имин, нәтиҗәле, этик һәм кануни килеш башкара алуларын кайгыра
|
|-
| ''[[:d:Q557399|психоакустика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2115942|психобиология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3410068|психогенеалогия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1322052|психодиагностика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q506132|психометрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q129676870|психонозология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q624758|психопатология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3410140|психосоциология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q500096|психофизика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1428943|психофизиология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135013295|рациональ психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1534610|реклама психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q170912|сексология]]''
|
| [[Кеше сексуальлеге|кешенең сексуальлеге]]
|-
| ''[[:d:Q161272|социаль психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q632190|спорт психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4445242|суггестология]]''
|
| ''[[:d:Q690194|suggestion]]''
|-
| ''[[:d:Q30314556|сызлау психологиясе]]''
| хроник сызлау шартларында шәхеснең психологик һәм үз-үзен тотышындагы процессларны өйрәнүче дисциплина
|
|-
| ''[[:d:Q1403186|сәламәтлек психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1064195|сәнгать психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5695016|сәнәгый психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1596387|сәяси психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7782373|теоретик психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1326691|трансперсональ психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7878687|туклану психологиясе]]''
| шәхесләрнең карашлары ризыкларны сайлауга, психологик һәм гомуми сәләмәтлеккә тәэсир итүен өйрәнүче психология бүлеге
|
|-
| ''[[:d:Q15838814|тынычлык психологиясе]]''
| тынычлык, көч куллану һәм сугыш тирәсендәге психологик аспектларны өйрәнүче психология бүлеге
|
|-
| ''[[:d:Q2994659|төсләрне тою психологиясе]]''
| төсләрнең кешеләргә тәэсир итүен өйрәнү
| ''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]''
|-
| ''[[:d:Q135179633|уку психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2299654|физиологик психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6054789|халыкара психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2479662|хокукый психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1483503|чагыштырма психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q271716|шәхес психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4530195|экзистенциаль психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q15088481|экопсихология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q475042|эксперименталь психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5374252|эмпирик психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12572036|этнопсихология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6096488|эш психологиясе]]''
| кешеләрнең эштәге үз-үзләрен тоту һәм мөгамәләләрен тикшерүче психология бүлеге
| ''[[:d:Q268378|хезмәт]]''
|-
| ''[[:d:Q1362446|юл хәрәкәте психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11943008|яшүсмер психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1139238|җинаи психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1500547|җәмгыять психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q362682|үзләштерү психологиясе]]''
| яңалыкларның субъектив тоелу һәм үзләштерелүен өйрәнүче психология бүлеге
|
|-
| ''[[:d:Q175002|үсеш психологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q2330667|сөйләм теле үсеше]]''
|-
| ''[[:d:Q129260008|һөнәри психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q83602206|әдәбият психологиясе]]''
|
| [[әдәбият]]
|-
| ''[[:d:Q618752|әйләнә-тирә мохит психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4355306|әхлак психологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q65065102|әхлакый хисләр]]''<br/>''[[:d:Q5190255|әхлакый җаваплылык]]''<br/>''[[:d:Q6909101|әхлакый үсеш]]''<br/>''[[:d:Q6909140|moral reasoning]]''<br/>''[[:d:Q2116020|affective forecasting]]''
|-
| ''[[:d:Q1362435|өйрәнү психологиясе]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Теорияләр ==
{{seealso|Төркем:Психологик теорияләр|en:Category:Psychological theories|ru:Категория:Психологические теории}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q20679883}
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p61,p1269}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! ачучы яки уйлап табучы
! нәрсәнең аспекты
|-
| [[Мин төшенчәсе|"Мин" төшенчәсе]]
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q548488|Anima and Animus]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4781712|Approach/Inhibition Theory of Power]]''
|
| ''[[:d:Q5207597|Дэшер Келтнер]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2896873|bevestigingsleer]]''
|
| ''[[:d:Q4767543|Анна Терруве]]''
|
|-
| ''[[:d:Q137793816|containment theory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q17009164|correspondent inference theory]]''
|
| ''[[:d:Q5342698|Эдвард Джонс]]''
|
|-
| ''[[:d:Q121898744|dispositional optimism]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q121898932|dispositional pessimism]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7551870|distributed cognition]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q109546940|double empathy problem]]''
|
| ''[[:d:Q113163188|Дамиан Милтон]]''
|
|-
| ''[[:d:Q48997552|dual systems model]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125744751|désilience]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q656598|ego depletion]]''
|
| ''[[:d:Q2170769|Рой Баумайстер]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1811616|equipotentiality]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5395722|error management theory]]''
|
| ''[[:d:Q1173874|Дэвид Басс]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1383665|Exemplar theory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130142569|exotic becomes erotic]]''
|
| ''[[:d:Q1166994|Daryl Bem]]''
|
|-
| ''[[:d:Q450586|expectancy theory]]''
|
| ''[[:d:Q1971933|Victor Vroom]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1402884|field theory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1343085|Freud's seduction theory]]''
|
| [[Zigmund Freyd]]
|
|-
| ''[[:d:Q3526812|generalized theory of seduction]]''
|
| ''[[:d:Q611015|Жан Лапланш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10504468|gerotranscendence]]''
|
| ''[[:d:Q6213746|Ларс Торнстам]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3503927|hereditarianism]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137900623|Hierarchy of defence mechanisms]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11710095|hormism]]''
|
| ''[[:d:Q503315|Уильям Мак-Дугалл]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28515119|image theory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1316979|Interkulturelle Zusammenarbeit]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q18208182|interpersonal theory of suicide]]''
|
| ''[[:d:Q7791362|Томас Джойнер]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1194783|Lawrence Kohlberg's stages of moral development]]''
|
| ''[[:d:Q311745|Лоренц Кольберг]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6510090|learning-by-doing]]''
|
|
| ''[[:d:Q201413|эвристика]]''
|-
| ''[[:d:Q29574788|Modes of religiosity]]''
|
| ''[[:d:Q5677682|Харви Уайтхаус]]''
|
|-
| ''[[:d:Q138663300|Pattern theory (psychology)]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q18387641|Perceptual Load Theory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1972973|personal construct theory]]''
|
| ''[[:d:Q935436|Джордж Келли]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7170703|person–environment fit]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3924971|psicología evolutiva]]''
|
| ''[[:d:Q3769570|Джулио Чезаре Джакоббе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q854502|relational frame theory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7439224|Script theory]]''
|
| ''[[:d:Q571698|Сильван Томкинс]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1433910|self-determination theory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q17163239|self-discrepancy theory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1380588|Self-perception theory]]''
|
|
| ''[[:d:Q2267842|self-perception]]''
|-
| ''[[:d:Q7448232|self-verification theory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125821349|sludge theory]]''
|
|
| ''[[:d:Q16515105|difficulty]]''
|-
| ''[[:d:Q7552788|Socioemotional selectivity theory]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125635294|the self-actional perspective]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q261719|theory of multiple intelligences]]''
|
| ''[[:d:Q176515|Говард Гарднер]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7858709|индивидуальлекнең ике факторлы моделләре]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q29574785|кемлекләр кушылуы]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5141207|когнитив бәяләү теориясе]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1405334|конструктивизм]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6913447|морфологик психология]]''
|
| ''[[:d:Q2574799|Вильгельм Зальбер]]''
|
|-
| ''[[:d:Q19321851|нигез кеше кыйммәтләре теориясе]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1139225|Павлов эте]]''
|
| [[Иван Павлов (1849)|Иван Павлов]]
|
|-
| ''[[:d:Q2290753|планлаштырылган мөгамәлә теориясе]]''
| шәхеснең ышанычларны гамәлләре белән бәйләүче психологик теория
|
|
|-
| ''[[:d:Q3045129|позитив дезинтеграция]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1752500|психосинтез]]''
|
| ''[[:d:Q724752|Роберто Ассаджиоли]]''
|
|-
| ''[[:d:Q383646|социаль-когнитив теория]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q968447|сөюнең өч компонентлылыгы теориясе]]''
| сөюнең компонентлары турында психологик теория
| ''[[:d:Q362357|Роберт Стернберг]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9357054|тойгылар теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q1664215|Роберт Плутчик]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2914808|туу тәртибе]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6312760|Юнгның когнитив функцияләре]]''
|
| ''[[:d:Q41532|Карл Густав Юнг]]''
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Төшенчәләр ==
{{seealso|Төркем:Психология төшенчәләре|en:Category:Psychological concepts|ru:Категория:Психологические понятия}}
== Оешмалар ==
{{seealso|Төркем:Психология өлкәсе оешмалары|en:Category:Psychology organizations|ru:Категория:Психологические организации}}
== Бүләкләр ==
{{seealso|Төркем:Психология өлкәсе бүләкләре|en:Category:Psychology awards|ar:تصنيف:جوائز علم النفس}}
== Журналлар ==
{{seealso|Төркем:Психология журналлары|en:Category:Psychology journals|ru:Категория:Психологические журналы}}
== Мәгариф ==
{{seealso|Төркем:Психология өлкәсендә белем алу|en:Category:Psychology education|ru:Категория:Психологическое образование}}
== Ысуллар ==
{{seealso|Төркем:Психология ысуллары|hy:Կատեգորիա:Հոգեբանության մեթոդներ|ru:Категория:Методы психологии}}
== Психологлар ==
{{seealso|Төркем:Психологлар|en:Category:Psychologists|ru:Категория:Психологи}}
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Сылтамалар ==
{{тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Фәннәр}}
[[Төркем:Психология]]
{{rq|stub}}
gq3385vp5hca798ay6ihqdvsqbzx2u7
Татарстанның административ-территориаль бүленеше
0
21860
5936275
5935224
2026-06-04T09:01:17Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936275
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
'''Татарстан Республикасы муниципаль берәмлекләре''' — республиканың [[шәһәр бүлгесе|шәһәр округлары]], [[муниципаль район]]нары һәм районнар эчендәге [[шәһәр җирлеге|шәһәр]] ([[шәһәр]]ләр, [[шәһәр тибындагы поселок]]лар) һәм [[авыл җирлеге|авыл җирлекләре]].
Республика территориясе 43 административ районга бүленә. Аларның үзәкләре булып республика карамагындагы — 13, районнар карамагындагы 6 шәһәр, шәһәр тибындагы 8 поселок һәм 16 авыл тора (8 нче кушымтаны һәм 127 нче биттәге картаны карагыз).
Республика карамагындагы шәһәрләр, район үзәкләре булып торсалар да, районнар составына кермиләр, алар турыдан-туры республика хакимияте тарафыннан идарә ителәләр һәм мөстәкыйль административ берәмлекне тәшкил итәләр. Алардан башка ике шәһәр — [[Казан]] һәм [[Яр Чаллы|Чаллы]] — шәһәр районнарына бүленәләр.
[[Рәсем:Coat of Arms of Tatarstan.svg|center|100px]] [[Рәсем:Татарстан харитасы.gif|center|400px]]
== Шәһәр округлары ==
* ''' [[Казан шәһәре]]'''
* ''' [[Чаллы шәһәре]]'''
== Муниципаль районнары ==
=== [[Рәсем:Coat of Arms of Agryz rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Әгерҗе муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item (wdt:P31/wdt:P279*) wd:Q1849719.
?item wdt:P131 wd:Q518958.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
}|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| [[Әзи авыл җирлеге]]
| [[Әзи (Татарстан)|Азево]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| [[Девәтернә авыл җирлеге]]
| [[Девәтернә]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| ''[[:d:Q4242997|Крындинское сельское поселение]]''
| [[Кырынды]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| [[Көчек авыл җирлеге]]
| [[Көчек]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| [[Бимә авыл җирлеге]]
| [[Бимә (Әгерҗе районы)]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| ''[[:d:Q21194360|Иж-Бобьинское сельское поселение]]''
| [[Иж-Бубый]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| [[Исәнбай авыл җирлеге]]
| [[Исәнбай]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| [[Кадрәк авыл җирлеге (Әгерҗе районы)]]
| [[Кадрәк (Әгерҗе районы)]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| [[Кадыбаш авыл җирлеге]]
| [[Кадыбаш]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| ''[[:d:Q21194547|Кичкетаң авыл җирлеге]]''
| [[Кичке-Таң|Кичкетаң]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| ''[[:d:Q21194635|Красноборское сельское поселение]]''
| [[Пәнҗәр]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| ''[[:d:Q21194703|Кудашевское сельское поселение]]''
| [[Кодаш (Әгерҗе районы)|Кодаш]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| [[Күләгәш авыл җирлеге]]
| [[Күләгәш (авыл)|Күләгәш]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| ''[[:d:Q21195345|Новобизякинское сельское поселение]]''
| [[Яңа Авыл (Әгерҗе районы)]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| ''[[:d:Q21196046|Салагыш авыл җирлеге]]''
| [[Салагыш]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| ''[[:d:Q21196059|Сарсак-Омгинское сельское поселение]]''
| [[Сарсак-Умга]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| ''[[:d:Q21196134|Старосляковское сельское поселение]]''
| [[Иске Эсләк]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| [[Иске Чыкалды авыл җирлеге]]
| [[Иске Чыкалды|Иске Чекалда]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| ''[[:d:Q21196152|Табарлинское сельское поселение]]''
| [[Тәбәрле]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| ''[[:d:Q21196182|Терсинское сельское поселение]]''
| [[Тирсә]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| ''[[:d:Q21196470|Шаршадинское сельское поселение]]''
| [[Шаршады]]
|-
| [[Шәһәр җирлеге|Русиядәге шәһәр җирлеге]]
| ''[[:d:Q21195079|«Әгерҗе шәһәре» муниципаль берәмлеге]]''
| [[Әгерҗе]]
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Aznakeevskii rayon gerb.png|30px|left]] [[Азнакай муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Азнакай шәһәре]]
* [[Актүбә шәһәр тибындагы поселогы]]
* [[Әгерҗе авыл җирлеге]]
* [[Әлкәй авыл җирлеге]]
* [[Әсәй авыл җирлеге]]
* [[Балтач авыл җирлеге]]
* [[Бирючевка авыл җирлеге]]
* [[Вахитов авыл җирлеге]]
* [[Югары Стәрле авыл җирлеге]]
* [[Илбәк авыл җирлеге]]
* [[Кәкре Елга авыл җирлеге]]
* [[Карамалы авыл җирлеге]]
* [[Мәлбагыш авыл җирлеге]]
* [[Мәсгут авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Микулино авыл җирлеге]]
* [[Сәпәй авыл җирлеге]]
* [[Сарлы авыл җирлеге]]
* [[Сукаеш авыл җирлеге]]
* [[Татар Шуганы авыл җирлеге]]
* [[Туйкә авыл җирлеге]]
* [[Тымытык авыл җирлеге]]
* [[Уразай авыл җирлеге]]
* [[Урманай авыл җирлеге]]
* [[Урсай авыл җирлеге]]
* [[Үчәлле авыл җирлеге]]
* [[Чалпы авыл җирлеге]]
* [[Чемодурово авыл җирлеге]]
* [[Чубар Абдул авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Aksubayevsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Аксубай муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Аксубай шәһәр тибындагы поселогы]]
* [[Беловка авыл җирлеге]]
* [[Емелькино авыл җирлеге]]
* [[Карасу авыл җирлеге]]
* [[Кәкрекүл авыл җирлеге]]
* [[«МЮД» авыл җирлеге]]
* [[Яңа Аксубай авыл җирлеге]]
* [[Яңа Ибрай авыл җирлеге]]
* [[Яңа Кармәт авыл җирлеге]]
* [[Савруш авыл җирлеге]]
* [[Иске Ибрай авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Иске Илтерәк авыл җирлеге]]
* [[Иске Кармәт авыл җирлеге]]
* [[Иске Кыязлы авыл җирлеге]]
* [[Иске Татар Әдәмсуы авыл җирлеге]]
* [[Иске Тимошкино авыл җирлеге]]
* [[Иске Үзи авыл җирлеге]]
* [[Сөнчәле авыл җирлеге]]
* [[Трудолюбово авыл җирлеге]]
* [[Урмандәй авыл җирлеге]]
* [[Шәрбән авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Aktanyshsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Актаныш муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item (wdt:P31/wdt:P279*) wd:Q1849719.
?item wdt:P131 wd:Q621068.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
}
|section=
|sort=p31
|columns=p31,label/tt,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label/tt
! башкала
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Татар Ямалысы авыл җирлеге
| [[Татар Ямалысы]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Чуракай авыл җирлеге
| [[Чуракай]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Чалманарат авыл җирлеге
| [[Чалманарат]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Усы авыл җирлеге
| [[Качкын]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Уразай авыл җирлеге
| [[Уразай (Актаныш районы)|Уразай]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Түке авыл җирлеге
| [[Түке]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Теләкәй авыл җирлеге
| [[Иске Теләкәй]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Татар Суыксуы авыл җирлеге
| [[Татар Суыксуы (Актаныш районы)|Татар Суыксуы]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Такталачык авыл җирлеге
| [[Такталачык (Актаныш районы)|Такталачык]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Иске Сәфәр авыл җирлеге
| [[Иске Сәфәр]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Иске Кормаш авыл җирлеге
| [[Иске Кормаш (Татарстан)|Иске Кормаш]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Иске Богады авыл җирлеге
| [[Иске Богады (Татарстан)|Иске Богады]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Иске Байсар авыл җирлеге
| [[Иске Байсар]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Иске Айман авыл җирлеге
| [[Иске Айман]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Пучы авыл җирлеге
| [[Пучы]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Яңа Әлем авыл җирлеге
| [[Яңа Әлем]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Мәсәде авыл җирлеге
| [[Мәсәде]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Күҗәкә авыл җирлеге
| [[Күҗәкә]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Киров авыл җирлеге
| [[Киров исемендәге совхоз бистәсе|Киров совхозы]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Кәзкәй авыл җирлеге
| [[Кәзкәй]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Югары Яхшый авыл җирлеге
| [[Югары Яхшый]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Әтәс авыл җирлеге
| [[Әтәс]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Актаныш авыл җирлеге
| [[Актаныш]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Актанышбаш авыл җирлеге
| [[Актанышбаш]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Аккүз авыл җирлеге
| [[Аккүз (Актаныш районы)]]
|-
| [[Авыл җирлеге|Россиядәге авыл җирлеге]]
| Аеш авыл җирлеге
| [[Аеш]]
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Flag of Alekseevsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Алексеевск муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q2603517.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
===[[Рәсем:Flag of Alkeevsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Әлки муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Аппак авыл җирлеге]]
* [[Базарлы Матак авыл җирлеге]]
* [[Борискино авыл җирлеге]]
* [[Югары Колчура авыл җирлеге]]
* [[Каргалы авыл җирлеге]]
* [[Кошки авыл җирлеге]]
* [[Түбән Әлки авыл җирлеге]]
* [[Түбән Кәчи авыл җирлеге]]
* [[Яңа Үргәагар авыл җирлеге]]
* [[Салман авыл җирлеге]]
* [[Иске Алпар авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Иске Камка авыл җирлеге]]
* [[Иске Матак авыл җирлеге]]
* [[Иске Салман авыл җирлеге]]
* [[Иске Карата авыл җирлеге]]
* [[Иске Чаллы авыл җирлеге]]
* [[Ташбилге авыл җирлеге]]
* [[Чуаш Кичүе авыл җирлеге]]
* [[Чуаш Борнае авыл җирлеге]]
* [[Чиябаш авыл җирлеге]]
* [[Юхмачы авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Almetyevsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Әлмәт муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q1849719.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Flag of Apastovsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Апас муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q2220531.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Arsk rayon flag.gif|30px|left]] [[Арча муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Арча шәһәре]]
* [[Апаз авыл җирлеге]]
* [[Венета авыл җирлеге]]
* [[Казанбаш авыл җирлеге]]
* [[Кәче авыл җирлеге]]
* [[Кушлавыч авыл җирлеге]]
* [[Күпербаш авыл җирлеге]]
* [[Наласа авыл җирлеге]]
* [[Яңа Кенәр авыл җирлеге]]
* [[Яңа Кишет авыл җирлеге]]
* [[Яңа Кырлай авыл җирлеге]]
* [[Носы авыл җирлеге]]
* [[Сеҗе авыл җирлеге]]
* [[Сикертән авыл җирлеге]]
* [[Курса-Почмак авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Урта Аты авыл җирлеге]]
* [[Урта Курса авыл җирлеге]]
* [[Урта Пошалым авыл җирлеге]]
* [[Иске Ашыт авыл җирлеге]]
* [[Иске Кырлай авыл җирлеге]]
* [[Иске Чүриле авыл җирлеге]]
* [[Сөрде авыл җирлеге]]
* [[Ташкичү авыл җирлеге]]
* [[Үрнәк авыл җирлеге]]
* [[Утар Аты авыл җирлеге]]
* [[Өчиле авыл җирлеге]]
* [[Шурабаш авыл җирлеге]]
* [[Шушмабаш авыл җирлеге]]
* [[Яңасала авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Atninsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Әтнә муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Олы Әтнә авыл җирлеге]]
* [[Олы Мәңгәр авыл җирлеге]]
* [[Югары Сәрдә авыл җирлеге]]
* [[Комыргуҗа авыл җирлеге]]
* [[Күәм авыл җирлеге]]
* [[Күлле Киме авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Күңгәр авыл җирлеге]]
* [[Кышлау авыл җирлеге]]
* [[Түбән Бәрәскә авыл җирлеге]]
* [[Түбән Көек авыл җирлеге]]
* [[Яңа Шашы авыл җирлеге]]
* [[Өҗем авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Bavly (Tatarstan).png|30px|left]] [[Баулы муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Баулы шәһәре]]
* [[Александровка авыл җирлеге]]
* [[Исергәп авыл җирлеге]]
* [[Кызылъяр авыл җирлеге]]
* [[Кырым-Сарай авыл җирлеге]]
* [[Яңа Зареченский авыл җирлеге]]
* [[Покровский Урустамак авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Поповка авыл җирлеге]]
* [[Потапово-Томбарлы авыл җирлеге]]
* [[Салих авыл җирлеге]]
* [[Татар Кандызы авыл җирлеге]]
* [[Томбарлы авыл җирлеге]]
* [[Удмурт Ташлысы авыл җирлеге]]
* [[Шалты авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Baltasinsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Балтач муниципаль районы]] ===
=== [[Рәсем:Flag of Apastovsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Апас муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q2670313.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Flag of Bugulminsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Бөгелмә муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Бөгелмә шәһәре]]
* [[Карабаш шәһәр тибындагы поселогы]]
* [[Акбаш авыл җирлеге]]
* [[Березовка авыл җирлеге]]
* [[Зур Федоровка авыл җирлеге]]
* [[Восточный авыл җирлеге]]
* [[Вязовка авыл җирлеге]]
* [[Зеленая Роща авыл җирлеге]]
* [[Ключи авыл җирлеге]]
* [[Кодаш авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Кече Бөгелмә авыл җирлеге]]
* [[Наратлы авыл җирлеге]]
* [[Яңа Александровка авыл җирлеге]]
* [[Яңа Сумароков авыл җирлеге]]
* [[Петровка авыл җирлеге]]
* [[Подгорный авыл җирлеге]]
* [[Спас авыл җирлеге]]
* [[Иске Исаково авыл җирлеге]]
* [[Татар Димескәе авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Buinsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Буа муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Буа шәһәре]]
* [[Адав-Толымбай авыл җирлеге]]
* [[Аксу авыл җирлеге]]
* [[Әлши авыл җирлеге]]
* [[Алших авыл җирлеге]]
* [[Бик-Үти авыл җирлеге]]
* [[Зур Фролово авыл җирлеге]]
* [[Боерган авыл җирлеге]]
* [[Югары Лашчы авыл җирлеге]]
* [[Исәк авыл җирлеге]]
* [[Кайбыч авыл җирлеге]]
* [[Кыят авыл җирлеге]]
* [[Күшке авыл җирлеге]]
* [[Шәмәк авыл җирлеге]]
* [[Татар Буасы авыл җирлеге]]
* [[Карлы авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Мөкерле авыл җирлеге]]
* [[Түбән Наратбаш авыл җирлеге]]
* [[Яңа Тинчәле авыл җирлеге]]
* [[Яңа Чәчкап авыл җирлеге]]
* [[Норлат авыл җирлеге]]
* [[Ырынгы авыл җирлеге]]
* [[Кырык Садак авыл җирлеге]]
* [[Иске Суыксу авыл җирлеге]]
* [[Иске Тинчәле авыл җирлеге]]
* [[Тимбай авыл җирлеге]]
* [[Күл Черкене авыл җирлеге]]
* [[Килдураз авыл җирлеге]]
* [[Чуаш Киштәге авыл җирлеге]]
* [[Янтуган авыл җирлеге]]
* [[Яшевка авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Verhneuslonsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Югары Ослан районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q2220436.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Flag of Vysokogorsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Биектау муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Айбаш авыл җирлеге]]
* [[Алан-Бәксәр авыл җирлеге]]
* [[Әлдермеш авыл җирлеге]]
* [[Каенлык авыл җирлеге]]
* [[Бөреле авыл җирлеге]]
* [[Олы Битаман авыл җирлеге]]
* [[Олы Кавал авыл җирлеге]]
* [[Биектау авыл җирлеге]]
* [[Дөбъяз авыл җирлеге]]
* [[Казаклар авыл җирлеге]]
* [[Константиновка авыл җирлеге]]
* [[Коркачык авыл җирлеге]]
* [[Мәмдәл авыл җирлеге]]
* [[Мүлмә авыл җирлеге]]
* [[Ташлы Кавал авыл җирлеге]]
* [[Усад авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Чыпчык авыл җирлеге]]
* [[Пермяк авыл җирлеге]]
* [[Алат авыл җирлеге]]
* [[Семиозерка авыл җирлеге]]
* [[Красносельский авыл җирлеге]]
* [[Сосновка авыл җирлеге]]
* [[Суыксу авыл җирлеге]]
* [[Шәпше авыл җирлеге]]
* [[Шуман авыл җирлеге]]
* [[Ямаширмә авыл җирлеге]]
* [[Дачный авыл җирлеге]]
* [[Иске Казан авыл җирлеге]]
* [[Чернышевка авыл җирлеге]]
* [[Чыршы авыл җирлеге]]
* [[Татарстан Республикасы җирләренең дәүләт резервы составына керүче җир кишәрлекләре]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Drozhzhanovsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Чүпрәле муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Алешкин-Саплык авыл җирлеге]]
* [[Зур Аксу авыл җирлеге]]
* [[Зур Чынлы авыл җирлеге]]
* [[Городище авыл җирлеге]]
* [[Звезда авыл җирлеге]]
* [[Кече Чынлы авыл җирлеге]]
* [[Марс авыл җирлеге]]
* [[Матак авыл җирлеге]]
* [[Түбән Чәке авыл җирлеге]]
* [[Яңа Борындык авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Яңа Әлмәле авыл җирлеге]]
* [[Яңа Ишле авыл җирлеге]]
* [[Үби авыл җирлеге]]
* [[Иске Чүпрәле авыл җирлеге]]
* [[Иске Кәкерле авыл җирлеге]]
* [[Иске Чокалы авыл җирлеге]]
* [[Иске Шәйморза авыл җирлеге]]
* [[Чуаш Чүпрәлесе авыл җирлеге]]
* [[Шланга авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Elabuzhsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Алабуга муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Алабуга шәһәре]]
* [[Илмәт авыл җирлеге]]
* [[Бехтерев авыл җирлеге]]
* [[Олы Елово авыл җирлеге]]
* [[Олы Качык авыл җирлеге]]
* [[Олы Шүрнәк авыл җирлеге]]
* [[Костенеево авыл җирлеге]]
* [[Лекарево авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Морт авыл җирлеге]]
* [[Мурзиха авыл җирлеге]]
* [[Поспелово авыл җирлеге]]
* [[Иске Күклек авыл җирлеге]]
* [[Иске Юраш авыл җирлеге]]
* [[Танай авыл җирлеге]]
* [[Татар Дөм-Дөме авыл җирлеге]]
* [[Яковлево авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Zainsk rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Зәй муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q2719249.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Flag of Zelenodolsk (Tatarstan).gif|30px|left]] [[Яшел Үзән муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q2220520.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Flag of Kaibitsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Кайбыч муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q517512.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Gerb-Kamsko-Ustinsky-region.gif|30px|left]] [[Кама Тамагы муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Кама Тамагы шәһәр тибындагы поселогы]]
* [[Затун шәһәр тибындагы поселогы]]
* [[Тенеш шәһәр тибындагы поселогы]]
* [[Балтач авыл җирлеге]]
* [[Олы Бортас авыл җирлеге]]
* [[Олы Карамалы авыл җирлеге]]
* [[Олы Кариле авыл җирлеге]]
* [[Олы Салтык авыл җирлеге]]
* [[Варварино авыл җирлеге]]
* [[Кирельский авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Келәнче авыл җирлеге]]
* [[Красновидово авыл җирлеге]]
* [[Кече Салтык авыл җирлеге]]
* [[Осинники авыл җирлеге]]
* [[Иске Барыш авыл җирлеге]]
* [[Иске Казиле авыл җирлеге]]
* [[Сөйки авыл җирлеге]]
* [[Тәмте авыл җирлеге]]
* [[Уразлы авыл җирлеге]]
* [[Яңасала авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Gerb-Kukmorsky-region.gif|30px|left]] [[Кукмара муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q2670304.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Coat of Arms of Laishev rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Лаеш муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Лаеш шәһәре]]
* [[Александровка авыл җирлеге]]
* [[Атабай авыл җирлеге]]
* [[Олы Кабан авыл җирлеге]]
* [[Габишев авыл җирлеге]]
* [[Державино авыл җирлеге]]
* [[Егорьево авыл җирлеге]]
* [[Хәерби авыл җирлеге]]
* [[Көек авыл җирлеге]]
* [[Макаровка авыл җирлеге]]
* [[Кече Елга авыл җирлеге]]
* [[Матюшино авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Нармонка авыл җирлеге]]
* [[Никольский авыл җирлеге]]
* [[Орел авыл җирлеге]]
* [[Пәрәү авыл җирлеге]]
* [[Комлы Кавал авыл җирлеге]]
* [[Рождествено авыл җирлеге]]
* [[Сокуры авыл җирлеге]]
* [[Урта Девятово авыл җирлеге]]
* [[Сталбишчы авыл җирлеге]]
* [[Татар Сараланы авыл җирлеге]]
* [[Татар Янтыгы авыл җирлеге]]
* [[Чырпы авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Coat of Arms of Leninogorsk (Tatarstan).png|30px|left]] [[Лениногорск муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Лениногорск шәһәре]]
* [[Глазово авыл җирлеге]]
* [[Зәй-Каратай авыл җирлеге]]
* [[Зеленая Роща авыл җирлеге]]
* [[Ивановка авыл җирлеге]]
* [[Керкәле авыл җирлеге]]
* [[Кармалка авыл җирлеге]]
* [[Кирлегәч авыл җирлеге]]
* [[Куакбаш авыл җирлеге]]
* [[Мичурин авыл җирлеге]]
* [[Мөэмин-Каратай авыл җирлеге]]
* [[Түбән Чыршылы авыл җирлеге]]
* [[Яңа Иштирәк авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Яңа Чыршылы авыл җирлеге]]
* [[Писмән авыл җирлеге]]
* [[Сарабиккол авыл җирлеге]]
* [[Иске Иштирәк авыл җирлеге]]
* [[Иске Куак авыл җирлеге]]
* [[Иске Шөгер авыл җирлеге]]
* [[Сугышлы авыл җирлеге]]
* [[Тимәш авыл җирлеге]]
* [[Туктар Урдаласы авыл җирлеге]]
* [[Ормышлы авыл җирлеге]]
* [[Аланлык авыл җирлеге]]
* [[Шөгер авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Coat of Arms of Mamadysh rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Мамадыш муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Мамадыш шәһәре]]
* [[Албай авыл җирлеге]]
* [[Югары Ушма авыл җирлеге]]
* [[Дегетле авыл җирлеге]]
* [[Дүсмәт авыл җирлеге]]
* [[Ишки авыл җирлеге]]
* [[Катмыш авыл җирлеге]]
* [[Көмешкүл авыл җирлеге]]
* [[Келәүш авыл җирлеге]]
* [[Красная Горка авыл җирлеге]]
* [[Керәшен Пакшины авыл җирлеге]]
* [[Көек-Ерыкса авыл җирлеге]]
* [[Малмыж авыл җирлеге]]
* [[Кече Кирмән авыл җирлеге]]
* [[Түбән Ушма авыл җирлеге]]
* [[Түбән Сон авыл җирлеге]]
* [[Түбән Тәкәнеш авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Түбән Шүләңгер авыл җирлеге]]
* [[Никифорово авыл җирлеге]]
* [[Олыяз авыл җирлеге]]
* [[Омар авыл җирлеге]]
* [[Отарка авыл җирлеге]]
* [[Рагозино авыл җирлеге]]
* [[Сикәнәс авыл җирлеге]]
* [[Соколка авыл җирлеге]]
* [[Урта Кирмән авыл җирлеге]]
* [[Сон авыл җирлеге]]
* [[Тауиле авыл җирлеге]]
* [[Уразбахты авыл җирлеге]]
* [[Урманчы авыл җирлеге]]
* [[Усали авыл җирлеге]]
* [[Шәдче авыл җирлеге]]
* [[Шәмәк авыл җирлеге]]
* [[Яке авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Менделеевск муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q620746.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Coat of Arms of Menzelinsk rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Минзәлә муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q2220351.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Coat of Arms of Muslyumovsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Мөслим муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Минзәлә шәһәре]]
* [[Әтрәкле авыл җирлеге]]
* [[Аю авыл җирлеге]]
* [[Бикбау авыл җирлеге]]
* [[Югары Тәкермән авыл җирлеге]]
* [[Воровский исемендәге авыл җирлеге]]
* [[Иркәнәш авыл җирлеге]]
* [[Кадрәк авыл җирлеге]]
* [[Коноваловка авыл җирлеге]]
* [[Хуҗамәт авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Наратлы Кичү авыл җирлеге]]
* [[Николаевка авыл җирлеге]]
* [[Яңа Маҗын авыл җирлеге]]
* [[Яңа Мәлкән авыл җирлеге]]
* [[Тауасты Байлар авыл җирлеге]]
* [[Иске Маҗын авыл җирлеге]]
* [[Иске Матвеевка авыл җирлеге]]
* [[Ырыс авыл җирлеге]]
* [[Юртово авыл җирлеге]]
* [[Юшады авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Coat of Arms of Nizhnekamsk rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Түбән Кама муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Түбән Кама шәһәре]]
* [[Кама Аланы шәһәр тибындагы поселогы]]
* [[Афанас авыл җирлеге]]
* [[Ялантау авыл җирлеге]]
* [[Каенлы авыл җирлеге]]
* [[Кармалы авыл җирлеге]]
* [[Кызыл Чапчак авыл җирлеге]]
* [[Красный Ключ авыл җирлеге]]
* [[Майская Горка авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Макаровка авыл җирлеге]]
* [[Түбән Уратма авыл җирлеге]]
* [[Прости авыл җирлеге]]
* [[Сосновка авыл җирлеге]]
* [[Иске Чишмә авыл җирлеге]]
* [[Сухарево авыл җирлеге]]
* [[Ширәмәт авыл җирлеге]]
* [[Шәңгәлче авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Novosheshminsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Яңа Чишмә муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Акъяр авыл җирлеге]]
* [[Акбүре авыл җирлеге]]
* [[Архангел авыл җирлеге]]
* [[Буревестниковский авыл җирлеге]]
* [[Екатерина авыл җирлеге]]
* [[Зирекле авыл җирлеге]]
* [[Красный Октябрь авыл җирлеге]]
* [[Ленино авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Яңа Чишмә авыл җирлеге]]
* [[Петропавел авыл җирлеге]]
* [[Тубылгытау авыл җирлеге]]
* [[Әдәмсә авыл җирлеге]]
* [[Чабаксар авыл җирлеге]]
* [[Черемухово авыл җирлеге]]
* [[Шахмай авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:NurlatCoa2006.gif|30px|left]] [[Нурлат муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Нурлат шәһәре]]
* [[Әмзә авыл җирлеге]]
* [[Андреевка авыл җирлеге]]
* [[Әхмәт авыл җирлеге]]
* [[Биккол авыл җирлеге]]
* [[Биләркүл авыл җирлеге]]
* [[Богдашкино авыл җирлеге]]
* [[Киекле авыл җирлеге]]
* [[Гәйтән авыл җирлеге]]
* [[Егоркино авыл җирлеге]]
* [[Ялаур авыл җирлеге]]
* [[Заречный авыл җирлеге]]
* [[Кычытканлы авыл җирлеге]]
* [[Колбай-Мораса авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Мамык авыл җирлеге]]
* [[Яңа Иглай авыл җирлеге]]
* [[Яңа Тумба авыл җирлеге]]
* [[Сәләнгеш авыл җирлеге]]
* [[Урта Камышлы авыл җирлеге]]
* [[Иске Әлмәт авыл җирлеге]]
* [[Иске Чаллы авыл җирлеге]]
* [[Би Күле авыл җирлеге]]
* [[Тимерлек авыл җирлеге]]
* [[Төрнәс авыл җирлеге]]
* [[Фома авыл җирлеге]]
* [[Чулпан авыл җирлеге]]
* [[Якушкино авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Pestrechinsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Питрәч муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q2657859.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Gerb-Ribnoslobodsky-region.jpg|30px|left]] [[Балык Бистәсе муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Балык Бистәсе шәһәр тибындагы поселогы]]
* [[Анатыш авыл җирлеге]]
* [[Балыклы Чүкәй авыл җирлеге]]
* [[Бәтке авыл җирлеге]]
* [[Биектау авыл җирлеге]]
* [[Олы Елга авыл җирлеге]]
* [[Олы Кульга авыл җирлеге]]
* [[Зур Мәшләк авыл җирлеге]]
* [[Олы Әшнәк авыл җирлеге]]
* [[Олы Солтан авыл җирлеге]]
* [[Казак Чаллысы авыл җирлеге]]
* [[Корноухово авыл җирлеге]]
* [[Күгәрчен авыл җирлеге]]
* [[Күки авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Котлы Бөкәш авыл җирлеге]]
* [[Масловка авыл җирлеге]]
* [[Түбән Тегермәнлек авыл җирлеге]]
* [[Яңа Арыш авыл җирлеге]]
* [[Полянка авыл җирлеге]]
* [[Рус Әшнәге авыл җирлеге]]
* [[Сорочьи Горы авыл җирлеге]]
* [[Троицкий Урай авыл җирлеге]]
* [[Уракчы авыл җирлеге]]
* [[Шомарбаш авыл җирлеге]]
* [[Югары Ырга авыл җирлеге]]
* [[Шумбут авыл җирлеге]]
* [[Шумково авыл җирлеге]]
* [[Балтач авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Coat of Arms of Saby rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Саба муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Байлар Сабасы шәһәр тибындагы поселогы]]
* [[Арташ авыл җирлеге]]
* [[Олы Кибәче авыл җирлеге]]
* [[Олы Нырты авыл җирлеге]]
* [[Олы Шыңар авыл җирлеге]]
* [[Югары Симет авыл җирлеге]]
* [[Яулаштау авыл җирлеге]]
* [[Эзмә авыл җирлеге]]
* [[Иштуган авыл җирлеге]]
* [[Килдебәк авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Курсабаш авыл җирлеге]]
* [[Мишә авыл җирлеге]]
* [[Мичән авыл җирлеге]]
* [[Түбән Шытсу авыл җирлеге]]
* [[Сатыш авыл җирлеге]]
* [[Иске Икшермә авыл җирлеге]]
* [[Тимершык авыл җирлеге]]
* [[Шәмәрдән авыл җирлеге]]
* [[Шекше авыл җирлеге]]
* [[Юлбат авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Gerb-Sarmanovsky-region.gif|30px|left]] [[Сарман муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q2219972.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Рәсем:Coat of Arms of Spassky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Спас муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Болгар шәһәре]]
* [[Аграмак авыл җирлеге]]
* [[Антоновка авыл җирлеге]]
* [[Бураково авыл җирлеге]]
* [[Иж-Борискино авыл җирлеге]]
* [[Әҗмәр авыл җирлеге]]
* [[Иске Рәҗәп авыл җирлеге]]
* [[«КИМ» авыл җирлеге]]
* [[Кызыл Бистә авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Кузнечиха авыл җирлеге]]
* [[Куралово авыл җирлеге]]
* [[Никольский авыл җирлеге]]
* [[Полянка авыл җирлеге]]
* [[Приволжский авыл җирлеге]]
* [[Урта Йорткүл авыл җирлеге]]
* [[Өчкүл авыл җирлеге]]
* [[Чәчәкле авыл җирлеге]]
* [[Ямбакты авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Gerb-Tetushsky-region.jpg|30px|left]] [[Тәтеш муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Тәтеш шәһәре]]
* [[Алабирде авыл җирлеге]]
* [[Байраш авыл җирлеге]]
* [[Бакырчы авыл җирлеге]]
* [[Бидәңге авыл җирлеге]]
* [[Бессоново авыл җирлеге]]
* [[Богдашкино авыл җирлеге]]
* [[Зур Әтрәч авыл җирлеге]]
* [[Олы Тархан авыл җирлеге]]
* [[Олы Тормы авыл җирлеге]]
* [[Олы Шәмәк авыл җирлеге]]
* [[Жуково авыл җирлеге]]
* [[Ивановка авыл җирлеге]]
* [[Килдеш авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Киртәле авыл җирлеге]]
* [[Келәш авыл җирлеге]]
* [[Кошки-Новотимбаево авыл җирлеге]]
* [[Лаптевка авыл җирлеге]]
* [[Льяшево авыл җирлеге]]
* [[Кече Шәмәк авыл җирлеге]]
* [[Монастырский авыл җирлеге]]
* [[Нармонка авыл җирлеге]]
* [[Сөендек авыл җирлеге]]
* [[Тоншерма авыл җирлеге]]
* [[Урюм авыл җирлеге]]
* [[Федоровка авыл җирлеге]]
* [[Чинчурино авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Tukaevsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Тукай муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Әҗмәкәй авыл җирлеге]]
* [[Бәтке авыл җирлеге]]
* [[Биклән авыл җирлеге]]
* [[Боерган авыл җирлеге]]
* [[Борды авыл җирлеге]]
* [[Иштирәк авыл җирлеге]]
* [[Калмаш авыл җирлеге]]
* [[Калмия авыл җирлеге]]
* [[Князево авыл җирлеге]]
* [[Комсомолец авыл җирлеге]]
* [[Круглое Поле авыл җирлеге]]
* [[Күзкәй авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Кече Шилнә авыл җирлеге]]
* [[Мәләкәс авыл җирлеге]]
* [[Мусабай-Завод авыл җирлеге]]
* [[Түбән Суыксу авыл җирлеге]]
* [[Яңа Троицкий авыл җирлеге]]
* [[Сәмәкәй авыл җирлеге]]
* [[Иске Абдул авыл җирлеге]]
* [[Иске Дөреш авыл җирлеге]]
* [[Теләнче-Тамак авыл җирлеге]]
* [[Шилнәбаш авыл җирлеге]]
* [[Яңа Бүләк авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Flag of Tyulyachinsky rayon (Tatarstan).png|30px|left]] [[Теләче муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Әбде авыл җирлеге]]
* [[Айдар авыл җирлеге]]
* [[Алан авыл җирлеге]]
* [[Баландыш авыл җирлеге]]
* [[Олы Мәтәскә авыл җирлеге]]
* [[Олы Мишә авыл җирлеге]]
* [[Олы Нырсы авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Югары Кибәхуҗа авыл җирлеге]]
* [[Кече Кибәхуҗа авыл җирлеге]]
* [[Иске Җөри авыл җирлеге]]
* [[Теләче авыл җирлеге]]
* [[Үзәк авыл җирлеге]]
* [[Шәдке авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Gerb-Cheremshansky-region.jpg|30px|left]] [[Чирмешән муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Бәркәтә авыл җирлеге]]
* [[Югары Кәминкә авыл җирлеге]]
* [[Ивашкино авыл җирлеге]]
* [[Кармыш авыл җирлеге]]
* [[Күтәмә авыл җирлеге]]
* [[Лашман авыл җирлеге]]
* [[Мордва Афонькәсе авыл җирлеге]]
* [[Түбән Кәминкә авыл җирлеге]]
* [[Түбән Кармалка авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Яңа Әлмәле авыл җирлеге]]
* [[Яңа Кади авыл җирлеге]]
* [[Иске Кади авыл җирлеге]]
* [[Иске Котыш авыл җирлеге]]
* [[Иске Үтәмеш авыл җирлеге]]
* [[Туймәт авыл җирлеге]]
* [[Ульяновка авыл җирлеге]]
* [[Чирмешән авыл җирлеге]]
* [[Шешминка авыл җирлеге]]
{{col-end}}
=== [[Рәсем:Gerb-Chistopolsky-region.gif|30px|left]] [[Чистай муниципаль районы]] ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label ?itemLabel WHERE {
?item wdt:P131 wd:Q1849719.
OPTIONAL { ?item wdt:P36 ?__________. }
?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q2670318.
}
|columns=p31,label,p36
}}
{| class='wikitable sortable'
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! label
! башкала
|}
{{Wikidata list end}}
=== [[Ютазы муниципаль районы]] ===
{{col-begin-small}}
{{col-2}}
* [[Урыссу шәһәр тибындагы поселогы]]
* [[Әбсәләм авыл җирлеге]]
* [[Акбаш авыл җирлеге]]
* [[Бәйрәкә авыл җирлеге]]
* [[Бәйрәкәтамак авыл җирлеге]]
* [[Димтамак авыл җирлеге]]
{{col-2}}
* [[Кәрәкәшле авыл җирлеге]]
* [[Иске Каразирек авыл җирлеге]]
* [[Ташкичү авыл җирлеге]]
* [[Урыссу авыл җирлеге]]
* [[Ютазы авыл җирлеге]]
{{col-end}}
== Моны да карагыз ==
* [[Татарстанның административ-территориаль бүленеше (1948)]]
== Сылтамалар ==
* [http://tatar.ru/?DNSID=52291724e5de814e6e8745275438fe3e&node_id=3920&id=43166 2006 елның 17 мартындагы 21-ТРЗ № Татарстан Республикасы Законы]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Татарстан}}
{{Татарстан темаларда}}
{{Сайланган исемлек}}
[[Төркем:Татарстан]]
[[Төркем:Исемлекләр:География]]
[[Төркем:Россия Федерациясе субъектлары исемлекләре]]
9vsc2j0kj0ars054gc46wqgmfma0tp7
Реал (футбол клубы, Мадрид)
0
23076
5936203
5935109
2026-06-03T18:03:46Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936203
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол клубы
|Исем={{Байрак/Испания}}Реал Мадрид
|Логотип= 150px-Real_Madrid.png
|Лого зурлыгы= 100
|Логоның ас язуы=
|Тулы исем=Муниципаль оешма «"Реал Мадрид" футбол клубы»
|Нигезләнгән=6 марта 1902
|Ябылган=
|Стадион=Сантьяго Бернабеу
|Урыннар саны=80354
|Президент={{Байрак/Испания}} [[Флорентино Перес]]
|Тренер={{Байрак/Португалия}} [[Жозе Моуриньо]]
|Капитан= {{Байрак/Испания}} [[Икер Касильяс]]
|Рейтинг=
|Турнир=[[Испанияның Премьер Лигасы]](La Liga)
|Урын=2
| pattern_la1 = _realmadridcf2324h
| pattern_b1 = _realmadridcf2324h
| pattern_ra1 = _realmadridcf2324h
| pattern_sh1 = _realmadridcf2324h
| pattern_so1 = _realmadridcf2324hl
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _realmadridcf2324a
| pattern_b2 = _realmadridcf2324a
| pattern_ra2 = _realmadridcf2324a
| pattern_sh2 = _realmadridcf2324a
| pattern_so2 = _realmadridcf2324al
| leftarm2 = 000030
| body2 = 000030
| rightarm2 = 000030
| shorts2 = 000030
| socks2 = 000030
| pattern_la3 = _realmadridcf2324t
| pattern_b3 = _realmadridcf2324t
| pattern_ra3 = _realmadridcf2324t
| pattern_sh3 = _realmadridcf2324t
| pattern_so3 = _realmadridcf2324tl
| leftarm3 = 000000
| body3 = 000000
| rightarm3 = 000000
| shorts3 = 000000
| socks3 = 000000
|Сайт= [http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Prehome_ES2.htm Сайт]
|Искәрмә=
}}
'''«Реал Мадрид»''' ([[Испан теле|исп.]] һәм [[Каталон теле|кат.]] ''Real Madrid Club de Fútbol'') футбол клубы — [[Реал Мадрид]] шәһәре спорт оешмасы. [[Испания]]нең Примерасында уйный.
== Тарих ==
[[Файл:Real_emblem.png|мини|сулда|Беренче клубның эмблемасы]]
[[1896]] елда "Футбол Скай" клубы нигезләнә һәм ул Мадрид такымының нәсел башы була. Әмма рәсми рәвештә футбол такымы [[1902]] елның 6 нчы мартында нигезләнә. Madrid Football club исеме астында мәгълүм булган бу такымны ике туган Падрос һәм Хуман Паласиос ачалар. 1920 елның 29 нчы июлендә Испания патшасы Альфоне XIII бу клубка "Патша", испанча "Real", титулын өсти. Моннан соң клуб Real Madrid дип атала башлый.
[[Файл:Real emblem 4.png|мини|сулда|Икенче клубның эмблемасы]]
[[Файл:Alfonso XIIIdeEspaña.jpg|мини|уңда|Альфоне ХIII патшасы, ул клубка патша титулың биргән.]]
=== Нигезләнү ===
Нигезләнү вакытыннан алып клуб испан футбол чемпионатында беренчелекне дәгъва итә башлады. 1903 елыңда такым финалга чыга алды, әмма Бильбаудан "Атлетика"га җиңелде. Бер ничә елдан соң такым башкалыкка күчә: “Мадрид” дүрт тапкыр рәттән Испания кубокны җиңә. Испанияда чемпионнар ешрак үткәрелә: 1928/29 ел, ә моңарчы клублар көчләрне регион буенча билгеләделәр.
[[Файл:Madrid C.F. 1905-06.jpg|мини|уңда|Real Madrid 1905 елыңда]]
== Клуб әгъзалары ==
{{Wikidata list|sparql=SELECT ?item ?assumedOffice WHERE {
?item p:P54 ?posheld.
?posheld ps:P54 wd:Q8682.
?posheld pq:P580 ?assumedOffice.
MINUS { ?posheld pq:P582 ?endTime. }
}
ORDER BY ?assumedOffice
|columns=label,p27
|autolist=fallback
|row_template=subst:Wikidata list/Тамгалы исемлек27
|skip_table=1
|col_count=3
}}
* ''[[:d:Q654903|Renato Ibarra]]'' ([[Эквадор]])
* ''[[:d:Q7089760|Omar Mascarell]]'' ([[Испания]]<br/>[[Экваториаль Гвинея]])
* ''[[:d:Q18654709|Javier Muñoz]]'' ([[Испания]])
* ''[[:d:Q2759198|Grégory Thil]]'' ([[Франция]])
* ''[[:d:Q592084|Matías Alustiza]]'' ([[Аргентина]])
* ''[[:d:Q182308|Celso Ortiz]]'' ([[Парагвай]])
* ''[[:d:Q2067907|Felipe Flores]]'' ([[Чили]])
* ''[[:d:Q9096005|Wilker Ángel]]'' ([[Венесуэла]])
* ''[[:d:Q5550269|Gerardo Flores Zúñiga]]'' ([[Мексика]])
* ''[[:d:Q28973866|Vinícius Júnior]]'' ([[Бразилия]]<br/>[[Испания]])
* ''[[:d:Q58756067|Javier Sánchez de Felipe]]'' ([[Испания]])
* ''[[:d:Q27342447|Andriy Lunin]]'' ([[Украина]])
* ''[[:d:Q19509544|Federico Valverde]]'' ([[Уругвай]])
* ''[[:d:Q23884186|Ferland Mendy]]'' ([[Франция]])
* ''[[:d:Q26973015|Brahim Díaz]]'' ([[Марокко]]<br/>[[Испания]])
* ''[[:d:Q29950055|Éder Militão]]'' ([[Бразилия]])
* ''[[:d:Q42728914|Rodrygo]]'' ([[Бразилия]]<br/>[[Испания]])
* ''[[:d:Q6139450|James McKinstry]]'' ([[Бөекбритания]])
* ''[[:d:Q19845456|Alberto Abalde]]'' ([[Испания]])
* ''[[:d:Q86322500|Jose Martinez Lopez]]'' ({{{p27}}})
* [[Нельсон Вальдес]] ([[Парагвай]])
* [[Давид Алаба]] ([[Австрия]])
* ''[[:d:Q2617208|Alan Pulido]]'' ([[Мексика]])
* ''[[:d:Q66241169|Jude Bellingham]]'' ([[Бөекбритания]])
* ''[[:d:Q135682148|Thiago Pitarch]]'' ([[Испания]])
* ''[[:d:Q108159340|Αrda Güler]]'' ([[Төркия]])
* [[Kilian Mbappe]] ([[Франция]]<br/>[[Камерун]])
* ''[[:d:Q122583363|Raúl Asencio]]'' ([[Испания]])
* ''[[:d:Q110644260|Endrick]]'' ([[Бразилия]])
* ''[[:d:Q131416396|Diego Aguado]]'' ([[Испания]])
* ''[[:d:Q27569376|Trent Alexander-Arnold]]'' ([[Бөекбритания]])
* ''[[:d:Q110001765|Álvaro Fernández]]'' ([[Испания]])
* ''[[:d:Q117661592|César Palacios]]'' ([[Испания]])
* ''[[:d:Q123289726|Franco Mastantuono]]'' ([[Аргентина]])
* ''[[:d:Q112184628|Dean Huijsen]]'' ([[Испания]])
{{Wikidata list end}}
== Тренерлар ==
{| border="1" width="75%"
|+ Тренер штабы
|Вазифа заты
|Исем
|-
|Баш тренеры
|Кәрл Анчелотти
|-
|Баш тренеры ассистенты
|Фернандо Йерро
|-
|Капкачы тренеры
|Уильям Векки
|-
|Фитнес тренеры
|Джованни Маури
|-
|Техник ассистенты
|Пол Клемент.
|}
== Казанышлар ==
'''Иң күп туп кертүчеләр'''
{| border="1" width="75%"
|+ Рекордлар
|№
|Исем
|Заман
|Голлар
|Матчлар
|-
|1
|Рауль Гонсалес
|1994—2010
|323
|741
|-
|2
|Әльфре́д Ди Сте́фано
|1953—1964
|309
|396
|-
|3
|Криштиану Роналду
|2009—
|289
|280
|-
|4
|Ка́рлос Сәнтильянә
|1971—1988
|289
|645
|}
== Сылтамалар ==
* {{wikidata|p2013|}} Facebookта
* {{wikidata|p2003|}} Instagramда
* {{wikidata|p2002|}} twitterда
[[Төркем:Испания футбол клублары]]
[[Төркем:Мадрид]]
[[Төркем:Әлифба буенча футбол клублары]]
fcdlxbpvj93kmuvrw51igk9go91ftbh
Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе
0
37589
5936268
5935211
2026-06-04T08:00:32Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936268
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
[[Файл:E A Behring.jpg|right|200px|thumb|[[Эмиль Адольф фон Беринг]], физиология һәм медицина өлкәсендә беренче [[Нобель премиясе]] иясе]]
'''Физиология һәм медицина өлкәсендә [[Нобель премиясе]]''' — [[физиология]] һәм [[медицина]] фәннәре өлкәсендә тапшырыла торган абруйлы премия. Бүләк ел саен, [[10 декабрь]] көнне [[Стокһольм]] шәһәрендә тапшырыла.
== Таләпләр ==
Нобель фонды уставына күрә кандидатларны түбәндәгеләр тәкъдим итә ала:
* [[Король Швед фәннәр академиясе]]нең медицина бүлеге әгъзалары.
* Каролин институтының Нобель ассамблеясе әгъзалары.
* Физиология һәм медицина өлкәләрендә Нобель премиясе лауреатлары.
* Нобель фонды уставы билгеләгән башка галимнәр.
== Лауреатлар исемлеге ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q80061 . ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p166/Q80061/p585
|columns=p166/Q80061/p585:Ел,label:Исем,p569,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! туу датасы
! үлем датасы
|-
| 1954
| [[Җон Фрәңклин Эндерс]]
| data-sort-value="1897" | 1897-02-10
| data-sort-value="1985" | 1985-09-08
|-
| 1956
| ''[[:d:Q312963|Dickinson W. Richards]]''
| data-sort-value="1895" | 1895-10-30
| data-sort-value="1973" | 1973-02-23
|-
| 1993
| ''[[:d:Q312977|Phillip Sharp]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-06
|
|-
| 2013
| [[Җеймс Ротман]]
| data-sort-value="1950" | 1950-11-03
|
|-
| 2015
| [[Ту Юю]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-30
|
|-
| 2024
| ''[[:d:Q504021|Gary Ruvkun]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-26
|
|-
| 2013
| ''[[:d:Q740638|Randy Schekman]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-30
|
|-
| 2024
| ''[[:d:Q983858|Victor Ambros]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-01
|
|-
| 2021
| ''[[:d:Q1174906|David Julius]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-04
|
|-
| 2017
| ''[[:d:Q1297741|Michael Rosbash]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-03-07
|
|-
| 2019
| ''[[:d:Q1545025|Gregg L. Semenza]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-12
|
|-
| 2019
| ''[[:d:Q1603351|William G. Kaelin]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-23
|
|-
| 2017
| [[Җеффри Коннор Һалл]]
| data-sort-value="1945" | 1945-05-03
|
|-
| 2014
| [[Җон О'Киф]]
| data-sort-value="1939" | 1939-11-18
|
|-
| 2020
| ''[[:d:Q1927895|Michael Houghton]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
|
|-
| 2017
| ''[[:d:Q1929672|Michael W. Young]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-28
|
|-
| 2019
| ''[[:d:Q2075967|Peter J. Ratcliffe]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-14
|
|-
| 2018
| ''[[:d:Q2395341|Tasuku Honjo]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-27
|
|-
| 2014
| ''[[:d:Q5341373|Edvard Moser]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-27
|
|-
| 2020
| ''[[:d:Q5677307|Harvey J. Alter]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-12
|
|-
| 2018
| [[Җеймс Патрик Әллисон]]
| data-sort-value="1948" | 1948-08-07
|
|-
| 2014
| ''[[:d:Q6796222|May-Britt Moser]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-04
|
|-
| 2016
| [[Йошинори Осуми]]
| data-sort-value="1945" | 1945-02-09
|
|-
| 2025
| ''[[:d:Q17502433|Shimon Sakaguchi]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-19
|
|-
| 2015
| ''[[:d:Q21061207|Satoshi Ōmura]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-12
|
|-
| 2015
| [[Вильям Кәмбелл]]
| data-sort-value="1930" | 1930-06-28
|
|-
| 2020
| ''[[:d:Q22669757|Charles M. Rice]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-25
|
|-
| 2025
| ''[[:d:Q28212107|Fred Ramsdell]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-04
|
|-
| 2021
| ''[[:d:Q60322501|Ardem Patapoutian]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-02
|
|-
| 2023
| ''[[:d:Q88608397|Katalin Karikó]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-17
|
|-
| 2023
| ''[[:d:Q88608402|Drew Weissman]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-07
|
|-
| 2025
| ''[[:d:Q114564137|Mary E. Brunkow]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-23
|
|-
| 1912
| [[Алекси Каррел]]
| data-sort-value="1873" | 1873-06-28
| data-sort-value="1944" | 1944-11-05
|-
| 1907
| [[Шарль-Луи Альфоңс Лавераң]]
| data-sort-value="1845" | 1845-06-18
| data-sort-value="1922" | 1922-05-18
|-
| 1924
| [[Виллем Эйнтһовен]]
| data-sort-value="1860" | 1860-05-21
| data-sort-value="1927" | 1927-09-29
|-
| 1943
| [[Һенрик Дам]]
| data-sort-value="1895" | 1895-02-21
| data-sort-value="1976" | 1976-04-17
|-
| 1990
| [[Җозеф Мөрри]]
| data-sort-value="1919" | 1919-04-01
| data-sort-value="2012" | 2012-11-26
|-
| 1911
| [[Альвар Гульстранд]]
| data-sort-value="1862" | 1862-06-05
| data-sort-value="1930" | 1930-07-28
|-
| 1960
| [[Фрәңк Макфралейн Бөрнет]]
| data-sort-value="1899" | 1899-09-03
| data-sort-value="1985" | 1985-08-31
|-
| 1963
| ''[[:d:Q193650|Alan Lloyd Hodgkin]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-02-05
| data-sort-value="1998" | 1998-12-20
|-
| 1983
| [[Барбара Мак-Клинток]]
| data-sort-value="1902" | 1902-06-16
| data-sort-value="1992" | 1992-09-02
|-
| 2004
| [[Линда Бак]]
| data-sort-value="1947" | 1947-01-29
|
|-
| 2005
| [[Бәри Маршалл]]
| data-sort-value="1951" | 1951-09-30
|
|-
| 2006
| [[Әндрү Фаер]]
| data-sort-value="1959" | 1959-04-27
|
|-
| 1947
| [[Герти Тереза Кори]]
| data-sort-value="1896" | 1896-08-15
| data-sort-value="1957" | 1957-10-26
|-
| 1969
| ''[[:d:Q205667|Salvador Luria]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-08-13
| data-sort-value="1991" | 1991-02-06
|-
| 2006
| ''[[:d:Q206455|Craig Mello]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-18
|
|-
| 2007
| ''[[:d:Q207719|Martin Evans]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-01-01
|
|-
| 2005
| ''[[:d:Q208670|Robin Warren]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-11
| data-sort-value="2024" | 2024-07-23
|-
| 1919
| [[Жүл Бордей]]
| data-sort-value="1870" | 1870-06-13
| data-sort-value="1961" | 1961-04-06
|-
| 2004
| [[Ричард Аксел]]
| data-sort-value="1946" | 1946-07-02
|
|-
| 1932
| [[Чарлз Скотт Шерриңтон]]
| data-sort-value="1857" | 1857-11-27
| data-sort-value="1952" | 1952-03-04
|-
| 1960
| ''[[:d:Q214209|Peter Medawar]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-02-28
| data-sort-value="1987" | 1987-10-02
|-
| 1913
| [[Шарль Рише]]
| data-sort-value="1850" | 1850-08-26
| data-sort-value="1935" | 1935-12-04
|-
| 2007
| [[Марио Капекки]]
| data-sort-value="1937" | 1937-10-06
|
|-
| 2007
| ''[[:d:Q216318|Oliver Smithies]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-06-23
| data-sort-value="2017" | 2017-01-10
|-
| 1926
| [[Йоһаннес Фрибигер]]
| data-sort-value="1867" | 1867-04-23
| data-sort-value="1928" | 1928-01-30
|-
| 1967
| [[Рагнар Гранит]]
| data-sort-value="1900" | 1900-10-30
| data-sort-value="1991" | 1991-03-12
|-
| 1965
| [[Фраңсуа Жакоб]]
| data-sort-value="1920" | 1920-06-17
| data-sort-value="2013" | 2013-04-20
|-
| 1958
| ''[[:d:Q218823|Joshua Lederberg]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-05-23
| data-sort-value="2008" | 2008-02-02
|-
| 2001
| ''[[:d:Q219716|Paul Nurse]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-25
|
|-
| 1974
| ''[[:d:Q219718|George Emil Palade]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-11-19
| data-sort-value="2008" | 2008-10-07
|-
| 1965
| ''[[:d:Q223309|André Lwoff]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-05-08
| data-sort-value="1994" | 1994-09-30
|-
| 1979
| [[Аллан Кормак]]
| data-sort-value="1924" | 1924-02-23
| data-sort-value="1998" | 1998-05-07
|-
| 1943
| ''[[:d:Q230612|Edward Adelbert Doisy]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-11-13
| data-sort-value="1986" | 1986-10-23
|-
| 1932
| ''[[:d:Q231292|Edgar Douglas Adrian]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-11-30
| data-sort-value="1977" | 1977-08-04
|-
| 1965
| ''[[:d:Q231402|Jacques Monod]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-02-09
| data-sort-value="1976" | 1976-05-31
|-
| 1923
| ''[[:d:Q232024|John James Rickard Macleod]]''
| data-sort-value="1876" | 1876-09-06
| data-sort-value="1935" | 1935-03-16
|-
| 1986
| [[Стэнли Коэн|Стәнли Коен]]
| data-sort-value="1922" | 1922-11-17
| data-sort-value="2020" | 2020-02-05
|-
| 1981
| [[Роҗер Волкотт Сперри]]
| data-sort-value="1913" | 1913-08-20
| data-sort-value="1994" | 1994-04-17
|-
| 1952
| [[Зелман Ваксман]]
| data-sort-value="1888" | 1888-07-22
| data-sort-value="1973" | 1973-08-16
|-
| 1974
| [[Альбер Клод]]
| data-sort-value="1898" | 1898-08-24<br/>1899-08-21<br/>1898-08-23<br/>1899-08-24
| data-sort-value="1983" | 1983-05-22
|-
| 1959
| ''[[:d:Q233957|Severo Ochoa]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-09-24
| data-sort-value="1993" | 1993-11-01
|-
| 1928
| [[Шарль Николь]]
| data-sort-value="1866" | 1866-09-21
| data-sort-value="1936" | 1936-02-28
|-
| 1929
| ''[[:d:Q233976|Frederick Hopkins]]''
| data-sort-value="1861" | 1861-06-20
| data-sort-value="1947" | 1947-05-16
|-
| 2002
| [[Сидни Бреннер]]
| data-sort-value="1927" | 1927-01-13
| data-sort-value="2019" | 2019-04-05
|-
| 1974
| ''[[:d:Q234590|Christian de Duve]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-10-02
| data-sort-value="2013" | 2013-05-04
|-
| 1980
| [[Барух Бенасерраф]]
| data-sort-value="1920" | 1920-10-29
| data-sort-value="2011" | 2011-08-02
|-
| 1975
| [[Девид Балтимор]]
| data-sort-value="1938" | 1938-03-07
| data-sort-value="2025" | 2025-09-06
|-
| 1950
| [[Филип Шоволтер Һенч]]
| data-sort-value="1896" | 1896-02-28
| data-sort-value="1965" | 1965-03-30
|-
| 1970
| ''[[:d:Q237142|Ulf Svante von Euler-Chelpin]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-02-07
| data-sort-value="1983" | 1983-03-09
|-
| 1947
| ''[[:d:Q237160|Bernardo Houssay]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-04-10
| data-sort-value="1971" | 1971-09-21
|-
| 1958
| ''[[:d:Q237499|Edward Lawrie Tatum]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-12-14
| data-sort-value="1975" | 1975-11-05
|-
| 1961
| [[Георг фон Бекеши]]
| data-sort-value="1899" | 1899-06-03
| data-sort-value="1972" | 1972-06-13
|-
| 1958
| [[Җорҗ Веллс Бидл]]
| data-sort-value="1903" | 1903-10-22
| data-sort-value="1989" | 1989-06-09
|-
| 1977
| [[Роже Гиймен|Роҗер Гиймен]]
| data-sort-value="1924" | 1924-01-11
| data-sort-value="2024" | 2024-02-21
|-
| 1944
| [[Җозеф Эрлангер]]
| data-sort-value="1874" | 1874-01-05
| data-sort-value="1965" | 1965-12-05
|-
| 1975
| ''[[:d:Q243536|Howard Temin]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-10
| data-sort-value="1994" | 1994-02-09
|-
| 2003
| ''[[:d:Q243601|Peter Mansfield]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-09
| data-sort-value="2017" | 2017-02-08
|-
| 1934
| ''[[:d:Q245000|George Minot]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-12-02
| data-sort-value="1950" | 1950-02-25
|-
| 1981
| ''[[:d:Q271421|Torsten Nils Wiesel]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-06-03
|
|-
| 1985
| ''[[:d:Q271424|Joseph L. Goldstein]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-18
|
|-
| 2002
| ''[[:d:Q271532|John Sulston]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-27
| data-sort-value="2018" | 2018-03-06
|-
| 1969
| ''[[:d:Q271703|Alfred Hershey]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-12-04
| data-sort-value="1997" | 1997-05-22
|-
| 1956
| [[Аңдре Фередерик Курнаң]]
| data-sort-value="1895" | 1895-09-24
| data-sort-value="1988" | 1988-02-19
|-
| 1972
| [[Җеральд Эделман]]
| data-sort-value="1929" | 1929-07-01
| data-sort-value="2014" | 2014-05-17
|-
| 1944
| ''[[:d:Q273201|Herbert Spencer Gasser]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-07-05
| data-sort-value="1963" | 1963-05-11
|-
| 1949
| ''[[:d:Q273219|António Egas Moniz]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-11-29
| data-sort-value="1955" | 1955-12-13
|-
| 1963
| [[Җон Экклс]]
| data-sort-value="1903" | 1903-01-27
| data-sort-value="1997" | 1997-05-02
|-
| 1934
| [[Җорҗ Виппл]]
| data-sort-value="1878" | 1878-08-28
| data-sort-value="1976" | 1976-02-01
|-
| 1979
| ''[[:d:Q273769|Godfrey Hounsfield]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-08-28
| data-sort-value="2004" | 2004-08-12
|-
| 1995
| [[Эдвард Льюис]]
| data-sort-value="1918" | 1918-05-20
| data-sort-value="2004" | 2004-07-21
|-
| 1981
| ''[[:d:Q295644|David H. Hubel]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-02-27
| data-sort-value="2013" | 2013-09-22
|-
| 2002
| ''[[:d:Q295659|H. Robert Horvitz]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-08
|
|-
| 1980
| ''[[:d:Q295666|George Davis Snell]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-12-19
| data-sort-value="1996" | 1996-06-06
|-
| 1959
| [[Артур Корнберг]]
| data-sort-value="1918" | 1918-03-03
| data-sort-value="2007" | 2007-10-26
|-
| 1985
| [[Майкл Стүарт Браун]]
| data-sort-value="1941" | 1941-04-13
|
|-
| 1989
| ''[[:d:Q295691|Harold E. Varmus]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-18
|
|-
| 1982
| [[Суне Бергстрөм]]
| data-sort-value="1916" | 1916-01-10
| data-sort-value="2004" | 2004-08-15
|-
| 1972
| ''[[:d:Q295700|Rodney Robert Porter]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-10-08
| data-sort-value="1985" | 1985-09-06
|-
| 1978
| ''[[:d:Q295706|Daniel Nathans]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-30
| data-sort-value="1999" | 1999-11-16
|-
| 1967
| ''[[:d:Q295724|George Wald]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-11-18
| data-sort-value="1997" | 1997-04-12
|-
| 1982
| ''[[:d:Q295768|Bengt I. Samuelsson]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-05-21
| data-sort-value="2024" | 2024-07-05
|-
| 2001
| [[Леланд Һартвелл]]
| data-sort-value="1939" | 1939-10-30
|
|-
| 1998
| ''[[:d:Q295999|Ferid Murad]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-14
| data-sort-value="2023" | 2023-09-04
|-
| 1994
| [[Әлфред Гилмен]]
| data-sort-value="1941" | 1941-07-01
| data-sort-value="2015" | 2015-12-23
|-
| 2000
| [[Арвид Карлссон]]
| data-sort-value="1923" | 1923-01-25
| data-sort-value="2018" | 2018-06-29
|-
| 1966
| [[Фрәнсис Пейтон Роус]]
| data-sort-value="1879" | 1879-10-05
| data-sort-value="1970" | 1970-02-16
|-
| 1995
| ''[[:d:Q301438|Eric F. Wieschaus]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-08
|
|-
| 1996
| [[Питер Доһерти]]
| data-sort-value="1940" | 1940-10-15
|
|-
| 1993
| [[Ричард Робертс]]
| data-sort-value="1943" | 1943-09-06
|
|-
| 1998
| ''[[:d:Q309820|Louis Ignarro]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-31
|
|-
| 1984
| [[Нилс Кай Ерне]]
| data-sort-value="1911" | 1911-12-23
| data-sort-value="1994" | 1994-10-07
|-
| 1967
| ''[[:d:Q309879|Haldan Keffer Hartline]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-12-22
| data-sort-value="1983" | 1983-03-17
|-
| 1954
| ''[[:d:Q309885|Frederick Chapman Robbins]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-08-25
| data-sort-value="2003" | 2003-08-04
|-
| 1982
| ''[[:d:Q309971|John Vane]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-03-29
| data-sort-value="2004" | 2004-11-19
|-
| 2001
| ''[[:d:Q309977|Tim Hunt]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-02-19
|
|-
| 2000
| ''[[:d:Q309979|Paul Greengard]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-12-11
| data-sort-value="2019" | 2019-04-13
|-
| 1954
| ''[[:d:Q310131|Thomas Huckle Weller]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-06-15
| data-sort-value="2008" | 2008-08-23
|-
| 1990
| ''[[:d:Q310485|E. Donnall Thomas]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-03-15
| data-sort-value="2012" | 2012-10-20
|-
| 1988
| ''[[:d:Q310487|George H. Hitchings]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-04-18
| data-sort-value="1998" | 1998-02-27
|-
| 1989
| [[Җон Майкл Бишоп]]
| data-sort-value="1936" | 1936-02-22
| data-sort-value="2026" | 2026-03-20
|-
| 1970
| ''[[:d:Q4517|Bernard Katz]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-03-26
| data-sort-value="2003" | 2003-04-20
|-
| 2009
| [[Элизабет Бләкбөрн]]
| data-sort-value="1948" | 1948-11-26
|
|-
| 2009
| ''[[:d:Q26322|Carol Greider]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-15
|
|-
| 1964
| [[Конрад Блох]]
| data-sort-value="1912" | 1912-01-21
| data-sort-value="2000" | 2000-10-15
|-
| 1988
| [[Гертруда Элайон]]
| data-sort-value="1918" | 1918-01-23
| data-sort-value="1999" | 1999-02-21
|-
| 1945
| [[Александер Флемиң]]
| data-sort-value="1881" | 1881-08-06
| data-sort-value="1955" | 1955-03-11
|-
| 1905
| [[Роберт Кох]]
| data-sort-value="1843" | 1843-12-11
| data-sort-value="1910" | 1910-05-27
|-
| 1904
| [[Иван Павлов (1849)|Иван Павлов]]
| data-sort-value="1849" | 1849-09-26
| data-sort-value="1936" | 1936-02-27
|-
| 1964
| ''[[:d:Q44597|Feodor Felix Konrad Lynen]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-04-06
| data-sort-value="1979" | 1979-08-06
|-
| 1951
| [[Макс Тейлер]]
| data-sort-value="1899" | 1899-01-30
| data-sort-value="1972" | 1972-08-11
|-
| 1908
| ''[[:d:Q57089|Paul Ehrlich]]''
| data-sort-value="1854" | 1854-03-14
| data-sort-value="1915" | 1915-08-20
|-
| 1910
| [[Альбрехт Коссел]]
| data-sort-value="1853" | 1853-09-16
| data-sort-value="1927" | 1927-07-05
|-
| 1922
| ''[[:d:Q57132|Otto Fritz Meyerhof]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-04-12
| data-sort-value="1951" | 1951-10-06
|-
| 1953
| [[Һанс Адольф Кребс]]
| data-sort-value="1900" | 1900-08-25
| data-sort-value="1981" | 1981-11-22
|-
| 1939
| [[Герһард Домак]]
| data-sort-value="1895" | 1895-10-30
| data-sort-value="1964" | 1964-04-24
|-
| 1935
| [[Һанс Шпеман]]
| data-sort-value="1869" | 1869-06-27
| data-sort-value="1941" | 1941-09-12
|-
| 1945
| ''[[:d:Q58054|Ernst Chain]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-06-19
| data-sort-value="1979" | 1979-08-12
|-
| 1994
| ''[[:d:Q60031|Martin Rodbell]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-12-01
| data-sort-value="1998" | 1998-12-07
|-
| 1973
| [[Карл фон Фриш]]
| data-sort-value="1886" | 1886-11-20
| data-sort-value="1982" | 1982-06-12
|-
| 1999
| [[Гүнтер Блобел]]
| data-sort-value="1936" | 1936-05-21
| data-sort-value="2018" | 2018-02-18
|-
| 1971
| [[Өрл Сазерленд]]
| data-sort-value="1915" | 1915-11-19
| data-sort-value="1974" | 1974-03-09
|-
| 1936
| [[Һенри Дейл]]
| data-sort-value="1875" | 1875-06-09
| data-sort-value="1968" | 1968-07-23
|-
| 2008
| [[Һаральд цур Һаузен]]
| data-sort-value="1936" | 1936-03-11
| data-sort-value="2023" | 2023-05-29
|-
| 1901
| [[Эмил фон Бериң]]
| data-sort-value="1854" | 1854-03-15
| data-sort-value="1917" | 1917-03-31
|-
| 1931
| [[Отто Һайнрих Варбург]]
| data-sort-value="1883" | 1883-10-08
| data-sort-value="1970" | 1970-08-01
|-
| 1969
| [[Макс Делбрүк]]
| data-sort-value="1906" | 1906-09-04
| data-sort-value="1981" | 1981-03-09
|-
| 1991
| ''[[:d:Q77081|Bert Sakmann]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-06-12
|
|-
| 1953
| ''[[:d:Q77104|Fritz Albert Lipmann]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-06-12
| data-sort-value="1986" | 1986-07-24
|-
| 1991
| [[Эрвин Неер]]
| data-sort-value="1944" | 1944-03-20
|
|-
| 1956
| ''[[:d:Q77152|Werner Forssmann]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-08-29
| data-sort-value="1979" | 1979-06-01
|-
| 1984
| ''[[:d:Q77160|Georges J. F. Köhler]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-17
| data-sort-value="1995" | 1995-03-01
|-
| 1936
| ''[[:d:Q77173|Otto Loewi]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-06-03
| data-sort-value="1961" | 1961-12-25
|-
| 1995
| [[Христиана Нюслайн-Фольхард]]
| data-sort-value="1942" | 1942-10-20
|
|-
| 1914
| [[Роберт Барани]]
| data-sort-value="1876" | 1876-04-22
| data-sort-value="1936" | 1936-04-08
|-
| 1927
| [[Юлиус Вагнер-Яурегг]]
| data-sort-value="1857" | 1857-03-07
| data-sort-value="1940" | 1940-09-27
|-
| 1973
| ''[[:d:Q78496|Konrad Zacharias Lorenz]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-11-07
| data-sort-value="1989" | 1989-02-27
|-
| 1947
| [[Карл Фердинанд Кори]]
| data-sort-value="1896" | 1896-12-05
| data-sort-value="1984" | 1984-10-20
|-
| 1934
| ''[[:d:Q80323|William P. Murphy]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-02-06
| data-sort-value="1987" | 1987-10-09
|-
| 2012
| [[Синье Яманаке]]
| data-sort-value="1962" | 1962-09-04
|
|-
| 2012
| [[Джон Һердон]]
| data-sort-value="1933" | 1933-10-02
| data-sort-value="2025" | 2025-10-07
|-
| 1962
| ''[[:d:Q83333|James Watson]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-04-06
| data-sort-value="2025" | 2025-11-06
|-
| 1946
| [[Һерман Җозеф Маллер]]
| data-sort-value="1890" | 1890-12-21
| data-sort-value="1967" | 1967-04-05
|-
| 1930
| [[Карл Ландштайнер]]
| data-sort-value="1868" | 1868-06-14
| data-sort-value="1943" | 1943-06-26
|-
| 2013
| ''[[:d:Q97270|Thomas C. Südhof]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-22
|
|-
| 1902
| [[Роналд Росс]]
| data-sort-value="1857" | 1857-05-13
| data-sort-value="1932" | 1932-09-16
|-
| 2008
| ''[[:d:Q103598|Luc Montagnier]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-08-18
| data-sort-value="2022" | 2022-02-08
|-
| 2008
| [[Франсуаза Барре-Синусси]]
| data-sort-value="1947" | 1947-07-30
|
|-
| 2011
| [[Брүс Бөтлер]]
| data-sort-value="1957" | 1957-12-29
|
|-
| 2009
| ''[[:d:Q104600|Jack Szostak]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-09
|
|-
| 1963
| ''[[:d:Q104607|Andrew Huxley]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-11-22
| data-sort-value="2012" | 2012-05-30
|-
| 2010
| [[Роберт Эдвардс]]
| data-sort-value="1925" | 1925-09-27
| data-sort-value="2013" | 2013-04-10
|-
| 2011
| ''[[:d:Q105494|Ralph Steinman]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-14
| data-sort-value="2011" | 2011-09-30
|-
| 2011
| ''[[:d:Q105605|Jules A. Hoffmann]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-02
|
|-
| 1976
| [[Барух Бламберг]]
| data-sort-value="1925" | 1925-07-28
| data-sort-value="2011" | 2011-04-05
|-
| 2003
| [[Пол Лотербур]]
| data-sort-value="1929" | 1929-05-06
| data-sort-value="2007" | 2007-03-27
|-
| 1977
| [[Розалин Сасмен Ялоу]]
| data-sort-value="1921" | 1921-07-19
| data-sort-value="2011" | 2011-05-30
|-
| 1968
| ''[[:d:Q107462|Har Gobind Khorana]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-01-09
| data-sort-value="2011" | 2011-11-09
|-
| 1929
| [[Христиан Эйкман]]
| data-sort-value="1858" | 1858-08-11
| data-sort-value="1930" | 1930-11-05
|-
| 1976
| ''[[:d:Q108576|Daniel Carleton Gajdusek]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-09-09
| data-sort-value="2008" | 2008-12-12
|-
| 1987
| [[Сусуму Тонегава]]
| data-sort-value="1939" | 1939-09-06
|
|-
| 1998
| [[Роберт Фөрчготт]]
| data-sort-value="1916" | 1916-06-04
| data-sort-value="2009" | 2009-05-19
|-
| 1968
| [[Роберт Һолли]]
| data-sort-value="1922" | 1922-01-28
| data-sort-value="1993" | 1993-02-11
|-
| 1978
| ''[[:d:Q108896|Hamilton Smith]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-23
| data-sort-value="2025" | 2025-10-25
|-
| 1975
| ''[[:d:Q109553|Renato Dulbecco]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-02-22
| data-sort-value="2012" | 2012-02-19
|-
| 1992
| [[Эдмонд Фишер]]
| data-sort-value="1920" | 1920-04-06
| data-sort-value="2021" | 2021-08-27
|-
| 1992
| ''[[:d:Q109731|Edwin G. Krebs]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-06-06
| data-sort-value="2009" | 2009-12-21
|-
| 1968
| ''[[:d:Q110060|Marshall Warren Nirenberg]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-04-10
| data-sort-value="2010" | 2010-01-15
|-
| 1950
| ''[[:d:Q110101|Edward Calvin Kendall]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-03-08
| data-sort-value="1972" | 1972-05-04
|-
| 1970
| [[Җулиус Акселрод]]
| data-sort-value="1912" | 1912-05-30
| data-sort-value="2004" | 2004-12-29
|-
| 1988
| [[Җеймс Бләк]]
| data-sort-value="1924" | 1924-06-14
| data-sort-value="2010" | 2010-03-21
|-
| 1957
| [[Даниеле Бове]]
| data-sort-value="1907" | 1907-03-23
| data-sort-value="1992" | 1992-04-08
|-
| 1949
| [[Вальтер Рудольф Һесс]]
| data-sort-value="1881" | 1881-03-17
| data-sort-value="1973" | 1973-08-12
|-
| 1948
| [[Пауль Һерман Мүллер]]
| data-sort-value="1899" | 1899-01-12
| data-sort-value="1965" | 1965-10-12
|-
| 1909
| [[Эмил Теодор Кохер]]
| data-sort-value="1841" | 1841-08-25
| data-sort-value="1917" | 1917-07-27
|-
| 1950
| ''[[:d:Q115490|Tadeusz Reichstein]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-07-08
| data-sort-value="1996" | 1996-08-01
|-
| 1978
| [[Вернер Арбер]]
| data-sort-value="1929" | 1929-06-03
|
|-
| 1996
| ''[[:d:Q116064|Rolf M. Zinkernagel]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-06
|
|-
| 1962
| [[Фрәнсис Крик]]
| data-sort-value="1916" | 1916-06-08
| data-sort-value="2004" | 2004-07-28
|-
| 1945
| ''[[:d:Q137106|Howard Florey]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-09-24
| data-sort-value="1968" | 1968-02-21
|-
| 1977
| ''[[:d:Q141147|Andrew Schally]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-11-30
| data-sort-value="2024" | 2024-10-17
|-
| 1906
| ''[[:d:Q150526|Santiago Ramón y Cajal]]''
| data-sort-value="1852" | 1852-05-01
| data-sort-value="1934" | 1934-10-17
|-
| 1906
| [[Камилло Гольҗи]]
| data-sort-value="1843" | 1843-07-07
| data-sort-value="1926" | 1926-01-21
|-
| 1920
| [[Аугуст Крог]]
| data-sort-value="1874" | 1874-11-15
| data-sort-value="1949" | 1949-09-13
|-
| 1980
| ''[[:d:Q152760|Jean Dausset]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-10-19
| data-sort-value="2009" | 2009-06-06
|-
| 1973
| ''[[:d:Q153890|Niko Tinbergen]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-04-15
| data-sort-value="1988" | 1988-12-21
|-
| 1966
| ''[[:d:Q155371|Charles Brenton Huggins]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-09-22
| data-sort-value="1997" | 1997-01-12
|-
| 1922
| [[Арчибалд Һилл]]
| data-sort-value="1886" | 1886-09-26
| data-sort-value="1977" | 1977-06-03
|-
| 1997
| [[Стәнли Прузинер]]
| data-sort-value="1942" | 1942-05-28
|
|-
| 1984
| [[Sesar Milşteyn]]
| data-sort-value="1927" | 1927-10-08
| data-sort-value="2002" | 2002-03-24
|-
| 2000
| ''[[:d:Q155529|Eric Kandel]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-11-07
|
|-
| 1955
| [[Һуго Теорелл]]
| data-sort-value="1903" | 1903-07-06
| data-sort-value="1982" | 1982-08-15
|-
| 1938
| [[Корней Эймаңс]]
| data-sort-value="1892" | 1892-03-28
| data-sort-value="1968" | 1968-07-18
|-
| 2022
| ''[[:d:Q170342|Svante Pääbo]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-20
|
|-
| 1908
| [[Илья Мечников]]
| data-sort-value="1845" | 1845-05-03
| data-sort-value="1916" | 1916-07-02
|-
| 1933
| [[Томас Һант Морган]]
| data-sort-value="1866" | 1866-09-25
| data-sort-value="1945" | 1945-12-04
|-
| 1923
| [[Фредерик Бәнтиң]]
| data-sort-value="1891" | 1891-11-14
| data-sort-value="1941" | 1941-02-21
|-
| 1937
| [[Альберт Сент-Җөрҗи]]
| data-sort-value="1893" | 1893-09-16
| data-sort-value="1986" | 1986-10-22
|-
| 1903
| [[Нилс Рүберг Финсен]]
| data-sort-value="1860" | 1860-12-15
| data-sort-value="1904" | 1904-09-24
|-
| 1962
| ''[[:d:Q184659|Maurice Wilkins]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-12-15
| data-sort-value="2004" | 2004-10-05
|-
| 1986
| [[Рита Леви-Монтальчини]]
| data-sort-value="1909" | 1909-04-22
| data-sort-value="2012" | 2012-12-30
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/index.html Рәсми сайт] {{ref-en}}
[[Төркем:Физиология]]
[[Төркем:Медицина]]
[[Төркем:Нобель премиясе]]
0eltsnpys5ybhh8d4noq62knsslil24
Зур Покровка
0
38210
5936186
4868033
2026-06-03T12:07:15Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936186
wikitext
text/x-wiki
{{ТП
|халәт = авыл
|татар исеме = Зур Покровка
|чын исем = Зур Покровка
|ил = Россия
|герб =
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg =
|lat_min =
|lat_sec =
|lon_deg =
|lon_min =
|lon_sec =
|CoordAddon = type:city(17800)_region:RU
|CoordScale = 250000
|ЯндексХарита =
|ил харитасы зурлыгы =300
|төбәк харитасы зурлыгы =300
|район харитасы зурлыгы =250
|төбәк төре = Республика
|төбәк = Татарстан
|төбәк җәдвәлдә = Татарстан
|район төре = муниципаль район
|район = Бөгелмә районы
|район җәдвәлдә=
|җәмгыять төре=
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы = XX гасыр
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат = dfb — дымлы континенталь
|рәсми тел =
|халык саны = 59
|исәп елы = 2010
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать кушагы = +3
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы = 423221
|почта индекслары =
|автомобиль коды = 16, 116
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле2 =
|сайт теле3 =
|сайт теле4 =
|сайт теле5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n = Русча топонимы
|add2 = Большая Покровка
|add3n =
|add3 =
| add3n = ОКАТО
| add3 = 92217000024
| add4n = ОКТМО
| add4 = 92617420116
}}
'''Зур Покровка''' — [[Татарстан Республикасы]]ның [[Бөгелмә районы]]ндагы авыл.
== Географиясе ==
Зур Покровка Татарстанның башкаласы [[Казан]]нан көньяк-көнчыгышка таба 283 чакрым, ә район үзәге Бөгелмәдән көньяк-көнчыгышка таба 12 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Тарих ==
[[XX гасыр]]да нигезләнгән.
== Демография ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=60%
| colspan=9 | Халык саны
|- class='shadow'
|[[1926 ел|1926]]
|[[1938 ел|1938]]
|[[1949 ел|1949]]
|[[1958 ел|1958]]
|[[1970 ел|1970]]
|[[1979 ел|1979]]
|[[1989 ел|1989]]
|[[2002 ел|2002]]
|[[2010 ел|2010]]
|-
|266
|18
|190
|134
|123
|66
|36
|42
|59
|}
Төп милләтләр ([[1989 ел]]гы җанисәп буенча): [[руслар]].
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 48 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән:
[[урыслар]] — 89,58%,
[[татарлар]] — 4,17%,
башка халыклар — 6,25%<ref name=16t />.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q19811470. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Климат ==
{{temperatura12-y-cyrillic|-11|-10.8|-5.7|4.8|13.9|19|20.7|18.2|12.6|4.6|-4.6|-10.2|4.3}}
Климат уртача континенталь. [[Кёппен климатлар классификация|Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе]] буенча климатның коды: Dfb<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm#data World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna]</ref>. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.<ref>[http://www.retscreen.net NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International]</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Чыганаклар ==
* Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
{{Бөгелмә районы}}
5j81p3zy9tmuj3agwvxdv3uekh1tqok
Зимняя Горка
0
38676
5936304
4867949
2026-06-04T11:04:19Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936304
wikitext
text/x-wiki
{{ТП
|халәт = авыл
|татар исеме = Зимняя Горка
|чын исем = Зимняя Горка
|ил = Россия
|герб =
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg =
|lat_min =
|lat_sec =
|lon_deg =
|lon_min =
|lon_sec =
|CoordAddon = type:city(17800)_region:RU
|CoordScale = 250000
|ЯндексХарита =
|ил харитасы зурлыгы =300
|төбәк харитасы зурлыгы =300
|район харитасы зурлыгы =250
|төбәк төре = Республика
|төбәк = Татарстан
|төбәк җәдвәлдә = Татарстан
|район төре = муниципаль район
|район = Лаеш районы
|район җәдвәлдә=
|җәмгыять төре=
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы = 1930-еллар
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат = dfb — дымлы континенталь
|рәсми тел =
|халык саны = 37
|исәп елы = 2010
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать кушагы = +3
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы = 422621
|почта индекслары =
|автомобиль коды = 16, 116
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле2 =
|сайт теле3 =
|сайт теле4 =
|сайт теле5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n = Русча топонимы
|add2 = Зимняя Горка
|add3n =
|add3 =
| add3n = ОКАТО
| add3 = 92234000016
| add4n = ОКТМО
| add4 = 92634416121
}}
'''Зимняя Горка''' — [[Татарстан Республикасы]]ның [[Лаеш районы]]ндагы авыл.
== Географиясе ==
Зимняя Горка Татарстанның башкаласы [[Казан]]нан көньяк-көнчыгышка таба 30 чакрым, ә район үзәге Лаештан төньяк-көнбатышка таба 23 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Тарих ==
[[1930-еллар]]да нигезләнгән.
== Демография ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=60%
| colspan=8 | Халык саны
|- class='shadow'
|[[1938 ел|1938]]
|[[1949 ел|1949]]
|[[1958 ел|1958]]
|[[1970 ел|1970]]
|[[1979 ел|1979]]
|[[1989 ел|1989]]
|[[2002 ел|2002]]
|[[2010 ел|2010]]
|-
|164
|176
|180
|77
|33
|24
|20
|37
|}
Төп милләтләр ([[1989 ел]]гы җанисәп буенча): [[руслар]].
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 1145 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән:
[[урыслар]] — 45,94%,
[[татарлар]] — 37,90%,
башка халыклар — 3,41%,
милләтен күрсәтмәүчеләр — 12,75%<ref name=16t />.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q13204236. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Климат ==
{{temperatura12-y-cyrillic|-10.8|-10.8|-5.7|4.6|13.5|18.4|20.4|17.8|12.2|4.5|-4.6|-10|4.1}}
Климат уртача континенталь. [[Кёппен климатлар классификация|Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе]] буенча климатның коды: Dfb<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm#data World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna]</ref>. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.<ref>[http://www.retscreen.net NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International]</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Чыганаклар ==
* Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
{{Лаеш районы}}
avoa0crxxkuzngnfqd2htxl65qn6g5a
Яңа Никольски (Питрәч районы)
0
38972
5936300
4755877
2026-06-04T11:00:06Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936300
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Яңа Никольски (мәгънәләр)}}
{{ТП
|халәт = авыл
|татар исеме = Яңа Никольский
|чын исем = Яңа Никольский
|ил = Россия
|герб =
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg =
|lat_min =
|lat_sec =
|lon_deg =
|lon_min =
|lon_sec =
|CoordAddon = type:city(17800)_region:RU
|CoordScale = 250000
|ЯндексХарита =
|ил харитасы зурлыгы =300
|төбәк харитасы зурлыгы =300
|район харитасы зурлыгы =250
|төбәк төре = Республика
|төбәк = Татарстан
|төбәк җәдвәлдә = Татарстан
|район төре = муниципаль район
|район = Питрәч районы
|район җәдвәлдә=
|җәмгыять төре=
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы =
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат = dfb — дымлы континенталь
|рәсми тел =
|халык саны =
|исәп елы =
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать кушагы = +3
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы = 422795
|почта индекслары =
|автомобиль коды = 16, 116
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле2 =
|сайт теле3 =
|сайт теле4 =
|сайт теле5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n = Русча [[топоним]]ы
|add2 = Новоникольское
|add3n =
|add3 =
| add3n = ОКАТО
| add3 = 92248000016
| add4n = ОКТМО
| add4 = 92648415121
}}
'''Яңа Никольский''' — [[Татарстан Республикасы]]ның [[Питрәч районы]]ндагы авыл.
== Климат ==
{{temperatura12-y-cyrillic|-10.8|-10.8|-5.7|4.6|13.5|18.4|20.4|17.8|12.2|4.5|-4.6|-10|4.1}}
Климат уртача континенталь. [[Кёппен климатлар классификация|Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе]] буенча климатның коды: Dfb<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm#data World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna]</ref>. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.<ref>[http://www.retscreen.net NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International]</ref>
== Халык саны ==
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 4 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән:
[[урыслар]] — 50%,
[[татарлар]] — 50%<ref name=16t />.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q18793381. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Чыганаклар ==
* Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
{{Питрәч районы}}
rljzju8d78tgg03hm9fs9jyaddbof0j
Зирекле (Гафури районы)
0
46001
5936200
4689672
2026-06-03T15:26:42Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936200
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Россия
|халәт = Авыл
|татар исеме = Зирекле
|чын исем = Сакатово|чын исем =
|герб =
|байрак =
|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Башкортстан
|төбәк җәдвәлдә = Башкортстан
|район төре =
|район = Гафури районы{{!}}Башкортстанның Гафури районы
|район җәдвәлдә = Гафури районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 29
|исәп елы = 2010
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы =
|сәгать кушагы = +6
|почта индекслары =
|телефон коды =
|санлы идентификатор =
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
<small>{{мәгънәләр|Зирекле}}</small>
'''Зирекле''' — [[Башкортстан]]ның [[Гафури районы]]нда урнашкан авыл.
== Демография ==
Халык саны динамикасы:
{| class="wikitable" style="text-align: center; width:200px;" class=bright;
|--- class='bright'
! [[2002]]<ref name='белешмә'>Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Excel форматындагы кушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref> !! [[2009]]<ref name='белешмә'/> !! [[2010]]<ref name='башстат'>{{Citation |title=Башкортстан Республикасы торак нокталары буенча халык саны |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-04-10 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81 |dead-url=yes }}</ref>
|--- class='bright'
| 34 || 28 || 29
|}
[[Бөтенроссия халык санын алу, 2010|2010 ел җанисәбен алу]] буенча биредә 29 кешенең яшәве мәгълүм.<ref name="башстат"/>
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1060716. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы].
{{Гафури районы}}
[[Төркем:Башкортстан авыллары]]
dpbdrpghvh3ubnub8btcugxtkof2jym
А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты
0
49670
5936232
5933931
2026-06-03T21:07:12Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936232
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
[[Рәсем:7 build KAI main enter.JPG|мини]]
'''А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты''' — Казандагы техник юнәлешле танылган югары уку йорты.
== Тарих ==
Казан дәүләт авиация институты [[1932 ел]]ның [[5 март]]ында [[авиация]] сәнәгатенең төп Идарәсе карары нигезендә [[Казан дәүләт университеты]]ның аэродинамика бүлеге базасында оешкан. Иң элек институт аэродинамика һәм самолет төзелеше дип аталган ике бүлектән торган. [[1934 ел]]да рәсми рәвештә самолет төзелеше факультеты ачылган.
Институт белән [[Николай Четаев]] җитәкчелек иткән. Ул шул елларда гомуми [[механика]] мәктәбендә фәнни-тикшеренү эшен җитәкләгән. [[1933 ел]]дан институт авиация югары уку йортлары арасында беренчеләрдән булып «КАИ хезмәтләре» дип аталган фәнни мәкаләләр җыентыгы чыгара башлаган. Шул ук елны кандидатлык диссертацияләре яклана башлаган. 1937 елда институтта докторлык диссертацияләре яклана башлаган. 1939 елда моторлар төзү факультеты ачылган. 1945 елда илдә беренчеләрдән булып реактив двигательләр кафедрасы ачылган. Кафедра мөдире итеп ракета двигательләре төзелешенә нигез салган В.П.Глушко чакырылган. Бу кафедрада [[Ай]]ның бер кратерына исеме бирелгән Г.С.Жирицкий, илнең ракета-космик системалары баш конструкторы булган [[Сергей Королев|С.П.Королевлар]] эшләгән.
[[1951 ел]]да авиация приборлары төзелеше, [[1952 ел]]да авиация [[радиотехника]]сы факультетлары ачылган. 1956 елда докторлык диссертацияләре яклау Советы эшли башлаган. 1973 елда институтка күренекле авиаконструктор [[Андрей Туполев|А.Н.Туполев]] исеме бирелгән. 1982 елда институт Халыклар дуслыгы ордены белән бүләкләнә. [[1987 ел]]да ректор итеп Г.Л.Дегтярев сайланган. [[1991 елд]]а икътисад, финанс һәм эшмәкәрлек факультеты ачылган. [[1992 ел]]да Казан авиация институты Казан дәүләт техника университеты итеп үзгәртелгән. Шул елдан университет юнәлешләр һәм белгечлекләр спекторын киңәйтеп җибәргән. Шуның нәтиҗәсе булып, бер-бер артлы гуманитар (1995), физика-математика (2000), икътисади теория һәм хокук, психология (2003) факультетлары ачылган.
Бүгенге көндә А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм эзләнү техник университеты (КДТУ, КАИ) — Россия Федерациясенең техник уку йортлары арасында ышанычлы урын тоткан күптармаклы инновацион фәнни-укыту комплексы. Аның 11 филиалы [[Волжск]], [[Әлмәт]], [[Бөгелмә]], [[Яшел Үзән]], [[Алабуга]], [[Чаллы]], [[Чистай]], [[Түбән Кама]], [[Лениногорски|Лениногорск]], [[Нократ Аланы]] шәһәрләрендә эшли. Бүген КДТУда якынча 15000 студент укый.
2009 елның [[7 октябрь|7 октябрендә]] конкурста җиңеп, илкүләм эзләнү университеты статусын алган.
== Факультетлар ==
* Авиация, җир өсте транспорты һәм энергетика (1нче факультет)
* Физика-математика факультеты (2нче факультет)
* Автоматика һәм электрон приборлар төзү институты (3нче факультет)
* Техник кибернетика һәм информатика институты (4нче факультет)
* Радиоэлектроника һәм телекоммуникацияләр институты (5нче факультет)
* Инженерлык-икътисадчылар институты (6нчы факультет)
* Социаль технологияләр институты (7нче факультет)
* Эшмәкәрлек һәм инновацион технологияләр институты (9нчы факультет)
Мәгълүмати технологияләр колледжы ([[2007 ел]]дан).
== Билгеле кешеләре ==
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Казан техник университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4207816. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569,label:Исем,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! туу датасы
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
| data-sort-value="1893" | 1893-09-26
| [[Георгий Жирицкий]]
| ''[[:d:Q57913869|Kyiv Polytechnic Institute of Emperor Alexander II]]''
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1966" | 1966-06-04
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-07-22
| [[Хәмид Мөштәри]]
| А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]
| [[математик]]
| [[:commons:Category:Hamid Mushtari|Hamid Mushtari]]
| data-sort-value="1981" | 1981-01-23
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-02-25
| [[Моисей Иткин]]
| ''[[:d:Q4314987|Милли тау эше университеты]]''
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1978" | 1978-08-21
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-11-11
| [[Иоел Малкин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]
|
| data-sort-value="1958" | 1958-06-14
|-
| data-sort-value="1908" | 1908-08-20
| [[Валентин Глушко]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>[[инженер]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[:commons:Category:Valentin Glushko|Valentin Glushko]]
| data-sort-value="1989" | 1989-01-10
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-10-15
| [[Алексей Петров (1910)|Алексей Петров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1972" | 1972-05-09
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-08-12
| [[Һарун Салихов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]
|
| data-sort-value="1971" | 1971-10-22
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-08-23
| [[Иван Суханов]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2000" | 2000-07-28
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-12-09
| ''[[:d:Q84719925|Поповкин, Василий Иванович]]''
| ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''
|
|
| data-sort-value="2000" | 2000-11-21
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-06-17
| ''[[:d:Q93258312|Валентин Ференец]]''
| ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-02-04
| ''[[:d:Q135683046|Кожевников, Юрий Васильевич]]''
| А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты
| [[математик]]
| [[:commons:Category:Yuriy Kozhevnikov|Yuriy Kozhevnikov]]
| data-sort-value="2001" | 2001-03-22
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-12-28
| ''[[:d:Q28497975|Анатолий Матвеевич Дружинин]]''
| ''[[:d:Q4394575|Рига югары хәрби-авиация мөһәндисләре укуханәсе]]''<br/>А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты
|
|
|
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-09-24
| [[Владимир Мизгайлов]]
| ''[[:d:Q4097540|Академик И. Г. Петровский исемендәге Брянск дәүләт университеты]]''<br/>А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-05-06
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-12-17
| [[Гайнулла Шәйхиев]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-01-22
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-06-12
| ''[[:d:Q4313562|Николай Нарышкин]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Nikolai Vasilyevich Narishkin|Nikolai Vasilyevich Narishkin]]
| data-sort-value="2024" | 2024-12-02
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-08-29
| ''[[:d:Q131739138|Шакиров, Роберт Вафич]]''
| ''[[:d:Q4217985|Кача югары хәрби авиация укуханәсе]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[:commons:Category:Robert Shakirov|Robert Shakirov]]
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-12-08
| [[Альвина Вафина]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-10-12
| [[Тәэминә Биктимирова]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-05-20
| [[Дания Сабирова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-07-15
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-02-17
| [[Зәүр Бәширов]]
|
|
|
| data-sort-value="2006" | 2006-07-18
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-07-05
| [[Станислав Васильев]]
| А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты
| [[математик]]
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-08-04
| ''[[:d:Q129051588|Илдар Ваһапов]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-09-08
| [[Владимир Беляев (1952)|Владимир Беляев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-03-18
| [[Натан Солодухо]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-10-18
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-06-01
| [[Рифкать Миңнеханов]]
| [[Казан югары артиллерия командирлары училищесы]]
| ''[[:d:Q151197|хәрби инженер]]''<br/>''[[:d:Q384593|полиция хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q25713832|оешма җитәкчесе]]''
| [[:commons:Category:Rifkat Minnikhanov|Rifkat Minnikhanov]]
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-01-01
| ''[[:d:Q80546267|Илмир Баянов]]''
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-04-27
| ''[[:d:Q112988826|Евгений Просвиряков]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q48131791|Динар Балкаев]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q83393025|Михаил Морозов]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q87351139|Артур Глейм]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q87970688|Кирилл Петровнин]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q89723439|Светлана Новикова]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q93231203|Алексей Носков]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q94591145|Олег Морозов]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q94591148|Айрат Сәхәбетдинов]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96050839|Максим Смирнов]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q101215236|Артём Кузнецов]]''
| А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Казан авиация институтын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4207816. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569,label:Исем,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! туу датасы
! Исем
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-07-22
| [[Хәмид Мөштәри]]
| [[математик]]
| [[Гыйльми Үзәк]]<br/>''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>''[[:d:Q4207833|РФА Казан физика-техника институты]]''
| [[:commons:Category:Hamid Mushtari|Hamid Mushtari]]
| data-sort-value="1981" | 1981-01-23
|-
| data-sort-value="1905" | 1905-12-14
| [[Иван Шпаков]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
|
|
| data-sort-value="1988" | 1988
|-
| data-sort-value="1908" | 1908-07-08
| [[Галиәскар Акалаев]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-10-01
| [[Генрих Бухин]]
|
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-12-09
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-05-19
| [[Николай Максимов (1911)|Николай Максимов]]
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q484876|chief executive officer]]''
| [[С.П. Горбунов исемендәге Казан авиация заводы|С.П. Горбунов исемендәге Казан авиация җитештерү берләшмәсе]]
| [[:commons:Category:Nikolay Ivanovich Maksimov|Nikolay Ivanovich Maksimov]]
| data-sort-value="1967" | 1967-05-05
|-
| data-sort-value="1912" | 1912-05-03
| [[Николай Горшков]]
|
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-02-01
|-
| data-sort-value="1912" | 1912-10-08
| [[Федор Аристов|Фөдор Аристов]]
|
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005
|-
| data-sort-value="1912" | 1912
| ''[[:d:Q65153835|Ахмадеев, Гариф Керимович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-03-10
| [[Николай Аржанов]]
| ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Arzhanov|Nikolay Arzhanov]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-07
|-
| data-sort-value="1914" | 1914-03-22
| [[Василий Степанченко]]
| ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''
|
| [[:commons:Category:Vasyl Stepanchenko|Vasyl Stepanchenko]]
| data-sort-value="1995" | 1995-09-07
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-04-20
| [[Әмир Кәримов]]
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976-10-23
|-
| data-sort-value="1916" | 1916-05-12
| [[Тәлгать Сәйфи]]
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q12376667|технолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1572992|Sokol]]''<br/>''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''
|
| data-sort-value="1969" | 1969-07-08
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-11-21
| ''[[:d:Q46997075|Ivan Ivanov]]''
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-04-18
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-10-21
| [[Яков Колупаев]]
|
|
|
| data-sort-value="1986" | 1986-08-09
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-12-12
| [[Николай Кухто]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
|
| data-sort-value="2006" | 2006-03-23
|-
| data-sort-value="1919" | 1919
| [[Виктор Сивец]]
|
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984
|-
| data-sort-value="1919" | 1919
| [[Михаил Кузнецов (1919)]]
|
|
|
| data-sort-value="1992" | 1992
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-01-08
| [[Вадим Бивойно]]
|
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-09-19
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-04-26
| [[Глеб Ванаг]]
|
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-11-13
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-06-02
| ''[[:d:Q60826592|Марк Гальперин]]''
| ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''
| ''[[:d:Q2382556|MKB Raduga]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-08-27
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-01-14
| [[Василий Дергунов]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
| data-sort-value="1989" | 1989-07-17
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-07-11
| [[Вячеслав Алемасов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Alemasov|Vyacheslav Alemasov]]
| data-sort-value="2006" | 2006-06-15
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-10-22
| [[Шәүкәт Ибраһимов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q12572201|Institute of Nuclear Physics]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-12-26
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-04-25
| [[Анатолий Соболевский]]
|
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-03-29
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-05-02
| [[Владимир Бердников]]
|
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-11-12
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-10-25
| ''[[:d:Q277559|Виктор Макеев]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q183207|Makeyev Rocket Design Bureau]]''<br/>''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| [[:commons:Category:Viktor Petrovich Makeyev|Viktor Petrovich Makeyev]]
| data-sort-value="1985" | 1985-10-25
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-10-12
| [[Борис Аполлонов]]
|
|
|
| data-sort-value="1981" | 1981-06-24
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-03-04
| [[Залман Бурман]]
|
|
|
| data-sort-value="1986" | 1986-10-09
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-11-03
| ''[[:d:Q115644022|Владимир Краснов]]''
|
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001-05-16
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-07-10
| [[Александр Бережной]]
|
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-06-23
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-06-26
| [[Марат Вахитов|Марат Вахитев]]
|
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-07-08
|-
| data-sort-value="1926" | 1926
| [[Форель Тинчурин]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
| [[Казан дәүләт энергетика университеты]]
|
| data-sort-value="2002" | 2002-09-30
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-11-13
| [[Тәлгат Сираҗетдинов]]
| [[математик]]
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-01-03
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-11-08
| ''[[:d:Q115910225|Анатолий Мунин]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-01-25
| [[Владимир Садовников]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q851367|Pivdenmash]]''<br/>''[[:d:Q1992233|Izhevsk Mechanical Plant]]''<br/>''[[:d:Q1963006|Votkinsk Machine Building Plant]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-02-26
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-03-06
| [[Илдус Мостюков|Илдус Мәстүкев]]
| [[галим]]
|
| [[:commons:Category:Ildus Mostyukov|Ildus Mostyukov]]
| data-sort-value="2024" | 2024-07-06
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-01-25
| [[Виктор Иванов (1928)|Виктор Иванов]]
|
|
|
| data-sort-value="2000" | 2000-03-22
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-10-19
| [[Михаил Симонов (1929)|Михаил Симонов]]
| ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Simonov|Mikhail Simonov]]
| data-sort-value="2011" | 2011-03-04
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-10-21
| [[Иван Силаев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| [[:commons:Category:Ivan Silayev|Ivan Silayev]]
| data-sort-value="2023" | 2023-02-08
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-05-25
| [[Сәяс Гыйматдинов]]
|
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-05-04
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-03-14
| [[Борис Губанов]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-03-18
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-08-25
| [[Андрей Банников]]
|
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-07-25<br/>2010-06-25
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-03-30
| ''[[:d:Q42295486|Владимир Белугин]]''
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-06-20
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-09-14
| ''[[:d:Q55653507|Станислав Кәшшафетдинев]]''
|
| ''[[:d:Q4418297|Chaplygin Siberian Scientific Research Institute of Aviation]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-05-17
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-10-05
| [[Рәфкать Вәлиев]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-08-07
| ''[[:d:Q112993735|Георгий Карунин]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-03-25
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-05-19
| [[Владилен Котельников]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4192427|Зылатаус машиналар төзү заводы]]''
|
| data-sort-value="1974" | 1974-12-30
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-10-25
| [[Виктор Каргин]]
|
|
|
| data-sort-value="2004" | 2004-05-21
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-05-08
| [[Владимир Матросов]]
| [[галим]]
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-04-17
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-02-04
| ''[[:d:Q135683046|Кожевников, Юрий Васильевич]]''
| [[математик]]
| А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты
| [[:commons:Category:Yuriy Kozhevnikov|Yuriy Kozhevnikov]]
| data-sort-value="2001" | 2001-03-22
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-10-29
| ''[[:d:Q112963378|Ренат Бикбулатов]]''
|
| [[Казан исәпләү системалары җитештерү берләшмәсе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-07-18
| [[Александр Курынов]]
| ''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Kurynov|Aleksandr Kurynov]]
| data-sort-value="1973" | 1973-11-30
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-02-25
| [[Морат Вәсилев]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-11-25
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-10-15
| [[Владимир Белавин]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-12-28
| ''[[:d:Q28497975|Анатолий Матвеевич Дружинин]]''
|
| А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты
|
|
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-07-09
| [[Эдуард Черкашин]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-04-27
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-11-12
| [[Юрий Радциг]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-03-27
| ''[[:d:Q65153943|Касьяников, Вениамин Алексеевич]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-09-24
| [[Владимир Мизгайлов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты<br/>''[[:d:Q2630637|Һомел дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2026860|Paval Sukhi State Technical University of Homiel]]''<br/>''[[:d:Q1964941|Belarusian State University of Transport]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-05-06
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-12-02
| [[Александр Андреев (1937)|Александр Андреев]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-10-11
| [[Илдус Хәйбуллин]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4207833|РФА Казан физика-техника институты]]''<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]]
|
| data-sort-value="2007" | 2007-02-23
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-04-04
| [[Юрий Крайнов]]
| [[инженер]]
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-08-21
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-03-31
| [[Юрий Беляков]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-11-08
| ''[[:d:Q65031807|Лобачёв, Владимир Иванович]]''
|
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-09-02
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-10-02
| [[Рево Идиятуллин]]
|
|
| [[:commons:Category:Revo Idiatullin|Revo Idiatullin]]
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-06-06
| [[Олег Чернявский]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-01-27
| [[Геннадий Дегтярёв]]
|
|
| [[:commons:Category:Gennady Degtyarev|Gennady Degtyarev]]
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-06-25
| ''[[:d:Q136023687|Павлов, Александр Филиппович]]''
| [[инженер]]
| [[Казан мотор төзүчеләр җитештерү берләшмәсе]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Filippovich Pavlov|Aleksandr Filippovich Pavlov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-09
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-02-26
| [[Юрий Воронин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-01-20
| [[Азат Зыятдинов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[профессор]]
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-09-24
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-07-17
| [[Виктор Константинов]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
| data-sort-value="1970" | 1970-07-28
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-04-26
| [[Александр Земляков|Александр Земләков]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-10-07
| [[Әмир Ибәтуллин]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-07-31
| [[Альберт Бикмуллин|Әлбирт Бикмуллин]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-01-25
| [[Владимир Ковальчук]]
|
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-08-28
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-03-30
| ''[[:d:Q65157023|Владимир Кузнецов]]''
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q1783007|KBP Instrument Design Bureau]]''<br/>''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-09-14
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-03-21
| [[Владимир Шарпатов]]
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q123030|икенче пилот]]''<br/>''[[:d:Q1146304|pilot in command]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Sharpatov|Vladimir Sharpatov]]
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-11-28
| [[Леонид Попов (1940)|Леонид Попов]]
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q254651|штурман]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q1572992|Sokol]]''<br/>''[[:d:Q282717|Gromov Flight Research Institute]]''
| [[:commons:Category:Leonid Stepanovich Popov|Leonid Stepanovich Popov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-07-06
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-03-04
| [[Александр Толстоногов]]
| [[математик]]
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-04-12
| [[Герман Ильин]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-01-01
| [[Геннадий Кесельман]]
|
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-01-31
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-03-18
| [[Азат Ярмөхәммәтев]]
|
| [[ICL-КПО ВС]]<br/>[[Казан исәпләү системалары җитештерү берләшмәсе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-10-23
| [[Владимир Сычёв (фотограф)|Владимир Сычов]]
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-01-06
| [[Юрий Иванов|Юри Иванов]]
|
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-01-26
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-12-13
| [[Николай Исаев]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-12-30
| ''[[:d:Q90262970|Ведерников, Юрий Александрович]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201751|РФА СБ гамәли һәм назари механика институты]]''<br/>''[[:d:Q48944970|Институт прикладной физики]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-03-12
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-07-05
| [[Станислав Васильев]]
| [[математик]]
| А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты<br/>''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q16690205|Идарә итү проблемнары институты]]''<br/>''[[:d:Q30263210|Matrosov Institute for System Dynamics and Control Theory]]''<br/>[[Иркутск дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946
| [[Фивзат Гайсин|Фиүзәт Гайсин]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-10-17
| [[Юрий Гортышов]]
|
|
| [[:commons:Category:Yuri Gortyshov|Yuri Gortyshov]]
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-31
| [[Фәрит Мөхәммәтшин (01.1947)|Фәрит Мөхәммәтшин]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Farit Mukhametshin|Farit Mukhametshin]]
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-04-20
| [[Валерий Боков]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-07-22
| [[Артём Айдинов]]
| ''[[:d:Q315247|university student]]''
|
| [[:commons:Category:Artyom Aydinov|Artyom Aydinov]]
| data-sort-value="1965" | 1965-12-06
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-03-26
| [[Александр Мищенко]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
|
| data-sort-value="2012" | 2012-06-17
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-03-02
| [[Герш Берим]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-10-26
| ''[[:d:Q65146781|Әнвәр Мөхәммәтзакиров]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mukhametzakirov Anvar|Mukhametzakirov Anvar]]
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-01-06
| [[Анатолий Кривов]]
|
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-04-24
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-11-20
| [[Госман Хәлилов|Госман Хәлилев]]
|
| ''[[:d:Q12274309|Болгар милли кәнгрисе]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-09-05
| [[Хафиз Салихов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Hafiz Salikhov|Hafiz Salikhov]]
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-06-23
| [[Рафаил Җиһаншин]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-01-03
| ''[[:d:Q65153318|Петрушенко, Юрий Яковлевич]]''
|
| [[Казан дәүләт энергетика университеты]]
| [[:commons:Category:Yury Petrushenko|Yury Petrushenko]]
| data-sort-value="2011" | 2011-11-20
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-02-14
| [[Андриан (Четвергов)|Андриан]]
| ''[[:d:Q831474|presbyter]]''
|
| [[:commons:Category:Andrian (Chetvergov)|Andrian (Chetvergov)]]
| data-sort-value="2005" | 2005-08-10
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-02-22
| [[Фәрит Бәдретдинев]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-09-01
| [[Яков Шрайберг]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1048210|генераль директор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-03-03
| [[Илдар Габдуллин]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-07-20
| [[Равил Зарипов]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-10-01
| [[Ильяс Исмәгыйлев]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-01-12
| [[Рәшит Әхмәтов|Рәшит Әхмәтев]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-13
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-09-22
| [[Сергей Антуфьев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Sergey Antufyev|Sergey Antufyev]]
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-07-30
| [[Радик Хәсәнов]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
| [[Азат Хамаев|Азат Хәмәев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Azat Hamaev|Azat Hamaev]]
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-09-11
| [[Лев Безбородов]]
| ''[[:d:Q50998042|workshop manager]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-05-17
| [[Юрий Пахомов]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-02-09
| [[Александр Мостипан]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-05-04
| [[Александр Волков (1960)|Александр Волков]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| [[С.П. Горбунов исемендәге Казан авиация заводы|С.П. Горбунов исемендәге Казан авиация җитештерү берләшмәсе]]<br/>[[Казан шәһәр Думасы|Казан шәһәр думасы]]<br/>[[Казан]]<br/>''[[:d:Q132449651|Татарстан Республикасы Рәисе Аппараты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-05-19
| [[Фирдәвес Кәбирев]]
| ''[[:d:Q10842936|rally driver]]''<br/>''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''
|
| [[:commons:Category:Firdaus Kabirov|Firdaus Kabirov]]
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-12-22
| [[Евгений Доронин]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-08
| [[Евгений Муравьёв]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
| [[:commons:Category:Eugene Muraviov|Eugene Muraviov]]
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-07-09
| [[Марат Бариев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Marat Bariev|Marat Bariev]]
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-08-15
| [[Андрей Бурдов]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-04-09
| ''[[:d:Q89695920|Елена Ушакова]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Elena Ushakova|Elena Ushakova]]
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-03-31
| ''[[:d:Q135670086|Аладинский, Евгений Александрович]]''
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| [[Казан дәүләт академия рус Зур драма театры|Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры]]<br/>[[Созвездие-Йолдызлык (фестиваль)|Созвездие-Йолдызлык]]
| [[:commons:Category:Evgeniy Aladinskiy|Evgeniy Aladinskiy]]
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-07-17
| [[Альберт Ибраһимов|Әлбирт Ибраһимов]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-12-11
| [[Айдар Беляев]]
| ''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''
|
| [[:commons:Category:Aidar Belyayev|Aidar Belyayev]]
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-07-20
| [[Илдус Тәлгат улы Әхмәтҗанов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Ildus Akhmetzyanov|Ildus Akhmetzyanov]]
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-06-24
| [[Фәрит Фазылҗанов]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-06-24
| [[Рөстәм Нигъмәтуллин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-03-30
| [[Александр Журавский]]
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-03-03
| [[Сергей Юшко]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-06-15
| [[Сергей Петров (1971)]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Viktorovich Petrov|Sergey Viktorovich Petrov]]
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-12-23
| [[Руслан Йосыпов]]
| ''[[:d:Q1055894|deputy]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-09-15
| [[Максим Шәрәфетдинов|Максим Шәрәфетдинев]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''
| [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]
| [[:commons:Category:Maxim Sharafutdinov|Maxim Sharafutdinov]]
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-03-11
| [[Илгиз Азизов]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-01-27
| ''[[:d:Q99199318|Виктория Черкесова]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Viktoriya Cherkesova|Viktoriya Cherkesova]]
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-06-10
| [[МакSим]]
| [[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''
|
| [[:commons:Category:MakSim|MakSim]]
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-04-29
| [[Алсу Фәйзуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-08-02
| [[Илья Начвин]]
|
| [[Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Дәүләт идарәсенең цифрлы үсеше, мәгълүмати технологияләр һәм элемтә министрлыгы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-08-20
| [[Гүзәл Гафарова (1992)]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57421936|Андрей Ермаков]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q65153844|Ардашев, Серафим Кузьмич]]''
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q87692374|В. А. Семёнов]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q88838618|Анастасия Поликарпова]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q666941|Research Institute of Molecular Pathology]]''<br/>[[Дрезден техник университеты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q101215236|Артём Кузнецов]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты
|
|
|-
|
| [[Индус Фәтхуллин]]
|
| [[ТАССР азык-төлек сәнәгате министрлыгы]]<br/>[[Казанның Киров районы|Киров районы]]<br/>[[Qazan Boralaq zavodı|Казан боралак заводы]]
|
|
|-
|
| [[Лилия Маврина]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q110764390|Динар Зарипов]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q104626036|гидроаэродинамик]]''
| ''[[:d:Q4201757|S.S. Kutateladze Institute of Thermophysics SB RAS]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
==Чыганак==
* [http://belem.ru/tatar-tele/vuz-rus/343____.html Татар һәм рус телле студентлар өчен татар теле әсбапы]
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Казан|Татарстан|Россия Федерациясе|Советлар Берлеге}}
* [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
{{Татарстан ЮУЙлары}}
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:1931 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Казан университетлары]]
[[Төркем:Техник югары уку йортлары]]
[[Төркем:Казанның Мактау китабына кертелгәннәр]]
hj3wi01xekyedjpkefwuexphwwvhr0l
Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
0
49817
5936247
5861850
2026-06-04T01:24:27Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936247
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы''' ({{lang-ru|Стерлитамакский филиал Уфимского университета науки и технологий}}) — [[Башкортстан]]ның [[Стәрлетамак]] шәһәрендә эшләп килүче [[Уфа фән һәм технологияләр университеты]] филиалы.
==Тарихи белешмә==
''Стәрлетамак башкорт педагогия училищесы'' базасында [[1940 ел]]да ''Стәрлетамак укытучылар институты'' буларак барлыкка килә. Ул чактагы ике факультетка (тел һәм әдәбият факультеты, физика-математика факультеты) 60 студент укырга алына.
Институтның архив материалларына караганда, [[РСФСР]] Мәгариф министрлыгының 1946 ел 14 июнендә кул куелган 591нче боерыгы нигезендә тел һәм әдәбият факультетында өч бүлек булдырыла; шул ук елда рус теле һәм әдәбияте бүлегенә 16 студент, башкорт теле һәм әдәбияте бүлегенә 21 студент, тарих бүлегенә 21 студент кабул ителә.
[[1993 ел]]дан бирле татар бүлеге эшләп килә. [[1998 ел]]да ул татар кафедрасы итеп үзгәртелде, соңрак татар һәм чуаш филологиясе кафедрасы буларак дәвам итте, мөдире – [[Илшат Нәсипов]]. 14 ел эчендә татар бүлеген җәмгысе 260 талип тәмамлаган.
[[файл:Стәрлетамак академиясе.jpg|180px|left]]
2004 елда Стәрлетамак дәүләт педагогия академиясе буларак үзгәртелә, 2009 елда [[Зәйнәп Биишева]] исеме бирелә.<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=https://strbsu.ru/about |access-date=2025-11-02 |archive-date=2022-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220126094334/https://strbsu.ru/about |dead-url=yes }}</ref>
2012 елдан – [[Башкорт дәүләт университеты]]ның 2000 елда нигезләнгән Стәрлетамак филиалы белән берләштерелә.<ref>РФ Мәгариф һәм фән министрлыгының 2012 елның 9 октябрендәге 95 номерлы боерыгы нигезендә</ref>
2022 елдан әлеге исемен йөртә.
=== Башкорт дәүләт университетының Стәрлетамак филиалы бүлекләре ===
Көндезге уку:
* Математика, информатика һәм санак техникасы
* Физика һәм математика
* Гамәли математика һәм информатика
* Педагогика һәм психология белеме бирү (кафедра мөдире [[Роза Сәлимова|Р. М. Сәлимова]])
* Тарих
* Технология һәм эшмәкәрлек
* Оешма менеджменты
* Рус теле һәм әдәбияты
* Рус теле һәм әдәбияты, чит теле
* Чит теле
* Рус теле һәм әдәбияты, мәдәният белеме
* Рус теле һәм әдәбияты, чуаш теле һәм әдәбияты (уку вакытының 15% – чуаш телендә)
* Татар теле һәм әдәбияты, рус теле һәм әдәбияты (уку вакытының 15% – татар телендә)
* Башкорт теле һәм әдәбияты, рус теле һәм әдәбияты (уку вакытының 15% – башкорт телендә)
* Башкорт теле һәм әдәбияты, чит теле (уку вакытының 10% – башкорт телендә)
* Башкорт теле һәм әдәбияты, тарих (уку вакытының 10% – башкорт телендә)
* Педагогика һәм башлангыч мәктәп методикасы
* Биология һәм химия
Читтән торып уку:
* Математика
* Тарих
* Технология һәм эшмәкәрлек
* Оешма менеджменты
* Рус теле һәм әдәбияты
* Рус теле һәм әдәбияты, мәдәният белеме
* Башкорт теле һәм әдәбияты (уку вакытының 15% – башкорт телендә)
* Татарский язык и литература (уку вакытының 15% – татар телендә)
* Чувашский язык и литература (уку вакытының 15% – чуаш телендә)
* Педагогика һәм башлангыч белем методикасы
* Музыкаль белем
* Биология
== Шәхесләр ==
=== Җитәкчеләр ===
* Сәләх Думаев (1940)
* Алексей Ковальский
* Игорь Сыров
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4442376. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4442376/p580:башлау,p108/Q4442376/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| [[Әхмәт Сафин]]
| data-sort-value="1925" | 1925-12-10
| [[Стәрлетамак кантоны|Стәрлетамак кантуны]]<br/>[[Бурлы]]
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|-
| 1947
| 1955
| [[Биләл Юлдашбаев]]
| data-sort-value="1928" | 1928-03-02
| [[Юрматы (Федоровка районы)|Юрматы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2001" | 2001-04-13
|-
| 1995
| 1997
| [[Рифгать Әхмәтьянов]]
| data-sort-value="1933" | 1933-07-10
| [[Турбаслы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-10-11
|-
| 1970
| 1975
| [[Эрнст Ишбирдин]]
| data-sort-value="1934" | 1934-12-20
| [[Ишбирде (Баймак районы)|Ишбирде]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2019" | 2019-05-24
|-
|
|
| [[Рәшит Әлмөхәммәтов]]
| data-sort-value="1934" | 1934-04-25
| [[Зиянчура районы]]
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-10-04
|-
| 1970
| 1983
| [[Салават Галин]]
| data-sort-value="1934" | 1934-03-03
| [[Гаделбай]]
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q12771457|methodologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-03-29
|-
| 1962
| 2012
| [[Иван Карпухин]]
| data-sort-value="1936" | 1936-02-05
| [[Әлшәй районы]]
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2023" | 2023-04-21
|-
|
|
| ''[[:d:Q110458632|Хәсәнов Илмир Йосоп улы]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-08
| [[Олы Кәркәле|Зур Кәркәле]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Планета Козлова]]
| data-sort-value="1945" | 1945-07-28
| [[Белорет районы]]
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124537468|Ҡанбәкова Римма Вәли ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-29
| [[Стәрлебаш районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[укытучы]]
|
|
|-
| 1996
| 2002
| [[Владимир Иванов (1950)|Владимир Иванов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-04-28
| [[Уфа]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 1981
|
| ''[[:d:Q15064267|Khamit Bajmurzin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-08
| [[Бикбулат (Күгәрчен районы)|Бикбулат]]
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|-
|
| 1988
| ''[[:d:Q64904410|Александр Владимирович Глузман]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-15
| [[Енакиеве]]
| ''[[:d:Q12159214|Sievierodonetsk College of Culture and Arts named after Serhii Prokofiev]]''<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Фирдәвес Уразаева]]
| data-sort-value="1955" | 1955-07-20
| [[Стәрлебаш районы]]<br/>[[Яшергән]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-03-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q115796932|Ҡасҡынбаева Гәүһәр Абдраҙаҡ ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-29
| [[Яңа Мөсет]]
| ''[[:d:Q113644044|Яңы Мөсәт мәктәбе]]''<br/>Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-08-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q109495524|Swetlana Anatoljewna Mustafina]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-08
| ''[[:d:Q4452616|Tatishchevo (Saratov oblast)]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111848652|Маджуга Анатолий Геннадьевич]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-22
| [[Чимкәнт]]
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q117280356|Хөсәйенова Ләйлә Миҙхәт ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-29
| [[Усман (Торымбәт авыл советы)|Усман]]
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110888174|Вәлиева Гөлназ Даурат ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-27
| [[Сөендек (Учалы районы)|Сөендек]]
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Стәрлетамак дәүләт педагогия институтын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4442376. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4442376/p580:башлау,p69/Q4442376/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q107086457|Әлимғолов Искәндәр Арыҫланбәк улы]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-12-25
| [[Канбулат (Мәләвез районы)|Канбулат]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q168559|кәмисәр]]''
|
|
| data-sort-value="1974" | 1974-12-18
|-
|
|
| [[Владимир Якимов]]
| data-sort-value="1911" | 1911-06-06
| [[Углич]]
|
|
|
| data-sort-value="1989" | 1989-01-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492893|Aleksandr Pavlovich Frolov]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-09-27
| ''[[:d:Q13662682|Zavoronezhskoe]]''
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Pavlovich Frolov|Aleksandr Pavlovich Frolov]]
| data-sort-value="1994" | 1994-10-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q110041963|Сәғитов Әхәт Ҡәйүм улы]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-04-26
| [[Галиәкбәр (Бөрҗән районы)|Галиәкбәр]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-10-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q120726051|Юлсурина Гөльямал Солтангәрәй ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-08-01
| [[Миңдегол]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-12-27
|-
|
|
| [[Әхмәт Сафин]]
| data-sort-value="1925" | 1925-12-10
| [[Стәрлетамак кантоны|Стәрлетамак кантуны]]<br/>[[Бурлы]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы<br/>[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110983115|Күлбаева Йомабикә Йәмил ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-12-21
| [[Ишдәүләт]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-10-27
|-
|
| 1949
| [[Валентин Иванов]]
| data-sort-value="1929" | 1929-01-01
| [[Гәйтән]]
| [[математик]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2003" | 2003-04-15
|-
|
|
| [[Зәки Сәгыйтов]]
| data-sort-value="1929" | 1929
| [[Галиәкбәр (Бөрҗән районы)|Галиәкбәр]]
| [[укытучы]]
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-05-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q110907428|Сөләймәнов Зәки Мөхәмәтвәли улы]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-12
| [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q110154548|Сәғитов Ирек Хаммат улы]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-01
| [[Галиәкбәр (Бөрҗән районы)|Галиәкбәр]]
| [[укытучы]]
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996
|-
|
| 1959
| [[Рәшит Әлмөхәммәтов]]
| data-sort-value="1934" | 1934-04-25
| [[Зиянчура районы]]
| [[галим]]
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
|
| data-sort-value="2022" | 2022-10-04
|-
|
| 1958
| [[Салават Галин]]
| data-sort-value="1934" | 1934-03-03
| [[Гаделбай]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q12771457|methodologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
|
| data-sort-value="2010" | 2010-03-29
|-
|
| 1959
| [[Фәнүзә Нәдершина]]
| data-sort-value="1936" | 1936-02-07
| [[Морадым (Авыргазы районы)|Морадым]]
| [[галим]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
|
|
|-
|
| 1960
| [[Иван Карпухин]]
| data-sort-value="1936" | 1936-02-05
| [[Әлшәй районы]]
| [[язучы]]
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
|
| data-sort-value="2023" | 2023-04-21
|-
|
|
| [[Раил Байбулатов|Раил Байбулатыв]]
| data-sort-value="1937" | 1937-06-02
| [[Яманкол]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-07-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q117818895|Ғәбитова Тамара Зәйләғи ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-10
| [[Әптек]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110515213|Ғайсин Фәрит Әхмәт улы]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-12
| [[Аптрак]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q2269756|ministry of education]]''<br/>[[Башкортстан]]<br/>''[[:d:Q30263283|Institute for Educational Development and Training]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-05-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q112193760|Байтурина Зәһүрә Дәүләтша ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-31
| [[Баймак районы]]<br/>''[[:d:Q111370619|Хисмәт]]''
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112738925|Кәримов Хәбир Хәйбулла улы]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-06-01
| ''[[:d:Q4108515|Verkhnetashevo]]''
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Планета Козлова]]
| data-sort-value="1945" | 1945-07-28
| [[Белорет районы]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q122335280|Дауытов Гәрәй Дәүләтбай улы]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-08
| [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]]
|
|
|
| data-sort-value="2008" | 2008-12-06
|-
|
|
| [[Закир Әкбәров]]
| data-sort-value="1947" | 1947-03-04
| [[Зәк-Ишмәт]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="2026" | 2026-05-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q110914112|Манапова Сәмәрә Ноғоман ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-23
| [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115688010|Баймырҙин Ривал Рәхмәт улы]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-11
| [[Иске Монасыйп]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
|
|
|
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q103478050|Мөхәмәтйәнова Ғәлиә Мөхтәр ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-01
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''
|
|
|
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q4403510|Kamil Sabitov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-15
| [[Җилембәт (Стәрлебаш районы)|Җилембәт]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| [[Рамил Маликов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-01-20
| [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110793732|Солтанова Зөһрә Зәки ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-04
| [[Галиәкбәр (Бөрҗән районы)|Галиәкбәр]]
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q76925727|Баһауетдинова Миңлехана Ишмөхәмәт ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-10
| [[Юлык (Гафури районы)|Юлык]]
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| [[Рәйхана Гыйльманова]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-25
| [[Өчбүләк (Федоровка районы)|Ишбүләк]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
| 1977
| ''[[:d:Q15064267|Khamit Bajmurzin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-08
| [[Бикбулат (Күгәрчен районы)|Бикбулат]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Ишембай нефть көллияте]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113546731|Гәрәев Вячеслав Юрьевич]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-10
| [[Стәрлетамак]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115796932|Ҡасҡынбаева Гәүһәр Абдраҙаҡ ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-29
| [[Яңа Мөсет]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы
|
| data-sort-value="2006" | 2006-08-02
|-
|
| 1983
| [[Фирүзә Абдуллина]]
| data-sort-value="1961" | 1961-02-24
| [[Шүлкә]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>[[шагыйрь]]
|
| [[:commons:Category:Firuza Abdullina|Firuza Abdullina]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106608748|Буранғолова Наилә Дамир ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-15
| [[Малаяз]]
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109286131|Үтәғолова Зөһрә Әхмәҙи ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-15
| [[Башкортстан]]<br/>[[Бөрҗән районы]]<br/>[[Аскар (Бөрҗән районы)|Аскар]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[укытучы]]
| [[мәктәп]]<br/>''[[:d:Q55043|гимназия]]''<br/>[[Белорет]]<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132396796|Миңлебаева Сулпан Рәжәп ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-06
| [[Туеш]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108810336|Ғәбитова Зәкиә Муллағәле ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-14
| [[Мәләвез районы]]<br/>''[[:d:Q4108515|Verkhnetashevo]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q4448066|Igor Syrov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-02-12
| [[Салават (шәһәр)|Салават]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111028980|Вәлеева Венера Фәрит ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-03-11
| [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110888174|Вәлиева Гөлназ Даурат ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-27
| [[Сөендек (Учалы районы)|Сөендек]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123048768|Голов, Олег Евгеньевич]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-11
| [[Стәрлетамак]]
|
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Oleg Golov|Oleg Golov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110101129|Абдуллина Гөлфирә Риф ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-01-04
| ''[[:d:Q4275453|Макар]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133798406|Иҫәнғолов Шамил Наил улы]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-11
| [[Иске Чытырман]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
|
|
|-
|
|
| [[Илгиз Халиков]]
| data-sort-value="1983" | 1983-08-27
| [[Стәрлебаш]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы]]<br/>[[Бөтендөнья татар конгрессы]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
| [[:commons:Category:Ilgiz Khalikov|Ilgiz Khalikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q117318890|Ғәбиҙуллина Әлфинә Таһир ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-05-12
| [[Иске Мөсет]]
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
==Чыганаклар==
* [http://starletamaq.narod.ru/tt-kir/magarif.html Стәрлетамакта мәгариф һәм фән]
* [http://шонкар.рф/novosti/magarif/620-sterletamak Стәрлетамаҡтар үҙ обсерваторияһын асырға итә]{{Deadlink|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ba}}
* [http://ashkadar.pressarb.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=2559:-----70-&catid=6:2008-11-18-12-19-07 Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһына – 70 йыл ]{{Deadlink|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ba}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Уфа фән һәм технологияләр университеты]]
[[Төркем:Стәрлетамак]]
[[Төркем:Россиянең педагогика югары уку йортлары]]
[[Төркем:1940 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча институтлар]]
[[Төркем:Башкортстан вузлары]]
2y6q1ceafu4iih7bf1fg14q4ei6okwr
Сөнгәләй
0
50803
5936276
4645212
2026-06-04T09:42:57Z
Таёжный лес
38136
5936276
wikitext
text/x-wiki
{{ТП
|халәт = шәһәр
|татар исеме = Сөнгәләй
|чын исем =
|ил = Россия
|герб = Coat of Arms of Sengilei (Ulianovsk oblast) (1778).png
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg = 53|lat_min = 58|lat_sec =
|lon_deg = 48|lon_min = 48|lon_sec =
|CoordAddon = type:city(98500)_region:RU
|CoordScale = 20000
|ЯндексКарта =
|ил харитасы зурлыгы = 340
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк төре = Өлкә
|төбәк = Сембер өлкәсе
|төбәк җәдвәлдә = Сембер өлкәсе
|район төре =
|район = Сөнгәләй районы
|район җәдвәлдә =
|җәмгыять төре =
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы = 1666
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|халәт =
|мәйдан = 6
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге = 78
|климат =
|рәсми тел =
|халык саны = 6 959
|исәп елы = 2010
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать кушагы = +4
|DST =
|телефон коды = +7 84233
|почта индексы = 433380
|почта индекслары =
|автомобил коды = 73, 173
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
}}
'''Сөнгәләй''' ({{lang-ru|Сенгилей}}) — [[Сембер өлкәсе]]ндә шәһәр, [[Сөнгәләй районы]]ның административ үзәге.
Халык саны — 6 959 кеше ([[2010]]).
== География ==
Шәһәр [[Идел]]нең уң ярында, [[Ульновск]]тан 72 километрга көньякка таба урнаша. Иң якын тимер юл станциясе — Красный Гуляй (45 км).
== Исем чыганагы ==
Шәһәр үз исемне ''Сөнгәләйка'' елгадан алган, ә ул үз исемен [[эрзә теле|эрзә]] ''сянг'' — «кушылдык» һәм ''лей'' — «су» сүзләреннән алган.
== Тарих ==
Сөнгәләй [[1666 ел]]да нигезләнә.
[[1780 ел]]дан — Сембер {{коммент|калгайлыгы|наместниклыгы}} ([[1796 ел]]дан — [[Сембер губернасы]]) [[Сөнгәләй өязе]]нең үзәге.
[[1856 ел]]да Сөнгәләйдә 1 чиркәү, 708 йорт һәм 32 лавка (кибет) булган.
[[1907 ел]]да шәһәрдә зур булмаган җылылык электростанциясе, ә [[1914 ел]]да — цемент заводы төзелә.
[[1925 ел]]да Сөнгәләй ''сала''га үзгәртеп корыла. [[1936 ел]]дан — [[эшчеләр посёлогы]], [[1943 ел]]дан — яңадан шәһәр.
== Халык ==
{| class="wikitable"
|-
! [[1897]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=39</ref> !! [[1959]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1970]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1979]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1989]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2002]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus02_reg2.php 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2010]]<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls |access-date=2012-05-20 |archive-date=2011-06-27 |archive-url=https://www.webcitation.org/5zkxwkUEt?url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls |dead-url=yes }}</ref>
|-
| 5 734 || 10 677 || 9 807 || 10 817 || 10 366 || 8 396 || 6 959
|}
== Икътисад ==
* Цемент заводы;
* яшелчә-консерв заводы;
* {{коммент|мебель|мебель}} комбинаты;
* Ульяновск радиолампа заводының филиалы;
* «Энергосервис» берләшмәсе;
* май җитештерү заводы;
*тегермән комбинаты.
== Мәдәният һәм мәгариф ==
Шәһәрдә 2 мәктәп, педагогоия колледжы, технологик техникумы һәм өлкәне өйрәнү музее бар.
== Дин ==
;[[Православие]]
* Покровский храмы
;[[Ислам]]
* [[Сөнгәләй мәчете|Мәчет]] (2025)
<gallery>
Покровский собор (Сенгилей, старый).jpg|Покровский храмы (юк ителгән)
Сенгилей мәчете.jpg|[[Сөнгәләй мәчете|Мәчет]]
</gallery>
== Шәхесләр ==
* [[Валентин Жегалов]] (1934), математик, КФУ профессоры.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
* http://www.mojgorod.ru/uljanov_obl/sengilej/
{{Сембер өлкәсе}}
[[Төркем:Сембер өлкәсе шәһәрләре]]
[[Төркем:Сембер өлкәсе район үзәкләре]]
g6yilh22hmtdcstlc1040ng19iy9g0g
Мари дәүләт университеты
0
100576
5936267
5891719
2026-06-04T07:49:06Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936267
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q4281441|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4281441|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4281441|lang=en}}}}, {{lang-mhr|{{Label|Q4281441|lang=mhr}}}}) — [[Йошкар-Ола]]да урнашкан [[югары уку йорты]], төбәк төрәк университеты, [[Мари Ил]]нең өч югары уку йортларыннан берсе.
== Тарих ==
Мари дәүләт университеты [[1972 ел]]да нигезләнә.<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://new.marsu.ru/GeneralInformation/History/ovuze.php |access-date=2013-05-11 |archive-date=2013-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130129201101/http://new.marsu.ru/GeneralInformation/History/ovuze.php |dead-url=yes }}</ref> [[2008 ел]]да МарДУ составына ''Н. К. Крупская исемле Мари дәүләт педагогика институты'' кертелә.
== Структура ==
Университет 10 факультеттан, 6 институттан һәм 62 кафедрадан тора.<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://new.marsu.ru/GeneralInformation/AboutMarsu.php |access-date=2013-05-11 |archive-date=2013-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501203127/http://new.marsu.ru/GeneralInformation/AboutMarsu.php |dead-url=yes }}</ref> {{comment|ЮУЙ|югары уку йорты}}да 9000нән артык студент укый, аларга якынча 900 укытучы белем бирә. Шуның өстенә, [[Волжск]] шәһәрендә вәкиллек эшли.
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4281441. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4281441/p580:башлау,p108/Q4281441/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q21637348|Leonid Vorobyov]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-08-08
| ''[[:d:Q4303548|Мосальск өязе]]''
| ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-01
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| [[Габдулла Җиһаншин]]
| data-sort-value="1917" | 1917-06-22
| [[Татар Талкышы]]
| [[Чистай авыл хуҗалыгы техникумы]]<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="2015" | 2015-03-03
| [[Россия]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18123548|Viktor Kolla]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-09-25
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q4351501|Пермь дәүләт фармацевтика академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2020" | 2020-09-12
| [[Торонто]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4104182|Lidia Vassikova]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-28
| [[Таулы Мари районы]]
| ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-10-28
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q124769435|Краснов, Анатолий Васильевич]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-09-02
| [[Куркумбал (Морке районы)]]<br/>[[Морке районы|Морки районы]]<br/>[[Мари автономияле өлкәсе|Мари автономия өлкәсе]]
| ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-07-18
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q25644815|Ivan Galkin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-09-16
| [[Рошня (авыл)]]
| ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-08-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25647051|Ivan Ivanov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-15
| [[Көҗәңәр районы]]
| ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]''
| [[галим]]<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-02-11
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q61107012|Ksenofont Sanukov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-05
| [[Таулы Мари районы]]
| ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]''
| [[укытучы]]
| data-sort-value="2020" | 2020-10-14
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109485700|Жукова, Людмила Алексеевна]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-01-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25644632|Gennadij N. Ajplatov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-16
| [[Шактенважи]]
| ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-06-15
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21504491|Nikolay Vasilyevich Abramov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Югары Азъял]]
| ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="2010" | 2010
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28665064|Leonid Yablonsky]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q21272406|палеоантрополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-06-14
| ''[[:d:Q41621|Haifa]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q25644646|Aleksandr Bakhtin]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-07
| [[Йошкар-Ола]]
| Мари дәүләт университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16532345|Абукаева Любовь Алексеевна]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-12-25
| [[Мишкә районы]]
| Мари дәүләт университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25647271|Elena Mikhaĭlovna Andrianova]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-04-17
| [[Кужмара (Звенигово районы)]]
| Мари дәүләт университеты
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 1999
|
| ''[[:d:Q73296935|Viktor Samartsev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4318620|Идел буе тикшеренү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2010-09-01
|
| ''[[:d:Q84313293|Aleksey B. Trubyanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-02-01
| 2021-07-01
| ''[[:d:Q90622318|Anton O Svinin]]''
|
|
| Мари дәүләт университеты<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4281441. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4281441/p580:башлау,p69/Q4281441/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q86606994|Kristofer Baldaev]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-03-08
| [[Мамык (Мари Иле)|Мамык (Мари Ил)]]
|
|
| data-sort-value="2023" | 2023-10-10
|
|-
|
| 1953
| [[Виталий Акцорин]]
| data-sort-value="1930" | 1930-07-17
| [[Березово-Шимбатыр]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-03-07
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q100352691|Саутин Владимир Николаевич]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-24
| [[Алатыр]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25644751|Valentin Vasilyev]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-01
| [[Кече Купта]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Виталий Дмитриев-Ози]]
| data-sort-value="1949" | 1949-01-04
| [[Улисьял]]
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-12-27
| ''[[:d:Q1027650|Sernur]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q104381521|Свинин, Сергей Васильевич]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-08
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62714693|Tatʹâna Bagiševna Nikitina]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-27
| [[Йошкар-Ола]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4281440|Мари тел, әдәбият һәм тарих институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25644741|Эшмякова, Фаина Викторовна]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-29
| [[Сарлат]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111205318|Anatoli Smirnov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-26
|
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Юрий Калиев]]
| data-sort-value="1957" | 1957-01-16
| [[Чабык (Мишкә районы)|Чабык]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q110946531|Бөре дәүләт педагогика институты]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-04-23
| [[Бөре (шәһәр)|Бөре]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q25644683|Mikhail Kudryashov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-25
| [[Сараново]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013
| [[Йошкар-Ола]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q25644725|Савельева, Евгения Константиновна]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-31
| [[Сарбай (Мари Ил)]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25644646|Aleksandr Bakhtin]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-07
| [[Йошкар-Ола]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Мари дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16334655|Juriy Ilitsj Solovjov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-04
| [[Купсола (Марисола авыл җирлеге)|Купсола]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25644718|Самойлов, Владислав Гурьевич]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-20
| [[Мари Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2009" | 2009-12-10
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107371141|Заболотских, Андрей Владимирович]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-28
| [[Мари-Төрек]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16532345|Абукаева Любовь Алексеевна]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-12-25
| [[Мишкә районы]]
| [[галим]]
| Мари дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25647271|Elena Mikhaĭlovna Andrianova]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-04-17
| [[Кужмара (Звенигово районы)]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Мари дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453002|Dmitry Ivanov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-06-15
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25644723|Сидукова, Тамара]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-04-18
| [[Тушналы]]
| [[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92771560|Evgeny Vasilievich Maslov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-09-22
| ''[[:d:Q4249392|Kusye-Alexandrovsky]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61107575|Утятин, Андрей Алексеевич]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-10-17
| [[Таулы Мари районы]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Муса Галләмов]]
| data-sort-value="1992" | 1992-07-01
| [[Ирнур]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''
| [[Лаеш районы]]
|
|
|-
| 2007
| 2012
| ''[[:d:Q90622318|Anton O Svinin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Мари дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2008-07-31
| ''[[:d:Q92180506|Svetlana Konovalova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.marsu.ru/ Рәсми сайт]
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
{{Россия классик университетлары ассоциациясе}}
[[Төркем:1972 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Йошкар-Ола]]
3mgfukrvy4tzl1v9zeq3cdjfjtf44gs
Тәтеш таулары
0
134066
5936188
2881197
2026-06-03T12:25:11Z
Sinar-nk
47505
«Сылтамалар» бүлеге өстәлде: Вшиха тавы турында краевед мәкаләгә сылтама
5936188
wikitext
text/x-wiki
{{Тау системасы
|Исем = Тетюшские горы
|Изображение =
|Подпись =
|Координатлар = 54/56/00/N/48/50/00/E
|CoordScale =
|Ил = Русия
|Төбәк = Татарстан
|Биеклек = 235
}}
'''Тәтеш таулары''' ({{lang-ru|Тетюшские горы}}) — [[Татарстан]]да, Иделнең уңъягында урнашкан калкулык. Көнбатышта Зөя елгасы, көнчыгышта Идел елгасы, төньякта Ундыр авылы, көньякта Сембер шәһәре белән чикләнәләр. Көнбатышта [[Үләмә]] елгасы, көнчыгышта [[Идел елгасы]], төньякта Сөйки авылы, көньякта [[Кашка]] авылы белән чикләнә.<ref>Республика Татарстан. Общегеографические карты Российской Федерации. Федеральная служба геодезии и картографии России, 1994 г</ref> Кайбер чыганакларда Тәтеш тауларының көнчыгыш өлеше [[Сөйки таулары]] булып исәпләнәләр; [[Монастырский]] авылы тирәсендә ''Монастырский таулары'' аерып күрсәтелә.<ref>http://www.bolgar.info/puteshestvie_v_bolgary</ref>
[[Тәтеш]] шәһәре хөрмәтенә аталган.
== Истәлекле урыннар ==
* '''Вшиха тавы''' — Тәтеш шәһәренең тарихи үзәге, федераль әһәмияттәге археология истәлеге. Тауда «Тарихка 320 баскыч» баскычы, күзәтү мәйданчыгы һәм «Түбәтәй Тауэр» күзәтү манарасы урнашкан. Тау битләве «Тәтеш дислокацияләре» геологик табигать һәйкәле составына керә<ref name="vsepro">{{cite web |url=https://vsepro.tatar/gora-vshiha.html |title=Гора Вшиха |website=Все про Татарстан |date=2026-06-03 |access-date=2026-06-03}}</ref>.
==Шулай ук карагыз==
* [[Вшиха тавы]]
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://vsepro.tatar/gora-vshiha.html Вшиха тавы] — «Все про Татарстан» сайтында тулы краевед мәкалә (рус.)
[[Төркем:Татарстан географиясе]]
na86frntvoau3ccmdowq8g5qmn858om
5936191
5936188
2026-06-03T12:42:12Z
Sinar-nk
47505
5936191
wikitext
text/x-wiki
{{Тау системасы
|Исем = Тетюшские горы
|Изображение =
|Подпись =
|Координатлар = 54/56/00/N/48/50/00/E
|CoordScale =
|Ил = Русия
|Төбәк = Татарстан
|Биеклек = 235
}}
'''Тәтеш таулары''' ({{lang-ru|Тетюшские горы}}) — [[Татарстан]]да, Иделнең уңъягында урнашкан калкулык. Көнбатышта Зөя елгасы, көнчыгышта Идел елгасы, төньякта Ундыр авылы, көньякта Сембер шәһәре белән чикләнәләр. Көнбатышта [[Үләмә]] елгасы, көнчыгышта [[Идел елгасы]], төньякта Сөйки авылы, көньякта [[Кашка]] авылы белән чикләнә.<ref>Республика Татарстан. Общегеографические карты Российской Федерации. Федеральная служба геодезии и картографии России, 1994 г</ref> Кайбер чыганакларда Тәтеш тауларының көнчыгыш өлеше [[Сөйки таулары]] булып исәпләнәләр; [[Монастырский]] авылы тирәсендә ''Монастырский таулары'' аерып күрсәтелә.<ref>http://www.bolgar.info/puteshestvie_v_bolgary</ref>
[[Тәтеш]] шәһәре хөрмәтенә аталган.
== Истәлекле урыннар ==
* '''Вшиха тавы''' — Тәтеш шәһәренең тарихи үзәге, федераль әһәмияттәге археология истәлеге. Тауда «Тарихка 320 баскыч» баскычы һәм күзәтү мәйданчыгы урнашкан. Тау битләве «Тәтеш дислокацияләре» геологик табигать һәйкәле составына керә<ref name="vsepro">{{cite web |url=https://vsepro.tatar/gora-vshiha.html |title=Гора Вшиха |website=Все про Татарстан |date=2026-06-03 |access-date=2026-06-03}}</ref>.
==Шулай ук карагыз==
* [[Вшиха тавы]]
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://vsepro.tatar/gora-vshiha.html Вшиха тавы] — «Все про Татарстан» сайтында тулы краевед мәкалә (рус.)
[[Төркем:Татарстан географиясе]]
3dc81jsu7opr938r6ha11ildgahlbg8
Дмитриев-Льговский
0
161471
5936315
3481774
2026-06-04T11:38:46Z
Ardaikh
56216
5936315
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Россия
|татар исеме = Дмитриев-Льговский
|чын исем = {{lang-ru|Дмитриев-Льговский}}
|ил = Россия
|герб = Coat of Arms of Dmitriyev.svg
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге = 150
| lat_deg = 52|lat_min = 07|lat_sec = 44
| lon_deg = 35|lon_min = 04|lon_sec = 32
| CoordAddon = type:city(8300)_region:RU
| CoordScale =
|ЯндексХарита = http://maps.yandex.ru/map_search.xml?map=5&lay=28&id=3271
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк төре =
|төбәк = Курск өлкәсе
|төбәк җәдвәлдә =
|район төре = Район
|район = Дмитриев районы
|район җәдвәлдә =
|җәмгыять төре =
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы =
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|халәт = [[Шәһәр]]
|халәт бирле = 1779 ел{{!}}1779 елдан
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат =
|рәсми тел =
|халык саны = {{ Халык саны | Дмитриев (город) | тс }}
|исәп елы = {{ Халык саны | Дмитриев (город) | г }}
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать поясы =
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы =
|почта индекслары =
|автомобил коды =
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле 2 =
|сайт теле 3 =
|сайт теле 4 =
|сайт теле 5 =
| add1n =
| add1 =
| add2n =
| add2 =
| add3n =
| add3 =
}}'''Дмитриев-Льговский''' ({{lang-ru|Дмитриев-Льговский}}) — [[Россия Федерациясе]]нең [[Курск өлкәсе]]ндә урашкан шәһәр.
Халык саны — {{ Халык саны | Дмитриев (город) | ф }} кеше ({{ Халык саны | Дмитриев (город) | г }}){{ Халык саны | Дмитриев (город) | с }}.
== Сәгать поясы ==
{{ОбъектныңСәгатьпоясы/MSK+0|Объект=Дмитриев-Льговский}}
<!-- == Климат ==
<div style=width:80%>
{{Шәһәр климаты
|Шәһәр=
|Чыганак=
| Гый_ур = | Гый_ур_явым =
| Фев_ур = | Фев_ур_явым =
| Мар_ур = | Мар_ур_явым =
| Апр_ур = | Апр_ур_явым =
| Май_ур = | Май_ур_явым =
| Июн_ур = | Июн_ур_явым =
| Июл_ур = | Июл_ур_явым =
| Авг_ур = | Авг_ур_явым =
| Сен_ур = | Сен_ур_явым =
| Окт_ур = | Окт_ур_явым =
| Ноя_ур = | Ноя_ур_явым =
| Дек_ур = | Дек_ур_явым =
| Ел_ур = | Ел_ур_явым =
| Гый_ур_мин = | Гый_ур_макс =
| Фев_ур_мин = | Фев_ур_макс =
| Мар_ур_мин = | Мар_ур_макс =
| Апр_ур_мин = | Апр_ур_макс =
| Май_ур_мин = | Май_ур_макс =
| Июн_ур_мин = | Июн_ур_макс =
| Июл_ур_мин = | Июл_ур_макс =
| Авг_ур_мин = | Авг_ур_макс =
| Сен_ур_мин = | Сен_ур_макс =
| Окт_ур_мин = | Окт_ур_макс =
| Ноя_ур_мин = | Ноя_ур_макс =
| Дек_ур_мин = | Дек_ур_макс =
| Ел_ур_мин = | Ел_ур_макс =
| Гый_а_макс = | Гый_а_мин =
| Фев_а_макс = | Фев_а_мин =
| Мар_а_макс = | Мар_а_мин =
| Апр_а_макс = | Апр_а_мин =
| Май_а_макс = | Май_а_мин =
| Июн_а_макс = | Июн_а_мин =
| Июл_а_макс = | Июл_а_мин =
| Авг_а_макс = | Авг_а_мин =
| Сен_а_макс = | Сен_а_мин =
| Окт_а_макс = | Окт_а_мин =
| Ноя_а_макс = | Ноя_а_мин =
| Дек_а_макс = | Дек_а_мин =
| Ел_а_макс = | Ел_а_мин =
|}}
</div>-->
== Тарих ==
Шәһәр статусын 1779 елдан башлап йөртә.
==Халык==
{{ Халык саны |Бизәнү=standard | Дмитриев (город) | гс }}Милләтләр (2010): урыслар (98,1%).<ref>{{Citation |title=2010 елгы җанисәп алу базасы. |url=http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |access-date=2014-12-06 |archive-date=2015-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150915194436/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |dead-url=yes }}</ref><ref>Милләтне әйтмәгән кешеләрне исәпләмичә</ref>
== Танылган шәхесләр ==
* [[Феофан]] (''[[1947 ел|1947]]''), Казан һәм Татарстан митрополиты (''2015 елдан'').
== Тышкы сылтамалар ==
* {{wikidata|p856|}}
* [http://www.mojgorod.ru/kursk_obl/dmitriljgov/index.html Дмитриев-Льговский «Минем шәһәр» энциклопедиясендә]
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Курск өлкәсе}}
[[Төркем:Курск өлкәсе шәһәрләре]]
1fnuss0vfg4qacwdty1q568qacja1ri
5936316
5936315
2026-06-04T11:39:30Z
Ardaikh
56216
5936316
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Россия
|татар исеме = Дмитриев-Льговский
|чын исем = {{lang-ru|Дмитриев-Льговский}}
|ил = Россия
|герб = [[Coat of Arms of Dmitriyev.svg]]
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге = 150
| lat_deg = 52|lat_min = 07|lat_sec = 44
| lon_deg = 35|lon_min = 04|lon_sec = 32
| CoordAddon = type:city(8300)_region:RU
| CoordScale =
|ЯндексХарита = http://maps.yandex.ru/map_search.xml?map=5&lay=28&id=3271
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк төре =
|төбәк = Курск өлкәсе
|төбәк җәдвәлдә =
|район төре = Район
|район = Дмитриев районы
|район җәдвәлдә =
|җәмгыять төре =
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы =
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|халәт = [[Шәһәр]]
|халәт бирле = 1779 ел{{!}}1779 елдан
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат =
|рәсми тел =
|халык саны = {{ Халык саны | Дмитриев (город) | тс }}
|исәп елы = {{ Халык саны | Дмитриев (город) | г }}
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать поясы =
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы =
|почта индекслары =
|автомобил коды =
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле 2 =
|сайт теле 3 =
|сайт теле 4 =
|сайт теле 5 =
| add1n =
| add1 =
| add2n =
| add2 =
| add3n =
| add3 =
}}'''Дмитриев-Льговский''' ({{lang-ru|Дмитриев-Льговский}}) — [[Россия Федерациясе]]нең [[Курск өлкәсе]]ндә урашкан шәһәр.
Халык саны — {{ Халык саны | Дмитриев (город) | ф }} кеше ({{ Халык саны | Дмитриев (город) | г }}){{ Халык саны | Дмитриев (город) | с }}.
== Сәгать поясы ==
{{ОбъектныңСәгатьпоясы/MSK+0|Объект=Дмитриев-Льговский}}
<!-- == Климат ==
<div style=width:80%>
{{Шәһәр климаты
|Шәһәр=
|Чыганак=
| Гый_ур = | Гый_ур_явым =
| Фев_ур = | Фев_ур_явым =
| Мар_ур = | Мар_ур_явым =
| Апр_ур = | Апр_ур_явым =
| Май_ур = | Май_ур_явым =
| Июн_ур = | Июн_ур_явым =
| Июл_ур = | Июл_ур_явым =
| Авг_ур = | Авг_ур_явым =
| Сен_ур = | Сен_ур_явым =
| Окт_ур = | Окт_ур_явым =
| Ноя_ур = | Ноя_ур_явым =
| Дек_ур = | Дек_ур_явым =
| Ел_ур = | Ел_ур_явым =
| Гый_ур_мин = | Гый_ур_макс =
| Фев_ур_мин = | Фев_ур_макс =
| Мар_ур_мин = | Мар_ур_макс =
| Апр_ур_мин = | Апр_ур_макс =
| Май_ур_мин = | Май_ур_макс =
| Июн_ур_мин = | Июн_ур_макс =
| Июл_ур_мин = | Июл_ур_макс =
| Авг_ур_мин = | Авг_ур_макс =
| Сен_ур_мин = | Сен_ур_макс =
| Окт_ур_мин = | Окт_ур_макс =
| Ноя_ур_мин = | Ноя_ур_макс =
| Дек_ур_мин = | Дек_ур_макс =
| Ел_ур_мин = | Ел_ур_макс =
| Гый_а_макс = | Гый_а_мин =
| Фев_а_макс = | Фев_а_мин =
| Мар_а_макс = | Мар_а_мин =
| Апр_а_макс = | Апр_а_мин =
| Май_а_макс = | Май_а_мин =
| Июн_а_макс = | Июн_а_мин =
| Июл_а_макс = | Июл_а_мин =
| Авг_а_макс = | Авг_а_мин =
| Сен_а_макс = | Сен_а_мин =
| Окт_а_макс = | Окт_а_мин =
| Ноя_а_макс = | Ноя_а_мин =
| Дек_а_макс = | Дек_а_мин =
| Ел_а_макс = | Ел_а_мин =
|}}
</div>-->
== Тарих ==
Шәһәр статусын 1779 елдан башлап йөртә.
==Халык==
{{ Халык саны |Бизәнү=standard | Дмитриев (город) | гс }}Милләтләр (2010): урыслар (98,1%).<ref>{{Citation |title=2010 елгы җанисәп алу базасы. |url=http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |access-date=2014-12-06 |archive-date=2015-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150915194436/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |dead-url=yes }}</ref><ref>Милләтне әйтмәгән кешеләрне исәпләмичә</ref>
== Танылган шәхесләр ==
* [[Феофан]] (''[[1947 ел|1947]]''), Казан һәм Татарстан митрополиты (''2015 елдан'').
== Тышкы сылтамалар ==
* {{wikidata|p856|}}
* [http://www.mojgorod.ru/kursk_obl/dmitriljgov/index.html Дмитриев-Льговский «Минем шәһәр» энциклопедиясендә]
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Курск өлкәсе}}
[[Төркем:Курск өлкәсе шәһәрләре]]
ni3u5mvii910wz7lecmaofyoqzrihye
УЕФА Чемпионнар лигасы
0
162741
5936294
5935234
2026-06-04T10:37:44Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936294
wikitext
text/x-wiki
{{ҮК}}'''УЕФА Чемпионнар лигасы''' ({{lang-en|UEFA Champions League}}) — [[УЕФА]] канаты астында үткәрелә торган [[Европа]]да иң абруйлы клубара турнир.
Ярышның беренче үткән 1955/56 сезоныннан 1990/91 сезонга кадәр ''Европа чемпионнары кубогы'' дип аталган. 1991/92 сезонда исә ярыш «Amstel чемпионнар лигасы» исемен алды һәм форматны үзгәртелде — плей-офф этабына төрекем этабы барлыкка килгән.<ref>http://soccer-stat.ru/indexlch3.html</ref> 1992/93 сезоннан башлап, хәзерге исемен йөртә.
== Ярыш тәртибе ==
Турнирдагы урыннар саны УЕФА коэффициентлар җәдвәлендә урынына күрә билгеләнә:
*1-3 урыннарны биләүче ассоциацияләрдән 4 такым вәкил булып катнаша;
*4-6 урыннарны биләүче ассоциацияләрдән 3 такым вәкил булып катнаша;
*7-15 урыннарны биләүче ассоциацияләрдән 2 такым вәкил булып катнаша;
*16-54 урыннарны биләүче ассоциацияләрдән 1 такым вәкил булып катнаша.
Турнир берничә этаптан тора һәм дурт сайлап алу раундыннан башлана. Такымнар 2 уен (өйдә һәм кунакта) үткәрергә тиеш. Ике очрашу суммасында җиңгән такым киләсе раундка үтә. Сайлап алу раундларны үткән такымнар турыдан-туры төркем этабына үткән такымнар белән төркем этабына керәләр. Шобага нәтҗәләре буенча, 32 такымны 8 төркемгә бүләләр. Төркем этабында 1-нче яки 2-нче урынны алган такымнар плей-оффка чыгалар. 3-нче урынна алган такым Европа лигасының 1/16 финалына китә. 1/8 финалда көндәшләрне жирәбә ысулы белән билгеләнәләр. Аның тәртибе буенча:
*Бер ил вәкилләре һәм бер төркемнән чыккан такымнар бер-берсенә каршы уйный алмыйлар.
*Төркемдә 1-нче урынын аглан такымнар башка төркемә 2-нче урынын алган такым белән очрашв.
*1-урынны алган такымнар беренче уенны кунакта уйныйлар..
Такымнар 2 уен (өйдә һәм кунакта) үткәрәләр, уеннарның нәтиҗәләре буенча, бер такым 1/4 финалга юл ала. Чирек финалда җиңүчеләр ярым финалга үтәләр, финал уены исә нейтраль мәйданында үткәрелә. Ул УЕФА комиссиясе тарфыннан алдан ук гариза биргән дәгъвачылар арасыннан сайлана. Стадион УЕФА рейтингы буенча 5 йолдызына ия булырга тиеш.
== Җиңүчеләр ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label WHERE {
?item wdt:P3450 wd:Q18756.
OPTIONAL { ?item wdt:P1346 ?__________. }
}
|section=
|sort=label
|columns=p585:Ел,label:Исем,p1346:Җиңүче,p1132:Катнашучылар,p1350:Уеннар,p1351:Голлар,p1110:Тамашачылар
}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! Җиңүче
! Катнашучылар
! Уеннар
! Голлар
! Тамашачылар
|-
|
| ''[[:d:Q219384|1955–56 European Cup]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 16
| 29
| 127
|
|-
|
| ''[[:d:Q110474069|1955–56 European Cup knockout phase]]''
|
| 16
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q245202|1956–57 European Cup]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 22
| 44
| 170
|
|-
|
| ''[[:d:Q309318|1957–58 European Cup]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 24
| 48
| 189
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q309316|1958–59 European Cup]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 26
| 55
| 199
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q392535|1959–60 European Cup]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 26
| 52
| 218
|
|-
|
| ''[[:d:Q330686|1960–61 European Cup]]''
| [[Benfika futbol taqımı|Бенфика]]
| 28
| 51
| 164
|
|-
|
| ''[[:d:Q497028|1961–62 European Cup]]''
| [[Benfika futbol taqımı|Бенфика]]
| 29
| 55
| 222
|
|-
|
| ''[[:d:Q500074|1962–63 European Cup]]''
| [[Milan futbol taqımı|Милан]]
| 30
| 59
| 214
|
|-
|
| ''[[:d:Q500084|1963–64 European Cup]]''
| [[İnter Milan futbol taqımı|Интер]]
| 31
| 61
| 212
|
|-
|
| ''[[:d:Q497052|1964–65 European Cup]]''
| [[İnter Milan futbol taqımı|Интер]]
| 31
| 63
| 215
|
|-
|
| ''[[:d:Q573225|1965–66 European Cup]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 31
| 58
| 224
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q586977|1966–67 European Cup]]''
| ''[[:d:Q19593|Селтик]]''
| 33
| 65
| 212
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q426678|1967–68 European Cup]]''
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 32
| 60
| 162
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q642758|1968–69 European Cup]]''
| [[Milan futbol taqımı|Милан]]
| 32
| 52
| 176
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q371848|1969–70 European Cup]]''
| [[Фейеноорд (футбол клубы, Роттердам)|Фейеноорд]]
| 33
| 63
| 204
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q117079|1970–71 European Cup]]''
| [[Ayaks futbol taqımı|Аякс]]
| 33
| 63
| 210
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q269640|1971–72 European Cup]]''
| [[Ayaks futbol taqımı|Аякс]]
| 33
| 63
| 175
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q642893|1972–73 European Cup]]''
| [[Ayaks futbol taqımı|Аякс]]
| 30
| 57
| 160
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q642869|1973–74 European Cup]]''
| [[Bavariä Münxen futbol taqımı|Бавария]]
| 31
| 60
| 180
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q642916|1974–75 European Cup]]''
| [[Bavariä Münxen futbol taqımı|Бавария]]
| 30
| 55
| 174
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q642728|1975–76 European Cup]]''
| [[Bavariä Münxen futbol taqımı|Бавария]]
| 32
| 61
| 202
|
|-
|
| ''[[:d:Q497020|1976–77 European Cup]]''
| [[Liverpul futbol taqımı|Ливерпуль]]
| 32
| 61
| 155
|
|-
|
| ''[[:d:Q196681|1977–78 European Cup]]''
| [[Liverpul futbol taqımı|Ливерпуль]]
| 31
| 59
| 162
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q642789|1978–79 European Cup]]''
| ''[[:d:Q19490|Ноттиңем Форест]]''
| 33
| 63
| 185
|
|-
|
| ''[[:d:Q596726|1979–80 European Cup]]''
| ''[[:d:Q19490|Ноттиңем Форест]]''
| 33
| 63
| 185
|
|-
|
| ''[[:d:Q641465|1980–81 European Cup]]''
| [[Liverpul futbol taqımı|Ливерпуль]]
| 33
| 63
| 166
|
|-
|
| ''[[:d:Q642743|1981–82 European Cup]]''
| ''[[:d:Q18711|Астон Вилла]]''
| 33
| 63
| 170
|
|-
|
| ''[[:d:Q642777|1982–83 European Cup]]''
| ''[[:d:Q51974|Һамбург]]''
| 33
| 61
| 180
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q497085|1983–84 European Cup]]''
| [[Liverpul futbol taqımı|Ливерпуль]]
| 32
| 59
| 165
|
|-
|
| ''[[:d:Q642844|1984–85 European Cup]]''
| [[Yuventus futbol taqımı|Ювентус]]
| 32
| 61
| 186
|
|-
|
| ''[[:d:Q330674|1985–86 European Cup]]''
| ''[[:d:Q179658|Стәуа]]''
| 31
| 59
| 167
|
|-
|
| ''[[:d:Q696245|1986–87 European Cup]]''
| [[Portu futbol taqımı|Порту]]
| 31
| 57
| 163
|
|-
|
| ''[[:d:Q392526|1987–88 European Cup]]''
| [[ПСВ (футбол клубы, Эйндһовен)|ПСВ]]
| 32
| 61
| 143
|
|-
|
| ''[[:d:Q696237|1988–89 European Cup]]''
| [[Milan futbol taqımı|Милан]]
| 31
| 59
| 170
|
|-
|
| ''[[:d:Q594303|1989–90 European Cup]]''
| [[Milan futbol taqımı|Милан]]
| 32
| 61
| 169
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q118823|1990–91 European Cup]]''
| ''[[:d:Q173009|Црвена Звезда]]''
| 31
| 59
| 190
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991
| ''[[:d:Q269535|1991–92 European Cup]]''
| [[Барселона (футбол клубы, Барселона)|Барселона]]
| 32
| 73
| 192
|
|-
|
| ''[[:d:Q275673|1992–93 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| ''[[:d:Q132885|Олимпик Марсел]]''
| 36
| 74
| 194
| 1896787
|-
|
| ''[[:d:Q4405|1993–94 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Milan futbol taqımı|Милан]]
| 42
| 75
| 217
|
|-
|
| ''[[:d:Q455985|1994–95 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Ayaks futbol taqımı|Аякс]]
| 24
| 61
| 140
| 2328515
|-
|
| ''[[:d:Q26170|1995–96 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Yuventus futbol taqımı|Ювентус]]
| 24
| 61
| 159
| 1870462
|-
|
| ''[[:d:Q196515|1996–97 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Borussiä Dortmund futbol taqımı|Боруссия]]
| 24
| 61
| 161
| 2093228
|-
|
| ''[[:d:Q241409|1997–98 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 24
| 85
| 239
| 2868568
|-
|
| ''[[:d:Q279736|1998–99 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 24
| 85
| 238
|
|-
|
| ''[[:d:Q330050|1999–00 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 32
| 157
| 442
|
|-
|
| ''[[:d:Q16842771|2000–01 UEFA Champions League knockout stage]]''
|
| 8
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q456097|2000–01 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Bavariä Münxen futbol taqımı|Бавария]]
| 32
| 157
| 449
|
|-
|
| ''[[:d:Q16821754|2001–02 UEFA Champions League knockout stage]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q727058|2001–02 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 32
| 157
| 393
|
|-
|
| ''[[:d:Q4600983|2002–03 UEFA Champions League knockout stage]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q455978|2002–03 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Milan futbol taqımı|Милан]]
| 32
| 157
| 428
| 7535491
|-
|
| ''[[:d:Q244467|2003–04 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Portu futbol taqımı|Порту]]
| 32
| 125
| 309
|
|-
|
| ''[[:d:Q308996|2004–05 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Liverpul futbol taqımı|Ливерпуль]]
| 32
| 125
| 333
|
|-
|
| ''[[:d:Q219705|2005–06 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Барселона (футбол клубы, Барселона)|Барселона]]
| 32
| 125
| 294
|
|-
|
| ''[[:d:Q192736|2006–07 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Milan futbol taqımı|Милан]]
| 73
| 125
| 309
| 5746346
|-
|
| ''[[:d:Q186489|2007–08 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 32
| 125
| 330
| 5380947
|-
|
| ''[[:d:Q188787|2008–09 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Барселона (футбол клубы, Барселона)|Барселона]]
| 78
| 125
| 329
| 5004467
|-
|
| ''[[:d:Q913823|2009–10 UEFA Champions League knockout phase]]''
|
| 16
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q184182|2009–10 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[İnter Milan futbol taqımı|Интер]]
| 76
| 125
| 318
| 5193947
|-
|
| ''[[:d:Q918001|2010–11 UEFA Champions League knockout phase]]''
|
| 16
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q189180|2010–11 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Барселона (футбол клубы, Барселона)|Барселона]]
| 76
| 125
| 355
|
|-
|
| ''[[:d:Q830259|2011–12 UEFA Champions League knockout phase]]''
|
| 16
| 29
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q485002|2011–12 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Çelsi futbol taqımı|Челси]]
| 75
| 125
| 345
|
|-
|
| ''[[:d:Q485956|2012–13 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Bavariä Münxen futbol taqımı|Бавария]]
| 76
| 125
| 368
| 5612656
|-
|
| ''[[:d:Q30608|2013–14 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 76
| 125
| 362
| 5712646
|-
|
| ''[[:d:Q11306107|2014–15 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Барселона (футбол клубы, Барселона)|Барселона]]
| 77
| 125
| 361
| 5136695
|-
|
| ''[[:d:Q13416183|2015–16 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 32
| 125
| 347
| 4894185
|-
|
| ''[[:d:Q18740961|2016–17 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 78
| 96
| 278
| 3857659
|-
|
| ''[[:d:Q30682633|2017–18 UEFA Champions League knockout phase]]''
|
| 16
| 28
| 91
|
|-
|
| ''[[:d:Q20972117|2017–18 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 32
| 112
| 353
| 5821673
|-
|
| ''[[:d:Q54015786|2018–19 UEFA Champions League group stage]]''
|
| 32
| 96
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q55153438|2018–19 UEFA Champions League knockout phase]]''
|
| 16
| 24
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q53673351|2018–19 UEFA Champions League qualifying phase and play-offs]]''
|
| 51
| 79
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q30032467|2018–19 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Liverpul futbol taqımı|Ливерпуль]]
| 32
| 125
| 366
| 6163044 кеше
|-
|
| ''[[:d:Q66815162|2019–20 UEFA Champions League group stage]]''
|
| 32
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q73798270|2019–20 UEFA Champions League knockout phase]]''
|
| 16
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q64547253|2019–20 UEFA Champions League qualifying phase and play-off round]]''
|
| 53
| 79
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q53164830|2019–20 УЕФА Чемпионнар Лигасы]]''
| [[Bavariä Münxen futbol taqımı|Бавария]]
| 32
| 118
| 386
| 4758398
|-
|
| ''[[:d:Q63088790|2020–21 UEFA Champions League]]''
| [[Çelsi futbol taqımı|Челси]]
| 32
| 125
| 366
| 180049
|-
|
| ''[[:d:Q98924499|2020–21 UEFA Champions League group stage]]''
|
| 32
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q97204155|2020–21 UEFA Champions League knockout phase]]''
|
| 16
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q97204163|2020–21 UEFA Champions League qualifying phase and play-off round]]''
|
| 53
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96621465|2021–22 UEFA Champions League]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
| 32
| 125
| 380
| 4327255
|-
|
| ''[[:d:Q106086340|2022–23 UEFA Champions League]]''
| [[Mançester Siti futbol taqımı|Манчестер Сити]]
| 32
| 32
| 88
| 6194200
|-
|
| ''[[:d:Q111309338|2023–24 UEFA Champions League]]''
| [[Реал (футбол клубы, Мадрид)|Реал Мадрид]]
|
|
|
| 6511191
|-
|
| ''[[:d:Q117008008|2024–25 UEFA Champions League]]''
| ''[[:d:Q483020|Paris Saint-Germain FC]]''
|
|
|
| 8373025
|-
|
| ''[[:d:Q124024430|2025–26 UEFA Champions League]]''
| ''[[:d:Q483020|Paris Saint-Germain FC]]''
| 36
|
|
|
|-
| data-sort-value="2027" | 2027
| ''[[:d:Q131460448|2026–27 UEFA Champions League]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q135649118|2027–28 UEFA Champions League]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q21210683|UEFA Champions League 2015-2016]]''
|
| 20
| 20
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q48833691|UEFA Champions League 2017-2018 (spareggi)]]''
|
| 20
| 20
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q56328389|UEFA Champions League 2018-2019 (spareggi)]]''
|
| 12
| 12
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q73901855|UEFA Champions League 2019-2020 (spareggi)]]''
|
| 12
| 12
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q99749714|UEFA Champions League 2020-2021 (spareggi)]]''
|
| 12
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Моны да карагыз ==
* [[УЕФА Европа кубогы]]
* [[УЕФА Суперкубогы]]
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:УЕФА клуб ярышлары]]
[[Төркем:УЕФА Чемпионнар лигасы| ]]
2ao3hn2wj1s3gnukm67apdeu241v2dm
Россия халыклар дуслыгы университеты
0
179379
5936194
5920308
2026-06-03T13:42:49Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936194
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q839669|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q839669|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q839669|lang=en}}}}, {{lang-fr|{{Label|Q839669|lang=fr}}}}, {{lang-es|{{Label|Q839669|lang=es}}}}, {{lang-zh|{{Label|Q839669|lang=zh}}}}, {{lang-ar|{{Label|Q839669|lang=ar}}}}) — Россия югары уку йорты, төп урнашу җире башкаласы [[Мәскәү]] шәһәре, статусы буенча Федераль дәүләт бюджет автоном югары белем бирү мәгариф учреждениесе. [[Патрис Лумумба]] исемендәге халыклар дуслыгы университеты буларак 1960 елда ачыла.
== Факультетлар ==
* Аграр факультет
* Инженер академиясе
* Гуманитар һәм социаль фәннәр
* Рус теле факультеты
* Физика-математика һәм табигый фәннәр факультеты
* Филология факультеты
* Экология факультеты, [[HSE-management]] үзәге бар.
* Икътисад факультеты
* Медицина институты
* Юридик институт
* Чит телләр институты
* Туризм институты
==РФ халыклар дуслыгы университеты филателиядә ==
<gallery perrow="4" widths=270 heights=200 caption=>
File:2010._Марка_России_1392.jpg|
File:1960 CPA 2493.jpg|
</gallery>
== Шәхесләр==
=== Ректорлар ===
* [[1960 ел|1960]]-[[???? ел|????]] —
*
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Россия халыклар дуслыгы университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q839669. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q839669/p580:башлау,p108/Q839669/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q12864518|Vladimir Kreyter]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-10-12
| [[Новокузнецк]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18590198|Vitaliĭ Ivanovich Cherkesov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-08-03
|
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1997" | 1997
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102303131|Lev Ernestovich Elsgol'ts]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-24
| [[Бишкәк]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28358968|Nikolay Kolesnitskiy]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-03-18
| ''[[:d:Q4098569|Buki]]''
| ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1992" | 1992-12-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48799885|Irina Konstantinovna Esipova]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-05-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4266197|Yakov Lomko]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-11-13
| [[Донецк]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="2018" | 2018-01-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16447589|Semjon Ivanovitsj Lvov]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-02-16
| ''[[:d:Q2459293|Одинцово районы]]''
| ''[[:d:Q4174242|Ейск югары хәрби авиация институты]]''
| [[офицер]]
| data-sort-value="1997" | 1997-07-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695139|Панин, Иван Михайлович]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-01-08
| [[Коломна]]
| ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2015" | 2015-09-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130699|Любомудрова, Валентина Владимировна]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-02-01
| [[Тула]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-11-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20509842|Marklen Lazarev]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-10-20
| [[Ереван]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2006" | 2006
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4360665|Alexeï Petrov]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-05-21
| ''[[:d:Q4383024|Pskovsky Uyezd]]''
| ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| [[офицер]]
| data-sort-value="2015" | 2015-04-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4516628|Yelena Chistyakova]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-11-16
| [[Подольск]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-03-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19918222|Дерюгин, Лев Николаевич]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-02-02
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1988" | 1988-09-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q54974233|Струков, Николай Андреевич]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-03-22
| [[Воронеж]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="2010" | 2010-08-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130828|Малинин, Виктор Арсеньевич]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-05-01
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1999" | 1999-08-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4151115|Vladimir Gryaznov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-07-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2001" | 2001-05-19
| [[Мәскәү]]
|-
| 1964
| 1972
| ''[[:d:Q16663193|Burkhan Kerimov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-05-25
| [[Акташ (шәһәр, Азәрбайҗан)|Акташ]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-12-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130783|Протопопов, Анатолий Сергеевич]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-07-27
| ''[[:d:Q27351867|Kokshetau district]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2018" | 2018
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112996403|Леви, Александр Абрамович]]''
| data-sort-value="1922" | 1922
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4194492|Yuri Zubritsky]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-07-08
| [[Бараба]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-03-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130746|Stepan Mamontov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-09-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4114529|ССРБ Саклану министрлыгының хәрби институты]]''
| ''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-04-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112206674|Ilya Bulygin]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-08-01
| ''[[:d:Q4390809|Ратово (Нижни Новгородан область)]]''
| ''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1996" | 1996
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115714904|Yuriy Aleksandrovich Ryabov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-06-15
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>[[математик]]
| data-sort-value="2021" | 2021-05-31
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16323958|Temirbolat Berezov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-19
| ''[[:d:Q3651433|Jimara]]''
| [[Төньяк Осетия дәүләт медицина академиясе]]
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q16062369|онколог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-03-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065382|Arkady Glukhov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-24
| ''[[:d:Q4091084|Bolshevo]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-03-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21849379|Mikhail Martynyuk]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-12-20
| [[Лихачы (Пружанский районы)|Лихачы]]
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-09-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28357238|N. N. Molchanov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-04-18
| [[Киржач]]
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1990" | 1990
|
|-
| 1975
| 1996
| ''[[:d:Q7920811|Vera Nikolaevna Maslennikova]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-04-29
| ''[[:d:Q4378575|Прилуки]]''
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="2000" | 2000-08-14
|
|-
|
|
| [[Әхмәд Искәндәров]]
| data-sort-value="1927" | 1927-11-23
| ''[[:d:Q1026043|Mardakan]]''
| ''[[:d:Q61750959|Military Institute of Foreign Languages]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-10-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908180|Igor Dmitrievitsj Kirpatovskiy]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-27
| ''[[:d:Q591872|Мала-Выска]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2014" | 2014-06-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q55107106|Башарин, Гелий Павлович]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-11-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2018" | 2018-04-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21662853|Pyotr Kononkov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-09-10
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-03-25
|
|-
| 1981
|
| ''[[:d:Q28125689|Nikolay Agadzhanyan]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-28
| [[Хачмас]]
| [[Дагстан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
| 1966
| 1983
| ''[[:d:Q112603844|Arman Nazaryan]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-16
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
| ''[[:d:Q1962291|Ереван лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-11-21
| [[Ереван]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112995009|Aida Vasilyevna Shirokova]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-09-26
| [[Ногинск]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-04-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115784693|Yuri Uvarov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928
|
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397529|Fjodor Nikolaevitsj Romasjov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-12-27
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="2018" | 2018-12-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695059|Куликов, Лев Васильевич]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-12-05
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2018" | 2018-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4394082|Feliks Reshetnikov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-05-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 1958
| 1988
| ''[[:d:Q15076663|Jurij Ovtsjinnikov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-25
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]<br/>[[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2013" | 2013-04-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21133038|Шишов, Лев Львович]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-08
|
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2004" | 2004-06-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55107138|Vasilij Aleksandrovič Zabrodin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-30
| ''[[:d:Q832764|Bobrovsky District]]''
| ''[[:d:Q4407660|Санкт-Петербург дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="2026" | 2026-03-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120279938|Хавронина, Серафима Алексеевна]]''
| data-sort-value="1930" | 1930
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245074|Feliks Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-02-22
| ''[[:d:Q4280830|Manylovitsa]]''
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-10-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4322687|Lev Novikov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-22
| ''[[:d:Q1469378|Fryanovo]]''
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2003" | 2003-03-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Артур Сәгадиев]]
| data-sort-value="1931" | 1931-02-24
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-01-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4518187|Valeria Churganova]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-05
| [[Богородицк|Богородитск]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1999" | 1999-04-28
| [[Мытищи]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q6043000|Nikolai Vsévolodovich Mitskievich]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-21
| [[Новосибирск]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-01-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4131204|Yury Gavrilov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-05-19
| ''[[:d:Q2629983|Kesova Gora]]''
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-09-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4403480|Lev Sabinin]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-21
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="2004" | 2004-06-04
| [[Квернавака]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4168261|Leokadiya Drobizheva]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-04-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857201|Lena Silard]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955146|Abdel Zachra Kadem Eyfari]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-07-01
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120278480|Каримов, Зуфар Фазылович]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-15
| [[Түбән Каргавылы]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4196063|Vilen Ivanov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-06
| [[Полтава]]
| ''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4216161|Vladimir Kartashkin]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| [[адвокат]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4225152|Yury Kobishchanov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-08
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-07-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q82718749|Elena F Sheka]]''
| data-sort-value="1934" | 1934
|
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28124076|Anatoly Karpov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-07
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-08-10
| [[Калуга]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q55653582|Juriy Pavlovitsj Kozlov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-15
| [[Киев]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-10-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070498|Viada Arutyunova-Fidanyan]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q21280575|armenologist]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]
|
|
|-
| 1983
| 2017
| ''[[:d:Q60695270|Валентин Сергеевич Моисеев]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2017" | 2017-10-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1716592|Victor Danilov-Danilyan]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-09
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4064942|Anatoly]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4100915|Valery Bykov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-19
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q4406402|Самар дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16669279|Viktor Kutsenko]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-17
| [[Бишкәк]]
|
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| data-sort-value="2015" | 2015-10-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q26452159|Valery Skurlatov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-14
| [[Павлово]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|-
| 1990
| 1995
| ''[[:d:Q77502112|Yury Maleyev]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-11
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="2017" | 2017-12-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18405598|Z. T. Golenkova]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-10
|
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310417|Alexandr Nikolskiy]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-25
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65143203|Mikhail Konstantinov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-06
|
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70253480|Рыбаков, Юрий Петрович]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-21
| [[Щёлково]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130872|Зубкова, Людмила Георгиевна]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-11
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-09-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q131427401|Oktay Efendiev]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-18
| [[Бакы]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q63677188|хокук укытучысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245020|Mikhail Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-27
| [[Осиповичи|Асиповичы]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q4465268|Suvorov Military School in Tula]]''
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4259109|Vladimir Konstantinovitsj Lepachin]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-02-11
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4312713|I. Z. Naletov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-06
| [[Апшеронск]]
|
| [[укытучы]]
| data-sort-value="2010" | 2010-05-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15061348|Aleksey Jaroslavovitsj Tsjizjov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-09-23
| [[Әкчин]]
| [[Урал дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21089390|Pavel Bocharov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-10
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="2006" | 2006-09-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31296724|Fazil Qurbanov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-02-18
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q2559074|Азәрбайҗан тыйб университеты]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q56158790|Sergey Ivanovitsj Resnjanskiy]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-26
| [[Воронеж]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4075081|Evgeny Bazhanov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-06
| [[Львов]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-09-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148251|Valery Grebennikov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-14
| [[Минск]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4387262|Victor Yevseyevich Radzinsky]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-08
| [[Киев]]
|
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''
|
|
|-
| 2022-01-01
|
| ''[[:d:Q55689122|Keith James Topping]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-01
| [[Стокпорт]]
| ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]''
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q59157|педагогик психология]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q69520552|Путрик, Юрий Степанович]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-16
| [[Калининград]]
| ''[[:d:Q4304073|М.А. Шолохов ис. Мәскәү дәүләт гуманитар университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96902137|Aleksandr Travnikov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-21
| [[Южно-Сахалинск]]
| ''[[:d:Q4450887|Tambov Higher Military Aviation Engineering School]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[офицер]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>[[полковник]]<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4269192|Anatoly Lukyanov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-28
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2021" | 2021-04-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56225466|Aleksandr Petrovitsj Haoestov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-10
| ''[[:d:Q3859659|Mishelyovka]]''
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57984319|Кривошапко, Сергей Николаевич]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-13
| [[Волгоград]]
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4283189|Nikolay Marchuk]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-19
| [[Киев]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2017" | 2017-07-16
| [[Мәскәү]]
|-
| 2021-01-14
| 2023-09-15
| ''[[:d:Q26720723|Armando J. L. Pombeiro]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Порту]]
| ''[[:d:Q1161297|Сассекс университеты]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q7888586|мөһәндис-химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39390160|Vladimir Stepanov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-13
| [[Белово]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62713765|Yury Tavrovsky]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-11
| [[Днипро]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244953|Vladimir Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-29
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
| ''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824804|Матюшок, Владимир Михайлович]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-03
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126122186|Александр Анатольевич Грабельников]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
| [[Чыстякове|Чыстәкове]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 1979
|
| ''[[:d:Q2636066|Владимир Филиппов]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-15
| [[Урюпинск]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4461402|Vladimir Torshin]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-14
| [[Красногорск]]
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617298|Nur Kirabayev]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-19
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824788|Irina Aleksandrovna Rodionova]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-01
|
| [[Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85327573|Загородний, Николай Васильевич]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-18
| ''[[:d:Q2347457|Uman Raion]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q16030727|хирург-ортопед]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109488796|Зеленцов, Александр Борисович]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-11
| ''[[:d:Q16695969|Селевкино]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q74566929|Igor Yulievich Lebedenko]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-21
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q27349|стоматолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88992947|Natalia V. Varlamova]]''
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92392965|Хохлов, Юрий Степанович]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-01
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4143484|Mikhail Gorbanevsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-21
| [[Чиләбе]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q11424130|toponymist]]''<br/>''[[:d:Q16314361|лексиколог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-09-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5859282|Fernando Bruquetas de Castro]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q929147|Río de Oro]]''
| ''[[:d:Q940302|University of Las Palmas de Gran Canaria]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16720012|Vera Vakhtangovna Shervashidze]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-27
|
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-09-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345607|Aleksandr Skubachevsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85137978|Михайлов, Михаил Иванович]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-10
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q12765408|epidemiologist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4213271|Anatoly Kapustin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-14
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4298092|Natalya Mikheyeva]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q2992066|Минск дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2505739|испанист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4393205|Konstantin Remchukov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-21
| [[Морозовск]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830344|Асхат Дивеев]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-02-22
|
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346119|Michail Nikolajevič Kopylov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-11
| [[Новосибирск]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30880008|Revaz Sepiashvili]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-24
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| ''[[:d:Q4243512|Кубань дәүләт медицина университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59169573|Sergey Preobrazhensky]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-16
| [[Мәскәү]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-06-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824802|Ефремов, Виктор Степанович]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-08
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q116973551|Maytham Janābī]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Нәҗәф]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="2021" | 2021
| [[Россия]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4522685|Fyodor Shelov-Kovedyayev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919495|Сахно, Ирина Михайловна]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-06
| [[Ставрополь]]
| ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830348|Александр Дроздов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-22
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4054367|Aslan Abashidze]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-18
| [[Аҗария Автономияле Республикасы]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19742657|Aleksandr Zhuchenko Jr.]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-03
| [[Торжок]]
| ''[[:d:Q4693931|Молдова дәүләт аграр университеты]]''
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59230046|Yury Moseykin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-29
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60833603|Бахтикиреева, Улданай Максутовна]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-27
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
| 2007
|
| ''[[:d:Q113700232|Виктор Игоревич Ильгисонис]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-08
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125458628|Виктор Владимирович Барабаш]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-08
| [[Свободный (шәһәр)]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126076946|Валерий Леонидович Музыкант]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835155|Киличенков, Алексей Алексеевич]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-04
| ''[[:d:Q1010136|Karasu District]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65158397|Nigusie Kassaye W. Michael]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-07-31
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16515000|Vladimir Tsvyk]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-23
| [[Рига]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346481|Ilja W. Viktoriew]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-11
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65128936|Andrey Korolyov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4138530|Kaptsov Gymnasium № 1520]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126120159|Galina Trofimova]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-08-17
| [[Мәскәү]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70251710|Бертовский Лев Владимирович]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-07-14
| [[Сергиев Посад]]
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Ринат Гыймранов]]
| data-sort-value="1963" | 1963-05-08
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99767894|Алексей Алексеевич Чистяков]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-12-04
| [[Үскәмән]]
| ''[[:d:Q30532544|Россия җәза үтәтү буенча федераль хезмәтенең Хокук һәм идарә академиясе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4283983|Alexey Maslov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57413972|Andrey Kaprin]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q16062369|онколог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113995748|Георгій Георгіевіч Амельянюк]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-10
| [[Кобрын]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
| 1997
| 2000
| ''[[:d:Q114669869|Тимофей Александрович Дмитриев]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-07-22
|
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4223993|Andrei Klishas]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-09
| [[Екатеринбург]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088520|Sergey Ryazantsev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-26
| [[Ставрополь крае]]
| ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4186115|Nadezhda Zamyatina]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-06-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4217699|Кафедра сацыяльна-эканамічнай геаграфіі замежных краін]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97315303|Костин, Андрей Александрович]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
|
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|
|-
| 1999
|
| ''[[:d:Q126326947|Yuliya Ebzeeva]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-07-29
| [[Орехово-Зуево]]
| ''[[:d:Q4273359|Дәүләт гуманитар-технологик университеты]]''<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492958|Evgenia Frolova]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-05-03
| [[Мәскәү]]
|
| [[укытучы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90393737|Dmitry Efrosinin]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15075343|Sergei Nikitin]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-09-12
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[язучы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103836|Аду Яо Никэз]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-01-01
| [[Кот-д’Ивуар]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30344956|Олег Ястребов]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-24
| [[Железногорск (Красноярск крае)|Железногорск]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
| 2011
| 2022
| ''[[:d:Q112790078|Oleg K. Petrovich-Belkin]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-09-24
| [[Мәскәү]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 2013-12
| 2014-12
| ''[[:d:Q102984666|Anastasia Golubtsova]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-05-13
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q49479374|Vladimir P. Zaytsev]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4316798|Aleksandr Ilitsj Nelson]]''
|
|
| ''[[:d:Q4351496|Академик Е. А. Вагнер исемендәге Пермь дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q2849224|анестезиолог]]''<br/>''[[:d:Q2581971|рияниматулыг]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7400040|Saiful Hoque]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24034788|Margarita Dmitrievna Lagutkina]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41050675|Yuriy L. Orlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42239051|Igor Nefedov]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-03-01
| 2015-07-31
| ''[[:d:Q42365986|Atash V. Gurbanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1636837|Instituto Superior Técnico]]''<br/>''[[:d:Q101000296|Baku State University Chair of Organic Chemistry]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42365988|Eugeniya V. Nikitina]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42402601|Sergei V. Jargin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|-
| 2013
| 2015-04
| ''[[:d:Q43017181|Ospan A. Mynbaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q612665|Брүсил ирекле үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
| 2018-07-02
| ''[[:d:Q43044689|Igor V Trushkov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-03-01
|
| ''[[:d:Q50237370|Vladimir A Larionov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201858|Nesmeyanov Institute of Organoelement Compounds]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-02-20
|
| ''[[:d:Q50951630|Iakov Karandashev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-02-06
|
| ''[[:d:Q51017815|Andrei R Grabeklis]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-03
| 2022-06
| ''[[:d:Q55685947|Aliaksandr Birukou]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-11-01
|
| ''[[:d:Q56065855|Denis Vinnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q1743431|Kyrgyz-Russian Slavic University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-10
| 2019-02
| ''[[:d:Q56756164|Лука Маркезини]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
|
| ''[[:d:Q56862950|Elena Kalinina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2000-09-01
|
| ''[[:d:Q57018548|Fedor I Zubkov]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1994
|
| ''[[:d:Q57021786|Elena A Sorokina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q57060186|Margarita G Skalnaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q57060193|Anatoly V Skalny]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q57416758|Yulia Kotovskaya]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-11-23
|
| ''[[:d:Q57543258|Leonid G Voskressensky]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2001
|
| ''[[:d:Q57825419|Dmitry Kulyabov]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-09-01
| 2022-06-01
| ''[[:d:Q57959074|Alexey V Kletskov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
| 2017-04-27
|
| ''[[:d:Q57995319|Irina Karabulatova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
| 2015-02-10
|
| ''[[:d:Q58337618|Victor Khrustalev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-05-29
|
| ''[[:d:Q58683815|Yury Dvornikov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201551|Earth Cryosphere Institute]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58957162|Alexey Bilyachenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q59150145|Victor Edneral]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-06
| 2020-11
| ''[[:d:Q59398981|Alexey Tokarev]]''
|
|
| ''[[:d:Q609768|Колд-Сприң-Һарбордагы тәҗрибәханә]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q59669187|Morteza Yousefi]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-05-15
|
| ''[[:d:Q59698447|Andrey Makarov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60034686|Уладзімір Міхайлавіч Пізенгольц]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 2009-09-01
| 2010-09-01
| ''[[:d:Q60317749|Elena Tsisanova]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-02-18
|
| ''[[:d:Q60731158|Ilya V Efimov]]''
|
|
| [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824783|I. V. Andronova]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824799|Volgina Natalya Anatolyevna]]''
|
|
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830349|Пугачев, Иван Алексеевич]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830352|Разумный, Юрий Николаевич]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830371|Галишникова, Вера Владимировна]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
| 1999
|
| ''[[:d:Q62036347|Leonid Sevastianov]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62781058|Roman Konoplya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q64019596|Vadim Pokrovsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q64240788|Andreii S Kritchenkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64465503|Valery Novoselov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q20107384|gerontologist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65143964|Гавриленко, Наталия Николаевна]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
| 2016-09-01
| 2017
| ''[[:d:Q67550853|Vadim V. Astashov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1997-11-07
|
| ''[[:d:Q68493926|Igor Babichenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1983
|
| ''[[:d:Q68982639|Konstantin Rogov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1993-09-01
|
| ''[[:d:Q69250788|Andrey Butrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09-22
|
| ''[[:d:Q70739273|Leyla Tskhovrebova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201632|Vavilov Institute of General Genetics]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021-11-29
|
| ''[[:d:Q71127032|Лилия Җиһаншина]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1975
|
| ''[[:d:Q71604070|Nikolay Chernov]]''
|
|
| ''[[:d:Q101013871|Moscow State University Department of General Chemistry]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q73228647|Tatiana Tsekhmistrenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4166242|Донецк милли тыйб университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1980-12-10
|
| ''[[:d:Q73604397|Tatyana Borisova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-02-16
|
| ''[[:d:Q73709415|Aleksandr Ignatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q77389439|Natalia Kozlovskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022
|
| ''[[:d:Q78126669|Igor E. Bulyzhenkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1984-09-01
|
| ''[[:d:Q78315101|Nadezda Khodorovich]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011-05
| 2021-12
| ''[[:d:Q78559628|Anatoly Kochetov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q79883275|Larisa N Kulikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09
|
| ''[[:d:Q80549036|Sergey V. Popov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-02-16<br/>2013-06-01
|
| ''[[:d:Q81470179|Mikhail Blagonravov]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2006
| 2017
| ''[[:d:Q82931032|Vinod Kumar]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-08
|
| ''[[:d:Q83096820|Elena Sotnikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q83188667|Tatyana Zotova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q83442837|Maria K. Makeeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008
|
| ''[[:d:Q83585354|Nadezhda A Popova]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003
|
| ''[[:d:Q84069803|Olga Kuznetsova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-02-18
|
| ''[[:d:Q84737050|Anna Kosyreva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q84964063|Konstantin B Gordon]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-12-13
|
| ''[[:d:Q85262622|Alexey Molodchenkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-09-01
|
| ''[[:d:Q85323108|Maria Novichkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-12-07
| 2020-11-01
| ''[[:d:Q85572376|Fyodor Syomin]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-11
|
| ''[[:d:Q86104192|Vladimir Medvedev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4314607|Mental Health Research Center of Russian Academy of Medical Sciences]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-10
|
| ''[[:d:Q86522538|Pavel Lazarev]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q86570630|Marina Yu Eliseeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q21002422|obstetrician-gynecologist]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q86865017|Vyacheslav Goryachev]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2000-12-25
|
| ''[[:d:Q86865085|Svetlana Suslina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-10-01
|
| ''[[:d:Q86994715|A A Muraev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1982-06-20
| 2019
| ''[[:d:Q87149223|Olga Kovalchukova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-04-14
|
| ''[[:d:Q87160633|Svetlana Rachina]]''
|
|
| ''[[:d:Q15846344|Смоленск дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011-05
|
| ''[[:d:Q87404511|Olga Lyang]]''
|
|
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1987-01-09
|
| ''[[:d:Q87604952|Nikolai N Lobanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-07
|
| ''[[:d:Q87724147|Elisaveta A Kvyatkovskaya]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-01-09<br/>2014-02-02
| 2017-02-17
| ''[[:d:Q87796717|Igor Kastyro]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q88086780|Kristina Goryainova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88116857|Maxim Chinikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-04-21
| 2020-11-30
| ''[[:d:Q88172631|Subramani Karthikeyan]]''
|
|
| ''[[:d:Q165053|Анна үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1995-09-01
|
| ''[[:d:Q88630339|O M Rodionova]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1995-09-01
|
| ''[[:d:Q88685799|Natalia Yu Chernikova]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-02
|
| ''[[:d:Q88769973|Nina Mikhaylovna Pestereva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-11
| 2022-09
| ''[[:d:Q88869025|Maria D Matveeva]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88940551|Dmitry Ovsyannikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q88947591|Anna Borisova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-22
|
| ''[[:d:Q88990341|Maria M Grishina]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89106013|Konstantin Samouylov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|-
| 2004-06-01
|
| ''[[:d:Q89182612|Sergey Voznesenskiy]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-09-01
|
| ''[[:d:Q89259706|Alexey A Festa]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-04-01
|
| ''[[:d:Q89259708|Nikita E Golantsov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-11
|
| ''[[:d:Q89394253|S A Smirnova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09
| 2023-08
| ''[[:d:Q89545281|A V Vasilyev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1987-09-01
|
| ''[[:d:Q89633619|Irina A Novikova]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-02-01
| 2019-12
| ''[[:d:Q89689321|Lyudmila V Sapronova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-01-10
|
| ''[[:d:Q89692263|Svetlana Degtyareva]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008
|
| ''[[:d:Q89692413|Valentin Popadyuk]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89702944|Dmitrii Novginov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-11-20
|
| ''[[:d:Q90009418|E R Khasanova]]''
|
|
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q90085559|Roman Borisov]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90102855|Ekaterina V Neborak]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-10-10
|
| ''[[:d:Q90186597|Maxim S Kobzev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2006-09-01
|
| ''[[:d:Q90225126|Tamara Kosyreva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014<br/>2013
| 2016<br/>2014
| ''[[:d:Q90225130|Anna Anurova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90298348|Anastasiya Ignatova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09
|
| ''[[:d:Q90304613|Artyom Odnovorov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90589364|Sergei V Goriainov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q90666810|Leonid Morgunov]]''
|
|
| ''[[:d:Q776223|Монпелье үниверситеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1999-09-01
|
| ''[[:d:Q90787375|Alexander Simakin]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-09-01
|
| ''[[:d:Q90793513|Anastasia Ivina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2006-09-01
|
| ''[[:d:Q90793519|Zurab Khabadze]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90962887|Alexandra Pisaryuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-17
|
| ''[[:d:Q91015532|A N Sinel'nikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q91019382|Van D Tran]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1998-09-01
|
| ''[[:d:Q91019387|Valeria V Dorofeeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2000-09-01
|
| ''[[:d:Q91019388|Ekaterina E Loskutova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-10-01
|
| ''[[:d:Q91047020|Olga A Storozhenko]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-02-01
|
| ''[[:d:Q91183517|Yu G Sedov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q91308490|Stanislav Strashnov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91447573|Viacheslav V Zhukov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91500713|Albina Petrova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-10-12
| 2022-01-24
| ''[[:d:Q91657456|Nikolay Boyko]]''
|
|
| ''[[:d:Q12132954|National University of Pharmacy]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q91826039|Andrey Smagin]]''
|
|
| [[Dartmut kollecı|Дартмут көллияте]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2002-01-09
|
| ''[[:d:Q91832207|Murat S Gins]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q92223896|Elena Golubovskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-20
|
| ''[[:d:Q92482283|Hung M Nguyen]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q5649329|Hanoi National University of Education]]''<br/>''[[:d:Q10829125|Thai Nguyen University of Education]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q92532569|Haydar Barakat]]''
|
|
| ''[[:d:Q1351317|Димәшкъ университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92535549|Maya V Epifanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1966-09
|
| ''[[:d:Q92597374|Tatiana Sorokina]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021-04-01
|
| ''[[:d:Q92649823|Mikhail E Krasheninnikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2004<br/>2017-01-31
| 2019-01-30
| ''[[:d:Q92726430|Elena V. Uspenskaya]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2002-04-01
|
| ''[[:d:Q92768801|Eu Kulikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008
|
| ''[[:d:Q93000215|Tatiana Samatadze]]''
|
|
| [[Себер дәүләт инженерия һәм биотехнология университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q93093330|Artem A Poromov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q93356104|Georgy G Omelyanyuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-01
|
| ''[[:d:Q94581518|Rajesh R Zalte]]''
|
|
| ''[[:d:Q16826239|Ahmednagar College]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
| 2018
| ''[[:d:Q94601864|Dmitrii Shek]]''
|
|
| ''[[:d:Q1141452|Western Sydney University]]''<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q95967501|S G Ivashkevich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-01-09
|
| ''[[:d:Q95987736|Marina Petrova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-03
|
| ''[[:d:Q96069682|Hemender R Chand]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96096221|Alexander G Tskhovrebov]]''
|
|
| ''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2004-09-01
|
| ''[[:d:Q96113812|Alla Strutsenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
|
| ''[[:d:Q96139454|Madina Azova]]''
|
|
| [[Кубан дәүләт университеты]]<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-11
|
| ''[[:d:Q96151345|Olga Butranova]]''
|
|
| ''[[:d:Q3533383|Волгоград дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96173901|Mikhail Frolov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
| 2018
| ''[[:d:Q96190873|Aleksandr S Oshchepkov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-02
|
| ''[[:d:Q96196844|Diana Spulber]]''
|
|
| ''[[:d:Q593321|Җенова университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2019-09
|
| ''[[:d:Q96771469|Oleg Ivoylov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2007-04-01
|
| ''[[:d:Q96771481|Olga Tarasova]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-12-06
| 2019-12-30
| ''[[:d:Q96771548|Roman Plavnik]]''
|
|
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]]<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97092306|Irina Kirichenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
|
| ''[[:d:Q97639542|S N Razumova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-02-24
|
| ''[[:d:Q98166693|Sergey Zyryanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98166698|Aleksandr Beryozkin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98202102|Alexander M Markin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100443539|G E Ivanova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q100506055|O V Voeykova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2005-09-01
|
| ''[[:d:Q100506057|O M Davidian]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100506098|I Yu Lebedenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2000
|
| ''[[:d:Q100516373|Alexander A Titov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100527835|N G Kulchenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100544559|G Yu Kudryavtsev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-02
|
| ''[[:d:Q100544564|N A Solovieva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q101053588|Anton P Novikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q101227824|Maria K Makeeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102252380|Oleg Ivanovich Pavlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1075339|Оһайо университеты]]''
|
|
|
|-
| 2007-09-01
|
| ''[[:d:Q102361507|Anton Yurievich Savin]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2021-07-01
|
| ''[[:d:Q104067320|A A Odilov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q104067321|N S Tsimbalist]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104176666|Nicholas Olenev]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
| 2021-02-01
|
| ''[[:d:Q104514606|Evgenia L Panova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021-02
| 2023-01-13
| ''[[:d:Q104677652|Yury Blinkov]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108138152|Галина Валерьевна Кузьмина]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125791817|Данюк Никита Сергеевич]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131737349|Bulgarova Bella Akhmedovna]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133083816|Natalya Viktorovna Panasyuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
| 2022
| ''[[:d:Q137452611|Aleksandar Đokić]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q84681895|сәяси аналитик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138721750|Sethlyn Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
===Тәмамлаучылар===
{{seealso|Төркем:Россия халыклар дуслыгы университетын тәмамлаучылар}}
*[[Алексей Навальный]] – РФ сәясәтчесе, оппозиционер.
*Владимир Филиппов – 1998-2004 елларда РФ Мәгариф һәм Фән Министры
*[[Мәхмүд Аббас]] -(аспирантура) [[Фәләстин]] сәясәтчесе, [[Фәләстин]] президенты.
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q839669. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q839669/p580:башлау,p69/Q839669/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q7928841|Zuo Quan]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-03-15
| ''[[:d:Q604609|Liling]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1942" | 1942-06-02
| ''[[:d:Q230205|Zuoquan County]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q136037999|Murad Aidit]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-21
| ''[[:d:Q3056359|Tanjungpandan]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-03-29
| [[Депок]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q2080890|Abdullah Kassim Hanga]]''
| data-sort-value="1932" | 1932
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| data-sort-value="1960" | 1960s
| ''[[:d:Q1774|Занзибар]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4505644|Anatoli Tsikounov]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-27
| [[Смоленск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1991" | 1991-05-20
| [[Түбән Варта]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955146|Abdel Zachra Kadem Eyfari]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-07-01
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55656209|Yūzō Tanaka]]''
| data-sort-value="1933" | 1933
| [[Япония]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57469|Hifikepunye Pohamba]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-18
| ''[[:d:Q7081814|Okanghudi]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Мәхмүт Габбәс|Мәхмүд Аббас]]
| data-sort-value="1935" | 1935-11-15
| ''[[:d:Q188336|Сәфед]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23759198|Koesalah Soebagyo Toer]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-27
| ''[[:d:Q3557|Үзәк Ява]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-03-16
| [[Cakarta|Джакарта]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670295|Kabinet Kanté]]''
| data-sort-value="1936" | 1936
| [[Гвинея]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064500|Dmitry Bilibin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-02
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-03-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670373|Пабло Марсиаль Армуэльес Кинтеро]]''
| data-sort-value="1937" | 1937
| [[Панама]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104801|Segun Olumuyiwa Odunuga]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-30
| ''[[:d:Q1023726|Ijebu Ode]]''
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-04-13
| ''[[:d:Q1023726|Ijebu Ode]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q56398964|Soesilo Toer]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-02-17
| ''[[:d:Q10608|Blora]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q19730774|Pataba Library]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4413|Alpha Condé]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-03-04
| ''[[:d:Q891240|Boké]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
| ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''
|
|
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q51670384|Джаянт Хонмоде]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-25
| [[Махараштра|Маһараштра]]
| ''[[:d:Q202883|ветеринар]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9024790|Lucy Seki]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-27
| [[Белу-Оризонти]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q2060678|University of Campinas]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-06-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4802035|Arul Pragasam]]''
| data-sort-value="1940" | 1940
| ''[[:d:Q215277|Jaffna]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-12-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4821269|Augusto Aurelio Fábrega Donado]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-09-10
| ''[[:d:Q397836|Aguadulce]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12561286|Сатыбалды Тілемісұлы Ибрагимов]]''
| data-sort-value="1940" | 1940
| [[Төркестан өлкәсе]]
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-08-09
| [[Чимкәнт]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48644829|Агустин Паладинес]]''
| data-sort-value="1940" | 1940
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-08-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61082229|Esther Mwaikambo]]''
| data-sort-value="1940" | 1940
|
| ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18400571|Gennady Sizov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-09
| [[Алексин]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955396|Satteeanund Peerthum]]''
| data-sort-value="1941" | 1941
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1967
| ''[[:d:Q2013243|Oburu Odinga]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-10-15
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2033511|Rohana Wijeweera]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-14
| ''[[:d:Q876308|Көньяк провинциясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-11-13
| ''[[:d:Q4944917|Borella]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q3821619|Vladimir Roslik]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-14
| ''[[:d:Q518618|San Javier]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-04-15
| ''[[:d:Q849835|Fray Bentos]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4666468|Abed Elrahim Abu Zakrra]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989-10-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28075399|Diofantos Chrysostomou]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
| ''[[:d:Q4796609|Arsos, Limassol]]''
| ''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670637|Харис Трассу]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55102080|Elías Entralgo Herrero]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-03-08
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-04-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104832|Manuel Maria Difuila]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
| [[Ангола]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111654911|Habib Macki]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-03-23
| ''[[:d:Q3826|Muscat]]''
| ''[[:d:Q26481809|спорт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-04
| ''[[:d:Q3826|Muscat]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q5437818|Fatima Abdel Mahmoud]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-01
| ''[[:d:Q180921|Omdurman]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-07-22
| [[Лондон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48644846|Пьер Туре Пеньуго]]''
| data-sort-value="1944" | 1944
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-12-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50946617|Сафонов, Валерий Федорович]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-30
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63069725|Luiz Renato Pires de Almeida]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-11-18
| [[Сан-Сепе]]
| ''[[:d:Q48282|укучы]]''
|
| data-sort-value="1970" | 1970-10-02
| ''[[:d:Q1014433|Mapiri]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q57402|Даниэль Ортега]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-11
| ''[[:d:Q2606938|La Libertad]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q248577|President of the Republic]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4719791|Alexander P. Yefremov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5938422|Sergio Viaggio]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-24
| [[Буэнос-Айрес]]
| ''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15700904|Maria Mambo Café]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-02-06
| [[Кабинда (Ангола)|Кабинда]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-12-01
| [[Лиссабон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670139|Ачиенг Онгонг]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670500|Риши С. Радж]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
| [[Һиндстан]]
|
| ''[[:d:Q762266|City University of New York]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84721443|チェレウーハン・カッブドゥラフマノフ]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-29
| [[Симәй]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104360570|Пономарёв, Александр Михайлович (политик)]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-05-01
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-02-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148251|Valery Grebennikov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-14
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5982730|Luis Alfredo Herrera Cometta]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-20
| [[Каракас]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q936476|Central University of Venezuela]]''<br/>''[[:d:Q2093477|Simón Bolívar University]]''<br/>''[[:d:Q1232428|University of the Basque Country]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43424463|Nikolay Vasetsky]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-19
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4304093|А. Н. Косыгин исемендәге Мәскәү дәүләт текстиль университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104097|Grigory Balykhin]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-19
| ''[[:d:Q4188372|Zatyshne]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q4376652|Председатели комитетов Государственной думы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65600628|Ntina Akkelidou]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-29
| ''[[:d:Q56037497|Nicosia Municipality]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111206457|Исаков, Николай Алексеевич]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-15
| ''[[:d:Q4328588|Nyukhcha, Arkhangelsk Oblast]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-05-21
| [[Архангельск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q115168090|Уладзімір Аляксандравіч Бажанаў]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-27
| [[Таганрог]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q98755109|Faculty of Management Technologies and Humanization of BNTU]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4737|Porfirio Lobo Sosa]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-22
| ''[[:d:Q992173|Trujillo]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q131512|фермер]]''<br/>''[[:d:Q13382533|taekwondo athlete]]''<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|
|-
|
| 1974
| ''[[:d:Q15077265|Yury Smertin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-06
| [[Рига]]
| [[галим]]
| [[Кубан дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16331005|Androula Agrotou]]''
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q56037497|Nicosia Municipality]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18405632|Leonid Golubev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346211|Рубен Амаякович Каламкарян]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-08
| [[Харьков]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5761037|Hilary Onek]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-05
| [[Уганда]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q10367020|Salomão Gurgel Pinheiro]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-10
| [[Жандуис (Риу-Гранди-ду-Норти)]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16680799|Վյաչեսլավ Նիկիֆորով]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670057|Калумби Шангула]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Намибия]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118697086|Shinsuke Ishii]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-26
| [[Сидзуока (префектура)]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q129485144|Saydigʻanixoʻja Ismoilov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-14
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q4531850|эндокринолог]]''<br/>[[хирург]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-10-25
| [[Ташкент]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q222831|Carlos the Jackal]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-12
| [[Каракас]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q12414919|террорчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q966466|Valeriy Litskai]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-13
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3095117|Ganesh Shah]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-12
| [[Непал]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3400152|Nikolai Glushkov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-24
| [[Майкоп]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| [[Аэрофлот]]<br/>''[[:d:Q2309|AvtoVAZ]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-03-12
| ''[[:d:Q3054629|New Malden]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4283189|Nikolay Marchuk]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-19
| [[Киев]]
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| data-sort-value="2017" | 2017-07-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4297354|Igor Mikhaylov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-12
| [[Красноярск крае]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q8202995|Michel Djotodia]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q848585|Vakaga Prefecture]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61473597|Leticia Herrera Sánchez]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-11
| ''[[:d:Q502170|Puntarenas Province]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q189010|нотариус]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1713925|Yuri Korchagin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-28
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4280003|Aleksandr Mamontov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-25
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]
| ''[[:d:Q2384139|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Дәүләт рус теле институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955440|أناستاسيوس كوزاليس]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955571|Dia Nader de El-Andari]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
| [[Бәйрут]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670004|Хектор Вирасингхе]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q1295530|Kalutara]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824804|Матюшок, Владимир Михайлович]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-03
|
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q107588733|Fayez Rashid]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q623159|Qalqilya]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-09-27
| [[Амман]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q240493|Abu Bakarr Gaye]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-26
| ''[[:d:Q450062|Barra, the Gambia]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-12-02
| ''[[:d:Q3726|Banjul]]''
|-
| 1968
| 1973
| ''[[:d:Q2636066|Владимир Филиппов]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-15
| [[Урюпинск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18398856|Aleksandr Ratnikov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-16
| ''[[:d:Q4170592|Duminichi (settlement), Kaluga Oblast]]''
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85327573|Загородний, Николай Васильевич]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-18
| ''[[:d:Q2347457|Uman Raion]]''
| ''[[:d:Q16030727|хирург-ортопед]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109488796|Зеленцов, Александр Борисович]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-11
| ''[[:d:Q16695969|Селевкино]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7597552|Stan Bharti]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-14
| [[Пәнҗаб]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q15088636|Vladimir Razuvayev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-18
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955391|Leonor Bustinza Cabala]]''
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955400|Mohammad Tarshahani]]''
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q24911139|Ministry of Telecommunications and Digital Economy of the State of Palestine]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q959485|Youssouf Saleh Abbas]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q242587|Abéché]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1713928|Yuri Shvets]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-16
| [[Харьков]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
| ''[[:d:Q2031025|First Chief Directorate]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4143484|Mikhail Gorbanevsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-21
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q11424130|toponymist]]''<br/>''[[:d:Q16314361|лексиколог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| data-sort-value="2025" | 2025-09-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12112980|Arkadiy Kornatskiy]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-07
| ''[[:d:Q2384700|Pervomaisk Raion]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25051158|Edith Sempala]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955373|Merlin Udho]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1553123|lector]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138844193|Teyyub Nasirov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| [[Җил (Ләнкәран)]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q554331|Mustafa Barghouti]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-15
| [[Иерусалим|Котдус]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q4275561|Makassed Hospital]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q967964|Jergali Bulegenow]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-26
| ''[[:d:Q574486|Sayram District]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2821765|Boubekeur Benbouzid]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-20
| ''[[:d:Q2088349|Aïn Beïda]]''
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4213271|Anatoly Kapustin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-14
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4364651|Vladimir Platonov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4393205|Konstantin Remchukov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-21
| [[Морозовск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104793|Mahmoud al-Hamza]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1978
| ''[[:d:Q541213|Irina Khakamada]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3501317|fashion designer]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4304076|Мәскәү дәүләт индустрия университеты]]''<br/>''[[:d:Q4397998|Russian Commodity and Raw Materials Exchange]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4429672|Nikolay Sosnovsky]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-14
| [[Нова Каховка|Нова-Каховка]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-01-12
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4524853|Tatyana Shishova]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670366|Навин Саксена]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59169573|Sergey Preobrazhensky]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| data-sort-value="2017" | 2017-06-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60734198|Mohammad Sami]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-05
| ''[[:d:Q2768828|Muzaffarnagar]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99541339|Luis Nieto Degregori]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Куско]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
| 2011
| ''[[:d:Q1399066|Jiří Maštálka]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-03
| ''[[:d:Q1000056|Сушитсе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7563914|Sospeter Machage]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-10
| [[Кения]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q13031234|Leanid Krupiec]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-18
| [[Макашы (Нясвижский районы)|Макашы]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16970991|Arjun Bahadur Thapa]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q33069732|Napoleon Abdulai]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Гана]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670065|Симон Сева Мбуани]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670290|Гидеон Джума Мохамед Шоо]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Танзания]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670626|Салям Фахри Аль-Тваль]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Үрдүн]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65622091|Yannakis Thoma]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-02
| ''[[:d:Q3561641|Pelendri]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]
|
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q97275695|Школяр, Николай Андреевич]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-27
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1257297|Serhii Plokhy]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-23
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7412785|Samuel Tito Armando]]''
| data-sort-value="1957" | 1957
| [[Ангола]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-08-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60825153|Usman Imaev]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-14
| ''[[:d:Q1027864|Грозный районы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-07-07
| ''[[:d:Q4495489|Khankala]]''
|-
|
|
| [[Илгиз Гыйләҗев]]
| data-sort-value="1957" | 1957-04-14
| [[Казан]]
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q121537398|Ibrahim Estanbouli]]''
| data-sort-value="1957" | 1957
| ''[[:d:Q4702205|Al-Annazah]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4054367|Aslan Abashidze]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-18
| [[Аҗария Автономияле Республикасы]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4152214|Sudhir Gupta]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-12
| [[Yaña Dähli|Яңа Дәһли]]
| [[эшкуар]]<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1075179|honorary consul]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12130336|Muhammad Al Assad]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-10
| [[Бәйрут]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47452788|Жанна Давидовна Кобалава]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-05
|
| [[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955358|Рубен Дарио Флорес Арсила]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955402|Андреев, Алексей Петрович]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-17
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955487|Питер Джонсон Куга Мзирай]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955493|Pretidev Ramdawon]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59230046|Yury Moseykin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-29
|
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63364292|Elena E Stashenko]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q1053303|Industrial University of Santander]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124752073|Чеснокова, Ольга Станиславовна]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-26
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1355435|Timoleón Jiménez]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-20
| ''[[:d:Q2432300|La Tebaida]]''
| ''[[:d:Q14761450|member of congress]]''<br/>''[[:d:Q5615055|Guerrillero]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4106112|Georgi Vekshin]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-16
| [[Таллинн]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4304102|Мәскәү дәүләт матбугат университеты]]''
|
|
|-
|
|
| [[Сергей Доренко]]
| data-sort-value="1959" | 1959-10-18
| [[Kireç|Киреч]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1642960|pundit]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-05-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955173|Bheri Sygmond Ramsaran]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-16
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60833603|Бахтикиреева, Улданай Максутовна]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-27
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q125458628|Виктор Владимирович Барабаш]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-08
| [[Свободный (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q126076946|Валерий Леонидович Музыкант]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4401104|Armen Rustamyan]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-01
| ''[[:d:Q39560|Artashat]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835155|Киличенков, Алексей Алексеевич]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-04
| ''[[:d:Q1010136|Karasu District]]''
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4242246|Yury Krupnov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-25
| [[Электросталь]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6891387|Mohamed Munavvar]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-20
|
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Тамара Беручашвили]]
| data-sort-value="1961" | 1961-04-09
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670486|Ригоберто Кастильо Гонсалес]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| [[Панама]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65158397|Nigusie Kassaye W. Michael]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-07-31
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111341720|Yusuf Hidar]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q2915647|I'billin]]''
| ''[[:d:Q2393361|dance teacher]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7108193|Oswaldo Luizar]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-13
| [[Куско]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955148|Abdramane Sylla]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q740974|Koulikoro]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955162|Antoine Somdah]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q54566083|Adolfo Castillo Meza]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| [[Лима]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70745000|شوقي العيسة]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-04
| ''[[:d:Q5776|Бәйтлеһем]]''
| [[адвокат]]
|
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q126120159|Galina Trofimova]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-08-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4208494|Olga Kazmina]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-28
| [[Егорьевск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18921785|Dieudonné Gnammankou]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Бенин]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21154272|Yury Pilipenko]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-24
| [[Фокино (Брянск өлкәсе)|Фокино]]
| [[адвокат]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955382|Майе Нсуе Мангуэ Рубен]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111019768|Maria Paula Meneses]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-08
| ''[[:d:Q3889|Maputo]]''
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q368643|University of Coimbra]]''<br/>''[[:d:Q890884|Eduardo Mondlane University]]''
| data-sort-value="2026" | 2026-02-08
| [[Коимбра]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112988744|Alexey Viktorovich Yudin]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q212760|Bharrat Jagdeo]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-23
| ''[[:d:Q7893831|Unity Village]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16195598|Yevgeni Viktorovich Ivanov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-16
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27734883|Susan Kolimba]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-12-08
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q104697074|Dmitry Vlasov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q115697774|Алена Фёдараўна Кудзіна]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-04-26
| [[Гомель]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q21329070|материаллар белеме галиме]]''
| ''[[:d:Q105531852|Faculty of Civil Engineering BelDUT]]''<br/>''[[:d:Q30274138|Institute of Mechanics of Metal-Polymer Systems]]''
|
|
|-
|
|
| [[Кәрим Мәсимов]]
| data-sort-value="1965" | 1965-06-15
| [[Астана]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5438993|Fayed Mustafa]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-23
| ''[[:d:Q2905340|Deir Ballut]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6782067|María Luisa Ramos Urzagaste]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-21
| ''[[:d:Q2048148|Palmar Chico]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q100259732|Aḥmad Abū Salīm]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-12-14
| ''[[:d:Q148062|Zarqa]]''
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6673651|әдәбиятче]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-06-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16686935|Konstantin Polskov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-19
| [[Балашиха]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955355|Франк Кристофер Станислаус Энтони]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4241278|Christian Ray]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-03-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>[[композитор]]<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955151|Мустафа Хаммуд Аль-Навайсе]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3176134|Jeanne d'Arc Mujawamariya]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-13
| ''[[:d:Q3859|Kigali]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
| 1989<br/>1994
| 1994<br/>1996<br/>1999
| ''[[:d:Q109860125|Ghassan Khaled]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-27
| ''[[:d:Q2905344|Jayyus]]''
| [[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q2096138|An-Najah National University]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131612386|Amna Al-Nasiri]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-01
| ''[[:d:Q2125362|Рада шәһәре]]''
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4223993|Andrei Klishas]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-09
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4524867|Mikail Shishkhanov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-06
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60832374|Elena Kizyakova]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-12-18
| [[Волгоград]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109770660|Pyotr Aleksandrovich Fadeev]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-23
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
| ''[[:d:Q1589584|Europa Plus]]''<br/>[[НТВ]]<br/>''[[:d:Q1975145|ТНТ]]''<br/>''[[:d:Q2386094|TV-6]]''<br/>''[[:d:Q1971979|Radio Mayak]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q119163909|Anna Tsivilyova]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-09
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q45719962|Andrey Boltenko]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-07-14
| [[Нью-Йорк]]
| ''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2059704|телережиссёр]]''
|
|
|
|-
| 2008-01-01
| 2012-10-31
| ''[[:d:Q47366974|Konstantin Kotliar]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1388301|FH Aachen]]''<br/>''[[:d:Q157808|Мюнхен техника университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120808015|Yuriy Yuryevich Yevich]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-24
| [[Һорливка]]
| ''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''<br/>[[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4219914|Ararat Keshyan]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-10-19
| [[Гагра]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5687576|Pindi Chana]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-01-24
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498401|Глеб Юрьевич Косовский]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-12-18
| [[Белгород]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q82736034|Daniil Yegorov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-09-07
| [[Мәскәү]]
| [[адвокат]]
|
|
|
|-
|
| 1998
| [[Aleksey Navalnıy|Алексей Навальный]]
| data-sort-value="1976" | 1976-06-04
| ''[[:d:Q4100377|Butyn]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''
| ''[[:d:Q4491663|Anti-Corruption Foundation]]''<br/>[[Аэрофлот]]
| data-sort-value="2024" | 2024-02-16
| ''[[:d:Q123999876|FKU IK-3, Kharp]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q63977327|Katrin Vares]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-02-07
| [[Таллинн]]
| ''[[:d:Q694748|physiotherapist]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4219916|Ashot Keshchyan]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-07-10
| [[Гагра]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''
|
|
|
|-
|
| 2000
| ''[[:d:Q4427740|Viktor Viktorovich Solkin]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1350189|египтолог]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q9379869|лектор]]''
| ''[[:d:Q19902962|Voloshin's library (Moscow)]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138792652|Christian Arnaud Adjélou]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11-12
| ''[[:d:Q1515|Абиҗан]]''
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65768417|Anastasia Udaltsova]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-09-02
| [[Черкассы|Черкасы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q106638694|Россия Федерациясе Федераль Мәҗлесенең VIII чакырылыш Дәүләт Думасы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q117193167|Kirill Sakharnov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-04-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q7042855|монтажчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150465|Lyudmila Grudtsyna]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-07-15
| [[Мәскәү]]
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103836|Аду Яо Никэз]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-01-01
| [[Кот-д’Ивуар]]
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
| 2004
| ''[[:d:Q58002138|Oksana Karas]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-06-19
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q7042855|монтажчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86828883|Rajesh Rajan]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| [[Тируванантапурам]]
| ''[[:d:Q3264451|кардиолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30280366|Kerala Institute of Medical Sciences]]''<br/>''[[:d:Q52856498|Ananthapuri Hospitals and Research Institute]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4425408|Alexandr Snegiryov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-06
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18246523|Akhmed Musaev]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-04-09
| ''[[:d:Q4063184|Alkhazurovo]]''
| ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''<br/>''[[:d:Q23927336|самбочы]]''<br/>''[[:d:Q116193105|hand-to-hand fighter]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106813149|Fedor Kupriyanov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-02-29
| [[Мәскәү]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q4438810|Sretensky Theological Academy]]''<br/>[[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q4500954|Church of Saint Nicholas in Tolmachy]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115868970|Георгий Филимонов]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-02-23
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30344956|Олег Ястребов]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-24
| [[Железногорск (Красноярск крае)|Железногорск]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q232776|Anna Chapman]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-02-23
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q134962714|Russian spy]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3501317|fashion designer]]''
| ''[[:d:Q1504132|NetJets]]''<br/>''[[:d:Q245343|Barclays]]''<br/>''[[:d:Q1479649|REN TV]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2062919|Irena Ponaroshku]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-10-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1900657|базарлык белгече]]''
| ''[[:d:Q154008|Vogue]]''<br/>''[[:d:Q3552325|Maxim]]''<br/>''[[:d:Q675364|OK!]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397847|Art Rosnovsky]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-01-28
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
| 2005
| ''[[:d:Q4451931|Sangadji Tarbaev]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-04-15
| [[Элиста]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28954571|Bahman, Shuaib]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110872085|Anna Shafran]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-12-31
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63940599|Valery Yefremov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-08-04
| [[Мәскәү]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104785906|Eduard Iloyan]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-01-31
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q234831|Galina Voskoboeva]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-12-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Елена Николаева]]
| data-sort-value="1985" | 1985-12-25
| [[Ташкент]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q3357567|fashion model]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39889092|Pavel Manyk]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-07-13
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|
|-
|
| 2008
| ''[[:d:Q112790078|Oleg K. Petrovich-Belkin]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-09-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4444410|Nicolay Struchkov]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-01-06
| [[Покровск (Якутия)|Покровск]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87000308|Natalia Afonina]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-10-14
| [[Орёл]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 2009-09<br/>2007-07
| 2013-06<br/>2009-07
| ''[[:d:Q102984666|Anastasia Golubtsova]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-05-13
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27929570|Anna Botova]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-03-25
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4063793|Alyona Alyokhina]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-06-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15709642|snowboarder]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4491724|Alena Fonina]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-02-04
| [[Куровское]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q2133309|interior designer]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15078987|Yulia Parshuta]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-04-23
| [[Сочи]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60827807|Ivan Kunayev]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-23
| [[Саранск]]
| ''[[:d:Q2309784|вилаузышчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110878435|Georgiy Li Aleksandrovich]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-03-05
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106866651|Olga Cebotari]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-01-04
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138493855|Tatyana Zalevskaya]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-05-30
| ''[[:d:Q1994278|Korotnoye]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1282309|Днестр буе дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138898830|David-Viktor Radkin]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-12-20
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
|
|
|
|-
| 1989
| 1990
| ''[[:d:Q47698868|Vsevolod Rozanov]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q49479374|Vladimir P. Zaytsev]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1991-09-01
| 1998-06-30
| ''[[:d:Q51760839|Valery Melnikov]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2495731|University of Colima]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134703257|Ксения Александровна Иратова]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-12-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q315247|university student]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7400040|Saiful Hoque]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16745158|Alexander A. Galushkin]]''
|
| [[Мәскәү]]
| [[адвокат]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24034788|Margarita Dmitrievna Lagutkina]]''
|
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q204839|Xinhua News Agency]]''<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1983-10-17
| 1986-11-05
| ''[[:d:Q39382919|Vladimir V Kouznetsov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1053303|Industrial University of Santander]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40694275|Gino Picasso]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q5202403|National University of Engineering]]''
|
|
|-
| 2000-10-01
|
| ''[[:d:Q42365988|Eugeniya V. Nikitina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2004-09-01
| 2011-06-01
| ''[[:d:Q44058463|Ivan A. Popov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q379848|Los Alamos National Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q1052614|Юта штаты университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48006040|Paulo Cesar Nascimento]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 1976-02-07
| 1979-11-07
| ''[[:d:Q50201880|Ranjith Pathirana]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q16056297|Department of Agriculture]]''<br/>''[[:d:Q101013351|University of Ruhuna Faculty of Agriculture]]''<br/>''[[:d:Q7015441|Institute for Crop and Food Research]]''<br/>''[[:d:Q15574|University of Adelaide]]''
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q50289094|Lev V Kalmykov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30265215|Pushchino State Institute of Natural Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4201752|Institute of Theoretical and Experimental Biophysics]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2009-06-30
| ''[[:d:Q51017825|Andrey A. Skalny]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55102489|Родольфо Лопес Замаллоа]]''
|
| [[Перу]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104816|Бартека Сакаджа]]''
|
| [[Уганда]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104853|Marcelino Nguema Onguene]]''
|
| [[Экваториаль Гвинея]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104856|Rubén Maye Nsue Mangue]]''
|
| [[Экваториаль Гвинея]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104864|Брейма Думбия]]''
|
| [[Мали]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104953|Ротич Дороти Чебет]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104965|Мохаммед Зейн Ибрагим Шаддад]]''
|
| [[Судан]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q656871|University of Khartoum]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104986|Салик Мохиаддин Мохаммад]]''
|
| [[Сүрия]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56486605|Sandhya Samarasinghe]]''
|
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q1048626|Lincoln University]]''
|
|
|-
| 1996-09-01<br/>1990-09-01
| 2000-07-31<br/>1996-07-31
| ''[[:d:Q57018548|Fedor I Zubkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2006-07-01
| 2011-07-01
| ''[[:d:Q57069591|Ivan V Bogdanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201431|Institute of Bioorganic Chemistry]]''
|
|
|-
| 1985-09-01
| 1992-07-01
| ''[[:d:Q57416758|Yulia Kotovskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2003-12-25<br/>2000-12-25
| 2003-12-25
| ''[[:d:Q57420462|Timur Kamalov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''
|
|
|-
| 2000-01-01
|
| ''[[:d:Q57543258|Leonid G Voskressensky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1987-09-01<br/>1993-09-01<br/>1995-09-01
| 1993-06-01<br/>1995-06-01<br/>2000-06-01
| ''[[:d:Q57825419|Dmitry Kulyabov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2009-08-01
| 2016-06-23
| ''[[:d:Q57908180|Диана Игоревна Капарушкина]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q488620|Sun Moon University]]''<br/>''[[:d:Q624072|Daejeon University]]''<br/>''[[:d:Q624457|Military Manpower Administration]]''<br/>''[[:d:Q625952|Baekseok University]]''<br/>''[[:d:Q482651|Pai Chai University]]''<br/>''[[:d:Q6647741|Literature Translation Institute of Korea]]''
|
|
|-
| 2003-10-01
| 2008-07-01
| ''[[:d:Q59492146|Ivan Bernal-Villamil]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q836805|Чалмер технология институты]]''<br/>''[[:d:Q30296237|Мадрид материаллар фәне институты]]''
|
|
|-
| 2008-09-01
| 2014-06-30
| ''[[:d:Q59563907|Dmitry A Aronov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2013-09-01
| 2016-06-30
| ''[[:d:Q59669187|Morteza Yousefi]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2009-06-30
| ''[[:d:Q60317749|Elena Tsisanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q195668|Кыйралбикә Мария Лундын университеты]]''<br/>''[[:d:Q459506|Бристоль университеты]]''<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1963-08-01
| 1976-07-21
| ''[[:d:Q60696054|Khosrow Ghavami]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q23069766|Гипроникель]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824783|I. V. Andronova]]''
|
|
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830349|Пугачев, Иван Алексеевич]]''
|
|
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1997-09
| 2003-06
| ''[[:d:Q61117592|Alexey Mischenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q41568334|Бүкілодақтық Эксперименттік ветеринария институты]]''
|
|
|-
| 2016-10-09<br/>2014-06-30
| 2016-06-30
| ''[[:d:Q61161270|Parfait Kezimana]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1994-09-01
| 2001-07-01
| ''[[:d:Q61161748|Konstantin Gudkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q731938|AstraZeneca]]''<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''
|
|
|-
| 1966-09-01
| 1971-06-30
| ''[[:d:Q62036347|Leonid Sevastianov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2008-09-01
|
| ''[[:d:Q64917907|Olga Kulikova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q21643413|Scientific Center of Neurology]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65205948|Djigui Camara]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q72631149|Sergey Popkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
|
|
|-
| 1977-09-01
| 1998-04-15
| ''[[:d:Q78315101|Nadezda Khodorovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1993-09-01
| 2000-06-30
| ''[[:d:Q81470179|Mikhail Blagonravov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1974-09-01
| 1985-06-30
| ''[[:d:Q82931032|Vinod Kumar]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2002
| 2008
| ''[[:d:Q83585354|Nadezhda A Popova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2004-09<br/>2002-09<br/>1998-09
| 2007-06<br/>2004-07<br/>2002-07
| ''[[:d:Q83976059|Le Tuan Anh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1076729|Vietnam National University]]''
|
|
|-
| 2006-09-01
| 2012-07-30
| ''[[:d:Q84964063|Konstantin B Gordon]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1983
| 1992
| ''[[:d:Q85199978|Dmitry Lipatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263227|Эндокринология институты фәнни-тикшеренү үзәге]]''
|
|
|-
| 2002-09-01
| 2006-06-14
| ''[[:d:Q86061190|Yazmín M Landeo-Ríos]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''<br/>''[[:d:Q958650|Universidad de Málaga]]''
|
|
|-
| 2007-09-01
| 2013-06-30
| ''[[:d:Q86522538|Pavel Lazarev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2004
| 2009
| ''[[:d:Q86623647|Ekaterina Markelova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30284663|Amphos 21]]''<br/>''[[:d:Q1049470|Ватерлоо университеты]]''<br/>[[Академик С. П. Королёв исемендәге Самар илкүләм тикшеренү университеты|Академик С. П. Королёв исемендәге Самар милли тикшеренү университеты]]
|
|
|-
| 2012
| 2015
| ''[[:d:Q86865017|Vyacheslav Goryachev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2013
| 2016
| ''[[:d:Q87425489|Vladimir Druzhinin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>[[Новосибирск дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| 2019-02
|
| ''[[:d:Q87655032|Kseniya Demyanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2015-09-01
| 2017-06-30
| ''[[:d:Q87724147|Elisaveta A Kvyatkovskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2002-08-01
| 2009-06-31
| ''[[:d:Q87796717|Igor Kastyro]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1999-07-02
|
| ''[[:d:Q87945440|Natalia Yaglova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2007-09-01
| 2016
| ''[[:d:Q88176968|Maria Ivanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2000-09-01
| 2006-06-26
| ''[[:d:Q88316352|Anna Ilyash]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
| 1988-09-01
| 1995-06-30
| ''[[:d:Q88630339|O M Rodionova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2010-09-01
| 2016-07-01
| ''[[:d:Q88643676|Nikita Petrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4314504|Туклану фәнни-тикшеренү институты]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
| 2019-09-30
| ''[[:d:Q88869025|Maria D Matveeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''
|
|
|-
| 2004-06-01
|
| ''[[:d:Q89182612|Sergey Voznesenskiy]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q89399686|Amina Ibragimova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2008-08-20<br/>2006-09-01<br/>2001-09-01
| 2011-05-31<br/>2008-06-22<br/>2006-06-23
| ''[[:d:Q89597191|Nestor Washington Solís Pinargote]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4304094|«Станкин» Мәскәү дәүләт технология университеты]]''
|
|
|-
| 1991-09-01
| 1994-08-31
| ''[[:d:Q89633619|Irina A Novikova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2006-09-01
| 2011-07-04
| ''[[:d:Q89635068|Sandor Farkasdi]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q277681|Земмелвайс университеты]]''
|
|
|-
| 2004-09-01
| 2011-06-24
| ''[[:d:Q89692263|Svetlana Degtyareva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
| 1990-06-28
| ''[[:d:Q89692413|Valentin Popadyuk]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q89702941|E S Tokaeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2017-09
|
| ''[[:d:Q90009415|Vadim Medovchshikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q12532257|West Kazakhstan Marat Ospanov State Medical University]]''
|
|
|-
| 2010-06-30<br/>2003-09-01
| 2012-07-01<br/>2010-06-25
| ''[[:d:Q90046662|Anton Dorofeev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2001<br/>1999<br/>1994
| 2005<br/>2001<br/>1999
| ''[[:d:Q90085559|Roman Borisov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90102855|Ekaterina V Neborak]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1984-09-01
| 1990-09-01
| ''[[:d:Q90143552|Zoya A Goncharova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
| 1998
|
| ''[[:d:Q90793519|Zurab Khabadze]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q91019382|Van D Tran]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q101000031|Can Tho University of Medicine and Pharmacy Hospital]]''
|
|
|-
| 2015-09-20
| 2019-09-19
| ''[[:d:Q91047020|Olga A Storozhenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2007-06-01
| 2013-07-01
| ''[[:d:Q91198362|Ivan Melnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30281807|Institute of Experimental Cardiology]]''<br/>''[[:d:Q4201586|РФА тыйб һәм биология проблемнары институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91208437|Yahya Absalan]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q101002275|Ferdowsi University of Mashhad Faculty of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q761534|Җорҗия үнивирситите]]''
|
|
|-
| 1964-09-01
| 1970-06-30
| ''[[:d:Q91460337|Nikolay G Kochergin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1999
| 2006
| ''[[:d:Q91715879|Maria Valeryevna Lisitskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q601956|Aalborg University]]''<br/>''[[:d:Q5069928|Шампалимо фонды]]''
|
|
|-
| 2003
| 2009-06-19
| ''[[:d:Q91867836|Mariia Kniazeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''
|
|
|-
| 2002-05-20
| 2004-02-10
| ''[[:d:Q92110214|Ivan V Maksimovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2017-09-01
| 2019-06-26
| ''[[:d:Q92228186|Alexandra Lavrikova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1983-09-01
| 1990-06-30
| ''[[:d:Q92287994|Supriya Warusavithana]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы]]
|
|
|-
| 2001-09
| 2008-06
| ''[[:d:Q92290246|Marina A Polovkova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q19908085|Frumkin Institute of Physical Chemistry and Electrochemistry]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
| 2017-09-01
| ''[[:d:Q92468457|Anton A Semenistyy]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2015-09-20
| 2019-09-09
| ''[[:d:Q92482283|Hung M Nguyen]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q10829053|Hung Vuong University]]''
|
|
|-
| 1960-09
| 1989-01
| ''[[:d:Q92597374|Tatiana Sorokina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1993-09-01
|
| ''[[:d:Q92669667|Angel Villavicencio]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q5397474|Universidad de las Fuerzas Armadas - ESPE]]''
|
|
|-
| 2004
| 2007
| ''[[:d:Q92726430|Elena V. Uspenskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2009
| 2016
| ''[[:d:Q94601864|Dmitrii Shek]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q105169352|Western Sydney Local Health District]]''<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2011-10-08
| 2012-06-10
| ''[[:d:Q95306606|Mishel R Markovski]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
| 2012-10
| 2017-02
| ''[[:d:Q95642870|Mohamed Bahlol]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2597842|Egyptian Russian University]]''
|
|
|-
| 2011
| 2017
| ''[[:d:Q95976020|Kseniya K Borisova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2002-02-01
| 2005-02-01
| ''[[:d:Q96139454|Madina Azova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1995-09-01
| 2007-09-19
| ''[[:d:Q96771481|Olga Tarasova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2017-03-15
|
| ''[[:d:Q96771489|Nataliya Malinina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2011-01-27
| 2011-05-26
| ''[[:d:Q96771548|Roman Plavnik]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2006-09-01
| 2013-06-27
| ''[[:d:Q98770678|Artem Minalyan]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q16868877|Abington Memorial Hospital]]''<br/>''[[:d:Q30281168|VA Greater Los Angeles Healthcare System]]''
|
|
|-
| 1992-09
| 1999-07
| ''[[:d:Q100443457|T M Uskach]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q19909099|Кардиология милли медицина тикшеренү үзәге]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100519707|Oybek Turgunkhujaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1981-04-01
|
| ''[[:d:Q100527857|E A Ushkalova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2009-08-01
| ''[[:d:Q100558579|O M Andryukhina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102903582|Soroosh Mohammadi Farsani]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 2011-06-01
| 2014-12
| ''[[:d:Q104470057|Ahmed Elkordy]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7675882|Taibah University]]''<br/>''[[:d:Q12236159|Faculty of Medicine Sohag University]]''<br/>''[[:d:Q781108|University of León]]''
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2018-06-20
| ''[[:d:Q104512589|A A Petrenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2002-07
| 2008-07
| ''[[:d:Q104517057|Lidiia Samarina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q90902449|Сириус университеты]]''
|
|
|-
| 2005-09-01
| 2011-07-01
| ''[[:d:Q104801948|Anna V Kuzmina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1974-07-20
| 1981-06-15
| ''[[:d:Q113283171|Pavel B. Shatalov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1487403|Теоретик һәм эксперименталь физика институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123345601|Antonio Isaías Rivasplata Mendoza]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124304929|Djamila Gallegos Espinoza]]''
|
|
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124807799|Natalí Carbo Bustinza]]''
|
|
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125791817|Данюк Никита Сергеевич]]''
|
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q125791903|Институт стратегических исследований и прогнозов]]''
|
|
|-
| 1982-01<br/>1987-01
| 1987<br/>1989
| ''[[:d:Q127748932|Jairo Ernesto Castillo Hernández]]''
|
|
| ''[[:d:Q111972591|Associate Investigator]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3081395|District University of Bogotá]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәскәү|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:1960 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]]
s57lfqetenunqb2kphor4w1ivpxmru9
Югары икътисад мәктәбе
0
179385
5936189
5935078
2026-06-03T12:35:26Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936189
wikitext
text/x-wiki
{{хаталар}}
{{УК}}
'''{{Label|Q1959511|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q1959511|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q1959511|lang=en}}}}) — [[Россия]]дәге алдынгы [[Россия югары уку йортлары исемлеге|уку йортларының]] берсе, эре югары [[икътисад]]и белем бирүче [[университет]]<ref>[http://www.4icu.org/ru Universities in Russia] by 2012 [[University Web Ranking]]</ref>. [[Санкт-Петербург]], [[Нижгар]] һәм [[Пермь]]дә филиаллары, онлайн-кампусы бар.
== Тарихы ==
* 1992 елда барлыкка килә.
* [[Социология]]-[[икътисад (фән)|икътисад]], [[гуманитар фәннәр]], [[информатика]] һәм [[математика]] профильле югары уку йорты булып булдырылган иде.
* 2009 елдан университет [[Россиянең илкүләм тикшеренү университеты|илкүләм тикшеренү университеты]] статусын конкурс аша алды.
== Статусы ==
* Университет [[Россия Федерациясе мәгариф һәм фән министрлыгы]]на түгел, турыдан-туры [[Россия Хөкүмәте]]нә буйсына.
* Дөнья фән-мәгариф үзәкләр арасында алдынгы Россия университетлары көндәшлеген күтәрү проектында катнаша. Бу юл аша өстәмә бюджет акча ала.
=== Рейтинглар ===
{| class="standard"
! I урын
! II урын
! III урын
! ел
! аңлатма
|-
|style="background:#DCDCDC"|[[Мәскәү дәүләт университеты]]
|style="background:#DCDCDC"|[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|style="background:#DCDCDC"| 2013
|style="background:#DCDCDC"|"'"4 International Colleges & Universities""', РФ рейтингы Вузлар
|-
|style="background:#DCDCDC"|[[Мәскәү дәүләт университеты]]
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|style="background:#DCDCDC"|[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|style="background:#DCDCDC"| 2012
|style="background:#DCDCDC"|"'"4 International Colleges & Universities""'
|-
|[[Мәскәү дәүләт университеты]]
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 2010
|"'"Webometrics""'
|-
|style="background:#DCDCDC"|[[МФТИ]]
|style="background:#DCDCDC"|[[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|style="background:#DCDCDC"| 2010
|style="background:#DCDCDC"|"'"РИА НОВОСТИ""', ЕГЭ балы рейтинг буенча
|-
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|[[Мәскәү дәүләт университеты]]
|Г. В. Плеханов ис. Россия дәүләт университеты икътисад
| 2008
|"'Атналык "Прямые инвестиции""', тәмамлаучыларны эш хакы рейтинг буенча
|-
|style="background:#DCDCDC"|[[Мәскәү дәүләт университеты]]
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|style="background:#DCDCDC"|[[Г. В. Плеханов исемендәге Россия дәүләт икътисад университеты]]
|style="background:#DCDCDC"| 2008
|style="background:#DCDCDC"|"'Атналык "Прямые инвестиции""'
|-
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|[[Мәскәү дәүләт университеты]]
|[[Н. Э. Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университеты]]
| 2007
|"'"КоммерсантЪ""' журналы
|}
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q1959511. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q1959511/p580:башлау,p108/Q1959511/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q15804770|David Borissovich Judin]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-05-21
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''
| [[математик]]<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-02-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q4350171|Sergey Peregudov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-01-09
|
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-10-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q4401708|R. V. Ryvkina]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-06-08
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-10-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q1657795|Igor Kon]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-05-21
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2920595|сиксулыг]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Igor Kon|Igor Kon]]
| data-sort-value="2011" | 2011-04-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q4138404|Rudhzero Gilyarevsky]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-08-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q4153611|Apollon Davidson]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-23
| ''[[:d:Q2705394|Yermakovo]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q374205|Victor Maslov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-15
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-08-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q3572910|Youri Roubinski]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-26
| [[Киев]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4104637|Leonid Vasilyev]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-10-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q4161599|German Diligensky]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-06-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q4254197|Nikolay Lapin]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-12-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458584|Yury Tikhomirov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Yury Tikhomirov|Yury Tikhomirov]]
| data-sort-value="2025" | 2025-11-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q4524925|Ovsey Shkaratan]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-10
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-07-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q4532086|Revold Entov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-03-23
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-10-22<br/>2025
|-
|
|
| ''[[:d:Q15063888|Ksenia Abulkhanova]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-29
| [[Озёры]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109492887|Valentin Mihajlovič Kudrov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-14
|
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-07-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q4168261|Leokadiya Drobizheva]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| [[:commons:Category:Leokadiya Drobizheva|Leokadiya Drobizheva]]
| data-sort-value="2021" | 2021-04-11
|-
| 1995
| 2014
| ''[[:d:Q59260963|Эмиль Борисович Ершов]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-02
|
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-09-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q707169|Ronald Inglehart]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-05
| [[Милуоки]]
| ''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-05-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q2041203|Евгений Ясин]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-05-07
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q4331401|Odesa State Academy of Civil Engineering and Architecture]]''<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Yevgeny Yasin|Yevgeny Yasin]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q4525478|Vitaly Shlykov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-02-04
| ''[[:d:Q2387452|Sovetsky District]]''
| ''[[:d:Q4114415|Россия Федерациясе Саклану министрлыгының хәрби академиясе]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-11-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q4112721|Anatoly Vishnevsky]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-04-01
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]
| [[:commons:Category:Anatoliy Vishnevskiy|Anatoliy Vishnevskiy]]
| data-sort-value="2021" | 2021-01-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q24351140|Красновский, Борис Михайлович]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-12
|
| ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1668314|Aleksandr Granberg]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-06-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Alexander Granberg|Alexander Granberg]]
| data-sort-value="2010" | 2010-08-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q4163124|Eduard Dneprov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q4271510|Lev Lvovitsj Ljubimov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-06-14
| [[Рязань]]
| ''[[:d:Q4402655|С.А. Есенин исемендәге Рязань дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q4303511|Tamara Georgievna Morshchakova]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-03-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| [[:commons:Category:Tamara Morshchakova|Tamara Morshchakova]]
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q739457|Boris Uspenskij]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-01
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q24387326|мифограф]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4136108|Viktor Gerashchenko]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-21
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''
| [[:commons:Category:Viktor Gerashchenko|Viktor Gerashchenko]]
| data-sort-value="2025" | 2025-05-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q4270654|Anatoly Lysenko]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-14
| [[Винница]]
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''
| [[:commons:Category:Anatoly Lysenko|Anatoly Lysenko]]
| data-sort-value="2021" | 2021-06-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372279|Juriy Solomonovitsj Popkov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-16
| [[Луганск]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4210642|Boris Kalyagin]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>''[[:d:Q4201451|Көнчыгыш телләре университеты]]''
| ''[[:d:Q42909|хәбәрче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-12-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q4237363|Leonid Kravchenko]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-10
| ''[[:d:Q4465845|Tureyevka]]''
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-07-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359770|Elena Borisovna Yanovskaya]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[математик]]
| [[:commons:Category:Elena Yanovskaya|Elena Yanovskaya]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668651|Евгений Парфирьевич Арефьев]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-11-20
| ''[[:d:Q4054991|Abramovka]]''
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-04
|-
|
|
| [[Анатолий Наумов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-03-17
| [[Бакы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4519347|Vladimir Shadrikov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-18
| [[Рыбинск]]
| ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q4094750|Ivan Bortnik]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-09
| [[Серпухов]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Ivan Mikhailovich Bortnik|Ivan Mikhailovich Bortnik]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4170315|Vyacheslav Dudchenko]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-02
|
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q19617890|Кечиев, Леонид Николаевич]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47452935|Aleksandr Galushkin]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-17
|
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[математик]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-11-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q70250903|Mikhail Bek]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-09-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q4329571|Aleksandr Obolonsky]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-01<br/>1941
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498071|Zoya Aleksandrovna Zorina]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-29
|
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q16831721|этолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4337501|Christopher Osakwe]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-05-08
| [[Лагос]]
|
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071522|Yliana Tolstova]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04-24
|
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2008-09
|
| ''[[:d:Q55164793|Boris G. Mirkin]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-12-05
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4464450|Konstantin Truyevtsev]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-01-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908922|Vladimir Porus]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-09-19
| [[Ош (Кыргызстан)|Ош]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4230973|Aleksandr Konovalov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-12-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q4232782|Simon Kordonsky]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-07
| [[Таулы Алтай]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[галим]]
| [[:commons:Category:Simon Kordonsky|Simon Kordonsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4382540|B. I. Pruzhinin]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-12-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15043540|Yakov Urinson]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Yakov Urinson|Yakov Urinson]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16514956|Aleksey Levinson]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4201451|Көнчыгыш телләре университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q61831758|cultural sociologist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498811|Vladimir Lepsky]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-07-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989365|Геннадий Рябов]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-12-23
| ''[[:d:Q1004270|Kinel-Cherkassy]]''<br/>[[Самар өлкәсе]]
| [[Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты|Николай Александрович Добролюбов исемендәге Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4075077|Leonid Bazhanov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-03-27
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q4147095|Aleksandr Gofman]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-14
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4202761|Leonid Ionin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-02<br/>1945-07-02
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-12-12<br/>2024-12-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q4212675|Vladimir Kantor]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-03-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Kantor|Vladimir Kantor]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4227402|Andrei Kokoshin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''
| [[:commons:Category:Andrey Kokoshin|Andrey Kokoshin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11727799|Johanna Nichols]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-01
| [[Айова-Сити]]
| ''[[:d:Q182973|Айова университеты]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19823918|Leonid Syukiyaynen]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-21
| [[Петрозаводск]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q451163|Fedor Bogomolov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4246098|Alexander Kuleshov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-02
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15995408|Vladimir Popov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q4066332|Yevgeny Anisimov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-04
| [[Александров (шәһәр)|Александров]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4171591|Vitaly Dymarsky]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-22
| [[Львов]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[:commons:Category:Vitali Dymarski|Vitali Dymarski]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4477132|Mark Urnov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-12
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[:commons:Category:Mark Urnov|Mark Urnov]]
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q4777963|Anuška Ferligoj]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-19
| [[Любляна]]
| [[Любляна университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q14510315|Mikhail Dmitriyev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-06
| [[Чита]]
|
| [[математик]]
| [[:commons:Category:Mikhail Gennadievich Dmitriev|Mikhail Gennadievich Dmitriev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088370|Irina Savelyeva]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16708344|Grigory Tulchinsky]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16709322|Mikhail Ugryumov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-11
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909558|Irina Filatova]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-20
| [[Мурманск]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21154201|Andrey Ilitsj Podolskiy]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199576|Mikhail Ilyin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4212684|Grigory Kantorovich]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-05
|
| ''[[:d:Q42952392|MIPT Department of Control and Applied Mathematics]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4225791|Anatoly Kovler]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-26
| [[Таҗикстан]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4289558|Մարինա Մելիա]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q4342197|Emil Pain]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-06
| [[Киев]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[:commons:Category:Emil Pain|Emil Pain]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4424690|Ilya Smirnov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-04
|
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-02-09
|-
| 2019-10-01
| 2022-09-30
| ''[[:d:Q11852831|Arto Mustajoki]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-20
| [[Тампере]]
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Arto Mustajoki|Arto Mustajoki]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28664794|Aleksándr Vyssokóvskiï]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-23
| [[Ростов-на-Дону]]
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-12-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q53864840|Iosif Diskin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Iosif Diskin|Iosif Diskin]]
|
|-
| 2019
|
| ''[[:d:Q60830739|Сергей Корниенко]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-04
| ''[[:d:Q331200|Abrau-Dyurso]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112053113|Борис Львович Рудник]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-03
| [[Чорткив]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q4196419|Natalya Ivanova]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-19
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4238340|Mikhail Krasnov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4514325|Leonid Nikolaevitsj Tsjernisjov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-30
| ''[[:d:Q12115849|Kupiansk-Vuzlovyi]]''
| ''[[:d:Q348791|Admiral Makarov National University of Shipbuilding]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4536745|Lev Yakobson]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[:commons:Category:Lev Yakobson|Lev Yakobson]]
|
|-
| 1993-03
|
| ''[[:d:Q61039322|Oleg Ananyin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-18
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102197643|G. I. Ol'shanskii]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-08
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
| 2002
| 2022
| ''[[:d:Q4065497|Mikhail Andreyev]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-25
| [[Ярославль]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q4163801|Alexander Dobrokhotov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-08
| [[Львов]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4203639|Vladimir Isakov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-17
| [[Түбән Тагил]]
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
| 1993-03
| 2023-08
| ''[[:d:Q4262907|Igor Lipsits]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q4289727|Andrey Melvil]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| [[Александр Привалов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-05-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4516431|Vera Chistova]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-23
| [[Наро-Фоминск]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18274931|R. M. Nureev]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4264308|Lyceum "Second school"]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-04-12
|-
| 2011-01-01
| 2022-03-03
| ''[[:d:Q55238041|Timothy M. Frye]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
|
| ''[[:d:Q1357891|Middlebury College]]''<br/>[[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q562213|Gleb Pavlovsky]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-05
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[:commons:Category:Gleb Pavlovsky|Gleb Pavlovsky]]
| data-sort-value="2023" | 2023-02-26
|-
|
|
| [[Евгения Абелюк]]
| data-sort-value="1951" | 1951-06-14
|
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Evgenya Abelyuk|Evgenya Abelyuk]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4369316|Nikita Pokrovsky]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Салмин]]
| data-sort-value="1951" | 1951-02-18
| [[Казан]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2005" | 2005-09-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q4526318|Александр Шохин]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-25
| [[Плесецк районы]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Shokhin|Aleksandr Shokhin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15063963|Fuad Aleskerov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-23
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| [[:commons:Category:Fuad Aleskerov|Fuad Aleskerov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21643496|Yuly Nisnevich]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-19<br/>1951
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[:commons:Category:Yuli Nisnevich|Yuli Nisnevich]]
|
|-
| 2017-04-01
| 2022-02-24
| ''[[:d:Q47712315|Klaus Boehnke]]''
| data-sort-value="1951" | 1951
| [[Ольденбург]]
| [[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''<br/>''[[:d:Q700758|Saarland University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55700383|Fuad Ələsgərov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-23
| [[Бакы]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q438603|Grigory Yavlinsky]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-10
| [[Львов]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Grigory Yavlinsky|Grigory Yavlinsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3148283|Igor Jürgens]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[:commons:Category:Igor Yurgens|Igor Yurgens]]
|
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q3564253|Sergey Karaganov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Sergey Karaganov|Sergey Karaganov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4338016|Aleksandr Anatolevitsj Oslon]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-19
| [[Златоуст]]
| ''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4401165|Aleksey Rutkevich]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-25
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4514366|Sergei B. Chernyshev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-04
| ''[[:d:Q889930|Боһодухив]]''
| ''[[:d:Q42952392|MIPT Department of Control and Applied Mathematics]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4520393|Aleksandr Sharavin]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-02
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q1791304|РФ КК Гомумгаскәр академиясенең хәрби мөһәндисләр институты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q111076610|military analyst]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17902731|Katerina Polivanova]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304063|Мәскәү шәһәр педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453974|Эдуард Аркадьевич Фияксель]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-28
| [[Түбән Новгород]]
|
| [[галим]]
|
|
|-
| 1998
|
| ''[[:d:Q893715|Boris Feigin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-11-20
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4084005|Mikhail Berger]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-08
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[:commons:Category:Mikhail Berger|Mikhail Berger]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4154573|Igor Danilevsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-20
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4228525|Vladimir Kolossov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4217699|Кафедра сацыяльна-эканамічнай геаграфіі замежных краін]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Aleksandrovitch Kolossov|Vladimir Aleksandrovitch Kolossov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244675|Pavel Kudyukin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-19
| [[Сергиев Посад]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[:commons:Category:Pavel Kudyukin|Pavel Kudyukin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4344727|Yakov Pappe]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-22
|
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416777|Aleksandr Sergeyev]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-29
| [[Тверь өлкәсе]]
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
| 2008
|
| ''[[:d:Q19918199|Vasily Vlasov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-15
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''
| [[:commons:Category:Vasily Viktorovich Vlasov|Vasily Viktorovich Vlasov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98239813|Olga Bessmertnaya]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q211323|Sergueï Zenkine]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-17
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''
| [[:commons:Category:Sergey Zenkin|Sergey Zenkin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4098155|Oleg Boudnitski]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4398493|Ростов дәүләт педагогика университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[:commons:Category:Oleg Budnitsky|Oleg Budnitsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4129566|Mikhail Vysotsky]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4153781|Mikhail Davydov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
|
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4211350|Aleksandr Kamensky]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4514977|Vladimir Chetvernin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19886311|Vladimir Karpets]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-12
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q136007797|Анна Цендина]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-11
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2632148|Pyotr Aven]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4264308|Lyceum "Second school"]]''<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[:commons:Category:Petr Aven|Petr Aven]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056398|Vladimir Avtonomov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4131114|Evgeny Gavrilenkov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-10
|
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4243053|Aleksandr Kryshtanovsky]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-11
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-08-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q4526806|Yevgeny Shteyner]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-14
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| [[:commons:Category:Evgeny Steiner|Evgeny Steiner]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617338|Nadezhda Kosareva]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| [[Фәрит Әсәдуллин]]
| data-sort-value="1955" | 1955-02-03
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>[[Әл-Әзһәр университеты]]
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310411|Evgenij Ilʹič Zelenev]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-25
| [[Дрезден]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q67745527|Vladimir Serkin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-06
| [[Якутск]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q82695|Egor Gajdar]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]''
| [[:commons:Category:Yegor Gaidar|Yegor Gaidar]]
| data-sort-value="2009" | 2009-12-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q508156|Viktor Vasilyev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Victor Vassiliev|Victor Vassiliev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1395782|Kakha Bendukidze]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-20
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q124985058|reformer]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[:commons:Category:Kakha Bendukidze|Kakha Bendukidze]]
| data-sort-value="2014" | 2014-11-13
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q3479740|Sergey Korzun]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
| [[:commons:Category:Sergey Korzun|Sergey Korzun]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4234401|Sergey Kortunov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-11
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Sergey Kortunov|Sergey Kortunov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-10-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4264082|Vladimir Lysenko]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-04
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Nikolayevich Lysenko|Vladimir Nikolayevich Lysenko]]
| data-sort-value="2021" | 2021-04-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q4336756|Tatyana Orlova]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-01
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[галим]]
| [[:commons:Category:Tatyana Orlova|Tatyana Orlova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4424767|Sergey Smirnov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-01
|
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60828411|Anatolij Nikolaevich Baranov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-08
|
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q80356099|Boris Viktorovič Kuznecov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-03
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245427|Ярослав Кузьминов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| [[:commons:Category:Yaroslav Kuzminov|Yaroslav Kuzminov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4287440|Maksim Medvedkov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-02
|
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[:commons:Category:Maxim Medvedkov|Maxim Medvedkov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4316920|Andrey Nemzer]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-10
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| [[:commons:Category:Andrei Nemzer|Andrei Nemzer]]
| data-sort-value="2023" | 2023-12-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4334610|Elena Omelchenko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-09
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4429244|Svetlana Sorokina]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-15
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
| [[:commons:Category:Svetlana Sorokina|Svetlana Sorokina]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4454064|Lyudmila Telen]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-02
| [[Жуковский (Мәскәү өлкәсе)|Жуковски (Мәскәү өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[:commons:Category:Lyudmila Telen|Lyudmila Telen]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16706862|Alexander Grigoryevich Tonevitsky]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-07
| [[Витебск]]
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20810477|Nina Yuryevna Belayeva]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21141645|I. D. Frumin]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-08
| [[Черновцы|Чернивси]]
| ''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668544|Irina Semenenko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-20
|
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 2003<br/>2007
| 2007
| ''[[:d:Q109485177|Даниил Александрович Александров]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1062350|Oleg Chirkunov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-15
| [[Кировск (Мурманск өлкәсе)]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4525240|school No. 9]]''<br/>''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
| [[:commons:Category:Oleg Chirkunov|Oleg Chirkunov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2442933|Sergey Markov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-18
| [[Дубна]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[:commons:Category:Sergei Markov|Sergei Markov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4063354|Yevgenia Albats]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]
| ''[[:d:Q15973695|political reporter]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[:commons:Category:Yevgenia Albats|Yevgenia Albats]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4194787|Kirill Petrovich Zybin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-18
|
| ''[[:d:Q4480724|MIPT Department of Aeromechanics and Flight Engineering]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4214279|Marina Karaseva]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-08
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q16031530|музыка теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[:commons:Category:Marina Karaseva|Marina Karaseva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4241623|Maksim Krongauz]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Maksim Krongauz|Maksim Krongauz]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4269216|Yelena Lukyanova]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Yelena Lukyanova|Yelena Lukyanova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4319703|Alexander I. Nikitin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-11
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4391060|Yekaterina Rakhilina]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4418802|Tatiana Sidorina]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-09-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q30880263|Igor Kukushkin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-20
| [[Красноармейск (Мәскәү өлкәсе)|Красноармейск]]
| ''[[:d:Q4480793|MIPT Department of General and Applied Physics]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106209894|Zhanna Son]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-03
| [[Владикавказ]]
| [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124771676|Козлов, Сергей Леонидович]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-02-28
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q3350286|Oleg Khlevniuk]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-07
| [[Винница]]
| ''[[:d:Q4111610|Vinnytsia State Pedagogical University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056403|Alexei Avtonomov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-09
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4275267|Boris Makarenko]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Boris Makarenko|Boris Makarenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4369872|Konstantin M. Polivanov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Лавров (1959)|Алексей Лавров]]
| data-sort-value="1959" | 1959-06-30
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4217706|Department of Economic And Social Geography of Russia]]''
|
| [[:commons:Category:Alexey Lavrov|Alexey Lavrov]]
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q57570160|Vladimir Spokoiny]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-07
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q15976092|artificial intelligence researcher]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62714695|Helena Knyazeva]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-23
| [[Мәскәү өлкәсе]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[укытучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Кудрин]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-12
| ''[[:d:Q729447|Dobele]]''
| ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q7614320|finance minister]]''
| [[:commons:Category:Alexei Leonidovich Kudrin|Alexei Leonidovich Kudrin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4101145|Andrei Georgiewitsch Bystrizki]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[:commons:Category:Andrey Bustritsky|Andrey Bustritsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4132972|Oksana Gaman-Golutvina]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-14
| [[Киев]]
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4259012|Dmitry Leontyev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6463812|Андрей Суздальцев]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-22
| [[Владивосток]]
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16695975|Mikhail Seleznyov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4339447|Назари һәм гамәли телбелем бүлеге]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q24262584|Инҗилне тәрҗемә итүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40010665|Pjotr Ivarovitsj Arseev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-21
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131784397|Sasha Balashov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1351317|Димәшкъ университеты]]''
| ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[:commons:Category:Sasha Balashov|Sasha Balashov]]
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q132396347|Elena Y. Rozhdestvenskaya]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-21
| [[Рига]]
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201736|Institute of Sociology]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138783666|Сергей Кавтарадзе]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-07
|
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q88190618|art writer]]''<br/>''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q189172|Andrey Korotayev]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q17488363|economic historian]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>[[профессор]]<br/>[[математик]]<br/>[[фәлсәфәче]]
| [[:commons:Category:Andrey Korotayev|Andrey Korotayev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1901248|Dmitry Travin]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Travin|Dmitry Travin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070235|Igor Artemyev]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-11-27
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q26481809|спорт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
| [[:commons:Category:Igor Artemyev|Igor Artemyev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4147121|L. M. Gokhberg]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4164506|Alexander Dolgin]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-17
| [[Киев]]
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Alexander Dolgin|Alexander Dolgin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4207098|Maksim Kagan]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-09-08<br/>1961
|
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7215112|Vadim Radaev]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-29
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908714|Николайшвили, Гюзелла Геннадьевна]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-30
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q4476712|Урал дәүләт консерваториясе]]''
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453699|Mikhail Denisenko]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-02
| [[Дессау]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97173866|Андрей Борисович Суслов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-25
| [[Пермь]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4186067|Dmitry Zamyatin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-30
| [[Лесной (Свердловск өлкәсе)|Лесной]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| [[:commons:Category:Dmitri Zamiatin|Dmitri Zamiatin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4226396|Mikhail Kozhokin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q4277839|Olga Malinova]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-09-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204525|Institute of History and Politics MPGU]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4421109|Alexei Sitnikow]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-24
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1047293|University of California, Santa Cruz]]''<br/>''[[:d:Q1063665|Prague University of Economics and Business]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q5027838|campaign manager]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17449482|Andrei Aleksandrovich Rossius]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-07-05
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20742114|Alla Borisovna Kupreychenko]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-05
| [[Запорожье]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| [[:commons:Category:Alla Borisovna Kupreychenko|Alla Borisovna Kupreychenko]]
| data-sort-value="2014" | 2014-05-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919544|Alexander Poddiakov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-03-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776674|Velikhan Mirzekhanov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-10
| ''[[:d:Q28504570|Ichin]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26933730|Igor Alekseevitsj Nikolaev]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-18
| ''[[:d:Q2366060|Bolshaya Izhora]]''
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q44055584|Илья Георгиевич Шаблинский]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-29
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q15987302|legal profession]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60832405|Elena Rostislavovna I︠A︡rskai︠a︡-Smirnova]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-28
| [[Волгоград]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4135107|Mikhail Gelfand]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-10-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q2904006|bioinformatician]]''
| [[:commons:Category:Mikhail Gelfand|Mikhail Gelfand]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4189562|Sergey Aleksandrovitsj Zverev]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4227722|Modest Kolerov]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-12
| [[Кимовск]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1977770|REGNUM News Agency]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20069088|Vladimir Pastukhov]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-22
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Pastukhov|Vladimir Pastukhov]]
|
|-
| 2018
| 2022
| ''[[:d:Q80920165|Mikhail A. Lebedev]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480793|MIPT Department of General and Applied Physics]]''<br/>''[[:d:Q7896420|University of Tennessee Health Science Center]]''
| ''[[:d:Q23719406|нейрофизиолог]]''<br/>''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''
|
|
|-
| 2021
| 2022
| ''[[:d:Q102235171|Michael Z. Shapiro]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-05-24
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q131370265|Лайус Юлия Александровна]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
|
|
|-
| 2017
| 2022-08
| ''[[:d:Q4100130|Irina Busygina]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-29
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4283983|Alexey Maslov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15728993|Christian Welzel]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Саарбрүккен]]
| ''[[:d:Q700758|Saarland University]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Christian Welzel|Christian Welzel]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18145389|Grigory Krichevsky]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Grigory Krichevsky|Grigory Krichevsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18399151|Aleksandr Yalbulganov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-04
| ''[[:d:Q4511998|Chervlyonnaya]]''
| [[Чечен дәүләт университеты|Әхмәт хаҗи Әбделхәмид улы Кадыйров исемендәге Чечен дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 2011-11-01
|
| ''[[:d:Q60785067|Vladimir Samodurov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-16
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q98660505|Nikolai Ssorin-Chaikov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Мәскәү]]
| [[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q216498|Andrey Kolesnikov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''
| [[:commons:Category:Andrey Vladimirovich Kolesnikov|Andrey Vladimirovich Kolesnikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4152421|Igor Gurkov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-09
| [[Кемерово]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4196862|Galina Ivanchenko]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-06-04
| [[Таганрог]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]
|
| data-sort-value="2009" | 2009-08-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q110910830|Andrey Moroz]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-07
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
|
|
|-
|
|
| [[Елена Вишленкова]]
| data-sort-value="1965" | 1965-09-02
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132795787|Georgii Gloveli]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
|
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1049488|Vladimir Ryzhkov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-03
| [[Рубцовск]]
| ''[[:d:Q4062936|Алтай дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Ryzhkov|Vladimir Ryzhkov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4103162|Elena Valiyavina]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397237|Olga Romanova]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-03-28
| [[Люберцы]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''
| [[:commons:Category:Olga Romanova|Olga Romanova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18245964|Sergei Medvedev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[:commons:Category:Sergei Aleksandrovich Medvedev|Sergei Aleksandrovich Medvedev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21104399|Anna Feliksovna Litvina]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500520|Mikhail Sverdlov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65130494|Dmitry Gennadievich Evstafiev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-05-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Gennadievich Evstafiev|Dmitry Gennadievich Evstafiev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118104829|Andrej Jakowlew]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
|
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2011
| 2022
| ''[[:d:Q4257649|Oleg A. Lekmanov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-01-11
| ''[[:d:Q1726990|Novomikhaylovsky]]''
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| [[:commons:Category:Oleg Lekmanov|Oleg Lekmanov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16514930|Dmitrij Valerʹevič Efremenko]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|-
| 2019-05
|
| ''[[:d:Q41573748|Pavel Pakhlov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-08
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q1487403|Теоретик һәм эксперименталь физика институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q131369862|Бекасова Александра Викторовна]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 2018-02-01
|
| ''[[:d:Q4093196|Dmitri Bondarenko]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q66581878|social anthropologist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4216738|Svyatoslav Kaspe]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-09-02<br/>1968
|
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28104933|Sergey Tatevosov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-14
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359781|Ivan Yaschenko]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-12
| [[Львов]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2003
| 2022-07
| [[Нина Добрушина]]
| data-sort-value="1968" | 1968-09-28
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q75382041|Рондарев, Артём Владиславович]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-05-31
| [[Мәскәү]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''
|
|
|-
| 2010
| 2024
| ''[[:d:Q3710038|Misha Verbitsky]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-06-20
| [[Мәскәү]]
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077422|Konstantin Bannikow]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-16
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q4325461|Новосибирск дәүләт педагогика үниверситеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245868|Ilya Kukulin]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]]
| [[:commons:Category:Ilya Kukulin|Ilya Kukulin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4307719|Aleksey Muravyov]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Alexey Muravyov|Alexey Muravyov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4494649|Andrey Khazin]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[:commons:Category:Andrey Khazin|Andrey Khazin]]
|
|-
| 2020-01-09
|
| ''[[:d:Q60833206|Andrey Zinoviev]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-10
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84723153|Медовников, Дан Станиславович]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-17
| [[Донецк]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87719913|Stefan Hessbrüggen-Walter]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q502185|Андрей Воробьёв]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-04-14
| [[Красноярск]]
| [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4127435|Бөтенрусия тышкы сәүдә академиясе]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[губернатор]]<br/>''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]''
| [[:commons:Category:Andrey Yuryevich Vorobiev|Andrey Yuryevich Vorobiev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4131148|Alexander F. Gavrilov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3427922|ристаратыр]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| [[:commons:Category:Alexander Gavrilov|Alexander Gavrilov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4248256|Vitaly Kurennoy]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-04-14
| [[Прохладный]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4249987|Maya Kucherskaya]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-05-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[:commons:Category:Maya Kucherskaya|Maya Kucherskaya]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7086097|Oleg Matveichev]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-01<br/>1970
| [[Новокузнецк]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]
| [[:commons:Category:Oleg Matveytchev|Oleg Matveytchev]]
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q21143519|Fyodor Uspensky]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2020-08-31
| ''[[:d:Q30061655|Alexei Kouprianov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''
| [[:commons:Category:Alexei Kouprianov|Alexei Kouprianov]]
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q55656577|Keti Chukhrov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-26
| [[Гөрҗи Совет Социалистик Республикасы|Грузия ССР]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''
| [[:commons:Category:Keti Chukhrov|Keti Chukhrov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60829796|Aleksandr Phoun Czho Petrov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-11
|
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q69783113|Valentina Apresjan]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-05-17
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4614|Көньяк Калифорния университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q79107557|Alexey Savatyugin]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
| 2003
|
| ''[[:d:Q120829285|Alexei Kouprianov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139387107|Igor Shulinsky]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q108800680|media executive]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4275327|Aleksey Makarkin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-18
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| [[Эвелина Хромченко]]
| data-sort-value="1971" | 1971-02-27
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q5436768|fashion entrepreneur]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| [[:commons:Category:Evelina Khromtchenko|Evelina Khromtchenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4525603|Roman Shmarakov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-12
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q4465237|Тула дәүләт педагогика университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079267|Oleg Pashchenko]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-12-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''
| ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42295534|Arutyun Avetisyan]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-19
| ''[[:d:Q620937|Сухум районы]]''
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| [[Владислав Измоденов]]
| data-sort-value="1971" | 1971-09-06
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q4431076|Kolmogorov's School]]''<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58887515|Konstantin Vorontsov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-04-01
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| [[укытучы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62714286|Jeanne V. Kormina]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-30
|
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
|
|
|-
| 2008-01-31
|
| ''[[:d:Q87853863|Eduard Babkin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|-
| 2015
| 2022
| ''[[:d:Q112988837|Iskender Yasaveyev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-09-21
| [[Сосногорск]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Iskender Yasaveyev|Iskender Yasaveyev]]
|
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q114669869|Тимофей Александрович Дмитриев]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-07-22
|
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''
|
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q136290852|Konstantin Kazenin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q116234171|Caucasologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q136817192|Новикова, Анна Алексеевна]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4111065|Maxim Viktorov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-06-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4256205|Mikhail Levandovsky]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4428814|Konstantin Sonin]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-02-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[:commons:Category:Konstantin Sonin|Konstantin Sonin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865178|Василий Андреевич Ключарёв]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-04-28
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668608|Ivan Ladynin]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-11
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Ivan A. Ladynin|Ivan A. Ladynin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66486109|Anton D. Pritula]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-09
|
|
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
|
|
|-
| 2018-01-01
|
| ''[[:d:Q96247013|Dmitri Vinogradov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Новороссийск]]
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011
| 2022-12
| ''[[:d:Q120490276|Mikhail Daniel]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-09-13
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1799644|Alexander Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-11-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4093494|Timofey Bordachev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Timofei Bordachev|Timofei Bordachev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4110856|Denis Vizgalov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-15
| [[Белорет]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-07-29
|-
|
|
| ''[[:d:Q4205292|Ilya Itkin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-19
|
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16272019|Sergey Alekseyev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-29
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]<br/>''[[:d:Q4304076|Мәскәү дәүләт индустрия университеты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Sergej Alekseev (jurist)|Sergej Alekseev (jurist)]]
|
|-
| 2011-09
|
| ''[[:d:Q20739510|Leonid Positselski]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-03-06
| [[Воронеж]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26205052|Yulia Galyamina]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-23
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| [[:commons:Category:Yulia Galyamina|Yulia Galyamina]]
|
|-
| 2013-02-01
|
| ''[[:d:Q101096643|Liudmila Novikova]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-06-14
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q109489002|Vasily Borisovich Kashin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-18
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q127416979|Leonid Efimovich Kogan]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-03-21
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19361455|semitologist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2542199|Valery Fyodorov]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-09-11
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Valery Valeryevich Fedorov|Valery Valeryevich Fedorov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4263661|Marina Litvinovich]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-09-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q18289124|French University College in Moscow]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q5027838|campaign manager]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1021386|civil rights advocate]]''
| [[:commons:Category:Marina Litvinovich|Marina Litvinovich]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51715650|Andrei Sobolevski]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q21772571|geometer]]''
|
|
|-
| 1998
|
| ''[[:d:Q59681638|Maria Yudkevich]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120279841|Vladimir Sivitsky]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-10-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q14900833|Alexander Galushka]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-01
| [[Клин (шәһәр)|Клин]]
| ''[[:d:Q4398068|Россия дәүләт социаль университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[:commons:Category:Alexander Galushka|Alexander Galushka]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18342600|Aleksandr Vladimirovich Kynev]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-01-31
| [[Тракт (Коми)]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Kynev|Aleksandr Kynev]]
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q69582236|Sergey Smirnov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-04-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4304063|Мәскәү шәһәр педагогика университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q58209937|тарих укытучысы]]''
| [[:commons:Category:Sergey Sergeyevich Smirnov (journalist)|Sergey Sergeyevich Smirnov (journalist)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86664748|Anastasiya Bonch-Osmolovskaya]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-04-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-05-01
| 2018-06-29
| ''[[:d:Q112496566|Robert Winstanley-Chesters]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
|
| [[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q485178|analyst]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Robert Winstanley-Chesters|Robert Winstanley-Chesters]]
|
|-
| 2001
|
| ''[[:d:Q124215266|Artem Shadrin]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-11-25
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[:commons:Category:Artem Shadrin|Artem Shadrin]]
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q135224289|Timur Maisak]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-11-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2017-09-15
|
| ''[[:d:Q4440681|Georgiy Starostin]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-07-04
|
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
|
|
|-
| 2007
|
| ''[[:d:Q62714394|Oleg Voskoboynikov]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-08-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q89683974|Ekaterina Demintseva]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130313374|Konstantin Jur‘jevič Jerusalimskij]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-11
|
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133652752|Nathan Marcus]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-10
|
| ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''
| ''[[:d:Q17488363|economic historian]]''
|
|
|-
| 2018-02-01<br/>2018
|
| ''[[:d:Q56677221|Dmitri D. Beliaev]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-29
| [[Тула]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-04
| 2021-08
| ''[[:d:Q57697383|Frank Fischer]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| [[Вайсенфельс]]
|
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60831111|Anton Baranov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-11
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>''[[:d:Q13338|Бордо I үнивирситите]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q107847249|Yelena Istyagina-Yeliseyeva]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4303891|Мәскәү дәүләт физик мәдәният академиясе]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| ''[[:d:Q2312637|physical education teacher]]''
| [[:commons:Category:Yelena Istyagina-Yeliseyeva|Yelena Istyagina-Yeliseyeva]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-28
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q109492551|Roman Pochekaev]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-14
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492294|Petr Fradkov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-07
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q2503809|Kingston University]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>''[[:d:Q17744738|икътисад фәннәре кандидаты]]''<br/>''[[:d:Q6413480|Kingston Business School]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
| [[:commons:Category:Petr Fradkov|Petr Fradkov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15074665|Надоршин, Евгений Равхатович]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-08-22
| [[Химки]]
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17675794|G. A. Esakov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-11-12<br/>1978
| [[Сергиев Посад]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q28495535|Никита Анисимов]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-20
| [[Химки]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Nikita Anisimov|Nikita Anisimov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308300|Kirill Solovyov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-12-26
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Kirill Soloviev|Kirill Soloviev]]
|
|-
| 2009-09-01
|
| ''[[:d:Q63981550|Vladlen Timorin]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-06-21
|
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2007-07-01
|
| ''[[:d:Q119004320|Ilya Kiriya]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1616573|Stendhal University]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2014-11
| 2022-03
| ''[[:d:Q120640539|Gleb Bogush]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-06-13
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23055407|Alexander Bufetov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-07-08
|
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]<br/>''[[:d:Q4264308|Lyceum "Second school"]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2017-08
| 2020-04
| ''[[:d:Q111184335|Glenn Diesen]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-29
|
| ''[[:d:Q1065414|Vrije Universiteit Amsterdam]]''<br/>''[[:d:Q741082|Маккуори университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q487556|Сидней университеты]]''<br/>''[[:d:Q1350021|University of Wollongong]]''
| ''[[:d:Q11499163|political pundit]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[:commons:Category:Glenn Diesen|Glenn Diesen]]
|
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q113412712|Dmitry Suslov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407695|Санкт-Петербург дәүләт үсемлек полимерлары технологик университеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[:commons:Category:Dmitry Suslov|Dmitry Suslov]]
|
|-
| 2002-06-10
| 2016-10-03
| ''[[:d:Q57410735|Tatiana Karabchuk]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q84523200|Natalia Slioussar]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q221653|Утрехт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407663|St Petersburg Classical Gymnasium # 610]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99684912|Vlada Baranova]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
| 2010
| 2023
| ''[[:d:Q102344518|Evgeny Feigin]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q60056096|Cemal Eren Arbatlı]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
|
| [[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q861904|Билкәнт университеты]]''<br/>''[[:d:Q7395882|Sabancı University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q54878610|Viktor Vladimirovich Przhiyalkovskiĭ]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-08-31
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2013-03-01
|
| [[Борис Орехов]]
| data-sort-value="1982" | 1982-09-30<br/>1982
| [[Уфа]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[:commons:Category:Boris Orekhov|Boris Orekhov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28007377|Aleksandr Pavlov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-11-14<br/>1983
| [[Петушки (шәһәр)|Петушки]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57981548|Dmitry Ignatov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4320702|Sergey Nikolenko]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-08-11
| [[Псков]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q1265807|information scientist]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29052219|Protey Temen]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-26
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[:commons:Category:Protey Temen|Protey Temen]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56990249|Alexey Shaytan]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-11-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q2904006|bioinformatician]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
| 2019-04-14
| ''[[:d:Q59448982|Fabian Burkhardt]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Швәбиш-Гмүнд]]
|
| ''[[:d:Q3151032|research associate]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60451913|Marharyta Fabrykant]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109495922|Stanislav Shaposhnikov]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
|
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q117749397|Lev Vsevolodovič Luchovickij]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125789955|Artem Serebrennikov]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-05-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]
| [[:commons:Category:Artem Serebrennikov|Artem Serebrennikov]]
|
|-
| 2010
| 2022
| ''[[:d:Q59449027|Vladimir Kozlov]]''
| data-sort-value="1986" | 1986
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65672850|Evgeny Alexandrovitch Khvalkov]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-07-14
| [[Акъяр]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65128484|Тимонин, Сергей Андреевич]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-07-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2019-09-01
|
| ''[[:d:Q89017342|Vladimir Shchur]]''
| data-sort-value="1987" | 1987
|
| ''[[:d:Q1480643|Париж XI университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115920280|Michael Zemliakov]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-04-01
|
| [[Удмурт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138788376|Yury A. Budkov]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-02-24
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q1366589|«Дубна» дәүләт университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55128110|Антон Аляксандравіч Сомін]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-12-13
| [[Минск]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
| 2022-11-30
| ''[[:d:Q63981600|Nikita Kalinin]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-05-06<br/>1988
|
| ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q93887868|Alexander I. Efimov]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-04-22
|
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109175982|Alexandra Vydrina]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-07-02
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''
| [[:commons:Category:Alexandra Vydrina|Alexandra Vydrina]]
| data-sort-value="2021" | 2021-09-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q111757432|Александр Маркович Тобенгауз]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-07-26
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137828203|Лихачёва, Анастасия Борисовна]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-06-30
| [[Мәскәү]]
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q44293680|Aleksandr Piperski]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102413721|Alexandra Skripchenko]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-02-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q133190561|Gleb Vasiliev]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-08-10
|
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''
| ''[[:d:Q61974554|table hockey player]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011
| 2014
| ''[[:d:Q57973823|Maria Rikitianskaia]]''
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068833|Boris Knorre]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''<br/>''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]''
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q17394732|Иван Владимирович Кривушин]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q38320423|Matteo Feurra]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42156609|Marie Arsalidou]]''
|
|
| ''[[:d:Q849751|Йорк университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-01
|
| ''[[:d:Q43134059|Elena Temereva]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q43790630|Konstantin S. Tikhonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 2021-09-01
|
| ''[[:d:Q44475020|Filip V. Toukach]]''
|
|
| ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-10
|
| ''[[:d:Q45525370|Sofya P. Kulikova]]''
|
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4525240|school No. 9]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47102744|Dimitry Schepetov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48563718|Olessia Koltsova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-01-13
|
| ''[[:d:Q49451286|Sofya K Nartova-Bochaver]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55077971|Fedor Ratnikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-04-01
|
| ''[[:d:Q55080263|Maxim Borisyak]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56587479|Maksim A Orekhov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-02-01
|
| ''[[:d:Q56678922|Vladislav Balaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201552|РФА бәллүрбелем институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q56892418|Luca Iemi]]''
|
| [[Лекко]]
| ''[[:d:Q7864079|UCL Queen Square Institute of Neurology]]''
| [[Гыйльми хезмәткәр]]
|
|
|-
| 2022-05
|
| ''[[:d:Q56955123|Larissa Tsvetkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09-01
| 2022-02-24
| ''[[:d:Q57005759|Christopher J Gerry]]''
|
|
| ''[[:d:Q1075104|Эссекс университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2007
|
| ''[[:d:Q57027564|Evgeny N Osin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
| 2016
| ''[[:d:Q57059233|Zafer İşcan]]''
|
|
| ''[[:d:Q344334|Истанбул техник университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2017-03-01
|
| ''[[:d:Q57064528|Ilnur Saitov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q57294427|Alexei Kraikovski]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-01-01
|
| ''[[:d:Q57303269|Dmitri A Jdanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57312363|Irina Lomazova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-09
| 2015
| ''[[:d:Q57359168|Olga Martynova]]''
|
|
| ''[[:d:Q501841|Турку үнивирситите]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2004
|
| ''[[:d:Q57413830|Sergey Avdoshin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-02-05
|
| ''[[:d:Q57422982|Yurii Averboukh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
| 2019
| ''[[:d:Q57434863|Levent Çelik]]''
|
|
| ''[[:d:Q213439|Вирҗиния университеты]]''<br/>''[[:d:Q896267|Boğaziçi University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q57488708|Sergey Galkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q118736|Мәскәү бәйсез университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q57594892|Evguenii Zazdravnykh]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q57910148|Irina Radchenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-01-09
| 2018-02-28
| ''[[:d:Q57975924|Svetlana Vlasenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58235961|Nadezhda Nartova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-06-01
|
| ''[[:d:Q58284822|Felix Lopez-Iturriaga]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q58303920|Ilya Kashnitsky]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58310918|S Vassin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q58339508|Elena Sautkina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1155944|Paris Descartes University]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58357167|Yuri Simachev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58421702|Victor Albert]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2007-09-01
|
| ''[[:d:Q58622889|Alexander Tatarko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58641543|Vasily Klucharev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q58693497|Darko Vukovic]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-11-01
|
| ''[[:d:Q59367762|Leonid Issaev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|-
| 2020-09-01
|
| ''[[:d:Q59417346|Kirill Semenov-Tian-Shansky]]''
|
|
| ''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59439393|Eduard I Moiseev]]''
|
|
| [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2010
|
| ''[[:d:Q59448831|Mikhail Mironyuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 2017-01-01
| 2022-12-31
| ''[[:d:Q59449117|Sergey Timonin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q59449172|Tatiana Tkacheva]]''
|
|
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q59669591|Tatiana Mayskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q1982521|New Economic School]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59678001|Denis Zakharov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q59682411|Igor S Utochkin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q59689996|Olga Dragoy]]''
|
|
| ''[[:d:Q153012|Потсдам үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-12-01
| 2022-09-23
| ''[[:d:Q59818311|Artem Baklanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q59827425|Pavel Sorokin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q59994134|Kirill N Boldyrev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2007
| 2015
| ''[[:d:Q60039087|Gordey Yastrebov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1378099|European University Institute]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2006-01-10<br/>2012<br/>2021
| 2012<br/>2021
| ''[[:d:Q60039105|Dmitry Kurakin]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q60141786|Elena Blanter]]''
|
|
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60723241|Anatoly Peresetsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021-09
| 2023-02
| ''[[:d:Q60733439|Mikhail Rogov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60887846|Vsevolod Popov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-09
| 2023-08
| ''[[:d:Q61104955|Andrey A Mikhaylov]]''
|
|
| ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012
| 2018
| ''[[:d:Q61919578|Dmitry Bolkunets]]''
|
|
| ''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]''<br/>''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1377393|European Humanities University]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Bolkunets|Dmitry Bolkunets]]
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q62268179|Beatriz Martín Luengo]]''
|
|
| ''[[:d:Q1232428|University of the Basque Country]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09
| 2016
| ''[[:d:Q63466640|Ekaterina Krymova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
| 2021-08-01
| ''[[:d:Q63641153|Sergei Popov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-05
|
| ''[[:d:Q63974420|Dmitrii M Roitershtein]]''
|
|
| ''[[:d:Q30279593|Karpov Institute of Physical Chemistry]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64214553|Andrey S. Vasenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q67604183|Anna Bogomolnaia]]''
|
|
| ''[[:d:Q43452|Autonomous University of Barcelona]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-03
|
| ''[[:d:Q69390626|Valerii P. Chashchin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-08-22
|
| ''[[:d:Q74406119|Igor Kolokolov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q74477680|L S Novikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q76320138|Valeria Ivaniushina]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019
|
| ''[[:d:Q77806623|Pavel Dolganov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2007-01-15
|
| ''[[:d:Q78595758|Alexey Makarov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2023-03
|
| ''[[:d:Q79776640|Alexey E Madison]]''
|
|
| ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q82263110|Alexey Sokolik]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201744|Institute for Spectroscopy Russian Academy of Sciences]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q83598389|Bhuvanesh Awasthi]]''
|
|
| ''[[:d:Q741082|Маккуори университеты]]''<br/>''[[:d:Q2648311|Birla Institute of Technology and Science]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2010-09-01
|
| ''[[:d:Q84777738|Oksana Isaeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q4087768|Благовещенск дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85639240|Bulat Khasanov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-10-01
|
| ''[[:d:Q85907295|Dean Fantazzini]]''
|
|
| ''[[:d:Q131262|Болонья университеты]]''<br/>''[[:d:Q835440|University of Konstanz]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q219317|Павия үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q86100196|Vasilii A Gromov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1999-09-01
|
| ''[[:d:Q86541086|Victor Tyutin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-10
|
| ''[[:d:Q86650595|Gulnara A Minnigaleeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86674780|Yurij L Katchanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-02-01
|
| ''[[:d:Q86712649|Andrey Kuznetsov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-01-07
| 2020-04
| ''[[:d:Q86797383|Ekaterina Tomas]]''
|
|
| ''[[:d:Q741082|Маккуори университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-10-03
|
| ''[[:d:Q86883790|Natalia Korepanova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-04-01
|
| ''[[:d:Q87019245|Andrey Savchenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87113936|Alexander Poddiakov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-11-14
|
| ''[[:d:Q87628839|Eduard D Ponarin]]''
|
|
| [[Мичиган университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
| 2019-06-04
|
| ''[[:d:Q87902020|Maxim A Terpilowski]]''
|
|
| [[Сембер дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-04-01
|
| ''[[:d:Q87995920|Anna Laurinavichyute]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
| 2008-09-01
|
| ''[[:d:Q88080855|Alexey Alyushin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q88113369|Tatiana Pavlova]]''
|
|
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q88159217|Attila Kertesz-Farkas]]''
|
|
| ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-03
|
| ''[[:d:Q88221327|Aleksei Kondratev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q88370498|Mikhail Pokhoday]]''
|
|
| ''[[:d:Q2503794|Northumbria University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-10-01
|
| ''[[:d:Q88518260|Tatiana Yakushkina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-04-01<br/>2012-09-01
|
| ''[[:d:Q88519102|Mariya V Khudyakova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-02-20
|
| ''[[:d:Q88722382|Natalia Kryzhanovskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09
| 2018-06-30
| ''[[:d:Q89196151|Alexander Prasolov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09
| 2017-08
| ''[[:d:Q89497423|Evgeniy Riabenko]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-11-01
| 2022-12-31
| ''[[:d:Q89500047|Federico Gallo]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-07-01
|
| ''[[:d:Q89512535|Alexey Kazakov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-08-14
| 2021-12-31
| ''[[:d:Q89735967|Sergey V Popov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-03-04
| 2022-06-30
| ''[[:d:Q89773138|Roman Tikhonov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89823362|Boris G Lvov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1999-08-25
|
| ''[[:d:Q90538251|Yana Roshchina]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09
| 2020-08
| ''[[:d:Q90630958|Keerthi Ramanujan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-03-01
|
| ''[[:d:Q90672225|Konstantin Yu Arutyunov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-09-01<br/>2010-02-01
| 2015-08-31<br/>2016-08-31
| ''[[:d:Q90698434|Lusine Grigoryan]]''
|
|
| ''[[:d:Q795968|BIGSSS]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022
|
| ''[[:d:Q90730051|Andrey A Mozhaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q90858020|Kseniia Kashleva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-11-01
| 2020-08-01
| ''[[:d:Q91168097|Ivan Smirnov]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''
|
|
|-
| 2019-10-01
|
| ''[[:d:Q91265238|Lidia Rakhmanova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-11
|
| ''[[:d:Q91267282|Nina N Minyaeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91312617|Sofia Krasovskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91444394|Konstantin Ivanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-10-01
|
| ''[[:d:Q91512913|Mikhail I Bannikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09-01
| 2016-01-01
| ''[[:d:Q91531396|Aleksandr Yu Romanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-02
| 2023-09-01
| ''[[:d:Q91559894|Dmitry I Sinelshchikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
| 2020-05-01
| ''[[:d:Q91627667|Russell W Chan]]''
|
|
| ''[[:d:Q15576|University of South Australia]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q91733422|Сергей Щебетенко]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91878753|Natalia Maloshonok]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-08-30
|
| ''[[:d:Q91988625|Nadezhda Borzova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011-12-01
| 2020-03-01
| ''[[:d:Q92327338|Mikhail Komarov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-02
|
| ''[[:d:Q92445597|Anton D Kotov]]''
|
|
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92633584|Evgeny A Antipov]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-09-02
|
| ''[[:d:Q92684030|Dmitry Grigoryev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
| 2019
| ''[[:d:Q92694471|Egor V Denisov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q92726374|Andrey I Dnestryan]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q92816175|Elena Yu Chebotareva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-02
| 2019-07-01
| ''[[:d:Q93080209|Yury A Trofimov]]''
|
|
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022-09-01
| 2023-08-31
| ''[[:d:Q93119348|Sedat Alataş]]''
|
|
| ''[[:d:Q1247543|VSB – Technical University of Ostrava]]''<br/>''[[:d:Q359735|Aydın Adnan Menderes University]]''<br/>''[[:d:Q483758|Anadolu University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-01-11
|
| ''[[:d:Q93206670|Vladislav L Zhdanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q93634676|Marina Bobrik]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
| 2021-10-15
|
| ''[[:d:Q94035541|Hamid Keshavarz]]''
|
|
| ''[[:d:Q737835|Тәһран университеты]]''<br/>''[[:d:Q495347|University of Isfahan]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-11-01
|
| ''[[:d:Q94481042|Nataliya Stankevich]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-01-09
| 2022-09-01
| ''[[:d:Q95929039|Vardan Arutiunian]]''
|
|
| ''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-02-01
| 2022-06-01
| ''[[:d:Q96016769|Eugene F Baulin]]''
|
|
| ''[[:d:Q2489707|РФА Гамәли математика институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-07-01
| 2018-09-30
| ''[[:d:Q96164480|Maria Varlamova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96170167|Sergei O. Kuznetsov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
| 2014
| 2022
| ''[[:d:Q96220390|Yuri Markov]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q96255016|Inga Ivanova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-08-01
|
| ''[[:d:Q96636784|Oleg Evsutin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4460386|Томск дәүләт идарә итү системалары һәм радиоэлектроника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q96691067|Tatjana Kanonire]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022-12-07
|
| ''[[:d:Q96691069|Denis A Federiakin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022-09-01
|
| ''[[:d:Q97520545|Alexey Yu Aladyshkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022-05-01
|
| ''[[:d:Q100301866|Narek Engibaryan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100736334|Alexey Raksha]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2017-02-01
|
| ''[[:d:Q100943068|Vasily V Pisarev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019
|
| ''[[:d:Q101113183|Daria Khlevnyuk]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
| 2014-09
|
| ''[[:d:Q101160346|Nina I Zhukova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102304168|Alexei Viktorovich Penskoi]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Monreal universitetı|Монреаль университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102476725|Sergey Yu. Artamonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2015-09
| 2016-09
| ''[[:d:Q103114605|Seongsoo Choi]]''
|
|
| [[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>''[[:d:Q39988|Yonsei University]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q103824638|Pavel V Kuptsov]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1982-03
|
| ''[[:d:Q103832251|Elena R Loubenets]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q103833642|Vera Ignatenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-10-08
| 2019-08-31
| ''[[:d:Q104106156|Wilmer Yecid Cordoba]]''
|
|
| ''[[:d:Q2322256|Federal University of Pernambuco]]''<br/>''[[:d:Q3067794|Pedagogical and Technological University of Colombia]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09
| 2020-03
| ''[[:d:Q104107385|Christian Käding]]''
|
|
| ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-07-01
| 2019-10-31
| ''[[:d:Q104108131|Anton Savostianov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-01
| 2021-11
| ''[[:d:Q104108132|Alexander Shapoval]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q104108182|Natalia Amburg]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q104150905|Pavel Pyatov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105964890|Manuel Padilla-Moyano]]''
|
| ''[[:d:Q81972|Córdoba Province]]''<br/>[[Испания]]
| ''[[:d:Q1232428|University of the Basque Country]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q111281844|Mikhail Zhivlov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
| 2002-02-01
| 2016-11-17
| ''[[:d:Q112358179|Romie Frederick Littrell]]''
|
|
| ''[[:d:Q758659|Auckland University of Technology]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q113734211|Aleksandr Aleksandrovič Safonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q18409316|Tambov State Pedagogic University]]''<br/>''[[:d:Q16678105|Moscow University of the Ministry of Internal Affairs of Russia]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 2004
|
| ''[[:d:Q114669029|Valerian Anashvili]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q114712619|Dmitry Kalugin]]''
|
|
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''
|
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q114713166|Сергей Рафисович Матвеев]]''
|
|
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q116771558|Andrei Zotov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 2020-05-06
|
| ''[[:d:Q117192919|Denis A. Bodrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1639978|Soochow University]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q119268800|Ilya Makarov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09-01
| 2016-07-15
| ''[[:d:Q122212634|Cristiano Bellavitis]]''
|
|
| ''[[:d:Q170027|Лондон университеты]]''<br/>''[[:d:Q1031803|Tor Vergata University of Rome]]''<br/>''[[:d:Q1454044|Libera Università Maria SS. Assunta]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q123146534|Olga Lyashevskaya]]''
|
|
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126595070|Evgenia Shlosman]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126691822|Elena Krotova]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126691833|Veronika Faynberg]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126691834|Svetlana Lashchuk]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126691835|German Palchikov]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q129176631|Aleksandr Fayb]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''
|
|
|-
| 2007
|
| ''[[:d:Q130383139|Rodion Belkovich]]''
|
|
|
| [[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
| 2012
| 2019
| ''[[:d:Q131755665|Kosmas Marinakis]]''
|
|
| ''[[:d:Q1474656|Athens University of Economics and Business]]''<br/>''[[:d:Q1132346|North Carolina State University]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134917768|Евгений Альбертович Молодов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q16695485|St Philaret's Institute]]''
| ''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 2018-02-05
|
| ''[[:d:Q137909956|Ivan Remizov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139270139|Shilov Valery Vladimirovich]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
| 2002
|
| ''[[:d:Q139588890|Alexander Filippov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q1959511. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q1959511/p580:башлау,p69/Q1959511/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q4189535|Andrei Zverev]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-24
| [[Орехово-Зуево]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065364|Aleksandr Georgievitsj Gladisjev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-15
| ''[[:d:Q4296298|Mirskoy]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4495345|Belan Khamchiev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-07
| ''[[:d:Q2029443|Sunzha]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Belan Hamchiev|Belan Hamchiev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4138323|Sergey Gilvarg]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-04
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106328871|Andrey Dobrov]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-13
| [[Алматы]]
|
|
| [[:commons:Category:Andrey Dobrov|Andrey Dobrov]]
|
|-
| 1998
| 2000
| ''[[:d:Q111250795|Лукашевич, Вадим Павлович]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-04
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q485178|analyst]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346064|Aleksandr Kulikov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-05-27
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-10-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q4223645|German Klimenko]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| [[:commons:Category:German Klimenko|German Klimenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255645|Lyudmila Vladimirovna Petranovskaya]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-04-20
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Игорь Артамонов]]
| data-sort-value="1967" | 1967-03-14
| [[Будённовск|Будённовск шәһәре]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Igor Artamonov|Igor Artamonov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4078450|Leonid Baron]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-12-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-02-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q502185|Андрей Воробьёв]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-04-14
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[губернатор]]<br/>''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| [[:commons:Category:Andrey Yuryevich Vorobiev|Andrey Yuryevich Vorobiev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39389549|Vladimir Sorokin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-04-01
| [[Элиста]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60329384|Alexei Kanayev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-09-30
| [[Струнино]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksey Kanaev|Aleksey Kanaev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345580|Elizaveta Solonchenko]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-15
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
|
|
| [[:commons:Category:Elizaveta Solonchenko|Elizaveta Solonchenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18044262|Dmitry Pegov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-22
| [[Самар]]
| [[эшкуар]]
|
| [[:commons:Category:Dmitry Pegov|Dmitry Pegov]]
|
|-
| 1998
| 2000
| ''[[:d:Q124215266|Artem Shadrin]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-11-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201850|Gaidar Institute for Economic Policy]]''<br/>[[Россия Федерациясе икътисади үсеш министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q124215341|National Agency for Qualifications Development]]''
| [[:commons:Category:Artem Shadrin|Artem Shadrin]]
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q2992386|Anastasia Volochkova]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-20
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]''
|
| [[:commons:Category:Anastasia Volochkova|Anastasia Volochkova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919623|Александр Просеков]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-01
| [[Топки (Кемерово өлкәсе)|Топки]]
| [[галим]]
| [[Кемерово дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4219243|Kemerovo Institute of Food Science and Technology]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26158335|Dmitriy Ovsyannikov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-21
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitriy Ovsyannikov|Dmitriy Ovsyannikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48941641|Pavel Luksha]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-20
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
| ''[[:d:Q4056887|Agency for Strategic Initiatives]]''<br/>''[[:d:Q2027448|«Сколково» Мәскәү идарә мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q692440|Sollers JSC]]''<br/>''[[:d:Q638448|Severstal]]''<br/>''[[:d:Q17515616|Zavolzhye Engine Factory]]''<br/>''[[:d:Q338825|Accenture]]''<br/>''[[:d:Q448442|Alvarez and Marsal]]''<br/>''[[:d:Q631507|Arcadis]]''
| [[:commons:Category:Pavel Luksha|Pavel Luksha]]
|
|-
|
| 1999
| ''[[:d:Q15074665|Надоршин, Евгений Равхатович]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-08-22
| [[Химки]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q53843880|Konstantin Noskov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-09-26
| ''[[:d:Q25745|Oktyabrsky]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Konstantin Noskov|Konstantin Noskov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18276673|Aleksey Repik]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108636410|Борис Алексеевич Мазалецкий]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-01-14
|
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
|
|
|-
|
| 2019
| [[Бату Хасиков]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q9017214|karateka]]''<br/>''[[:d:Q11296761|kickboxer]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Batu Khasikov|Batu Khasikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55231829|Fedor Alekseev]]''
| data-sort-value="1980" | 20th century
| [[Гдов]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102502014|Maxim Mironov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1153198|IE Business School]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113862274|Alexander Pershikov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-10-13
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102738459|Viktor Vakhstayn]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-23
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>''[[:d:Q201325|Ariel University]]''<br/>''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''
| [[:commons:Category:Viktor Vakhstayn|Viktor Vakhstayn]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q117321436|Եվգենի Կազաչկով]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-11-24
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5626203|Максим Орешкин]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-07-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Россия Хөкүмәте|Россия Федерациясе Хөкүмәте]]<br/>''[[:d:Q1119857|Rosbank]]''<br/>''[[:d:Q7907607|VTB Capital]]''<br/>[[Rusiä Federatsiäseneñ Üzäk bankı|Русия Федерациясенең Үзәк банкы]]<br/>''[[:d:Q1958033|Россия Федерациясенең финанс министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q27949357|Crédit Agricole CIB (Russia)]]''<br/>''[[:d:Q2060629|Presidential Administration of Russia]]''
| [[:commons:Category:Maxim Oreshkin|Maxim Oreshkin]]
|
|-
| 1999
| 2005
| ''[[:d:Q124770640|Eduard Sosnin]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-11-27
| [[Ылыч (шәһәр)|Ылыс]]
| [[Россия]]
|
|
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q1658622|Ilya Yashin]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-06-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
|
| [[:commons:Category:Ilya Yashin|Ilya Yashin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150169|Andre Gromkovski]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-06-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
|
|
|
|-
| 2006
| 2007
| [[Роман Доброхотов]]
| data-sort-value="1983" | 1983-08-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q48940439|The Insider]]''
| [[:commons:Category:Roman Dobrokhotov|Roman Dobrokhotov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5680808|Vladimir Kiriyenko]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-05-27
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q56425414|media manager]]''<br/>''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]''
| ''[[:d:Q1885456|VK]]''<br/>[[Ростелеком]]
| [[:commons:Category:Vladimir Kiriyenko|Vladimir Kiriyenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57981548|Dmitry Ignatov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 2006
| ''[[:d:Q111015393|Greg Yudin]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-08-10
| [[Фрязино]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Grigory Yudin|Grigory Yudin]]
|
|-
|
| 2006
| ''[[:d:Q4058121|Ilya Azar]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-06-29
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1055894|deputy]]''
|
| [[:commons:Category:Ilya Azar|Ilya Azar]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4302426|Maria Morgun]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-09-20
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
| [[:commons:Category:Maria Morgun|Maria Morgun]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4402424|Anastasiya Ryabova]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Anastasia Ryabova|Anastasia Ryabova]]
|
|-
| 2009
| 2013
| ''[[:d:Q30323495|Alexander Gabuev]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4229784|Kommersant publishing house]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q258142|Albright Stonebridge Group]]''<br/>''[[:d:Q1153595|Carnegie Endowment for International Peace]]''
|
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q137802694|Мелентьева Анастасия]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-06
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q1974822|Domashny]]''<br/>''[[:d:Q3049652|Eksmo]]''
|
|
|-
|
| 2007
| ''[[:d:Q137945594|Denis Kataev]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-01-01
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q2120364|Radio France]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4407053|Antonina Samsonova]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-08-15
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
|
| [[:commons:Category:Antonina Samsonova|Antonina Samsonova]]
|
|-
| 2016
| 2018
| ''[[:d:Q18243025|Asya Kazantseva]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-05
| [[Сосновый Бор (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q17433421|фәнни журналис]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]''
| ''[[:d:Q7220288|Petersburg – Channel 5]]''<br/>''[[:d:Q4281397|Mariinskaya Hospital]]''<br/>''[[:d:Q4190012|Zdoroviye]]''<br/>''[[:d:Q206470|Russia-2]]''<br/>''[[:d:Q4463516|Troitskiy Variant]]''<br/>''[[:d:Q590171|Vokrug sveta]]''<br/>''[[:d:Q25393536|Men’s Health]]''
| [[:commons:Category:Asya Kazantseva|Asya Kazantseva]]
|
|-
|
| 2008
| ''[[:d:Q100319762|Renat Davletgildeev]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-04-20
| [[Алматы]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q94498772|program host]]''<br/>''[[:d:Q19509201|LGBTQ rights activist]]''
| ''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q4339596|Open Russia]]''<br/>''[[:d:Q55663942|Current Time TV]]''<br/>''[[:d:Q4425613|Snob]]''<br/>''[[:d:Q125780326|The Breakfast Show]]''
| [[:commons:Category:Renat Davletgildeyev|Renat Davletgildeyev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108882840|Mihail Kiselev]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-06-18
| ''[[:d:Q28520854|Новоселово (Томскан область)]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mihail Kiselev|Mihail Kiselev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110686898|Julia Mindubaeva]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-08-12
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q56425414|media manager]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48940364|Соловьёв, Александр Юрьевич]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-11-23
| [[Дүшәнбе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4339596|Open Russia]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56427344|Kaiyr Rysbayev]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-04-11
| [[Караганда|Караганды]]
| ''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''
|
| [[:commons:Category:Kaiyr Rysbayev|Kaiyr Rysbayev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65119912|Nina Zavrieva]]''
| data-sort-value="1987" | 1987
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]
|
| [[:commons:Category:Nina Zavrieva|Nina Zavrieva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111885760|Николай Валерьевич Крапиль]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-07-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q7621877|strategist]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16702418|Vsevolod Strakh]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-03-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| 2012
| 2014
| ''[[:d:Q21996568|Alexandra Elbakyan]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-11-06
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''
|
| [[:commons:Category:Alexandra Elbakyan|Alexandra Elbakyan]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106406906|Yevgeny Kogan]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-07-27
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108375054|Mikhail Rubin]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-04-20
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| [[:commons:Category:Mikhail Rubin|Mikhail Rubin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111757432|Александр Маркович Тобенгауз]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-07-26
|
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131643604|Andreas Leidinger]]''
| data-sort-value="1988" | 1988
|
| [[хокук белгече]]<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>[[адвокат]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137828203|Лихачёва, Анастасия Борисовна]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-06-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q33801834|Георги Албуров]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-09
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''
| ''[[:d:Q4491663|Anti-Corruption Foundation]]''<br/>''[[:d:Q113048544|Popular Politics]]''
| [[:commons:Category:Georgy Alburov|Georgy Alburov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108445215|Anna Rivina]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-11-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''
|
| [[:commons:Category:Anna Rivina|Anna Rivina]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120281041|Victor Vorobyov]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-06-19
| [[Сыктывкар]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18043980|Inal Ardzinba]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-07-26
| [[Сухум]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| [[:commons:Category:Inal Ardzinba|Inal Ardzinba]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66498306|Sergey Mokhov]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-02-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q23845879|powerlifter]]''<br/>''[[:d:Q66581878|social anthropologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Mokhov|Sergey Mokhov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97037836|Ivan Safronov]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-05-18
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15978655|киңәшче]]''
| ''[[:d:Q4229784|Kommersant publishing house]]''<br/>''[[:d:Q2304119|Vedomosti]]''<br/>[[Роскосмос]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137799881|Горюханов, Валерий Анатольевич]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-09-05
| [[Краснодар]]
|
|
| [[:commons:Category:Valery Goryukhanov|Valery Goryukhanov]]
|
|-
|
| 2022
| ''[[:d:Q60441879|Sergey Davydov]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-06-15
| [[Тольятти]]
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Davydov|Sergey Davydov]]
|
|-
|
| 2016
| [[Майкл Наки]]
| data-sort-value="1993" | 1993-12-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q57414145|online streamer]]''
| [[Эхо Москвы]]
| [[:commons:Category:Michael Nacke|Michael Nacke]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118399267|Kanami Tobe]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-10-06
| [[Ибараки (префектура)]]
| ''[[:d:Q11598573|keirin cyclist]]''
|
|
|
|-
| 2015
| 2017
| ''[[:d:Q66459001|Alexandra Mitroshina]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-06-27
| [[Петрозаводск]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q28692502|women's rights activist]]''<br/>''[[:d:Q45217546|Instagram blogger]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| [[:commons:Category:Alexandra Mitroshina|Alexandra Mitroshina]]
|
|-
| 2012
| 2016
| ''[[:d:Q116136749|Irina Dolinina]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-12-06
|
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q105322853|iStories]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123956210|Natalia Tyshkevich]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-03-13
|
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q106512525|DOXA]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131265049|Arseny Stolyarov]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-08-30
|
| ''[[:d:Q61974554|table hockey player]]''
|
|
|
|-
|
| 2016
| ''[[:d:Q81807646|Maria Borzunova]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-01-14
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1414443|кинематографист]]''
| ''[[:d:Q155172|TV Rain]]''
| [[:commons:Category:Maria Borzunova|Maria Borzunova]]
|
|-
|
| 2019
| ''[[:d:Q96623233|Roman Yuneman]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-04-03
| [[Даттельн]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Roman Junemann|Roman Junemann]]
|
|-
| 2012
| 2016<br/>2018
| ''[[:d:Q111610241|Alesya Marokhovskaya]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-04-01
| [[Магадан]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q7102061|Organized Crime and Corruption Reporting Project]]''<br/>''[[:d:Q105322853|iStories]]''<br/>''[[:d:Q170135|Novaya Gazeta]]''<br/>''[[:d:Q4138513|Gimnasium N.G. Bàssov]]''
| [[:commons:Category:Alesya Marokhovskaya|Alesya Marokhovskaya]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137189129|Raynald Okanta]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-01-20
|
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q484876|chief executive officer]]''<br/>''[[:d:Q911554|business magnate]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[инвестор]]<br/>''[[:d:Q4479442|founder]]''
| ''[[:d:Q137189541|Rokanta Holding Group]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q77483611|Yegor Zhukov]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-07-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q48282|укучы]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| [[:commons:Category:Yegor Zhukov|Yegor Zhukov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105202128|Tatiana Strakhova]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-12-15
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''<br/>''[[:d:Q315247|university student]]''
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-01-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q114853649|Temirlan Sultanbekov]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-09-12
| [[Балыкчы (шәһәр)|Балыкчы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120498313|Kristina Kovalenko]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139405602|Максим Дрёмов]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-07-07
| [[Акмәсҗит]]
| [[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139761299|Лиза Хереш]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-01-26
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|
|-
| 2016-11-01
|
| ''[[:d:Q55076795|Nikita Kazeev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q84071240|Yandex School of Data Analysis]]''
|
|
|-
|
| 2015-09
| ''[[:d:Q57434454|Olga Zeveleva]]''
|
|
| ''[[:d:Q117021722|political sociologist]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q221653|Утрехт университеты]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
| 2017
| ''[[:d:Q57493606|Juniar Laraswanda Umagapi]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2670027|Dewan Perwakilan Rakyat]]''
|
|
|-
| 2012-06-30
| 2014-06-30
| ''[[:d:Q58303920|Ilya Kashnitsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Көньяк Дания Университеты|Көнъяк Дания Университеты]]<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q3012158|Netherlands Interdisciplinary Demographic Institute]]''
|
|
|-
| 2008-08-07
| 2012-05-05
| ''[[:d:Q59698805|Kofi Aduo-Adjei]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q56278142|University of Ghana Business School]]''<br/>''[[:d:Q100946280|University of Cape Coast Faculty of Social Sciences]]''
|
|
|-
| 2005<br/>2001
| 2007-08<br/>2005
| ''[[:d:Q60039087|Gordey Yastrebov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q707272|University of Bamberg]]''<br/>''[[:d:Q54096|Көлн университеты]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 2003
| 2012
| ''[[:d:Q60039105|Dmitry Kurakin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>''[[:d:Q213439|Вирҗиния университеты]]''<br/>''[[:d:Q930528|Тренто университеты]]''
|
|
|-
| 2010
| 2013
| ''[[:d:Q61919578|Dmitry Bolkunets]]''
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| [[:commons:Category:Dmitry Bolkunets|Dmitry Bolkunets]]
|
|-
| 2012-09-01
| 2014-06-30
| ''[[:d:Q85487723|Ya V Malygin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
| 2016-12-16
| ''[[:d:Q86000553|Yuri Rykov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q721064|Nanyang Technological University]]''
|
|
|-
| 2017-11-01
|
| ''[[:d:Q88787558|Vladimir Kuznetsov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201789|Россия фәннәр академиясенең Каты җисем физикасы институты]]''
|
|
|-
| 2018-11-01
| 2022-09-08
| ''[[:d:Q89500047|Federico Gallo]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 2019-06-11
| ''[[:d:Q89823360|Aleksei Kuzin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2016-09
| 2018-07
| ''[[:d:Q89830671|Kim I Adameyko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q90017226|Amir Bakarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q90018696|Robiul Islam]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]
|
|
|-
| 2016-09-01<br/>2012-09-01
| 2018-07-01<br/>2016-07-01
| ''[[:d:Q91157086|Ekaterina Sakharova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1341845|EMBL's European Bioinformatics Institute]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91168097|Ivan Smirnov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q1145731|University of Technology Sydney]]''<br/>''[[:d:Q317070|University of Mannheim]]''<br/>[[Ахеннең Рейн-вестфалия техник университеты|Ахеннең Рейн-Вестфалия техник үнивирситите]]
|
|
|-
| 2017-11-21
| 2017-11-21
| ''[[:d:Q91733422|Сергей Щебетенко]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| 2021-09
|
| ''[[:d:Q92231362|Vyacheslav Golovin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92633584|Evgeny A Antipov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 2017
| 2019
| ''[[:d:Q96220390|Yuri Markov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100736334|Alexey Raksha]]''
|
|
| ''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Федераль дәүләт статистикасы хезмәте]]<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 2009<br/>2011
| ''[[:d:Q101113183|Daria Khlevnyuk]]''
|
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q101113279|Moscow Institute of Socio-Cultural Programs]]''<br/>''[[:d:Q214341|Амстердам университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102387605|Valentina Alekseevna Kiritchenko]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102422033|Andrey Soldatenkov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102446189|Evgeniy Panov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102446273|Alexey Balaev]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102607239|Nikon Kurnosov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102787607|Pavel Sechin]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102801770|Anna Sokolova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 2016-09-01
| 2017-09-01
| ''[[:d:Q104139275|Bogdan Kirillov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106413411|Elena Staricyna]]''
|
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
| 2021-11-01
|
| ''[[:d:Q117192919|Denis A. Bodrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118611993|Roman Zheleznov]]''
|
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
|
|
|
|-
| 2014-09-01
| 2016-09-01
| ''[[:d:Q120615092|Maxim Senkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q2427207|CERGE-EI]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124453912|Daria Petushkova]]''
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]
| ''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''
|
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q126923790|Daryna Medvedchuk]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 2009
| 2013
| ''[[:d:Q137518921|Jules Sergei Fediunin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q546118|Paris-Sorbonne University - Paris IV]]''<br/>''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''<br/>''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q486156|Осло университеты]]''
|
|
|-
| 2006
| 2011
| ''[[:d:Q137545000|Margarita Lyutova]]''
|
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q11606480|economic pundit]]''<br/>''[[:d:Q76626407|economic journalist]]''
| ''[[:d:Q2304119|Vedomosti]]''<br/>''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q18340732|Meduza]]''<br/>''[[:d:Q125780326|The Breakfast Show]]''<br/>[[Rusiä Federatsiäseneñ Üzäk bankı|Русия Федерациясенең Үзәк банкы]]
|
|
|-
| 2017
| 2019
| ''[[:d:Q139591946|Darina Grekhova]]''
|
|
| ''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139859334|Olga Lermontova]]''
|
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
| [[Google]]<br/>[[Microsoft]]<br/>''[[:d:Q11463|Adobe]]''<br/>''[[:d:Q7836092|Travelport]]''<br/>''[[:d:Q267313|McAfee, LLC]]''<br/>''[[:d:Q4274899|Microsoft Russia]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139890890|Kirill Solovev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Карл һәм Франц исемендәге Грац университеты|Грац университеты]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.hse.ru/ Югары икътисад мәктәбе порталы]
* [http://fdp.hse.ru/ufa/ Уфимский региональный центр новрузов подготовки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130625125449/http://fdp.hse.ru/ufa/ |date=2013-06-25 }} — официальный сайт
* [http://hse-inc.ru/ Югары икътисад мәктәбе Бизнес-инкубаторы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413110823/http://hse-inc.ru/ |date=2012-04-13 }}
* [http://case-club.ru/ Case Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130601161016/http://case-club.ru/ |date=2013-06-01 }} — официальный сайт
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Икътисад юнәлешле югары уку йортлар]]
[[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]]
q8f63v4ravqo2gm7megdsgb7itvgrgp
Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
0
179389
5936265
5918912
2026-06-04T06:45:38Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936265
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Россия дәүләт нефть һәм газ университеты'''-Федераль дәүләт бюджет югары белем бирү учреждениесе ({{lang-ru|Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего образования}}).
==Тарих==
1930 елда "И. М. Губкин исемендәге Мәскәү нефть институты" дип ачылды.
1941 — И. М. Губкин исемендәге Мәскәү нефть институты Черниковск каласына (хәзерге Уфа) эвакуацияләнә.
1943 — И. М. Губкин исемендәге Мәскәү нефть институты Мәскәүгә кайтарыла. Өфөлә филиалы төзелә. 1948 елда филиал [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа нефть Институты]] исемен ала.
2010 елдан университет милли тикшеренү университеты статусын конкурс аша алды.
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:p1075 wd:Q1552981. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p1075/Q1552981/p580:башлау,p1075/Q1552981/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|}
{{Wikidata list end}}
=== Танылган укытучылары ===
{{seealso|Төркем:И. М. Губкин исемендәге Россия дәүләт нефть һәм газ университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q1552981}
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q1552981/p580:башлау,p108/Q1552981/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q21638391|Григорий Григорян]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-07-15
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| ''[[:d:Q12849643|Шуша реаль укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q58072309|Kharkiv Practical Technological Institute]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1966" | 1966
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q7939149|Леонид Лейбензон]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-06-14
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q58039437|Imperial Moscow Technical School]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4113336|Сергей Владиславлев]]''
| data-sort-value="1883" | 1883
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
|
|-
| 1933
| 1934
| ''[[:d:Q4296087|Степан Миронов]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-07-29
| ''[[:d:Q18797599|Порошино (Кирован гӀалин гуо)]]''
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1959" | 1959-03-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q105490917|Александр Притула]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-07-02
| [[Төмрек]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1938" | 1938-08-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56488771|Вениамин Зильберминц]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-06-19
| [[Полтава]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-02-21
| [[Мәскәү]]
|-
| 1933<br/>1946
| 1941
| ''[[:d:Q20506966|Ваче Исагулянц]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-05-02
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
|
| ''[[:d:Q34463094|organic chemist]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4191740|Лия Зивельчинская]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-05-01
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1985" | 1985
|
|-
| 1934
| 1971
| ''[[:d:Q21134489|Николай Черножуков]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-09-14
| [[Акъяр]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1971" | 1971-07-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21140404|Михаил Чарыгин]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-07-12
| [[Уса өязе]]
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-24
| [[Мәскәү]]
|-
| 1934
| 1960
| ''[[:d:Q20557310|Leo Davitashvili]]''
| data-sort-value="1895" | 1895-05-25
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q21272406|палеоантрополог]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-09-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21643474|Александр Никишин]]''
| data-sort-value="1895" | 1895-09-02
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q724207|Азәрбайҗан дәүләт нефть һәм сәнәгать академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1939" | 1939-03-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21142921|Сергей Фёдоров]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-07-01
| ''[[:d:Q13646833|Ульево]]''
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1970" | 1970-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
| 1932
|
| ''[[:d:Q137697375|Сулин Владимир Алексеевич]]''
| data-sort-value="1896" | 1896
|
|
| ''[[:d:Q35380338|гидрогеолог]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
|
|-
| 1930
| 1933
| [[Алексей Блохин]]
| data-sort-value="1897" | 1897-05-19
| ''[[:d:Q4235589|Кострома өязе]]''
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''
| [[инженер]]
| data-sort-value="1942" | 1942-10-06
| [[Ишембай]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18643935|Николай Белоконь]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-05-22
| ''[[:d:Q4091291|بولشايا دزهالغا، ستافروبول]]''
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1970" | 1970
| [[Мәскәү]]
|-
| 1936
| 1937
| ''[[:d:Q18635157|Николай Страхов]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-04-02
| [[Болхов]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-07-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18755245|Евсей Кузьмак]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-08-25
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1980" | 1980-01-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4152296|Иосиф Гуревич]]''
| data-sort-value="1901" | 1901
| ''[[:d:Q1644438|Mstsislaw District]]''
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1968" | 1968
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Всеволод Яблонский|Всеволод Яблонски]]
| data-sort-value="1901" | 1901-11-07
| [[Ырынбур]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1963" | 1963-05-02
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q84721309|Василий Калачёв]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-12-28
| ''[[:d:Q4232185|Kopalsky Uyezd]]''
| ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| No/unknown value
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4383985|Леонид Пустовалов]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-07-26
| ''[[:d:Q9174369|Kraskovo]]''
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-11-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18740742|Нахман Шацов]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-07-10
| [[Бакы]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[инженер]]
| data-sort-value="1968" | 1968-02-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907618|Георгий Вихман]]''
| data-sort-value="1902" | 1902
|
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1977" | 1977
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21182932|Артемий Сердий]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-06-23
| ''[[:d:Q2505762|Дзыговка авылы]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1982" | 1982-04-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16667535|Александр Крылов]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-08-01
| ''[[:d:Q2395512|Tatevo]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-05-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21635864|Доминик Баркан]]''
| data-sort-value="1904" | 1904
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1987" | 1987
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21096513|Владимир Дахнов]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-04-05
| ''[[:d:Q4087837|Blahodatne]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-05
| [[Мәскәү]]
|-
| 1963
| 1966
| ''[[:d:Q2394247|Ярослав Лопатинский]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-11-09
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-10
| [[Донецк]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4069300|Иван Аристов]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-07-03
| [[Томск губернасы|Тум губернасы]]
| ''[[:d:Q282302|Бронетанк гаскәрләре хәрби академиясе]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-11-17
|
|-
| 1940
| 1942
| ''[[:d:Q19916442|Василий Сенюков]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-12-25
| [[Онежье]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1975" | 1975-08-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21640199|Яков Кершенбаум]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-10-12
| [[Махачкала]]
| ''[[:d:Q724207|Азәрбайҗан дәүләт нефть һәм сәнәгать академиясе]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-10-31
| [[Мәскәү]]
|-
| 1932
|
| ''[[:d:Q21640469|Николай Константинов]]''
| data-sort-value="1906" | 1906
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q724222|Азәрбайҗан техника университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1981" | 1981
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4460915|Александр Топчиев]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-07-27
| [[Михайловка (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24938199|Николай Николаевский]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-11-17
|
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-01-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21534955|Георгий Рябухин]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-11-27
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-11-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18740717|Исаак Чарный]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-09-06
| [[Гомель]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1967" | 1967-08-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21183518|Георгий Панченков]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-04-24
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-03-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60828106|Roman Mercklin]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-07-29
| [[Полоцк|Полатск]]
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109487126|Марк Глоговский]]''
| data-sort-value="1909" | 1909
|
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|-
| 1943
|
| ''[[:d:Q21640954|Кусаков, Михаил Михайлович]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-08-28
| [[Самар]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21534243|Василий Флоренский]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-05-21
| [[Сергиев Посад]]
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1956" | 1956-04-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24351643|Михаил Мееров]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-08-15
|
| ''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2004" | 2004-05-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4513602|Вадим Черникин]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-03-23
| [[Мәскәү]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1965" | 1965-12-03
| [[Мәскәү]]
|-
| 1944
| 1946
| ''[[:d:Q63087476|Вера Флоровская]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-02-09
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1749879|пенсионер]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-01-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q100234611|Сергей Ловля]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-09-11
|
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="2006" | 2006-09-28
|
|-
| 1955
| 1981
| ''[[:d:Q21088097|Тамара Агаян]]''
| data-sort-value="1915" | 1915
|
| ''[[:d:Q4058260|Әзербайҗан дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="2001" | 2001
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21534120|Олег Шишкин]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-12-01
| [[Одесса]]
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19615432|Николай Ерёменко]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-06-22
| ''[[:d:Q4221842|Кирсанов өязе]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2000" | 2000-05-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4370569|Владимир Полозков]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-08-07
|
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2000" | 2000-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28355080|Яков Хургин]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-05-17<br/>1919-05-19
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="2005" | 2005-08-06
| [[Мәскәү]]
|-
| 1955
| 1973
| ''[[:d:Q21638044|Галина Говорова]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-06-12
| [[Мәскәү]]
| [[Грозный дәүләт нефть техника университеты|Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты]]<br/>''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1973" | 1973-03-04
| [[Мәскәү]]
|-
| 1966
| 1969
| [[Әхтәм Кинҗәкәев]]
| data-sort-value="1922" | 1922-01-01
| [[Иске Бүздәк]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2017" | 2017-01-18
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16448137|Николай Оловянников]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-12-22
| ''[[:d:Q4287589|Medvenka, Kursk Oblast]]''
| ''[[:d:Q490188|Ю. А. Гагарин исемендәге һава-хәрби академиясе]]''
| [[офицер]]
| data-sort-value="2021" | 2021-04-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099301|Алексей Карцев]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-12
| [[Мәскәү]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2023" | 2023-10-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21645837|Всеволод Юфин]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-15
| [[Мәскәү]]
|
|
| data-sort-value="1987" | 1987-07-29
| [[Мәскәү]]
|-
| 1951
| 1954
| ''[[:d:Q20507709|Эдуард Малхасян]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-02-23
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-07-07
| [[Ереван]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q95350981|Юрий Желтов]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-01-30
| [[Мәскәү]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2009" | 2009
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21148738|Георгий Сорокин]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-03
| ''[[:d:Q21845461|Буда]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 1973
|
| ''[[:d:Q136402490|Елена Гливенко]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-04-01
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| [[Заһидулла Сюняев]]
| data-sort-value="1929" | 1929-12-10
| [[Татар Виләзмәсе]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2001" | 2001-01-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Валерий Грайфер]]
| data-sort-value="1929" | 1929-11-20
| [[Бакы]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты<br/>''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-04-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q88069155|Иван Колесников]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-07-01
| [[Короча]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-02-05
| [[Мәскәү]]
|-
| 1961
| 1974
| ''[[:d:Q62171050|Юрий Макогон]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-15
| ''[[:d:Q4109779|Vesele]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-05-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21153324|Владимир Савченко]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1998" | 1998-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4254510|Виктор Ларин]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-12-04
| [[Ашкабад]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2016" | 2016-11-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4390049|Мирон Рапопорт]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-08-11
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q1817355|«Львов политехникасы» илкүләм университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-11-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q95918147|Янкиф Маловицкий]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-08-21
| ''[[:d:Q3569727|Ротмистровка]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-02-09
| [[Геленҗик]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q25390437|Альберт Лапидус]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-30
| ''[[:d:Q4320939|Никольско-Архангельский]]''
| ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-12-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28525409|Виктор Сахаров]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-11-09
| [[Мичуринск]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865079|Виктор Ермолкин]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-31
| [[Тимертау]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2022" | 2022-12-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21662520|Каплан Басниев]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-10
| [[Краснодар]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2019" | 2019-10-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39385638|Павел Флоренский]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-06-07
| [[Мәскәү]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| ''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4446917|Михаил Сухарев]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-06
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q5352191|техник]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065899|Анатолий Дмитриевский]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-06
| [[Мәскәү]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21181818|Игорь Фукс]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-26
| [[Санкт-Петербург]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2010" | 2010-05-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Игорь Мищенко|Игорь Мичченко]]
| data-sort-value="1937" | 1937-07-30
| [[Уфа]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="2020" | 2020-06-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865500|Владимир Тимирязев]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-01-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304094|«Станкин» Мәскәү дәүләт технология университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21637051|Альберт Владимиров]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-07-03
| [[Вологда]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
| data-sort-value="2020" | 2020-04-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q56604181|Александр Козаченко]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-15
| [[Төмрек]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-09-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q41187494|Борис Григорьев]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-24
| [[Бакы]]
| [[Грозный дәүләт нефть техника университеты|Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4098369|Вячеслав Бузник]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-26
| [[Ош (Кыргызстан)|Ош]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4180167|Станислав Жизнин]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-03
| ''[[:d:Q4254994|Латная бистәсе]]''
| ''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q171249|Харьков милли аэрокосмик үниверситеты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20642046|Анатолий Золотухин]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-11<br/>1946
| [[Мәскәү]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q21002343|petroleum engineer]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[инженер]]
| data-sort-value="2022" | 2022-03-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2368424|Сурен Аракелов]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-16
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4093300|Валерий Бондур]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-28
| [[Полтава]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24351262|Юрий Давыдов]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4214181|Александр Карасевич]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-24
| ''[[:d:Q932234|Турка]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4465363|Борис Туманян]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-04
| [[Бакы]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15205990|Александр Василенко]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-21
| [[Мәскәү]]
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776725|Александр Гехман]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-02-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865159|Вагиф Керимов]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-05
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q724207|Азәрбайҗан дәүләт нефть һәм сәнәгать академиясе]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Олег Ермилов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-12-12
| [[Уфа]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109484874|Александр Постников]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
|
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
|
|
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q4419825|Сергей Симонянц]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-29
| [[Грозный]]
| [[Грозный дәүләт нефть техника университеты|Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39394498|Александр Изотов]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="2022" | 2022-01-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43430639|Сергей Владимирович Егазарьянц]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-23
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109493670|Виктор Резниченко]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-31
| [[Советск (Калининград өлкәсе)|Советск]]
| ''[[:d:Q1141929|Хәрби мөһәндис-техника университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30880117|Алексей Дедов]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857075|Виктор Мартынов]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-25
| [[Мәскәү]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498433|Сергей Кричевский]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-09
| [[Лесозаводск]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[офицер]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830348|Александр Дроздов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-22
| [[Мәскәү]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65124527|Елена Мачульская]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15074594|Елена Телегина]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-07-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010889|Лев Пинчук]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
| 2012-11-06
|
| ''[[:d:Q57299389|Владимир Якушев]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1959
| 1978
| ''[[:d:Q59833801|Светлана Богданова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1995-04
|
| ''[[:d:Q60160784|Алексей Локтев]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64729878|Владимир Винокуров]]''
|
|
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2010-02-01
|
| ''[[:d:Q80840491|Анатолий Филиппов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-01-09
|
| ''[[:d:Q84451116|Андрей Стопорев]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201622|Россия фәннәр академиясе Себер бүлекчәсенең Анатолий Васильевич Николаев исемендәге Органик булмаган химия институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018<br/>2014<br/>2009
| 2016<br/>2013
| ''[[:d:Q87103849|Михаил Котелев]]''
|
|
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-04
| 2018-12-31
| ''[[:d:Q87435880|Екатерина Бочкова]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87844717|Олег Елисеев]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2006-09-01
| 2016-12-31
| ''[[:d:Q88069145|Павел Гущин]]''
|
|
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты<br/>[[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2005-08-01
|
| ''[[:d:Q88069151|Евгений Иванов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88069153|Дарья Петрова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-11-01
|
| ''[[:d:Q89250501|Денис Воронин]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-02-01
|
| ''[[:d:Q89829558|Александр Глотов]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90213703|Антон Семёнов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-05
|
| ''[[:d:Q95656809|Степан Воробьёв]]''
|
|
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96644897|В Г Борисов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
===Танылган тәмамлаучылары===
{{seealso|Төркем:И.М. Губкин исемендәге Русия нефть һәм газ университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q1552981}
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q1552981/p580:башлау,p69/Q1552981/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
| 1931
| [[Назар Хәйдәров]]
| data-sort-value="1896" | 1896-03-29
| [[Гүрҗүлү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q12248419|oil worker]]''
|
| data-sort-value="1968" | 1968-12-30
| [[Бакы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4424480|Евсей Смехов]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-08-02
| [[Гомель]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-02-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18740742|Нахман Шацов]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-07-10
| [[Бакы]]
| [[инженер]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="1968" | 1968-02-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21182932|Артемий Сердий]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-06-23
| ''[[:d:Q2505762|Дзыговка авылы]]''
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="1982" | 1982-04-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Степан Кувыкин]]
| data-sort-value="1903" | 1903-11-07
| ''[[:d:Q24200084|Алай]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1974" | 1974-09-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16677011|Николай Михайловский]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-12-19
| [[Тверь губернасы]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1965" | 1965-12-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Виктор Иванов (1903)|Виктор Иванов]]
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1969" | 1969-01-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q97059016|Eyyub Mehdiyev]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-09-28
| ''[[:d:Q4026909|Bülbülə]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16654289|Tatarkan Zoloev]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-11-17
| ''[[:d:Q2448664|Chikola]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1985" | 1985-07-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4274989|Boris Mayorov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-04-19
| [[Камьянске]]
| ''[[:d:Q21002343|petroleum engineer]]''
|
| data-sort-value="1967" | 1967-07-23
| [[Ярославль]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19916442|Василий Сенюков]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-12-25
| [[Онежье]]
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="1975" | 1975-08-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498374|Boris Konovalov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-03-29
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1959" | 1959-10-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1935
| ''[[:d:Q28500942|Александр Андреевич Шмелёв]]''
| data-sort-value="1906" | 1906
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24938199|Николай Николаевский]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-11-17
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="1996" | 1996-01-12
|
|-
| 1928
| 1932
| ''[[:d:Q55199418|Səlim Qasımov]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-11-15
| ''[[:d:Q1013460|Ramana]]''
|
|
| data-sort-value="1957" | 1957-07-26
| [[Бакы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q84719929|Кудряшов, Евгений Владимирович]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-12-04
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1988" | 1988-11-16
|
|-
|
| 1932
| ''[[:d:Q97616222|Кажлаев, Нажмутдин Гаджиевич]]''
| data-sort-value="1907" | 1907
|
| ''[[:d:Q1816148|chief engineer]]''<br/>''[[:d:Q1133938|trust]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15078609|Konstantin Karlovitsj Papok]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-10-18
| [[Ростов-на-Дону]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1977" | 1977-09-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19916038|Juriy Aleksandrovitsj Pritoela]]''
| data-sort-value="1908" | 1908
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4127526|All Russia Petroleum Research Exploration Institute]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21392639|Sofya Belkina]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-12-25
| [[Журавичы]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-12-26
| [[Төмән]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010685|Владимир Литвинов]]''
| data-sort-value="1908" | 1908
| ''[[:d:Q2991588|Рипкы районы]]''<br/>[[Чернигов губернасы]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[инженер]]
|
|
|
|-
|
| 1936
| ''[[:d:Q125001488|Константин Иванович Кийко]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-11-30
| ''[[:d:Q4507172|Voskresenka]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-10-17
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907805|Pavel Barabanov]]''
| data-sort-value="1909" | 1909
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
| 1935
| ''[[:d:Q21635833|Бальзамов, Михаил Иванович]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-09-18
| ''[[:d:Q116176841|Никифорово]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1966" | 1966-09-25
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010822|Georgiy Ermolaevitsj Garzanov]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-02-24
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1992" | 1992-10-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109487126|Марк Глоговский]]''
| data-sort-value="1909" | 1909
|
|
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112994638|Макаров, Сергей Константинович]]''
| data-sort-value="1909" | 1909
|
|
|
| data-sort-value="1964" | 1964
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24009949|Мальцев Михаил Васильевич]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-07-10
| [[Сальск]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1972" | 1972-10-19
| [[Ырынбур]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q27659036|Ivan Zubov]]''
| data-sort-value="1910" | 1910
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1976" | 1976
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4235815|Yuri Kosygin]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-01-09
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-01-25
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19610109|Nikolay Kalinin]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-02-17
|
| ''[[:d:Q21002343|petroleum engineer]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-09-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21096970|Nikolay Yerofeyev]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-06-07
| [[Пушкино]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1993" | 1993-09-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65079315|Oganes Davtyan]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-04-15
| ''[[:d:Q1958096|Akhuryan]]''
| ''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''<br/>''[[:d:Q71126987|электрохимик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4314496|Ėnergeticheskiĭ institut im. G.M. Krzhizhanovskogo]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-12-28
| [[Ереван]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4513602|Вадим Черникин]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-03-23
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="1965" | 1965-12-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907547|Fyodor Alekseyev]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-02-02
| ''[[:d:Q4080721|Bezhetsky Uyezd]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1978" | 1978
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Нәтфулла Богданов]]
| data-sort-value="1913" | 1913-12-28
| [[Бүреказган]]
| ''[[:d:Q21002343|petroleum engineer]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-12-18
| [[Уфа]]
|-
|
|
| [[Ирина Хворова]]
| data-sort-value="1913" | 1913-02-20
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-12-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1938
| ''[[:d:Q109484671|Шаукенбаев, Тарбай Шаукенбаевич]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-01-01
| ''[[:d:Q19908880|Guryevsky Uyezd]]''
|
|
| data-sort-value="1985" | 1985-08-08
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18243288|Viktor Aleksandrovitsj Kasatkin]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-08-18
| ''[[:d:Q4106672|Velikoe]]''
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-02-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4449212|Табасаранский, Зейнал Алимарданович]]''
| data-sort-value="1915" | 1915
|
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19916481|Nikolay Sidorov]]''
| data-sort-value="1915" | 1915
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|-
|
| 1938
| ''[[:d:Q24010044|Лихолай, Василий Константинович]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-09-13
| ''[[:d:Q4453046|Tashlyk]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982
| [[Ухта]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359539|Vladimir Filippovitsj Solovev]]''
| data-sort-value="1915" | 1915
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q33039074|Andrei Borisovich Vistelius]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-12-07<br/>1915-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-09-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q62118251|Anna Kossovskaya]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-06-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Валентин Шашин]]
| data-sort-value="1916" | 1916-06-03
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q21652209|оешма белән идарә итү]]''
|
| data-sort-value="1977" | 1977-03-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Шавель Шимановский]]
| data-sort-value="1917" | 1917-05-10
| ''[[:d:Q3543790|Hornostaipil]]''
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="2005" | 2005-02-10
| [[Ишембай]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28842802|Stepan Maksimov]]''
| data-sort-value="1917" | 1917
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q19819676|Russian Research Geological Oil Institute]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-04-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19615432|Николай Ерёменко]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-06-22
| ''[[:d:Q4221842|Кирсанов өязе]]''
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты<br/>''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4304088|Мәскәү дәүләт ачык университеты]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-05-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28839206|Евсей Маркович Геллер]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-09-23
| [[Ярославль]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q19819676|Russian Research Geological Oil Institute]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-22
| [[Сарытау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4370569|Владимир Полозков]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-08-07
|
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="2000" | 2000-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Григорий Володин|Григори Володин]]
| data-sort-value="1919" | 1919-08-06
| [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]]
|
|
| data-sort-value="1981" | 1981-03-19
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21103029|Алег Аляксандравіч Ктатараў]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-06-15
| [[Хвалынск|Хвалын]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q3919275|Naftan oil refinery]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-12-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q56581124|Viktor Gubin]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-03-17
| [[Белогорск (Амур өлкәсе)|Белогорск]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>[[профессор]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| data-sort-value="1996" | 1996-09-03
| [[Уфа]]
|-
|
|
| [[Борис Марушкин]]
| data-sort-value="1921" | 1921-04-28
| ''[[:d:Q18792881|Новая Кутля]]''
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| data-sort-value="1994" | 1994-08-15
| [[Уфа]]
|-
|
| 1951
| [[Әхтәм Кинҗәкәев]]
| data-sort-value="1922" | 1922-01-01
| [[Иске Бүздәк]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты<br/>''[[:d:Q2630637|Һомел дәүләт университеты]]''<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2017" | 2017-01-18
| [[Уфа]]
|-
|
|
| [[Всеволод Березин]]
| data-sort-value="1922" | 1922-12-16
| [[Тамбов губернасы]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-08-03
|
|-
|
|
| [[Сәгъди Солтанов|Сәгъди Солтаныв]]
| data-sort-value="1922" | 1922-03-15
| [[Югары Гали]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
| data-sort-value="1992" | 1992-05-25
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21088068|Boris Zacharovitsj Abrosimov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1980" | 1980
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23654940|Shaukat Ahatov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-11-14
| [[Базытамак]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q114009157|хуҗалык эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-07
| [[Уфа]]
|-
|
|
| [[Минодора Иванова]]
| data-sort-value="1922" | 1922-10-01
| ''[[:d:Q21342953|Речитса]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Александр Спивак]]
| data-sort-value="1923" | 1923-11-17
| [[Михайловка (Бүздәк районы)|Михайлау]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| data-sort-value="2007" | 2007-01-20
| [[Уфа]]
|-
|
| 1951
| [[Владимир Дәүләкәмев]]
| data-sort-value="1923" | 1923-07-28
| [[Воскресенское (Мәләвез районы)|Воскресенски]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| data-sort-value="1987" | 1987-03-08
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21143572|Adam Konstantinovič Urupov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-01-26
| [[Могилёв өлкәсе]]
| [[галим]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value="2008" | 2008-10-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q64822274|Mikhail Nikolayevich Alekseev]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-03-18
| [[Серпухов]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-01-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12119772|Tatyana Lipatova]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-04-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4315019|Милли тыйб университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21639210|Valentin Yegorov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-01-05
| [[Майкоп]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1980" | 1980-08-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112988721|Rasmi Abdullaev]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-11-07
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q724207|Азәрбайҗан дәүләт нефть һәм сәнәгать академиясе]]''
| data-sort-value="1995" | 1995
| [[Бакы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4528847|Siergiej Szczerbakow]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-09-21
| [[Володарский районы]]
|
|
| data-sort-value="1992" | 1992-06-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15069529|Mikhail Korobov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-04-13
| ''[[:d:Q1654085|Kuryinsky District]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-12-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18590334|Vladimir Kholodov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-08-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q978044|executive]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-07-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099301|Алексей Карцев]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-12
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="2023" | 2023-10-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4234035|Yury Korotayev]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-09-11
| [[Коломна]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2004" | 2004-05-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4368491|Grigorij Sergeevič Podʺâpolʹskij]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-10-22
|
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976-03-09
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16435133|Viktor Vasilevitsj Netsjaev]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-05-01
| [[Баутин]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-13
| [[Актау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18242714|Valery Igrevsky]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-10-13
| [[Смоленск өлкәсе]]
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-08-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60832166|Сәкен Ержанұлы Шақабаев]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-02-26
| [[Атырау]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-07-31
|
|-
| 1947
| 1952
| ''[[:d:Q95350981|Юрий Желтов]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-01-30
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="2009" | 2009
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Галимҗан Әхмәдиев]]
| data-sort-value="1926" | 1926-11-25
| [[Уба]]
| ''[[:d:Q1273174|Нефть промыселы эше]]''
| [[Татнефть]]<br/>[[Җәлилнефть]]
| data-sort-value="1999" | 1999-12-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4373425|Nikolay Grigorevitsj Portjanko]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-08
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="2008" | 2008-11-07
| [[Малоярославец]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16436544|Rachmet Oetesinovitsj Oetesinov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-15
| ''[[:d:Q2550214|Kyzylkoga District]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-01-08
| [[Алматы]]
|-
|
|
| [[Булат Баишев]]
| data-sort-value="1927" | 1927-04-01
| [[Уфа]]
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-07-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21148738|Георгий Сорокин]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-03
| ''[[:d:Q21845461|Буда]]''
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24844997|Yury Lipatov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-07-10
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4314528|Л. Я. Карпов ис. физика-химия фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q50040246|Institute of Macromolecular Chemistry]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-08-31
| [[Киев]]
|-
|
| 1956
| ''[[:d:Q114621980|Віктар Елісеевіч Цішчанка]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-03-15
| [[Бярозки (Хоцимский районы)|Бярозки]]
|
| ''[[:d:Q2630637|Һомел дәүләт университеты]]''<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3920476|Radzim Harecki]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-12-07
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q17043277|Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201674|Institute for Nature Management]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-06-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28499791|Олег Семёнович Мирошхин]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-26
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Николай Жуков (1928)|Николай Жуков]]
| data-sort-value="1928" | 1928-12-01
| [[Чуашстан]]
|
|
|
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Өлфәт Мәганов]]
| data-sort-value="1928" | 1928-11-13
| [[Шаран районы|Шаран райуны]]
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-10-15
| [[Әлмәт]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q115863971|Юнысов Наил Кәбир улы]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-10
| [[Тәтер-Арыслан|Тәтер-Арслан]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
|
|
|
|-
|
| 1953
| [[Заһидулла Сюняев]]
| data-sort-value="1929" | 1929-12-10
| [[Татар Виләзмәсе]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты<br/>[[Яңа-Уфа нефть эшкәртү заводы|Яңа-Уфа нефть эшкәртеү заводы]]
| data-sort-value="2001" | 2001-01-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4151327|David Guberman]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-07-09
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Кола бик тирән скважинасы|Кола үтә тирән борауламасы]]
| data-sort-value="2011" | 2011-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Валерий Грайфер]]
| data-sort-value="1929" | 1929-11-20
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="2020" | 2020-04-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q20098093|Абыҙбаев Измаил Ибраһим улы]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-01-11
| [[Уфа]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1997" | 1997-09-04
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q77235276|Новосёлов Виктор Фёдорович]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-03-02
| [[Урал өлкәсе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88069155|Иван Колесников]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-07-01
| [[Короча]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="2021" | 2021-02-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Ирныс Бәкиров|Эрнест Бәкиров]]
| data-sort-value="1930" | 1930-05-23
| [[Түбән Новгород]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2010" | 2010-03-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16663749|Roald Kitmanov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-23
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| ''[[:d:Q98767231|All Russian Scientific Research Institute of Geophysical Prospecting]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-05-05
|
|-
|
| 1954
| [[Рәфхат Мәкъсүтов]]
| data-sort-value="1930" | 1930-08-23
| [[Мөслим (Мөслим районы)]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q62171050|Юрий Макогон]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-15
| ''[[:d:Q4109779|Vesele]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты<br/>''[[:d:Q4521871|Shebelinka gas field]]''<br/>''[[:d:Q49213|Остиндагы Техас университеты]]''<br/>''[[:d:Q49212|Техас A&M университеты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-05-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4098360|Stanislav Buzinov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-03-05
| [[Калуга өлкәсе]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2012" | 2012-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Ришат Болгаков|Ришат Болгакыв]]
| data-sort-value="1931" | 1931-06-06
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-02-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20482904|Мақаш Балғымбаев]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-10
| [[Атырау]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2005" | 2005-01-02
| [[Атырау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21153324|Владимир Савченко]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="1998" | 1998-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q106654211|Ромен Зеликович Магарил]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-19
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-11-11
| [[Төмән]]
|-
|
|
| [[Казбек Баймөхәммәтов]]
| data-sort-value="1931" | 1931-03-31
| [[Югары Кыйгы]]
| ''[[:d:Q4318144|Neftyanik stadionu]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-06-04
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4216061|Çary Garryýew]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-17
| [[Ашкабад]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4254510|Виктор Ларин]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-12-04
| [[Ашкабад]]
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="2016" | 2016-11-13
|
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q12546395|Zeynulla Bulekbaev]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-16
| [[Доссор]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-12-18
| [[Актүбә]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q61853664|Yesen Taskynbayev]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-03-10
| ''[[:d:Q2550349|Zhylyoi District]]''
|
|
| data-sort-value="2026" | 2026-02-10
| [[Атырау]]
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q77445104|Leonid Vanyan]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-03-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''<br/>''[[:d:Q98767231|All Russian Scientific Research Institute of Geophysical Prospecting]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-10-31
| [[Исраил]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q115907304|Ада Эмануілаўна Шчарбіна]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-08-31
| [[Могилёв]]
|
| ''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15852|Aleksandr Berkutov]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-05-21
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q13382576|ишүче]]''<br/>''[[:d:Q21121588|rowing coach]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-11-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4207102|Yakov Kagan]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-12-15
| [[Богырыслан]]
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-03-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4341417|Vladimir Pavlinov]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-22
| [[Мәскәү]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1985" | 1985-03-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12543294|Жанболат Мәжитұлы Досмұхамбетов]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-05
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18640638|Fidan Yanshina]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-05-28
| [[Хивә]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-09-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21844692|Билал Насруллаұлы Хахаев]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-26
| ''[[:d:Q1438456|Kulinsky District]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2019" | 2019-08-02
| [[Ярославль]]
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q24653|Apas Jumagulov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-19
| ''[[:d:Q12818392|Arashan]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21088347|Oleg Andreyev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-05-05
| ''[[:d:Q2992134|Polatsak Region]]''
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359127|Leonid Lebedev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-15
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q113407999|Institute of Geology for the Development of Fossil Fuels]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-04-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865079|Виктор Ермолкин]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-31
| [[Тимертау]]
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="2022" | 2022-12-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39394488|Aleksandr Gritsenko]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-11-09
| [[Краснодар]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q4131780|Gazprom VNIIGAZ]]''
| data-sort-value="2026" | 2026-02-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65334131|Абузова Фатиха Фиттәх ҡыҙы]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-19
| [[Төмән (Мордовия)|Төмән]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
|
| 1956
| ''[[:d:Q109486962|Иоанесян, Юрий Роленович]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-04-11
|
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4223509|Konstantin Aleksandrovitsj Klesjtsjjov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-22
| [[Бакы]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2010" | 2010-04-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12545824|Жұбанов Қайыр Ахметұлы]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-29
| ''[[:d:Q2550391|Temir District]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-12-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21662520|Каплан Басниев]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-10
| [[Краснодар]]
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="2019" | 2019-10-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q38121302|Arkady Galkin]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-09
| [[Рэчыца (авыл)|Речытса]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-07-28
| [[Бонн]]
|-
|
|
| [[Юрий Лужков]]
| data-sort-value="1936" | 1936-09-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[мэр]]<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="2019" | 2019-12-10
| [[Мүнхен]]
|-
|
| 1964
| [[Габдрәшит Абдрахманов]]
| data-sort-value="1936" | 1936-12-24
| [[Мәләкәс (Сембер өлкәсе)|Мәләкәс]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4113334|Aleksandr Vladislavlev]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[галим]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-11-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1959
| [[Эрик Галимов]]
| data-sort-value="1936" | 1936-07-29
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q7263638|Россия фәннәр академиясенең Владимир Иванович Вернадский исемендәге Геохимия һәм аналитик химия институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-11-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4210712|Zakash Kamalidenov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-06-10
| ''[[:d:Q2556162|Makhambet District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-07
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12557382|Орал Ақшолақұлы Ақшолақов]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-06-16
| [[Атырау]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2023" | 2023-02-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15714537|Vladimir Petrovich Kvasov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-06
| [[Шатура]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27533993|Anatoly A Volovich]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-21
| [[Осиповичи|Асиповичы]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-07-22
| [[Бока-Ратон]]
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q39385638|Павел Флоренский]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-06-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>[[язучы]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65032054|Edward Bondarev]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-14
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2019" | 2019-05-09
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112993147|Хамзаев, Абдулла Майрбекович]]''
| data-sort-value="1936" | 1936
| [[Грозный]]<br/>[[Урыс-Мартан]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q2070502|ССРБ генераль прокуратурасы]]''
| data-sort-value="2004" | 2004
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q131826033|Alfred Starobinets]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-08-19
|
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q19819676|Russian Research Geological Oil Institute]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3378844|Владимир Ентов]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-01-08
| [[Мәскәү]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201677|Institute for Problems in Mechanics of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-04-10
| [[Роквиль (Мэриленд)]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4370869|Victor Polterovich]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-27
| [[Мәскәү]]
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065899|Анатолий Дмитриевский]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-06
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20066716|Давидов Володимир Мойсейович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-07
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1979" | 1979-01-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21181818|Игорь Фукс]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-26
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="2010" | 2010-05-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1968
| ''[[:d:Q33090253|Varazdat Ghazaryan]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-14
| [[Ереван]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q55106753|Leonid Girshgorn]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-12-31
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310032|Avraam Pismenny]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-13
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q84719339|Финкельштейн, Евгений Шмерович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-23
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-02-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115110422|Казарян, Вараздат Амаякович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-14
| [[Ереван]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4496655|Faiz Zakievitsj Hafizov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-25
| [[Иске Туймазы]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-11-30
|
|-
|
| 1960
| ''[[:d:Q16536237|Белоконь, Юрий Николаевич]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-11-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201858|Nesmeyanov Institute of Organoelement Compounds]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359525|Lev Vasilevitsj Smirnov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-18
| [[Омск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4418276|Себер геология, геофизика һәм минераль чимал ФТИ]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-12-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4528455|Boris Sheglov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-19
| ''[[:d:Q16024296|Сухарево (Рузан кӀошт)]]''
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16435361|Koeanisjnijaz Aytbaevitsj Tokbanov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-04
| [[Карабугаз]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012
| [[Яңа Үзән (Казакъстан)|Яңаүзән]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21637051|Альберт Владимиров]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-07-03
| [[Вологда]]
|
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="2020" | 2020-04-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255559|Vsevolod Artoerovitsj Havkin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4101965|All-Russian Research Institute for Oil Refining]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346128|Николай Иванович Комков]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-09
| [[Клязьма|Малые Подборцы күле]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''
|
|
|-
|
|
| [[Марс Җәләтов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-08-07
| [[Түбән Мактама]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55663065|Oleh Nepomnyaschiy]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-04
| ''[[:d:Q4498071|Khlibne]]''
| ''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''
| ''[[:d:Q62018260|Дәүләт цирк һәм эстрада сәнгате укуханәсе]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-08-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65146695|Шапагатов, Саин Надирович]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-04
| [[Маңгыстау өлкәсе|Маңгыштау өлкәсе]]
| ''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-12-01
| [[Актау]]
|-
|
| 1964
| ''[[:d:Q137165446|Alexander Lobanov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-01
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''
|
|
|-
|
| 1969
| ''[[:d:Q4242764|Georgy Krylov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-07
| ''[[:d:Q4025597|Chernyshkovsky]]''
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q19915434|Vladimir Shpilman]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-04-15
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2001" | 2001-01-11
| [[Төмән]]
|-
|
|
| [[Рәүвәл Ишкәев]]
| data-sort-value="1941" | 1941-12-28
| [[Шәуелдер|Шәүлдер]]
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005-12-12
| [[Кәкре Елга]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16699406|Nikolay Nikolaevitsj Solovjov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-02-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909638|Georgi Khomizuri]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-02-09
| [[Бакы]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q152416|samizdat]]''<br/>''[[:d:Q217105|political prisoner]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41186141|Ишанов, Хеким Оразович]]''
| data-sort-value="1942" | 1942
| ''[[:d:Q2641651|Bereket District]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-10-24
| [[Балканабад]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q78888031|Larion Shkerin]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-08-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668488|Евгений Алексеевич Пантелеев]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-13
| [[Уфа]]
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-08
|
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q60828266|Anatoly Popov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-04
| [[Тәһран]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201438|Emanuel Institute of Biochemical Physics]]''<br/>''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126974377|Шейнбаум, Виктор Соломонович]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-29
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131823506|Каминский, Станислав Геннадьевич]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-15
| ''[[:d:Q18407871|Xúmino]]''
| ''[[:d:Q12248419|oil worker]]''
| [[Әлмәтнефть]]<br/>[[Татнефть]]
| data-sort-value="2020" | 2020-11-03
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4363645|Anatoliy Alfredovitsj Piskoppel]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-01
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
|
|
|-
|
|
| [[Геннадий Зимин]]
| data-sort-value="1945" | 1945-01-01
| [[Ямаши]]
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-06-15
| [[Ямаши]]
|-
|
|
| [[Шәфәгать Тәхәветдинов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-04-23
| [[Габдрахман (Әлмәт районы)|Габдрахман]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12553249|Мағауия Тәжіқараұлы Чердабаев]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-23
| ''[[:d:Q2550418|Makat District]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-09-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20642046|Анатолий Золотухин]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-11<br/>1946
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q21002343|petroleum engineer]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[инженер]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
| data-sort-value="2022" | 2022-03-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4213459|Usaqbai Qarabalin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-14
| ''[[:d:Q2550349|Zhylyoi District]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2005563|Vladimir Shadrin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-08-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4214181|Александр Карасевич]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-24
| ''[[:d:Q932234|Турка]]''
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4465363|Борис Туманян]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-04
| [[Бакы]]
| [[галим]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
|
|-
|
| 1977
| ''[[:d:Q4182397|Забелин, Алексей Григорьевич]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-18
| [[Зуевка]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4536654|Anatoly Yakimov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-10
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-06-19
| [[Красноярск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109484874|Александр Постников]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
|
|
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109495579|Абрамов, Борис Иванович]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-17
| [[Төмән]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4078236|Alexey Barinov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-30
| [[Истикъләл]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4484102|Pavel Filippov Dmitrievich]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-02
| [[Алтай крае]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24350609|Владимир Капустин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-24
| [[Бакы]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65031844|Evgeniy Bogomolniy]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-29
| [[Дрогобыч|Дроһобыч]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4152295|Grigory Gurevich]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4400225|Vlada Rusakova]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4719997|Alexander Ryazanov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-13
| ''[[:d:Q600699|Yuzhno-Kurilsk]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857075|Виктор Мартынов]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
|
|-
|
|
| [[Равил Мәганов]]
| data-sort-value="1954" | 1954-09-25
| [[Әлмәт]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q2534525|chairman of the executive board]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-09-01
| ''[[:d:Q5060576|Central Clinical Hospital]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q120281177|Хабаров, Владимир Николаевич]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q319839|Владимир Сорокин]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-07
| ''[[:d:Q1018529|Bykovo, Moscow Oblast]]''
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4123896|Andreï Volos]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-04
| [[Дүшәнбе]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498433|Сергей Кричевский]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-09
| [[Лесозаводск]]
| [[офицер]]
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
|
|-
|
|
| [[Наил Ибраһимов (1955)|Наил Ибраһимов]]
| data-sort-value="1955" | 1955-04-28
| [[Әлмәт]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96333019|Vladimir Kutcherov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-20
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4316080|Baýramgeldy Rejepowiç Nedirow]]''
| data-sort-value="1957" | 1957
| ''[[:d:Q4283339|Мары өлкәсе]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Нәфис Ибраһимов]]
| data-sort-value="1957" | 1957-04-14
| [[Миңнебай (Татарстан)|Миңнебай]]
|
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q60830348|Александр Дроздов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-22
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]<br/>И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60834983|Gennady Ordenov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-04
| [[Бескодык (Актүбә өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q451757|Alexander Givental]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-27
| [[Мәскәү]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1346607|Mikhail Gutseriyev]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-09
| [[Астана]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q47541952|продюсер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4448171|Андрей Сысоев]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-18
| [[Рәүде (Свердловск өлкәсе)|Рәүде]]
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21639877|Владислав Игнатов]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Наил Мәганов]]
| data-sort-value="1958" | 1958-07-28
| [[Әлмәт]]
|
| [[Татнефть]]
|
|
|-
|
|
| [[Равил Ибәтуллин]]
| data-sort-value="1958" | 1958-08-30
| [[Лениногорск]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41187117|Vasiliy Igorevitsj Bogojavlenskiy]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-17
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201678|Oil and Gas Research Institute]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1973544|Леонид Невзлин]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-21
| [[Мәскәү]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65032087|Гутнер, Григорий Борисович]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-26
| [[Мәскәү]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-02-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q84725512|Machambet Dosmuchambetow]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-25
| [[Атырау]]
|
|
|
|
|-
| 1977
| 1985
| ''[[:d:Q115760253|Бубнов, Александр Сергеевич]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-19
| [[Мәскәү]]
| [[Программист|програмчы]]<br/>[[профессор]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483858|Sevastopol branch of Moscow State University]]''<br/>''[[:d:Q4444166|Stroygazconsulting]]''<br/>''[[:d:Q4504013|Center for Scientific and Technical Creativity of the Youth]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q101584443|Mikhail R Naivelt]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-11-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q22016643|Aleksandr Verkhovsky]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-11
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q1429721|SOVA Center]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4233184|Dmitriy Ivanovitsj Kormilin]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q17126809|коткаручы]]''
| ''[[:d:Q4146994|Ŝtata Centra Aermobila Savtaĉmento de la Ministerio pri Krizaj Situacioj de Rusio "Centrospas"]]''
| data-sort-value="2004" | 2004-09-03
| [[Беслан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15894261|Simos Kedikoglou]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-14
| [[Афина|Афин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23879655|Slava Gerovitch]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-12-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q5272274|Dibner Institute for the History of Science and Technology]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109485107|Süyindik Aldaşev]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-25
| [[Төрекмәнбашы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125083124|Evgeniy Finkel]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-08-12
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4044260|Mignews]]''<br/>''[[:d:Q125083394|Newsru.co.il]]''
|
|
|-
|
|
| [[Салиҗан Шәрипов]]
| data-sort-value="1964" | 1964-08-24
| [[Үзгән]]
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>[[Галәмче|космонавт]]<br/>[[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| [[Евгений Швидлер|Евгени Швидлер]]
| data-sort-value="1964" | 1964-03-23
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4123823|Аркади Волож]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-11
| [[Атырау]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q54231969|Valeriy Oyf]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-22
| [[Одесса]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
| 1983
| 1989
| ''[[:d:Q131308187|Attila Holoda]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-04-16
| ''[[:d:Q830404|Hajdúszoboszló]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q125537703|energy researcher]]''
|
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q137919690|Leon Estrin]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-02-20
|
| ''[[:d:Q779815|animation director]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q266569|рәссам-мультипликатор]]''
| ''[[:d:Q4362796|Pilot]]''
|
|
|-
|
|
| [[Роман Абрамович]]
| data-sort-value="1966" | 1966-10-24
| [[Сарытау]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 2000
| ''[[:d:Q15079286|Oleg Siyenko]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-11
| [[Батайск]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Ильяс Дауди]]
| data-sort-value="1967" | 1967-01-29
| [[Азнакай]]
| ''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4263713|Oleg Litvishko]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-10
| [[Волгоград]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4326941|Nurlan Nogaev]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-30
| [[Кандыагач|Канлыагач]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7900010|Urban Rusnák]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-09-09
| [[Кошице|Кошитсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17538762|Igor Provkin]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-17
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62714486|Andrey Borisov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85875571|Michael Finkelberg]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-01
| [[Мәскәү]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q118736|Мәскәү бәйсез университеты]]''<br/>''[[:d:Q5635952|HSE Faculty of Mathematics]]''<br/>''[[:d:Q16655725|The Institute for Information Transmission Problems of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''
|
|
|-
| 1984
| 1989
| ''[[:d:Q98923405|Dmitry Kostenko]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-08-16
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
| 1984
| 1989
| ''[[:d:Q40418|Edward Frenkel]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-05-02
| [[Коломна]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4166397|Сергей Донской]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-13
| [[Электросталь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
| ''[[:d:Q329347|Lukoil]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108806800|Ashot Khachaturyants]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-05-25
| [[Кисловодск]]
| ''[[:d:Q1130252|sporting director]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2064571|Pavel Etingof]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[Киев]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''
|
|
|-
| 1985
| 1991
| ''[[:d:Q65055587|Irina Rish]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[Сәмәрканд]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| [[Monreal universitetı|Монреаль университеты]]<br/>[[IBM]]<br/>''[[:d:Q868421|Ирвайндагы Калифорния университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28665054|Alexander Ikonnikov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-04-05
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99638866|Сяргей Пятровіч Сцельмашок]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-04-15
| [[Рэчыца (авыл)|Речытса]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4082693|Belorusneft]]''
|
|
|-
| 1989
| 1994
| ''[[:d:Q113384791|Igor Volobuyev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| [[Охтырка]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| [[Газпром]]<br/>''[[:d:Q1924338|Gazprombank]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102400747|Denis Gopan]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q3113337|GrammaTech]]''
|
|
|-
|
|
| [[Илдар Габдрахманов]]
| data-sort-value="1974" | 1974-11-04
| [[Баулы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q76433109|Murad Kerimov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-07-10
| [[Дәрбәнт]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100710288|Алексей Сергеевич Заливатский]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-05-31
| ''[[:d:Q2493295|Свитлодарск]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Елена Николаева]]
| data-sort-value="1985" | 1985-12-25
| [[Ташкент]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q3357567|fashion model]]''
|
|
|
|-
|
| 2013-12-19
| ''[[:d:Q42851750|Роман Балабин]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-08-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Цюрихның югары техник мәктәбе|Эсвичрә федераль технология институты]]<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''<br/>''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]''<br/>''[[:d:Q62635688|Nasha Gazeta]]''<br/>''[[:d:Q62767583|Shveytsariya Delovaya]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q130722056|Brainware Analytics]]''<br/>''[[:d:Q10869680|East China University of Technology]]''<br/>''[[:d:Q11135170|Jiangxi University of Traditional Chinese Medicine]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136243003|Yusuf Alekperov]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-06-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
| 2018
| ''[[:d:Q131317501|Anton Runenkov]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-04-21
|
| ''[[:d:Q61974554|table hockey player]]''
|
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2014-06-20
| ''[[:d:Q58779893|Mohammad Nooraiepour]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q486156|Осло университеты]]''
|
|
|-
| 1974-09-01
| 1979-05-31
| ''[[:d:Q59857757|Eugeny Kenig]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q679134|University of Paderborn]]''
|
|
|-
| 1990-09-01<br/>1983-09-01
| 1993-05-31<br/>1988-05-31
| ''[[:d:Q61804085|Alexander Shapiro]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1269766|Дания техника университеты]]''
|
|
|-
| 1972-10-20<br/>1967-09
| 1975-10-20<br/>1972-06-30
| ''[[:d:Q64729878|Владимир Винокуров]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
|
|-
| 1960
| 1965
| ''[[:d:Q69839716|Aleksandr Chernysh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1983-09-01
| 1988-05-31
| ''[[:d:Q79846388|Simon G Podkolzin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q657222|Стивенс технология институты]]''<br/>''[[:d:Q2467687|Honeywell UOP]]''
|
|
|-
| 1983-10-01
| 1986-10-01
| ''[[:d:Q79942799|Anatoliy N Nesterov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201551|Earth Cryosphere Institute]]''
|
|
|-
| 2008-09-01<br/>2010
| 2010-06-30<br/>2013
| ''[[:d:Q87103849|Михаил Котелев]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты<br/>''[[:d:Q19908085|Frumkin Institute of Physical Chemistry and Electrochemistry]]''<br/>''[[:d:Q503424|Лидс университеты]]''
|
|
|-
| 2008<br/>2006
| 2011
| ''[[:d:Q87412554|Alexey M Tsikin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
|
|
|-
| 2005-09-01
| 2008-12-31
| ''[[:d:Q88069145|Павел Гущин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты
|
|
|-
| 2010-09
| 2012-06
| ''[[:d:Q88456590|Ekaterina A Sosnina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q88891289|Nailya Vafina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201678|Oil and Gas Research Institute]]''
|
|
|-
| 2010-09<br/>2015-11
| 2015-06<br/>2019-10
| ''[[:d:Q91287912|Alexander A Karavaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2012-11-02<br/>2007-09-01
| 2015-11-01<br/>2012-06-27
| ''[[:d:Q91921691|Aleksandra K Muravleva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2013-09-01
| 2015-06-30
| ''[[:d:Q92512678|Anna Lim]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2003
| 2008
| ''[[:d:Q127935568|Jan Markau]]''
|
| [[Рэчыца (авыл)|Речытса]]
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
* [[Мәскәү югары уку йортлары исемлеге]]
* [[Россия университетлары исемлеге]]
[[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Нефть һәм газ юнәлешле югары уку йортлары]]
6t8rszbekhj4qm78tr1aefq16iwze5a
Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
0
179390
5936193
5935088
2026-06-03T13:39:22Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936193
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q322964|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q322964|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q322964|lang=en}}}}) — [[Россия]]нең алдынгы университетларының берсе. Университет 1944 елда [[Мәскәү дәүләт университеты]] халыкара факультеты нигезендә ачыла.
==Белем юнәлешләре==
12 бакалавр программасы буенча кадрлар әзерли:
# Халыкара мөнәсәбәтләр
# Чит ил төбәкләрен тикшерү
# Икътисад
# Журналистика
# Реклама һәм җәмгыять белән элемтә
# Юриспруденция
# Менеджмент
# Сәясәт белеме
# Дәүләт һәм муниципаль идарә итү
# Социология
# Сәүдә эше
# Экология һәм табигать файдалануы
== Магистратура ==
# Халыкара мөнәсәбәтләр
# Чит ил төбәкләрен тикшерү
# Икътисад
# Журналистика
# Педагогик белем/[[Телбелем]]
# Юриспруденция
# Менеджмент
# Политология
# Дәүләт һәм муниципаль идарә итү
# Социология
# Сәүдә эше
# Социаль-мәдәният эше
== Укыткан телләр==
Бүгенге көнгә университетта 53 тел укытыла <ref>[http://www.mgimo.ru/study/languages/list/index.phtml Преподавание иностранных телев в МГИМО (школы)]</ref>:
{| width=550 %
|
* [[Азәрбайҗан теле|Азәрбайҗан]]
* [[Албан теле|Албан]]
* [[Амхар теле|Амхар]]
* [[Инглиз теле]] (бөтен бүлекчәләрдә)
* [[Гарәп теле]]
* [[Африкаанс]]
* [[Бенгаль теле|Бенгаль]]
* [[Болгар теле|Болгар]]
* [[Маҗар теле]]
* [[Вьетнам теле]]
* [[Нидерланд теле]]
* [[Грек теле]]
* [[Тари]]
* [[Дат теле]]
* [[Иврит]]
* [[Индонезия теле|Индонезия]] / [[Малайя теле|Малайзия]]
* [[Испан теле|Испан]]
* [[Итальян теле|Итальян]]
|
* [[Кытай теле|Кытай]]
* [[Корей теле|Корей]]
* [[Лао теле|Лао]]
* [[Латин теле|Латин]]
* [[Латыш теле|Латыш]]
* [[Литва теле]]
* [[Молдав теле|Молдав]]
* [[Монгол теле|Монгол]]
* [[Алман теле]]
* [[Фарсы теле]]
* [[Норвег теле]]
* [[Поляк теле]]
* [[Португал теле]]
* [[Пушту]]
* [[Румын теле|Румын]]
* [[Рус теле|Рус, чит ил теле кебек]]
* [[Серб теле|Серб]]
* [[Словак теле|Словак]]
|
* [[Словен теле|Словен]]
* [[Суахили]]
* [[Таҗик теле|Таҗик]]
* [[Тай теле|Тай]]
* [[Төрек теле|Төрек]]
* [[Төрекмән теле|Төрекмән]]
* [[Үзбәк теле]]
* [[Украин теле|Украин]]
* [[Урду]]
* [[Фин теле|Фин]]
* [[Француз теле|Француз]]
* [[Һинди]]
* [[Хорват теле|Хорват]]
* [[Чех теле|Чех]]
* [[Швед теле|Швед]]
* [[Эстон теле|Эстон]]
* [[Япон теле|Япон]]
|}
Бакалавриатка һәм магистратурага керү вакытында абитуриентларны шушы телләрне тапшыру хокукы бар:
* [[Инглиз теле|Инглиз]]. Иң авыр бүлем.
* [[Гарәп теле|Гарәп]]. Иң җиңел булекчә. Бу телне сайлаган һәм тапшырган абитуриентлар күбесе укырга керә.
* [[Индонезия теле|Индонезия]]
* [[Испан теле|Испан]]
* [[Итальян теле|Итальян]]
* [[Корей теле|Корей]]
* [[Кытай теле|Кытай]]
* [[Монгол теле|Монгол]]
* [[Алман теле]]
* [[Төрек теле|Төрек]]
== Эндаумент-фонд ==
Университетын ярдәммчеләре советы рәисе [[В. Потанинны хәйрия фонды]], "[[Норильск никеле]]" тау-металлургия компаниясе генераль директоры, институт тәмамлаучы Владимир Потанин булып тора.
Университетта [[Россия]]дәге беренче эндаумент-мая, Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты үсеше фонды ачылды <ref>{{Citation |title=Об Эндаумент МГИМО |url=http://fund.mgimo.ru/document162076.phtml/ |access-date=2016-06-21 |archive-date=2014-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140210104104/http://fund.mgimo.ru/document162076.phtml |dead-url=yes }}</ref>.
Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институтына В. Потанин $6,5 млн. тапшырды.
== Шәхесләр==
=== Җитәкчелек ===
* [[1944]]—[[1944]] [[Удальцов, Иван Дмитриевич|Удальцов Иван Дмитриевич]]
* [[1944]]—[[1945]] [[Степанов, Николая Василий Улы|Степанов Николая Василий Улы]]
* [[1945]]—[[1949]] [[Францы, Георгий Павлович|Франц Георгий Павлович]]
* [[1949]]—[[1952]] [[Верещагин, Иван Кузьмич|Верещагин Иван Кузьмич]]
* [[1952]]—[[1955]] [[Лобанов, Иван Иванович|Лобанов Иван Иванович]]
* [[1955]]—[[1957]] [[Иваново, Михаил Сергеевич|Иваново Михаил Сергеевич]]
* [[1958]]—[[1963]] [[Рыженко, Федор Данилович|Рыженко Федор Данилович]]
* [[1963]]—[[1965]] [[Кулаков, Леонид Николаевич|Кулаков Леонид Николаевич]]
* [[1965]]—[[1968]] [[Мирошниченко, Борис Пантелеймонович|Мирошниченко Борис Пантелеймонович]]
* [[1968]]—[[1971]] [[Яковлев, Михаил Данилович|Яковлев Михаил Данилович]]
* [[1971]]—[[1974]] [[Солдатов, Александр Алексеевич|Солдатов Александр Алексеевич]]
* [[1974]]—[[1985]] [[Лебедев, Николая Иванович (дипломат)|Лебедев Николая Иванович]]
* [[1985]]—[[1990]] [[Овинников, Ричард Сергеевич|Овинников Ричард Сергеевич]]
* [[1990]]—[[1992]] [[Степанов, Андрей Иванович|Степанов Андрей Иванович]]
* [[1992]]— хәзерге көнгә кадәр, [[Анатолий Торкунов]]
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q322964. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q322964/p580:башлау,p108/Q322964/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| [[Евгений Тарле]]
| data-sort-value="1875" | 1875-10-27<br/>1874-11-20
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-05<br/>1955-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071463|Jakov Mironovitsj Magaziner]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-01-06<br/>1882-01-19
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q16713603|Харкаўская губернская гімназія]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4469264|Ivan Udaltsov]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-03-07
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1958" | 1958-01-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065730|Boris Moisejevič Dancig]]''
| data-sort-value="1886" | 1886<br/>1896
| [[Нижын]]
| ''[[:d:Q12173050|Faculty of Law of Taras Shevchenko National University of Kyiv]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1789298|Sergei Borisovitch Krylov]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1958" | 1958-11-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21534868|Vasily Smirnov]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-02-25
| ''[[:d:Q14621142|Починок (Галичан кӀошт)]]''
| ''[[:d:Q2560792|Вилнә хәрби укуханәсе]]''
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617465|Stepan Kechekjan]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-03-25<br/>1890
| ''[[:d:Q1347765|Nakhichevan-on-Don]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077777|Kharlampy Baranov]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-02-23
| ''[[:d:Q24484405|Mishin]]''
| ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4061516|Александр хәрби укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-03-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4269550|Lazar Lunts]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-01-17<br/>1892
| [[Тарту]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1979" | 1979-12-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16672759|Nikolay Nikolaevitsj Ljubimov]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-11-25
| [[Калуга]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-04-08
|
|-
| 1945
| 1947
| ''[[:d:Q19909246|Arkady Sidorov]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-02-08
| ''[[:d:Q2106536|Pochinki]]''<br/>[[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]]
| ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''<br/>''[[:d:Q4229939|Свердлов ис. коммунистик университет]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-03-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q100439901|Салий Сергеевич Майзель]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-09-11
| [[Лепель|Лепел]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q19361455|semitologist]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q111077106|María Luisa González Rodríguez]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-08-24
| [[Медина-де-Помар]]
| ''[[:d:Q308963|University of Salamanca]]''<br/>''[[:d:Q35854422|Cuerpo Facultativo de Archiveros, Bibliotecarios y Arqueólogos]]''
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1998" | 1998
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2642103|Aleksandr Fyodorovich Shishkin]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-12-23
| [[Россия империясе]]
| ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11-06
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1422312|Feodor I. Kozhevnikov]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-03-15
| [[Смоленск]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-03-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492430|Yuri Frantsov]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-10-01
| [[Мәскәү]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4280774|Albert Manfred]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-08-15
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4454719|Tenischew-Schule]]''<br/>''[[:d:Q4201527|institut historique RANION]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-12-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q25391187|A. I. Andrushchenko]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-09-23
| [[Россия империясе]]
| ''[[:d:Q9397809|Zhytomyr Ivan Franko State University]]''<br/>''[[:d:Q4304063|Мәскәү шәһәр педагогика университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Эсфир Файнберг]]
| data-sort-value="1908" | 1908-03-31
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''
|
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20514463|Artashes Arakelyan]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-04-28
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| ''[[:d:Q2072655|Azerbaijan State University of Economics]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-11-10
| [[Мәскәү]]
|-
| 1940
|
| ''[[:d:Q78025712|Lidia Modzhoryan]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-06-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304336|Мәскәү юридик институты]]''
| ''[[:d:Q14866863|international law scholar]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1996" | 1996<br/>1998
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60832755|Intojo]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-07-27
|
|
| [[язучы]]
| data-sort-value="1971" | 1971-01-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4088030|Anatoly Blatov]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-06-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4163239|Dnipro Institute of Infrastructure and Transport]]''<br/>''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-10-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4464591|Vladimir Trukhanovsky]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-07-15
| [[Бацвинавка]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-03-10
| ''[[:d:Q16022493|Палицы (Москван область)]]''
|-
| 1954
|
| ''[[:d:Q114428351|Boris Stepanovič Isaenko]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-05-31<br/>1914
| [[Харбин]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-05-31<br/>1965
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065063|Fyodor Volkov]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-02-28
| [[Кострома губернасы]]
| ''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-10-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3811071|Julia Abramovna Dobrovol'skaja]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-08-25
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q4407696|Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университетының Сәнәгый менеджмент, икътисад һәм сәүдә институты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''<br/>''[[:d:Q61790670|italianist]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-07-25
| [[Тонецца-дель-Чимоне]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4181520|Igor Zhukovsky]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-09-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-04-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372435|Viktor Popov]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-05-19
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-09-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458453|Sergey Tikhvinsky]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-02-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130699|Любомудрова, Валентина Владимировна]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-02-01
| [[Тула]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-11-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4067741|Viktor Anfilov]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-07-10
| ''[[:d:Q4536228|Yakubovka]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-02-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12847486|Khalyk Korogly]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-01-24
| [[Ашкабад]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-10-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4124733|Viktor Wolski]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-08-10
| [[Злынка]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q56759261|economic geographer]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-11-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4171660|Zalman Dymshits]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-05-25
| [[Янавичы]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1990" | 1990-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4219779|Gavriil Kesselbrenner]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-03-29
| ''[[:d:Q4438992|Stavrove]]''
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2001" | 2001
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4302955|Григори Морозов]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-08-10
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="2001" | 2001-12-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4508639|Yevgeny Chelyshev]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-10-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q61750959|Military Institute of Foreign Languages]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-07-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112065087|I︠U︡riĭ Vasilʹevich Borisov]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-06-25
| [[Кирмәнчек]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-07-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4068359|Artyom Arabadzhyan]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-12-15
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="2004" | 2004
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786018|Emmanuil Gankin]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-11-22<br/>1922
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-02-03
|
|-
| 1952
| 1956
| ''[[:d:Q2023785|Nikita Ilyich Tolstoy]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-04-15
| [[Вршац|Вршатс]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-06-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070497|Nina Harutyunova]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-04-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4491340|Juri Walerianowitsch Fokin]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-23
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''
| data-sort-value="2009" | 2009-04-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q91711021|Vitaliy A. Kabatov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-06-12<br/>1924
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="2016" | 2016-09-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4193945|Valentin Zorin]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-09
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4582212|Aleksander Kan]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-10-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q26700841|Scandinavian studies scholar]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-01-22
| [[Стокгольм]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15437830|Mikhail Yakovlevich Zwilling]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-07-24
| [[Одесса]]
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-07-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60831244|Robert Korigodsky]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4114529|ССРБ Саклану министрлыгының хәрби институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2020" | 2020-08-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q318911|Valentin Falin]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-04-03
| [[Санкт-Петербург]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-02-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1359054|Vadim Zagladin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-23
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-11-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4154004|Lionel Dadiani]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-26
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Валентина Дмитриева]]
| data-sort-value="1927" | 1927-12-25
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2012" | 2012-01-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4290652|Stanislav Menshikov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-12
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-11-13
| [[Амстердам]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345785|Dmitrij Vasil‘jevič Petrov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-08
| ''[[:d:Q4074570|Бабушкин]]''<br/>[[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-11-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65131861|Vsevolod Ezhov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-07
| [[Орехово-Зуево]]
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84720573|Kuzmin, Sergey Andreevich]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-21
| [[Шаховская районы]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| [[укытучы]]
| data-sort-value="2007" | 2007-12-29
| [[Мәскәү]]
|-
| 1952
| 1967
| ''[[:d:Q97183092|Yuri A. Zamoshkin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-10
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1993" | 1993-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q2025648|Nikolai Leonov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-22
| ''[[:d:Q23838967|Алмазово]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4523708|Betsy Shidfar]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-27
| ''[[:d:Q1106097|Змиив]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-05-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4532078|Lev Entin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-04
| [[Гомель]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="2025" | 2025-04-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24352039|Герчикова, Ирина Никоновна]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-20
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="2016" | 2016-05-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q70253201|Vadim Sobakin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-30
| [[Егорьевск]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="2004" | 2004-04-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4170677|Vladimir Dunayev]]''
| data-sort-value="1929" | 1929
|
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-10-11
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
|
|
| [[Габделхан Әхтәмҗан]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-10
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]
| data-sort-value="2018" | 2018-06-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4073466|Gennady Konstantinovich Ashin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-21
| [[Түбән Новгород]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-01-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4104637|Leonid Vasilyev]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-10-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4149638|Oleg Grinevsky]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-03<br/>1930-11-12
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-02-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458563|Vladislav Borisovitsj Tichomirov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-08-06
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18277026|Yury Rybakov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-09-14
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-10-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656209|Arlen Meliksetov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2006" | 2006-02-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60694832|Стржижовский, Лев Фёдорович]]''
| data-sort-value="1930" | 1930
|
| ''[[:d:Q168426|Мүнстер университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2003" | 2003-10-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19521766|Oleg Georgiëvitsj Oeltsiferov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-27
| [[Иваново]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-01-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q22918415|Leonid Alayev]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-07-31<br/>2023-07-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4483278|Igor Fesunenko]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-28
| [[Ырынбур]]
| ''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]''
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-04-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4255806|Sergey Lebedev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-07
| [[Акъяр]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]
| data-sort-value="2016" | 2016-04-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4476820|Gennadiy Vasilevitsj Oeranov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-22
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-03-01<br/>2014
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q124770653|İrina Taqunova]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-25
|
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-03-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4079297|Eduard Batalov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-05
| [[Воронеж]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="2018" | 2018-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4215276|Yury Karlov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-01-03
| [[Витебск]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-12-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4277713|Nikolay Maletin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-28
| [[Ярославль]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15640500|Ivan Veremejenko]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-03-27
|
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q40024945|Antonina Koval]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-20
| [[Вознесенск]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-05-13
| [[Мәскәү]]
|-
| 1995
|
| ''[[:d:Q77502112|Yury Maleyev]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-11
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="2017" | 2017-12-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q130236500|Nina Mamedova]]''
| data-sort-value="1938" | 1938
|
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q1363750|chair]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87463915|Margarita Shiminova]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-09<br/>1939
|
|
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1967713|Doku Zavgayev]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-22
| ''[[:d:Q4083843|Beno-Yurt]]''
| ''[[:d:Q4145910|Тау төбәге дәүләт аграр университеты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245020|Mikhail Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-27
| [[Осиповичи|Асиповичы]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q4465268|Suvorov Military School in Tula]]''
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109493794|Коргун, Виктор Григорьевич]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-14
|
| ''[[:d:Q4412489|North-Caucasian Military School]]''<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-01-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907947|Robert Yengibaryan]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-04-21<br/>1941-04-27
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q13052729|Faculty of Law, Yerevan State University]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Вячеслав Белокреницкий]]
| data-sort-value="1941" | 1941-11-05
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109493563|Большаков, Борис Евгеньевич]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-24
| [[Мәскәү]]
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-11-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3229779|Leonid Ivashov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-08-31
| ''[[:d:Q21640981|Kyzylaskerský raion]]''
| ''[[:d:Q52223|Ташкент югары гомумхәрби җитәкчелек укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4991371|солдат]]''<br/>''[[:d:Q12789688|colonel general]]''<br/>''[[:d:Q12789691|янарал-убирс]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416803|Viktor Sergeyev]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-04-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2026" | 2026-05-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4470369|Viktoriya Ukolova]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-11
| [[Сәмәрканд]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4719754|Alexander Nikolayevich Panov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-07-06
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12660644|Kipras Mažeika]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-03-08
| [[Каунас]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104622|Старостин, Борис Сергеевич]]''
| data-sort-value="1944" | 1944
|
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4227402|Andrei Kokoshin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4426724|Vladimir Sogrin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-03-11
| [[Чиләбе]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-11-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28664595|Aleksandr Bulatov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-13
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63147339|Viatcheslav Mikhaïlovitch Nedochivine]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-06
|
| ''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97315391|Гуревич, Татьяна Михайловна]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Алекс Баттлер]]
| data-sort-value="1946" | 1946-12-10
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4403834|Larisa Savelʹeva]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29864971|Yevgeny Voronin]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-03
| [[Kireç|Киреч]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1671253|Vladimir Golitsyn]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-27
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-03-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4061756|Tatyana Alekseyeva]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-22<br/>1947
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500893|Tatiana Shakleina]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346632|Andrey Baklanov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-18
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q77503429|Vladimir F. Shavrov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947
|
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199576|Mikhail Ilyin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4192111|Natalya Zimyanina]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-11-18
|
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4292748|Andranik Migranyan]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-10
| [[Ереван]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088812|Ալեքսանդր Ռաննիխ]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-25
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346095|Sergey Kravchenko]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-22
| [[Свободный (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q4248858|Курск дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 1989
| 2009
| ''[[:d:Q4289727|Andrey Melvil]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| [[Анатолий Торкунов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-08-26
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4532076|Vladimir Entin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15918828|Valery Sukhinin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26133514|Valentin Katasonov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-05
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q520784|Aleksey Malashenko]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-01-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1964579|Lilia Shevtsova]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-07
| [[Львов]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4130222|Yury Vyazemsky]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4156588|Vladimir Degoyev]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-29
| ''[[:d:Q474871|Zolote Pole]]''
| [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4341529|Nikolay Pavlov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-13
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Салмин]]
| data-sort-value="1951" | 1951-02-18
| [[Казан]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]
| data-sort-value="2005" | 2005-09-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4441743|Valentin Stepankov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-17
| [[Пермь]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21133465|Шарков, Феликс Изосимович]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-20
| [[Карабаш (Мария Посады районы)]]
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21644395|Yekaterina Simonova-Gudzenko]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27134464|Andrey Vladimirovitsj Kroetskich]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-30
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 2001
| 2014
| ''[[:d:Q4194362|Andrey Zubov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-16
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4315968|Негоица, Павел Афанасьевич]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-14
| [[Измаил]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4447241|Vladimir Sukhoi]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-26
| ''[[:d:Q2858004|Auly]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4367036|Alexey Podberezkin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-07
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62268219|Victor Sumsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-13
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4089059|Alexei Bogaturov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-24
| [[Налчык]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4142328|Valentina Ivanovna Goloebeva]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-14
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4226395|Yevgeny Kozhokin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4384817|Alexei Pushkov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-10
| [[Ханбалык|Пекин]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19910608|Boris Mayer]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-02
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q4418232|Себер дәүләт геосистемалар һәм технологияләр университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4255836|Marina Lebedeva]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16722189|Mark Entin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-25
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656525|Сальникова, Людмила Сергеевна]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-11
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97209072|Irina Lwowna Timonina]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112523297|Sergei Kretov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-28
| [[Богучар]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278779|Georgy Toloraya]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-03
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65150052|Дорошков, Владимир Васильевич]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-16
| ''[[:d:Q2708368|Kletnyansky District]]''
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97162875|Nikolay Shvets]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-17
| ''[[:d:Q4106382|Veliki Budishcha]]''
| ''[[:d:Q4304088|Мәскәү дәүләт ачык университеты]]''<br/>''[[:d:Q2250766|Советлар Берлеге Маршалы Георгий Жуков исемендәге Хәрби һава-космос саклану академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3292694|Marie Mendras]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-14
| [[Нёйи-сюр-Сен|Нөйи-сүр-Сен]]
| ''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''<br/>[[Säyäsi tikşerenülär institutı (Parij)|Сәяси тикшеренүләр институты]]<br/>''[[:d:Q1075104|Эссекс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1352632|Paul H. Nitze School of Advanced International Studies]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q193727|Джон Һопкинс үниверситеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4103377|Yevgeniya Vanina]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-12-24
|
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2442933|Sergey Markov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-18
| [[Дубна]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4099541|Буренин, Алексей Николаевич]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-26
|
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056403|Alexei Avtonomov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-09
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4183584|Andrey Zagorsky]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4275267|Boris Makarenko]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28052574|Olga Chetverikova]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-18
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130447518|Վլադիսլավ Գասումյանով]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-23
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q2387454|Илкүләм авиация университеты]]''<br/>[[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССҖБ дәүләт иминлек кәмитите]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4132972|Oksana Gaman-Golutvina]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-14
| [[Киев]]
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4293630|Vladimir Milovidov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2019-01-01
|
| ''[[:d:Q59446945|Alexander Sergunin]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
|
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97659766|Воскресенский, Алексей Дмитриевич]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Илһам Әлиев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-12-24
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q25539284|Baku city secondary school number 6]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4421109|Alexei Sitnikow]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-24
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1047293|University of California, Santa Cruz]]''<br/>''[[:d:Q1063665|Prague University of Economics and Business]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q5027838|campaign manager]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|-
| 2008-01-09
|
| ''[[:d:Q21644586|Dmitry Streltsov]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-29
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 1997
| 2016
| ''[[:d:Q4100130|Irina Busygina]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-29
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84721775|S. G. Pepeliaev]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-12-06
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[адвокат]]
|
|
|-
|
|
| [[Дмитрий Быков (1967)]]
| data-sort-value="1967" | 1967-12-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372000|Elena Georgievna Ponomareva]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-21
| [[Благовещенск]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6505041|Kirill Koktysh]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-11-30
| [[Минск]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1685363|пропагандист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776827|Mikhail Myagkov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-26
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150277|Aleksey Gromyko]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| [[Владимир Мединский]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-18
| [[Смила]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077569|Oleg Barabanov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-18
| [[Бийск]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108738073|Mikhail Lobov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-01
| [[Чиләбе]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148849|Vladislav Grib]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-16
| [[Умань|Уман]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4256996|Vladimir Legoyda]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-08
| [[Костанай|Куштанай]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088520|Sergey Ryazantsev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-26
| [[Ставрополь крае]]
| ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346647|Сергей Александрович Афонцев]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21644003|Dmitry Polikanov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-28
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4061649|Denis Alekseyev]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-07-29
|
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84720641|Mihail Arkadʹevič Lipkin]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-11-12
|
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453727|Andrey Sergeevich Usachov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-03-17
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| [[Ренат Биккин]]
| data-sort-value="1979" | 1979-07-21
| [[Санкт-Петербург]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43426733|Фёдор Войтоловский]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-04-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 2002
|
| ''[[:d:Q133755335|Olga Lebedeva]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-04-13
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q106678486|Featureautor]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15290865|Andrey Baykov]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-06-18
| [[Череповец]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138864075|Зиновьева Елена Сергеевна]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-08-19
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q116980222|Igor Okunev]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-10-24
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q52386692|political geographer]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668882|Владимир Алексеевич Аватков]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-09-18
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109378413|Henry Sardaryan]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-29
| [[Ереван]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57417698|S.A. Gutnik]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q57486992|Vladimir Osipov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58151072|Kovalchuk Julia]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2001-01-01
|
| ''[[:d:Q58881913|Andrey Kazantsev]]''
|
|
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-04
|
| ''[[:d:Q59399224|Victor Erokhin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4097537|Брянск дәүләт техник университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-02-07
|
| ''[[:d:Q88084201|Olga Kishko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104629007|Metso Igityan]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110980319|Vancetti Georgievič Safronov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q117255392|Natallia Kapitonova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 2019-06-01
|
| ''[[:d:Q120613914|Anna Andrejevna Pestova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
===Тәмамлаучылар===
{{seealso|Төркем:Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институтын тәмамлаучылар}}
*Потанин, Владимир Олегович — "Норильск никеле""' ПАО — тау-металлургия компаниясе башлыгы.
*Конов Дмитрий Владимирович – "[[Сибур Холдинг]]" ААҖ башлыгы.
* [[Сергей Лавров Викторович]] — [[Россия Чит ил эшләре министрлыгы сайты|Россия Чит ил эшләре министры]].
* Косачев, Константин Иосифович — Азат Илләр Эшләре, чит илләрдә яшәгән ватандашлар һәм халыкара гуманитар бәйләнешләр буенча федераль агентлык башлыгы.
* Илһам Гейдар улы Алиев – 2003 елдан [[Азәрбайҗан]] Җөмһүрияте Президенты.
* Алишер Усманов Бурхан улы — "Металлоинвест""' ПАО компаниясе башлыгы.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q322964. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q322964/p580:башлау,p69/Q322964/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q4364738|Andrei Plakhin]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-07-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q70252467|Boris Zanegin]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-01-16
| [[Серпухов]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[офицер]]
|
| data-sort-value="2000" | 2000-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1948
| [[Владимир Виноградов (1921)|Владимир Виноградов]]
| data-sort-value="1921" | 1921-07-02
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q17488363|economic historian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4124733|Viktor Wolski]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-08-10
| [[Злынка]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q56759261|economic geographer]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q19908064|Institute of Latin American Studies of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-11-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4201270|Nikolay Inozemtsev]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-04-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-08-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4302955|Григори Морозов]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-08-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2001" | 2001-12-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q4317539|Եվգենի Ներսեսով]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-09-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| data-sort-value="2009" | 2009-02-25
|
|-
|
|
| [[Мәһди Нугаев]]
| data-sort-value="1921" | 1921-04-26
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value="2016" | 2016-12-20
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q54869216|Nikolaj Vasilʹevič Kopylov]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-12-26
| ''[[:d:Q2305208|Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы]]''
| [[галим]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4059502|Vasily Akimov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-12-29
| ''[[:d:Q4171356|Духовщина өязе]]''
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-01-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29428921|Mangalyn Dügersüren]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-02-15
| ''[[:d:Q276200|Bayankhongor Province]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130783|Протопопов, Анатолий Сергеевич]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-07-27
| ''[[:d:Q27351867|Kokshetau district]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q223799|ТАСС]]''<br/>''[[:d:Q4288189|International Life]]''<br/>[[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| data-sort-value="2018" | 2018
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q967886|Georgy Arbatov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-05-19
| [[Херсон]]
| ''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-10-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1413901|William Pokhlyobkin]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-08-20
| [[Мәскәү]]
| [[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q516463|һиральдис]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-03-22
| [[Подольск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4111578|Juriy Michaylovitsj Vinnik]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-05-10
| [[Армавир (Россия)|Армавир]]
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="1995" | 1995-05-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4194492|Yuri Zubritsky]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-07-08
| [[Бараба]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| data-sort-value="2007" | 2007-03-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397360|Sergey Kalistratovich Romanovsky]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-10-21
| [[Рудня районы (Смоленск өлкәсе)|Рудня районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-04-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4415811|Vjatsjeslav Michaylovitsj (diplomat) Semjonov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-08-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-10-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4425410|Vladimir Vsevolodovitsj Snegirjov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-08-11
| ''[[:d:Q20693979|Щелканка]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q11095014|Pak Jung-guk]]''
| data-sort-value="1923" | 1923
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-10-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15070630|Michail Fjodorovitsj Koedatsjkin]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-11-02
| ''[[:d:Q23957635|Gorny Balykley]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-10-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16528388|Anatolij Kiriejew]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-11-27
| [[Ырынбур губернасы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-06-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16664297|Anatoliĭ Gavrilovich Kovalev]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-05-18
| ''[[:d:Q28701114|Gnilovskaya]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-01-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q25389379|Vilnis Sīpols]]''
| data-sort-value="1923" | 1923
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| data-sort-value="2002" | 2002
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4080509|Spartak Beglov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-08-25
| [[Саз (шәһәр)]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-11-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4228255|Boris Kolokolov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-11-09
| [[Акмәсҗит]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-10-05
| [[Швейцария]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4334892|Leon Arshakovich Onikov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-09-23
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2000" | 2000-10-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4428211|Boris Solomatin]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-31
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''<br/>''[[:d:Q157148|генерал-майор]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-12-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4491340|Juri Walerianowitsch Fokin]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-23
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2009" | 2009-04-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15076780|Vsevolod Sofinsky]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-09-22
| [[Ртищево районы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-08-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345145|Vladimir Fedorovich]]''
| data-sort-value="1924" | 1924
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="2013" | 2013
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695254|Oleg Vladimirovitsj Vitkovskiy]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-07-18
| [[Вязьма]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2537306|VINITI]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-05-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4078514|Yuri Barseghov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-03-07
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q14866863|international law scholar]]''
| ''[[:d:Q220563|Берләшкән Милләтләр Секретариаты]]''<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-08-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4193945|Valentin Zorin]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-09
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2016" | 2016-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4280187|Evgeniy Fjodorovitsj Manachov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-01-02
| [[Күзнәй]]
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-03-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064989|Vladilen Vinogradov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-06-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-02-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065382|Arkady Glukhov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-24
| ''[[:d:Q4091084|Bolshevo]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| data-sort-value="2016" | 2016-03-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16695001|Vasiliy Stepanovitsj Safrontsjoek]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-16
| ''[[:d:Q4265521|Lozuvatka]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-10-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Роберт Иванов]]
| data-sort-value="1925" | 1925-12-11
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| data-sort-value="2003" | 2003
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28355295|Зыков, Спартак Сергеевич]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-09-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28355551|Vladimir Kudashkin]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-01-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-09-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359064|Vladimir Andreyev]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-07-10
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-09-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28665337|Vyacheslav Ustinov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-06-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
| data-sort-value="2009" | 2009
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q44155267|Nikolay Lebedev]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-15
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-04-26
|
|-
|
|
| [[Ришат Мәмәтов|Ришат Мәмәтев]]
| data-sort-value="1925" | 1925-08-18
| [[Әҗе]]
|
|
| data-sort-value="1992" | 1992
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830153|Vasilij Michajlovič Čičkov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-07-11
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1985" | 1985-10-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65031863|Nikolay Kovalsky]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-10-12
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-06-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q318911|Valentin Falin]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-04-03
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2018" | 2018-02-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4089627|Sergey Bogomolov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-09-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1949
| ''[[:d:Q4194308|Georgy Zubkov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-07-20
| [[Льгов]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| ''[[:d:Q1974987|USSR State Committee for Television and Radio]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-07-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4228532|Leonid Kolosov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-08-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-01-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372412|Valentin Popov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|-
|
| 1948
| ''[[:d:Q4416835|Rostislav Aleksandrovich Sergeev]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-08-22
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-09-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4465310|Vladimir Tumanov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-10-20
| [[Кропоткин (шәһәр)|Кропоткин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-06-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12171965|Nikolay Shishlin]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-12-16
| [[Самар]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1994" | 1994-02-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18242140|Vladislav Zhukov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-08-08
| ''[[:d:Q4444997|Суботнікі (Сычоўскі раён)]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-04-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21065076|Oleg Bykov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-10-15
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2015" | 2015-08-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q48644785|Yury Borunkov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-09-11
| [[Мәскәү]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q25626431|grinder]]''
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-01-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668169|A. M. Gorbunov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-01-01
| [[Карачев]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-01-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1950
| ''[[:d:Q97315388|Lidija Diomidovna Grišeleva]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-03-28
| [[Кривой Рог]]
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-07-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q31515|Yuri Nosenko]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-10-30
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="2008" | 2008-08-23
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|-
|
| 1949
| ''[[:d:Q502711|Andrey Anikin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-09
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-08-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1359054|Vadim Zagladin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2006" | 2006-11-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Георгий Балл]]
| data-sort-value="1927" | 1927-06-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-01-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4054621|Bahodir Abdurazzoqov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-07-12
| [[Ташкент]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056629|Vitaly Agapov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-04-23
| [[Кулебаки]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1950
| ''[[:d:Q4085902|Igor Bestuzhev-Lada]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-12
| ''[[:d:Q18400751|Lada]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201736|Institute of Sociology]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2015" | 2015-12-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4089621|Oleg Bogomolov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| data-sort-value="2015" | 2015-08-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4105663|Valentin Vdovin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-25
| [[Павловский Посад]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-06-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4154004|Lionel Dadiani]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-26
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2012" | 2012-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4225620|Feliks Kovalyov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-18
| [[Калуга өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-02-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4267159|Sergeĭ Andreevich Losev]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-22
| [[Юрино (Мари Ил)|Юрино]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1155838|корреспондент]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988-10-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4290652|Stanislav Menshikov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201841|Institute of Economics and Industrial Engineering]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''<br/>''[[:d:Q633529|Роттердам Эразмы университеты]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-11-13
| [[Амстердам]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4411426|Vladimir Stepanov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-03-21
| [[Кондопога]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-06-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4415786|Vadim Semenov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-01
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201575|Marx-Engels-Lenin Institute]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-05-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4536934|Nikolay Yakovlev]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-05
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4201733|Institute of Socio-Political Research]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-04-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q9306163|Rem Krasilnikow]]''
| data-sort-value="1927" | 1927
|
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15066956|Էռնեստ Զվերև]]''
| data-sort-value="1927" | 1927
| [[Курск]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-05-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15077010|Գենադի Սոկոլով]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-07-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-04-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16090571|Mikhail Sagatelyan]]''
| data-sort-value="1927" | 1927
| [[Сарытау]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786159|Մալիկ Ֆազիլով]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-10-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25768293|Shagdaryn Bira]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-03
|
| ''[[:d:Q19829967|mongolist]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41187550|Roland Timerbajew]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-08-21
|
|-
|
| 1949
| ''[[:d:Q94942329|Valeriĭ Ivanovich Bovykin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-07
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| data-sort-value="1998" | 1998<br/>1998-09-10
| [[Барселона]]
|-
|
| 1950
| ''[[:d:Q97183092|Yuri A. Zamoshkin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-10
| [[Мәскәү]]
| [[фәлсәфәче]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q126172908|Feliks Krutikov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137919593|Võ Anh Tuấn]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-07-14
| ''[[:d:Q3028839|Chợ Lớn]]''<br/>''[[:d:Q185682|French Indochina]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2025648|Nikolai Leonov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-22
| ''[[:d:Q23838967|Алмазово]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2022" | 2022-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4134523|Dzhermen Gvishiani]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-12-24
| ''[[:d:Q212546|Akhaltsikhe]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201724|Institute for Systems Analysis]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-05-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4164205|Viktor Dozortsev]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-26
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-02-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4181896|Vitaliy Vladimirovich Zhurkin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-02-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4215793|Victor Karpov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-01
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-06-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4218588|Oleg Kvasov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-07-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4230649|Stanislav Kondrashov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-12-25
| [[Түбән Новгород]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-28<br/>2007-08-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4246169|Boris Kulik]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-07-23
| ''[[:d:Q1654097|Klyuchevsky District]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q4201389|Institute of China and Contemporary Asia of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-06-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4406903|Yevgeny Samoteykin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-18
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-07-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4415802|Vladimir Michaylovitsj (diplomat) Semjonov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-17
| [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4444742|Melor Sturua]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-04-10
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-06-01
| [[Миннеаполис]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4532078|Lev Entin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-04
| [[Гомель]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q1528756|Таҗик милли университеты]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2025" | 2025-04-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19613842|Sergey Bobotov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-03-10
| ''[[:d:Q18781792|Кошерово]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q7381992|Россия гадел хөкем университеты]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-01-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20744066|Irana Kazakova]]''
| data-sort-value="1928" | 1928
| [[Тәһран]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q270389|яңалыклар алып баручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| ''[[:d:Q4204952|Soviet Central Television]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-02-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28355429|Նիկոլայ Պանկով]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-03-22
| ''[[:d:Q4507210|Чапаевский район (Рязанская область)]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-12-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359200|Yuri Vladimirovich Medvedkov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-25
| [[Йошкар-Ола]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q2537306|VINITI]]''<br/>''[[:d:Q4201464|РФА җәгърафия институты]]''<br/>''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''<br/>''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39040185|Եվգենի Մակեև (դիվանագետ)]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-04-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-03-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q42328105|Lew Maksimaw]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-27
| [[Вязники|Вәзники]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43427141|Oleg Feofanov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928
|
| ''[[:d:Q16308157|американист]]''
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| data-sort-value="1999" | 1999
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43653283|Yury Ivanov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-11-28
| [[Гөмре]]
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-08-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q70253201|Vadim Sobakin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-30
| [[Егорьевск]]
| [[хокук белгече]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2004" | 2004-04-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q105964134|Галіна Гаўрылаўна Цернавая]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-04-13
| [[Павлодар]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q3918797|Faculty of Law of the Belarusian State University]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112369362|Eduard Rozental]]''
| data-sort-value="1928" | 1928
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q23657115|Institute of Social Sciences of the CC of the CPSU]]''
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q570992|Julij Voroncov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-10-07
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-12-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4064011|Yevgeny Ambartsumov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-03-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4094238|Genrikh Borovik]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-11-16
| [[Минск]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4170677|Vladimir Dunayev]]''
| data-sort-value="1929" | 1929
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="1988" | 1988-10-11
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199836|Boris Ivanovitsj Ilitsjjov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-09-08
| [[Смоленск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-02-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4208299|Vladimir Kazimirov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-04-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4209443|Arnold Kalinin]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-09-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-02-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q4249872|Anatoly Kutsenkov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-01-14
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-08-01
|
|-
|
| 1952
| ''[[:d:Q4293098|Sergo Mikoyan]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q22929895|тарихчы-медиевист]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-03-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1952
| ''[[:d:Q4337871|Gennady Osipov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-27
| [[Рузай]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4341473|Valentín Víktorovitch Pávlov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-11-30
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-02-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q4448095|Vitaly Syrokomsky]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-02-01
| [[Харьков]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006-05-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4460848|Boris Topornin]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-12-29
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-07-05
| [[Бонн]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4475653|Iskander Undasynov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-12-28
| [[Чимкәнт]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-01-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4482224|Fieliks Fiedotow]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-07-03
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4514346|Vladimir Chernyshyov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4525516|Шляпников, Герман Евлампиевич]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-10-14
| [[Әулиекүл]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-04-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Илгиз Поздняков]]
| data-sort-value="1929" | 1929-06-07
| [[Казан]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-01-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1953
| ''[[:d:Q24571161|Էդուարդ Մարգարյան]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-12-24
| [[Ереван]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q20516754|Institute of Philosophy, Sociology and Law of National Academy of Sciences of Armenia]]''
| data-sort-value="2011" | 2011
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104655|Евстафьев, Александр Петрович]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-23
| ''[[:d:Q394616|Konakovsky District]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2008" | 2008-03-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q61942308|Gennady Lisichkin]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-11-05
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-22
|
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q76901806|Boris Strashun]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-17
| [[Каунас]]
| [[профессор]]<br/>[[хокук белгече]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-09-07
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109490116|Юровская, Эльга Павловна]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-13
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2019" | 2019-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q123945844|Віктар Арлоў]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-08
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1972" | 1972-03-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q131811605|Viktor Fainštein]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-30
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Геннадий Герасимов]]
| data-sort-value="1930" | 1930-03-03
| [[Алабуга]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2010" | 2010-09-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q2668698|Arkady Shevchenko]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-11
| [[Һорливка]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
| data-sort-value="1998" | 1998-02-28
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q3572910|Youri Roubinski]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-26
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3657826|Lyuben Gotsev]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-03-03
| [[Sofiä|София]]
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-07
| [[Sofiä|София]]
|-
|
|
| [[Габделхан Әхтәмҗан]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-10
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2018" | 2018-06-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1953
| ''[[:d:Q4073466|Gennady Konstantinovich Ashin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-21
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2011" | 2011-01-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4091065|Nikolay Bolkhovitinov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-26
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-10-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4149638|Oleg Grinevsky]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-03<br/>1930-11-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2019" | 2019-02-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150962|Viktor Grushko]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-10
| [[Таганрог]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001-11-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4169164|Yuri Dubinin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-07
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-12-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245353|Leonid Kuzmin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-03-28
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-06-28
|
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q4247503|Yuri Kuplyakov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-09-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-02-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4330710|Richard Ovinnikov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-29
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-01-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4336621|Boris Orlov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-19
| [[Рязань]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-02-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4424621|Vitaly S. Smirnov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-16
| [[Сутоки (Лёзненский районы)|Сутоки]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q2005698|Academy of Public Administration]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-11-01
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4426131|Władimir Sobczenko]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-13
| [[Била Церква|Била-Серква]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-09-30
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16272990|Eduard Bagramov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-16
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201733|Institute of Socio-Political Research]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-06-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16677987|Aleksey Moskalyov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-09-29
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-06-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19060833|Իգոր Կրասավին]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-03
| ''[[:d:Q269523|Пырятын]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20742160|V. P. Fedotov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-07-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20742377|Aleksey Brezhnev]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-19
| [[Сембер]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-05-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24642723|Svet Zakharov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-14
| [[Одесса]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-04-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28355139|Aleksandr Baryshev]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-08-14
|
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-11-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345737|Vladimir Pustogarov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-09
| [[Воронеж өлкәсе]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value="1999" | 1999
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1953
| ''[[:d:Q42343134|Anatoliy Nikititsj Sjeldov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-06
| [[Серпухов]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-03-10
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q72087692|Vadim Chekmazov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-04-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001-05-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q77141721|Igor Blishchenko]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-04-10
| [[Бакы]]
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| data-sort-value="2000" | 2000-08-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112393995|Boris Koval]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q19908064|Institute of Latin American Studies of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q23657115|Institute of Social Sciences of the CC of the CPSU]]''
| data-sort-value="2016" | 2016
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114290625|Бельчук, Александр Иванович]]''
| data-sort-value="1930" | 1930
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4127435|Бөтенрусия тышкы сәүдә академиясе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3479748|Sergey Muratov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-01
| [[Харьков]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2015" | 2015-02-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4082613|Alexander Belonogov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4095057|Oleg Bostorin]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-01
| [[Рыбинск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4196947|Eduard Ivanyan]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-06-04
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-08-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4222365|Vladimir Kitayev]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-19
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-09-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4237763|Anatoly Krasikov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-03
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-05-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4289450|Աշոտ Մելիք-Շախնազարյան]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-02
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q191559|Ministry of Foreign Affairs of Armenia]]''
| data-sort-value="2004" | 2004-01-18
| [[Ереван]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4310328|Vladimir Myasnikov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-15
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-05-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4329388|Ernest Obminsky]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-19
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-11-07
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4415423|Stanislav Ivanovitsj Semivolos]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-06-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4418999|Aleksandr Sizonenko]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-25
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q19908064|Institute of Latin American Studies of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2017" | 2017
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4428076|Nikolay Solovyov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-29
| [[Череповец]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-09-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4497388|Efim Samoeilovitsj Hesin]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-04-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-01-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17486424|Igor Bubnov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-08-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19887826|Ievgeny Rogov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-04-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919402|Lyudmila Fyodorovna Pakhomova]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-14
| [[Мәскәү өлкәсе]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-01-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345867|Виктор Иванович Назаренко]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-29
| [[Грозный]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q472795|VASKhNIL]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-08-07
|
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q139894432|István Varga]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-11
| ''[[:d:Q739304|Hajdúnánás]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-01-16
| [[Будапешт]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148165|Vadim Grachyov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-15
| [[Нерехта]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| ''[[:d:Q1001385|Дәүләт кино актеры театры]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-07-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q4150280|Anatoly Gromyko]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-15
| [[Барысав (шәһәр)|Барысау]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q4056881|Novosti Press Agency]]''<br/>''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''<br/>''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4135721|Geopolitika]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2017" | 2017-09-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4159089|Yury Deryabin]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-03
| ''[[:d:Q4214476|Карачельски]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-08-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4203636|Viktor Isakov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-12-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4230063|Viktor Komplektov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-09-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4293268|Konstantin Mikulsky]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-15<br/>1932-07-15
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-07-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4395424|Igor Rogachyov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-03-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value="2012" | 2012-04-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4419057|Сикорский, Вилен Владимирович]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-03-27
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4114529|ССРБ Саклану министрлыгының хәрби институты]]''<br/>''[[:d:Q4201451|Көнчыгыш телләре университеты]]''<br/>''[[:d:Q5061737|The Great Russian Encyclopedia]]''<br/>''[[:d:Q4330262|Nusantara Society]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4419731|Nodari Simoniya]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-30
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value="2019" | 2019-12-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4444702|Vladimir Stupishin]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4534260|Ukalov Uriy]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-06-20
|
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q6849593|Mikhail Kryukov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-07-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-06-19
| [[Ханбалык|Пекин]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q9175368|Bogdan Walewski]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q11822496|Polish Institute of International Affairs]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071297|Nikolay Loginov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-03-03
| ''[[:d:Q1652999|Klepikovsky District]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-12-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15103029|Vladimir Bykov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-10-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19521766|Oleg Georgiëvitsj Oeltsiferov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-27
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2014" | 2014-01-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656166|Igor Lisevich]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-05-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value="2000" | 2000-01-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28354936|Իգոր Լապտև]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-16
| [[Златоуст]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-09-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500553|Սերգեյ Սինիցին]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-02-03
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-06-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500937|Յուրի Շմանևսկի]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-12-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-02-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359439|Վլադիմիր Ռոմանչենկո]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359531|Смолин, Виктор Васильевич]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-05-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31668365|Sokrat Plaka]]''
| data-sort-value="1932" | 1932
| [[Фиери|Фиер]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65031912|Соколов, Юрий Михайлович]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-22
| [[Акмәсҗит]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-16
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70253147|Boris Dmitrijevič Pjadyšev]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-06-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q76902628|Valentin D. Shchetinin]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-12-28
| [[Воронеж]]
| [[профессор]]
|
| data-sort-value="2019" | 2019-08-18
|
|-
|
| 1956
| ''[[:d:Q85940422|Oleg Tichonovič Darusenkov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-04
| [[Смоленск]]
|
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>[[Televisa]]
| data-sort-value="2022" | 2022-12-11
| [[Даллас|Дәлас]]
|-
|
| 1963
| ''[[:d:Q97371042|Edward Baradziej]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-02-29
| [[Гдыня|Гдынә]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
| 1957
| ''[[:d:Q138784429|Kálmán Dóczé]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-27
| [[Кошице|Кошитсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-08-29
| [[Будапешт]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q139570625|Đào Huy Ngọc]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-01
| ''[[:d:Q1077294|Hà Tây]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-05-17
| [[Hanoy]]
|-
| 1953
| 1959
| ''[[:d:Q461944|Mátyás Szűrös]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-11
| ''[[:d:Q842934|Пүшпөкладань]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1362524|Alexander Bessmertnykh]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-10
| [[Бийск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4721237|Alexandru Șoltoianu]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-08-24
| [[Инешти (Теленешти)]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-04-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15919023|Vladimir Petrovsky]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-29
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-02-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16705667|Vladislav Terekhov]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-05
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-09-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857287|Kirill Cherevko]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-07-16
| [[Одесса]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-10-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498029|Viktor Zhuravlyov]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-12-03
| [[Белгород]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-11-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359214|Миронов, Лев Давыдович]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-03-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-04-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115137941|Алег Сяргеевіч Цернавой]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-12
| [[Төрекмәнабад]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q25536449|ministère des Affaires étrangères]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1775096|Mikhail Lapshin]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-01
| ''[[:d:Q24728087|Setovka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value="2006" | 2006-06-17
| ''[[:d:Q20725022|Дубнево]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4218233|Yury Kashlev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-04-13
| [[Тәҗән]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-06-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4255806|Sergey Lebedev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-07
| [[Акъяр]]
| [[галим]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2016" | 2016-04-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q4271515|Mikhail Lyubimov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-05-27
| [[Днипро]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2314719|разведчик]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4272528|Pavel Lyadov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-05-25
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-09-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4285466|Georgy Matyukhin]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-06
| [[Барнавыл]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4345636|Boris Parnikel]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-11-08
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value="2004" | 2004-03-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4476820|Gennadiy Vasilevitsj Oeranov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2014" | 2014-03-01<br/>2014
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q6473332|Valiancin Fisienka]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-24
| [[Таганрог]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-08-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18274974|Ալեքսանդր Օբլով]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-22
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-11-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18342467|Vladimir Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-09-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634097|Feliks Bogdanov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-03-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634662|Վիկտոր Ներուբայլո]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18923953|Nikolay Kozyrev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-09-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19060777|Նիկոլայ Օբյորտիշև]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21645847|Яковлев, Игорь Иванович]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-19
|
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-07-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24844891|Плечко, Владимир Яковлевич]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-07-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500617|Vladimir Stolyarov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345064|Վադիմ Չերեպով]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-12-09
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345605|Անատոլի Սլյուսար]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-11-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-09-18
|
|-
| 1953
| 1959
| ''[[:d:Q60935124|Gábor Sütő]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-26
| ''[[:d:Q756273|Karcag]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124770653|İrina Taqunova]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-25
|
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-03-12
|
|-
| 1958
| 1964
| ''[[:d:Q139604359|Tivadar Iván]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-16
| ''[[:d:Q584862|Diósgyőr]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-05-04
| [[Будапешт]]
|-
| 1966
| 1968
| ''[[:d:Q139820051|Gábor Nagy]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-12
| ''[[:d:Q789510|Balmazújváros]]''
| ''[[:d:Q16727193|һуманитар]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1188616|Leonid Shebarshin]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-03-30
| ''[[:d:Q1457437|Троекуров зираты]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q2019208|Oleg Peresypkin]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-12
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3920438|Eduard Skobelev]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-12-08
| [[Минск]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-10-15
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4079297|Eduard Batalov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-05
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2018" | 2018-11
|
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q4442027|Marietta Stepanyants]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-16
| [[Мәскәү]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4146754|Гуманитар фәннәр дәүләт академик университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6873022|Mircea Răceanu]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-17
| ''[[:d:Q120142554|Văcărești Prison]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-04-25
| [[Виргиния]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12358794|Aleksei Glukhov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-03-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18233240|Wiaczesław Gurgienow]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-01
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-08-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19910930|Յուրի Ռեշետով]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-10
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-05-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21147417|Anatoliy Micheevitsj Soerovtsev]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-29
| ''[[:d:Q14927533|Pervouralsk]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-07-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498115|Վլադիսլովաս Իոնայտիս]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30879765|Anatolij Tisjtsjenko]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-04-07
| [[Украин Совет Социалистик Республикасы|Украина Совет Социалистик Республикасы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-11-26
|
|-
| 1958
| 1964
| ''[[:d:Q65750563|Janusz Dworak]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-27
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q67833906|Galina Kulikova]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q4201389|Institute of China and Contemporary Asia of the Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110835478|Леанід Александровіч Даўгучыц]]''
| data-sort-value="1935" | 1935
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q25536449|ministère des Affaires étrangères]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q81144|Petar Mladenov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-08-22
| [[Тошевци]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-05-31
| [[Sofiä|София]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1711786|Juli Alexandrowitsch Kwizinski]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-28
| [[Ржев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-03-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4168981|Anatoly Dryukov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-04
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-03-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4344695|Aleksandr Papkin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-02
| ''[[:d:Q19639211|Шепелевка]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4491342|Yury Fokin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-02
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-04-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4514338|Albert Sergeevitsj Tsjernisjjov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-08-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-11-30
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6534782|Lev Timofeev]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7294962|Rashit Khamidulin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-28
| [[Красногорск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-11-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16718305|Ljudvig Aleksandrovitsj Tsjizjov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-01-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16720818|Valter Şoniya]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-03-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18280426|Boris Alekseevich Shchiborin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-02-28
|
|-
|
| 1960
| ''[[:d:Q18405382|Anatoliy Khmelnitskiy]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-03-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18543493|Evgeny Korendyasov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21153631|Романов, Михаил Алексеевич (дипломат)]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1955
| 1961
| ''[[:d:Q120186539|Stanisław Skowron]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-10-11
| ''[[:d:Q962683|Saint-Forgeot]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-06-22
| [[Варшава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4215276|Yury Karlov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-01-03
| [[Витебск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2002" | 2002-12-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4277713|Nikolay Maletin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-28
| [[Ярославль]]
| [[галим]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4319935|Никифоров, Алексей Леонидович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4330045|Alexey Obukhov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-10-16
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4439366|Feliks Stanevsky]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-25
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4477130|Andrey Urnov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-08-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q7943783|Vyacheslav Dolgov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071111|Յուրի Լեյզարենկո]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16335493|Վլադիմիր Պավլինով]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-06
| [[Төмрек]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-12-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16407357|Aleksandr Trofimov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-03-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16697549|Filipp Sidorsky]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-02-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18245433|Boris Mayorsky]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18246312|Konstantin Mozel]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18406394|Յուրի Նոսենկո]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-17
| [[Бирюч|Бирүч]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-04-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18543272|Астахов, Евгений Михайлович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18590304|Vladimir Tokin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-10
| [[Цимлянск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786191|Գեորգի Չեռնովոլ]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908066|Vladimir Vodyakhin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-09-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19910233|Мякотных, Юрий Николаевич]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21148807|Oleg Sokolov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-02-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21153333|Յուրի Սավոստյանով]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1960
| ''[[:d:Q21639275|Yury Emelyanov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-16
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q12716775|марксист]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2026" | 2026-01-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500688|Վիկտոր Տրիֆոնով]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61985877|Aleksey Jurevitsj Droegov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-12
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106906239|Кузнецов, Иван Андреевич]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-27
| ''[[:d:Q23884338|Черная Речка (Сапожокан кӀошт)]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-02-22
|
|-
| 1956
| 1962
| ''[[:d:Q138659056|István Debreceni]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-28
| [[Гиорак]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q502248|Andrey Lukanov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-10-02
| [[Sofiä|София]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q562371|Oleg Gordievsky]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-10-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q1058375|double agent]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[полковник]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-03-04
| ''[[:d:Q909146|Godalming]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q2118720|Krassin Himmirsky]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-10-08
| [[Вырбица (Враца өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-04-19
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q5533370|Gennady Shikin]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-30
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-08-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12283087|Kiryak Tsonev]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-03<br/>1938
| [[Нейково (Добрич өлкәсе)]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-07-13
| [[Sofiä|София]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16694584|Igor Saprykin]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-12-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18397732|Վսևոլոդ Սուխով]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634389|Valery Kalugin]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-11-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634802|Իոսիֆ Պոդրաժանեց]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909205|Իգոր Իվաշենկո]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099126|Գենադի Իլյիչով]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500260|Պավել Պավլով]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346041|Aleksandr Lebedev]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-03
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-03-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60394178|Ivan Kramár]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-17
| ''[[:d:Q1020250|Cífer]]''
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-07-21
| ''[[:d:Q1720734|Lake Mácha]]''
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q77502112|Yury Maleyev]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-11
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| [[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q24935259|State Scientific Research Institute of Civil Aviation]]''<br/>[[Россия халыклар дуслыгы университеты]]<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2017" | 2017-12-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1964
| ''[[:d:Q130075369|Strahil Chervenkov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-15
| ''[[:d:Q6506|Варна]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1813345|Ministry of Foreign Affairs of Bulgaria]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-10-27
| ''[[:d:Q6506|Варна]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q1289100|Eduard Kukan]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-26
| ''[[:d:Q570162|Trnovec nad Váhom]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
| data-sort-value="2022" | 2022-02-09
| [[Братислава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4104509|Aleksey Vasilyev]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-26
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q164236|сугыш корреспонденты]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4158980|Олег Дерковский]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-02
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-11-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4278529|Valeriy Vladimirovitsj Maligin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-09-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4331198|Aleksandr Dmitrievich Ogorodnik]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-11
| [[Акъяр]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1977" | 1977-06-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4527169|Vladimir Shubin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-07-09
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
|
|
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q9354705|Tadeusz Pawlak]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-02
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-02-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12081250|Victor Batiuk]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-15
| [[Чиләбе өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12292650|Rumen Serbezov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-02-04
| ''[[:d:Q186254|Хасково]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18280041|Գենադի Շաբանիկով]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-16
| [[Кронштадт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-11-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786033|Gennady Gumenyuk]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786184|Յուրի Չեպիկ]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-30
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786200|Էդուարդ Շևչենկո]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909097|Vladimir Zemsky]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004
| ''[[:d:Q3889|Maputo]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500606|Yury Alekseevich Spirin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-06
| [[Языково (Сембер өлкәсе)|Языково]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500730|Եվգենի Ուտկին]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-01-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346069|Vadim Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-12
| [[Чита]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84725149|Vitaly Nuykin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-05
| ''[[:d:Q24239688|Mokhovskoye]]''
| ''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q91881674|Jerzy Sułek]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-09
| [[Домброва-Гурнича]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q681|Warsaw University of Life Sciences]]''<br/>''[[:d:Q11828158|Independent College of Business and Administration]]''<br/>''[[:d:Q1394594|SGH Warsaw School of Economics]]''<br/>''[[:d:Q9380876|Helena Chodkowska University of Technology and Economics]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q11822496|Polish Institute of International Affairs]]''<br/>''[[:d:Q18398049|Centralna Szkoła Partyjna przy KC PZPR 1968-1971]]''<br/>''[[:d:Q137503|Луҗ үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q828387|Foundation for Polish-German Reconciliation]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4072702|Nikolay Afanasevsky]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-06-23
| [[Варшава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4151522|Vladimir Gudev]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-09-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4240136|Viktor Kremenyuk]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-13
| [[Одесса]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-09-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q4245020|Mikhail Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-27
| [[Осиповичи|Асиповичы]]
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''<br/>[[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4338924|Evgeniy Dmitrievitsj Ostrovenko]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4383708|Aleksandr Pumpyansky]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-18
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12280426|Zdravko Velev]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-23
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-01-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15061047|Vladimir Shishov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-02-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18244028|Vladimir Korneyev]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-10-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278285|Իգոր Ստուդենիկով]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-09-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634669|Վլադիմիր Նիկիտին (դիվանագետ)]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28497340|Վալերի Գամայուն]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358726|Vladimir Volkov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-03-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359397|Իգոր Պրոկոպև]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-11-16
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29413240|Christo Maleev]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-01
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-10-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865037|Սերգեյ Գուրով]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48644775|Блинов, Артур Александрович]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-20
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q138085216|János Barabás]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-13
| [[Сегед]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-08-23
| [[Будапешт]]
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q138497466|István Bognár]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-27
| ''[[:d:Q19294980|Alsóság]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138503071|Nguyễn Văn Ngạnh]]''
| data-sort-value="1940" | 1940
| [[Һве]]<br/>''[[:d:Q185682|French Indochina]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4066054|Igor Andropov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-18
| [[Пудож]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-06-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4161708|Bojko Dimitrov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-05
| ''[[:d:Q165420|Плевен]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-18
| [[Sofiä|София]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4330080|Olga Obukhova]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-10
| [[Ступино]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4449847|Bolatkhan Kulzhanuly Taĭzhan]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-08
| [[Павлодар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-02-20
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18243827|Vasily Kolotusha]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-07-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18244202|Yury Kotov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18246530|Valerii Leonidovich Musatov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-13
| [[Сембер өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-07-31
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18274795|Վալերի Նիկոլայենկո]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634522|Waleri Nikolajewitsch Lipnjakow]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-02-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-09-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18747636|Valery Denisov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-11-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2026" | 2026-05-07
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19630704|Andrei Grachev]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q84681895|сәяси аналитик]]''<br/>''[[:d:Q2358549|press agent]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q1394262|Көбатыш Париж — Нантер-лә-Дефаңс университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21109485|Վալերի Նազարով]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-06-28
|
|-
|
| 1956
| ''[[:d:Q28664901|Aleksandr Kuzmin]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-04-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346251|Aleksandr Zotov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q139531264|Sándor Simics]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-15
| [[Магадан]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q768343|Valery Popov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q1215400|György Nanovfszky]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04-10
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-08-10
| [[Будапешт]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4233883|Ivan Korolyov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-10-12
| [[Енисейск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4235164|Nikolay Kosolapov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372431|Veniamin Popov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4374623|Анатолий Потапов]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-06-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7259223|Pulat Abdullayev]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-16
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12534067|Батыршаұлы Сайлау]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-05
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18633999|Aleksandr Aksenyonok]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04-10
| [[Чёрмоз]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099017|Sergey Zotov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-06-26
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28565612|Lyubomir Shopov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-09-24
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-11
| [[Sofiä|София]]
|-
| 1961
| 1967
| ''[[:d:Q28722943|László Demus]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04-28
| No/unknown value
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-07-06
| [[Будапешт]]
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q125658934|Gábor Menczel]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-03
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4267338|Alexander Losyukov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-11-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4365361|Vladimir Plotnikov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4368435|Aleksey Podtserob]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-12-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9359415|Tomasz Knothe]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q11822496|Polish Institute of International Affairs]]''<br/>''[[:d:Q651690|Польша фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12287139|Михаил Рошиану]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064562|Vladimir Bogomolov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-06-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-08-04
| [[Женева]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068416|Նիկոլայ Կարտուզով]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-06-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16627193|Valentin Mikhailovich Bogomazov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-12-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16693718|Igor Savolsky]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-02-06
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-07-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18242691|Aleksandr Ignatyev]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-06-27
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18397801|Վլադիմիր Տիմոֆեև]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-04-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634395|Yury Kapralov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634473|Anatoly Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-08-31
|
|-
|
| 1967
| ''[[:d:Q126043499|Géza Kótai]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-16
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q88190406|party official]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-05
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q4125141|Vitaly Vorobyov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-10
| [[Ханбалык|Пекин]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4214424|Tigran Karakhanov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-12-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4263568|Vitaly Litvin]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4464240|Viacheslav Trubnikov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-04-25
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-04-18
| [[Иркутск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4719754|Alexander Nikolayevich Panov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-07-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11814202|Paweł Kulka Kulpiowski]]''
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Сенниця (Минский повяты)]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15090979|Andrey Rozhkov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-11-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16106724|Igor Melikhov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-04-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18202929|Егошкин, Валерий Евгеньевич]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-03
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18242546|Ռաշիդ Իբրահիմով]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786044|Aleksey Zhukov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-03-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-08-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21110649|Վլադիմիր Նոսենկո]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857278|Mikhail Semenovich Cvigun]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-07-30
|
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q22919629|Владимир Фёдорович Пряхин]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-01
| [[Нахчыван]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500778|Игорь Васильевич Халевинский]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-03
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104622|Старостин, Борис Сергеевич]]''
| data-sort-value="1944" | 1944
|
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q55168646|Âkov Andreevič Plâjs]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-02-16
| [[Костанай өлкәсе|Куштанай өлкәсе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>''[[:d:Q4129667|Higher Attestation Commission of Russia]]''<br/>''[[:d:Q4397952|Russian Political Science Association]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4370101|Политические исследования]]''<br/>''[[:d:Q4113570|Vlast']]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60836403|Bogdan Marczewski]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-09
| [[Стара Слупя]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88324076|Natalia G. Doronina]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-26<br/>1944
| [[Мәскәү]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4201505|Institut zakonodatelʹstva i sravnitelʹnogo pravovedenii͡a]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-09-04
|
|-
| 1963
| 1968
| ''[[:d:Q107005511|András Dallos]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-24
| ''[[:d:Q214938|Gyula]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137882831|Жалбуугийн Чойнхор]]''
| data-sort-value="1944" | 1944
| ''[[:d:Q2748144|Baruunbüren]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q378027|Igor Ivanov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q690673|Vladimir Chkhikvadze]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-28<br/>1950
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4071391|Բորիս Ասոյան]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4083047|Mikhail Bely]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-20
| [[Марсяты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4197017|Gleb Ivashentsov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244584|Viktor Kudryavtsev]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4302931|Valery Ivanovich Morozov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4463909|Andrey Trofimov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q8061786|Yury Grashchenkov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-07-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12283910|Kosyo Kitipov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-09
| ''[[:d:Q405279|Дупнитса]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068211|Aleksandr Kalugin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-03-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15076154|Petr Stegny]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-14
| [[Йошкар-Ола]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15615392|Olga Ivanova]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16692544|Yuri Romanov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-13
| [[Орша]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-04-30
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18237656|Valery Vorobyov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-19
| [[Шатура]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18398535|Aleksandr Kasparov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-08-30
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19823918|Leonid Syukiyaynen]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-21
| [[Петрозаводск]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28496565|Aleksandr Borisov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359802|Igor Lebedev]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-03-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-03-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865009|Boris Golovin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39082952|Vasily Sidorov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-04-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66730363|Henryk Piaszczyk]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
| [[Лонтчин]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-07-31
| [[Варшава]]
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q130316607|Jenő Andics]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-05
| ''[[:d:Q1233466|Pestszenterzsébet]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q88190406|party official]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q928083|Александр Авдеев]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-08
| [[Кирмәнчек]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1981553|Alexandre Saltanov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2500892|Uladzimir Syan'ko]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-05
| [[Вишкавичы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q2047848|Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3479757|Sergei Ordzhonikidze]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4075081|Evgeny Bazhanov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-06
| [[Львов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4299715|Valentin Ivanovitsj Moiseev]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q48940760|Department for international economic and political research - Economic Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4404902|Nikolai Sadchikov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4516603|אלכסיי צ'יסטיאקוב]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6680777|Nikolay Uspensky]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-20
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-10-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7453653|Sergei M. Plekhanov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''<br/>''[[:d:Q868421|Ирвайндагы Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-02-26
| ''[[:d:Q1294439|Salalah]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q16627051|Իգոր Բլատով]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-02-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16630607|Aleksandr Vladimirov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18280020|Aleksandr Churilin]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634203|Yakov Gerasimov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19918248|Բորիս Զենկով]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-25
| [[Симәй]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20021027|I͡U. A. Raĭkov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359338|Ալեքսանդր Պանկրատով]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-04-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29864971|Yevgeny Voronin]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-03
| [[Kireç|Киреч]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346574|Olga Bibikova]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-13
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201661|Institute of Practical Oriental Studies]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47489333|Сергій Плеханов]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-07
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835843|Marek Jędrys]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-11
| [[Луҗ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q440393|Vladimir Grinin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q464429|Yuri Fedotov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-14
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-06-16
| [[Австрия]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1502380|Gennadi Pawlowitsch Tarassow]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-14
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1568119|Aleksandr Konuzin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1671253|Vladimir Golitsyn]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-27
| [[Мәскәү]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2023" | 2023-03-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4061756|Tatyana Alekseyeva]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-22<br/>1947
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4072628|Yevgeny Afanasyev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-25
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4075085|Natalia E. Bazhanova]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-04
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-06-07
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4162754|Mikhail Dmitriyev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4201187|Innocent]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-09
| [[Иске Русса]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4222086|Sergey Kiselyov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4277568|Малаян, Эдуард Рубенович]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-03
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4279841|Georgiy Mamedov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4361218|Pavel Fjodorovitsj Petrovskiy]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4402279|Дмитрий Борисович Рюриков]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-04<br/>1947
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4409277|Լեոնիդ Սաֆոնով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-01-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4477132|Mark Urnov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4479563|Yuri Ushakov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1966
| 1971
| ''[[:d:Q11749643|Krzysztof Płomiński]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-29
| [[Войцехув (гмина Гомунице)]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q9166070|Bartimpex]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15067051|Vladimir Zimyanin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-21
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-07-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15072089|Aleksandr Maryasov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15077059|Վալերի Օռլով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15084755|Viktor Samoylenko]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-02
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-06-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15119576|Viktor Zotin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16628429|Yan Burlyay]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16630585|Նիկոլայ Վլադիմիր]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-06
| ''[[:d:Q752334|Выноһрадив]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16718603|Իգոր Չուբարով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-23
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17057229|Սերգեյ Նենաշև]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17426717|Պյոտր Դոբրոսերդով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18243553|Anatoly Klimenko]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18246808|Անատոլի Նեբոգատով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909179|Ալեքսանդր Իվանով-Գալիցին]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099070|Sergey Ivanov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21154295|Վլադիմիր Պետուխով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-01-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345908|Անդրեյ Մոլոչկով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-06-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346632|Andrey Baklanov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q77503429|Vladimir F. Shavrov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947
|
| [[хокук белгече]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 1985
| ''[[:d:Q102029577|Khairi Al Oraidi]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-15
| ''[[:d:Q5948939|Husan]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124755563|Svetlomir Baev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-19
| ''[[:d:Q6509|Бургас]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1578786|State Security]]''<br/>''[[:d:Q1813345|Ministry of Foreign Affairs of Bulgaria]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q275585|Natalya Narochnitskaya]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4093216|Nikolay Bondarenko]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-26
| [[Донецк өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4095309|Mikhail Bocharnikov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4167007|Vladimir Dorokhin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-19
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2675537|music teacher]]''<br/>[[композитор]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4196626|Vladimir Ivanovsky]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-06-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4203651|Yury Isakov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-18
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4225791|Anatoly Kovler]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-26
| [[Таҗикстан]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4286513|Mikheil Mgeladze]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-02
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4299726|Leonid Moiseyev]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4336598|Alexander Orlov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-17
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4395491|Sergey Rogov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-02-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1972
| [[Василий Средин|Васили Средин]]
| data-sort-value="1948" | 1948-08-24
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-01-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4446391|Viktor Supyan]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-12
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
|
| 1975
| ''[[:d:Q4459705|Alekszandr Alekszandrovics Tolkacs]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-15
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4518456|Vladimir Chkhikvishvili]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4536952|Sergei Yakovlev]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-09-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4719887|Alexander Prishchepov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9312197|Roman Chałaczkiewicz]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-11
| ''[[:d:Q983868|Млава]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12297595|Philip Bokov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-03
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071445|Igor Ljakin-Frolov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15145453|Վլադիմիր Պրիգին]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15204969|Nikolai Evgenievich Babich]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-02-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18238293|Nikolay Gribkov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278883|Գենադի Տրոցենկո]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18279723|Borisas Cepovas]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18401065|Vladimir Solotsinsky]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634570|Dmitri Malev]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-08-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19204872|Chavdar Nikolov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-13
| ''[[:d:Q189502|Вратса]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19910418|Ալեքսանդր Նովոժիլով]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-10
| ''[[:d:Q465104|Броды]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-10-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20165365|Mikhail Karpov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-06-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27979645|Mikhail Mayorov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-01-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359035|Իգոր Կոնդրաշյով]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346037|Виктор Константинович Левашов]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-22
| [[Запорожье]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201733|Institute of Socio-Political Research]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62104218|Wojciech Kałuża]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-02
| [[Ричень]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-05-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109649149|Vladimir Lesovoy]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-18
| [[Украина]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124771614|Irina Rukina]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4288589|Мәскәү халыкара университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131410106|Ivan Hristov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-19
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136750762|Готовдоржийн Луузан]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137101695|Nguyễn Tâm Chiến]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-20
| ''[[:d:Q36587|Nghệ An]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1153239|Yuri Merzlyakov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4141798|Aleksandr Golovin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-10-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4242793|Sergey Krylov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4292748|Andranik Migranyan]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-10
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q48940760|Department for international economic and political research - Economic Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q1664831|Institute of Democracy and Cooperation]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q4316515|Alexander Neklessa]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4413826|Valery Selitsky]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-26
| ''[[:d:Q1702264|Dobruš District]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-09-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416654|Vadim Serafimov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4482185|Aleksej Leonidovič Fedotov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492890|Aleksandr Konstantinovitsj Frolov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9122143|Khumbagyn Olzvoi]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q11725655|Jerzy Więcław]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-24
| [[Валбжих|Валбжых]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-01-07
| [[Варшава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q11725745|Jerzy Zdanowski]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-10
| ''[[:d:Q1906256|Ополе-Лүбелске]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12275633|Volodya Neykov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-28
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12367358|Konstantin Konstantinovich Provalov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064940|Սերգեյ Վելիչկին]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15066336|Envarbik Fazelyanov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068809|Vladimir Tyurdenev]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15073619|Վլադիմիր Մորոզով]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15077217|Nikolai Smirnov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088812|Ալեքսանդր Ռաննիխ]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15091141|Leonid Rogov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16629484|Andrey Vdovin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-11-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16639355|Andrej Granovskij]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16680447|Waleri Michailowitsch Nesteruschkin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16691393|Nikolay Ratsiborinsky]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17338975|Vladimir Zhizhin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-30
| ''[[:d:Q23883845|Хрущево (Заокскан кӀошт)]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-30
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18245439|Ալեքսանդր Մակարենկո]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907094|Yury Antonov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24030822|Alexander Kadakin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-22
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-26
| [[Yaña Dähli|Яңа Дәһли]]
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q60836320|Janusz Niesyto]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-15
| [[Семяновице-Шлёнске|Чемәновитсе-Члөнске]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q3578073|National School of Public Administration]]''<br/>''[[:d:Q1394594|SGH Warsaw School of Economics]]''<br/>''[[:d:Q348402|Adam Mickiewicz University in Poznań]]''<br/>''[[:d:Q110428527|European Academy of Diplomacy]]''
|
|
|-
| 1968
| 1973
| ''[[:d:Q61944092|Józef Osas]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-30
| ''[[:d:Q2355915|Чыжев]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64830525|Eugeniusz Sawicki]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q1906311|Заблудув]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
| 1974
| ''[[:d:Q110980358|Александр Ванцеттиевич Сафронов]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111117712|Nguyễn Thị Mơ]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q5274939|Diễn Châu]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137303547|Yanko Kozhuharov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-15
| ''[[:d:Q331048|Димитровград]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1972
| [[Сергей Лавров (1950)|Сергей Лавров]]
| data-sort-value="1950" | 1950-03-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1502390|Gennadi Karponosov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q17361147|бозда биюче]]''<br/>''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3561777|Vladimir Fédorovski]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4084054|Grigory Berdennikov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| No/unknown value
| 1973
| ''[[:d:Q4094465|Aleksey Borodavkin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4171862|Igor Dyakonov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-07
| [[Буэнос-Айрес]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-11-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4211857|Viktor Kamyshanov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-26
| [[Ростов-на-Дону]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4216953|Gani Qasymov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-03
| [[Атырау]]
| ''[[:d:Q18702210|bandy player]]''<br/>''[[:d:Q247797|тамгаханәче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1553195|фирка җитәкчесе]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4312154|Vladimir Nazarov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-03
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4336764|Michail Ivanovitsj Orlovets]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-08
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q4362189|Maxim Peshkov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4362399|Yuriy Pivovarov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397110|Aleksandr Romanov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4457713|Միխայիլ Տիմոշկին]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-06
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-05-22
| [[Дублин]]
|-
|
| 1972
| [[Анатолий Торкунов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-08-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12271535|Alexander Olszewski]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-01
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15060936|Vyacheslav Shumsky]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065272|Gennadij Gatilow]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071926|Vladimir Malyshev]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15140359|Alexander Nikolaev]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-30
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16166675|Anvar Azimov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-22
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16627424|Բորիս Բոլոտին]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16628211|Sergey Bukin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-15
| [[Выборг]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-08-10
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16640932|Yevgeny Gusarov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-10-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16645035|Aleksandr Dogadin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16686941|Andrei Polyakov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16713162|Хакимов, Бахтиер Маруфович]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16714925|Худин, Александр Николаевич]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16721385|Օլեգ Շերբան]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634065|Vladimir Baranovsky]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-30
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19206487|Valentin Gatsinski]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-24
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-01-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19917012|Sergey Tretyakov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-07
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21089123|Vladimir Belyakov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q13416137|РФ Саклану министрылыгының хәрби университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21129565|Vladimir Malygin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26133514|Valentin Katasonov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-05
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q63997723|Lech Kubiak]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-14
| [[Хожув]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-03-30
| [[Варшава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q329858|Leonid Skotnikov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-26
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q502746|Andrei Kozyrev]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-27
| ''[[:d:Q9005|Брүсил]]''<br/>[[Брюссель]]<br/>''[[:d:Q111901161|Брюссель]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>[[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q768958|Stanislav Osadchiy]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q792702|László Benda]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-11
| [[Будапешт]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q765515|Magyar Rádió]]''<br/>''[[:d:Q367300|Magyar Televízió]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1964579|Lilia Shevtsova]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-07
| [[Львов]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Kornell universitetı|Корнелл университеты]]<br/>''[[:d:Q333886|Җорҗтаун университеты]]''<br/>''[[:d:Q48940760|Department for international economic and political research - Economic Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q929154|Brookings Institution]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q263016|Chatham House]]''<br/>''[[:d:Q1153595|Carnegie Endowment for International Peace]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3623134|Atanas Paparizov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-05
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3917688|Alyaksandar Sychow]]''
| data-sort-value="1951" | 1951
| [[Гомель]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4061603|Aleksandr Alekseyev]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4068640|Alexei Arbatov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4082824|Օլեգ Բելոուս]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-05-08
| [[Лиссабон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4113760|Konstantin Vasilievich Vnukov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-09
| [[Коломыя]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4130222|Yury Vyazemsky]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4151698|Evgeniy Fjodorovitsj Goezeev]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-20
| [[Макийивка|Макиивка]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4176440|Aleksey Yermakov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4183460|Nikita Zagladin]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-05
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-06-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4221768|Sergey Kirpichenko]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-13
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-09-02
| [[Каһирә]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244904|Aleksandr Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4341529|Nikolay Pavlov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-13
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
| 1973
| [[Алексей Салмин]]
| data-sort-value="1951" | 1951-02-18
| [[Казан]]
| [[галим]]
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2005" | 2005-09-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4527538|Alexander Wassiljewitsch Schulgin]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4720285|Aleksandr Yegorov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4759244|Andrey Tatarinov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1975
| ''[[:d:Q5625653|György Gilyán]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-04
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12298994|Чан Ван Тхин]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-12
| [[Вьетнам]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15066879|Aleksandr Sergeevitsj (diplomat) Zasipkin]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15078135|Mikhail Valinskij]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-15
| [[Винница]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079398|Pawel Artemjewitsch Sergijew]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15080978|Viktor Seleznyov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16673426|Anatoly Makarov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-31
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16686836|Vladimir Polenov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278872|Վլադիմիր Տրոֆիմով]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-23
| [[Новосибирск өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-11-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18406940|Դմիտրի Չերկաշով]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21096966|Վալերի Երմոլով]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27134464|Andrey Vladimirovitsj Kroetskich]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28864284|Sodovjamts Khurelbaatar]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-17
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-09-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359189|Վլադիմիր Մարտինով (դիվանագետ)]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88992943|Elena Kabatova]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-31
| [[Мәскәү]]
| [[хокук белгече]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q230850|Irina Bokova]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-12
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
| [[Мәгариф, фән һәм мәдәният сораулары буенча Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q701722|Ján Kubiš]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-12
| [[Братислава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
| 1969
| 1974
| ''[[:d:Q1394102|Vitaly Churkin]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q970153|child actor]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-02-20
| [[Манхэттэн]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4089252|Mikhail Bogdanov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4130980|Габуния, Георгий Валерьевич]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-01-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4131155|Andrey Gavrilov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1371925|диктор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4155172|Stanislav Daskalov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-04
| [[Бежаново (Ловеч өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4157965|Andrej Denisov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-03
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q4194362|Andrey Zubov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4398112|Изге Алладан сүз итүче Яхъя исемендәге Россия православ университеты]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q170135|Novaya Gazeta]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4195909|Aleksandr Ivanov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4215477|Vladimir Karmirshalyan]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-02
| ''[[:d:Q183394|Vagharshapat]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4246324|Vladimir Kulistikov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-20
| [[Хемниц]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4250142|Անդրեյ Կուշակով]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-03-08
| [[Yohannesburg|Йоһаннесбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4266074|Anatoly Lomakin]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-30
| [[Гродно|Һродна]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4447241|Vladimir Sukhoi]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-26
| ''[[:d:Q2858004|Auly]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4498683|Ходаков, Александр Георгиевич]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4525275|Boris Shkolnikov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-25
| [[Калуга]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-02-24
| [[Мәскәү]]
|-
| 1971
| 1976
| ''[[:d:Q9168289|Bedřich Kopecký]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-12
| [[Прага]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12283510|Konstantin Andreev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-28
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-05-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15066754|Vladimir Zayemsky]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15149894|Aleksandr Petrovitsj Sjein]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-05-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15992680|Vladimir Belous]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16272832|Stanislav Akhmedov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-04-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17338974|Վիկտոր Գոգիտիձե]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-07
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-07-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17427757|Եվգենի Պրոխորով]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-18
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-05-21
| [[Страсбург]]
|-
|
| 1974
| ''[[:d:Q18635026|Vladimir Sergeyev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21094757|Անդրեյ Գուլյաև]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-12-04
| [[İslamabad]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21997917|Bilkisu Yusuf]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-02
|
| ''[[:d:Q17351648|гәҗит мөхәррире]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-09-24
| [[Мәккә]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q27979650|Vladimir Baykov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56306954|Vladimir Avdashevich Kalamanov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-02
| [[Мытищи]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59473796|Aleksandr Kapralov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1977
| ''[[:d:Q80449387|József Barát]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-19
| [[Будапешт]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
| 1977
| ''[[:d:Q87409626|Stanisław Smoleń]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-22
| ''[[:d:Q324964|Лиманова]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58113|Kostjantyn Hryščenko]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-28
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Касыйм-Җумарт Тукаев]]
| data-sort-value="1953" | 1953-05-17
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]''<br/>''[[:d:Q248577|President of the Republic]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
| 1970
| 1976
| [[Алишер Усманов]]
| data-sort-value="1953" | 1953-09-09
| [[Чуст]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>[[инвестор]]<br/>''[[:d:Q1328323|functionary]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
| ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4426444|Soviet Peace Committee]]''<br/>''[[:d:Q4131801|Gazprominvestholding]]''<br/>''[[:d:Q1969986|Русия сәнәгатькәрләр һәм эшмәкәрләр берлеге]]''
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q596929|Gyula Thürmer]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-14
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q956041|Syarhei Martynaw]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-22
| [[Гөмре]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1279226|Patokh Chodiev]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-15
| [[Җиззәх]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2624119|Sergey Yastrzhembsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3050754|Элеонора Митрофанова]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-11
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4134668|Kirill Gevorgian]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4174129|Իգոր Իգորեվիչ Եժկով]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-05-01
| [[Асунсьон]]
|-
|
| 1975
| ''[[:d:Q4245337|Valery Kuzmin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4246562|Azamat Rachmetovitsj Koelmoechametov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-06
| [[Нуриман районы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4276586|Boris Malakhov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-11-26
| [[Pretoriä]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4367036|Alexey Podberezkin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4388701|Sergey Razov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-28
| [[Сочи]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4515766|Vladimir Chizhov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4759152|Andrey Budnik]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-08-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q10770525|Hà Hùng Cường]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-11
| [[Вьетнам]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12078196|Angel Ganev]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12281119|Иван Петков (дипломат)]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-24
| ''[[:d:Q6506|Варна]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16642406|Vladimir Dedushkin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16671806|Սերգեյ Լոբանով]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-03
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16708165|Վլադիմիր Տրուխանովսկի]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18236450|Sergey Belyayev]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18397725|Պյոտր Իվանցով]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-03
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857151|Alexander Petrov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26250923|Aleksandr Karaczewcew]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27979827|Oleg Vasnetsov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28497343|Սերգեյ Գարմոնին]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498453|Sergey Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q41199641|Յուրի Մատերի]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955379|Leonid Fituni]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-10-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308082|Վլադիմիր Սոկոլենկո]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-23
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q60827388|Andrey Kulik]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62268219|Victor Sumsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-13
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64401399|Александр Панкин]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-25
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88223529|Jerzy Drożdż]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-03
| ''[[:d:Q324927|Мехув]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q11747772|Polish Chamber of Commerce]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96290|Helmut Scholz]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-21
| [[Берлин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q891186|Boyko Noev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-13
| ''[[:d:Q405262|Златитса]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1980669|Aleksandr Yakovenko]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-21
| [[Гомель]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2574284|Anatol Petrencu]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-22
| ''[[:d:Q657744|Căușeni]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4059727|Sergey Akopov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4089059|Alexei Bogaturov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-24
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q4150279|Igor Gromyko]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4206757|Zamir Kabulov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-22
| [[Үзбәкстан]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4298073|Vasily Mikheev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-10-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4307789|Georgy Muradov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-19
| [[Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372629|Juri Fjodorowitsch Popow]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4384817|Alexei Pushkov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-10
| [[Ханбалык|Пекин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>[[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4443185|Sergei Storchak]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-08
| ''[[:d:Q913143|Олевск]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>''[[:d:Q670084|Vnesheconombank]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4506330|Andrei Wassiljewitsch Zyganow]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q12008787|Vadim Rozanov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q12131766|Mihály Bayer]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-03
| ''[[:d:Q842961|Mezőberény]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12292119|Rakovski Lashev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-23
| ''[[:d:Q6506|Варна]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064185|Mikhail Afanasyev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-30
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15067992|Oleg Kabanov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-28
| [[Пинск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q15068349|Andrei Karlov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-02-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q18408333|Embassy of Russia in North Korea]]''<br/>''[[:d:Q26691355|Embassy of Russia, Seoul]]''<br/>''[[:d:Q28667003|Embassy of Russia in Ankara]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-12-19
| [[Чанкая]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15070319|Sergei Koshkin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15074621|Sergej Mjasojedov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-01
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| [[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15074664|Viktor Tatarintsev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-23
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15081189|Igor Popov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16629328|Anton Vasilyev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16720874|Sergey Shokhin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-14
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18237376|Sergey Vershinin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-24
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18238163|Vladimir Goncharenko]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-03-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18244536|Владимир Кузнецов]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-06
| [[Adler]]
|
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18280297|Mirgayas Shirinsky]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-26
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-23
| [[Хартум]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19886311|Vladimir Karpets]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-12
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value="2017" | 2017-01-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21094065|Aleksandr Gorban]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-30
| [[Полярный]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-10-06
| [[Рим]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21683251|Астахов Ігор Олександрович]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-04-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47392223|Togrul Bagirov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-06
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-01-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q53562881|Anatoly Viktorov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59474414|Valeriya Makarevich]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-09
| [[Кытай]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1934684|homemaker]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835664|Եվգենի Բոյկով]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1978
| ''[[:d:Q61115670|Endre Szalipszki]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-06
| ''[[:d:Q854913|Szikszó]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61858062|Бочкарёв, Юрий Викторович]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70254625|Յուրի Բեջանյան]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84724113|Vladimir A. Kalinin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126870344|Ayjigit Buranov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-22
| [[Ош (Кыргызстан)|Ош]]
| ''[[:d:Q40455660|ambassador of Kyrgyzstan]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2587456|Vladimir Chamov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3658303|Alexander Grushko]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-25
| [[Осло]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4067324|Anatoly Antonov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-15
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4317737|Andrey Nesterenko]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-03
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4342428|Pyotr Palamarchuk]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-02-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4389751|Teimuraz Ramishvili]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4527247|Valerian Shuvaev]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-16
| [[Барнавыл]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-07-03
| [[Әлҗәзаир (шәһәр)]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4759182|Andrey Kemarsky]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4849418|Bakhtiyar Tuzmukhamedov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5442350|Felix Vulis]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-11
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6214238|Joevana Charles]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[укытучы]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-17
| [[Сейшел утраулары]]
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q11720791|Jarosław Bratkiewicz]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-03
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q651690|Польша фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q11828158|Independent College of Business and Administration]]''<br/>''[[:d:Q1416331|Cardinal Stefan Wyszyński University in Warsaw]]''<br/>''[[:d:Q9392360|Związek Młodzieży Socjalistycznej]]''<br/>''[[:d:Q2560876|National Security Bureau]]''
|
|
|-
|
| 1977
| ''[[:d:Q12147176|Serhii Reva]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-13
| [[Акъяр]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q7216893|Embassy of Ukraine, Dublin]]''<br/>''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12275503|Vladimir Sheytanov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12279370|Evgeni Stoychev]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-20
| ''[[:d:Q405279|Дупнитса]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q12281976|Jenő Faller]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-16
| ''[[:d:Q205607|Zirc]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12288793|Николай Цачев]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-12
| ''[[:d:Q189328|Ловеч]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15067355|Aleksandr Ignagov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-05-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15069041|Sergey Kozlov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15147127|Վիկտոր Սմիռնով]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16675102|Grigory Mashkov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16722189|Mark Entin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18245304|Mikhail Lysenko]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18245833|Andrey M. Maslov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18246235|Վալերի Միխայիլով]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-20
| [[Ставрополь]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278367|Դմիտրի Սուսլով]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-23
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18400517|Վիկտոր Սիբիլև]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18740960|Aleksandr Mantytsky]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Вәгыйф Гәрәев]]
| data-sort-value="1955" | 1955-01-24
| [[Миңгечәвер]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-02-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21106538|Aleksandr Ivanovich Matsegora]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-21
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500596|Iwan Dmitrijewitsch Soltanowski]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346119|Michail Nikolajevič Kopylov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-11
| [[Новосибирск]]
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346275|Владислав Степанович Загашвили]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-06
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q47376398|Krzysztof Ciebień]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-01
| [[Люблин|Лүблин]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47604603|Nikolay Nikolaevitsj Kosov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-30
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q52552468|Aleksandr Avanesov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308208|Karen Chalyan]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63433266|Alexander Shcherbakov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-03-13
| [[Сәләник]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65143976|Лусканов, Владимир Ильич]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-14
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-12-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q68329040|Branislav Hitka]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-15
| [[Братислава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84723851|Ալեքսանդր Բոլդիրև]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-20
| ''[[:d:Q3881|Lusaka]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q97016936|Шичанин, Игорь Александрович]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-06
| [[Совет Гаване]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109492160|Жилко, Борис Анатольевич]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-18
| [[Днипро]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113361336|Teymur Yəhyayev]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
| ''[[:d:Q4069454|Ərkivan]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130613075|Danuta Szostak]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58197|Edward Nalbandyan]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-16
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056557|Ednan Agayev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-25
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4096013|Bratchikov Igor]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-30
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4211833|Michail Leonidovitsj Kaminin]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4234401|Sergey Kortunov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value="2010" | 2010-10-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4315682|Իգոր Նևերով]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12285410|Lyubomir Ivanov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-21
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15070161|Vladimir Vedrashko]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-12-22
| [[Кишинёв]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071540|Alexander Avreljevich Tokovinin]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15845822|Andrey Andreyev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16166631|Իսկանդեր Ազիզով]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16664295|Oleg Kovalchuk]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16664853|Անդրեյ Կոլոսովսկի]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18239098|Igor Yevdokimov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278779|Georgy Toloraya]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18741037|Victor Sorokin]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656586|Николай Карлович Тавдумадзе]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359142|Նիկոլայ Լիստոպադով]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40039888|Aleksandr Surikov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-05-11
| ''[[:d:Q3889|Maputo]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q42306630|Vladimir Shtol]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-23
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64729716|Krzysztof Czapla]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q11785995|Mostostal Zabrze]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q75363327|Luba Sterlikova]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97661636|ナイリ・ラティポフ]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-05
| [[Уфа]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q827073|Vladimir Kotenyov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q1120123|Gábor Kovács]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-02
| ''[[:d:Q390796|Orosháza]]''
| ''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2272602|Sergey Prikhodko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4087120|Dmitry Biryukov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-21
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q1420621|media proprietor]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4095272|Aleksandr Botsan-Kharchenko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4152444|Aleksandr Gurnov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-08
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4159701|Levan Dzhagaryan]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-07
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4160126|Alikbek Jekshenkulov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-25
| ''[[:d:Q879108|Kochkor District]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4242566|Andrey Krutko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4279408|Օլեգ Մալգինով]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-09
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4287440|Maksim Medvedkov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-02
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
| 1979
| [[Екатерина Рождественская]]
| data-sort-value="1957" | 1957-07-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3501317|fashion designer]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''<br/>''[[:d:Q2034021|dressmaker]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11818350|Piotr Świtalski]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-02
| ''[[:d:Q202160|Кутно]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>[[Европа Шурасы|Аурупа шурасы]]<br/>[[АИХО|ОБСЕ]]<br/>''[[:d:Q672941|European External Action Service]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12276398|Georgi Dimitrov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-02
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12290754|Plamen Bonchev]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-22
| ''[[:d:Q178531|Видин]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15081444|Wassili Borissowitsch Pospelow]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15090153|Vladimir Barbin]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q15845826|Andrey Kelin]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18242464|Alexander Vladimirovich Zmeyevskiy]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18244769|Aleksey Labetsky]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278475|Վլադիմիր Տարաբրին]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18280162|Անդրեյ Շվեդով]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18741066|Yury Filatov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-12-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21600328|Свірідов Олексій Григорович]]''
| data-sort-value="1957" | 1957
| [[Мәскәү өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25487162|Vladimir Filipov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-02
| [[Болгария]]
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-11-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255538|Ilyas Umakhanov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-27
| [[Махачкала]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500329|Անդրեյ Պոկրովսկի]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-02-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41573926|Վլադիմիր Սպրինչան]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453478|Ալեքսանդր Խոխոլնիկով]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-04-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668544|Irina Semenenko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-20
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61944091|Kazimierz Romański]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-15
| [[Струже (Новосондецкий повяты)]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64211937|Adam Kobieracki]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-01
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>[[АИХО|ОБСЕ]]<br/>[[Төньяк Атлантик килешү оешмасы]]
| data-sort-value="2024" | 2024-04-04
| ''[[:d:Q741876|Пәсечно]]''
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q66722596|László Szőke]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-11
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70252256|Միխայիլ Գոլովանով]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q111033578|Зуфар Азадович Хуснитдинов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112993706|Шургалин, Михаил Александрович]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-06
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123965480|Balázs Bokor]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-08
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58102|Grigol Vashadze]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-19
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q541239|Nyam-Osoryn Tuyaa]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4065528|Sergey Andreyev]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4099541|Буренин, Алексей Николаевич]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-26
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
| 1980
| 1985
| ''[[:d:Q4159652|Umar Dzhabrailov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-28
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-03-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4218797|Igor Keblušek]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-15
| ''[[:d:Q842011|Һандлова]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q4245044|Pavel Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4280400|Aleksandr Manzhosin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4332124|Oleg Ozerov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4391144|Vladimir Rakhmanin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4421947|Alexander F. Sklyar]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q2643890|вокалист]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458253|Vladimir Titov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-02-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q8076988|Árpád Székely]]''
| data-sort-value="1958" | 20th century
| No/unknown value
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12290253|Petko Draganov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-25
| [[Каһирә]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064257|Vladimir Baybakov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15070631|Nikolay Kudashev]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071283|Դմիտրի Լոբաչ]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15076779|Նիկոլայ Սոֆինսկի]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15206633|Alexander Wladimirowitsch Jefimow]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16912378|Alexandre Melnik]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20612311|Ochirbat Chuluunbat]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43227018|Milan Hupcej]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-17
| [[Сташкивци]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60827981|Իգոր Ռոմանչենկո]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60836056|Գեորգի Զուև]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60836453|Tomasz Kozłowski]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q672941|European External Action Service]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65129933|Եվգենի Տերեխին]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65150959|Վադիմ Ռազումովսկի]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-09-08
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q78166773|Leszek Wieciech]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-25
| [[Краков]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''<br/>''[[:d:Q25502757|certified translator]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q152057|BP]]''<br/>''[[:d:Q1974620|Clinton Foundation]]''<br/>''[[:d:Q1387974|БМО Глобаль килешүе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q81827934|Milen Lyutskanov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-22
| ''[[:d:Q406227|Карнобат]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-09-22
| [[Sofiä|София]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q91966365|Пирожникова, Людмила Владимировна]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| [[Мәскәү өлкәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97179680|Siergiej Andriejew]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q110812967|Csaba Kőrösi]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| [[Сегед]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58203|Erlan Idrissov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-28
| [[Каркаралы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q370787|Alexander Lebedev]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q806805|bank teller]]''
| ''[[:d:Q2031025|First Chief Directorate]]''<br/>''[[:d:Q863254|Foreign Intelligence Service]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q511954|Zhan Videnov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-22
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q552452|Dalius Čekuolis]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-29
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q909174|Sándor Dorogi]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-31
| [[Будапешт]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1046192|Grigory Marchenko]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-26
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1103644|Clyde Kull]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-02
| [[Выру]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056403|Alexei Avtonomov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4146754|Гуманитар фәннәр дәүләт академик университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150189|Andrey Gromov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4183584|Andrey Zagorsky]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4211683|Andrey Kamorin]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-12
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
| ''[[:d:Q753932|Izvestia]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4718737|Alexander Dmitriyevich Polyakov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9139974|Puntsagiin Tsagaan]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-04
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9389826|Zdzisław Raczyński]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-18
| [[Верполь]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1995166|Polish Scouting and Guiding Association]]''<br/>''[[:d:Q1484980|Polish Press Agency]]''<br/>''[[:d:Q2560876|National Security Bureau]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11238281|Giedrius Čekuolis]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-29
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12290435|Peter Dokládal]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q1789604|Крнов]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065088|Ivan Volinkine]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15067127|Ալեքսանդր Զոլոտով]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079490|Միխայիլ Պետրակով]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20558105|Elçin Bağırov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-08
| [[Гәнҗә]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22046461|Alexander Sharonov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-23
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-01-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656173|Alexander Lukashevich]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28052574|Olga Chetverikova]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-18
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28497262|Անդրեյ Վեկլենկո]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359691|Ալեքսանդր Չվիկով]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40741263|Anna Ustinova]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q3888728|Margarita Rudomino All-Russia State Library for Foreign Literature]]''
|
|
|-
|
| 1985
| ''[[:d:Q55392529|Mirosław Gajewski]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-04
| [[Стараховице|Стараховитсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55653779|Ալեքսանդր Կուրմազ]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-05-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q60835884|Marek Jeziorski]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-06
| [[Краков]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87833917|Igor Revin]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-05
| [[Октябрьски]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 1984
|
| ''[[:d:Q97460783|Sergey Linevich]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105170319|Անդրեյ Տրուբնիկով]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-08
| [[Ташкент]]
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-07
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|-
|
| No/unknown value
| ''[[:d:Q105672051|Béla Fazekas]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| No/unknown value
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1980s
| ''[[:d:Q109482037|Róbert Kiss]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| No/unknown value
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-03-01
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q113412361|Салтыков, Алексей Эдуардович]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115280763|Yuri Klimenko]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-04
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120279638|Евдокимов, Михаил Николаевич]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-03
|
|
|
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q1120020|Béla Kovács]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-25
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1386663|Ivo Žďárek]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-06
| ''[[:d:Q320950|Трутнов]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-09-20
| [[İslamabad]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q3596041|Semyon Grigoryev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4055717|Andrey Avetisyan]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4094240|Artyom Borovik]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''<br/>''[[:d:Q1420621|media proprietor]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-03-09
| [[Химки]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4266606|Vladimir Lopatin]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-16
| ''[[:d:Q20924805|Фомка]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4402403|Sergei Ryabkov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458247|Boris Titov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q9390106|Zenon Kuchciak]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-21
| ''[[:d:Q161887|Камен-Поморски]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q673670|Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12271888|Angel Orbetsov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-24
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12287181|Михал Котман]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-14
| [[Зволен]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079409|Sergeyev Mikhail]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-29
| [[Мәскәү]]
| [[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16169319|Andrey Vorobyov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-20
| [[Ступино]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-05-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18238584|Alexey Dedov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18243696|Կոնստանտին Կոժանով]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-05-27
|
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q18274684|Sergei Nikolajewitsch Krjukow]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-06-11
| ''[[:d:Q3718|Dakar]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q18409512|Վսևոլոդ Տկաչենկո]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907863|Andrey Budaev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20047964|Galina Izotova]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-03
| [[Череповец]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21683198|Андреєв Володимир Вадимович]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21683825|Грачов Олександр Григорович]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27990864|Ján Šoth]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-02
| ''[[:d:Q27007|Бардейов]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30880268|Alexei Yerkhov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39082657|Վլադիմիր Տարարով]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q51882955|József Veress]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-24
| ''[[:d:Q842976|Mátészalka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70254899|Aleksei A. Novikov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q107262941|Evgeny Arnoldovich Stanislavov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109486604|Исаков, Алексей Викторович]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-01
|
|
|
|
|
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q110096961|Александр Юрьевич Гремитских]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131305924|Гаврилов, Константин Юрьевич]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-27
|
|
|
|
|
|-
| 1977
| 1985
| [[Илһам Әлиев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-12-24
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q106678947|Zagulba Presidential Residence]]''
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q466927|Aleksey Orlov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-09
| [[Элиста]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q739315|Vladimir Potanin]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4430912|Nikolay Spassky]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-10
| [[Акъяр]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q9376374|Wojciech Bożek]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-01
| [[Гливице|Гливитсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q9367289|Office for Foreigners]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16535803|Սերգեյ Բահարև]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-07-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16668903|Դմիտրի Կուրակով]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-09-13
| [[Ставрополь]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18221916|Andrey Brezhnev]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="2018" | 2018-07-10
| [[Акъяр]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18236188|Mikhail Baranov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19602342|Libor Secka]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-08
| [[Зноймо]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20492167|Josefina Vidal]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-18
| [[Сантьяго-де-Куба]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q21091856|Olga Vitalievna Boutorina]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-07
| [[Мончегорск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21152631|Վլադլեն Սեմիվոլոս]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-11-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21638568|Andrey Guskov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-15
| [[Cakarta|Джакарта]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29642403|Sergey Zhirnov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q134962714|Russian spy]]''<br/>''[[:d:Q15978655|киңәшче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''
| [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССҖБ дәүләт иминлек кәмитите]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453187|Անատոլի Բաշկին]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308093|Dmitri Igorewitsch Maximytschew]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q60835543|Roman Kowalski]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-30
| ''[[:d:Q672964|Пшасныш]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62713977|Անդրեյ Գրոզով]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1981
| 1986
| ''[[:d:Q113025714|Zsolt Maris]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-03
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115926522|Taalatbek Masadykov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-22
| ''[[:d:Q12819739|Beş-Küŋgöy]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q6054169|International University of Kyrgyzstan]]''<br/>[[London School of Economics]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120279759|Попов, Алексей Владимирович]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-19
|
|
|
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q124755734|Antal Heizer]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-03
| ''[[:d:Q214945|Pápa]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q313594|Kirsan Ilyumzhinov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-05
| [[Элиста]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15916915|chess official]]''<br/>''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q370164|Štefan Füle]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-05-24
| ''[[:d:Q727383|Соколов]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q736840|Konstantin Kosachev]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-09-17
| ''[[:d:Q4280027|Mamontovka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1000053|Vasily Nebenzya]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-26
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4271491|Aleksandr Lyubimov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-23
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4296811|Aleksey Mitrofanov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-03-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4361145|Helen Petrovsky]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4719314|Alexander Kinshchak]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-20
| [[Коломна]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6542454|Vladzimir Astapenka]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-13
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9322857|Tsedenjav Sukhbaatar]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12299588|Yuri Sterk]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-10
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068951|Անդրեյ Կովտուն]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16677574|Իվան Մոլոտկով]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16864093|Hangchuon Naron]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-02
| [[Pnompen]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17449482|Andrei Aleksandrovich Rossius]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-07-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20685566|Oleg Slabynko]]''
| data-sort-value="1962" | 1962<br/>1963-08-08
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21600310|Семенов Сергій Олексійович]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857272|Igor Khovaev]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-18
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24668916|Nikolay N. Udovichenko]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1985
| ''[[:d:Q47506640|Sándor Balogh]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-01
| ''[[:d:Q854996|Szerencs]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
| 1988
| ''[[:d:Q56192098|Piotr Ciećwierz]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-30
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]<br/>''[[:d:Q2955976|Chancellery of the Prime Minister of Poland]]''<br/>''[[:d:Q48840334|Ministry of Economy and Labor (Poland)]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56307557|Sergey Kopirkin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60827474|Նիկոլայ Մակարով (դիվանագետ)]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65952444|Peter Lizák]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-09
| ''[[:d:Q847350|Трстена]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70254811|Իլյա Ռոգաչյով]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85820751|Andrey Rudenko]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-09-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86376847|Jarosław Wojtara]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-11-03
| [[Ливия]]
|-
| 1986
| 1992
| ''[[:d:Q106328210|Mariusz Świder]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| [[Тшебятув (Старгардский повяты)]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120281156|Парамонов, Алексей Владимирович]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-01
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
| 1981
| 1986
| ''[[:d:Q58087|Iurie Leancă]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-10-20
| ''[[:d:Q2019719|Cimișlia]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q372202|Sükhbaataryn Batbold]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-24
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q467905|Miroslav Lajčák]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-03-20
| [[Попрад]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4514757|Sergey Cheremin]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-07-05
| [[Кисловодск]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q10799401|Nguyễn Phương Nga]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-08-27
| [[Hanoy]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18237276|Viktor Vasilyev]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18279717|Դմիտրի Ցվետկով]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1988
| ''[[:d:Q23561769|Péter Györkös]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-10
| ''[[:d:Q205607|Zirc]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28497991|Aleksandr Yegorov]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-05-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29415831|Thomas Bärsch]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Циттау]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31048928|Rahman Mustafayev]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-26
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56246360|Гуцало Сергій Євгенович]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-15
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835640|Իգոր Կրեմնև]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-05-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62757343|Jacek Bylica]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-23
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q672941|European External Action Service]]''<br/>[[Төньяк Атлантик килешү оешмасы]]<br/>''[[:d:Q41984|Халыкара атом энергиясе агентлыгы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q83941071|Andrey Kudin]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-03-09
| [[Днипро]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106570505|Жильцов, Алексей Николаевич]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-10-05
| [[Мәскәү]]
| [[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4398008|Россия хосусый хокук мәктәбе]]''
|
|
|-
|
| 1985
| ''[[:d:Q110096900|Petr Plikhin]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114784927|Hor Monirath]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-23
| [[Pnompen]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137996400|Nikolai Topornin]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4155064|Dmitriy Darin]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q17281072|икътисад фәннәре докторы]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6897081|Momchil Andreev]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-02
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9311092|Robert Smoleń]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-20
| [[Jaganʻ|Жагань]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q11822496|Polish Institute of International Affairs]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15077495|Sergey Skvortsov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18400146|Kirill Mikhailovich Barsky]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-22
| [[Реутов]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19916949|Giorgi Todua]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-06-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20852804|Vazil Hudák]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-18
| ''[[:d:Q27007|Бардейов]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
| 1988
| ''[[:d:Q28741315|Tsend Munkh-Orgil]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-18
| ''[[:d:Q809657|Baruun-Urt]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30951255|Lundeg Purevsuren]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30960385|Тонгсаван Фомвикхан]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42295461|Спартак, Андрей Николаевич]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-07-27
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
|
|
|-
|
| 1990
| ''[[:d:Q56192090|Witold Śmidowski]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-07-20
| [[Мелец|Мелетс]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''
| ''[[:d:Q178909|Chancellery of the President of the Republic of Poland]]''<br/>''[[:d:Q2560876|National Security Bureau]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
| 1989
| ''[[:d:Q61115511|Mátyás Szilágyi]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63075648|Lyudmila Vorobieva]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99964787|Dang Minh Khoi]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-27
| ''[[:d:Q10826042|Thường Tín]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120267213|Скосырев, Алексей Владимирович]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-18
|
|
|
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q3917390|Valer Capkała]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-02-22
| [[Гродно|Һродна]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4053765|Yondongiin Otgonbayar]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-03
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4167009|Pavel Dorokhin]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4235386|Yury Kostin]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-01
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4401616|Aleksey Rybnikov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-09-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4520770|Andrey Shary]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-06-17
| [[Белогорск (Амур өлкәсе)|Белогорск]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q164236|сугыш корреспонденты]]''<br/>''[[:d:Q10270331|radio editor]]''<br/>''[[:d:Q978044|executive]]''<br/>''[[:d:Q114347127|Rundfunkredakteur]]''
|
|
|
|-
|
| 1989
| ''[[:d:Q12141768|Ihor Polikha]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-06-08
| ''[[:d:Q4474913|Ulvivok]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q14370010|Vadim Vasilyev]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-09-23
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19861743|Konstantin Busygin]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-12-11
| [[Ташкент]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40037788|Լեոնիդ Սենտեբով]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-06-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1983
| 1987
| ''[[:d:Q55122121|Nikolai Platoshkin]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-19
| ''[[:d:Q19649288|Mescherino]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q56255628|Tomasz Łukaszuk]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-04-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q60836566|Adam Kułach]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-01
| ''[[:d:Q985238|Лүблинетс]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q672941|European External Action Service]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-09-01
| [[Katovitse|Катовитсе]]
|-
|
| 1990
| ''[[:d:Q72459699|Dmitriy Lvovich Baranov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97487662|Ivan Mityayev]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-04-14
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q124770029|Sergei Belyaev]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-25
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q512678|Maroš Šefčovič]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-07-24
| [[Братислава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4054880|Guram Abramishvili]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4219752|Igor Kesaev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-30
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4279738|Mikhail Mamayev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6510832|Zohrab Mnatsakanian]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-03-20
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11711428|Igor Barát]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16623792|Georgi Kadiev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-28
| ''[[:d:Q6509|Бургас]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17612110|Gunaajav Batjargal]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| [[Монголия]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1993
| ''[[:d:Q20069350|Праведник, Андрей Иванович]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-03
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28819033|Pyotr Ilichov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-03-11
| [[Подольск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43428694|Կոնստանտին Կլիմովսկի]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-06-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Эрлан Абдылдаев]]
| data-sort-value="1966" | 1966-07-21
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1985
| 1986
| ''[[:d:Q53764750|Andrea Bártfai-Mager]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-05-24
| [[Маҗарстан]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65147835|Gleb Desyatnikov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q135246612|Le Linh Lan]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q3917708|Ihar Leszczenia]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-12-21
| [[Жодино|Жодзина]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4326941|Nurlan Nogaev]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-30
| [[Кандыагач|Канлыагач]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12622706|Han Koo Hyun]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-15
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15076897|Aleksej Solomatin]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634693|ゲンナーディー・オヴェチコ]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-14
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20584735|Tahir Taghizadeh]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-08-11
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21104570|Dmitry Lyubinsky]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-12-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1990
| [[Айдар Аганин]]
| data-sort-value="1967" | 1967-08-23
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q15294742|Россия бүген]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40029902|Igor Belyayev]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104830|Դմիտրի Դոգադկին]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308102|Վլադիմիր Ժելտով]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q56340748|Cezary Król]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-22
| [[Влоцлавек|Влотславек]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2026" | 2026-03-24
| ''[[:d:Q745059|Отвотск]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q60827558|Սերգեյ Բազդնիկին]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-09-30
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60827702|Դմիտրի Ֆեոկտիստով]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q60981270|Juliusz Gojło]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-01-23
| ''[[:d:Q745085|Мроңгово]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q109638209|Ministry of Development and Technology (Poland)]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62667399|Róbert Hajšel]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-28
| ''[[:d:Q208110|Банска-Штьявнитса]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q64524530|Marek Ciesielczuk]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q924103|Һрубешув]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q9367289|Office for Foreigners]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66804200|Natasha Vázquez Ruiz]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-04-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70252928|Edvard Zhuk]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-12-27
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q73013277|Norbert Konkoly]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-12-18
| [[Мишкольц]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84721857|Նիկոլայ Կրասիլնիկով (դիվանագետ)]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1989
| ''[[:d:Q124770727|Пилипсон, Юрий Валентинович]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>[[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136557846|Joungho Park]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
|
|
| ''[[:d:Q495807|Korea Institute for International Economic Policy]]''<br/>''[[:d:Q208736|Һаңгук чит телләр үнивирситите]]''
|
|
|-
|
|
| [[Дмитрий Мазепин]]
| data-sort-value="1968" | 1968-04-18
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4330065|Platon Obukhov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-09-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
| 1993
| ''[[:d:Q6505041|Kirill Koktysh]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-11-30
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q1685363|пропагандист]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6542623|Уладзімір Мікалаевіч Лапата-Загорскі]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| [[Брест]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7808503|Рубинский, Кирилл Юрьевич]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
|
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16724023|Juraj Siváček]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-03-30
| ''[[:d:Q319787|Поважска-Бистритса]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25999464|Saleumxay Kommasith]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-31
| [[Лаос]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28869795|Georgi Panayotov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-07-24
| ''[[:d:Q407372|Поморие]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q54991730|Valér Franko]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-11
| [[Гуменне (шәһәр)|Һуменне]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62273522|Dušan Krištofík]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-02-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70254757|Konstantin Dolgov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-08-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84721860|Գեորգի Չեպիկ]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97459498|Serguéi Mélik-Bagdasárov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-12
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q109493689|Csaba Balogh]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-02
| ''[[:d:Q674311|Kisvárda]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q30570769|Ministry of Foreign Affairs (Hungary)]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124752031|Aleksei Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Эхо Москвы]]<br/>''[[:d:Q4161596|Diletant]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130286610|Амбаров, Роман Евгеньевич]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-05-26
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131766508|Andrzej Misztal]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-11-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-01-02
|
|-
|
| 2009
| [[Синан Оган]]
| data-sort-value="1969" | 1969-03-14
| [[Ыгдыр]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q2072655|Azerbaijan State University of Economics]]''<br/>''[[:d:Q2612487|Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Turkey]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7036343|Nikolay Suslov]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12122177|Oleh Medvedev]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-03
| [[Лысычанск]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16722928|Yury Yablokov]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-06-27
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
| 1993
| ''[[:d:Q21497414|Marek Szczygieł]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-02
| ''[[:d:Q986912|Понәтова]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>[[АИХО|ОБСЕ]]
|
|
|-
| 1987
| 1992
| ''[[:d:Q63224420|András Béres]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q10547393|local politician]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65154043|Островенко, Владимир Евгеньевич]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-01
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q71164408|Վլադիսլավ Մասլեննիկով]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-07-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124771201|Столяров, Игорь Юрьевич]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-06
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132887896|Marcin Czapliński]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q635492|Polish Humanitarian Organisation]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138589795|Petr Hladík]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-06
| [[Брно]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Владимир Мединский]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-18
| [[Смила]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3658951|Sergey Gaplikov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-04-29
| [[Бишкәк]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4170532|Alexey Gaikovich Dulyan]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4173747|Dmitry Yegorov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-10-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4230961|Dmitry Konov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-02
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4426961|Сергей Сокол]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-17
| [[Акъяр]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| No/unknown value
| 1994
| ''[[:d:Q9350396|Tsogtbaatar Damdin]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-14
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11404284|Yoshinori Kitano]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|
|
|
|
|-
|
| 1993
| ''[[:d:Q13028035|Ihar Fisienka]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60687933|Ľubomír Rehák]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-24
| ''[[:d:Q750423|Топольчани]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65148735|Դանիլա Գանիչ]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-06-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Александр Соколов (1970)|Александр Соколов]]
| data-sort-value="1970" | 1970-08-04
| [[Кострома]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4297405|Sergey Mikhailov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-17
| [[Архангельск]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15074232|Alexander Igorevich Muranov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-30
| [[Ветлуга (шәһәр)|Ветлуга]]
| [[адвокат]]
|
|
|
|-
| 1990
| 1995
| ''[[:d:Q16528589|Andrzej Cieszkowski]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q640223|Хоччно]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
| 1996
| ''[[:d:Q26255585|Mälik Myrsalin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-10-31
| [[Актүбә]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453892|Kirill Ignatyev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''<br/>''[[:d:Q846430|futurist]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84725567|Timur Rafailovich Eivazov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107154992|Samuel Vlčan]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-13
| ''[[:d:Q754768|Партизанске]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108738073|Mikhail Lobov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-01
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 1994
| ''[[:d:Q124770979|Nikolay Nozdrev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-09-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131176555|Wiesław Kuceł]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3739455|Anton Vaino]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-02-17
| [[Таллинн]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4096529|Sergey Brilyov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-07-24
| [[Һавана]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q270389|яңалыклар алып баручы]]''
| ''[[:d:Q2537294|Бөтенроссия дәүләт телевизион һәм радиотапшырулар ширкәте]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148849|Vladislav Grib]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-16
| [[Умань|Уман]]
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 1994
| ''[[:d:Q4249938|Stanislav Kucher]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15089438|Салават Ырысбаев]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-02-09
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16377965|Shahmar Movsumov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-01-31
| [[Нахчыван]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30880475|Dmitry Aristov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-01-12
| [[Саликам]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65144063|Кондулуков, Алексей Сергеевич]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-09-12
| [[Чапаевск]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| 1993
| 1994
| ''[[:d:Q75071057|Sjeng Scheijen]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Маастрихт]]
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
| ''[[:d:Q1200661|Design Academy Eindhoven]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109489862|Степанов, Олег Владимирович]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111761741|Tatiana Kastouéva-Jean]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-26
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
| ''[[:d:Q3152296|French Institute of International Relations]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q116707548|Dilshod Hamidovich Ahatov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-02-28
| [[Кәттәкурган]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120278286|Черновол, Андрей Георгиевич]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-09-07
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070363|Roman Artyukhin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-16
| ''[[:d:Q589558|Iksha]]''
|
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
|
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q4128567|Konstantin Vybornov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-29
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4256996|Vladimir Legoyda]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-08
| [[Костанай|Куштанай]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q1692920|SPAS]]''<br/>''[[:d:Q4491428|Фома]]''<br/>''[[:d:Q4303939|Moscow Patriarchia]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7381039|Ruslan Pukhov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-16
| [[Электросталь]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|
|-
|
| 1996
| [[Роман Головченко]]
| data-sort-value="1973" | 1973-08-10
| [[Жодино|Жодзина]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q121767524|سرگئی قازاریان]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-23
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 2000
| ''[[:d:Q55105868|Михаил Радиевич Подгузов]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-29
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Сергей Кравцов]]
| data-sort-value="1974" | 1974-03-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61122152|Nərmin Şirəliyeva]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-11-09
| [[Бакы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109911333|Артём Анатольевич Огурцов]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-12-14
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q5803091|shop assistant]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q108685519|Baikal Electronics]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124770196|Иванов, Евгений Сергеевич]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-02-14
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4388782|Dmitry Razumov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-02-07
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16360345|Krišjānis Peters]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-06-23
| [[Рига]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-11-13
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|-
|
| 1998
| ''[[:d:Q20812953|Maria Zakharova]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1328323|functionary]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>''[[:d:Q1685363|пропагандист]]''<br/>''[[:d:Q2358549|press agent]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21644003|Dmitry Polikanov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q726762|Рус география җәмгыяте]]''
|
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q23656187|Magomed Magomedov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-04-07
| [[Махачкала]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1501800|генераль директор]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q18170503|РИА «Дагестан»]]''
|
|
|-
|
|
| [[Василий Орлов]]
| data-sort-value="1975" | 1975-04-14
| [[Благовещенск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109490858|Elbrus Kutrashev]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-09-27
| [[Грозный]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4252772|Anatoly Lazarev]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-10-03
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4253130|Natalya Laydinen]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-04-21
| [[Петрозаводск]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4339012|Alexei Ostrovsky]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4449449|Ivan Tavrin]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-11-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q56425414|media manager]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| ''[[:d:Q106645172|Kismet Capital Group]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42336685|Yury Zhelyabovskiy]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-10-23
| [[Барнавыл]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58756095|Sukhbold Sukhee]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-10-30
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123689747|Anatoly Batashev]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-18
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4484015|Philip]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-23
| [[Липецк]]
| ''[[:d:Q161944|диякын]]''<br/>''[[:d:Q831474|presbyter]]''<br/>''[[:d:Q842781|hegumen]]''<br/>''[[:d:Q955464|parson]]''<br/>''[[:d:Q213159|archimandrite]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4526734|Nina Shtanski]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-10
| [[Тирасполь]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15149361|Igor Khokhlov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21639846|Yury Zudov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11-11
| [[Чиләбе]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105206659|Dmitri Grachev]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-12-23
| [[Kireç|Киреч]]
| ''[[:d:Q245068|кәмитче]]''<br/>''[[:d:Q1148872|пародист]]''<br/>''[[:d:Q12406482|юморист]]''
|
|
|
|-
|
| 2000
| ''[[:d:Q112994530|Tatyana Sorokina]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-12-22
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136084894|Ekaterina Torkunova]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
|
| [[хокук белгече]]<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4074131|Kirill Babaev]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-05-30
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492294|Petr Fradkov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q649100|Promsvyazbank]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6809646|Mehmet Perinçek]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-09-19
| [[Истанбул]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16364203|Adil T. Baguirov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-04-23
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q7301138|real estate entrepreneur]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104820766|Andrei Karachentsov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-24
| [[Мәскәү]]
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108691440|Roza Chemeris]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-06-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q135856689|Nurlan Jaqypov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-03-31
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Ренат Биккин]]
| data-sort-value="1979" | 1979-07-21
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30172635|Elene Khoshtaria]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-18
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31294908|Azər Talıbov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-02-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4171270|Vyacheslav Dukhin]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-06-30
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
| 2002
| ''[[:d:Q4284106|Alexander Maslyakov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-04-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
| 2002
| ''[[:d:Q4316576|Dmitriy Nekrasov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-02-14
| ''[[:d:Q16029720|Чигасово]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12366798|Ken Koort]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Таллинн]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
| 2004
| ''[[:d:Q12576218|Қуандық Рахымбекұлы Мамырбаев]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-06-09
|
| ''[[:d:Q190752|югары хөкем]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18520970|Ariadna Rokossovskaya]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-10-07
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099092|Vitaly Ignatiev]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-07-05
| [[Подильск|Подилск]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865118|Sergey Ivanov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-10-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''
|
|
|
|-
| 1999
| 2004
| ''[[:d:Q58204349|Anna Gerasimova]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-12-11
|
| ''[[:d:Q16727193|һуманитар]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91964849|Nadezda Orlova]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Мичуринск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102240753|Anatoĺ Kotaŭ]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q9149465|Embassy of Belarus, Warsaw]]''<br/>''[[:d:Q2047848|Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q2570268|Belarus Olympic Committee]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106069500|Павел Викторович Андреев]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-02-06
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 1997
| 2002
| ''[[:d:Q112117004|Boris Bondarev]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-09-10
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q112144780|Permanent Mission of the Russian Federation to the United Nations in Geneva]]''
|
|
|-
| 1998
| 2003
| ''[[:d:Q122865057|Казбулат Иналович Цховребов]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-16
| [[Цхинвал]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
| 2002
| ''[[:d:Q132888498|Kirill Zalessky]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 2002
| ''[[:d:Q133755335|Olga Lebedeva]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-04-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q106678486|Featureautor]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 2003
| ''[[:d:Q134962913|Ksenia Virganskaya]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-21
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q287099|Kseniya Sobchak]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q512314|socialite]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[язучы]]
| No/unknown value
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4149679|Yekaterina Grinchevskaya]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-11-28
| [[Түбән Новгород]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
| 2003
| ''[[:d:Q4194814|Mikhail Zygar]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15973695|political reporter]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q164236|сугыш корреспонденты]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q108800680|media executive]]''<br/>''[[:d:Q1155838|корреспондент]]''
| ''[[:d:Q1780189|Коммерсантъ]]''<br/>''[[:d:Q155172|TV Rain]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4370861|Kseniya Polteva]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-03
| [[Мәскәү]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50527554|Vladimir Efimov]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-06-26
| [[Курск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65640221|Nicu Popescu]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-04-25
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Säyäsi tikşerenülär institutı (Parij)|Сәяси тикшеренүләр институты]]
|
|
|-
|
| 2004
| ''[[:d:Q4219448|Laura Keosayan]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-02-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20070395|Oleksandr Urbanskyi]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-01-03
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107309433|Ksenia Chilingarov]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-06-17
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''
|
|
|
|-
| 2000
| 2006
| [[Роман Доброхотов]]
| data-sort-value="1983" | 1983-08-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q48940439|The Insider]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4308308|Murad Musaev]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-08-18
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>[[адвокат]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15975612|Marina Kim]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-08-11
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16181496|Victoria Braathen]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-01-22
| ''[[:d:Q26087|Тромсө]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60829908|Maxim Iksanov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-03-24
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62712907|Садовенко Анна]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-10-14
| [[Бельгия]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[Россия Федерациясе саклану министрлыгы]]
|
|
|-
|
| 2005
| ''[[:d:Q117348021|Ելենա Պրոնիչևա]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-06-06
| [[Мелитополь]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4317038|Zhanna Nemtsova]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-26
| [[Түбән Новгород]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''
| ''[[:d:Q30041811|Boris Nemtsov Foundation for Freedom]]''<br/>''[[:d:Q153770|Deutsche Welle]]''<br/>[[Эхо Москвы]]<br/>''[[:d:Q2627117|RBK TV]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15290865|Andrey Baykov]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-06-18
| [[Череповец]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39388715|Агафонова, Екатерина Андреевна]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-02-01
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q1479649|REN TV]]''
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q65198983|Бно-Айриян, Михаил Каренович]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-02-01
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105430583|Roman Iliev]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-06-10
| ''[[:d:Q4085797|Бессергеновка]]''
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''
| ''[[:d:Q113408034|Федерация сумо России]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q298532|Leyla Alieva]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-07-03
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Александр Волков (1985)|Александр Волков]]
| data-sort-value="1985" | 1985-02-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18345533|Miroslava Duma]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-10
| [[Соргыт]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q123688705|fashion writer]]''
|
|
|
|-
|
| 2007
| ''[[:d:Q58229808|Лев Сурат]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-06-04
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66970651|Liudmyla Buimister]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-11-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105491391|Zarina Doguzova]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-02-25
| [[Цхинвал]]
| ''[[:d:Q1162163|директор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110761413|Laura Dzhugeliya]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-06-18
| ''[[:d:Q620937|Сухум районы]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
|
|
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q112424495|Jakub Korejba]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Кельце|Келсе]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125842377|Irina Zubova]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-05-08
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
| 2006
| ''[[:d:Q128914658|Kirill Shchitov]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-04-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 2008
| 2010
| ''[[:d:Q131465279|Nasir Mammadov]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-07-30
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134816434|Olga Berezutskaya]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-05-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q47541952|продюсер]]''
|
|
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q137945594|Denis Kataev]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-01-01
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q2120364|Radio France]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139721129|Alexandra Filippenko]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>''[[:d:Q11499163|political pundit]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q17540371|European Leadership Network]]''<br/>''[[:d:Q125780326|The Breakfast Show]]''
|
|
|-
|
| 2008
| ''[[:d:Q1994919|Nadezhda Mikhalkova]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2405480|тавыш яздыру актеры]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30075227|Lukáš Parízek]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-09
| [[Братислава]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87007000|Andriy Zasukha]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-10-30
| ''[[:d:Q4225638|Kovalivka]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| 2008
| 2011
| ''[[:d:Q116980222|Igor Okunev]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-10-24
| [[Санкт-Петербург]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q52386692|political geographer]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q134039755|Nikolay Bobrinsky]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-05-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2664701|jurist-consultant]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21640264|Ilya Klishin]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-09-04
| [[Тамбов]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q72715614|Nailya Asker-zade]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-12-13
| [[Бакы]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| [[НТВ]]<br/>''[[:d:Q2627117|RBK TV]]''<br/>''[[:d:Q1780189|Коммерсантъ]]''<br/>''[[:d:Q2304119|Vedomosti]]''<br/>''[[:d:Q628101|Russia-24]]''<br/>[[Россия-1]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132780954|Geir Indrefjord]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-01-29
| [[Ставаңер]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16254337|siviløkonom]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134962914|Anastasia Virganskaya]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-03-27
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60315517|Lobsang Tenpa]]''
| data-sort-value="1988" | 1988
| [[Свердловск өлкәсе]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100555453|Ekaterina Fedun]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-11-05
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21140516|Дмитрий Энтео]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-02-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98918779|Kira Yarmysh]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-11
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q17221|spokesperson]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4491663|Anti-Corruption Foundation]]''<br/>[[Aleksey Navalnıy|Алексей Навальный]]
|
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q109378413|Henry Sardaryan]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-29
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[галим]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 2011
| ''[[:d:Q109380278|Andrey Sergeyevich Afanasyev]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-05-16
|
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q21645214|Tsargrad TV]]''<br/>''[[:d:Q22868|RT]]''
|
|
|-
|
| 2011
| ''[[:d:Q131195188|Liza Lazerson]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-02-27
| [[Сарытау]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q135301631|broadcaster]]''<br/>''[[:d:Q28692502|women's rights activist]]''
|
|
|
|-
| 2014
| 2014
| ''[[:d:Q12000514|Simen Stubsjøen]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-03-23
| [[Тронһейм]]
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q12344332|иканум]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65124032|Ekaterina Berezovskaya]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-02-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]
|
|
|-
|
| 2013
| ''[[:d:Q17287335|Xenia Shoigu]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-01-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''<br/>''[[:d:Q15986539|sports official]]''<br/>''[[:d:Q15306067|териятлит]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63372038|Буренин, Константин Александрович]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-07-15
| [[Тамбов]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>[[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105064011|Anetta Bril]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-01-03
| [[Мәскәү]]
| [[җырчы]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106866651|Olga Cebotari]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-01-04
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111890943|Кирилл Александрович Чернышёв]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-12-01
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4173076|Eurasian Economic Commission]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111854011|Борис Сергеевич Белозёров]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63351605|Литинский, Сергей Валерьевич]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-08-20
| [[Россия]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113590576|Ally Breelsen]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-03-16
|
| ''[[:d:Q488111|порнография актёры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q44155839|Said Kerimov]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-07-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106385861|Vladislac Kaim]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-09-27
|
| ''[[:d:Q61048378|climate activist]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124769868|Владимир Сериков]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-01-06
| [[Елец]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61885250|Elizaveta Peskova]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-01-09
| [[Әнкара]]
| ''[[:d:Q315625|intern]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]
| ''[[:d:Q88379315|The Foundation for the Development of Russian-French Historical Initiatives]]''
|
|
|-
|
| 2023
| ''[[:d:Q135393436|Aleksandr Vaino]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-09-10
| [[Токио]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| ''[[:d:Q4056887|Agency for Strategic Initiatives]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30957838|Dariusz Szewczyk]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
| 1996
| ''[[:d:Q99913160|Gankhuurai Battungalag]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 2009
| 2013
| ''[[:d:Q125560990|Mark Ten]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q56425414|media manager]]''
| ''[[:d:Q4049960|sports.ru]]''<br/>''[[:d:Q155172|TV Rain]]''
|
|
|-
|
| 2022
| ''[[:d:Q136431200|Eva Leps]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-02-23
| [[Мәскәү]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4428732|Somphone Sichaleune]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9331586|Suren Badral]]''
|
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12272409|Асен Асенов]]''
|
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12275042|Венелин Лазаров]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q13032791|Станіслаў Агурцоў]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358710|Yelena Vasilyeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q44155240|Leonid Dmitriyev]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50807940|Sergey Nalobin]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q57434454|Olga Zeveleva]]''
|
|
| ''[[:d:Q117021722|political sociologist]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q221653|Утрехт университеты]]''
|
|
|-
| 2011-09-01
| 2013-05-27
| ''[[:d:Q58350612|Oxana Pimenova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2065769|University of Windsor]]''<br/>''[[:d:Q1514848|Саскачеван университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60836049|Grzegorz Michalski]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>[[АИХО|ОБСЕ]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65148465|Ալեքսեյ Պավլովսկի]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65199528|Thieng Boupha]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q72698975|Leonid Kadyshev]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 2009-09-01
| 2010-12-31
| ''[[:d:Q79456363|Yegor V Tourleigh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2015
| 2015
| ''[[:d:Q96292717|Rosemary T Hitchens]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q112085394|Earth League]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105206957|Elia Bescotti]]''
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Лейбниц исемендәге Көнчыгыш һәм Көньяк-Көнчыгыш Европа тикшеренүләр институты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110987274|Sławomir Majman]]''
|
| [[Прага]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114029010|Лев Николаевич Паузин]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
|
|
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q114670318|Ekaterina Narochnitskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q96724957|Perspectives and prospects E-journal]]''<br/>''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115017563|Khonepheng Thammavong]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1977
| 1983
| ''[[:d:Q115195066|Zbigniew Smuga]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q122259336|Hong-Yi Lien]]''
|
|
| ''[[:d:Q96694579|internationalist]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123313281|Mickaël Lebedev]]''
|
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[адвокат]]
| ''[[:d:Q2945193|Centre d'Etudes Diplomatiques et Stratégiques]]''
|
|
|-
| 1977
| 1982
| ''[[:d:Q131549176|Maciej Lewandowski]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q4294318|Ministry of Interior and Administration]]''<br/>''[[:d:Q4294864|Ministry of Justice]]''
|
|
|-
|
| 1975
| ''[[:d:Q132562383|Николай Константин улы Дупленский]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136802698|Lana Pozhidaeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
| 2010<br/>2014
| 2014<br/>2016
| ''[[:d:Q136802838|Victoria Drokova]]''
|
|
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138641704|Nguyễn Quang Tạo]]''
|
| ''[[:d:Q185682|French Indochina]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
==Ихтирамлы докторлар==
*[[Мәхмүд Аббас]] (2008).
*[[Рәҗәп Таййип Әрдоган]] (2011)
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.mgimo.ru Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты Рәсми сайты]
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәскәү|Мәгариф|Сәясәт|Россия Федерациясе}}
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]]
[[Төркем:1944 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
8bel5l0wyythc6luv0zxtsamatvayd5
ФИФА Конфедерацияләр кубогы
0
189303
5936269
5862225
2026-06-04T08:19:49Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936269
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол турниры}}
'''Конфедерацияләр кубогы''' ({{lang-en|FIFA Confederations Cup}}) — [[ФИФА]] карамагында үткәрелә торган футбол турнирларының берсе. Конфедерацияләр кубогы дүрт елга бер тапкыр уздырыла. Кубокта {{comment|турнир хуҗасы|(киләсе елда дөнья чемпионаты үткәреләчәк ил)}}, гамәлдәге дөнья чемпионы һәм үз кыйтгасындагы ([[УЕФА|Европа]], Көньяк Америка, Төньяк һәм Үзәк Америка, Африка, Азия һәм Океания) турнирда җиңүче булган 6 җыелма катнаша.
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label WHERE {
?item wdt:P3450 wd:Q171789.
OPTIONAL { ?item wdt:P1346 ?__________. }
}
|section=
|links=text
|sort=p585
|columns=p585:Ел,label:Исем,p17:Кабул итүче ил,p1346:Җиңүче,p1132:Катнашучылар,p1350:Уеннар,p1351:Голлар,p1110:Тамашачылар
}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! Кабул итүче ил
! Җиңүче
! Катнашучылар
! Уеннар
! Голлар
! Тамашачылар
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-10
| Кыйрал Фәһд кубогы 1992
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| [[Аргентина милли футбол җыелмасы|Аргинтин милли аяк тубы җыелмасы]]
| 4
| 4
| 18
| 196500
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-01
| Кыйрал Фәһд кубогы 1995
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| [[Дания милли футбол җыелмасы|Дания милли аяк тубы җыелмасы]]
| 6
| 8
| 19
| 165000
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-12
| 1997 елгы ФИФА Кәнфидирәсәләр купысы
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| [[Бразилия милли футбол җыелмасы|Брәзил милли футбол җыелмасы]]
| 8
| 16
| 52
| 333500
|-
| data-sort-value="1999" | 1999
| 1999 елгы ФИФА Кәнфидирәсәләр купысы
| [[Мексика]]
| Миксикә милли аяк тубы җыелмасы
| 8
| 16
| 55
| 970000
|-
| data-sort-value="2001" | 2001
| 2001 елгы ФИФА Кәнфидирәсәләр купысы
| [[Япония]]
| [[Франса милли футбол җыелмасы|Франса милли аяк тубы җыелмасы]]
| 8
| 16
| 31
| 557191
|-
| data-sort-value="2003" | 2003
| 2003 елгы ФИФА Кәнфидирәсәләр купысы
| [[Франция]]
| [[Франса милли футбол җыелмасы|Франса милли аяк тубы җыелмасы]]
| 8
| 16
| 37
| 491700
|-
| data-sort-value="2005" | 2005
| 2005 елгы ФИФА Кәнфидирәсәләр купысы
| [[Алмания|Германия]]
| [[Бразилия милли футбол җыелмасы|Брәзил милли футбол җыелмасы]]
| 8
| 16
| 56
| 603106
|-
| data-sort-value="2009" | 2009
| 2009 елгы ФИФА Кәнфидирәсәләр купысы
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| [[Бразилия милли футбол җыелмасы|Брәзил милли футбол җыелмасы]]
| 8
| 16
| 44
| 584894
|-
| data-sort-value="2013" | 2013-06
| 2013 елгы ФИФА Кәнфидирәсәләр купысы
| [[Бразилия]]
| [[Бразилия милли футбол җыелмасы|Брәзил милли футбол җыелмасы]]
| 8
| 16
| 68
| 804659
|-
| data-sort-value="2017" | 2017
| [[2017 елгы Конфедерацияләр кубогы|2017 елгы ФИФА Кәнфидирәсәләр купысы]]
| [[Россия]]
| [[Футбол буенча Алмания җыелмасы|Алмания милли аяк тубы җыелмасы]]
| 8
| 16
| 43
| 628304
|}
{{Wikidata list end}}
{{Халыкара футбол}}
[[Төркем:Футбол кубоклары]]
qn5r5fd6cl5qh1yai50g1uiw7hplpqq
Григорий Медведев
0
201231
5936277
5532964
2026-06-04T09:51:28Z
Таёжный лес
38136
5936277
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}'''Григори Медведев''' ({{lang-ru|Григорий Сергеевич Медведев}}, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — ар телендә иҗат иткән язучы, тәрҗемәче.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{stub}}
[[Төркем:тәрҗемәчеләр]]
4my20eyzhjvenr7xt138z4ibr6fm4e0
5936278
5936277
2026-06-04T09:56:01Z
Таёжный лес
38136
5936278
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}'''Григори Медведев''' ({{lang-ru|Григорий Сергеевич Медведев}}, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — ар телендә иҗат иткән язучы, тәрҗемәче.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{stub}}
[[Төркем:Ар тәрҗемәчеләре]]
gj532tmug3dficedofn15487idcz0fd
Испания милли футбол җыелмасы
0
206725
5936266
5919053
2026-06-04T07:30:19Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936266
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол җыелмасы}}
'''Испания милли футбол җыелмасы''' ({{lang-pt|Selección de fútbol de España}}) — халыкара [[футбол]] ярышларында [[Испания]] вәкиле булып торучы [[милләт|милли]] [[такым]].
{{ФРВМ||График}}
== Әгъзалар ==
{{Wikidata list|sparql=SELECT ?item ?assumedOffice WHERE {
?item p:P54 ?posheld.
?posheld ps:P54 wd:Q42267.
?posheld pq:P580 ?assumedOffice.
MINUS { ?posheld pq:P582 ?endTime. }
}
ORDER BY ?assumedOffice
|columns=label,p569
|sort=label
|autolist=fallback
|row_template=subst:Wikidata list/Тамгалы исемлек569
|skip_table=1
|col_count=3
}}
* ''[[:d:Q15221199|Adama Traoré]]'' (1996-01-25)
* ''[[:d:Q100386793|Aitor Paredes]]'' (2000-04-29)
* ''[[:d:Q19968626|Aleix García]]'' (1997-06-28)
* ''[[:d:Q20492591|Alejandro Remiro]]'' (1995-03-24)
* ''[[:d:Q59823403|Ander Barrenetxea Muguruza]]'' (2001-12-27)
* ''[[:d:Q66743376|Ansu Fati]]'' (2002-10-31)
* ''[[:d:Q127499|Asier Illarramendi]]'' (1990-03-08)
* ''[[:d:Q3855340|Aymeric Laporte]]'' (1994-05-27)
* ''[[:d:Q15427728|Ayoze Pérez]]'' (1993-07-29)
* ''[[:d:Q18719485|Borja Iglesias]]'' (1993-01-17)
* ''[[:d:Q109853508|Bryan Zaragoza]]'' (2001-09-09)
* ''[[:d:Q127452|Dani Carvajal]]'' (1992-01-11)
* ''[[:d:Q16972254|Dani Ceballos]]'' (1996-08-07)
* ''[[:d:Q19560313|Dani Olmo]]'' (1998-05-07)
* ''[[:d:Q63368196|Daniel Vivian]]'' (1999-07-05)
* ''[[:d:Q17712329|David García Zubiria]]'' (1994-02-14)
* ''[[:d:Q19665907|David Raya]]'' (1995-09-15)
* ''[[:d:Q112184628|Dean Huijsen]]'' (2005-04-14)
* ''[[:d:Q13382434|Diego Llorente]]'' (1993-08-16)
* ''[[:d:Q59938996|Eric García]]'' (2001-01-09)
* ''[[:d:Q18637930|Fabián Ruiz]]'' (1996-04-03)
* ''[[:d:Q117312887|Fermín López]]'' (2003-05-11)
* ''[[:d:Q44297797|Ferran Torres]]'' (2000-02-29)
* ''[[:d:Q108111889|Gavi]]'' (2004-08-05)
* ''[[:d:Q356126|Gerard Deulofeu]]'' (1994-03-13)
* ''[[:d:Q5550103|Gerard Moreno]]'' (1992-04-07)
* ''[[:d:Q30346426|Hugo Guillamón]]'' (2000-01-31)
* ''[[:d:Q110258306|Joan Garcia]]'' (2001-05-04)
* ''[[:d:Q3180002|Jonathan Castro Otto]]'' (1994-03-03)
* ''[[:d:Q15396247|José Luis Gayà]]'' (1995-05-25)
* ''[[:d:Q649788|Juanmi Jiménez]]'' (1993-05-20)
* ''[[:d:Q113704154|Lamine Yamal]]'' (2007-07-13)
* ''[[:d:Q114085673|Marc Casadó]]'' (2003-09-14)
* ''[[:d:Q22082505|Marc Cucurella]]'' (1998-07-22)
* ''[[:d:Q21130285|Marcos Llorente]]'' (1995-01-30)
* ''[[:d:Q512377|Mario Gaspar Pérez]]'' (1990-11-24)
* ''[[:d:Q20719582|Mario Hermoso Canseco]]'' (1995-06-18)
* ''[[:d:Q63384759|Martín Zubimendi]]'' (1999-02-02)
* ''[[:d:Q17612631|Mikel Merino]]'' (1996-06-22)
* ''[[:d:Q21195147|Mikel Oyarzabal]]'' (1997-04-21)
* ''[[:d:Q15963931|Munir El Haddadi]]'' (1995-09-01)
* ''[[:d:Q104414736|Nico Williams]]'' (2002-07-12)
* ''[[:d:Q66466886|Oihan Sancet]]'' (2000-04-25)
* ''[[:d:Q118473161|Pau Cubarsí]]'' (2007-01-22)
* ''[[:d:Q43384100|Pau Torres]]'' (1997-01-16)
* ''[[:d:Q66606355|Pedri]]'' (2002-11-25)
* ''[[:d:Q27469970|Robin Le Normand]]'' (1996-11-11)
* ''[[:d:Q20994118|Rodri]]'' (1996-06-22)
* ''[[:d:Q116923606|Samu Aghehowa]]'' (2004-05-05)
* ''[[:d:Q314232|Sergio Asenjo]]'' (1989-06-28)
* ''[[:d:Q37506695|Unai Núñez]]'' (1997-01-30)
* ''[[:d:Q23908113|Unai Simón]]'' (1997-06-11)
* ''[[:d:Q7944670|Vitolo]]'' (1989-11-02)
* ''[[:d:Q100735281|Yéremy Pino]]'' (2002-10-20)
* ''[[:d:Q97404267|Álex Baena]]'' (2001-07-20)
* ''[[:d:Q921324|Álex Grimaldo]]'' (1995-09-20)
* ''[[:d:Q27899245|Álvaro Fernández]]'' (1998-04-13)
* ''[[:d:Q48770|Álvaro Morata]]'' (1992-10-23)
* ''[[:d:Q102292155|Óscar Mingueza]]'' (1999-05-13)
{{Wikidata list end}}
== Сылтамалар ==
* {{wikidata|p856|}} Рәсми сайт
* {{wikidata|p2013|}} [[Facebook]] хисап язмасы
* {{wikidata|p2002|}} [[Twitter]] хисап язмасы
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{rq|stub|image}}
[[Төркем:Испания]]
[[Төркем:Футбол җыелмалары]]
dpb8y9djmebzvxa60fgdqxmttqwbknh
Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе
0
209797
5936192
5916265
2026-06-03T13:24:35Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936192
wikitext
text/x-wiki
{{ҮК}}
'''Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте университеты''' ({{lang-ru|Российская академия народного хозяйства и государственной службы при Президенте Российской Федерации}}) — социаль-икътисади һәм гуманитар юнәлештәге белгечләрне әзерләү белән шөгыльләнүче Россия югары уку йорты.
2010 елда Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы халык хуҗалыгы Академиясе һәм Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия дәүләт хезмәте академиясе берләшүе, шулай ук башка федераль дәүләт белем бирү учреждениеләрен кушу юлы белән нигез салына.
2024 елның апрель аенда 47 филиал, шулай ук 12 институт, 10 белем бирү үзәге һәм 65 фәнни үзәк эшли иде<ref>{{Cite web|url=https://www.ng.ru/education/2024-04-16/100_162209042024.html|title=Крупнейшие вузы России: анализируем востребованность российских университетов / Образование / Независимая газета|website=www.ng.ru|access-date=2024-10-25}}</ref>.
==Белем бирү==
Мәгариф һәм фән министрлыгы мониторингы мәгълүматлары буенча, Академиядә төп вузларда 17 412 студент һәм филиалларны да исәпкә алып, 96 000 артык суммар студент белем алган. Баш вузда көндезге укуны 12 243 студент узды. Студентларның яртысыннан күбрәге көндезге-читтән торып яисә читтән торып 56 000 студент белем ала. Президент академиясендә ел саен Россиядә икътисад өлкәсендә ел саен үткәрелә торган иң зур фәнни вакыйгаларның берсе — «Гайдар форумы»н үткәрелә.
Академия ел саен укучылар, аспирантлар һәм яшь галимнәр өчен Халыкара җәйге мәктәп үткәрә.
== Шәхесләр ==
{{seealso|ru:Институт красной профессуры|ru:Высшая партийная школа при ЦК КПСС}}
=== Җитәкчеләр/Ректорлар ===
'''Кызыл профессура институты'''
* 1921—1931 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Михаил Покровский||ru|Покровский, Михаил Николаевич}}
* 1932—1938 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Павел Юдин||ru|Юдин, Павел Фёдорович}}
'''СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе'''
* 1938—1977 ― ????
'''ССРБ Министрлар Советы каршындагы халык хуҗалыгы академиясе'''
* 1977—1980 — [[Николай Мельников]]{{sfn|Ратькина|1986|с=199}}
* 1981—1986 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Евгений Сергеев||ru|Сергеев, Евгений Михайлович}}
* 1986—1989 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Евгений Смирницкий||ru|Смирницкий, Евгений Константинович}}<ref>{{Cite web|url=https://executive.ranepa.ru/news/abel-aganbegjan-rektor-anh-1989-2002-vospominanija-ob-akademii-o-vremeni-i-o-gaidare|title=Абел Аганбегян, Ректор АНХ (1989–2002): Воспоминания об Академии, о времени и о Гайдаре|publisher=executive.ranepa.ru|access-date=2016-08-19|archive-date=2021-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825095543/https://executive.ranepa.ru/news/abel-aganbegjan-rektor-anh-1989-2002-vospominanija-ob-akademii-o-vremeni-i-o-gaidare|url-status=live|accessdate=2025-10-31|archivedate=2021-08-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210825095543/https://executive.ranepa.ru/news/abel-aganbegjan-rektor-anh-1989-2002-vospominanija-ob-akademii-o-vremeni-i-o-gaidare}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://blog.business-analyst.info/2011/09/11/niiorgprom-pervii-direktor/|title=НИИОргпром: первый директор|date=2011-09-11|publisher=Мастерская бизнес-анализа|access-date=2016-08-19|archive-date=2016-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820004057/https://blog.business-analyst.info/2011/09/11/niiorgprom-pervii-direktor/|url-status=live}}</ref>
* 1989—1992 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Абел Аганбегян||ru|Аганбегян, Абел Гезевич}}{{sfn|БЭС|2002|с=}}
'''Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы халык хуҗалыгы академиясе'''
* 1992—2002 — Абел Аганбегян
* 2002—2010 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Владимир Мау||ru|Мау, Владимир Александрович}}
'''Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте университеты'''
* 2010—2023 — Владимир Мау
* 2023—{{CURRENTYEAR}} — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Алексей Комиссаров||ru|Комиссаров, Алексей Геннадиевич}}
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q2822458. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q2822458/p580:башлау,p108/Q2822458/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q4401166|Mikhail Rutkevich]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-10-02
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q4483619|Faculty of Physics of the Taras Shevchenko National University of Kyiv]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-07-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695133|Астахов, Александр Семёнович]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-07-13
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2012" | 2012-07-21
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458584|Yury Tikhomirov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Yury Tikhomirov|Yury Tikhomirov]]
| data-sort-value="2025" | 2025-11-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q318430|Abel Aganbegyan]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-08
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Abel Aganbegyan|Abel Aganbegyan]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22045790|Sandzhi Koteev]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-09-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q24925000|Valery Kushlin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-01
|
| ''[[:d:Q4123106|Идел дәүләт су транспорты университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109884720|Ростислав Леонидович Ковалевский]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-06
| ''[[:d:Q2472971|Krasne]]''
| ''[[:d:Q9397809|Zhytomyr Ivan Franko State University]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q4516801|Valery Chichkanov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-25
| [[Верхотурье шәһәр бүлгесе]]
| [[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]]<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| [[:commons:Category:Valery Chichkanov|Valery Chichkanov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q4427092|Andrey Sokolov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-02-01
| [[Юрьев-Польский]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-09-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q18428036|Afrand Dashdamirov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-12
| [[Бакы]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-04-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q15063892|Galina Avanesova]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15075259|Vladimir Sulitskiy]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-04-06
| [[Пермь]]
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55168646|Âkov Andreevič Plâjs]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-02-16
| [[Костанай өлкәсе|Куштанай өлкәсе]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109488456|Деркач, Анатолий Алексеевич]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-07
| [[Киев өлкәсе]]
| ''[[:d:Q4267928|University of Luhansk]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-06-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q4495437|Aleksandr Khandruev]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4173373|Vadim Yevseyev]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-12
|
| ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16668997|Aleksandr Kurennoy]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-26
| [[Клинцы]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q78195882|Lidia A. Nudnenko]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-30<br/>1947
| ''[[:d:Q201979|Talmenka]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97315925|Aleksandr Nagorny]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-04-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695079|Солдатов, Сергей Александрович]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2003" | 2003-10-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010743|Анцупов, Анатолий Яковлевич]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-09
|
| ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50843002|Viktor Vasilevitsj Voronov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-09
| [[Чита]]
| [[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21133465|Шарков, Феликс Изосимович]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-20
| [[Карабаш (Мария Посады районы)]]
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088636|Vladimir Razuvayev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-18
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
| 2015
| 2021
| ''[[:d:Q16145734|Sergei Scherbov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q12360779|демограф]]''
|
|
|-
|
|
| [[Елена Зарецкая]]
| data-sort-value="1952" | 1952-04-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[профессор]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-03-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q4420604|Yury Sinyagin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-22
| [[Сембер]]
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15074621|Sergej Mjasojedov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-01
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108885758|Sergei Zuev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q61750959|Military Institute of Foreign Languages]]''<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97209072|Irina Lwowna Timonina]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989347|Залужный, Александр Гаврилович]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-05
| [[Жовти Воды|Жовти-Воды]]
| ''[[:d:Q4166273|Donetsk High Military Political School of Engineering and Communication Forces]]''<br/>''[[:d:Q4201806|Hryhoriy Skovoroda Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q4113278|Александр һәм Николай Григорьевич Столетовлар исемендәге Владимир дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15204746|Aleksandr Agadzhanyan]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58914999|Veniamin Kaganov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-23
| ''[[:d:Q7280758|Derevyannoye]]''
| ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4285526|Владимир Мау]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Mau|Vladimir Mau]]
|
|-
| 2002
|
| [[Ольга Васильева]]
| data-sort-value="1960" | 1960-01-13
| [[Бөгелмә]]
| ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4304073|М.А. Шолохов ис. Мәскәү дәүләт гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| ''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[:commons:Category:Olga Vasilyeva|Olga Vasilyeva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112805766|Наталья Александровна Кривова]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-27
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4480363|Sergey Fabrichny]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-10
| ''[[:d:Q2628154|Starobesheve Raion]]''
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[:commons:Category:Sergey Fabrichny|Sergey Fabrichny]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q71782085|Ibragim Fargiyev]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q4077181|Bamut]]''
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]<br/>''[[:d:Q4114529|ССРБ Саклану министрлыгының хәрби институты]]''
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
| [[:commons:Category:Ibragim Fargiyev|Ibragim Fargiyev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q121849543|Svetlana Eremeeva]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077291|Կոնստանտին Բանդուրովսկի]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Луганск]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[шагыйрь]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60975133|Блинов, Владимир Игоревич]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-12-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2014-03
|
| ''[[:d:Q4491169|Yuliya Florinskaya]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
|
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908834|Michail Olegovitsj Sjachov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-05-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4400088|Elena Rumyantseva]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q116234703|Oleg V. Aurov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-08
| [[Обнинск]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104524412|Igorʹ Vladislavovich Ponkin]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-03-18
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4351538|Пирем хәрби ракета гаскәрләре институты]]''
| [[хокук белгече]]
| [[:commons:Category:Igor Ponkin|Igor Ponkin]]
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q136290852|Konstantin Kazenin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q116234171|Caucasologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245114|Olga Kuznetsova]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-12-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4217699|Кафедра сацыяльна-эканамічнай геаграфіі замежных краін]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15686434|Andreĭ Rossomakhin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q214341|Амстердам университеты]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q58968|интеллектуал]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16272019|Sergey Alekseyev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-29
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]<br/>''[[:d:Q4304076|Мәскәү дәүләт индустрия университеты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Sergej Alekseev (jurist)|Sergej Alekseev (jurist)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4203533|Aleksey Isayev]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-15
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''
| [[:commons:Category:Alexey Isaev (historian)|Alexey Isaev (historian)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107555904|Tanshina, Natalya Petrovna]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-04<br/>1974
| [[Коломна]]
| ''[[:d:Q4304085|Дәүләт социаль-гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 2018-05-28
|
| ''[[:d:Q50248216|Nikolai Litvinov]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-09-07
| ''[[:d:Q4154278|Dalniye Zelentsy]]''
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Litvinov (wikimedian)|Nikolai Litvinov (wikimedian)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56886003|Alexei Kassian]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-02-29
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
| 2013
| 2022
| [[Екатерина Шульман]]
| data-sort-value="1978" | 1978-08-19
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''<br/>''[[:d:Q5537326|George Brown Polytechnic]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[:commons:Category:Ekaterina Schulmann|Ekaterina Schulmann]]
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q112563215|Richard Connolly]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2016
| 2022
| ''[[:d:Q125689503|Ksenia Luchenko]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-06-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| [[:commons:Category:Xenia Luchenko|Xenia Luchenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20819745|Mikhail Nemtsev]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-02-28
| [[Бийск]]
| ''[[:d:Q779992|Алтай дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q757391|Central European University]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''
| [[шагыйрь]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4154699|Anna Danilova]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-11-24
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102738459|Viktor Vakhstayn]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-23
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]''<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''<br/>''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[:commons:Category:Viktor Vakhstayn|Viktor Vakhstayn]]
|
|-
| 2016-01-01
|
| ''[[:d:Q55654255|Vladimir Nazarov]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-12-23
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909514|Dmitry Uzlaner]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-01-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Uzlaner|Dmitry Uzlaner]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16929631|Siranush Petikyan]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-06-02
| ''[[:d:Q39565|Gavar]]''
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124002453|Mikhail Shumilin]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-11-13
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136651561|Nikita Pivovarov]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-01-22
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65128484|Тимонин, Сергей Андреевич]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-07-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q44293680|Aleksandr Piperski]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q41798558|Alexandra Bozhechkova]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2016-06-01
| 2023-05-26
| ''[[:d:Q56458773|Sergey Parinov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-09-01
| 2020-01-16
| ''[[:d:Q57005759|Christopher J Gerry]]''
|
|
| ''[[:d:Q1075104|Эссекс университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2013-11-01
|
| ''[[:d:Q57359155|Tatyana Kotova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-03-26
|
| ''[[:d:Q57412689|Mikhail Rogov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021-09-01
|
| ''[[:d:Q57486992|Vladimir Osipov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2015-08-10
|
| ''[[:d:Q58210227|Mikhail Alexandrov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09-01
|
| ''[[:d:Q64865014|Ekaterina Ilyushechkina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65040144|Dmitry Maslov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-02-17
|
| ''[[:d:Q92343260|Evgeny A Demekhin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-01
| 2020-03-01
| ''[[:d:Q95661215|Denis Davydov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-05-26
|
| ''[[:d:Q96223760|Marianna Sachkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97976129|Peter Kaznacheev]]''
|
|
| ''[[:d:Q193727|Джон Һопкинс үниверситеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4138528|Гимназия № 1515]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2013-09-02
| 2018-12-31
| ''[[:d:Q111281844|Mikhail Zhivlov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124363309|Daniil Aleksandrovich Burov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131927851|Dmitry Repin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132234338|Dmitry Katalevsky]]''
|
|
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясен тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2822458. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q2822458/p580:башлау,p69/Q2822458/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| [[Алексей Насакин]]
| data-sort-value="1928" | 1928-03-28
| ''[[:d:Q23957952|Теләтники]]''
|
| [[КамАЗ]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-11-23
|-
|
|
| ''[[:d:Q108786528|Сахаров, Владимир Севастьянович]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-28
| [[Брянск]]
|
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q63313322|Leonard Vid]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-09
| [[Запорожье]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97163938|Ryszard Rafajłowicz]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-12
|
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Мөхәммәт Сабиров]]
| data-sort-value="1932" | 1932-03-29
| [[Кушнаренко районы|Кушнарин районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-03-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4344058|Nikolay Aleksandrovitsj Panitsjev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-03
| ''[[:d:Q675279|Drybin district]]''
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q97746553|Мікалай Аляксеевіч Сташанкоў]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-15
| ''[[:d:Q4168986|Драгелі]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q4492496|Anatolii Franchuk]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-08
| ''[[:d:Q4113153|Volodymyrivka]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q4426236|Council of Ministers of Autonomous Republic of Crimea (Ukraine)]]''<br/>[[Украинаның Югары Радасы]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-07-07
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q55103867|Kerim Kerimov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-07
| [[Фыстыглы]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56309993|Логинов, Лев Николаевич]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-23
| [[Иланский|Илански]]
|
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-10-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q86606944|Шестаков, Альфред Евгеньевич]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-17
| [[Салехард]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4297325|Viktor Mikhailov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-01
| [[Куандык]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Victor Mikhailov|Victor Mikhailov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q18045004|Valentin Ivanovitsj Dvoeretsjenskiy]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-07
| ''[[:d:Q16655141|Izberdeyevskiy Raion]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-09-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q43559366|Aleksandr Maslov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-07
| [[Сергиев Посад]]
| ''[[:d:Q1979607|финансист]]''
| ''[[:d:Q488981|Европа реконструкция һәм үсеш банкы]]''<br/>''[[:d:Q4304015|Moscow Narodny Bank]]''<br/>''[[:d:Q670084|Vnesheconombank]]''<br/>''[[:d:Q966148|ССРБ Дәүләт банкы]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013
|-
|
| 1985
| [[Ринат Кудашев]]
| data-sort-value="1936" | 1936-03-21
| [[Табанлыкүл (Бүздәк районы)|Табанлыкүл]]
| ''[[:d:Q811122|төзүче]]''
|
|
| data-sort-value="2024" | 2024-11-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4497489|Georgy Khizha]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-02
| [[Ашкабад]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q71164264|Спицын Анатолий Тихонович]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-24
| [[Апшеронск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-07-12
|-
|
| 1988
| [[Гаяз Сәхәпов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-01-14
| [[Яңа Нәдер]]
|
| [[Татнефть]]<br/>[[Түбәнкаманефтехим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4336636|Viktor Orlov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-23<br/>1940-03-22
| [[Черногорск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Victor Orlov|Victor Orlov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-08-23
|-
|
|
| ''[[:d:Q16692683|Yury Rossikhin]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-15
| [[Красноярск крае]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-01-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244590|Gennady Kudryavtsev]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-09
| [[Спасск-Дальний]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25483992|Қалық Абдуллаұлы Абдуллаев]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-06-28
| [[Каскасу]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q96371169|Petr Matyashov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-03
| ''[[:d:Q4462766|Трехстенки]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Petr Matyashov|Petr Matyashov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15067260|Viktor Ivanov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-17
| [[Болотное]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97279782|Kazimierz Nowak]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-07
| [[Седльце|Чедлсе]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97343663|Ильясов, Сиражутдин Магомедович]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-12-05
| ''[[:d:Q6662994|Chitur]]''<br/>''[[:d:Q1438721|Laksky District]]''
|
|
|
| data-sort-value="2023" | 2023-05-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q47486719|Разумов, Владимир Владимирович]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-25
| [[Балакау]]
| [[эшкуар]]
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-05-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q4075193|Aleksey Bazarov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-12
| [[Новгород өлкәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-02-25
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q43315538|Jagmoer Ovezovitsj Ovezov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
| [[Сәрдар (Төрекмәнстан)|Сәрдар]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60172267|Yuri Mischeryakov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-01
| [[Агадыр]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q266569|рәссам-мультипликатор]]''
|
| [[:commons:Category:Yuri Mischeryakov|Yuri Mischeryakov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97280605|Viktor Tiatin'kin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-14
| [[Түбән Новгород]]
| [[инженер]]<br/>[[галим]]
|
| [[:commons:Category:Viktor Tyatinkin|Viktor Tyatinkin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40006426|Viktor Gnevko]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-30
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-02-28
|-
|
|
| [[Евгений Ипполитов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-06-03
| [[Сәмәрканд]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005-01-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q24678|Amangeldy Muraliyev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-07
| ''[[:d:Q12830707|Kum-Arık]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q16693499|Mykola Butko]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-07
| ''[[:d:Q4242555|Kruty]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4513533|Chernihiv Polytechnic National University]]''<br/>''[[:d:Q4513537|Chernihiv Radio Equipment Plant]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26243760|Aleksandr Zharkov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-06
|
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-07-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q84314157|Tatsyana Holubeva]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-27
| [[Кричев|Крычау]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97165298|Wiesław Słomka]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-14
| [[Радом]]
|
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-02-25
|-
|
|
| [[Валентин Друсинов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-04-05
| [[Брянск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Valentin Drisinov|Valentin Drisinov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105941942|Valery Sukhanov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-28
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111419918|Косиков, Михаил Филиппович]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-30
| [[Рязань]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2995350|Nikolai Kharitonov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-30
| ''[[:d:Q23837938|Rezino]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q26252897|plant physiology]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Kharitonov|Nikolay Kharitonov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12555300|Kamaltun Muchamedschanow]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-20
| ''[[:d:Q2550792|Katonkaragay District]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29883665|Vasily Tarasyuk]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-10
| ''[[:d:Q4266133|Lomachyntsi]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vasily Tarasyuk|Vasily Tarasyuk]]
| data-sort-value="2017" | 2017-05-06
|-
|
|
| [[Валентина Савостьянова]]
| data-sort-value="1948" | 1948-09-21
| [[Донецк]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="2026" | 2026-04-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q96172322|Vyacheslav Kiselev]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-03
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Kiselev|Vyacheslav Kiselev]]
|
|-
|
|
| [[Валентина Матвиенко]]
| data-sort-value="1949" | 1949-04-07
| [[Шепетивка]]
| ''[[:d:Q4379628|провизор]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[губернатор]]
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Valentina Matviyenko|Valentina Matviyenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9367670|Uladzimir Adaszkevich]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-11-15
| [[Казловшчына (Ашмянский районы)|Казловшчына]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q13031358|MaAZ]]''
|
|
|-
|
|
| [[Олег Ермилов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-12-12
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70252956|Sergey Opyonyshev]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-03
| ''[[:d:Q776191|Rodino, Rodinsky District, Altai Krai]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110830157|Aleksandr Suvorov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-23
| [[Гагарин (Смоленск өлкәсе)|Гагарин]]
|
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4163341|Igor Dobayev]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-20
| ''[[:d:Q182902|Chita Oblast]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2065921|Көньяк федераль университеты]]''
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q24954869|Эсенгул Касымович Омуралиев]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-14
| ''[[:d:Q20629371|Тон]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-02-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q91964869|Светлана Гвоздева]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-24
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
| 1989
| 1989
| ''[[:d:Q124818793|Ələkbər Qəmərli]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-12
| [[Нахчыван]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q105425483|arbitrator]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| ''[[:d:Q4294856|Ministry of Justice]]''
|
|
|-
|
|
| [[Рафаэль Юнысов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-02-02
| [[Мәлләтамак]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|
|-
|
| 1988
| ''[[:d:Q4209170|Sergey Kalashnikov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-03
| [[Астана]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q1467445|Новосибирск дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[:commons:Category:Sergey Kalashnikov|Sergey Kalashnikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q448872|Valeri Tokarev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-29
| ''[[:d:Q753201|Kapustin Yar]]''
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>[[Галәмче|космонавт]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Valery Tokarev|Valery Tokarev]]
|
|-
|
| 1999
| ''[[:d:Q754209|Anatoly Kvochur]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-16
| ''[[:d:Q4274639|Mazurivka]]''
| ''[[:d:Q105550321|military aviator]]''<br/>''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''<br/>[[офицер]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| ''[[:d:Q420843|Komsomolsk-on-Amur Aircraft Production Association]]''<br/>''[[:d:Q188508|Russian Aircraft Corporation MiG]]''<br/>''[[:d:Q282717|Gromov Flight Research Institute]]''
| [[:commons:Category:Anatoly Kvochur|Anatoly Kvochur]]
| data-sort-value="2024" | 2024-04-15
|-
|
| 1996
| ''[[:d:Q4142300|Valery Golubev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Valery Golubev|Valery Golubev]]
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q4506042|Valentin Tsoy]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-29
| [[Җома]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4315137|Национальный центр развития инновационных технологий]]''
| [[:commons:Category:Valentin Tsoi (economist)|Valentin Tsoi (economist)]]
| data-sort-value="2021" | 2021-06-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q4204410|Yevgeny Istomin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-23
| ''[[:d:Q1103108|Кабанск районы]]''
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q1628775|Санкт-Петербург дәүләт су коммуникацияләре университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4443030|Mikhail Stolyarov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-19
| [[Нәриман районы|Нариман районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31452821|Abdoujapar Tagaev]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-31
| ''[[:d:Q2556736|Ozgon District]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q60677612|Natalia Pilyus]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-10
| [[Лебедын]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Natalia Pilus|Natalia Pilus]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4265094|Vladimir Loginov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-18
| [[Онега (шәһәр)|Онега]]
|
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-10-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776668|Sergey Bazhanov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]<br/>''[[:d:Q4231615|Контактор (завод)]]''<br/>''[[:d:Q4201126|Incombank]]''
| [[:commons:Category:Sergey Bazhanov|Sergey Bazhanov]]
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q60834993|Mikhail Ponomaryov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-01
| ''[[:d:Q4429544|Sonsovka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q116490461|Аляксандр Мікалаевіч Каўтуненка]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-02-08
| [[Иркутск]]
|
| ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-04-20
|-
|
|
| [[Алексей Гордеев]]
| data-sort-value="1955" | 1955-02-28
| [[Франкфурт-ам-Одер]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| [[:commons:Category:Alexey Gordeyev|Alexey Gordeyev]]
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q3954606|Nikolay Shipil']]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1200975|Pulkovo Aviation Enterprise]]''<br/>[[Hawa transportı buyınça federal' agentlıq]]<br/>[[Аэрофлот]]<br/>''[[:d:Q727452|Rossiya]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Shipil|Nikolai Shipil]]
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q4126109|Valery Voskoboynikov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-29
| [[Краснодар крае]]
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[ССРБ Югары Шурасы]]<br/>''[[:d:Q4146817|Goskomoboronprom Rossii]]''<br/>''[[:d:Q97197871|Ministry of defence industries of the Russian Federation]]''<br/>''[[:d:Q1961355|NPO Saturn]]''<br/>''[[:d:Q3442298|Росавиакосмос]]''<br/>''[[:d:Q4294632|Ministry of Industry and Energy of the Russian Federation]]''<br/>''[[:d:Q2028312|Россия Федерациясенең сәнәгать һәм сәүдә министрлыгы]]''
| [[:commons:Category:Valery Voskoboynikov|Valery Voskoboynikov]]
| data-sort-value="2011" | 2011-02-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278938|Fedot Tumusov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-30
| ''[[:d:Q20628152|Yedyugeysky Rural Okrug]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Fedot Tumusov|Fedot Tumusov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98497160|Yuriy Kurin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-29
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Yuriy Kurin|Yuriy Kurin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111794304|Aleksandr Pekarsh]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-30
| [[Кенәл]]
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''
| ''[[:d:Q420843|Komsomolsk-on-Amur Aircraft Production Association]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Pekarsh|Aleksandr Pekarsh]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q744157|Vyacheslav Nagovitsyn]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-02
| [[Глазов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Vyacheslav Nagovitsyn|Vyacheslav Nagovitsyn]]
|
|-
|
| 1997
| ''[[:d:Q4518244|Sergey Aleksandrovitsj Tsjoerkin]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-22
| [[Вологда]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91966370|Yuliya Peskovskaya]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-10
| [[Сызран]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Yuliya Peskovskaya|Yuliya Peskovskaya]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109490538|Виталий Николаевич Демидкин]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-23
| [[Коломна]]
|
| ''[[:d:Q294405|Alpha Group]]''
| [[:commons:Category:Vitaly Demidkin|Vitaly Demidkin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4083373|Andrey Belyaninov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Andrey Belyaninov|Andrey Belyaninov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4112013|Irina Virganskaya]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-06
| [[Ставрополь]]
| ''[[:d:Q1227195|political economist]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| [[:commons:Category:Irina Virganskaya|Irina Virganskaya]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4233541|Maxim Korobov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-12-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q4197243|Aleksey Ivonin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-20
| [[Зуи (Зуевка районы)|Зуи]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4495792|Хардиков, Юрий Анатольевич]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-03
| ''[[:d:Q1799536|Melnikovo]]''
|
|
|
|
|-
|
| 2001
| ''[[:d:Q16646745|Boris Dubrovsky]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-22
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Boris Dubrovsky|Boris Dubrovsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55200038|Alasgar Tagiyev]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-01
| [[Бакы]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308410|Владимир Уйба]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-04
| [[Омск]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Uyba|Vladimir Uyba]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137298646|Байкадамов, Наурызбай Сейткалиевич]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-17
| [[Махамбетов]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4110582|Viktor Videneyev]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-15
| [[Ишембай]]
|
|
|
|
|-
|
| 2007
| ''[[:d:Q55107197|Nina Chernyaeva]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-29
| ''[[:d:Q24565237|Podolkhovsky]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Nina Chernyaeva|Nina Chernyaeva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111669594|Юрий Клепиков]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-27
| [[Валуйки]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4059393|Әдһәм Акбулатов]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-18
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Edkham Akbulatov|Edkham Akbulatov]]
|
|-
|
| 1998
| ''[[:d:Q4133844|Aleksandr Garnayev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-01
| [[Жуковский (Мәскәү өлкәсе)|Жуковски (Мәскәү өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''<br/>[[офицер]]<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q188508|Russian Aircraft Corporation MiG]]''<br/>''[[:d:Q282717|Gromov Flight Research Institute]]''<br/>[[Аэрофлот]]
| [[:commons:Category:Alexander Garnaev|Alexander Garnaev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4300285|Молдавер, Владимир Ильич]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-18
| [[Стародуб]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4382568|Mikhail Prusak]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-23
| ''[[:d:Q4160644|Dzhurkiv]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Prusak|Mikhail Prusak]]
| data-sort-value="2025" | 2025-08-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q16669885|Renat Layshev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
| ''[[:d:Q4406508|Sambo 70]]''
| [[:commons:Category:Renat Lajshev|Renat Lajshev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16699429|Irina Solovyova]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-23
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Irina Solovieva|Irina Solovieva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18740988|Oleg Igorevitsj Orlov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-02
| [[Житомир]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
|
|
|-
|
| 2007
| ''[[:d:Q28497406|Viktor Grib]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-11
| [[Жуков (шәһәр)]]
|
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-04-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q41199756|Valery Ivanov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-14
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Valery Ivanov|Valery Ivanov]]
|
|-
|
| 2007
| [[Таһир Саматов]]
| data-sort-value="1960" | 1960-07-01
| [[Казан]]
| [[мөфти]]<br/>''[[:d:Q27849290|экскаватор машинисты]]''<br/>''[[:d:Q2561741|crane driver]]''<br/>''[[:d:Q2775569|train driver]]''
| [[Хант-Манси автономияле округы мөселманнары Диния нәзарәте]]<br/>[[Россия мөселманнары Диния нәзарәте]]<br/>[[Үзәк диния нәзарәте]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4188622|Andrey Zakharov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-10
| [[Сембер]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4064597|Амур дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q128509|School of Civic Education]]''
| [[:commons:Category:Andrey Zakharov|Andrey Zakharov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4292774|Alexander Anatolevich Migulya]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-24
| [[Междуреченск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4327599|Сергей Носов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-17
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Sergei Nosov|Sergei Nosov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19478804|Александр Котов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-10
| ''[[:d:Q3738786|Strugi Krasnye]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Kotov|Alexander Kotov]]
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q30345617|Яков Силин]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-17
| ''[[:d:Q893317|Glubokoye District]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Урал дәүләт икътисад университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39391943|Aleksey Shabunin]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-13
| [[Кемерово]]
| [[хирург]]<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4397981|Россия дәвамлы медицина һөнәри белем алу академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4145421|Botkin Hospital]]''
| [[:commons:Category:Alexey Shabunin|Alexey Shabunin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q72593899|Василь Тихонов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-17
| [[Тамбов]]
|
|
|
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q111695286|Vasily Shapkin]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4304092|Мәскәү дәүләт техник граждан авиациясе университеты]]''<br/>''[[:d:Q24935259|State Scientific Research Institute of Civil Aviation]]''
|
|
|-
|
| 1993
| [[Сергей Кириенко]]
| data-sort-value="1962" | 1962-07-26
| [[Сухум]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Kiriyenko|Sergey Kiriyenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4399366|Igor Rudenskiy]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-09-11
| ''[[:d:Q589558|Iksha]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Igor Rudenskiy|Igor Rudenskiy]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29312261|Евгений Овечкин]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-16
| [[Новосибирск]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835555|Aleksandr Bashkin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-10
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Bashkin|Aleksandr Bashkin]]
|
|-
|
| 2008
| ''[[:d:Q106513293|Aleksandr Savin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-28
| [[Брянск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Savin|Aleksandr Savin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2484971|Dmitry Yakubovskiy]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-05
| ''[[:d:Q4091084|Bolshevo]]''
| [[хокук белгече]]<br/>[[адвокат]]<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2070502|ССРБ генераль прокуратурасы]]''<br/>''[[:d:Q1538644|Gossnab]]''<br/>''[[:d:Q4204195|Executive Committee of Moscow City Council of Workers Deputies]]''<br/>''[[:d:Q21644094|Мәскәү прокуратурасы]]''<br/>''[[:d:Q4294505|ССРБ Саклану министрлыгы]]''<br/>[[Россия Федерациясенең эчке эшләр министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q1400115|FAPSI]]''<br/>''[[:d:Q1479649|REN TV]]''<br/>''[[:d:Q30257678|Institute of International Law and Economics named after AS Griboedova]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Yakubovskiy|Dmitry Yakubovskiy]]
|
|-
|
| 1999
| [[Аслан Бжания]]
| data-sort-value="1963" | 1963-04-06
| ''[[:d:Q621888|Tamishi]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aslan Bzhania|Aslan Bzhania]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4097216|Yelena Brusilova]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| [[:commons:Category:Elena Brusilova|Elena Brusilova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28497436|Александр Гусев]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-07-27
| ''[[:d:Q14620755|Озерское]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Viktorovich Gusev|Aleksandr Viktorovich Gusev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60836532|Valeriy Skrug]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-20
| ''[[:d:Q4332587|Vikno]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Valeriy Skrug|Valeriy Skrug]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61109320|Njurgun Timofejev]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-07
| [[Якутск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-12-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q106107894|Бекетжан Махатжанович Жумаханов]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-07-19
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110051636|Olga Kirillova]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-05-06
| [[Миллерово]]
| ''[[:d:Q384593|полиция хезмәткәре]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Olga Kirillova|Olga Kirillova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115608713|Александр Линец]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-11
| ''[[:d:Q1011327|Starominskaya]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4140476|Pyotr Glybochko]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-07-21
| ''[[:d:Q21669976|Кувшиново]]''
| ''[[:d:Q17345122|уролог]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| [[:commons:Category:Pyotr Glybochko|Pyotr Glybochko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199890|Konstantin Ilkovsky]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-12
| ''[[:d:Q2359080|Batagay]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Konstantin Ilkovsky|Konstantin Ilkovsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4525260|Aleksandr Shkolnik]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-25
| [[Түбән Тагил]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Alexander Shkolnik|Alexander Shkolnik]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11756298|Aleksandr Zharov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-11
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Zharov|Aleksandr Zharov]]
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q21856779|Svetlana Agapitova]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| [[:commons:Category:Svetlana Agapitova|Svetlana Agapitova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865300|Sultan Mirsayev]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-25
| ''[[:d:Q4059822|Aksay]]''
| [[мөфти]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64607858|Tahmasib Ajdarov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-04-17
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| [[:commons:Category:Təhmasib Əjdərov|Təhmasib Əjdərov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q95747658|Mikhail Vakulenko]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-07
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Vakulenko|Mikhail Vakulenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99210054|Лебедева, Марина Яковлевна]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-07-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110677699|Юрий Амерев]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-26
| ''[[:d:Q18778028|Znamenka]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120278652|Михалёв, Игорь Васильевич]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-07
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q72579819|Mikhail Timonov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-05-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Timonov|Mikhail Timonov]]
|
|-
|
|
| [[Илдар Хәйруллин (1965)|Илдар Хәйруллин]]
| data-sort-value="1965" | 1965-09-30
| [[Казан]]
| [[хирург]]
| ''[[:d:Q4145424|1нче санлы шәһәр клиник хастаханәсе (Мәскәү)]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1778713|Alexander Tishanin]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-04-20
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Tishanin|Alexander Tishanin]]
|
|-
|
|
| [[Михаил Мишустин]]
| data-sort-value="1966" | 1966-03-03
| [[Лобня]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q16258947|beamter]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>[[Россия Хөкүмәте|Россия Федерациясе Хөкүмәте]]
| [[:commons:Category:Mikhail Mishustin|Mikhail Mishustin]]
|
|-
|
| 2001
| ''[[:d:Q15079286|Oleg Siyenko]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-11
| [[Батайск]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| [[:commons:Category:Oleg Siyenko|Oleg Siyenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358938|Igor Zubarev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-07-20
| ''[[:d:Q76785|Yantarny]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Igor Zubarev|Igor Zubarev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51669929|Василий Петрович Альмяшкин]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-06-25
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 2018
| ''[[:d:Q126845095|Nazim Hüseynov (prodüser)]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-06
| [[Бакы]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4446768|Mikhail Susov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-08
|
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15063968|Алехин, Игорь Иванович]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-09-07
| [[Брянск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Игорь Артамонов]]
| data-sort-value="1967" | 1967-03-14
| [[Будённовск|Будённовск шәһәре]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Igor Artamonov|Igor Artamonov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97382705|Арман Төлешұлы Қожахметов]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-09
| [[Сәтбаев]]
|
|
| [[:commons:Category:Arman Qojahmetov|Arman Qojahmetov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100844510|Vasily Kopylov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-24
| ''[[:d:Q21672681|Покрово-Васильевка]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vasily Kopylov|Vasily Kopylov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q101584321|Artur Sogomonyan]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-15
| [[Ереван]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111383847|Aleksey Kostyukov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-09-24
| [[Калуга]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Alexey Kostyukov|Alexey Kostyukov]]
|
|-
|
| 2014
| ''[[:d:Q136914094|Ерлан Хайланович Барлыбаев]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-08-15
| [[Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Русских]]
| data-sort-value="1968" | 1968-07-17
| [[Ижау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q24930613|Governor of Ulyanovsk Oblast]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Alexey Russkih|Alexey Russkih]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492498|Igor Franchuk]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-07-06
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Ihor Franchuk|Ihor Franchuk]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19818066|Sergey Poddubny]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-01
| [[Осинники]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Poddubny|Sergey Poddubny]]
|
|-
|
|
| [[Айрат Фәррахов]]
| data-sort-value="1968" | 1968-02-17
| [[Әгерҗе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хирург]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[:commons:Category:Ajrat Farrakhov|Ajrat Farrakhov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28496559|Elena Bondarenko]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-10
| [[Светлоград]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Elena Bondarenko|Elena Bondarenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108886713|Oleg Golikov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-21
| [[Чесма (Чиләбе өлкәсе)|Чесма]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Oleg Golikov|Oleg Golikov]]
|
|-
|
| 2005<br/>2008
| ''[[:d:Q139751583|Ташкараев, Гани Абдуганиевич]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-08-29
| [[Чимкәнт]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Ростислав Гольдштейн]]
| data-sort-value="1969" | 1969-03-15
| ''[[:d:Q1970038|Selizharovo]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Rostislav Goldstein|Rostislav Goldstein]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27057495|Larisa Tutova]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-18
| ''[[:d:Q3335264|Peschanokopskoye]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Larisa Tutova|Larisa Tutova]]
|
|-
|
| 2020
| ''[[:d:Q27734071|Andrey Rostenko]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-06
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Rostenko Andrey Olegovich|Rostenko Andrey Olegovich]]
|
|-
|
|
| [[Александр Осипов]]
| data-sort-value="1969" | 1969-09-28
| [[Ростов-на-Дону]]
| [[галим]]
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Osipov (politician)|Aleksandr Osipov (politician)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62713982|Olga Starostina]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-03-13
| [[Нарьян-Мар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Olga Starostina|Olga Starostina]]
|
|-
|
| 2005
| ''[[:d:Q65297829|Неъматулло Ҳикматуллозода]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-05-07
| [[Дүшәнбе]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89313536|Юрий Бездудный]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-05-01
| [[Брянск өлкәсе]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| [[:commons:Category:Yury Bezdudny|Yury Bezdudny]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102076857|Вячеслав Гладков]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-15
| ''[[:d:Q19638795|Кучки]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Gladkov|Vyacheslav Gladkov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108807721|Natalya Orlova]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-29
| [[Рубцовск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Natalya Orlova|Natalya Orlova]]
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q112987778|Rishat Yuzmukhametov]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-05
| [[Мирный (Якутия)|Мирный]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>''[[:d:Q1094915|Мирный районы]]''
| [[:commons:Category:Rishat Yuzmukhametov|Rishat Yuzmukhametov]]
|
|-
|
| 2002
| [[Гүзәл Хәбетдинова]]
| data-sort-value="1969" | 1969-11-14
| [[Әлмәт]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Татнефть]]<br/>[[Әлмәтнефть]]<br/>[[Әлмәт районы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18203064|Sergey Rudenko]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-11-04
| [[Курган]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21091702|Заур Аскендеров]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-12
| ''[[:d:Q3284970|Mamedkala]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Askenderov Zaur|Askenderov Zaur]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56708540|Vladimir Sipyagin]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-19
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Россия Дәүләт думасы|Русия Дәүләт думасы]]
| [[:commons:Category:Vladimir Sipyagin|Vladimir Sipyagin]]
|
|-
|
| 2018
| ''[[:d:Q109010794|Ольга Сергеевна Ярилова]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-05-17
| [[Ярославль]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Россия Федерациясе мәдәният министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133797934|Аноприенко, Сергей Михайлович]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-11-24
| [[Яңа Оскол]]<br/>[[Белгород өлкәсе]]
|
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Sergey Anoprienko|Sergey Anoprienko]]
|
|-
|
| 2013
| ''[[:d:Q4137169|Suleyman Geremeev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-20
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Suleyman Geremeev|Suleyman Geremeev]]
|
|-
|
| 2000
| ''[[:d:Q4482390|Mark Feygin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-03
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| [[:commons:Category:Mark Feygin|Mark Feygin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4496734|Danil Khachaturov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-10-30
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4397745|Rosgosstrakh]]''
|
|
|-
|
| 2018
| ''[[:d:Q4502627|Muslim Khuchiev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-05
| ''[[:d:Q4184611|Zakan-Yurt]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Muslim Khuchiev|Muslim Khuchiev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19818062|Dmitry Savelyev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-05-25
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitriy Saveliev|Dmitriy Saveliev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21856924|Илья Докучаев]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4230202|Амурдагы Комсомольск дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41657764|Андрей Травников]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-01
| [[Череповец]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Andrei Travnikov|Andrei Travnikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58438760|Aleksandr Nikolajevitj Sergijenko]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-12-02
| ''[[:d:Q4237672|Krapivnoye]]''
|
|
|
|
|-
|
| 2006
| ''[[:d:Q70254663|Mukharbek Barakhoyev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-04
| ''[[:d:Q4062519|Alkun]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Mukharbek Barakhoev|Mukharbek Barakhoev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108894601|Vladimir Ivanov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Valeryevich Ivanov|Vladimir Valeryevich Ivanov]]
|
|-
|
|
| [[Айсен Николаев]]
| data-sort-value="1972" | 1972-01-22
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aysen Nikolayev|Aysen Nikolayev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22283716|Роман Старовойт]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-01-20
| [[Курск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''
|
| [[:commons:Category:Roman Vladimirovich Starovoyt|Roman Vladimirovich Starovoyt]]
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835547|Aleksey Dmitriyenko]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-23
| [[Палласовка]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61914197|Nikolay Parshin]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-14
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Parshin|Nikolay Parshin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q119163909|Anna Tsivilyova]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-09
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| [[:commons:Category:Anna Tsivilyova|Anna Tsivilyova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q128794189|Dmitry Chistyakov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-11
| [[Ижау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18122867|Алексей Шапошников]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-06-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Alexey Shaposhnikov|Alexey Shaposhnikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19911023|Andrey Ryabinskiy]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-07-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q42843876|boxing promoter]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q19910119|MIC (organization)]]''
| [[:commons:Category:Andrey Ryabinskiy|Andrey Ryabinskiy]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q53562638|Vadim Kumin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-01
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vadim Kumin|Vadim Kumin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56311119|Олег Мельниченко]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-21
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Oleg Melnichenko|Oleg Melnichenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63515454|Evgeniy Markov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-11-08
| ''[[:d:Q2523420|Abatskoye]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Evgeniy Markov|Evgeniy Markov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q94694242|Sergey Lomakin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-23
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136265287|Eldar Jumagaziev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-12
| [[Атырау өлкәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Eldar Jumagaziev|Eldar Jumagaziev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4153625|Denis Aleksandrovitsj Davitiasjvili]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-17
| [[Архангельск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4264593|Ivan Vasilevitsj Lobanov]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-01-28
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Ivan Vasilievich Lobanov|Ivan Vasilievich Lobanov]]
|
|-
|
|
| [[Александр Моор]]
| data-sort-value="1974" | 1974-01-06
| [[Төмән районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Moor|Alexander Moor]]
|
|-
|
|
| [[Марат Заһидуллов]]
| data-sort-value="1974" | 1974-06-05
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Marat Zagidullov|Marat Zagidullov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66374284|Elmira Khaimurzina]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-04-05
| [[Архангелька (Төньяк Казакъстан өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Elmira Khaimurzina|Elmira Khaimurzina]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106252654|Юдин, Владислав Юрьевич]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-23
| [[Дмитров]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109489031|Геннадий Новосельцев]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-19
| [[Валуйки]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39390389|Victoria Abramchenko]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-05-22
| [[Черногорск]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Victoria Abramchenko|Victoria Abramchenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125205676|Ҡыҙрасов Юлай Фәүҡәт улы]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-10-01
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1055894|deputy]]''
| [[Башкортстан Корылтае]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2413230|Aleksei Igonin]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
| [[:commons:Category:Alexei Igonin|Alexei Igonin]]
|
|-
|
|
| [[Альбир Крганов]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-10<br/>1974-10-10
| [[Чуашстан]]
| [[мөфти]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Albir Krganov|Albir Krganov]]
|
|-
|
| 2015
| ''[[:d:Q21089079|Olga Belova]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-07-19
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| ''[[:d:Q2386094|TV-6]]''<br/>[[НТВ]]<br/>''[[:d:Q7274874|Zvezda]]''<br/>''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919623|Александр Просеков]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-01
| [[Топки (Кемерово өлкәсе)|Топки]]
| [[галим]]
| [[Кемерово дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4219243|Kemerovo Institute of Food Science and Technology]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255634|Ilyas Ispanov]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-01
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Цыденов]]
| data-sort-value="1976" | 1976-03-16
| [[Петровск-Забайкальский]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksey Tsydenov|Aleksey Tsydenov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865021|Aleksandr Griecziszczew]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-06-12
| [[Егорьевск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Сергей Иванов (1976)|Сергей Иванов]]
| data-sort-value="1976" | 1976-08-02
| [[Северодвинск]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
| ''[[:d:Q87759809|Татарстан Республикасының Туристлык буенча дәүләт комитеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106768046|Vladimir Georgijevič Kiknadze]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-04-22<br/>1976
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''<br/>''[[:d:Q104176943|military scientist]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109484818|Корголиев, Корголи Магомедович]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-09-20
| ''[[:d:Q4099884|Burtunay]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112987786|Maria Bregman]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| [[:commons:Category:Maria Bregman|Maria Bregman]]
|
|-
|
| 2005
| ''[[:d:Q4337647|Yelizaveta Osetinskaya]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-05-03
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| [[:commons:Category:Elizabeth Osetinskaya|Elizabeth Osetinskaya]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12528339|Alexey Tsoi]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-02
| [[Чимкәнт]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
| 2013
| ''[[:d:Q60829622|Райымкулов Бактыбек Кемелбекович]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-10-21
| [[Кара-Балта|Карабалта]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91126532|Dmitry Kononenko]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-03
| [[Щёлково]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitriy Kononenko|Dmitriy Kononenko]]
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q107847249|Yelena Istyagina-Yeliseyeva]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2312637|physical education teacher]]''
| ''[[:d:Q4504318|State Museum of Sport]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| [[:commons:Category:Yelena Istyagina-Yeliseyeva|Yelena Istyagina-Yeliseyeva]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q108044859|Vyacheslav Damdintsurunov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-09-21
| ''[[:d:Q4217145|Katangar]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Damdintsurunov|Vyacheslav Damdintsurunov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109493646|Alexander Vedyakhin]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Vediakhin|Aleksandr Vediakhin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110658328|Роман Бойко]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-05-11
| ''[[:d:Q1191779|Prjevalsk pristanı]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 2015
| [[Олег Коробченко]]
| data-sort-value="1977" | 1977-05-12
| [[Беларус Совет Социалистик Республикасы]]
| ''[[:d:Q3479990|слесарь]]''<br/>[[бухгалтер]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Татарстан Республикасы Сәнәгать һәм сәүдә министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126974157|Устинов, Антон Алексеевич]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-20
| [[Балакау]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131862644|Zhumabek Salymbekov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-01
| ''[[:d:Q2349598|At-Bashi]]''
| ''[[:d:Q1055894|deputy]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133787232|Mikhail Klinkov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-25
| [[Красноярск]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492294|Petr Fradkov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q649100|Promsvyazbank]]''
| [[:commons:Category:Petr Fradkov|Petr Fradkov]]
|
|-
|
|
| [[Иван Сухарев]]
| data-sort-value="1978" | 1978-06-10
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Ivan Suharev|Ivan Suharev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656509|Irina Rossius]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-10-22
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q270389|яңалыклар алып баручы]]''<br/>''[[:d:Q16961937|дискуссия модераторы]]''
| ''[[:d:Q2627117|RBK TV]]''<br/>''[[:d:Q628101|Russia-24]]''<br/>[[Россия Федерациясе ватандашлар саклануы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм бәла-каза нәтиҗәләрен бетерү министрлыгы]]<br/>[[Россия-1]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q76433109|Murad Kerimov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-07-10
| [[Дәрбәнт]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q95230996|Ирина Волынец]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-08-02
| [[Казан]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Irina Volynets|Irina Volynets]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108881789|Maria Vasilkova]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-13
| [[Мегион]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Maria Vasilkova|Maria Vasilkova]]
|
|-
| 2001
| 2005
| ''[[:d:Q111239656|Marina Ovsyannikova]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-06-19
| [[Одесса]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q23016178|television editor]]''
| [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]<br/>''[[:d:Q29872|Die Welt]]''
| [[:commons:Category:Marina Ovsyannikova|Marina Ovsyannikova]]
|
|-
|
| 2017
| ''[[:d:Q118179320|Александр Евгеньевич Дёмин]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-10-14
| [[Пущино]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17525059|Rauan Kenzhekhanuly]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-05-01
| [[Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| [[:commons:Category:Rauan Kenzhekhanuly|Rauan Kenzhekhanuly]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345117|Musa Khaitov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-31
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q30897635|Институт иммунологии]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30889442|Dmitry Voloshin]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-07
| [[Луганск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitry Voloshin|Dmitry Voloshin]]
|
|-
|
| 2014
| ''[[:d:Q41227888|Александр Цыбульский]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-07-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Tsybulskiy|Alexander Tsybulskiy]]
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q60997838|Vyacheslav Loginov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-01-09
| ''[[:d:Q4375705|Poyarkovo]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Loginov|Vyacheslav Loginov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108202640|Виктор Гузун]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-22
| ''[[:d:Q219547|Dnestrovsc]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132188172|Alexander Dronov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-07-05
| [[Моздок|Мәздәк]]
|
|
| [[:commons:Category:Alexander Dronov|Alexander Dronov]]
|
|-
|
| 2018
| ''[[:d:Q139710188|Омиргали, Ерлик Кайдарулы]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-05-25
| [[Краснофлотское (Акмола өлкәсе)]]
|
|
|
|
|-
|
| 2011
| [[Бату Хасиков]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q9017214|karateka]]''<br/>''[[:d:Q11296761|kickboxer]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Batu Khasikov|Batu Khasikov]]
|
|-
|
| 2005
| ''[[:d:Q16172176|Oleksiy Honcharenko]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-09-16
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
| [[:commons:Category:Oleksiy Honcharenko|Oleksiy Honcharenko]]
|
|-
|
|
| [[Михаил Развожаев]]
| data-sort-value="1980" | 1980-12-30
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Razvozhaev|Mikhail Razvozhaev]]
|
|-
|
|
| [[Антон Котяков]]
| data-sort-value="1980" | 1980-08-15
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Anton Kotyakov|Anton Kotyakov]]
|
|-
| 2005
| 2007
| ''[[:d:Q107054024|Vladimir Antokhin]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-07-28
| [[Люберцы]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Antokhin|Vladimir Antokhin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q122965314|Alexander Zlobin]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-06-15
|
|
| ''[[:d:Q2664673|Havas Creative]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126974143|Roman Ivanovič Čencov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-11-12
| ''[[:d:Q4450468|Talitskiy Chamlyk]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4156642|Михаил Дегтярёв]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-07-10
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Degtyarev|Mikhail Degtyarev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28120974|Alexander Vladimirovich Martynov]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-12
| [[Тирасполь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Vladimirovich Martynov|Aleksandr Vladimirovich Martynov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310089|Gennadiy Panin]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-06-13
| ''[[:d:Q4107792|Vereya]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Gennadiy Panin|Gennadiy Panin]]
|
|-
|
|
| [[Ольга Редько]]
| data-sort-value="1981" | 1981-06-12
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97198619|Natalia Poluyanova]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-11
| [[Белгород]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105674235|Gennady Bekoyev]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-08-26
| [[Цхинвал]]
|
|
|
|
|-
|
| 2020
| ''[[:d:Q106634946|Natalia Rotenberg]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-18
| [[Курган]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110266339|Elena Mironenko]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-06-21
| [[Минусинск]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q4304134|Malaya Bronnaya Theatre]]''
| [[:commons:Category:Elena Mironenko|Elena Mironenko]]
|
|-
|
| 2016
| ''[[:d:Q122421765|Yury Nesterenko]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-24
| [[Кропивницкий|Кропывнытскый]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]
| [[Акмәсҗит шәһәр шурасы]]<br/>[[Россия Дәүләт думасы|Русия Дәүләт думасы]]
| [[:commons:Category:Yury Nesterenko|Yury Nesterenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126020375|Isa Tumkhadzhiev]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1964282|Maria Gaidar]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-10-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Maria Gaidar|Maria Gaidar]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4321347|Yaroslav Nilov]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-03-20
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Yaroslav Nilov|Yaroslav Nilov]]
|
|-
|
| 2015
| ''[[:d:Q19818067|Pavel Fedyayev]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-07-31
| [[Кемерово]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Pavel Fedyaev|Pavel Fedyaev]]
|
|-
|
| 2021
| [[Анна Кузнецова]]
| data-sort-value="1982" | 1982-01-03
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q17276321|РФ Дәүләт думасы депутаты]]''
|
| [[:commons:Category:Anna Kuznetsova|Anna Kuznetsova]]
|
|-
| 2018
| 2020
| ''[[:d:Q48954514|Антон Горелкин]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-01-22
| [[Кемерово]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| [[:commons:Category:Anton Gorelkin|Anton Gorelkin]]
|
|-
|
| 2019
| ''[[:d:Q107373820|Sergei Chebotarev]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-02-26
|
|
| ''[[:d:Q4304106|Кирилл Григорьевич Разумовский исемендәге Мәскәү дәүләт технология һәм идарә университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110814800|Кохоев, Артур Павлович]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-06-01
| [[Таулы Алтай]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Artur Kohoev|Artur Kohoev]]
|
|-
|
| 2019
| ''[[:d:Q108128743|Dmitry Abaryonov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-01-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11313148|sports journalist]]''
| ''[[:d:Q4375970|Government of Moscow Oblast]]''<br/>''[[:d:Q2097006|Sovetsky Sport]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Abaryonov|Dmitry Abaryonov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111974812|Волков Дмитрий Владимирович]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-03-06
| [[Орёл өлкәсе]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16021046|Vladimir Antmanis]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-12
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64931643|Maksim Popov]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-24
| [[Амурдагы Комсомольск]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70254047|Alexey Sergeevich Kopaygorodsky]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-26
| [[Краснодар]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123739175|Phillip Naumenko]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-12-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q4380372|Alexander Prokopyev]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-08-05
| [[Бийск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Alexandr Prokopiev|Alexandr Prokopiev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60368106|Aleksandr Gribov]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-05-22
| [[Ярославль]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Gribov|Aleksandr Gribov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108882840|Mihail Kiselev]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-06-18
| ''[[:d:Q28520854|Новоселово (Томскан область)]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mihail Kiselev|Mihail Kiselev]]
|
|-
|
|
| [[Виталий Хоценко]]
| data-sort-value="1986" | 1986-03-18
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vitaliy Khotsenko|Vitaliy Khotsenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131908145|Boris Khanchalyan]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-06-08
| ''[[:d:Q4027519|Heshtia]]''
| ''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
| ''[[:d:Q260542|Gazprom-Media]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24258837|Рөстәм Имамгали]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-12-19
| ''[[:d:Q2565377|Danghara District]]''
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Rustam Emomali|Rustam Emomali]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500483|Egor Russkiy]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-02-14
| [[Ухта]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Egor Russkiy|Egor Russkiy]]
|
|-
|
| 2013
| ''[[:d:Q55663482|Ahmed Dudaev]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-08-02
| ''[[:d:Q4169056|Duba-Yurt]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4150108|Grozny (TV channel)]]''
|
|
|-
| 2004
| 2009
| ''[[:d:Q66458976|Alexey Suharev]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-07-04
| [[Магадан]]
| ''[[:d:Q355242|showman]]''<br/>''[[:d:Q45217546|Instagram blogger]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Alexey Suharev|Alexey Suharev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108882737|Maksim Ivanov]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-05-23
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Maksim Ivanov (1987)|Maksim Ivanov (1987)]]
|
|-
|
| 2019
| ''[[:d:Q110606997|Maksim Baranov]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-04-22
|
| ''[[:d:Q2912172|шәхси эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
|
| [[:commons:Category:Maksim Baranov|Maksim Baranov]]
|
|-
|
|
| [[Радмир Беляев]]
| data-sort-value="1987" | 1987-06-11
| [[Чаллы]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q98058553|municipal employee]]''
|
|
|
|-
| 2012
| 2018
| ''[[:d:Q131298620|Maksim Rudnev]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-09-10
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Дмитрий Артюхов]]
| data-sort-value="1988" | 1988-02-17
| [[Төмән]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitry Artyukhov|Dmitry Artyukhov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40052218|Denis Davydov]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-04-15
| ''[[:d:Q24327866|Volgodonskoy (rural locality)]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Denis Alexandrovich Davydov|Denis Alexandrovich Davydov]]
|
|-
| 2006<br/>2010
| 2010<br/>2012
| ''[[:d:Q101094329|Aram Poghosyan]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-11
| [[Ереван]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''
|
| [[:commons:Category:Aram Poghosyan|Aram Poghosyan]]
|
|-
|
| 2016
| ''[[:d:Q112993211|Ёлкин, Борис Андреевич]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126207710|Вячеслав Федорищев]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-07-14
| [[Волгодонск]]
|
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Fedorishchev|Vyacheslav Fedorishchev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q135431138|Иван Николаевич Лебедев]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-06-07
| [[Үскәмән]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138165024|Maxim Moroșan]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-06
| ''[[:d:Q37801|Bălți]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137573254|Nomma Zarubina]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q3738862|agent of influence]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107295383|Artem Metelev]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-08-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Россия Дәүләт думасы|Русия Дәүләт думасы]]
| [[:commons:Category:Artem Metelev|Artem Metelev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112993657|Емельянов, Сергей Витальевич]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-09-03
| [[Ухта]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 2016
| ''[[:d:Q133927810|Daria Blokhina]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-10-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q2405480|тавыш яздыру актеры]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Daria Blokhina|Daria Blokhina]]
|
|-
|
| 2024
| ''[[:d:Q138798687|Iliya Burlyayev]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-09-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130355256|Elisabeth Lyukshinova]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-08-15
|
|
|
| [[:commons:Category:Elisabeth Lyukshinova|Elisabeth Lyukshinova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133272497|Alla Bruletova]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-09-15
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q2045208|Internet celebrity]]''<br/>''[[:d:Q94791573|TikToker]]''
|
|
|
|-
| 2008-09-01
| 2012-03
| ''[[:d:Q61163622|Alexander S Fedonnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
| 2011-09-01
| 2014-02-03
| ''[[:d:Q92576283|Alexey Kalyagin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2012<br/>2010
| 2014<br/>2012
| ''[[:d:Q104179297|Marina Pisklakova-Parker]]''
|
|
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>[[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Marina Pisklakova-Parker|Marina Pisklakova-Parker]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118590048|Полосин, Андрей Владимирович]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q514140|Rosatom]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q135233543|Imadeddine Aziez]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1161666|Thales Group]]''
|
|
|-
| 2015
| 2018
| ''[[:d:Q137881652|Анастасия Леонид кызы Коныхова]]''
|
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''<br/>''[[:d:Q123505457|синхрон тәрҗемәчесе]]''
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:1921 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча академияләр]]
[[Төркем:Россия югары уку йортлары]]
[[Төркем:Икътисад юнәлешле югары уку йортлар]]
[[Төркем:Менеджмент юнәлешле югары уку йортлар]]
[[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]]
[[Төркем:Петербург югары уку йортлары]]
qvmet1gg00pjjnv16uttekj6f7szeqv
Вшиха тавы
0
217723
5936187
5534510
2026-06-03T12:18:46Z
Sinar-nk
47505
5936187
wikitext
text/x-wiki
[[File:Вшиха тавы.jpg|thumb|Вшиха тавы күренеше]]
'''Вшиха тавы ''' - [[Идел]] елгасының уң як яр битендә урнашкан [[Тәтеш таулары]] калкулыгының бер өлеше, көнчыгыштан [[Идел]] елгасы, Көнбатыштан [[Тәтеш]] шәһәре, көньяктан һәм төньяктан чокырлар белән чикләнгән текә борын.
==Этимология==
Тау исеменең килеп чыгышы берничә төрле фаразланыла, ләкин алар барысы да заманында Идел буйлап баржалар тартып йөргән бурлаклар белән бәйләп аңлатыла. Шушы тау янында ял итәргә туктаган арада алар
*- теккәләп, җилкәннәрне тәртипкә китергәннәр - "Сшиха" ("сшить" - "тегү" сүзеннән ясалган атама);
*- кәбестә ашы - щи пешергәннәр - "Щиха" ("щи" - "кәбестә ашы" сүзеннән ясалган атама);
*- шул чорда авыр хезмәттә интеккән кешеләрнең юлдашлары булган бетләрне юк иткәннәр - "Вшиха" ("вши"- "бетләр" сүзеннән ясалган атама)<ref>Гора Вшиха. Из глубины веков.- Тетюши,2009</ref>
==Тарих==
Вшиха тавында безнең эрага кадәр I меңьелыкка караган археологик истәлек булган '''II Тәтеш шәһәрчеге''' урнашкан. Шәһәрчекнең көньяк-көнчыгыштан төньяк-көнбатышка таба сузылган дүртпочмаксыман мәйданчыгы (120х20-30м) ишелүчән чокыр һәм шешсыман вал белән чикләнгән. Төрле елларда Вшиха тавында археологик-тикшеренү эшләре алып барыла.
2007-2011 елларда тарих фәннәре докторы К.А.Руденко җитәкчелегендәгесе аеруча игътибарга лаек. Бу урында б. э. к. IX-VII гасырларда ук торак җир булуы раслана. Монда бик күп чүлмәк ватыклары, тимер сабан,тимер балта, ук очы, чүлмәк эчендә шактый яхшы сакланган арыш, бодай бөртекләре һ.б. табыла. Бу табылдыклар Имәнкискә чоры культурасына туры килә.
Болгар чоры культурасына караган табылдыклар исә монда б.э. VI-VII гасырларында шәһәр тибындагы (шул заман үлчәмнәре буенча) торак урын булуын күрсәтәләр.<ref>Руденко К.А. Древние Тетюши. - Казань: Издательство "Заман", 2011.</ref> Тәтеш туган якны өйрәнү музеенда II Тәтеш шәһәрчегендә алып барылган казу эшләре барышында табылган 8756 саклану берәмлеге исәпләнә.
2009 елның августында безнең борынгы тарихыбыз хөрмәтенә бу урында '''истәлек ташы''' куела.
Вшиха тавындагы тагын бер истәлекле корылма - болгар чорында биредә булган каравыл манарасының прототибы- шулай ук 2009 елда куела. Ул б.э.IX-XIV гасырларында бу урында Тәтеш шәһәренең төньяк чикләре узганны белдерә.
Вшиха шулай ук елга буеннан шәһәргә алып менүче текә агач баскычы белән дә данлыклы. Бу турыда И.Ильф һәм Е. Петров болай хәбәр итәләр: "Тәтеш. Сигез йөз кырык басмалы баскыч. Яшел һәм алсу яр бите".<ref>И.Ильф, Е. Петров. Собрание сочинений, том V.</ref><ref>С. Гасимова тәрҗемәсе.</ref> Бүгенге көндә Идел ярларындагы иң озын баскычларның берсе, дүрт йөзгә якын басмасы бар.
'''Хәзерге торышы'''
2020–2022 елларда «Тарихка 320 баскыч» проекты буенча иске агач баскыч яңа заман баскычына алмаштырылды. Баскычның озынлыгы 400 метрдан артык, 320 басмасы бар. Ул көзге панельләр белән биҙәлгән, кич белән яктыртыла.
2023 елда тау түбәсендә «Түбәтәй Тауэр» күзәтү манарасы ачылды (биеклеге 22 метр). Манара янында визит-үзәк, ял зоналары һәм пляж бар.
Тау битләве «Тәтеш дислокацияләре» геологик табигать һәйкәле составына керә. Вшиха тавы шулай ук аеруча сакланучы табигать территориясе (ООПТ) булып тора.
Табылдыклар Тәтеш туган якны өйрәнү музеенда саклана<ref name="vsepro">{{cite web |url=https://vsepro.tatar/gora-vshiha.html |title=Гора Вшиха |website=Все про Татарстан |date=2026-06-03 |access-date=2026-06-03}}</ref>.
==Шулай ук карагыз==
* [[Тәтеш таулары]]
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Кулланылган әдәбият ==
* Объекты культурного наследия Тетюшского района/ Панягина Н.Г., Гарустович Н.Г., Старшинина Н.Г. -Тетюши, 2000
* Гора Вшиха. Из глубины веков, -Тетюши, 2009
* Руденко К.А. Древние Тетюши. - Казань: Издательство "Заман", 2011
==Тышкы сылтамалар==
*http://komanda-k.ru/Татарстан/уездный-город-тетюши
* [https://vsepro.tatar/gora-vshiha.html Вшиха тавы] — «Все про Татарстан» сайтында тулы краевед мәкалә (рус.)
{{rq|wikify|iwiki}}{{карточкасы юк}}
[[Төркем:Тәтеш районы]]
[[Төркем:Истәлекле урыннар]]
[[Төркем:Таулар]]
6h5slw1zi942xi8ufhlc1a2sta16n1o
5936190
5936187
2026-06-03T12:40:09Z
Sinar-nk
47505
5936190
wikitext
text/x-wiki
'''Вшиха тавы ''' - [[Идел]] елгасының уң як яр битендә урнашкан [[Тәтеш таулары]] калкулыгының бер өлеше, көнчыгыштан [[Идел]] елгасы, Көнбатыштан [[Тәтеш]] шәһәре, көньяктан һәм төньяктан чокырлар белән чикләнгән текә борын.
==Этимология==
[[File:Вшиха тавы.jpg|thumb|Вшиха тавы күренеше]]
Тау исеменең килеп чыгышы берничә төрле фаразланыла, ләкин алар барысы да заманында Идел буйлап баржалар тартып йөргән бурлаклар белән бәйләп аңлатыла. Шушы тау янында ял итәргә туктаган арада алар
*- теккәләп, җилкәннәрне тәртипкә китергәннәр - "Сшиха" ("сшить" - "тегү" сүзеннән ясалган атама);
*- кәбестә ашы - щи пешергәннәр - "Щиха" ("щи" - "кәбестә ашы" сүзеннән ясалган атама);
*- шул чорда авыр хезмәттә интеккән кешеләрнең юлдашлары булган бетләрне юк иткәннәр - "Вшиха" ("вши"- "бетләр" сүзеннән ясалган атама)<ref>Гора Вшиха. Из глубины веков.- Тетюши,2009</ref>
==Тарих==
Вшиха тавында безнең эрага кадәр I меңьелыкка караган археологик истәлек булган '''II Тәтеш шәһәрчеге''' урнашкан. Шәһәрчекнең көньяк-көнчыгыштан төньяк-көнбатышка таба сузылган дүртпочмаксыман мәйданчыгы (120х20-30м) ишелүчән чокыр һәм шешсыман вал белән чикләнгән. Төрле елларда Вшиха тавында археологик-тикшеренү эшләре алып барыла.
2007-2011 елларда тарих фәннәре докторы К.А.Руденко җитәкчелегендәгесе аеруча игътибарга лаек. Бу урында б. э. к. IX-VII гасырларда ук торак җир булуы раслана. Монда бик күп чүлмәк ватыклары, тимер сабан,тимер балта, ук очы, чүлмәк эчендә шактый яхшы сакланган арыш, бодай бөртекләре һ.б. табыла. Бу табылдыклар Имәнкискә чоры культурасына туры килә.
Болгар чоры культурасына караган табылдыклар исә монда б.э. VI-VII гасырларында шәһәр тибындагы (шул заман үлчәмнәре буенча) торак урын булуын күрсәтәләр.<ref>Руденко К.А. Древние Тетюши. - Казань: Издательство "Заман", 2011.</ref> Тәтеш туган якны өйрәнү музеенда II Тәтеш шәһәрчегендә алып барылган казу эшләре барышында табылган 8756 саклану берәмлеге исәпләнә.
2009 елның августында безнең борынгы тарихыбыз хөрмәтенә бу урында '''истәлек ташы''' куела.
Вшиха тавындагы тагын бер истәлекле корылма - болгар чорында биредә булган каравыл манарасының прототибы- шулай ук 2009 елда куела. Ул б.э.IX-XIV гасырларында бу урында Тәтеш шәһәренең төньяк чикләре узганны белдерә.
Вшиха шулай ук елга буеннан шәһәргә алып менүче текә агач баскычы белән дә данлыклы. Бу турыда И.Ильф һәм Е. Петров болай хәбәр итәләр: "Тәтеш. Сигез йөз кырык басмалы баскыч. Яшел һәм алсу яр бите".<ref>И.Ильф, Е. Петров. Собрание сочинений, том V.</ref><ref>С. Гасимова тәрҗемәсе.</ref> Бүгенге көндә Идел ярларындагы иң озын баскычларның берсе, дүрт йөзгә якын басмасы бар.
'''Хәзерге торышы'''
2020–2022 елларда «Тарихка 320 баскыч» проекты буенча иске агач баскыч яңа заман баскычына алмаштырылды. Баскычның озынлыгы 400 метрдан артык, 320 басмасы бар. Ул көзге панельләр белән биҙәлгән, кич белән яктыртыла.
Тау битләве «Тәтеш дислокацияләре» геологик табигать һәйкәле составына керә. Вшиха тавы шулай ук аеруча сакланучы табигать территориясе (ООПТ) булып тора.
Табылдыклар Тәтеш туган якны өйрәнү музеенда саклана<ref name="vsepro">{{cite web |url=https://vsepro.tatar/gora-vshiha.html |title=Гора Вшиха |website=Все про Татарстан |date=2026-06-03 |access-date=2026-06-03}}</ref>.
==Шулай ук карагыз==
* [[Тәтеш таулары]]
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Кулланылган әдәбият ==
* Объекты культурного наследия Тетюшского района/ Панягина Н.Г., Гарустович Н.Г., Старшинина Н.Г. -Тетюши, 2000
* Гора Вшиха. Из глубины веков, -Тетюши, 2009
* Руденко К.А. Древние Тетюши. - Казань: Издательство "Заман", 2011
==Тышкы сылтамалар==
*http://komanda-k.ru/Татарстан/уездный-город-тетюши
* [https://vsepro.tatar/gora-vshiha.html Вшиха тавы] — «Все про Татарстан» сайтында тулы краевед мәкалә (рус.)
{{rq|wikify|iwiki}}{{карточкасы юк}}
[[Төркем:Тәтеш районы]]
[[Төркем:Истәлекле урыннар]]
[[Төркем:Таулар]]
532bca3b4sjatjqnpit17y4x5gqfdnh
Үрьякала
0
277355
5936211
5898672
2026-06-03T19:14:33Z
Il Nur
6874
/* Тарих */
5936211
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Русия
|халәт = Авыл
|татар исеме = Үрьякала
|рус исеме = Гордино
|чын исем = Гуръякар
|герб =
|байрак =
|lat_deg = 58|lat_min = 04|lat_sec = 10
|lon_deg = 52|lon_min = 59|lon_sec = 55
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Удмуртия
|төбәк җәдвәлдә = Удмуртия
|район төре =
|район = Балезино районы
|район җәдвәлдә = Балезино районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу = 1615
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 117
|исәп елы = 2014
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав = бисермәннәр, татарлар
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 427521<ref>[http://www.moscowindex.ru/rus18003000048/ Почтовые индексы России] {{ref-ru}}</ref>
|сәгать кушагы = +4
|почта индекслары =
|телефон коды = 34166
|санлы идентификатор = 94204830003
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Үрьякала''' (''Гүрия-Кала'',<ref>[https://www.elibrary.ru/download/elibrary_46579048_87719705.pdf Татары Удмуртии. Сер. "Фәнни экспедицияләр хәзинәсеннән" АКАДЕМИЯ НАУК РЕСПУБЛИКИ ТАТАРСТАН; ИНСТИТУТ ЯЗЫКА, ЛИТЕРАТУРЫ И ИСКУССТВА ИМЕНИ ГАЛИМДЖАНА ИБРАГИМОВА. Казань, 2021.]</ref> {{lang-udm|Гуръякар}}, {{lang-ru|Гордино}}) — [[Удмуртия]]нең [[Балезино районы]]ндагы [[Bisermännär|бисермәннәре]] һәм [[Нократ татарлары|нократ]] [[татар]]лары авылы.
== Халкы ==
[[Халык саны]] — 117 кеше (2014) ([[Bisermännär|бисермәннәр]] һәм [[татарлар]] (62 %)).
== Тарих ==
Революциягә кадәр [[Вятка губернасы]]ның [[Глазов өязе]] составында булган.
Уръякла 1914 елга кадәр рәсми рәвештә керәшен татар авылы булып саналса да, 1887 елдан ук биредә биш вакыт намаз укыла тоган мәчете була, 1902 елда җамигъ мәчет тә (1930 елларда ябыла) төзелә.<ref>[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/balezinskij-rajon Онлайн - энциклопедия Tatarica]</ref>
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q12096940. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://yanarysh.ru/%D2%AF%D1%80%D1%8C%D1%8F%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0-%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5-%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BB%D1%8B-%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%BB/ Үрьякала — серле тарихлы авыл. Яңарыш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200930005225/http://yanarysh.ru/%D2%AF%D1%80%D1%8C%D1%8F%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0-%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5-%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BB%D1%8B-%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%BB/ |date=2020-09-30 }}
* [https://udmpravda.ru/2019/12/02/prizraki-grazhdanskoj-vojny-i-paradoksy-very/ Призраки гражданской войны и парадоксы веры. Удмуртская правда] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200829102913/https://udmpravda.ru/2019/12/02/prizraki-grazhdanskoj-vojny-i-paradoksy-very/ |date=2020-08-29 }} {{ref-ru}}
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
gp2anufeofnexd3dtu6u8zfsow6m3wb
5936212
5936211
2026-06-03T19:14:44Z
Il Nur
6874
/* Шәхесләр */
5936212
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Русия
|халәт = Авыл
|татар исеме = Үрьякала
|рус исеме = Гордино
|чын исем = Гуръякар
|герб =
|байрак =
|lat_deg = 58|lat_min = 04|lat_sec = 10
|lon_deg = 52|lon_min = 59|lon_sec = 55
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Удмуртия
|төбәк җәдвәлдә = Удмуртия
|район төре =
|район = Балезино районы
|район җәдвәлдә = Балезино районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу = 1615
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 117
|исәп елы = 2014
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав = бисермәннәр, татарлар
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 427521<ref>[http://www.moscowindex.ru/rus18003000048/ Почтовые индексы России] {{ref-ru}}</ref>
|сәгать кушагы = +4
|почта индекслары =
|телефон коды = 34166
|санлы идентификатор = 94204830003
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Үрьякала''' (''Гүрия-Кала'',<ref>[https://www.elibrary.ru/download/elibrary_46579048_87719705.pdf Татары Удмуртии. Сер. "Фәнни экспедицияләр хәзинәсеннән" АКАДЕМИЯ НАУК РЕСПУБЛИКИ ТАТАРСТАН; ИНСТИТУТ ЯЗЫКА, ЛИТЕРАТУРЫ И ИСКУССТВА ИМЕНИ ГАЛИМДЖАНА ИБРАГИМОВА. Казань, 2021.]</ref> {{lang-udm|Гуръякар}}, {{lang-ru|Гордино}}) — [[Удмуртия]]нең [[Балезино районы]]ндагы [[Bisermännär|бисермәннәре]] һәм [[Нократ татарлары|нократ]] [[татар]]лары авылы.
== Халкы ==
[[Халык саны]] — 117 кеше (2014) ([[Bisermännär|бисермәннәр]] һәм [[татарлар]] (62 %)).
== Тарих ==
Революциягә кадәр [[Вятка губернасы]]ның [[Глазов өязе]] составында булган.
Уръякла 1914 елга кадәр рәсми рәвештә керәшен татар авылы булып саналса да, 1887 елдан ук биредә биш вакыт намаз укыла тоган мәчете була, 1902 елда җамигъ мәчет тә (1930 елларда ябыла) төзелә.<ref>[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/balezinskij-rajon Онлайн - энциклопедия Tatarica]</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://yanarysh.ru/%D2%AF%D1%80%D1%8C%D1%8F%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0-%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5-%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BB%D1%8B-%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%BB/ Үрьякала — серле тарихлы авыл. Яңарыш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200930005225/http://yanarysh.ru/%D2%AF%D1%80%D1%8C%D1%8F%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0-%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5-%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BB%D1%8B-%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%BB/ |date=2020-09-30 }}
* [https://udmpravda.ru/2019/12/02/prizraki-grazhdanskoj-vojny-i-paradoksy-very/ Призраки гражданской войны и парадоксы веры. Удмуртская правда] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200829102913/https://udmpravda.ru/2019/12/02/prizraki-grazhdanskoj-vojny-i-paradoksy-very/ |date=2020-08-29 }} {{ref-ru}}
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
syty8pu3zzwy1zqx4g1yl7js097r16q
Бургон
0
310673
5936303
4403589
2026-06-04T11:02:33Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5936303
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Бургон''' ({{үз исеме}}) — [[Франция]]нең [[Майенн]] департаментында урнашкан коммуна.<ref>{{cite web|url=https://www.legifrance.gouv.fr/eli/decret/2016/9/28/INTB1614083D/jo/texte|title=Décret n° 2016-1262 du 28 septembre 2016 portant fixation du nom de la région Grand Est|website = Декрет от 28 сентября 2016 года|lang=fr|publisher=legifrance.gouv.fr|accessdate=2016 елның 12 ноябре года|archiveurl=https://archive.is/20161002095711/https://www.legifrance.gouv.fr/eli/decret/2016/9/28/INTB1614083D/jo/texte|archivedate=2016-10-02}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000028652474|title=Décret n° 2014-207 du 21 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Haut-Rhin|website = Директива от 21 февраля 2014|lang=fr|publisher=legifrance.gouv.fr|accessdate=2015 елның 17 ноябре|archiveurl=https://archive.is/20151019174510/http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000028652474|archivedate=2015-10-19}}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Тышкы сылтамалар ==
* {{cite web|url=http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/donnees-detaillees/rp2010/chiffres-cles/base-cc-emploi-pop-active-2010/base-cc-emploi-pop-active-2010.zip|title=Base chiffres clés: emploi — population active 2010|publisher=[[Национальный институт статистики и экономических исследований Франции|INSEE]]|lang=fr|accessdate=2015 елның 17 ноябре}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [https://33tura.ru/goroda-frantsii Франция шәһәрләре.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201014223913/https://33tura.ru/goroda-frantsii |date=2020-10-14 }}
{{France-geo-stub}}
[[Төркем:Франция коммуналары]]
[[Төркем:Майенн департаменты коммуналары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
k1iq7z7auvbs4e6ks94b2puh9lp6fro
Грозный дәүләт нефть техника университеты
0
389160
5936261
5918685
2026-06-04T05:08:01Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936261
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q2563807|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q2563807|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q2563807|lang=en}}}}) — [[1920 ел]]да [[Грозный]] шәһәрендә нигез салынган [[югары уку йорты]]. [[1945 ел]]да [[Хезмәт Кызыл Байрагы ордены]] белән бүләкләнә. Элеккеге исеме — Грозный дәүләт нефть институты.
Институт илнең нефть-газ профильле иң өлкән вузы, аны тәмамлаучылар арасында РФА академиклары А. А. Дородницын, М. Д. Миллионщиков, СССР химия һәм нефть химиясе сәнәгате министры С. Н. Хаҗиев кебек илнең нефть һәм газ комплексының күренекле җитәкчеләре була.
Институт составында 1 факультет һәм 5 Институт.
== Тарихы ==
Грозный нефть институтына 1920 елда сигез бүлектән торган югары нефть техникумы буларак нигез салына, аларның икесе - югары булып саналган. 1920 елда ике факультетка нигез салына: нефть промыселы һәм нефть технологиясе. Инженерларның беренче чыгарылышы 1925 елда була. 1929 елда уку йорты Союз дәрәҗәсендәге югары уку йорты статусына ия була. 1945 ел ахырында СССР Югары Советы Президиумы Указы белән нефть сәнәгате өчен кадрлар әзерләгәне өчен Грозный нефть институты Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнә.
1973 елда институтка аны тәмамлаган академик М.Д. Миллионщиков — Социалистик Хезмәт герое, СССР Фәннәр Академиясенең хакыйкый әгъзасы, СССР Фәннәр академиясе вице-президенты, РСФСР Югары Советы Рәисе, Совет Пагуош комитеты рәисе, Ленин һәм ике тапкыр Сталин премиясе лауреаты исеме бирелә.
1980 нче еллар урталарында институтның фәнни-педагогик һәм матди-техник потенциалы нефть-газ җитештерүенең технологик циклының барлык белгечлекләре буенча диярлек әзерлек алып барырга мөмкинлек бирә. Институт галимнәре нефть-газ геологиясе һәм геофизика, бораулау һәм нефть һәм газ скважиналарын эшкәртү, нефть эшкәртү һәм нефть химиясе, теплофизика, төзелеш өлкәләрендә фундаменталь эшләнмәләр белән шөгыльләнделәр.
Үз тарихында Грозный нефть институты илнең халык хуҗалыгының төрле тармаклары өчен 50 меңнән артык белгеч әзерләгән. Институтны тәмамлаучылар арасында биш Социалистик Хезмәт герое, СССР нефть химиясе һәм нефть эшкәртү сәнәгате министрлары (В. С. Федоров һәм С. Н. Хаҗиев), нефть сәнәгате министрлары (Н. А. Мальцев һәм Л. Д. Чурилов), РСФСР геология министры Д. Л. Федоров, СССРда иң эре «ГлавТюменьнефтегаз» башлыгы В. И. Муравленко, СССР Фәннәр академиясе һәм РФА академиклары М. Д. Миллионщиков, А. А. Дородницын, С. Н. Хаҗиев бар.
1990 елларда институтның бөтен укытучылар составыдиярлек Чечнядан күченә, институтның күп кенә хезмәткәрләре һәм студентлары югала яки һәлак була. Институт биналары 1995 елның февралендә федераль авиация тарафыннан җимертеллгән.
Федераль максатчан программа нигезендә 2007 елда институт биналары комплексын торгызу башланган. 2012 елда Хрущев мәйданында ГДТУның яңа корпусы ачылган.
Хәзерге вакытта институтның матди-техник базасы — белем бирү процессы таләпләренә һәм стандартларына җавап бирә торган, лингафон кабинетлары, компьютер сыйныфлары, заманча укыту лабораторияләре белән җиһазландырылган. Институтның барлык факультетларында 30 лаборатория, 15 компьютер сыйныфы эшли. 2006 елдан мәгълүмати-исәпләү үзәге эшли. ВУЗ эчендәге басмалар чыгарылышын институтның нәшрият-полиграфия үзәге башкара. Институтның 1 нче корпусы интернет глобаль челтәренә тоташтырылган, аның ярдәмендә локаль челтәрнең үсеш алуы институтның теләсә кайсы компьютерыннан диярлек мөмкин. 2007 ел ахырына институтның калган корпусларында интернетны тоташтыру, документлар әйләнеше һәм уку процессы белән идарә итү системасын кертү планлаштырыла. Институт китапханәсе китапларны саклау һәм бирү өчен кирәкле техник чаралар белән җиһазландырылган. Бүгенге көндә институтның гомуми китап фонды 250 000 данә тәшкил итә.
Вузда белем бирү процессын 550 мөгаллим башкара, шул исәптән 15 фән докторы, 70 фән кандидаты, 30 профессор, 75 доцент. Институтның 37 кафедрасыннан 22се — чыгарылыш сыйныф укучылары, алар 32 белгечлек буенча белгечләр әзерли. Институтта 6500ләп студент белем ала, шул исәптән көндезге уку формасы буенча 3500дән артык студент. Соңгы биш елда институт 3000нән артык белгеч чыгарган, шуларның 150се диплом белән бүләкләнгән.
2012 елда яңа уку корпусын төзү төгәлләнгән. Шулай ук, 2000 елларда Грозный шәһәренең студентлар тулай торагы, Россия Герое Рамзан Кадыйров исемендәге спорт сарае төзелеше тәмамланган.
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q2563807. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q2563807/p580:башлау,p108/Q2563807/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q115533619|Чамров, Фёдор Павлович]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-06-05
| ''[[:d:Q4234476|Корчева өязе]]''
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-11-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617468|Georgy Maksimovich]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-05-29<br/>1904
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q4314987|Милли тау эше университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1979" | 1979-05-16<br/>1979
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21182344|Nikolay Titkov]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-02-08
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-02-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4151676|Aleksandr Ivanovich Guzhov]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-03-22
| [[Грозный]]
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2006" | 2006-12-12
| [[Абинск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21088303|Америк, Борис Карлович]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-03-17
|
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1998" | 1998-10-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q106571742|Дорогочинский, Акивий Зиновьевич]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-06-05
| [[Грозный]]
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
|
| data-sort-value="1993" | 1993
| [[Грозный]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q106576108|Liparit Simonyants]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-08-05
| ''[[:d:Q2305036|Byurakan]]''
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1999" | 1999-05-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q64154435|Геллер, Зиновий Исаевич]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-03-23
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q4331465|Odesa Polytechnic National University]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q107290369|физик-җылылыкчы]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-23
| [[Одесса]]
|-
| 1949
| 1992
| ''[[:d:Q4054953|Shatiel Semenovich Abramov]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-11-11
| [[Дәрбәнт]]
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты<br/>''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="2004" | 2004-05-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q115518775|Расторгуев, Юрий Леонидович]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-09-27
| [[Грозный]]
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001-02-14
| [[Волгоград]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q26212540|Эсембаев, Ваха Мухтарович]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-04
| [[Грозный]]
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670474|Bagaudin Chamidovič Gajtov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-16
|
| ''[[:d:Q4213691|Karaganda State Technical University]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|-
| 1981
| 1988
| ''[[:d:Q4413148|Beksultan Seynaroyev]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-20
| ''[[:d:Q1148929|Чечен-Ингуш АССР]]''
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-01-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17619582|Vakhid Mezhidov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-29
| ''[[:d:Q659105|Курчалой районы]]''
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2025" | 2025-07-30
| [[Грозный]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15139248|Grigory Vartanov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-21
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-07-17
| [[Ләнсиң]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q41187494|Борис Григорьев]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-24
| [[Бакы]]
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617607|Musa Ibragimov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-30
| [[Актүбә өлкәсе]]
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q52361904|Hasan Elimsoeltanovitsj Taymaschanov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-14
| [[Караганда|Караганды]]
| ''[[:d:Q4145910|Тау төбәге дәүләт аграр университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17619577|Ibragim Kerimov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-15
| ''[[:d:Q16716320|Чарскі раён]]''
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617595|Dena Batayev]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-21
| ''[[:d:Q482011|Ачхой-Мартан районы]]''
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109487983|Гайрабеков, Ибрагим Гиланиевич]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-03-08
| ''[[:d:Q4417608|Serzhen'-Yurt]]''
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106641187|Оччархаджиев, Султан Бексолтаевич]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-02-17
| ''[[:d:Q4209885|Kalinovskaya]]''
| ''[[:d:Q4243512|Кубань дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835236|Магомед Минцаев]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-10-23
| ''[[:d:Q4083843|Beno-Yurt]]''
| ''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102353057|Esmira D. Alisultanova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115533080|Мурдаев, Руслан Махмудович]]''
|
|
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2563807. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q2563807/p580:башлау,p69/Q2563807/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308654|Герцик, Эдмунд Рафаилович]]''
| data-sort-value="1897" | 1897
|
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071660|Dmitriy Lvovitsj Timrot]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-04-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-12-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064744|Michail Michaylovitsj Boezinov]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-02-02
| [[Прохладный]]
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1983" | 1983-08-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q104185102|Boris Zhizhchenko]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-01-19
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q105267484|Сухарев, Григорий Михайлович]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-02-12
| [[Грозный]]
|
|
| data-sort-value="1989" | 1989-03-22
| [[Грозный]]
|-
|
|
| [[Сергей Князев|Сергей Кнәзев]]
| data-sort-value="1908" | 1908-09-12
| ''[[:d:Q19906685|Nizhne Kurmoyarskaya]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-12-31
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4166843|Anatolii Dorodnitsyn]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-12-02
| ''[[:d:Q4080103|Bashino]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4129931|Dorodnitsyn Computing Centre]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-06-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4151676|Aleksandr Ivanovich Guzhov]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-03-22
| [[Грозный]]
| [[галим]]
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты<br/>''[[:d:Q4131780|Gazprom VNIIGAZ]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-12-12
| [[Абинск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4307655|Viktor Muravlenko]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-12-25
| ''[[:d:Q4316284|Nezamayevskaya]]''
| ''[[:d:Q21002343|petroleum engineer]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1977" | 1977-07-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Виктор Федоров]]
| data-sort-value="1912" | 1912-05-29
| [[Армавир (Россия)|Армавир]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-02-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21088303|Америк, Борис Карлович]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-03-17
|
| [[галим]]
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
| data-sort-value="1998" | 1998-10-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q106571742|Дорогочинский, Акивий Зиновьевич]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-06-05
| [[Грозный]]
|
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты<br/>''[[:d:Q65148555|Grozny Oil Research Institute]]''
| data-sort-value="1993" | 1993
| [[Грозный]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4293572|Михаил Миллионщиков]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-01-03<br/>1913-01-16
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-27<br/>1973
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4523827|Nikolay Shilo]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-03-25
| [[Биштау|Пятигорск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-06-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Алексей Шмарёв]]
| data-sort-value="1913" | 1913-01-18
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q89651363|Межлумова Анна Ильинична]]''
| data-sort-value="1914" | 1914
| ''[[:d:Q2837543|Ilyinskaya]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007
| [[Волгодонск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21111260|Zinaida Orkina]]''
| data-sort-value="1915" | 1915
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1962" | 1962
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106576108|Liparit Simonyants]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-08-05
| ''[[:d:Q2305036|Byurakan]]''
| [[галим]]
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты<br/>''[[:d:Q65148555|Grozny Oil Research Institute]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-05-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Владимир Бабуков]]
| data-sort-value="1916" | 1916-10-23
| [[Грозный]]
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="2004" | 2004
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068390|Magomed Uzuyev]]''
| data-sort-value="1917" | 1917
| ''[[:d:Q2429233|Itum-Kale]]''
| ''[[:d:Q4991371|солдат]]''
|
| data-sort-value="1941" | 1941-06-22
| ''[[:d:Q23868|Брест крепосте]]''
|-
|
| 1949
| ''[[:d:Q4054953|Shatiel Semenovich Abramov]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-11-11
| [[Дәрбәнт]]
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
| data-sort-value="2004" | 2004-05-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1945
| ''[[:d:Q19910694|Βλαντίμιρ Ματβέγιεφ]]''
| data-sort-value="1919" | 1919
| ''[[:d:Q2029443|Sunzha]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1942
| 1945
| ''[[:d:Q21638044|Галина Говорова]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-06-12
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| data-sort-value="1973" | 1973-03-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12537551|Βαλεντίν Τοκάρεφ]]''
| data-sort-value="1925" | 1925
| [[Актау]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2007" | 2007
| [[Актау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q64392296|Sergey Neruchev]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-10-02
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''
| ''[[:d:Q4127526|All Russia Petroleum Research Exploration Institute]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-12-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| [[Николай Мальцев (1928)|Николай Мальсев]]
| data-sort-value="1928" | 1928-03-10
| [[Майкоп]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001-12-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786116|Потеряхин, Владимир Александрович]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-03-02
| ''[[:d:Q4109193|Verkhotor]]''
| [[галим]]
| [[Газпром нефтехим Салават]]
| data-sort-value="2013" | 2013-06
| [[Салават (шәһәр)|Салават]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q115568872|Барыс Паўлавіч Мінееў]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-24
| [[Бакы]]
|
| ''[[:d:Q2026860|Paval Sukhi State Technical University of Homiel]]''
| data-sort-value="2004" | 2004-05-01
|
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q4054216|Vladimir Abazarov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-06
| [[Краснодар крае]]
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-05-13
| [[Төмән]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4054935|Nikolay Abramov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-11
| [[Ашкабад]]
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011-08-16
| [[Тольятти]]
|-
|
|
| [[Валентин Тронов]]
| data-sort-value="1930" | 1930-10-07
| [[Калинковичи|Калинкавичы]]
| [[профессор]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-02
| [[Бөгелмә]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21091792|Anatoliĭ Ivanovich Bulatov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-03-31
| [[Краснодар]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-08-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15147621|Viktor Andreevitsj Talday]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-07-02
|
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997-08-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29043638|Rem Khramov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-28
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-02-16
| [[Ырынбур]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16437753|Владимир Дмитриевич Лысенко]]''
| data-sort-value="1934" | 1934
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4518212|L. D. Churilov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-22
| [[Грозный]]
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-02-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16435345|Edgard Slavomirovitsj Votsalevskiy]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-21
| ''[[:d:Q182902|Chita Oblast]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q12074569|Satpayev Institute of Geological Sciences]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-04-06
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16435896|Аношкин Евгений Федорович]]''
| data-sort-value="1935" | 1935
|
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24350917|Anatoliĭ Maksimovich Nikanorov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-22
| [[Грозный]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2019" | 2019-12-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18276566|Рассохин, Геннадий Васильевич]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-02-04
| ''[[:d:Q4481391|Fastovetskoe]]''
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997-04-20
| [[Кәлгари|Кәлгери]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4295587|Abdoerazak Mardanovitsj Mirzabekov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-01-30
| [[Махачкала]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-07-17
| [[Махачкала]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17619582|Vakhid Mezhidov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-29
| ''[[:d:Q659105|Курчалой районы]]''
| [[галим]]
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты<br/>''[[:d:Q17544345|Чече Республикасы Фәннәр академиясе]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-07-30
| [[Грозный]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21104597|Магомадов, Лечи Добачевич]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-03
| ''[[:d:Q4519632|Shalazhi]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-01-25
| [[Мәккә]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q137513463|Абдула Садулаев]]''
| data-sort-value="1938" | 1938
| [[Урыс-Мартан]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2003" | 2003
| [[Грозный]]
|-
|
| 1963
| ''[[:d:Q20512198|Vladimir Agabekov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-19
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q1967977|Беларусь милли фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q30289956|Institute of Physical and Organic Chemistry]]''<br/>''[[:d:Q106639383|Institute of Chemistry of New Materials]]''
|
|
|-
|
|
| [[Сәламбәк Хаҗиев]]
| data-sort-value="1941" | 1941-01-07
| [[Шали]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| ''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-03-02
| [[Исраил]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q41187494|Борис Григорьев]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-24
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты<br/>''[[:d:Q4131780|Gazprom VNIIGAZ]]''<br/>''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201678|Oil and Gas Research Institute]]''<br/>[[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100558392|Зиновьев, Василий Васильевич]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-23
| ''[[:d:Q4196744|Ivanovskoe]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-07-27
| ''[[:d:Q4144334|Gorki-2]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q16707093|Anatoly Torchinov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-20
| ''[[:d:Q318245|Choibalsan]]''
| ''[[:d:Q1048210|генераль директор]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-03-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498099|Akhyad Idigov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-03
| [[Майкайың]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47002319|Evgenija Leonidovna Tisjkovskaja]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-17
| [[Запорожье өлкәсе]]
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50327212|Кузьмин, Александр Степанович]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-28
| [[Грозный]]
|
|
|
|
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q4419825|Сергей Симонянц]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-29
| [[Грозный]]
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12540861|Дорофеев Владимир Илларионович]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
| [[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16653492|Jusoep Dzjoenidovitsj Zaoerbekov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-11-23
| ''[[:d:Q879096|Moskovsky District]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103401|Морадов Әхмәт Сәйдәрахман улы]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-20
| ''[[:d:Q964566|Uzunkol District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4159979|Kerim Dzhafarov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-29
| [[Грозный]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55652537|Mukharbek Didigov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-21
| [[Астана]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11983986|Lilia Shibanova]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-13
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q35380338|гидрогеолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43428417|Adnan Saidovič Èl'darchanov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-11-21
| [[Канабек]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110893340|Hamzat Gutseriev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-14
| [[Астана]]
| ''[[:d:Q384593|полиция хезмәткәре]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17619577|Ibragim Kerimov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-15
| ''[[:d:Q16716320|Чарскі раён]]''
| [[галим]]
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты<br/>''[[:d:Q130273840|Комплексный научно-исследовательский институт РАН]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065830|Chamsat Wadudowitsch Dschabrailow]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-07
| [[Кыргыз Совет Социалистик Республикасы|Кыргыз Совет Социалистик Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-02-19
| [[Грозный]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q110311006|Павлов Михаил Леонардович]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-12-30
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q688603|инженер-технолог]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Газпром нефтехим Салават]]
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q28497332|Yushaa Gazgireev]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-16
| ''[[:d:Q4314081|Nasyr-Kort]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4153081|Sait-Salam Gutseriyev]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-25
| [[Астана]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4508615|Jivan Cheloyants]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-25
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28499302|Абубакар Магометович Мальсагов]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-03
| [[Алматы]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4409333|Ramzan Sebiyev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-26
| [[Аргун (шәһәр)|Аргун]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617595|Dena Batayev]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-21
| ''[[:d:Q482011|Ачхой-Мартан районы]]''
| [[галим]]
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты<br/>''[[:d:Q130273840|Комплексный научно-исследовательский институт РАН]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q75330465|Vladimir Lakunin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-04
| [[Гудермес]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24530753|Aslambek Kaspievitsj Ezjaev]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-01
| ''[[:d:Q1064145|Shatoy]]''
| ''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58813|Omar Dokka]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-04-13
| ''[[:d:Q4496072|Kharsenoi]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-09-07
| [[Кавказ]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109487983|Гайрабеков, Ибрагим Гиланиевич]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-03-08
| ''[[:d:Q4417608|Serzhen'-Yurt]]''
|
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66459292|Ruslan Baisarov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-08-09
| ''[[:d:Q4378070|Prigorodnoye]]''
| [[эшкуар]]<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7807684|Timur Aliev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-18
| [[Грозный]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97459088|Abuzajd Vismuradov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-24
| ''[[:d:Q1873736|Akhmat-Yurt]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110788239|Заурбек Саидов]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
| [[Гудермес]]
|
| [[Чечен дәүләт университеты|Әхмәт хаҗи Әбделхәмид улы Кадыйров исемендәге Чечен дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61550040|Magomed Selimkhanov]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-31
| ''[[:d:Q4531766|Engel-Yurt]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4080011|Adlan Bachaev]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-11-18
| ''[[:d:Q4169056|Duba-Yurt]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''<br/>''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19461495|Magomed Mitsayev]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-09-03
| ''[[:d:Q657598|Гудермес районы]]''
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q9017214|karateka]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60838861|Tumso Abdurakhmanov]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-12-19
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19116069|Бердукаев, Сулейман]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-11-19
| ''[[:d:Q660676|Ведено районы]]''
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55663482|Ahmed Dudaev]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-08-02
| ''[[:d:Q4169056|Duba-Yurt]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4150108|Grozny (TV channel)]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1003488|Bulat Chagaev]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500240|Кузьма Георгиевич Оркин]]''
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115533080|Мурдаев, Руслан Махмудович]]''
|
|
|
| Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты
|
|
|-
|
| 2002
| ''[[:d:Q129758407|Ильяс Исмаилов]]''
|
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* Гужов А. И., Джафаров К. И., Симонянц Л. Е. 70 лет Грозненскому нефтяному институту //Нефтяное хозяйство. − 1999. — № 6. — С.60 — 62.[1]
* Керимов И.А., Лебедев М.А. Академик М.Д. Миллионщиков и Грозненский нефтяной институт в воспоминаниях и документах // Вестник Академии наук Чеченской Республики. — 2020. — № 3 (50). — С. 43–53. DOI: 10.25744/vestnik.2020.50.3.007.
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:1920 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Грозный нефть университеты]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Нефть һәм газ юнәлешле югары уку йортлары]]
11r4pnt3xlr82zoxj52npb2srk0tb0z
Ерак Көнчыгыш федераль университеты
0
389394
5936198
5888986
2026-06-03T14:32:10Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936198
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Ерак Көнчыгыш федераль университеты''' ({{lang-ru|Дальневосточный федеральный университет}}) — [[Диңгез буе крае]]ның административ үзәге [[Владивосток]] шәһәрендә урнашкан [[югары уку йорты]]. 2011 елда 4 югары уку йортын ([[Владивосток]]тагы: Ерак Көнчыгыш дәүләт университетын, Тын океан дәүләт икътисад университетын, Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университетын, [[Уссурийск]]идагы: Уссурийск дәүләт педагогика институтын) берләштерү юлы белән оештырылган. Уку йортының тарихы 1899 елда Владивостокта оешкан Көнчыгыш институты тарихыннан башлап исәпләнә<ref>''Еланцева О. П.'' [https://cyberleninka.ru/article/n/sovershenno-novoe-uchrezhdenie-i-neizvedannoe-delo-k-istorii-stanovleniya-vostochnogo-instituta-vo-vladivostoke Совершенно новое учреждение и неизведанное дело: к истории становления Восточного института во Владивостоке.] Гуманитарный вектор. Серия: История, политология, 2012, выпуск=2</ref>. Россиянең [[Япония]] территориясендә аккредитацияләнгән филиалы булган бердәнбер югары уку йорты.
2013 елдан Русский утравында 2012 елгы [[Азия-Тын океан икътисади хезмәттәшлеге]] ({{lang-ru|АТЭС}}) саммитына махсус корылган бинада урнашкан.
== Тарих ==
* 1899 – 1918 — Көнчыгыш институты
* 1920 – 1930 — Дәүләт Ерак Көнчыгыш университеты
* 1943 – 1956 — Ерак Көнчыгыш дәүләт педагогика институты
* 1956 – 2008 — Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты
СССР Министрлар Советының 1956 елның 29 августындагы 1211нче санлы карары нигезендә, Ерак Көнчыгыш дәүләт педагогика институты базасында 5 факультет (''физика-математика, тарих-филология, биология, медицина һәм роман-герман филологиясе'') составында ''Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты'' торгызыла.
1957 елда табигать фәннәре-химия факультеты, 1958 елда тарих-хокук факультеты ачыла, медицина факультеты мөстәкыйль югары уку йорты — ''Владивосток дәүләт медицина институты'' булып аерылып чыга. 1964 елда океанология бүлеге булган геофизика факультеты ачыла. 2007 елда Ерак Көнчыгыш дәүләт университетында 39 меңнән артык студент укый, 4082 укытучы һәм хезмәткәр эшли. Университет 22 институттан, бер академиядән тора, 28 филиал һәм вәкиллек эшли.
* 2009 – {{х.в.}} — Ерак Көнчыгыш федераль университеты
[[Россия Хөкүмәте|Россия Федерациясе Хөкүмәтенең]] 2010 елның 2 апрелендәге 503-р санлы күрсәтмәсе белән, Ерак Көнчыгыш дәүләт университетының дәүләт-хокукый статусын үзгәртү юлы белән ''Ерак Көнчыгыш федераль университеты'' оештырыла.
2011 елның 27 гыйнварында [[Россия Федерациясенең мәгариф министрлыгы|Россия Федерациясенең мәгариф һәм фән министры]] Андрей Фурсенко дүрт вузны (Ерак Көнчыгыш федераль университетын, Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университетын, Тын океан дәүләт икътисад университетын һәм Уссурийск дәүләт педагогика институтын) Ерак Көнчыгыш федераль университетына берләштерү турында боерыкка кул куя.
==Структура==
Ерак Көнчыгыш дәүләт университетын Ерак Көнчыгыш федераль университеты итеп үзгәртеп корган вакытта университет составына 27 институт, 1 академия, 47 факультет һәм бүлек, 159 кафедра, 400 дән артык үзәк һәм лаборатория кергән<ref>{{Cite web|url=http://dvgu.ru/struct/institute/|title=Институты и академии|website=ДВГУ|accessdate=2018-09-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090420162930/http://dvgu.ru/struct/institute/|archivedate=2009-04-20|deadlink=yes}}</ref>.
2020 елда Ерак Көнчыгыш федераль университеты составына 32 академик департамент һәм 65 кафедра, берләшкән 8 мәктәп һәм 1 институт (мәктәп) керә:
* Политехника инстиуты
* Биомедицина мәктәбе
* Сәнгатьләр һәм гуманитар фәннәр мәктәбе
* Табигать фәннәре мәктәбе
* Педагогика мәктәбе
* Көнчыгыш институты — төбәк һәм халыкара тикшеренүләр мәктәбе
* Юридик мәктәп
* Икътисад һәм менеджмент мәктәбе
* Санлы икътисад мәктәбе
2019 елга университетта 200 дән артык белем бирү программасы буенча укыту алып барыла, шулардан бакалавриат һәм белгечлек программалары саны — 100, магистратура — 70, аспирантура һәм докторантура белгечлекләре саны — 33<ref>{{Cite web|url=https://www.dvfu.ru/about/|title=Об университете|publisher=www.dvfu.ru|accessdate=2019-01-18}}</ref>.
2018/2019 уку елында вузда 74 илдән 3 500дән артык чит ил студенты белем алган. Шуларның 60 % ы — Азия-Тын океан регионы илләре гражданнары. Иң эре диаспораларны [[Кытай]], Корея ([[КХДР]], шулай ук [[Корея Республикасы]]), [[Һиндстан]] һәм [[БДБ]] илләреннән килгән студентлар тәшкил итә<ref>{{cite news|title=Иностранные студенты ДВФУ с размахом встретили Масленицу|url=https://www.dvfu.ru/news/student_life/foreign_students_of_the_university_in_a_big_way_met_a_carnival_/|accessdate=2019-05-17|publisher=Официальный сайт ДВФУ|date=2019-03-05}}</ref>.
== Филиаллар ==
* [[Арсеньев (шәһәр)|Арсеньев]] — ''2000 елда оештырылган''.
* [[Артём (шәһәр)|Артём]] — ''1998 елда оештырылган''.
* [[Зур Камень]] — ''2020 елда ябылган''
* [[Дальнегорск]] — ''2017 елдан вуз программасы бетерелгән''
* [[Дальнереченск]] — ''2006 елда оештырылган''
* [[Находка]] — ''2010 елда оештырылган''
* [[Уссурийск]]
* [[Хакодате]] (''[[Япония]]'')
* [[Петропавловск-Камчатский]] — ''2015 елда ябылган''
*
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
'''Көнчыгыш институты'''
* 1899-1903 ― {{тәрҗемә ителмәгән 5|Алексей Позднеев||ru|Позднеев, Алексей Матвеевич}}
* 1904-1906 ― {{тәрҗемә ителмәгән 5|Дмитрий Позднеев||ru|Позднеев, Дмитрий Матвеевич}}
* 1906-1917 ― [[Аполлинарий Рудаков]]
* 1917-1919 ― ???
'''Дәүләт Ерак Көнчыгыш университеты'''
* 1919-1922 ― {{тәрҗемә ителмәгән 5|Григорий Подставин||ru|Подставин, Григорий Владимирович}}
* 1922-1923 ― {{тәрҗемә ителмәгән 5|Евгений Спальвин||ru|Спальвин, Евгений Генрихович}}
* 1923-1925 ― ???
* 1925-1928 ― {{тәрҗемә ителмәгән 5|Виктор Вологдин||ru|Вологдин, Виктор Петрович}}
* 1928-1930 ― {{тәрҗемә ителмәгән 5|Виктор Абрамович||ru|Абрамович, Виктор Львович}}
'''В. В. Куйбышев ис. Ерак Көнчыгыш политехника институты'''
* 1930-1937 ― Виктор Абрамович
* 1937-1939 — [[Михаил Озеров]]
* ????-???? ― ???
* ????-1973 — Мстислав Морозов
* 1973-1984 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Борис Титаев||ru|Титаев, Борис Феодосьевич}}
* 1984-1992 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Николай Храпатый||ru|Храпатый, Николай Григорьевич}}
'''Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты'''
* 1992-2007 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Геннадий Турмов||ru|Турмов, Геннадий Петрович}}
* 2007-2010 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Анвир Фаткулин||ru|Фаткулин, Анвир Амрулович}}
'''Владивосток дәүләт педагогика институты'''
* 1943-1956 — ???
'''Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты'''
* 1956-1959 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Григорий Куцый||ru|Куцый, Григорий Семёнович}}
* 1960-1962 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Онуфрий Андрющенко||ru|Андрющенко, Онуфрий Несторович}}
* 1962-1968 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Борис Казанский||ru|Казанский, Борис Николаевич}}
* 1969-1975 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Георгий Унпелев||ru|Унпелев, Георгий Александрович}}
* 1976-1988 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Виктор Горчаков||ru|Горчаков, Виктор Васильевич}}
* 1988-1990 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Виктор Глущенко||ru|Глущенко, Виктор Юрьевич}}
* 1990-2010 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Владимир Курилов||ru|Курилов, Владимир Иванович}}
'''Ерак Көнчыгыш совет сәүдә институты / Ерак Көнчыгыш коммерция институты / Ерак Көнчыгыш дәүләт икътисад һәм идарә академиясе / Тын океан дәүләт икътисад университеты'''
* 1968-1992 — ????
* 1992-2010 — Виктор Белкин<ref>[https://jem.dvfu.ru/index.php/jem/pages/view/editor-in-chief Главный редактор]. Известия Дальневосточного федерального университета. Экономика и Управление. </ref>
'''Ерак Көнчыгыш федераль университеты'''
* [[2010]]-[[2012]] — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Владимир Миклушевский||ru|Миклушевский, Владимир Владимирович}}
* [[2012]]-[[2012]] — Игорь Ватулин ({{comment|в.б.|вазифа башкаручы}})
* [[2012]]-[[2016]] — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Сергей Иванец||ru|Иванец, Сергей Владимирович}}
* [[2016]]-[[2016]] — Владимир Николаев
* [[2016]]-[[2021]] — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Никита Анисимов||ru|Анисимов, Никита Юрьевич}}
* [[2021]]-{{CURRENTYEAR}} — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Борис Коробец||ru|Коробец, Борис Николаевич}}
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q702303. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q702303/p580:башлау,p108/Q702303/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q18148038|Ефим Чепурковский]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-02-01
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q21272406|палеоантрополог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1950" | 1950
|-
| 1923
| 1930
| ''[[:d:Q28007501|Борис Зубарев]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="1952" | 1952-07-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q2826187|Африкан Криштофович]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-10-27
| ''[[:d:Q4243056|Крыштоповка авылы]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[:commons:Category:Afrikan Krishtofovich|Afrikan Krishtofovich]]
| data-sort-value="1953" | 1953-11-08
|-
| 1923
| 1931
| ''[[:d:Q130369798|Владимир Савич]]''
| data-sort-value="1885" | 1885
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965
|-
|
|
| ''[[:d:Q728476|Евгений Поливанов]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-02-28
| [[Смоленск]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[:commons:Category:Yevgeny Polivanov|Yevgeny Polivanov]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q130224576|Валентина Болотова]]''
| data-sort-value="1894" | 1894
|
| ''[[:d:Q4129793|Югары хатын-кызлар авыл хуҗалыгы курслары]]''<br/>''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982
|-
|
|
| ''[[:d:Q64877554|Геннадий Татур]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-01-23
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-06-07
|-
| 1959
|
| ''[[:d:Q130251658|Игнатий Беликов]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
|
|
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
|
| data-sort-value="1985" | 1985
|-
| 1958
| 1966
| ''[[:d:Q47037147|Андрей Соболев]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-12-19
| [[Житомир]]
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1966" | 1966-11-04
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q3917607|Онуфрий Андрющенко]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-06-24
| [[Киев өлкәсе]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500178|Виктор Никитин]]''
| data-sort-value="1910" | 1910
|
| ''[[:d:Q4196666|Иваново дәүләт химия-технология университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1982" | 1982-01-29
|-
| 1931<br/>1937
| 1934<br/>1939
| [[Иван Шапошников]]
| data-sort-value="1911" | 1911-07-25
| [[Олександрия]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[:commons:Category:Ivan G Shaposhnikov|Ivan G Shaposhnikov]]
| data-sort-value="2000" | 2000-07-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q4216513|Михаил Касаткин]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-11-03
| ''[[:d:Q4372997|Porechsky Uyezd]]''
| ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-09-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q127428811|Нина Органова]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-12-21
| ''[[:d:Q23839383|Baykur]]''
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| [[:commons:Category:Nina Mikhaylovna Organova|Nina Mikhaylovna Organova]]
| data-sort-value="2007" | 2007-02-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500360|Алла Прияткина]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-10-05
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q4169158|Николай Дубинин]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-03-05
| [[Зелёновка]]
|
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-01-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q4249189|Oleg Kusakin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001-08-21
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358635|Нина Берёзкина]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-20
| [[Черниговка (Диңгез буе крае)|Черниговка]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1999" | 1999-11-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908892|Элеонора Ермакова]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-16
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-12-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q20742435|Феликс Лихт]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-19
| [[Кирмәнчек]]
| ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006-02-08
|-
| 1972
|
| ''[[:d:Q4125778|Николай Воронцов]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4146678|Гнесиннар ис. дәүләт музыка укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3578589|әйләнә-тирә мохит саклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| [[:commons:Category:Nikolay Vorontzov|Nikolay Vorontzov]]
| data-sort-value="2000" | 2000-03-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q21643897|Владимир Пикуль]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-02
| [[Уссурийск]]
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-05-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634212|Виктор Глущенко]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-14
| [[Чапаевск]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q19614041|Давид Бродянский]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-10-24
| [[Житомир]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-04-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q28477069|Виктор Сонин]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-26
| ''[[:d:Q27560030|Крутогоровский бистәсе]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-10-12
|-
| 1983
| 1984
| ''[[:d:Q4237774|Валентин Красилов]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-01
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q16063497|эволюционист]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-10
|-
| 1962
| 1965
| ''[[:d:Q18635012|Селиванов, Валерий Владимирович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-28
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011
|-
|
|
| ''[[:d:Q47886244|Геннадий Кувшинов]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-03
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2018" | 2018-02-05
|-
| 1966
| 1975
| ''[[:d:Q65199571|Ирина Чупис]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-11-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q4060197|Виктор Акуличев]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-31
| ''[[:d:Q145957|Шпола]]''
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q15066690|Юрий Журавлёв]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-02-24
| [[Амурдагы Николаевск]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
| 1965<br/>1979<br/>1984
| 1978<br/>1993
| ''[[:d:Q47037278|Олег Белогуров]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-10
| [[Ейск]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-12-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q55411253|Нелли Мизь]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-07-19<br/>1939
|
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64822023|Алла Шевелёва]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-25
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4145976|Виктор Горчаков]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-11-11
| [[Артём (шәһәр)|Артём шәһәре]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068452|Владимир Касьянов]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-10-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617392|Надежда Христофорова]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-30
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-03-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q77569621|Галина Казачун]]''
| data-sort-value="1940" | 1940s
| [[Амур өлкәсе]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500611|Елена Стародумова]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-30
| [[Будённовск|Будённовск шәһәре]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16702301|Валентин Стоник]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-12-04
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q112107737|Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64781907|Виталий Вовна]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-18
| [[Уссурийск]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[:commons:Category:Vitaliy Vovna|Vitaliy Vovna]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500612|Валерий Старожилов]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-11
| [[Нежино]]
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4417091|Валентин Сергиенко]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-18
| ''[[:d:Q3831496|Яковлевка районы]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41597115|Леонид Наумов]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-07-07
| ''[[:d:Q733829|Ростов районы]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2019" | 2019-08-03
|-
|
|
| [[Елена Лыкова]]
| data-sort-value="1944" | 1944-10-30
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416775|Александр Сергеев]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-08
| [[Аксай (Ростов өлкәсе)|Аксай]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-01-01
|-
|
|
| [[Петр Бакланов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-07-05
| [[Фёдоровка районы (Башкортстан)|Фёдоровка районы]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-10-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q84720862|Виталий Совастеев]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-09
| [[Уссурийск]]
|
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-12-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q4248334|Владимир Курилов]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-25
| [[Троицкое (Диңгез буе крае)|Троицкое]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48954386|Александр Косолапов]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-25
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Дмитрий Карев (1949)|Дмитри Карев]]
| data-sort-value="1949" | 1949-12-25
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]''<br/>''[[:d:Q2986673|Янка Купала исемендәге Гродно дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-10-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064696|Пётр Бровко]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-26
| ''[[:d:Q4196917|Иваньков авылы]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22918682|Юрий Зонов]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-15
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39381815|Юрий Щипунов]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-01
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634096|Виктор Богатов]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-16
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39389496|Владимир Дубинин]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-02
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60832739|Сергей Ячин]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-06
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4254511|Виктор Ларин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-15
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q18634198|Борис Гельцер]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-08
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66386557|Юрий Хотимченко]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-25
| [[Белогорск (Амур өлкәсе)|Белогорск]]
| ''[[:d:Q2324453|Тын океан дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q4915128|биомедик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70252053|Сергей Крыжановский]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-12
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q2324453|Тын океан дәүләт медицина университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18244536|Владимир Кузнецов]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-06
| [[Adler]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30116908|Светлана Дударёнок]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-16
| [[Дальнереченск]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Svetlana Dudarenok|Svetlana Dudarenok]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21641371|Владимир Макаров]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-05
| ''[[:d:Q4108675|Югары Згид бистәсе]]''
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39394604|Александр Саранин]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-06
| ''[[:d:Q1474150|Порккала ярымутравы]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q75169176|Сергей Врадий]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-03
|
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65135023|Павел Кику]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
|
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-04-10
|-
| 1980
|
| ''[[:d:Q131100606|Владимир Верхоляк]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-04-03
| [[Кривой Рог]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''
|
|
|-
| 2000-01-01
|
| ''[[:d:Q18634121|Виктор Булгаков]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-03
| [[Арсеньев (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q4154234|Ерак Көнчыгыш дәүләт медицина университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39392022|Александр Щербатюк]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-12
| [[Артём (шәһәр)|Артём шәһәре]]
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40012882|Иван Тананаев]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55825771|Александр Лобычев]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-26
| ''[[:d:Q1103108|Кабанск районы]]''
|
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-07-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q4224942|Сергей Князев]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-15
| [[Павловский Посад]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q112107737|Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Sergey Knyazev|Sergey Knyazev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65132230|Сергей Осипов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-23
|
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q76967319|Дмитрий Лихарев]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-21
| [[Уссурийск]]
| ''[[:d:Q18407712|Ерак Көнчыгыш федераль университетының Педагогика мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4237406|Николай Крадин]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-17
| ''[[:d:Q1244168|Онохой бистәсе]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17146232|Борис Ламаш]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-15
| [[Спасск-Дальний]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q4057979|Андрей Адрианов]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-02
| [[Данилов (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''
| [[:commons:Category:Andrei Adrianov|Andrei Adrianov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4068524|Константин Арановский]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-19
| [[Корсаков (шәһәр)]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q112107737|Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты]]''
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4201189|Иннокентий]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-17
| ''[[:d:Q19915906|Успеновка авылы]]''
| ''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55102063|Инесса Дюйзен]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-30
| [[Находка]]
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56433150|Михаил Щелканов]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-25
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65146398|Алексей Чернышев]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-24
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21856924|Илья Докучаев]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q16634975|Высшая религиозно-философская школа]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>''[[:d:Q4154244|Ерак Көнчыгыш дәүләт тимер юллар университеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103721|Роман Ромашко]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-01-13
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85681857|Кирилл Стегний]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-08
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q2324453|Тын океан дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|
|-
| 2012-11-01
| 2012-12-31
| ''[[:d:Q57168343|Мөхәммәд Рамадан]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q140304|Zagazig]]''
| ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55168143|Александр Каганский]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q390551|АКШ милли сәламәтлек саклау институтлары]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-19
|-
| 2016
| 2021
| ''[[:d:Q28495535|Никита Анисимов]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-20
| [[Химки]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Nikita Anisimov|Nikita Anisimov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43426733|Фёдор Войтоловский]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-04-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[:commons:Category:Fyodor Voitolovsky|Fyodor Voitolovsky]]
|
|-
| 2000
| 2013
| ''[[:d:Q27908338|Василий Баженов]]''
| data-sort-value="1980" | 1980s
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
| 2008<br/>2011
| 2019
| ''[[:d:Q37378033|Кирилл Голохваст]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-12
| [[Белогорск (Амур өлкәсе)|Белогорск]]
| ''[[:d:Q4064568|Амур дәүләт медицина академиясе]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18785994|Феликс Ажимов]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-06-12
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 2007-10-01
| 2015-04-10
| ''[[:d:Q21393867|Маргарита Пономаренко]]''
|
|
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q4497356|Херсон дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2004
|
| ''[[:d:Q25440270|Владимир Мордухович]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09
| 2019-06
| ''[[:d:Q37839447|Андрей Марахонов]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q19908469|Россия медицина фәннәре академиясенең Медико-генетик тикшеренүләр үзәге]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39631951|Наталья Жукова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q43348173|Максим Хотимченко]]''
|
|
| ''[[:d:Q2324453|Тын океан дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47102742|Ирина Екимова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2012-12-01
| ''[[:d:Q47416636|Борис Балакин]]''
|
|
| ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-08
| 2018-07
| ''[[:d:Q56756164|Лука Маркезини]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56958756|Игорь Брюховецкий]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q57946463|Виктор Нечаев]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2002
| 2019
| ''[[:d:Q58389221|Сергей Осипов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59830558|Александр Самардак]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q59833807|Константин Фролов]]''
|
|
| ''[[:d:Q30263219|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Геология институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q59833810|Игорь Александров]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60398737|Нина Санина]]''
|
|
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-02-18
|
| ''[[:d:Q62853023|Александр Вагнер]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-04-02
| 2016-12-30
| ''[[:d:Q67493502|Луис Йарзабал]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1990-09-01<br/>1988-09-01<br/>1987-01-14
| 2006-06-17<br/>1990-09-01<br/>1988-09-01
| ''[[:d:Q73040927|Марат Гайфуллин]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1992-01-01
|
| ''[[:d:Q77352310|Игорь Львов]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003-07-01
|
| ''[[:d:Q78684576|Дең-Хуаң Су]]''
|
|
| ''[[:d:Q32746|Тәйвән милли университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1998
|
| ''[[:d:Q80551166|Роман Ромашко]]''
|
|
| ''[[:d:Q16655664|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Автоматика һәм идарә процесслары институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-04-02
|
| ''[[:d:Q82533209|Евгений Нурминский]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011
| 2019-09
| ''[[:d:Q84211548|Алексей Смирнов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2021-08-13
|
| ''[[:d:Q85585937|Владимир Силантьев]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016<br/>2012<br/>2022-10<br/>2021-09
| 2021-09<br/>2016<br/>2023-08<br/>2022-08
| ''[[:d:Q85621905|Василий Цыганков]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2007-09-01
|
| ''[[:d:Q85817569|Павел Петров]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87017470|Алексей Огнев]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-02
|
| ''[[:d:Q87106272|Алексей Михалюк]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q87928684|Елена Лещенко]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88064124|Дмитрий Павлов]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88246431|Кирилл Косилов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1990-08
|
| ''[[:d:Q88320519|Константин Нефедев]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-10
|
| ''[[:d:Q88351756|Эдуард Токар]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88487759|Ольга Шакирова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-01-09
| 2019-07-01
| ''[[:d:Q88687215|Илья Курбатов]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-02-11
|
| ''[[:d:Q89255630|Юлия Гайнуллина]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09-23
|
| ''[[:d:Q89345961|Константин Пикула]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-09-01
|
| ''[[:d:Q89432705|Алексей Козлов]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2010-02-01
|
| ''[[:d:Q89432707|Александр Давыденко]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-12-05
|
| ''[[:d:Q89995814|Сергей Тихонов]]''
|
|
| ''[[:d:Q112107737|Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-12-04<br/>2022-07-01<br/>2020-09-14
| 2020-06-30<br/>2022-06-30
| ''[[:d:Q89995816|Денис Косьянов]]''
|
|
| ''[[:d:Q16708454|Украина илкүләм фәннәр академиясенең Монокристаллар институты]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015
| 2019
| ''[[:d:Q90229824|Эдуардас Цицинскас]]''
|
|
| [[Себер дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-01-01<br/>2021-11-11
|
| ''[[:d:Q91582369|Евгений Папынов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q91817603|Олеся Бубновская]]''
|
|
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91900423|Максим Донец]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2002-09-01
|
| ''[[:d:Q92128208|Елена Чернова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-02-01<br/>2019-02-01<br/>2012-03-01
| 2020-02-01
| ''[[:d:Q92753053|Пётр Андрющенко]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-09
|
| ''[[:d:Q92764970|Галина Третьякова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98177921|Александр Чеботарёв]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-07<br/>2007-02
| 2015-12<br/>2008-02
| ''[[:d:Q100532152|Павел Никифоров]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102344740|Алёна Степанова]]''
|
|
| ''[[:d:Q112107737|Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2018-09-18
|
| ''[[:d:Q104687020|Антонина Клименко]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01<br/>2001
| 2017-12-31<br/>2015
| ''[[:d:Q104754515|Эдуард Илин]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Ерак Көнчыгыш дәүләт университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q702303. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q702303/p580:башлау,p69/Q702303/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q12078330|Кость Андрущенко]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-12-25
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''
|
|
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q3435286|Робер Гихенёф]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-03-08
| ''[[:d:Q270230|Парижның 8 нче округы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>[[язучы]]
| [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]
|
| data-sort-value="1986" | 1986-11-06
|-
|
| 1923
| ''[[:d:Q4220632|Роман Ким]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-07-20
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q2314719|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
|
|
| data-sort-value="1967" | 1967-05-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q64877554|Геннадий Татур]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-01-23
| [[Минск]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q55582466|Беларус милли техника университетының Машиналар төзелеше факультеты]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-06-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q123092085|Георгий Пономаренко]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Кукан]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''<br/>''[[:d:Q12130131|Диңгез гидрофизикасы институты]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984
|-
|
|
| ''[[:d:Q101429573|Иван Дружинин]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-09-26
| ''[[:d:Q28483440|Kopun]]''
|
| ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''<br/>''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4314799|Кыргызстан Республикасы милли фәннәр академиясе]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988
|-
|
| 1930
| ''[[:d:Q110990625|Митрофан Бонь]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-06-04
| [[Амур өлкәсе (Россия империясе)|Амур өлкәсе (Русия империясе)]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q39158|Көнчыгыш Кытай тимер юлы]]''<br/>''[[:d:Q4258144|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Ленинград дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>[[Көньяк-Урал дәүләт гуманитар-педагогика университеты|Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты]]<br/>''[[:d:Q12158687|Антон Семёнович Макаренко исемендәге Сумы дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q12114710|Кривой Рог дәүләт педагогика университеты]]''
|
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q70253397|Яков Балбачан]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-04-07
| [[Краснодар]]
|
|
|
| data-sort-value="1971" | 1971-01-11
|-
|
| 1931
| ''[[:d:Q92764045|Евгения Пигулевская]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-04-02
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''
| ''[[:d:Q4201604|ССҖБ ФА Дөнья хуҗалыгы һәм дөнья сәясәте институты]]''<br/>''[[:d:Q4201836|Россия фәннәр академиясенең Икътисад институты]]''<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-01-04
|-
|
| 1934
| [[Иван Шапошников]]
| data-sort-value="1911" | 1911-07-25
| [[Олександрия]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ivan G Shaposhnikov|Ivan G Shaposhnikov]]
| data-sort-value="2000" | 2000-07-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q21105299|Александр Маловичко]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-12-12
| ''[[:d:Q4107785|Верещаки авылы]]''
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-08-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q4293926|Александр Мин]]''
| data-sort-value="1915" | 1915
| [[Диңгез буе өлкәсе]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="1944" | 1944-07-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4452136|Юрий Тарский]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-12-14
| [[Ула (агрошәһәрчек)|Ула]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|
|-
|
| 1949
| ''[[:d:Q12115460|Вячеслав Кудин]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-19
| ''[[:d:Q4455853|Терлица авылы]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q17391605|кинематограф теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q21550346|aesthetician]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4220226|И. К. Карпенко-Карый исемендәге Киев илкүләм театр, кино һәм телевидение университеты]]''<br/>''[[:d:Q61376233|Украина милли педагогика фәннәре академиясенең Иван Зязюн исемендәге Педагогика белеме һәм олыларга белем бирү институты]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-12-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500360|Алла Прияткина]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-10-05
| [[Владивосток]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q4536897|Евгений Яковлев]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-08
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q1614474|Волгоград дәүләт социаль-педагогик университет]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-12-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358635|Нина Берёзкина]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-20
| [[Черниговка (Диңгез буе крае)|Черниговка]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="1999" | 1999-11-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908892|Элеонора Ермакова]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-16
| [[Владивосток]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="2014" | 2014-12-22
|-
|
| 1963
| ''[[:d:Q18634212|Виктор Глущенко]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-14
| [[Чапаевск]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q4181892|Альфред Журинский]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-14<br/>1938-03-03
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q16402907|семиотик]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-09-28<br/>1991
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q47037278|Олег Белогуров]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-10
| [[Ейск]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="1993" | 1993-12-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q4145976|Виктор Горчаков]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-11-11
| [[Артём (шәһәр)|Артём шәһәре]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4399172|Геннадий Рубцов]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-17
| ''[[:d:Q1784473|Кормиловка бистәсе]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617392|Надежда Христофорова]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-30
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="2024" | 2024-03-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q77569621|Галина Казачун]]''
| data-sort-value="1940" | 1940s
| [[Амур өлкәсе]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4529876|Михаил Эдидович]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-02-07
| [[Рига]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="2008" | 2008
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500611|Елена Стародумова]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-30
| [[Будённовск|Будённовск шәһәре]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89808971|Олег Финько]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Oleg Finko (politik)|Oleg Finko (politik)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107388555|Иван Зелент]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-04-02
| ''[[:d:Q16018005|Пихтински]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
| data-sort-value="2023" | 2023-04-20
|-
| 1960-08-01
| 1965-05-01
| ''[[:d:Q16702301|Валентин Стоник]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-12-04
| [[Владивосток]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q30263230|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Георгий Борисович Еляков исемендәге Тын океан биоорганик химия институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64781907|Виталий Вовна]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-18
| [[Уссурийск]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[:commons:Category:Vitaliy Vovna|Vitaliy Vovna]]
|
|-
|
|
| [[Валерий Тарасов]]
| data-sort-value="1942" | 1942-09-01
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-04-23
|-
|
|
| ''[[:d:Q92949087|Наталья Селиванова]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
| ''[[:d:Q596441|Соболево авылы]]''
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4417091|Валентин Сергиенко]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-18
| ''[[:d:Q3831496|Яковлевка районы]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| [[Елена Лыкова]]
| data-sort-value="1944" | 1944-10-30
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416775|Александр Сергеев]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-08
| [[Аксай (Ростов өлкәсе)|Аксай]]
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="2013" | 2013-01-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q96475101|Валерий Нестеренко]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-14
| [[Хороль]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Valeriy Nesterenko|Valeriy Nesterenko]]
| data-sort-value="2017" | 2017-05-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056625|Борис Агапов]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-06
| [[Бәһарлы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Boris Agapov|Boris Agapov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4064897|Анастасий]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-02
| [[Владивосток]]
| [[рухани]]
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q4483650|Ефим Фикс]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-27
| [[Ковель|Ковел]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Yukhym Fiks|Yukhym Fiks]]
|
|-
|
|
| [[Матвей Романов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-11-24
| [[Кече Камышлы]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-04-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q4146292|Светлана Горячева]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-03
| ''[[:d:Q772911|Анучино районы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[адвокат]]
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Svetlana Goryacheva|Svetlana Goryacheva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107349503|Лев Бойцов]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-10
| ''[[:d:Q18400709|Сита бистәсе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
| 1967
| 1972
| ''[[:d:Q4248334|Владимир Курилов]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-25
| [[Троицкое (Диңгез буе крае)|Троицкое]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4157345|Валерий Дембицкий]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-04
| [[Кемерово]]
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064696|Пётр Бровко]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-26
| ''[[:d:Q4196917|Иваньков авылы]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17412717|Владимир Лихобабин]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-18
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4494336|Хабаровск дәүләт икътисад һәм хокук университеты]]''<br/>''[[:d:Q21662788|Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясенең Ерак Көнчыгыш идарә институты]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-07-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q22918682|Юрий Зонов]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-15
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28023483|Евгений Болотин]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-16
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-12-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q62712374|Николай Абаев]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-07
| ''[[:d:Q4460608|Тоора-Хем авылы]]''
| [[галим]]
| [[Тыва дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q94649457|Евгений Большаков]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-23
| ''[[:d:Q1207311|Малокурильское авылы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Evgeniy Bolshakov|Evgeniy Bolshakov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4371109|Виталий Полуянов]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-18
|
|
|
|
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q21106173|Николай Марковцев]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-23
| ''[[:d:Q4192764|Знаменка авылы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolai Markovtsev|Nikolai Markovtsev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39389496|Владимир Дубинин]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-02
| [[Владивосток]]
| [[математик]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4185564|Владимир Залунин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-26
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4254511|Виктор Ларин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-15
| [[Владивосток]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q64516600|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Ерак Көнчыгыш халыклары тарихы, археологиясе һәм этнографиясе институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372873|Владимир Попондопуло]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-29
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18633991|Валентин Авраменко]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-20
| [[Фәрганә]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-04-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310752|Владимир Казарин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-15
| [[Ашкабад]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20965655|Зиновия Душкова]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-19
| ''[[:d:Q2565855|Конгаз авылы]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q19614399|Сергей Ганзей]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-13
| [[Арсеньев (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-05-25
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q30116908|Светлана Дударёнок]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-16
| [[Дальнереченск]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q64516600|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Ерак Көнчыгыш халыклары тарихы, археологиясе һәм этнографиясе институты]]''
| [[:commons:Category:Svetlana Dudarenok|Svetlana Dudarenok]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30303654|Григорий Долгих]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-22
| [[Лугохутор]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4458752|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Виктор Иванович Ильичёв исемендәге Тын океан океанология институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776841|Сергей Говорушко]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-09
| [[Игнатьевка (Диңгез буе крае)|Игнатьевка]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
| [[:commons:Category:Sergey Govorushko|Sergey Govorushko]]
| data-sort-value="2024" | 2024-11-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q28099242|Ирина Левитес]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-17
| [[Киев]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18043567|Игорь Коц]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-01
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q103847845|Владимир Шахов]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-19
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q4111861|Бронислав Виногродский]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-04-19
| ''[[:d:Q4502425|Хурмули]]''
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q4124571|Олег Вольнов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-24
| [[Timişoara]]
| ''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]
| [[:commons:Category:Oleg Volnov|Oleg Volnov]]
|
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q47222899|Владимир Харин]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-03
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q16271064|герпетолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-05-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q18649215|Сергей Белокобыльский]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-13
| [[Спасск-Дальний]]<br/>[[Диңгез буе крае]]
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4224942|Сергей Князев]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-15
| [[Павловский Посад]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[:commons:Category:Sergey Knyazev|Sergey Knyazev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634631|Анатолий Мошков]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-15
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
|
|
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q87447591|Татьяна Асеева]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-21
| [[Владивосток]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1781198|агроном]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6463812|Андрей Суздальцев]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-22
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17146232|Борис Ламаш]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-15
| [[Спасск-Дальний]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q29312261|Евгений Овечкин]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-16
| [[Новосибирск]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4068524|Константин Арановский]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-19
| [[Корсаков (шәһәр)]]
| [[хокук белгече]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q4146754|Гуманитар фәннәр дәүләт академик университеты]]''
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q139764252|Tatiana Gabroussenko]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-05
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''
| ''[[:d:Q39997|Корө үнивирситите]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4234104|Леонид Коротков]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-19
| [[Завитинск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Leonid Korotkov|Leonid Korotkov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q438079|Кадырбәк Сарбаев]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-09
| [[Бишкәк]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Николай Савельев (1966)|Николай Савельев]]
| data-sort-value="1966" | 1966-01-12
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Nikolay Anatolievich Saveliev|Nikolay Anatolievich Saveliev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4201189|Иннокентий]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-17
| ''[[:d:Q19915906|Успеновка авылы]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47087877|Павел Крестов]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-01-18
| ''[[:d:Q2033261|Озерпах бистәсе]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q10752072|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Ботаник бакча-институты]]''<br/>''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1658597|Илья Лагутенко]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
|
| [[:commons:Category:Ilya Lagutenko|Ilya Lagutenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21130963|Андрей Якимчук]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-11-07
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39385746|Олег Нуриев]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-04-27
| ''[[:d:Q688716|Армянск шәһәре]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4285725|Сергей Махлай]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-16
| [[Губаха]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18427768|Мүбариз Әхмәдов]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-06-12
| [[Мусалы (Саатлы)]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4832391|Әзербайҗан халыкара университеты]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16413654|«Евразия» университеты (Бакы)]]''<br/>''[[:d:Q2121637|Бакы славян университеты]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-09-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q56433150|Михаил Щелканов]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-25
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''
| ''[[:d:Q2324453|Тын океан дәүләт медицина университеты]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65146398|Алексей Чернышев]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-24
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q60851635|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Алексей Викторович Жирмунский исемендәге Илкүләм диңгез биологиясе фәнни үзәге]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56373694|Оксана Биконя]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-12-15
| ''[[:d:Q4180878|Новомихайловское авылы]]''
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q4513545|Тарас Григорьевич Шевченко исемендәге «Чернигов коллегиумы» илкүләм университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106695176|Вадим Дымов]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| [[Уссурийск]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114896247|Виктор Березовский]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-15
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1658588|Илья Зимин]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-01
| [[Владивосток]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="2006" | 2006-02-26
|-
| 1992
| 1997
| ''[[:d:Q56512350|Виталий Веркеенко]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-03-01
| [[Дрезден]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4384687|Игорь Пушкарёв]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-11-17
| ''[[:d:Q21193464|Яңа Олов авыл җирлеге]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Igor Pushkaryov|Igor Pushkaryov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112990560|Дмитрий Алексеев]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-11
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4715042|Александр Артемида]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-03-14
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]''
|
|
|
|-
|
| 2000
| ''[[:d:Q113025924|Елена Котёночкина]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-12-17
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| No/unknown value
| No/unknown value
| ''[[:d:Q136100675|Виктор Дашкевич]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-07-17
| [[Владивосток]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105755025|Виктор Аргонов]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-04-25
| [[Владивосток]]
| [[композитор]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q2340668|видеоклиплар режиссёры]]''
| ''[[:d:Q4458752|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Виктор Иванович Ильичёв исемендәге Тын океан океанология институты]]''
| [[:commons:Category:Viktor Argonov|Viktor Argonov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106489417|Александр Асинский]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-06-15
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113292781|Денис Синявский]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-13
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| 2000
| 2008
| ''[[:d:Q27908338|Василий Баженов]]''
| data-sort-value="1980" | 1980s
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q689854|Фрайберг тау академиясе]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q462592|Европа ирекле электронлы рентген лазеры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q37378033|Кирилл Голохваст]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-12
| [[Белогорск (Амур өлкәсе)|Белогорск]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q4154234|Ерак Көнчыгыш дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q67312463|Роман Рубанов]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-09-01
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Roman Rubanov|Roman Rubanov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18785994|Феликс Ажимов]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-06-12
| [[Владивосток]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
| 2004<br/>2013
| ''[[:d:Q112134332|Константин Шестаков]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-09-23
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Konstantin Vladimirovich Shestakov|Konstantin Vladimirovich Shestakov]]
|
|-
|
|
| [[Диләрә Маликова]]
| data-sort-value="1984" | 1984-05-06
| [[Ижау]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Диңгез буе крае]]<br/>[[Владивосток]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11724071|Елена Войнова]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-10
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q4009406|эспринтир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105836519|Алексей Курятников]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-08-22
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q715301|комикслар рәссамы]]''<br/>''[[:d:Q191633|mangaka]]''
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-05-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q136816470|Victoria Kostyukevich]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-04-23
| [[Владивосток]]
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112073738|Наталья Колоскова]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-07-19
| [[Находка]]
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q8061503|Юрий Газинский]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-07-20
| [[Амурдагы Комсомольск]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Yuri Gazinskiy|Yuri Gazinskiy]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11797819|Олеся Свиридова]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-28
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15410633|Марк Шульжицкий]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-07-11
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''
|
| [[:commons:Category:Mark Shulzhitskiy|Mark Shulzhitskiy]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137782147|Цыганков, Василий Юрьевич]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-01-13
| ''[[:d:Q4314735|Nakhodka Urban Okrug]]''
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q112118053|ecotoxicologist]]''<br/>[[укытучы]]
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98152587|Россияна Марковская]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-01-06
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q1388151|press secretary]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106643437|Лелуш]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-01-23
| [[Уссурийск]]
| ''[[:d:Q713200|башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114700788|Иван Цевун]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-12-19
| ''[[:d:Q19916535|Смелое авылы]]''
| ''[[:d:Q4451210|танкист]]''
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-03-07
|-
| 2001<br/>1996
| 2004<br/>2001
| ''[[:d:Q25440270|Владимир Мордухович]]''
|
|
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30090201|Анна Самойленко]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1485220|GESIS – Лейбниц исемендәге Иҗтимагый фәннәр институты]]''
|
|
|-
| 2009-03-03
| 2012-03-03
| ''[[:d:Q42900444|Александр Куприн]]''
|
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]''
|
|
|-
| 1999-09-05
| 2004-06-20
| ''[[:d:Q56996503|Константин Рожкован]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
| 2004-06
| ''[[:d:Q57325994|Юлия Денисенко]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52846112|Россия медицина фәннәре академиясенең Медицина климатологиясе һәм сәламәтлекне торгызучы дәвалау өлкәсе фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q1035745|Кардифф университеты]]''
|
|
|-
| 2003-11-01
| 2006-11-01
| ''[[:d:Q59537452|Юрий Иванов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q1463036|Патша Абдалла исемендәге Фән һәм технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q30296237|Мадрид материаллар фәне институты]]''
|
|
|-
| 1998-06-01
| 2003-01-08
| ''[[:d:Q59833687|Евгений Медведев]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''
|
|
|-
| 1970-09
| 1975-07
| ''[[:d:Q59833874|Сергей Высоцкий]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263219|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Геология институты]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
| 2017-07-01
| ''[[:d:Q61139093|Каролина Сидлецкая]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2015-09<br/>2013-09<br/>2009-09
| 2019-12<br/>2015-07<br/>2013-06
| ''[[:d:Q62641022|Наталья Гельфанд]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q101012516|Иерусалим Яһүд университетының Төгәл фәннәр факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4614|Көньяк Калифорния университеты]]''
|
|
|-
| 2002-09-01
| 2007-07-01
| ''[[:d:Q64382659|Артём Маняхин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70366109|Владимир Спрыгин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4458752|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Виктор Иванович Ильичёв исемендәге Тын океан океанология институты]]''
|
|
|-
| 1977-09-01
| 1982-06-01
| ''[[:d:Q73040927|Марат Гайфуллин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1434547|Лафборо университеты]]''<br/>[[Токио университеты]]<br/>''[[:d:Q4853179|Япония илкүләм материаллар фәне тикшеренүләре институты]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 1988-09-01
| 1993-06-15
| ''[[:d:Q77352310|Игорь Львов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 1997
| 2002
| ''[[:d:Q80477353|Александр Калачев]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q17504661|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Алексей Викторович Жирмунский исемендәге Диңгез биологиясе институты]]''
|
|
|-
| 1990-09-01
| 1995-07-01
| ''[[:d:Q82448616|Анна Скрипцова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 1983-09-01
| 1988-08-01
| ''[[:d:Q83974471|Андрей Баланов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 1971-09-01
|
| ''[[:d:Q84156777|Василий Котляр]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2002-09-01
|
| ''[[:d:Q84390368|Юрий Каретин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 2000
| 2005
| ''[[:d:Q84814125|Юлия Верещагина]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''
|
|
|-
| 2012-06<br/>2007-09
| 2016-03-26<br/>2012-06
| ''[[:d:Q85621905|Василий Цыганков]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2014-06-25
| ''[[:d:Q86056797|Арсений Портнягин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2008
| 2013
| ''[[:d:Q86407032|Семён Балаган]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q16655664|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Автоматика һәм идарә процесслары институты]]''
|
|
|-
| 1992-09-01
| 1997-05-31
| ''[[:d:Q86503746|Екатерина Ляхова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263230|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Георгий Борисович Еляков исемендәге Тын океан биоорганик химия институты]]''
|
|
|-
| 2009-09-01
|
| ''[[:d:Q87017466|Александр Колесников]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87017470|Алексей Огнев]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 2013-04-01
|
| ''[[:d:Q87106272|Алексей Михалюк]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87559289|Елена Григорьева]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q61931506|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Төбәк мәсьәләләре комплекслы анализы институты]]''
|
|
|-
| 2017-09
| 2021-09
| ''[[:d:Q88064124|Дмитрий Павлов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q16655664|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Автоматика һәм идарә процесслары институты]]''
|
|
|-
| 2014-09
| 2019-07
| ''[[:d:Q88687215|Илья Курбатов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''<br/>''[[:d:Q30257179|Ерак Көнчыгыш дәүләт балыкчылык техник университеты]]''
|
|
|-
| 2001-06-01
| 2006-06-01
| ''[[:d:Q89124505|Виктор Калинчук]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2008-09-01
| 2013-09-01
| ''[[:d:Q89318439|Оксана Синцова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263230|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Георгий Борисович Еляков исемендәге Тын океан биоорганик химия институты]]''<br/>''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89432705|Алексей Козлов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 2011-09-01<br/>2015-09-01
| 2015-07-12<br/>2017-07-12
| ''[[:d:Q89481785|Елена Иванец]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263230|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Георгий Борисович Еляков исемендәге Тын океан биоорганик химия институты]]''
|
|
|-
| 2007-09-01
| 2013-05-30
| ''[[:d:Q89500075|Полина Каменева]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q219564|Каролинска институты]]''<br/>''[[:d:Q700731|Вена медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q17504661|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Алексей Викторович Жирмунский исемендәге Диңгез биологиясе институты]]''
|
|
|-
| 1996-09-01
| 2002-06-01
| ''[[:d:Q89796980|Владимир Чупин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4458752|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Виктор Иванович Ильичёв исемендәге Тын океан океанология институты]]''
|
|
|-
| 2009
| 2014
| ''[[:d:Q89923655|Анастасия Воронова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90598725|Майя Разгонова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
|
|
|-
| 1996-09-01
| 2001-07-01
| ''[[:d:Q90632766|Тимур Магарламов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2008-09-01
| 2012-07-01
| ''[[:d:Q91419624|Марина Бынина]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1990-09-01
| 1995-06-16
| ''[[:d:Q91647326|Татьяна Емелина]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263710|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Химия институты]]''
|
|
|-
| 1985-09-01
| 1990-06-30
| ''[[:d:Q91660463|Наталья Агалакова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q91900423|Максим Донец]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 2012
| 2016
| ''[[:d:Q94663962|Андрей Сидорин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2005-09-01
| 2009-06
| ''[[:d:Q95941775|Елена Шехова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1813751|Лейбниц исемендәге Табигый продуктлар һәм инфекцион процесслары биологиясе фәнни-тикшеренүләре институты]]''
|
|
|-
| 1996-09-01
| 2001-06-01
| ''[[:d:Q96197188|Сергей Тюрин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1996-09<br/>2002-10
| 2002-06<br/>2006-10
| ''[[:d:Q100532152|Павел Никифоров]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100735085|Анна Старинец]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q17504661|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Алексей Викторович Жирмунский исемендәге Диңгез биологиясе институты]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
| 2018-07-11
| ''[[:d:Q104687020|Антонина Клименко]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 1995
| 2001
| ''[[:d:Q104754516|Ирина Буркова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q457281|Урбана-Шампейндагы Иллинойс университеты]]''
|
|
|-
|
| 2001
| ''[[:d:Q105942454|Наталья Митрофанова]]''
|
|
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Natalia Mitrofanova|Natalia Mitrofanova]]
|
|-
|
| 2013
| ''[[:d:Q136681691|Алексей Сомов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.dvfu.ru Сайт ДВФУ]
* [http://www.fesu.ac.jp/ Сайт Филиала ДВФУ в городе Хакодате, в Японии]
* [https://studyinrussia.ru/study-in-russia/universities/fefu/ Профиль ДВФУ на портале StudyInRussia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210121233638/https://studyinrussia.ru/study-in-russia/universities/fefu/ |date=2021-01-21 }}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:1899 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
[[Төркем:Россия федераль университетлары]]
nqww54839p91tzn6yah1jjd51wn8qd6
Магнитогорск дәүләт техник университеты
0
389600
5936264
5891228
2026-06-04T06:19:00Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936264
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q2333469|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q2333469|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q2333469|lang=en}}}}) — [[Магнитогорск]] шәһәрендә урнашкан техник югары уку йорты. 2017 елның апрелендә төбәк терәк университетларының берсе була<ref>{{Cite web|url=https://www.interfax.ru/russia/558865|title=Список опорных вузов в России пополнили 22 региональных университета|date=18.04.2017|publisher=Интерфакс}}</ref>.
Университетта һәм аның филиалында югары белем бирү программалары һәм 20 урта һөнәри белем бирү программасы буенча 15 000 якын студент белем ала, шул исәптән: 51 юнәлеш буенча 423 бакалавриат белем бирү программасы, 8 белгечлек буенча 107 специалитет белем бирү программасы, 34 юнәлеш буенча магистратура белем бирү программасы, 15 юнәлеш буенча аспирантлар әзерләүнең 85 мәгариф программасы. 11 фәнни белгечлек буенча 6 докторлык диссертация советлары эшли, 106 фән докторы һәм 502 фәннәр кандидаты эшли<ref>{{Cite web|url=https://www.magtu.ru/sveden/common.html|title=Основные сведения - ФГБОУ ВО «Магнитогорский государственный технический университет им. Г.И. Носова»|publisher=magtu.ru}}</ref>.
== Тарих ==
2014 елда Магнитогорскның ике зур университеты — Г.И. Носов исемендәге Магнитогорск Дәүләт техник университеты һәм Магнитогорск дәүләт университеты кушыла.
== Институтлар һәм факультетлар ==
2017—2018 елларга университет структурасына 9 институт һәм 2 факультет керә:
* Энергетика һәм автоматлаштырылган системалар институты
* Тау эше һәм транспорт институты
* Металлургия, машина төзелеше һәм материал эшкәртү институты
* Икътисад һәм идарә институты
* Төзелеш, архитектура һәм сәнгать институты
* Читтән торып уку институты
* МДТУ «ГОРИЗОНТ» өстәмә һөнәри белем бирү һәм кадрлар инжинирингы институты
* Физик культура һәм спорт осталыгы факультеты
* Балаларга һәм өлкәннәргә өстәмә белем бирү факультеты
2015 елга университет структурасына 9 институт, 4 факультет, 74 кафедра һәм 1 филиал керә.
* Энергетика һәм автоматлаштырылган системалар институты
* Тау эше һәм транспорт институты
* Металлургия, машина төзелеше һәм материал эшкәртү институты
* Икътисад һәм идарә институты
* Төзелеш, архитектура һәм сәнгать институты
* Педагогика, психология һәм социаль эш институты
* Тарих, филология һәм чит телләр институты
* Читтән торып уку институты
* МДТУ «ГОРИЗОНТ» өстәмә һөнәри белем бирү һәм кадрлар инжинирингы институты
* Стандартлаштыру, химия һәм биотехнология факультеты
* Физик культура һәм спорт осталыгы факультеты
* Физика-математика факультеты
* Балаларга һәм өлкәннәргә өстәмә белем бирү факультеты
== Башка бүлекчәләр ==
МДТУның басмасы — «Денница» газетасы (1956 елдан чыгарыла башлый, 1990 елга кадәр «Кадрлар өчен» дип атала).
* МДТУның [[Белорет]] шәһәрендәге филиал
* докторантура
* күп профильле лицей
* күппрофильле көллият
== Шәхесләр ==
=== Директор/Ректорлар ===
* 1937—1939 — Алексей Андрей улы Безденежных
* 1939—1946 — Пётр Василий улы Журавлев
* 1946—1947 — Алексей Андрей улы Безденежных
* 1947—1948 — Владимир Михайлович Огиевский
* 1949—1954 — Алексей Андрей улы Безденежных
* 1954—1956 — Михаил Галактион улы Новожилов
* 1956—1968 — Николай Ефим улы Скороходов
* 1968—1976 — Николай Иван улы Иванов
* 1976—1989 — Виталий Макар улы Рябков
* 1989—2007 — Борис Александр улы Никифоров
* 2007—2017 — Валерий Михаил улы Колокольцев
* 2017 елдан — Михаил Виталий улы Чукин
* гамәлдәгесе
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q2333469. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q2333469/p580:башлау,p108/Q2333469/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 1937
| 1954
| ''[[:d:Q59571068|Aleksey Andreevitsj Bezdenezjnich]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-03-09
| [[Малмыж]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1966" | 1966-05-24
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60826961|Огиевский, Владимир Михайлович]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1958" | 1958-01-08
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q74175596|Готлиб Арнольд Давидович]]''
| data-sort-value="1895" | 1895-03-12
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q4314987|Милли тау эше университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-07
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q73742874|Банных Александр Михайлович]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-11-08
| ''[[:d:Q4262510|Липецк өязе]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| [[Елизавета Каминская-Дульская]]
| data-sort-value="1899" | 1899-04-29
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-02-28
| [[Рига]]
|-
| 1971
| 1974
| ''[[:d:Q64623413|Хан, Григорий Анисимович]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-02-28
| [[Амур өлкәсе]]
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-12-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q73880105|Mikhail Boyarshinov]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-11-20
| [[Сыростан (авыл)]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-09-01
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q74496445|Заморуев Георгий Михайлович]]''
| data-sort-value="1904" | 1904
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q74835882|Корж Павел Диомидович]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-12-14
| [[Чернигов|Черниһив]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1968" | 1968-02-19
| [[Магнитогорск]]
|-
| 1939
| 1946-05-31
| ''[[:d:Q139991099|Журавлёв, Пётр Васильевич]]''
| data-sort-value="1906" | 1906
| ''[[:d:Q56156775|Андреевка]]''
| ''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q60826899|Новожилов, Михаил Галактионович]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-06-29
| [[Түбән Тагил]]
| [[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[Днипро]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q131783478|Шнейдмюллер, Владимир Иванович]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-10-12
| [[Кириллов (шәһәр)|Кириллов]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1962" | 1962-04-25
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q74800601|Vladimir Melzer-Shafran]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-07-30
| [[Полтава]]
| ''[[:d:Q4163197|Днепродзержинск дәүләт техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998
| [[Алмания|Германия]]
|-
|
|
| [[Габдрәшит Бигиев]]
| data-sort-value="1917" | 1917-12-23
| [[Томск губернасы|Тум губернасы]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2010" | 2010-03-05
| [[Магнитогорск]]
|-
| 1955
| 1971
| ''[[:d:Q70252178|Аляксандр Бараховіч]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-04-28
| [[Орлов]]
| ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2004" | 2004-05-18
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q76149345|Куприн Михаил Ионович]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-10-31
| [[Орёл өлкәсе]]
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="2007" | 2007-08-06
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| [[Николай Иванов (металлург)]]
| data-sort-value="1924" | 1924-12-16
|
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="2010" | 2010-03-19
| [[Магнитогорск]]
|-
| 1956
| 1974
| ''[[:d:Q62712985|Шохин, Владимир Николаевич]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-10-03
| ''[[:d:Q21668603|Ваново]]''
| ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2001" | 2001
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70252538|Alexander Pavlovich Krasavin]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-30
| [[Югары Әүҗән]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2011" | 2011
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16668603|Vadim Kulesha]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-08
| [[Белорет]]
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-03-07
|
|-
|
|
| [[Иван Галигузов]]
| data-sort-value="1934" | 1934-08-19
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-10-06
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q76862557|Leonid Labunsky]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-04
| [[Новокузнецк]]
| [[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-21
|
|-
|
|
| [[Анатолий Вачаев]]
| data-sort-value="1936" | 1936-09-14
| [[Башкортстан]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| [[язучы]]
| data-sort-value="2000" | 2000
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| [[Юрий Коковихин]]
| data-sort-value="1936" | 1936-12-22
| [[Чиләбе өлкәсе]]<br/>[[Магнитогорск]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60826700|Boris Aleksandrovich Nikiforov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-02
| [[Әлшәй районы]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-12-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60694802|Виталий Макарович Рябков]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-08
| [[Магнитогорск]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2010" | 2010-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Игорь Селиванов]]
| data-sort-value="1938" | 1938-11-16
| [[Анжир]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q17281125|техник фәннәр докторы]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-11-13
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q74517909|Vyacheslav Kalmykov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-21
|
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
|
|
|
|-
|
|
| [[Виктор Салганик]]
| data-sort-value="1942" | 1942-01-25
| [[Магнитогорск]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-12-08
|
|-
| 1967
| 2007
| [[Диләвер Девятов]]
| data-sort-value="1944" | 1944-06-10
| [[Ишбирде (Баймак районы)|Ишбирде]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-06-12
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| [[Анатолий Белан]]
| data-sort-value="1946" | 1946-09-28
| [[Магнитогорск]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 1973
|
| ''[[:d:Q16723144|Vadim Yakovlev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-05
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| [[Александр Завалищин]]
| data-sort-value="1947" | 1947-08-12
| [[Магнитогорск]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24642682|Risjat Foeatovitsj Kabirov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-13
| [[Магнитогорск]]
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
| data-sort-value="2015" | 2015-07-18
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q22246842|Валерий Колокольцев]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-26
| [[Магнитогорск]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22133417|Michael Grigorievitch Abramzon]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-09-18
| [[Магнитогорск]]
| [[Көньяк-Урал дәүләт гуманитар-педагогика университеты|Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56090577|Ljubov Nikolaevna Tsjoerilina]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-05-07
| [[Магнитогорск]]
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60826600|Чукин, Михаил Витальевич]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-09-02
|
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60826962|Упенек, Антон Михайлович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1938" | 1938-09-30
|
|-
| 2010<br/>2007
| 2011<br/>2008
| ''[[:d:Q112574605|Anastasia Globa]]''
|
|
| ''[[:d:Q1150437|Кыйралбикә Виктория университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Магнитогорск дәүләт техник университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2333469. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q2333469/p580:башлау,p69/Q2333469/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
| 1937
| ''[[:d:Q30345989|Сергей Владимирович Макаев]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-10-17
| [[Калинавка (Дубровенский районы)|Калинавка]]
|
| ''[[:d:Q4219711|ケルチ冶金工場]]''<br/>''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-09-23
| [[Түбән Тагил]]
|-
|
|
| [[Бәдри Мәмбәтколов]]
| data-sort-value="1911" | 1911-05-01
| [[Баймак районы]]
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-09-20
| [[Сибай]]
|-
|
|
| [[Газыйм Аллаяров|Газыйм Аллаярыв]]
| data-sort-value="1912" | 1912-12-19
| [[Ураз (Учалы районы)|Ураз]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="1993" | 1993-12-24
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21140677|Solomon Efimovitsj Hoesid]]''
| data-sort-value="1912" | 1912
| [[Одесса]]
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q111803403|Атанғолов Абдрахман Абдулғәлим улы]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-05-05
| [[Сабыр]]
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-03-16
| [[Баймак]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12537752|Akulintsev Vasily Kuzmich]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-03-21
| ''[[:d:Q4159095|Deryabkino]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-03-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1941
| [[Габдрәшит Бигиев]]
| data-sort-value="1917" | 1917-12-23
| [[Томск губернасы|Тум губернасы]]
| [[галим]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| data-sort-value="2010" | 2010-03-05
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| [[Никита Литовченко]]
| data-sort-value="1918" | 1918
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1992" | 1992
| [[Липецк]]
|-
|
|
| [[Яков Канаев]]
| data-sort-value="1925" | 1925-10-25
| [[Чиләбе өлкәсе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-06-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65155297|Овчинников, Геннадий Елизарович]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-04-07
| [[Пермь]]
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-10-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1952
| ''[[:d:Q120472576|Сусликов, Григорий Филиппович]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-08-19
| [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| ''[[:d:Q1884500|Магниттау металлургия комбинаты]]''<br/>''[[:d:Q108328645|Сибэлектросталь]]''<br/>''[[:d:Q30879075|Механобрчермет]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-03-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1949
| ''[[:d:Q4233124|Aleksandr Korkin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-04-08
| [[Неплюевка]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-08-15
|
|-
|
|
| [[Вениамин Сурин]]
| data-sort-value="1929" | 1929-03-10
| [[Белорет]]
| ''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-07-24
| [[Белорет]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q100769729|Корольков Григорий Прокофьевич]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-04-20
| [[Үзән (Белорет районы)|Үзән]]
|
|
|
|
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q4077459|Oleg Bannykh]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-27
| [[Енакиеве]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201596|Россия фәннәр академиясенең Александр Александрович Байков исемендәге Металлургия һәм материаллар белеме институты]]''<br/>''[[:d:Q4398071|Константин Эдуардович Циолковский исемендәге Россия дәүләт технология университеты]]''
|
|
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q70252538|Alexander Pavlovich Krasavin]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-30
| [[Югары Әүҗән]]
| [[галим]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| data-sort-value="2011" | 2011
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62713716|Кротков, Вячеслав Владимирович]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-03-10
| [[Уфа]]
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-09-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48953529|Ivan Gusarov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-02-05
| ''[[:d:Q2181986|Fatezhsky District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98940433|Емченко Владимир Степанович]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-21
| [[Алтай крае]]
| ''[[:d:Q27947380|инженер-металлург]]''
|
|
|
|-
|
| 1960
| ''[[:d:Q24939319|Arkady Tikhonov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-13
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2309|AvtoVAZ]]''
|
|
|-
|
|
| [[Анатолий Вачаев]]
| data-sort-value="1936" | 1936-09-14
| [[Башкортстан]]
| [[язучы]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| data-sort-value="2000" | 2000
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| [[Юрий Коковихин]]
| data-sort-value="1936" | 1936-12-22
| [[Чиләбе өлкәсе]]<br/>[[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
|
|
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q22137770|Konstantin Nosov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-05
| [[Новокузнецк]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-01-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1961
| ''[[:d:Q60826700|Boris Aleksandrovich Nikiforov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-02
| [[Әлшәй районы]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| data-sort-value="2025" | 2025-12-28
|
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q60694802|Виталий Макарович Рябков]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-08
| [[Магнитогорск]]
| [[галим]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| data-sort-value="2010" | 2010-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Игорь Селиванов]]
| data-sort-value="1938" | 1938-11-16
| [[Анжир]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q17281125|техник фәннәр докторы]]''
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| data-sort-value="2012" | 2012-11-13
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q74517909|Vyacheslav Kalmykov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-21
|
|
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
|
|
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q29865137|Anatoly Kalashnikov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-08
| [[Новоильиновка]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4255949|Lebedinsky GOK]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500607|Anatoly Starikov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-18
| ''[[:d:Q19721849|Сыртинское сельское поселение]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-25
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q62714139|Аникушин, Виктор Георгиевич]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-30
| [[Магнитогорск]]
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-02-10
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| [[Виктор Салганик]]
| data-sort-value="1942" | 1942-01-25
| [[Магнитогорск]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| data-sort-value="2025" | 2025-12-08
|
|-
|
|
| [[Леонид Серёгин]]
| data-sort-value="1944" | 1944-04-01
| [[Лапышты]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
| 1967
| [[Диләвер Девятов]]
| data-sort-value="1944" | 1944-06-10
| [[Ишбирде (Баймак районы)|Ишбирде]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
| data-sort-value="2013" | 2013-06-12
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q100255555|Лаврентьев Владимир Николаевич]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-04
| [[Белорет]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Анатолий Белан]]
| data-sort-value="1946" | 1946-09-28
| [[Магнитогорск]]
| [[галим]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
|
|
|-
|
| 1971
| [[Анатолий Кириллов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-10-02
| [[Магнитогорск]]
| [[галим]]
| [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]
| data-sort-value="2021" | 2021-02-18
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| [[Александр Завалищин]]
| data-sort-value="1947" | 1947-08-12
| [[Магнитогорск]]
| [[галим]]
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99312049|Мікалай Усцімавіч Чурсін]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-01
| [[Приморски (Чиләбе өлкәсе)|Приморский]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1974
| ''[[:d:Q1894128|Виктор Рашников]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-13
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
| 1972
| [[Наил Гаетбай]]
| data-sort-value="1948" | 1948-06-20
| [[Баймак]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
|
|
|-
|
|
| [[Ильяс Абдрахманов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-10-21
| [[Учалы районы]]
| ''[[:d:Q27947380|инженер-металлург]]''<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100956219|Морозов, Андрей Андреевич]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-02
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1977
| ''[[:d:Q22246842|Валерий Колокольцев]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-26
| [[Магнитогорск]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты
|
|
|-
|
| 1977
| ''[[:d:Q18649650|Yevgeny Teftelev]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
| [[Карталы|Кәртәле]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1990
| ''[[:d:Q16646745|Boris Dubrovsky]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-22
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500623|Konstantin Strukov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-10
| ''[[:d:Q4161727|Димитровский (Илекан кӀошт)]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Ринат Атауллин]]
| data-sort-value="1959" | 1959-01-23
| [[Әбҗәлил районы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18740930|Yevgeny Karpov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-05
| [[Магнитогорск]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Александр Карандаев]]
| data-sort-value="1959" | 1959<br/>1959-04-20
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4327599|Сергей Носов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-17
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q18741219|Vitaliy Bakhmetiev]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-12
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1990
| ''[[:d:Q29568801|Sergey Berdnikov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-21
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q54401332|Andrey Lutsenko]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-30
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4103884|Igor Varlamov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-07-01
| [[Магнитогорск]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| [[Юрий Пустовгаров]]
| data-sort-value="1964" | 1964-11-08
| [[Белорет]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q24009727|Oleg Tsepkin]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-09-15
| [[Руза]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065596|Dmitry Gridin]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-03-04
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q484188|серияле үтерүче]]''
|
|
|
|-
|
| 2009
| [[Андрей Назаров]]
| data-sort-value="1970" | 1970-04-28
| [[Баймак]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39388983|Дмитрий Александрович Дягилев]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-27
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108678963|Vladimir Pavlov]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-06-01
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 2001-11-01
| 2004-10-31
| ''[[:d:Q45917822|Carla Gasbarri]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2261128|D'Annunzio University of Chieti–Pescara]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2008-07-01
| ''[[:d:Q91960191|Aleksandr Lukin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
|
|
|-
| 2004-09-01
| 2009-01-07
| ''[[:d:Q104796124|Mars Khayrullin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4304106|Кирилл Григорьевич Разумовский исемендәге Мәскәү дәүләт технология һәм идарә университеты]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
<references />
== Әдәбият ==
* ''Полев В. П.'' Магнитогорский государственный технический университет имени Г. И. Носова // Уральская историческая энциклопедия / Под ред. В. В. Алексеева. — 2-е изд., перераб. и доп. — Екатеринбург: Академкнига; УрО РАН, 2000.
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [https://www.magtu.ru/ Университетның рәсми сайты]
* [http://filial.magtu.ru/ Г.И. Носов исемендәге МДТУның Белорет шәһәрендәге филиалы]
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:1934 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнгән оешмалар]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Магнитогорск университетлары]]
rxywbasi1jwinmwg4zoin6vatvj1sec
Пенза дәүләт университеты
0
389613
5936255
5861926
2026-06-04T03:15:05Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936255
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q4348482|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4348482|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4348482|lang=en}}}}) — [[Пенза]] шәһәрендә урнашкан дәүләт университеты. 1943 елда нигез салына. Университет составында 8 институт һәм 8 факультет<ref name=":0">{{Cite web|title=Институты|url=https://www.pnzgu.ru/struk-pgu/instit1|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151002162054/http://www.pnzgu.ru/struk-pgu/instit1|archivedate=2015-10-02|publisher=«Пензенский государственный университет»|date=23 января 2015}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.pnzgu.ru/struk-pgu/fakult|title=Факультеты|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151002195403/http://www.pnzgu.ru/struk-pgu/fakult|archivedate=2015-10-02|date=17 декабря 2014|publisher=«Пензенский государственный университет»}}</ref>.
== Тарих ==
[[ССРБ Халык Комиссарлары Шурасы|ССРБ Халык Комиссарлары шурасының]] каршындагы Бөтенсоюз комитеты югары мәктәп эшләре буенча [[ССРБ Халык Комиссарлары Шурасы|ССРБ Халык Комиссарлары шурасының]] «Пенза шәһәрендә Одесса индустриаль институт эшчәнлеген яңарту турында» боерыгы нигезендә 1943 елның 3 июлендә Пензага эвакуацияләнгән Одесса индустриаль институты нигезендә барлыкка килә<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.pnzgu.ru/node/76|title=История ПГУ (Фильм к 65 летию университета)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111120054142/http://www.pnzgu.ru/node/76|archivedate=2011-11-20}}</ref>.
«Пенза индустриаль институты» исеме астында 1943 елның 1 ноябрендә 11 кафедра составында ачыла<ref name=":2" />. 1959 елда ССРБ югары белем министры боерыгы белән Пенза индустриаль институты Пенза политехника институты итеп үзгәртелә, ә төзелеш факультеты нигезендә Пенза инженер-төзелеш институты төзелә<ref name=":2" />.
1993 елның 5 июлендә Россия Федерациясе югары белем бирү буенча Дәүләт комитеты рәисе боерыгы белән Пенза политехника институты «Пенза дәүләт техник университеты» итеп үзгәртелә<ref name=":2" />.
1998 елның 22 гыйнварында Россия Федерациясенең гомуми һәм һөнәри белем бирү министры боерыгы белән Пенза дәүләт техник университеты Пенза дәүләт университеты дип үзгәртелә<ref name=":2" />.
Россия милли рейтингында 2010 елда университет {{Cite web|url=http://unirating.ru/rating_common.asp?per=3&p=3|title=57 нче урынны|accessdate=2020-12-20|archivedate=2017-06-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170613133019/http://unirating.ru/rating_common.asp?per=3&p=3}} алган, 2011 елда {{Cite web|title=32 нче урынны|url=http://unirating.ru/rating_common.asp?per=5&p=2|accessdate=2020-12-20|archivedate=2016-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160329224653/http://unirating.ru/rating_common.asp?per=5&p=2}} алган, 2012 елда {{Cite web|url=http://unirating.ru/rating_common.asp?per=6&p=3|title=49 нчы урынны|accessdate=2020-12-20|archivedate=2017-06-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170613133024/http://unirating.ru/rating_common.asp?per=6&p=3}} алган.
== Институтлар ==
Пенза дәүләт университетына түбәндәге институтлар керә<ref name=":0" />:
* Хәрби белем бирү институты
* Физик культура һәм спорт институты
* Медицина институты
* Өзлексез белем бирү институты
* В.Г. Белинский исемендәге педагогика институты
* Политехник институт
* Икътисад һәм идарә итү институты<ref>{{Cite web|title=Институт экономики и управления|url=https://feiu.pnzgu.ru/|publisher=Официальный сайт|accessdate=2020-12-20|archivedate=2020-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201203201924/https://feiu.pnzgu.ru/}}</ref>
* Юридик институт
== Факультетлар ==
Пенза дәүләт университеты түбәндәге факультетларны үз эченә ала<ref name=":1" />:
* Исәпләү техникасы факультеты
* Тарих-филология фәннәре факультеты
* Дәвалау факультеты
* Сәнәгать технологияләре, электроэнергетика һәм транспорт факультеты
* Педагогика, психология һәм социаль фәннәр факультеты
* Мәгълүмати технологияләр һәм электроника факультеты
* Стоматология факультеты
* Физика-математика һәм табигый фәннәр факультеты
== Филиаллар ==
Пенза дәүләт университеты составына түбәндәге филиаллар керә<ref>{{Cite web|url=https://www.pnzgu.ru/struk-pgu/filialy|title=Филиалы ПГУ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151002204222/http://www.pnzgu.ru/struk-pgu/filialy|archivedate=2015-10-02|date=16 февраля 2012|publisher=«Пензенский государственный университет»}}</ref>:
* Кузнецк мәгълүмат һәм идарә технологияләре институты
* Нижнеломовск филиалы
* Сердобск филиалы
== Тәнкыйть ==
Техник фәннәр докторы, профессор, Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе В.И. Левин «Троицкий вариант — наука» газетасында отставкадагы полиция генералы А.Д. Гуляковны Пенза дәүләт университетының ректоры<ref>{{Cite web|url=https://www.pnzgu.ru/news/2013/11/29/12430509|title=Министром образования Д.В. Ливановым подписан приказ об утверждении Гулякова А.Д. в должности ректора|accessdate=2020-12-20|archivedate=2023-07-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230725060804/https://www.pnzgu.ru/news/2013/11/29/12430509}}</ref> итеп сайлау сәбәпле «моңарчы узмаган шок кичерүен« билгеләп үтә. Левин фикеренчә, мондый карар университет абруена зыян китерә, отставкадагы көчченең университетны тулысынча белмәүе мәгънәсез һәм бу бары тик бер ысул белән генә аңлатыла ала: лояль ректор куелган. Левин фикеренчә, Гуляков үзе дә фән һәм мәгариф өлкәләреннән ераклыгын кире какмый<ref>''Левин В. И.'' Университет и его руководители. «Троицкий вариант — наука» № 190, с. 2 (20 октября 2015) {{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://trv-science.ru/2015/10/20/universitet-i-ego-rukovoditeli/ |access-date=2020-12-20 |archive-date=2015-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151020230131/http://trv-science.ru/2015/10/20/universitet-i-ego-rukovoditeli/ |dead-url=unfit }}</ref>.
== Танылган шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Пенза дәүләт университеты укытучылары}}
* [[Александр Власов (1926)|Власов Александр Василий улы]] (1926—2017) — төзелеш җитештерүен оештыручы. 1968—1978 елларда Уфа шәһәренең 21 нче төзелеш тресты идарәчесе. ССРБ Министрлар Советы премиясе лауреаты. 1949 елгы чыгарылыш укучысы;
* Пацаев Виктор Иван улы (1933—1971) — очучы-космонавт, Советлар Союзы Герое. Дөньяда Җир атмосферасыннан читтә эшләгән беренче астроном. 1955 елда тәмамлаган;
* Учайкин Илья Григори улы (1934—2004) — галим, инженер-электромеханик. Ленин премиясе лауреаты. 1957 елгы чыгарылыш укучысы;
* Шаролапова Таисия Фёдор кызы (1925—2009) — Пенза сәгать заводының җыю цехы башлыгы. Социалистик Хезмәт Герое. 1962 елда тәмамлый;
* Щербаков Александр Евгений улы (1928—2016) — партия һәм дәүләт эшлеклесе, 1965—1984 елларда Пенза шәһәр Башкарма комитеты рәисе. 1951 елда тәмамлаган;
* Ютландов Юрий Дмитрий улы (1934—2010) — җитештерүне оештыручы. Саранск шәһәренең «Электровыпрямитель» җитештерү берләшмәсенең генераль директоры. Социалистик Хезмәт Герое. 1956 елгы чыгарылыш укучысы.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4348482. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4348482/p580:башлау,p108/Q4348482/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 1973
| 1975
| ''[[:d:Q70252178|Аляксандр Бараховіч]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-04-28
| [[Орлов]]
| ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2004" | 2004-05-18
| [[Магнитогорск]]
|-
| 1967
| 1976
| ''[[:d:Q108805327|Сапожков, Константин Андреевич]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-01-04
| ''[[:d:Q4415759|Semyono-Aleksandrovka]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
|
| data-sort-value="1982" | 1982-09-18
| [[Пенза]]
|-
| 1953
| 1988
| ''[[:d:Q109494564|Шляндин, Виктор Михайлович]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-03-04
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988-05-06
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28854930|Nikolay Vashkevich]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-08-06
| [[Пенза]]
| Пенза дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-01-18
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835970|Nikolay Petrovitsj Sergeev]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-01-01
| [[Колышлы районы]]
| Пенза дәүләт университеты
|
| data-sort-value="1982" | 1982-10-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111952457|Барсуков Олег Александрович]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-05-10
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-03-20
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24009690|Evgeny Alexandrovich Lomtev]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-14
| ''[[:d:Q4196919|Иваньково (Великие Лукин кӀошт)]]''
| Пенза дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-11-30
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109495046|Мокров, Евгений Алексеевич]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-13
| [[Волгоград]]
| Пенза дәүләт университеты
|
| data-sort-value="2021" | 2021-08-19
| [[Пенза]]
|-
| 1989
|
| ''[[:d:Q114648463|Уладзіслаў Андрэевіч Антропаў]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-01-02
| [[Анапа]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4404900|Vladimir Sadchikov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-07-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="2009" | 2009-06-23
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4124270|Владимир Волчихин]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-01-18
| ''[[:d:Q4347483|Pachelma (urban-type settlement)]]''
| Пенза дәүләт университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 1973
| 2016
| ''[[:d:Q109495082|Печерская, Римма Михайловна]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-01-05
|
| ''[[:d:Q4113278|Александр һәм Николай Григорьевич Столетовлар исемендәге Владимир дәүләт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-11-11
|
|-
| 1973<br/>2019
| 1987
| ''[[:d:Q109486758|Усманов, Виктор Васильевич]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-15
| [[Неверкино]]
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|
|-
| 1984
|
| ''[[:d:Q21073161|Lyubov Novikova]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-04
| [[Пенза]]
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109494811|Щербаков, Михаил Александрович]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-24
| [[Пенза]]
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109494532|Гошуляк, Виталий Владимирович]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-05
| ''[[:d:Q4211120|Kamiana Krinitsia]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18275731|Vladimir Pervushkin]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-24
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
|
|-
| 1998
|
| ''[[:d:Q109494616|Tatyana Murashkina]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-23
| [[Сурск]]
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109495021|Аверин, Игорь Александрович]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-21
| [[Пенза]]
| Пенза дәүләт университеты
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-16
| [[Пенза]]
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q29865473|Vladimir Stavitsky]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-10
| ''[[:d:Q4230510|Kondol]]''
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3558305|Viktor Kondrashin]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-04
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|-
| 2023-01-23
|
| ''[[:d:Q131307950|Saniya Yenikeyeva]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-04-25
|
| ''[[:d:Q4186920|Zaporizhzhia National University]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4536139|Oleg Yagov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-31
| [[Белински]]
| ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109494573|Романовская, Ольга Валентиновна]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-12-12
| [[Саранск]]
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346471|Valery Volkov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-26
| [[Заречный (Пинзә өлкәсе)|Заречный (Пенза өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109486938|Печерская, Екатерина Анатольевна]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-10-07
| [[Пенза]]
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109486950|Синцов, Глеб Владимирович]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-08-28
| [[Пенза]]
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|
|-
|
|
| [[Всеволод Константинов]]
| data-sort-value="1975" | 1975-08-18
| [[Пенза]]
| Пенза дәүләт университеты
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
|
|
|-
| 2014
| 2018
| ''[[:d:Q130260215|Richard John Payne]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-09-14
| [[Ковентри]]
|
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-05
| [[Гималайлар|Һималайлар]]
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q43149939|Konstantin Valerevich Lebedinskiy]]''
|
|
| Пенза дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q58841906|Kirill Babeshko]]''
|
|
| Пенза дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59689736|Oleg Ermakov]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1993-09-01
|
| ''[[:d:Q59689743|Sergey Titov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2001-09-01
|
| ''[[:d:Q87461515|Valentin Oleynikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88748179|Alexander Tychkov]]''
|
|
| Пенза дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2000
| 2001
| ''[[:d:Q89074809|Daniil Mironovich Puchin'Yan]]''
|
|
| ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90938702|Vera Galimskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113327478|Oleg Zenin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Пенза дәүләт университетын тәмамлаучылар|Төркем:Пенза педагогика университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4348482. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4348482/p580:башлау,p69/Q4348482/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q28854930|Nikolay Vashkevich]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-08-06
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пенза дәүләт университеты
| data-sort-value="2018" | 2018-01-18
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668818|Павел Григорьевич Петраш]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-05-25
| ''[[:d:Q4404159|Savkivka]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-03-08
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835970|Nikolay Petrovitsj Sergeev]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-01-01
| [[Колышлы районы]]
|
| Пенза дәүләт университеты
| data-sort-value="1982" | 1982-10-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4111811|Yury Vinogradov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-10-20
| [[Пенза]]
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-08-16
| [[Пенза]]
|-
|
| 1949
| [[Александр Власов (1926)|Александр Власов]]
| data-sort-value="1926" | 1926-11-06
| ''[[:d:Q18779218|Казеевка]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-02-28
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109485876|Земцов, Юрий Петрович]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-19
| ''[[:d:Q4141881|Golovinscheno]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-26
| [[Рязань]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q4528797|Aleksandr Shcherbakov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-11-07
| ''[[:d:Q13636597|Kuwaka]]''
| ''[[:d:Q1553195|фирка җитәкчесе]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-04-13
| [[Пенза]]
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q12094653|Yevgeny Generalov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-24
| ''[[:d:Q4508826|Chemodanovka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q28355247|Башмаков, Евгений Фёдорович]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-28
| [[Рузай]]
|
|
| data-sort-value="2006" | 2006-12-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q358525|Виктор Патсаев]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-06-19
| [[Актүбә]]
| [[инженер]]<br/>[[Галәмче|космонавт]]
|
| data-sort-value="1971" | 1971-06-30
| [[Союз-11 (галәми кораб)]]<br/>''[[:d:Q663611|түбән Җир буе орбитасы]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q105623963|Ігар Кірылавіч Растоўцаў]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-07-30
| [[Воронеж]]
| [[галим]]<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1995" | 1995-09-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15060820|Juriy Dmitrievitsj Jutlandov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-19
| [[Рузай]]
| ''[[:d:Q1048210|генераль директор]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-06-11
| [[Саранск]]
|-
|
| 1957
| ''[[:d:Q19916763|Ίλια Ουτσάικιν]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-10
| ''[[:d:Q4403400|Сабаево]]''
| [[галим]]
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2004" | 2004-12-16
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92953136|Новиков, Александр Тимофеевич]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-23
| [[Котовск (Тамбу өлкәсе)|Котовск (Тамбов өлкәсе)]]
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-09-14
| [[Курган]]
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q24009690|Evgeny Alexandrovich Lomtev]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-14
| ''[[:d:Q4196919|Иваньково (Великие Лукин кӀошт)]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пенза дәүләт университеты
| data-sort-value="2017" | 2017-11-30
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109495046|Мокров, Евгений Алексеевич]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-13
| [[Волгоград]]
|
| Пенза дәүләт университеты
| data-sort-value="2021" | 2021-08-19
| [[Пенза]]
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q58485162|Геннадий Иванович Саранцев]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-01-17
| [[Түбән Ламу|Түбән Ломов]]
| [[математик]]
| [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-01-30
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22137423|Вельбицкий, Игорь Вячеславович]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-26
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''
| ''[[:d:Q4201543|Glushkov Institute of Cybernetics]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-08-01
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4440158|Aleksandr Starovoitov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-18
| [[Балашау]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-07-17
| ''[[:d:Q1780477|Kommunarka]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4539924|Larisa Ivanovna Jasjina]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-02-28
| [[Пенза]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-07
| [[Пенза]]
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q4148174|Vladimir Grachev]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-02
| ''[[:d:Q20152010|Taymanikha]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value="2026" | 2026-04-26
|
|-
|
| 1967
| ''[[:d:Q4164404|Aleksandr Vasilevitsj Dolganov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-26
| [[Сарытау өлкәсе]]
| ''[[:d:Q1377734|Chernobyl liquidator]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-11-29
| [[Пенза]]
|-
|
| 1968
| ''[[:d:Q55401227|Viktor Borisovitsj Lebedev]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2018" | 2018-05-25
|
|-
|
| 1968
| ''[[:d:Q4124270|Владимир Волчихин]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-01-18
| ''[[:d:Q4347483|Pachelma (urban-type settlement)]]''
| [[галим]]
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4230582|Aleksandr Kondratyev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-24
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-09-18
| [[Беларусия|Беларусь]]
|-
|
| 1994
| ''[[:d:Q4095390|Vasily Bochkaryov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-29<br/>1949-04-24
| ''[[:d:Q110258516|Іва]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value="2016" | 2016-06-22
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q107636949|Калашников, Александр Серафимович]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-08
| ''[[:d:Q18787372|Lenino]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96942490|Tamara Chepasova]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-01
| ''[[:d:Q4236689|Коченяевка]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q104117228|Александр Игоревич Дворжанский]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-06
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109486758|Усманов, Виктор Васильевич]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-15
| [[Неверкино]]
|
| Пенза дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4348462|Пенза дәүләт технология университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109485759|Lyudmila Fionova]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-15
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q723682|dean]]''
|
|
|
|-
|
| 1978
| ''[[:d:Q70250974|Vladimir Edalov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-18
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value="2024" | 2024-03-01
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109486402|Чернев, Леонид Евгеньевич]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-17
| [[Пенза]]
|
| ''[[:d:Q1154782|DOSAAF]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-07-12
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109494811|Щербаков, Михаил Александрович]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-24
| [[Пенза]]
|
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109494616|Tatyana Murashkina]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-23
| [[Сурск]]
|
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125046266|Andrii Dehtiar]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-05
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1975564|Kharkiv National University of Economics]]''<br/>''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''<br/>''[[:d:Q4314795|Украина Президенты каршындагы Милли дәүләт идарәсе академиясе]]''<br/>''[[:d:Q23975|Харкау дәүләт мәдәният әкәдимиясе]]''<br/>''[[:d:Q171249|Харьков милли аэрокосмик үниверситеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109495021|Аверин, Игорь Александрович]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-21
| [[Пенза]]
|
| Пенза дәүләт университеты
| data-sort-value="2022" | 2022-01-16
| [[Пенза]]
|-
|
| 2001
| ''[[:d:Q30880191|Вадим Супиков]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|
|
|-
| 1981
| 1986
| ''[[:d:Q135001673|Nikolay Bulatkin]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-03-07
| [[Пенза]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102076857|Вячеслав Гладков]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-15
| ''[[:d:Q19638795|Кучки]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 1987
| 1988
| ''[[:d:Q928034|Aleksandr Samokutyayev]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-13
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>[[Галәмче|космонавт]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56311119|Олег Мельниченко]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-21
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109486938|Печерская, Екатерина Анатольевна]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-10-07
| [[Пенза]]
|
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137585853|Alexander Bozhday]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-30
| ''[[:d:Q214640|Бжег]]''
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104759556|Святослав Александрович Мурунов]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-01-16
| [[Ижау]]
| ''[[:d:Q131062|баш мигъмар]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109486950|Синцов, Глеб Владимирович]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-08-28
| [[Пенза]]
|
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| [[Всеволод Константинов]]
| data-sort-value="1975" | 1975-08-18
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3148279|Igor Gostev]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-10-24
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112065556|Kristina Malvinova]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-07-16
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112000034|Maksim Polovinkin]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-06-21
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108041184|Artem Gaybaev]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-01-01<br/>1994-08-06
|
| ''[[:d:Q23927336|самбочы]]''<br/>''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109920938|Anastasia Rygalina]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-01-31
| [[Богородицк|Богородитск]]
| ''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109123171|Grigori Klimentyev]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-12-13
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q13381572|спорт гимнасты]]''
|
|
|
|-
| 2002-09-01
| 2007-07-01
| ''[[:d:Q43149939|Konstantin Valerevich Lebedinskiy]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|-
| 2011-11
| 2014-11
| ''[[:d:Q58841906|Kirill Babeshko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|-
| 1997-09
| 2002-07
| ''[[:d:Q60172383|Svetlana V Pavlova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q16831394|териолог]]''
| ''[[:d:Q4201691|Россия фәннәр академиясенең Алексей Николаевич Северцов исемендәге Экология һәм эволюция мәсьәләләре институты]]''
|
|
|-
| 2006-06-22
|
| ''[[:d:Q84108712|Alla V. Zaĭtseva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2004-09-01
| 2009-07-01
| ''[[:d:Q84707239|Il'ya A Levin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2002-09-01
| 2007-07-01
| ''[[:d:Q88748174|Ilya Solomadin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88748179|Alexander Tychkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Пенза дәүләт университеты
|
|
|-
| 2005-09-01
| 2011-09-01
| ''[[:d:Q96771600|E A Shigotarova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98950822|Damirya Bahteeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4397981|Россия дәвамлы медицина һөнәри белем алу академиясе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q128339461|Надежда Аксёнова]]''
|
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q15125193|Россия Федерациясенең төзелеш һәм торак-коммуналь хуҗалык министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q60852466|government of Murmansk Oblast]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136659679|Ивакин Борис Фёдорович]]''
|
|
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q4237979|Ericsson factory, Saint Petersburg]]''<br/>''[[:d:Q136093892|Научно-сисследовательский институт коммутационной техники]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Мәкалә|автор=Волчихин В. И.|ссылка=http://www.slaviza.ru/almanah-delovaya-slava-rossii/388-tradicionno-pervyy.html|издание=Межотраслевой альманах «Деловая слава России»|издательство=Славица|год=2011|номер=2|страницы=74—76|issn=2227-3352|башлык=Традиционно первый}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
*[http://www.pnzgu.ru Университетның рәсми сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727062202/http://www.pnzgu.ru/ |date=2011-07-27 }}
* [http://presscentr.pnzgu.ru/univ_gazeta Университет газетасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151109073215/http://presscentr.pnzgu.ru/univ_gazeta |date=2015-11-09 }}
* [https://www.youtube.com/watch?v=vPirR5fKNog Фильм «Рожденный в 1943. К 70-летию Пензенского государственного университета»]
* [http://vk.com/pnzgu ВКонтакте социаль челтәрендә]
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1943 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Пенза]]
aoq9fmca76dg2gbfb1uzamwsbtegenb
Күршем
0
406016
5936245
4682672
2026-06-04T00:56:10Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936245
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Казакъстан
| АТОК = 635230100
}}
'''Күршем''' ({{lang-kk|Күршім}}) — [[Казакъстан]]ның [[Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-01-01 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref>
== Климаты ==
Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref>
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 8546 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән:
[[казакълар]] — 87,74 %,
[[урыслар]] — 10,40 %,
башка халыклар — 1,86 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1046498. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-03-06
| ''[[:d:Q12530422|Asqar Jegeubajew]]''
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006-10-08
| [[Алматы]]
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-06-24
| ''[[:d:Q4064627|Amphilochius (Bondarenko)]]''
| ''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-04-11
| ''[[:d:Q120277685|Мақсат Мәлікұлы Толықбаев]]''
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4126490|Көнчыгыш Казакъстан дәүләт университеты]]''
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.
== Әдәбият ==
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.
[[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]]
[[Төркем:Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе торак пунктлары]]
{{Kazakhstan-geo-stub}}
pteg9q4yyv88x3o264h4f600ic1wor3
Урожайное (Караганды өлкәсе)
0
408032
5936227
5544088
2026-06-03T19:48:25Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936227
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Урожайное (мәгънәләр)}}
{{ТП-Казакъстан
| АТОК = 354077200
}}
'''Урожайное''' ({{lang-kk|Урожайное}}) — [[Казакъстан]]ның [[Караганды өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-08 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref>
== Климаты ==
Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref>
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 291 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән:
[[урыслар]] — 43,64 %,
[[казакълар]] — 23,02 %,
[[украиннар]] — 6,53 %,
[[алманнар]] — 6,53 %,
[[белоруслар]] — 5,84 %,
башка халыклар — 14,43 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q16710364. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.
== Әдәбият ==
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.
[[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]]
[[Төркем:Караганды өлкәсе торак пунктлары]]
{{Kazakhstan-geo-stub}}
7ywcd1mhbs3jyfj0jtwext7zbpchiz0
Аркарлы (Карашокы авыл округы)
0
408944
5936195
4684712
2026-06-03T14:04:40Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936195
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Аркарлы (мәгънәләр)}}
{{ТП-Казакъстан
| АТОК = 194645200
}}
'''Аркарлы''' ({{lang-kk|Арқарлы}}) — [[Казакъстан]]ның [[Җидесу өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-09 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref>
== Климаты ==
Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref>
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 291 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән:
[[казакълар]] — 78,69 %,
[[урыслар]] — 15,81 %,
башка халыклар — 5,50 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q13646131. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.
== Әдәбият ==
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.
[[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]]
[[Төркем:Җидесу өлкәсе торак пунктлары]]
{{Kazakhstan-geo-stub}}
nkkkz99iwfvwhqmxg9c9iddb948p8ns
Ынталы (Кентау шәһәр хакимлеге)
0
410565
5936228
5917040
2026-06-03T19:52:12Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936228
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Ынталы (мәгънәләр)}}
{{ТП-Казакъстан
| АТОК = 512647100
}}
'''Ынталы''' ({{lang-kk|Ынталы}}) — [[Казакъстан]]ның [[Төркестан өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-09 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref>
== Климаты ==
Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref>
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q16721559. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-02-22
| ''[[:d:Q140046070|Kuat Khamitov]]''
|
| ''[[:d:Q11607585|катнаш көрәш сугышчысы]]''<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.
== Әдәбият ==
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.
[[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркестан өлкәсе торак пунктлары]]
{{Kazakhstan-geo-stub}}
7gas9zn2vi1qwqfqs8myrkzfjhfbzes
GNU
0
461015
5936199
5880084
2026-06-03T14:36:49Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5936199
wikitext
text/x-wiki
{{викиләштерергә}}
'''GNU'''(/ ɡnuː / (Бу тавыш исемлеге турында)) '''GNU's Not Unix''' (GNU Unix түгел) кыскартмасындан алынган.<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.gnu.org/gnu/gnu-history.html |title=Overview of the GNU System |accessdate=2021-10-09 |archivedate=2009-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090228140819/http://www.gnu.org/gnu/gnu-history.html }}</ref><ref name=":1" /> GNU Project дип билгеле.<ref name=":0" /> Әйтелеше кыты "n" авазы белән "grew" сүзе кеби, әммә "r" урынына "n" авазы<ref>{{Cite web |url=https://www.gnu.org/gnu/pronunciation.html |title=How To Pronounce GNU |accessdate=2021-10-09 |archivedate=2021-09-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210919130412/http://www.gnu.org/gnu/pronunciation.html }}</ref>. GNU - Ул [[Unix|Unixка]] охшаш операцион система<ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.gnu.org/ |title=The GNU operating system Free Software Movement |accessdate=2021-10-09 |archivedate=2011-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110222101726/http://www.gnu.org/ }}</ref> һәм ирекле(бушлай) программа тәэминаты.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> GNU-ның күпчелеге GNU Проектының гомуми лицензиясенә (GPL) лицензияләнгән. GNU [[GNU Project|GNU Projectты]] чыгарган [[GNU пакетлары|GNU пакетларыннан]] һәм ирекле програм тәэминаты булган тышкы яктан төзелгәннән тора .<ref name=":1" />
Ричард Сталлман, GNU проектына нигез салучы
GNU шулай ук бушлай программа концепциясе барлыкка килгән проект. Проектка нигез салучы Ричард Сталлман GNUны "социаль максатка техник чаралар" дип саный. [9] Шуңа бәйле рәвештә, Лоренс Лисиг Сталлманның "Ирекле программа, ирекле җәмгыять" китабының икенче басмасына кереш сүзендә Сталлманның "программа тәэминатының социаль аспектлары һәм Ирекле программа тәэминаты җәмгыять һәм социаль гаделлек булдыра алуы" турында язганын әйтә.
== Тарихы ==
[[1983 ел|1983 елның]] сентябрендә Ричард Столлман беренче тапкыр "GNU Project"ны игълан итте.<ref name=":0" />
[[Файл:The GNU logo.png|мини|GNU projectның тамгасы]]
[[1985 ел|1985 елның]] мартында "[[GNU Манифест]]"ын нәшер итте. Ошбу манифест берничә телгә тәрҗемә ителде.<ref name=":0" />
== Фәлсәфәсе ==
== Искәрмәләр ==
<references />
== Әдәбият ==
24l5y2m8kkc8byxsl3lolpukr99up91
Баглыҗа (Измит)
0
507879
5936263
4697113
2026-06-04T05:54:58Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936263
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Баглыҗа (мәгънәләр)}}
'''Баглыҗа''' ({{lang-tr|Bağlıca}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
{{Бүлекне тулыландырырга}}
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6854832. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Измит илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
7gusg9qtkddhcyul5r5e3w3s52d4gcv
Бостанлык (Томарза)
0
509143
5936246
4751758
2026-06-04T00:58:22Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936246
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Бостанлык (мәгънәләр)}}
'''Бостанлык''' ({{lang-tr|Bostanlık}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Кайсери иле Томарза илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
{{Бүлекне тулыландырырга}}
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6838067. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Томарза илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
q4n45mgmrcbisa0dpai5cvdn9f2ocpz
Коруһүюк (Һасса)
0
516672
5936185
4873019
2026-06-03T12:02:14Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936185
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Коруһүюк}}
'''Коруһүюк''' ({{lang-tr|Koruhüyük}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Һатай иле Һасса илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Коруһүюк Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 473 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 805 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10781386. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Һасса илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
dd3pssrrkdjmhwzrn6nwx2hc1lahzah
Оваҗык (Кареси)
0
519019
5936259
5540688
2026-06-04T04:56:13Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936259
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Оваҗык}}
'''Оваҗык''' ({{lang-tr|Ovacık}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Балыкесир иле Кареси илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Оваҗык Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 433 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 174 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6581873. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Кареси илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
jsd6ls36kpg641i0mgbn9joy0lpj824
Ортакөй (Кайнарҗа)
0
519316
5936260
5794590
2026-06-04T04:56:14Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936260
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Ортакөй}}
'''Ортакөй''' ({{lang-tr|Ortaköy}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Сакарья иле Кайнарҗа илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Ортакөй Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 249 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 118 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6582323. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Кайнарҗа илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
oe8fjt4yd11lgnux9w4vgvtwrvqpjs0
Сеферли (Аккуш)
0
520985
5936310
4831410
2026-06-04T11:28:56Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936310
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Сеферли}}
'''Сеферли''' ({{lang-tr|Seferli}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Орду иле Аккуш илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Сеферли Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 350 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 660 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10819249. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Аккуш илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
din2fdmcvqey5juglt7od22o56rqei3
Хаҗыһүсейин (Балья)
0
523401
5936244
4843324
2026-06-04T00:31:28Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936244
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Хаҗыһүсейин}}
'''Хаҗыһүсейин''' ({{lang-tr|Hacıhüseyin}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Балыкесир иле Балья илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Хаҗыһүсейин Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 446 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 184 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6678178. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Балья илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
d9736kqdj185gfxccl8yp0g8lkwncrq
Еникөй (Ешилъюрт)
0
534787
5936312
5393335
2026-06-04T11:33:42Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936312
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Еникөй (мәгънәләр)}}
'''Еникөй''' ({{lang-tr|Yeniköy}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Малатья]] иле Ешилъюрт илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Еникөй Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 280 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 617 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6524763. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
[[Төркем:Ешилъюрт илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
{{Turkey-geo-stub}}
eyx38ki7dlvjecal10k2zl8y48i4ilg
Коҗатепе (Ризе)
0
537718
5936254
4873307
2026-06-04T02:36:06Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936254
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Коҗатепе}}
'''Коҗатепе''' ({{lang-tr|Kocatepe}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Ризе]] иле Ризе илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Коҗатепе Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 658 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 967 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10780442. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
[[Төркем:Ризе илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
{{Turkey-geo-stub}}
pl4l2o636wwh9kjc100zwcr2o2mwthh
Шейхлер (Никсар)
0
545061
5936262
5792790
2026-06-04T05:29:30Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936262
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Шейхлер (мәгънәләр)}}
'''Шейхлер''' ({{lang-tr|Şeyhler}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Токат]] иле Никсар илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Шейхлер Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 354 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 670 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6441759. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Никсар илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
3lqg2e90acp10vfs1nza5q98w4rcvj5
Википедия бәхәсе:Марафоннар/Минем Татарстан
5
585072
5936242
5935507
2026-06-04T00:01:30Z
Xqbot
1796
икеле күчешне дөресләү → [[Википедия бәхәсе:Марафоннар/Минем Татарстан/2020-2021]]
5936242
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Википедия бәхәсе:Марафоннар/Минем Татарстан/2020-2021]]
tm8rrwetdzq1wtts1xb4nxjssule70v
Википедия бәхәсе:Марафоннар/Минем Татарстан/Катнашу
5
585073
5936240
5935563
2026-06-04T00:01:20Z
Xqbot
1796
икеле күчешне дөресләү → [[Википедия бәхәсе:Марафоннар/Минем Татарстан/2020-2021/Катнашу]]
5936240
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Википедия бәхәсе:Марафоннар/Минем Татарстан/2020-2021/Катнашу]]
6bgayx5fporzydjvhfgdjcajpuk9m7n
Копала (Копала, Герреро)
0
700050
5936257
4426556
2026-06-04T03:48:30Z
Blackisnewyellow
44652
Сурәт һәм аның аңлатма язуы өстәлде
5936257
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
[[Файл:CopalaChurch01.JPG|мини|альт=Көндез, ак төстәге чиркәү күренеше|Копала чиркәве, Мексика]]
'''Копала''' — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Копала [[Мексика]]ның көньяк-көнбатыш өлешендә, [[Мехико]] шәһәреннән көньяктарак урнашкан.<ref name=mediofisico>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/guerrero/medi.htm |title=Estado de Guerrero Medio Fisico |year=2005 |work=Enciclopedia de los Municipios de México |publisher=Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=State of Guerrero Environment |access-date=June 24, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110616191605/http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/guerrero/medi.htm |archive-date=June 16, 2011 |accessdate=2023-04-01 |archivedate=2011-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110616191605/http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/guerrero/medi.htm }}</ref><ref>Enciclopedia Ibalpe, Tomo II de Ciencias Sociales, p.67</ref>
== Климаты ==
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.<ref>{{cite web
|url = http://mapserver.inegi.gob.mx/geografia/espanol/estados/gro/tem_med_an2.cfm?c=449&e=12&CFID=1840775&CFTOKEN=98074638
|editor = Instituto Nacional de Estadística y Geografía
|title = Aspectos geográficos de Guerrero. Temperatura Media Anual (Grados Centígrados)
|año = 2005
|access-date = 9 de septiembre de 2009
|archive-url = https://web.archive.org/web/20080401035603/http://mapserver.inegi.gob.mx/geografia/espanol/estados/gro/tem_med_an2.cfm?c=449&e=12&CFID=1840775&CFTOKEN=98074638#
|archive-date = 1 de abril de 2008
|accessdate = 2023-04-01
|archivedate = 2008-04-01
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080401035603/http://mapserver.inegi.gob.mx/geografia/espanol/estados/gro/tem_med_an2.cfm?c=449&e=12&CFID=1840775&CFTOKEN=98074638
}}</ref>
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.<ref>{{cite web |url=http://www.smn.cna.gob.mx/ |title=Copia archivada |access-date=22 de abril de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120822015000/http://www.smn.cna.gob.mx/ |archive-date=22 de agosto de 2012 |accessdate=2023-04-01 |archivedate=2012-08-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120822015000/http://www.smn.cna.gob.mx/ }}</ref><ref>{{cite web
|url = http://mapserver.inegi.gob.mx/geografia/espanol/estados/gro/precip_tot_an2.cfm?c=452&e=12&CFID=1840775&CFTOKEN=98074638
|editor = Instituto Nacional de Estadística y Geografía
|title = Aspectos geográficos de Guerrero. Precipitación Total Anual (Milímetros)
|año = 2005
|access-date = 9 de septiembre de 2009
|archive-url = https://web.archive.org/web/20080401035923/http://mapserver.inegi.gob.mx/geografia/espanol/estados/gro/precip_tot_an2.cfm?c=452&e=12&CFID=1840775&CFTOKEN=98074638#
|archive-date = 1 de abril de 2008
}}</ref>
== Тарихы ==
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. [[VIII гасыр|VIII]] — [[XV гасыр]]ларда [[ацтеклар]] йогынтысында була.<ref name=enchistoria>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_guerrero |title=Estado de Guerrero Historia |year=2005 |work=Enciclopedia de los Municipios de México |publisher=Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=State of Guerrero History |access-date=June 24, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306003153/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_guerrero |archive-date=March 6, 2012 }}</ref><ref name=riquezahis>{{cite web |url=http://www.guerrero.gob.mx/?P=readart&ArtOrder=ReadArt&Article=71 |title=La Riqueza Histórica de Guerrero |publisher=Government of Guerrero |location=Guerrero, Mexico |language=es |trans-title=The Historical Richness of Guerrero |access-date=June 24, 2010 |archive-date=November 3, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101103101455/http://guerrero.gob.mx/?P=readart&ArtOrder=ReadArt&Article=71 |url-status=dead }}</ref> [[1521 ел]]да испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.<ref name=enchistoria/>
[[1849 ел]]ның [[27 октябрь|27 октябреннән]] [[Герреро (штат)|Герреро]] штаты составында.<ref name=enchistoria/>
== Халкы ==
{{Wikidata/Population}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* Мексика // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
* Альперович М. С. Рождение Мексиканского государства. — М.: Наука, 1979. — 168 с.
* Марчук Н. Н., Ларин Е. А., Мамонтов С. П. История и культура Латинской Америки (от доколумбовых цивилизаций до 1918 года): Учебное пособие / Н. Н. Марчук. — М.: Высшая школа, 2005. — 495 с. — ISBN 5060045196.
* Новая история стран Европы и Америки XVI—XIX века. В 3 ч. Ч. 3 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. — М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2008. — 703 с. — ISBN 9785691015564.
* Новейшая история стран Европы и Америки. XX век. В 3 ч. Ч. 1 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. — М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2005. — 463 с. — ISBN 569100607X.
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}{{ref-es}}
[[Төркем:Мексика торак пунктлары]]
[[Төркем:Герреро торак пунктлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
{{Mexico-geo-stub}}
tfgaqid4ijzxa1hkqntrek1ucq4gs92
Eva Elfie
0
812507
5936197
4106062
2026-06-03T14:18:58Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5936197
wikitext
text/x-wiki
{{ВикиЯз|ел=2023}}{{Şäxes|tuu datası=1997|tuu cire=[[Omsk]], [[Rossiä]]|grajdanlıq={{Байрак|Россия}} [[Rossiä]]|büläk häm premiälär=[[XBIZ Europa Award]] ([[2020]]) <br>
[[AVN Awards]] ([[2021]])|hönär=pornoaktrisa, erotik fotomodel, yutuber|räsem=Eva Elfie.png}}
'''Eva Elfie''' (Çın iseme — '''Yuliä Romanova''' ([[Рус теле|rus]]. ''Юлия Романова'')<ref>«Yaña Omsk» agentlığı mäğlümatları buyınça.</ref><ref name=":0">[https://newsomsk.ru/news/108745-bla_tixoney_ni_s_kem_ne_obchshalas_odnoklassniki_o/ «Была тихоней, ни с кем не общалась» - одноклассники об омичке, которая стала самой популярной порноактрисой СНГ]</ref><ref>[https://newsomsk.ru/news/109806-pornoaktrisa_iz_omska_eva_elfie_po_drujbe_snyalas_/ Порноактриса из Омска Eva Elfie «по дружбе» снялась в рекламе местной бургерной]</ref>; [[1997 ел|1997 yılda]]<ref>Sayttağı şäxsi profil mäğlümatları buyınça Acmodasi.ru.</ref><ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.the-village.ru/people/homeporno/373483-eva-elfie |title=Eva Elfie: Уехать из Омска в 19 лет и стать порнозвездой |accessdate=2023-05-12 |archivedate=2020-12-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201201145218/https://www.the-village.ru/people/homeporno/373483-eva-elfie }}</ref> [[Омск|Omsk]] şähärendä<ref name=":1" /> tuğan) — Rossiä pornoaktrisası, erotik [[Модель (профессия)|fotomodel]] häm [[Ютубер|yutuber]]. «İñ yaxşı yaña çit il starletkası» kategoriäsendä [[AVN Awards]] premiäse laureatı<ref name="AVN21WINS">{{cite web|url=https://avn.com/business/articles/video/2021-avn-award-winners-announced-895732.html|title=2021 AVN Award Winners Announced|date=2021-01-24|publisher=''[[AVN]]''|accessdate=2021-01-24|lang=en|archive-date=2021-01-24|archive-url=https://archive.today/20210124090030/https://avn.com/business/articles/video/2021-avn-award-winners-announced-895732.html|deadlink=no}}</ref>.
== Karyera ==
Urta mäktäpne tämamlağaç, bulaçaq töşerü buyınça partnörı belän tanışqan, soñraq ul Adam Ocelot psevdonimı belän bilgele bula<ref>{{cite web|url=https://www.iafd.com/person.rme/perfid=adamocelot/gender=m|title=Adam Ocelot|publisher=IAFD|accessdate=2020-11-25|lang=en|archive-date=2022-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220118182604/https://www.iafd.com/person.rme/perfid=adamocelot/gender=m|deadlink=no}}</ref>. Ul aña 2019 yılnıñ dekabrendä kiäwgä çıqqan<ref name=":1" /><ref name="KP">{{cite web|url=https://www.omsk.kp.ru/online/news/3764961/|title=«Мама у меня очень строгая»: Девушка из Омска рассказала о своей карьере в порно|author=Станислав Мухин|date=2020-02-13|publisher=[[Комсомольская правда]]|accessdate=2020-11-25|archive-date=2022-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220118182737/https://www.omsk.kp.ru/online/news/3764961/|deadlink=no}}</ref>. 2018 yılnıñ avgustında Adam belän bergä [[Mäskäw]]<nowiki/>gä küçep kilgän, anda jurnalistika fakultetına uqırğa kergän<ref name=":1" />. Törle vakansiälär sınap qarağan, alar arasında menedjer häm ofitsiant bulğan<ref name=":1" /><ref name="AVNarticle2">{{cite web|url=https://avn.com/business/articles/video/eva-elfie-feature-886907.html|title=Eva Elfie On Video Games, 'Booty Calls', Creating Content|author=Dan Miller|date=2020-10-22|publisher=''[[AVN]]''|accessdate=2020-11-25|subtitle=Top Pornhub amateur becomes playable character in Nutaku dating sim|lang=en|archive-date=2021-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214203159/https://avn.com/business/articles/video/eva-elfie-feature-886907.html|deadlink=no}}</ref>. Kitkänçe Omsk telekanalında korrespondent sıyfatında praktika ütkän<ref>{{cite web|url=https://news.ru/society/direktor-omskogo-kanala-rasskazal-o-stazhirovke-pornoaktrisy-eva-elfi/|title=Директор омского канала рассказал о стажировке порноактрисы Евы Элфи|date=2022-12-03|publisher=[[News.ru]]|lang=ru|archive-date=2022-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20221205162602/https://news.ru/society/direktor-omskogo-kanala-rasskazal-o-stazhirovke-pornoaktrisy-eva-elfi/|deadlink=no}}</ref>. Yalanğaç fotomodel sıyfatında berençe töşerülär 2018 yılnıñ közendä<ref name="AVNarticle2" /> Qırımda uzğan<ref name=":1" />. Tizdän [[Мастурбация|masturbatsiä]] säxnäsendä töşärgä täqdim qabul itkän<ref name=":1" /><ref name="AVNarticle2" />. Berniçä aydan soñ traditsion häm lesbi seks küreneşlärenä rizalaşqan<ref name=":1" /><ref name="AVNarticle2" />. Bu töşerülär öçen ul [[Чехия|Çexiä]]<nowiki/>gä kitkän<ref name=":1" />. Mäskäwgä qaytqaç, häwäskär porno töşerergä qarar itkän<ref name=":1" /><ref name="KP" /> häm 2019 yılnıñ fevralendä [[Pornhub]] kanalın buldıra<ref name="AVNarticle2" />. Anıñ berençe yöklängän videosı zur popularlıq yawlağan<ref name="KP" /><ref name="AVNarticle2" /> häm 2020 yılnıñ fevralenä 53 millionnan artıq qaraw isäplängän<ref name=":1" /><ref name="AVNarticle2" />. 2020 yılnıñ noyäber başına Eva Pornhub reytingında dürtençe urınnı alğan. Şulay itep, ul älege saytta iñ popular aktrisalarnıñ berse bulğan<ref>{{cite web|url=https://newsomsk.ru/news/108727-devushka_iz_omska_stala_samoy_populyarnoy_pornoakt/|title=Омичка хотела быть журналисткой, но стала самой популярной порноактрисой СНГ|author=Екатерина Перевертун|date=2020-11-02|publisher=Новый Омск|accessdate=2020-11-25|archive-date=2021-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209035602/https://newsomsk.ru/news/108727-devushka_iz_omska_stala_samoy_populyarnoy_pornoakt/|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=https://life.ru/p/1352474|title=Девушка из Омска стала одной из самых популярных порноактрис в СНГ|author=Алексей Дёмин|date=2020-11-02|publisher=[[Life (интернет-издание)|Life]]|accessdate=2020-11-25|archive-date=2021-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214235737/https://life.ru/p/1352474|deadlink=no}}</ref>.
Amour Angels, Babes, Brazzers, MetArt, Nubiles, Reality Kings, TeamSkeet, WowGirls häm başqa studiälär häm saytlar öçen töşerelä<ref name="IAFD">{{cite web|url=https://www.iafd.com/person.rme/perfid=tinyteen/gender=f|title=Eva Elfie|publisher=IAFD|accessdate=2020-11-25|lang=en|archive-date=2020-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200111171558/http://www.iafd.com/person.rme/perfid=tinyteen/gender=f|deadlink=no}}</ref><ref name="AVNarticle2" />.
2020 yılnıñ oktäber axırında üzeneñ berençe bülägen — [[XBIZ Europa Award]] «Yıl artistkası — videokliplar» (''Female Clip Artist of the Year'') kategoriäsendä yawlağan<ref name="XBIZEA20WIN">{{cite web|url=https://www.xbiz.com/news/255161/winners-announced-for-2020-xbiz-europa-awards|title=Winners Announced for 2020 XBIZ Europa Awards|date=2020-10-22|publisher=[[XBIZ]]|accessdate=2020-11-25|lang=en|archive-date=2021-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423124737/https://www.xbiz.com/news/255161/winners-announced-for-2020-xbiz-europa-awards|deadlink=no}}</ref><ref name="XBIZEA20article">{{cite web|url=https://www.xbiz.com/news/255299/old-world-glamour-star-power-elevate-1st-virtual-xbiz-europa-awards|title=Old World Glamour, Star Power Elevate 1st Virtual XBIZ Europa Awards|author=Gustavo Turner|date=2020-10-28|publisher=[[XBIZ]]|accessdate=2020-11-25|lang=en|archive-date=2021-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513055725/https://www.xbiz.com/news/255299/old-world-glamour-star-power-elevate-1st-virtual-xbiz-europa-awards|deadlink=no}}</ref>. 2021 yılnıñ ğıynwar axırında Eva pornoindustriä ölkäsendä ikençe büläkne yawlağan — [[AVN Awards]] töp kateğoriädä «İñ yaxşı yaña çit il starletkası»<ref name="AVN21WINS" />. 2022 yılnıñ ğıynwarında tavış birü näticäläre buyınça AVN Awards premiäsen «İndi-kliplar yaratqan yoldızı» kategoriäsendä yawlağan<ref name="AVN22WINS2">{{cite web|url=https://avn.com/business/articles/video/2022-avn-award-winners-announced-905527.html|title=2022 AVN Award Winners Announced|date=2022-01-23|publisher=''[[AVN]]''|lang=en|access-date=2022-01-23|archive-date=2022-01-23|archive-url=https://archive.today/20220123090619/https://avn.com/business/articles/video/2022-avn-award-winners-announced-905527.html|deadlink=no}}</ref>. 2023 yılnıñ ğıynwarında [[XBIZ Award]] premiäsen «Yıl artistı — videokliplar» kategoriäsendä alğan<ref name="XBIZ23WINS">{{cite web|url=https://www.xbiz.com/news/271212/2023-xbiz-awards-winners-announced|title=2023 XBIZ Awards Winners Announced|date=2023-01-16|publisher=[[XBIZ]]|lang=en|access-date=2023-01-16}}</ref>.
2023 yılnıñ ğıynwarında [[Internet Adult Film Database]] mäğlümatları buyınça, Eva 100 küreneştä häm filmda töşkän<ref name="IAFD" />. 2020 yılnıñ fevralennän [[YouTube]] kanalın alıp bara, anda seks-industriä turında söyli<ref>[https://www.youtube.com/EvaElfieYT YouTube'tağı Eva Elfie kanalı]</ref>.
Berniqädär waqıt Mäskäwdä yaşägän<ref name="AVNarticle2" />. 2022 yılnıñ martında Räsayne qaldıra häm xäzerge waqıtta [[Калифорния (штат)|Kaliforniä]]<nowiki/>dä yaşi.
== Yoğıntı ==
2020 yılda [[Nutaku]] kompaniäseneñ ''Booty Calls'' tanışu simulatorında uyın personajı bularaq barlıqqa kilgän<ref name="AVNarticle">{{cite web|url=https://avn.com/business/articles/video/eva-elfie-feature-886907.html|title=Eva Elfie On Video Games, 'Booty Calls', Creating Content|author=Dan Miller|date=2020-10-22|publisher=''[[AVN]]''|accessdate=2020-11-25|subtitle=Top Pornhub amateur becomes playable character in Nutaku dating sim|lang=en|archive-date=2021-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214203159/https://avn.com/business/articles/video/eva-elfie-feature-886907.html|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.xbiz.com/news/252269/top-pornhub-models-to-tempt-tease-for-nutaku-adult-games|title=Top Pornhub Models to Tempt, Tease for Nutaku Adult Games|author=JC Adams|date=2020-05-19|publisher=[[XBIZ]]|access-date=2020-11-25|lang=en|archive-date=2022-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20220130123709/https://www.xbiz.com/news/252269/top-pornhub-models-to-tempt-tease-for-nutaku-adult-games|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=https://avn.com/business/articles/technology/eva-elfie-character-goes-live-in-nutakus-booty-calls-game-885776.html|title=Eva Elfie Character Goes Live in Nutaku’s 'Booty Calls' Game|author=John Roland|date=2020-08-01|publisher=''[[AVN]]''|access-date=2020-11-25|lang=en|archive-date=2021-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214224059/https://avn.com/business/articles/technology/eva-elfie-character-goes-live-in-nutakus-booty-calls-game-885776.html|deadlink=no}}</ref>.
2022 yılda anıñ räseme belän yabıştırıp quyılğan närsä ''[[War Thunder]]'' uyında barlıqqa kilgän<ref>{{cite web|url=https://www.championat.com/cybersport/news-4790727-v-war-thunder-nashli-dekal-s-evoj-elfi-rossijskoj-zvezdoj-filmov-dlya-vzroslyh.html|title=В War Thunder нашли декаль с Евой Эльфи, российской звездой фильмов для взрослых|author=Игорь Любавин|date=2022-08-19|publisher=[[Чемпионат (сайт)|Чемпионат]]|access-date=2022-10-02}}</ref>.
== İskärmälär ==
{{Искәрмәләр}}
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Россия порноактрисалары]]
[[Төркем:Порнографик актрисалар]]
[[Төркем:Latinça]]
j0gqwdteod2jlt6x0ybsgs5oewynn37
Википедия:Бәйгеләр/Технология марафоны
4
813599
5936239
4081877
2026-06-04T00:01:15Z
Xqbot
1796
икеле күчешне дөресләү → [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики]]
5936239
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики]]
jzandlhmzcoh8rutwuatmztpp5k3a2j
Википедия:Бәйгеләр/Технология марафоны/2023
4
813600
5936238
4081879
2026-06-04T00:01:10Z
Xqbot
1796
икеле күчешне дөресләү → [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2023]]
5936238
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2023]]
58zlo0iebvcrxm93nwzwgwpl42nwvh6
Nino Abesadze
0
814644
5936202
4456826
2026-06-03T18:02:56Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5936202
wikitext
text/x-wiki
{{Däwlät eşleklese|исем=Nino Abesadze<br>
<small>{{Lang-heLat|נינו אבסדזה}}
{{Lang-kaLat|ნინო აბესაძე}}<small>|räsem=NinoAb.jpeg|tuu datası=12.04.1965|tuu urını=[[Tbilisi]]|firqa=[[Файл:Logo Kadima.svg|22 px]] [[Kadima]]|äti=[[Отар Абесадзе|Otar Abesadze]]|belem=[[Тбилиси дәүләт университеты|Tbilisi däwlät universitetı]]|ülem urını={{ҮУ}}|ülem datası={{ҮД}}}}
'''Nino Abesadze''' ({{Lang-heLat|נינו אבסדזה}}, {{Lang-kaLat|ნინო აბესაძე}}; ''[[1965 yıl|1965 yılnıñ]] [[12 aprel|12 aprele]], [[Sovet Sotsialist Respublikalar Soyuzı|SSRB]], [[Гөрҗи Совет Социалистик Республикасы|Görci SSR]], [[Tbilisi]]'') — [[Исраил|İsrail]] säyäsätçese, «[[Kadima]]» firqäsennän [[knesset]] deputatı.
== Tärcemäi xäle ==
Nino Abesadze 1965 yılnıñ 12 aprelendä [[Tbilisi|Tbilisida]], [[Гөрҗи Совет Социалистик Республикасы|Görci SSRda]] rejissör [[Отар Абесадзе|Otar Abesadze]] häm Svetlana Rabinoviç (tumışı belän [[Молдова|Moldaviädän]]) ğailäsendä tuğan<ref>[http://dorledor.info/node/15473 Встреча в «Бейт Бессарабии»] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140525235629/http://dorledor.info/node/15473|date=2014-05-25}}</ref><ref>[http://dossier.izrus.co.il/politika/341.html Абесадзе Нино] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130119082042/http://dossier.izrus.co.il/politika/341.html|date=2013-01-19}}</ref>. Ninoğa 23 yäş bulğanda, ul Görcistan Däwlät televideniesendä eşli başlağan<ref name="georgians.ru">{{cite news|url=http://georgians.ru/news.asp?idnews=48851|title=Грузинская журналистка Нино Абесадзе станет членом кнессета|date=2010-11-13|publisher=// georgians.ru|accessdate=2012-01-31}}{{Deadlink|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
1996 yılda [[İsrail|İsrailgä]] repatriatsiälängän<ref name="// izrus.co.il">{{cite news|url=http://izrus.co.il/obshina/article/2010-05-16/9948.html|title=Нино Абесадзе выступила публично против поселений|date=2010-05-16|publisher=// izrus.co.il|accessdate=2012-01-31|archivedate=2010-06-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100620040835/http://izrus.co.il/obshina/article/2010-05-16/9948.html}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100620040835/http://izrus.co.il/obshina/article/2010-05-16/9948.html |date=2010-06-20 }}</ref>. Repatriatsiädän soñ İsrail televidenieseneñ 33 kanalında [[Urıs tele|rus telle]] programma alıp barğan.
2008 yılnıñ 18 noyäbrendä N. Abesadze Knesset deputatı bulırğa teläwe turında iğlan itkän häm «Kadima» firqäsenä kergän. Firqä liderı [[Ципи Ливни|Tsipi Livni]] bu adımnı xuplağan<ref>{{cite news|url=http://www.7kanal.com/news.php3?id=255313|title=Нино Абесадзе пошла в «Кадиму»|date=2008-11-18|publisher=[[7 канал]]|accessdate=2012-01-31|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304101006/http://www.7kanal.com/news.php3?id=255313|archivedate=2016-03-04}}</ref>.
Başta N. Abesadze «Kadima»dan saylanğan deputatlar isemlegenä kermägän. Soñraq ul başqa eşkä küçärgä tieş bulğan (ämmä ul knesset sostavında qalğan) [[Eli Aflalo]] urının alır dip farazlanğan. 2010 yılnıñ noyäbrendä sud «Kadima»dan deputatnı [[Tsaxi Hanegbi|Tsaxi Hanegbinı]] mandattan mäxrüm itkän{{Ачыклау}}<!--формулировка-->, häm anıñ urının N. Abesadze alğan<ref name="Цахи">{{cite news|url=http://www.haaretz.com/news/national/mk-hanegbi-suspended-from-knesset-over-moral-turpitude-conviction-1.323772|title=MK Hanegbi suspended from Knesset over moral turpitude conviction|date=2010-11-09|publisher=[[Хаарец]]|lang=en|accessdate=2012-01-31|archivedate=2012-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121102185924/http://www.haaretz.com/news/national/mk-hanegbi-suspended-from-knesset-over-moral-turpitude-conviction-1.323772}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121102185924/http://www.haaretz.com/news/national/mk-hanegbi-suspended-from-knesset-over-moral-turpitude-conviction-1.323772 |date=2012-11-02 }}</ref>.
2013 yılda İsraildä parlament saylawları aldınnan Abesadze [[Avoda]] firqäsenä küçkän, häm praymerizda knessetqa kandidatlar isemlegendä 19-nçı urınnı alğan<ref>[http://cursorinfo.co.il/news/vybory2013/2012/11/30/praymeriz-v-avode--ichak-gercog-pobezhdaet--nino-abesadze--na-grani-vileta/ Праймериз в Аводе] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121203012435/http://cursorinfo.co.il/news/vybory2013/2012/11/30/praymeriz-v-avode--ichak-gercog-pobezhdaet--nino-abesadze--na-grani-vileta/|date=2012-12-03}}</ref>. Saylaw näticäläre buyınça Avoda 15 mandat qına alğan häm Nino Abesadze yaña knesset sostavına kermägän.
== İskärmälär ==
{{Искәрмәләр}}
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Әлифба буенча кнессет депутатлары]]
[[Төркем:Тифлистә туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча сәясәтчеләр]]
[[Төркем:Latinça]]
6gy7iuggvuvui6w3c50xwj5291wvbpz
Doron Avital
0
814682
5936196
4106677
2026-06-03T14:05:54Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5936196
wikitext
text/x-wiki
{{Däwlät eşleklese|исем=Doron Avital<br>
<small>{{lang-heLat|דורון שלום אביטל}}<small>|tuu datası=22.1.1959|tuu urını=[[Brit-Ahim]], [[İsrail]]|firqa=[[Файл:Logo Kadima.svg|22px]] [[Kadima]]|belem=[[Kolumbiä universitetı]]<br>
[[Tel-Aviv universitetı]]<br>
[[Yähüdi universitetınıñ urta mäktäbe]]|ülem datası={{ҮД}}|ülem urını={{ҮУ}}}}
'''Doron Avital''' ({{lang-heLat|דורון שלום אביטל}}) ;''[[1959 yıl|1959 yılnıñ]] [[22 ğinwar|22 ğinwarı]], [[Брит-Аһим|Brit-Ahim]], [[Исраил|İsrail]]'') — İsrail xärbi häm säyäsätçese, «[[Kadima]]» firqäsennän 18-nçe çaqırılış knesset deputatı.
== Tärcemäi xäle ==
Doron Avital 1959 yılda Brit-Ahim awılında tuğan. İsrail Saqlanu armiäsendä xezmät itkän, 1992—1994 yellarda «Sayeret Matkal» bülekçäsen citäklägän. Podpolkovnik däräcäsendä otstavkağa kitkän.
[[Математика|Matematika]] häm [[Информатика|informatika]] ölkäsendä bakalavr däräcäsen alğan (Tel-Aviv universitetı), annarı [[Тарих|tarix]] häm [[Фәлсәфә|fälsäfä]] ölkäsendä magistr däräcäsen alğan (Tel-Aviv universitetı). [[Мантыйк|Mantıyq]] häm fälsäfä ölkäsendä fälsäfä doktorı däräcäsenä iä (Kolumbiä universitetı).
18-nçe çaqırılış knesset saylawları aldınnan «Kadima» firqä isemlegendä utız ikençe urınnı alğan, knessetqa ütä almağan, çönki firqä yegerme sigez mandat qına alğan<ref name="he">{{cite web|url=http://www.knesset.gov.il/elections18/heb/list/List.aspx?ListId=77|title=רשימות המועמדים המפורטות שאושרו קדימה - עם ציפי לבני לראשות הממשלה|archiveurl=https://www.webcitation.org/6AcDsnfzm?url=http://www.knesset.gov.il/elections18/heb/list/List.aspx?ListId=77|archivedate=2012-09-12|accessdate=2012-02-16|description=Список утверждённых кандидатов в депутаты кнессета от партии Кадима|lang=he}}</ref>. Ämmä 2011 yılnıñ martında deputat [[Zeev Boym]] ülgäç, Avital anı knessetta almaştırğan<ref>{{cite news|url=http://www.haaretz.com/news/national/mk-ze-ev-boim-dies-at-67-1.350109?localLinksEnabled=false|title=MK Ze'ev Boim dies at 67|author=Йонатан Лисс|date=2011-03-18|publisher=Га-арец|lang=en|accessdate=2012-03-04|archivedate=2012-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121103184212/http://www.haaretz.com/news/national/mk-ze-ev-boim-dies-at-67-1.350109?localLinksEnabled=false}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103184212/http://www.haaretz.com/news/national/mk-ze-ev-boim-dies-at-67-1.350109?localLinksEnabled=false |date=2012-11-03 }}</ref>. Ul zakon çığaru komissiäse sostavına häm ike däwlät turında qararnı häm İsrail belän fälästinnär arasında büleneşne alğa sörü öçen lobbiğä kergän.
== İskärmälär ==
<references group="" responsive="1"></references>
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Әлифба буенча кнессет депутатлары]]
[[Төркем:Исраил сәясәтчеләре]]
[[Төркем:Latinça]]
1stt5al5m3i3pr69ye39layghoh9kjr
Казан университетын тәмамлаучылар исемлеге
0
819529
5936248
5935170
2026-06-04T01:45:58Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936248
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{seealso|Төркем:Казан университетын тәмамлаучылар|Казан университеты укытучылары һәм хезмәткәрләре исемлеге}}
'''Казан университетын тәмамлаучылар исемлеге''' ({{lang-ru|{{Label|Q127605852|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q127605852|lang=en}}}}) — төрле елларда [[Казан университеты]]нда (1804-бүгенгәчә) укып чыккан шәхесләр исемлеге.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели. <!-- Кул белән тутырылучы татарча тасвирламасы булмаганда - буш калдыра.-->
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q113788. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p69/Q113788/p582
|columns=p21,label:исем,p106,p569,p19,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! җенес
! исем
! һөнәр төре
! туу датасы
! туу урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вакыйф Нуруллин]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1935" | 1935-05-01
| [[Югары Әшнәк]]
| data-sort-value="2026" | 2026-03-23
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Газинур Морат]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1959" | 1959-08-18
| [[Зур Сәрдек]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Гариф Ахунов]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-09-18
| [[Кече Өчиле]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-04
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Гәрәй Рәхим]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1941" | 1941-07-15
| [[Аланлык]]
| data-sort-value="2021" | 2021-09-06
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дамир Фәтхетдинов]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1933" | 1933
|
| data-sort-value="1991" | 1991
| [[Костанай|Куштанай]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илшат Вәлиулла]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1967" | 1967-03-19
| [[Олы Ачасыр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ким Миңнуллин]]
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-04
| [[Шәммәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ленар Шәех]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-10-04
| [[Такталачык (Актаныш районы)|Такталачык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ләбиб Лерон]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-11-11
| [[Түреш (Мөслим районы)|Түреш]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мансур Сафин]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-11
| [[Кемерово өлкәсе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мансур Шиһапов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-01
| [[Яншык (Татарстан)]]
| data-sort-value="2022" | 2022-12-09
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Марсель Әхмәтҗанов]]
| ''[[:d:Q28255863|текстолог]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15632632|ипиграфис]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1939" | 1939-03-26
| [[Шөгер]]
| data-sort-value="2025" | 2025-04-18
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Марсель Галиев]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1946" | 1946-10-08
| [[Балтач (Азнакай районы)|Балтач]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мәхмүт Әхмәтҗанов]]
| [[укытучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1927" | 1927-02-14
| [[Нәсибаш]]
| data-sort-value="2010" | 2010-04-04
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мөхәммәт Мәһдиев]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-01
| [[Гөберчәк]]
| data-sort-value="1995" | 1995-06-14
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Нәбирә Гыйматдинова]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1956" | 1956-10-20
| [[Карасу (Татарстан)|Карасу]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Нәҗибә Сафина]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-02
| [[Кисәк Каен]]
| data-sort-value="2025" | 2025-01-11
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Равил Фәйзуллин]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1943" | 1943-08-04
| [[Балтач (Юлсубино)|Балтач]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рамай Юлдашев]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-24
| [[Ибрай (Кызыл Гвардия районы)|Ибрай]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рамил Төхфәтуллин]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-02
| [[Галиәсгар Камал урамы (Казан)|Галиәсгар Камал урамы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рашат Гайнанов]]
|
| data-sort-value="1925" | 1925-10-25
| [[Салават районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Риза Шәфи]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q151197|хәрби инженер]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-02-20
| [[Кыйгы районы]]
| data-sort-value="2004" | 2004-12-03
| [[Воткинск|Вуткин]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Роза Туфитуллова]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1945" | 1945-10-17
| [[Яңа Үзи]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәдиф Сәгъди]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-17
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәдиф Гаташ]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-30
| [[Марс (Кушнарин районы)|Марс]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәдиф Җамалетдинов]]
|
| data-sort-value="1969" | 1969-10-27
| [[Чүпрәле районы]]<br/>[[Кече Чынлы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәмис Аймәт]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[җырчы]]
| data-sort-value="1968" | 1968-10-04
| [[Мунчәли|Иске Мочали]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәшит Ахунов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-24
| [[Казан]]
| data-sort-value="2016" | 2016-03-25
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәшит Әхмәтҗанов]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value="1941" | 1941-04-14
| [[Татар Кандызы]]
| data-sort-value="1995" | 1995-01-05
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Салихҗан Күкләшев]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1811" | 1811-03-01
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value="1863" | 1863<br/>1864<br/>1878
| [[Ырынбур]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Тәлгать Галиуллин]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-22
| [[Кычытканлы]]
|
|
|-
|
| [[Тәүфикъ Әйди]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1941" | 1941-05-01
| ''[[:d:Q4464898|Туголесски-Бор]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фазыл Фасиев]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-10-18
| [[Лениногорск районы]]
| data-sort-value="2016" | 2016-10-29
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фәиз Зөлкәрнәев]]
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1951" | 1951-12-04
| [[Сөендек (Бакалы районы)|Сөендек]]
| data-sort-value="1997" | 1997
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фәнзаман Баттал]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-02-16
| [[Ырыс]]
| data-sort-value="2015" | 2015-08-04
| [[Казан]]
|-
|
| [[Фәрваз Миңнуллин]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1934" | 1934-08-05
| [[Арча районы]]
|
|
|-
|
| [[Фәрит Бәшир]]
|
| data-sort-value="1958" | 1958-11-30
| [[Арча районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Фәһимә Хисамова]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-01
| [[Ютазы районы]]
|
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Хатыйп Миңнегулов]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-12
| [[Апач (Зәй районы)|Апач]]
|
|
|-
|
| [[Эльмира Закирова]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-19
| [[Актаныш районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Энгель Нигъмәтуллин]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-11-06
|
| No/unknown value
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Энгель Таһиров]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-04
| [[Иске Шөгер]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q13208746|Яхъя Халитов]]''
|
| data-sort-value="1929" | 1929-08-22
| [[Үтәмеш (Тәтеш районы)|Үтәмеш]]
| data-sort-value="2016" | 2016-01-02
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Әхсән Баян]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
| data-sort-value="1927" | 1927-12-08
| [[Әшмән (Илеш районы)|Ашман]]
| data-sort-value="2013" | 2013-05-07
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Руслан Айсин (1980)|Руслан Айсин]]
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1980" | 1980-04-22
| [[Сембер]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Арсентий Орлов]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-07-08
| [[Сюндюково]]
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Беларус Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рифат Сәлах]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1987" | 1987-07-08
| [[Буа районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q13493642|Айдар Әхәтов]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-20
| [[Тубыл]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Марсель Зарипов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1931" | 1931-10-23
| [[Янурыс]]
| data-sort-value="2017" | 2017-01-06
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алтмышбай Калмәнов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1860" | 1860
| ''[[:d:Q4454459|Тимер өязе]]''
| data-sort-value="1937" | 1937
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Ильенко]]
|
| data-sort-value="1847" | 1847
| [[Казан]]
| data-sort-value="1918" | 1918
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Юферов]]
|
| data-sort-value="1800" | 1800
| No/unknown value
| data-sort-value="1864" | 1864-01-18
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Щербаков|Александр Чербаков]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1872" | 1872-03-22
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value="1922" | 1922-11-07
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Шестаков]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''
| data-sort-value="1864" | 1864-08-13
| [[Казан]]
| data-sort-value="1940" | 1940-11-11
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Шебуев]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1874" | 1874-01-12
| [[Иске Шигали]]
| data-sort-value="1937" | 1937-02-08
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алкуин Шарбе]]
|
| data-sort-value="1823" | 1823
| [[Грос-Зарау]]
| data-sort-value="1873" | 1873
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Ирина Хрунова]]
| [[адвокат]]
| data-sort-value="1975" | 1975-09-28
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Агарков]]
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-03-20
| [[Казан]]
| data-sort-value="1947" | 1947-07-26
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Баратаев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1861" | 1861-10-21
| ''[[:d:Q37891420|Баратаевка]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-12
| [[Сембер]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Марат Бариев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-07-09
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Болотов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1870" | 1870
| [[Казан]]
| data-sort-value="1922" | 1922-09-13
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Кирилл Большаков]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-12-11
| [[Ряжск]]
| data-sort-value="1992" | 1992-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Борок]]
|
| data-sort-value="1881" | 1881
| ''[[:d:Q638592|Krāslava]]''
| data-sort-value="1951" | 1951
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рамил Вәлиев (1955)|Рəмил Вəлиев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1955" | 1955-08-28
| [[Керкәле (Лениногорск районы)|Керкәле]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алмас Гарәфиев]]
| ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-14
| [[Иске Чишмә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Григорий Глинский]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1842" | 1842-01-20
| [[Самар губернасы]]
| data-sort-value="1884" | 1884-04-24
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Горизонтов]]
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-05-11
| [[Казан]]
| data-sort-value="1949" | 1949-04-29
| [[Новосибирск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Платон Граве]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1867" | 1867-04-07
| [[Рязань]]
| data-sort-value="1919" | 1919-11-18
| [[Воронеж]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Пётр Грязневич]]
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-09-19
| ''[[:d:Q25509994|Павловка]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Гуляев (1870)|Александр Гуляев]]
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1870" | 1870-06-11
| ''[[:d:Q4100872|Быдреевка]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-19
| [[Бакы]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Григорий Гутоп]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1853" | 1853-03-12
| [[Уфа]]
| data-sort-value="1917" | 1917
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Габделәхәт Фәхреддинов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-01-12
| [[Чыбыклы]]
| data-sort-value="1938" | 1938-09-16
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Догел]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1865" | 1865-09-11
| [[Һайделберг]]
| data-sort-value="1936" | 1936-08-25
| [[Париж]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Григорий Дормидонтов]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="1852" | 1852-09-30
| [[Городище (Пинзә өлкәсе)|Городичче]]
| data-sort-value="1919" | 1919-05-16
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Олег Ерастов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-20
| [[Вахруши (Слабутски районы, штп)|Вахруши]]
| data-sort-value="1988" | 1988-11-06
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ипполит Забусов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1872" | 1872-01-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1917" | 1917-07
| [[Казан губернасы]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Здравосмыслов]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1869" | 1869-07-12
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="1944" | 1944-12-25
| [[Лемго]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Һерман Клүге]]
| ''[[:d:Q65054941|bryozoologist]]''<br/>''[[:d:Q109120509|хайваннар коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-05-27
| [[Радом губернасы|Радом гөбернәсе]]<br/>[[Радом]]
| data-sort-value="1956" | 1956-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Аарон Колен]]
| ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-12-27
| [[Кукан]]
| data-sort-value="1978" | 1978-05-10
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Леонард Колмачевский]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1850" | 1850-01-17
| No/unknown value
| data-sort-value="1889" | 1889-12-24
| [[Брянск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Копосов]]
|
| data-sort-value="1952" | 1952-10-09
| ''[[:d:Q18804873|Уткино]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-07-31
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Корнильев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1869" | 1869
| No/unknown value
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Лебедев]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| data-sort-value="1833" | 1833-10-01
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1909" | 1909-05-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Андрей Лихачев]]
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value="1832" | 1832-07-04
| [[Казан губернасы]]
| data-sort-value="1890" | 1890-08-23
| [[Казан губернасы]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Лобачевский]]
|
| data-sort-value="1794" | 1794
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value="1870" | 1870
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Логачёв]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1898" | 1898-11-11
| [[Белозерье (Сембер өлкәсе)|Белозерье]]
| data-sort-value="1978" | 1978-11-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Малиновский|Михаил Малиновски]]
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-10-04
| ''[[:d:Q18791831|Неклүдово]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-04
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Мальмберг]]
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q15983985|классик археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| data-sort-value="1860" | 1860-12-01
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1921" | 1921-12-09
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Мещанинов (1846)|Иван Мещанинов]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="1846" | 1846-08-17
| [[Сарытау губернасы]]
| data-sort-value="1918" | 1918-10-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Моллесон]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q651566|гигиенист]]''
| data-sort-value="1842" | 1842-02-22
| [[Иркутск]]
| data-sort-value="1920" | 1920-12-18
| [[Воронеж]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Теренин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-09-27
| No/unknown value
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Герман Мягков]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1946" | 1946-07-10
| [[Ярославль]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Навроцкий]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
| data-sort-value="1823" | 1823-11-11
|
| data-sort-value="1871" | 1871-01-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Фәридә Танташева]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-04
| [[Бохара]]
| data-sort-value="2012" | 2012-07-08
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Индус Таһиров|Индус Таhиров]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-24
| [[Лениногорск районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Сызганов]]
| [[хирург]]
| data-sort-value="1896" | 1896-08-04
| [[Арча]]
| data-sort-value="1980" | 1980-10-08
| [[Алматы]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виктор Сурков]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1926" | 1926-07-12
| [[Зөя кантоны]]
| data-sort-value="2016" | 2016-04-12
| [[Новосибирск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Нечаев]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1864" | 1864-01-31
| [[Казан]]
| data-sort-value="1915" | 1915-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фёдор Суворов]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1845" | 1845-09-26
| [[Кошва]]
| data-sort-value="1911" | 1911-07-02
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иринарх Стратонов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1881" | 1881-01-10
| [[Казан]]
| data-sort-value="1945" | 1945
| [[Buxenwald]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Лазарь Будагов]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| data-sort-value="1812" | 1812-04-12
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="1878" | 1878-12-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Васил Булатов]]
|
| data-sort-value="1921" | 1921-09-15
| [[Балтач районы (Татарстан)|Балтач районы]]
| data-sort-value="1988" | 1988-06-25
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Пётр Болгаков]]
|
| data-sort-value="1808" | 1808
| [[Ырынбур губернасы]]
| data-sort-value="1883" | 1883-09-04
| [[Тамбов]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Булич]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1859" | 1859-08-27
| [[Казан]]
| data-sort-value="1921" | 1921-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Булыгин (1789)|Владимир Булыгин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1789" | 1789
| [[Пенза]]
| data-sort-value="1838" | 1838
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Андрей Бусыгин]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-12
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Бусыгин]]
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-12-22
| [[Казан]]
| data-sort-value="2008" | 2008-02-15
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәис Бохараев]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1929" | 1929-04-24
| [[Тум|Томск]]
| data-sort-value="2009" | 2009-07-31
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Егор Вагнер]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1849" | 1849-12-09
| [[Казан]]
| data-sort-value="1903" | 1903-11-27
| [[Варшава]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Диас Вәлиев]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-01
| [[Арча районы]]
| data-sort-value="2010" | 2010-11-01
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Kamil Wäliev]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-15
| [[Югары Шүләңгер]]
| data-sort-value="2010" | 2010-07-28
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виктор Варенцов]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| data-sort-value="1825" | 1825-11-01
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| data-sort-value="1867" | 1867-04-01
| [[Мессина]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Васильев (1882)|Александр Васильев]]
| ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''
| data-sort-value="1882" | 1882
| ''[[:d:Q23848334|Марьевка]]''
| data-sort-value="1918" | 1918
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Васильев (1880)|Николай Васильев]]
| [[математик]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-06-29
| [[Казан]]
| data-sort-value="1940" | 1940-12-31
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4104910|Борис Васильков]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-01-26
| ''[[:d:Q4319514|Nizovka]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Георгий Вахрушев|Георги Вахрушев]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-11-17
| [[Некрасовка (Гафури районы)|Некрасовка]]
| data-sort-value="1966" | 1966-05-06
| [[Уфа]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Вишневский (1906)|Александр Вишневский]]
| ''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''<br/>''[[:d:Q2849224|анестезиолог]]''<br/>''[[:d:Q19842026|cardiac surgeon]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-05-11
| [[Казан]]
| data-sort-value="1975" | 1975-11-19
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Станислав Воронов]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1957" | 1957-08-20
| [[Югары Хоразан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Второв]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| data-sort-value="1818" | 1818-09-21
| [[Самар]]
| data-sort-value="1865" | 1865-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4134880|Александр Гейсман]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1815" | 1815
| [[Каманича]]
| data-sort-value="1859" | 1859
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4137139|Игорь Гергенрёдер]]''
| [[язучы]]
| data-sort-value="1952" | 1952-09-15
| [[Богырыслан]]
| data-sort-value="2022" | 2022-04-13
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Искәндәр Гыйләҗев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1958" | 1958-08-31
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Эдуард Гыймади]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1937" | 1937-01-04
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Хәйри Гыймади]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1912" | 1912-10-01
| [[Мулла Иле]]
| data-sort-value="1961" | 1961
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4138965|Михаил Гиршман]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-20
| ''[[:d:Q41822|Bira]]''
| data-sort-value="2015" | 2015-05-17
| [[Донецк]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Максим Глухов|Мәкчем Глухов-Нугайбәк]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1937" | 1937-11-23
| [[Үри Чаллысы]]
| data-sort-value="2003" | 2003-10-27
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Андрей Гордягин|Андрей Гордәгин]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1865" | 1865-10-17
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1932" | 1932-01-15
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Грацианский]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-09-19
| ''[[:d:Q4176412|Ерлино]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-04
| ''[[:d:Q4390517|Рассудово]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Грацинский]]
|
| data-sort-value="1800" | 1800-01-02
| ''[[:d:Q23843506|Горетово]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-05-06
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Грачёв]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-19
| [[Якутск]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Грачев (1866)|Михаил Грачев]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1866" | 1866-10-24
| [[Рындино (Чуел районы)|Рындино]]
| data-sort-value="1925" | 1925-08-17
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Яков Гришин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1942" | 1942-03-08
| [[Эстәче]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4150156|Лев Громашевский]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q12765408|epidemiologist]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-10-01
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| data-sort-value="1980" | 1980-05-01
| [[Киев]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4151572|Матвей Гудимов]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1913" | 1913
|
| data-sort-value="2001" | 2001
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Гуляковский]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-29
| [[Казан]]
| data-sort-value="2017" | 2017-11-03
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4152085|Лев Гумилевский]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-02-17<br/>1890-03-01
| [[Аткар]]
| data-sort-value="1976" | 1976-12-29
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Гусев (1911)|Николай Гусев]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q60244908|фитофизиолог]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-07-07
| [[Казан]]
| data-sort-value="1987" | 1987-07-03
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Тимербәк Дәүләтшин|Тимурбәк Дәүләтшин]]
| [[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1904" | 1904-05-26
| [[Җилдәр (елга)|Җилдәр]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-07
| [[Мүнхен]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Яков Дамский]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-04-24
| [[Витебск]]
| data-sort-value="2009" | 2009-07-29
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Дедков]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1924" | 1924-04-01
| [[Дятьково|Дәтково]]
| data-sort-value="2007" | 2007-11-29
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Демерт]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q656823|in-home tutor]]''<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1835" | 1835-12<br/>1835
| [[Чистай өязе]]
| data-sort-value="1876" | 1876-03-20
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Денике]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-01-15
| [[Казан]]
| data-sort-value="1941" | 1941-10-14<br/>1941-10-13
| [[Раменское]]<br/>[[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валентин Дитякин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1896" | 1896
| [[Пенза губернасы]]
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4167467|Пётр Драверт]]''
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q113473949|meteoriticist]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-01-04
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| data-sort-value="1945" | 1945-12-12
| [[Омск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Кузьма Дрягин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-10-13
| [[Нулин өязе]]
| data-sort-value="1974" | 1974
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Егоров]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1947" | 1947-10-30
| [[Канаш (шәһәр)|Канаш]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Игорь Ермолаев]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-02
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Андрей Ершов]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-08
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Зайцев (1856)|Алексей Зайцев]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1856" | 1856-03-20
| [[Казан]]
| data-sort-value="1921" | 1921
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мирфатыйх Зәкиев]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-14
| [[Зәйпе]]
| data-sort-value="2023" | 2023-08-18
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вячеслав Заленский]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-08-21
| [[Чабаксар]]
| data-sort-value="1923" | 1923-07-04
| [[Сарытау]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владислав Залеский]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="1861" | 1861-02-11
| [[Казан]]
| data-sort-value="1922" | 1922-02-15
| [[Тум|Томск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Семён Залкинд]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1869" | 1869-11-21
| ''[[:d:Q658562|Расәйнай]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-18
| [[Әстерхан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Җамалиев]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-13
| [[Эшвайлер]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4190061|Павел Здродовский]]''
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q110823147|rickettsiologist]]''<br/>''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-05-04
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
| data-sort-value="1976" | 1976-07-24
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Зедерштедт]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1820" | 1820-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1892" | 1892-04-28
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фёдор Зеленогорский]]
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1839" | 1839
| [[Горбатов өязе]]
| data-sort-value="1908" | 1908-07-14
| [[Харьков]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Юлия Җиһаншина]]
| [[композитор]]<br/>[[җырчы]]
| data-sort-value="1970" | 1970-08-13
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Золотницкий]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| data-sort-value="1853" | 1853-07-24
| ''[[:d:Q18778458|Ивановское (Спасскан кӀошт)]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-04-18
| [[Түбән Новгород]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Игорь Золотусский]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1930" | 1930-11-28
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Иванов (1839)|Николай Иванов]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="1839" | 1839-08-19
| [[Мәдәнә]]
| data-sort-value="1903" | 1903-06-19
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Ивановский]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
| data-sort-value="1881" | 1881-11-17
| [[Казан]]
| data-sort-value="1968" | 1968-01-12<br/>1968-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виктор Ивановский|Виктор Ивановски]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1854" | 1854-11-01
| [[Мамадыш]]
| data-sort-value="1926" | 1926-08-18
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Пётр Изергин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1870" | 1870-03-13
| [[Высокогорье (Киров өлкәсе)|Высокогорье]]
| data-sort-value="1936" | 1936-10-08
| ''[[:d:Q448047|Alupka]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Ильинский]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1831" | 1831
| No/unknown value
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вахит Имамов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1954" | 1954-03-18
| [[Иске Байсар]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Имшенецкий|Васили Имшенетски]]
| [[математик]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1832" | 1832-01-04
| [[Ижау]]
| data-sort-value="1892" | 1892-05-24
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иоанн (Широков)|Иоанн]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-12-07
| [[Казан]]
| data-sort-value="1937" | 1937-08-19
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Семён Ислюков]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-02-07
| [[Чуаш Тайбасы]]
| data-sort-value="1998" | 1998-10-07
| [[Чабаксар]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәшит Исмәгыйлев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-08
| [[Красноурал]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Казин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-12-26
| [[Казан]]
| data-sort-value="1916" | 20th century
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Морат Камалетдинов|Морат Камалетдинев]]
| ''[[:d:Q7178961|геолог-нефтяник]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-07-18
| [[Тум|Томск]]
| data-sort-value="2013" | 2013-07-01
| [[Уфа]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Игорь Кантеров]]
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-04
| [[Кострома]]
| data-sort-value="2018" | 2018-12-01
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәфкать Кәрами]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1942" | 1942-02-18
| [[Рангазар|Алангазар]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Сәимә Кәримова|Сәимә Кәримева]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-10-31
| [[Бишкәк]]
| data-sort-value="2013" | 2013-01-01
| [[Нерюнгри]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Анна Качкаева]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-26
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4218871|Константин Кедров]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-11-12
| [[Рыбинск]]
| data-sort-value="2025" | 2025-04-16
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Келлер]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1945" | 1945-10-29
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Кибяков]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1899" | 1899-09-27
| [[Шомырбаш]]
| data-sort-value="1985" | 1985-05-30
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Киселёв (1942)]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-11-23
| ''[[:d:Q918477|Dinskaya]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-07-30
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Климов]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-11
| [[Нократ Аланы]]
| data-sort-value="2014" | 2014-05-31
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q4224314|Вера Клюева]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-03-05
| [[Мариуполь]]
| data-sort-value="1964" | 1964-02-13
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Ковалевский]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1840" | 1840-05-08<br/>1840
| [[Казан]]
| data-sort-value="1891" | 1891-09-05<br/>1891
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4226462|Михаил Козаков]]''
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-08-11
| ''[[:d:Q12148777|Romodan]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-16
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Козлов (1816)|Александр Козлов]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1816" | 1816
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value="1893" | 1893
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Колесников (1950)]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1950" | 1950-05-08
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Коновалов (1934)|Александр Коновалов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-30
| [[Казан]]
| data-sort-value="2021" | 2021-05-04
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Юрий Коноплёв]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-06
| [[Казан]]
| data-sort-value="2023" | 2023-05-05
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Коржинский]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1861" | 1861-08-26
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="1900" | 1900-11-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Корнишин]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-11-21
| [[Турдаково]]
| data-sort-value="1991" | 1991-04-28
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виктор Коробейников]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1929" | 1929-03-15
| [[Кондызлы]]
| data-sort-value="2003" | 2003-02-06
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Корсаков]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1843" | 1843-07-10
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1919" | 1919-05-26
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Корчагин]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1924" | 1924-10-14
| [[Казан]]
| data-sort-value="2012" | 2012-12-26
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Краснов]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1866" | 1866
| [[Тамбов]]
| data-sort-value="1911" | 1911
| [[Варшава]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Краснопёров]]
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
| data-sort-value="1839" | 1839-01-13
| [[Ык Тамагы]]
| data-sort-value="1920" | 1920
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Крат]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-07-08
| [[Сембер]]
| data-sort-value="1983" | 1983-06-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Кремлев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1832" | 1832-07-11
| [[Тубыл губернасы|Тубыл гөбернәсе]]
| data-sort-value="1910" | 1910-04-21
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Пётр Кротов]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[укытучы]]
| data-sort-value="1852" | 1852-10-02<br/>1852-09-21
| ''[[:d:Q12073313|Елау]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-11-24
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Павел Крысин]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1923" | 1923-01-25
| [[Басурманнар (Муркаш районы)|Басурманнар]]
| data-sort-value="2014" | 2014-09-22<br/>2014-09-20
| [[Чабаксар]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Крюков]]
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1809" | 1809-04-20
| [[Казан]]
| data-sort-value="1845" | 1845-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Гомәр Куатов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-06-29
| [[Зиянчура районы]]
| data-sort-value="1946" | 1946-04-06
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Кудряшов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1904" | 1904-03-10
| [[Казан]]
| data-sort-value="1993" | 1993-06-02
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Куликов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1861" | 1861
| No/unknown value
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Курашов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1951" | 1951-12-01
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Курашов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-10-01
| ''[[:d:Q4224458|Klyuchi]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-27
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Фәридә Корбангалиева]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q270389|яңалыклар алып баручы]]''<br/>''[[:d:Q46034607|interviewer]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-27
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Курчатов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-08-03
| [[Сем (Чиләбе өлкәсе)|Сем]]
| data-sort-value="1972" | 1972-04-13
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Константин Кучин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1834" | 1834-09-08
| No/unknown value
| data-sort-value="1895" | 1895-12-10
| [[Харьков]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Кушев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1858" | 1858-08-18
| [[Чабаксар]]
| data-sort-value="1941" | 1941-03-10
| [[Сарытау]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4252226|Сергей Лавров]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1844" | 1844-06-04
|
| data-sort-value="1910" | 1910-09-25
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Аркадий Лаврский]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1863" | 1863-12-10
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1944" | 1944-11-30
| [[Тум|Томск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4253392|Исаак Лалаянц]]''
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1870" | 1870-07-24
| [[Кизләр]]
| data-sort-value="1933" | 1933-07-14
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Ливанов]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| data-sort-value="1876" | 1876-11-20
| [[Сарытау]]
| data-sort-value="1974" | 1974-12-07
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виталий Лисиченко]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1922" | 1922-01-01
| ''[[:d:Q1936339|Боһуслав]]''
| data-sort-value="2009" | 2009-05-23
| [[Киев]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алтер Литвин]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-18
| [[Казан]]
| data-sort-value="2023" | 2023-03-06
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Лихачев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-05
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="2019" | 2019-04-08
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Лихачёв]]
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q104212657|sigillographer]]''
| data-sort-value="1862" | 1862-04-12<br/>1862-04-24
| [[Чистай]]
| data-sort-value="1936" | 1936-04-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Роман Лурия]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1874" | 1874-05-16
| [[Брест]]
| data-sort-value="1944" | 1944-10-22
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Ляпунов]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
| data-sort-value="1820" | 1820-10-12
| ''[[:d:Q19815129|Плетниха]]''
| data-sort-value="1868" | 1868-12-02
| ''[[:d:Q19811433|Болобоново]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Магницкий]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1839" | 1839-03-03
| [[Ядернә]]
| data-sort-value="1901" | 1901-03-04
| [[Советское (Ядернә районы)|Шомат]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Максимов]]
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1891" | 1891-08-03
| [[Южноуральск]]
| data-sort-value="1976" | 1976-06-28
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иоел Малкин]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1907" | 1907-11-11
| [[Нижын]]
| data-sort-value="1958" | 1958-06-14
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виктор Малков]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1931" | 1931-10-08
| ''[[:d:Q4086804|Биләр]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-06-24
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Мандельштам]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="1866" | 1866-04-01
| [[Сураж]]
| data-sort-value="1939" | 1939-02-05
| ''[[:d:Q1018222|Butyrka prison]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Мартынов (1906)|Дмитрий Мартынов]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-03-25
| [[Төмрек]]
| data-sort-value="1989" | 1989-10-22
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Диана Машкова]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1977" | 1977-11-29
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Мельник]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1963" | 1963-10-24
| [[Тольятти]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Айдар Метшин|Айдар Мәтшин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-08-27
| [[Түбән Кама]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Роберт Миңнуллин]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-01
| [[Шәммәт]]
| data-sort-value="2020" | 2020-03-27
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Миркин]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-16
| [[Уфа]]
| data-sort-value="2017" | 2017-08-09
| [[Уфа]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Никандр Миролюбов]]
|
| data-sort-value="1870" | 1870-10-17
| [[Тәтеш өязе]]
| data-sort-value="1927" | 1927-01-27
| [[Харбин]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Миславский]]
|
| data-sort-value="1828" | 1828-12-24
| [[Воткинск|Вуткин]]
| data-sort-value="1914" | 1914-11-28
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Миславский|Николай Миславски]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1854" | 1854-04-17
| [[Краснотурьинск]]
| data-sort-value="1928" | 1928-12-28
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Михайлов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-03-13
| ''[[:d:Q16016762|Знаменка]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валентин Монахов]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1932" | 1932-07-12<br/>1932-12-07
| [[Енакиеве]]
| data-sort-value="2006" | 2006-10-18
| [[Новосибирск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Олег Морозов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-11-05
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Мотовилов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1850" | 1850-10-22
| No/unknown value
| data-sort-value="1920" | 1920
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4307743|Николай Муравьёв]]''
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1870" | 1870-03-21
| [[Тверь губернасы]]
| data-sort-value="1936" | 1936-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Мусин-Пушкин]]
| ''[[:d:Q12377291|censor]]''
| data-sort-value="1795" | 1795-11-25
| [[Казан]]
| data-sort-value="1862" | 1862-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәфыйк Мөхәммәтшин]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-19
| [[Борнак]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Руслан Мөхәммәтшин]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-10-29
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Данияр Мөштәри]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1945" | 1945-04-10
| [[Казан]]
| data-sort-value="2013" | 2013-10-15
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Намёткин]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-08-16
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1984" | 1984-11-24
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4313562|Николай Нарышкин]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1938" | 1938-06-12
| [[Кадыш (Карсун районы)]]
| data-sort-value="2024" | 2024-12-02
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Анатолий Наумов]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-17
| [[Бакы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сәйфихан Нәфиев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-11-26
| [[Мунчәли|Иске Мочали]]
| data-sort-value="2004" | 2004-08-31
| [[Ялта]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Непримеров]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-05-01
| ''[[:d:Q4066717|Анновка]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-01-11
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Милица Нечкина]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-02-12<br/>1901-02-25
| [[Нижын]]
| data-sort-value="1985" | 1985-05-16
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Овсянников (1842)|Александр Овсянников]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''
| data-sort-value="1842" | 1842
| [[Шуран (Татарстан)|Шуран]]
| data-sort-value="1899" | 1899
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валентин Овчинников]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="1880" | 1880
| [[Нократ губернасы]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Озеров]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-04-03
| [[Рязань]]
| data-sort-value="1953" | 1953-12-04
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Константин Орлов]]
|
| data-sort-value="1875" | 1875-10-06
| [[Дагстан өлкәсе]]
| data-sort-value="1952" | 1952-04-14
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Пётр Осипов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-01-27<br/>1900-01-14
| [[Кудемеры]]
| data-sort-value="1987" | 1987-03-08<br/>1987-03-18
| [[Чабаксар]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Денис Осокин]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-08-14
| ''[[:d:Q113564781|Брикетный]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Осокин]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1843" | 1843-04-10
| [[Казан]]
| data-sort-value="1895" | 1895-12-29
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Осокин (1877)|Николай Осокин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1877" | 1877-10-09
| [[Казан]]
| data-sort-value="1949" | 1949-10-10
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Юрий Откупщиков]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-04-29<br/>1924-08-29
| [[Казан]]
| data-sort-value="2010" | 2010-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Панаев]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1792" | 1792-11-06
| [[Тәтеш]]
| data-sort-value="1859" | 1859-11-20
| [[Харьков]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Панормов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1859" | 1859-10-04
| [[Бөгелмә өязе]]
| data-sort-value="1927" | 1927
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Геннадий Паушкин]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1921" | 1921-02-28
| [[Бишбалта бистәсе]]
| data-sort-value="2007" | 2007-10-15
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Пётр Пекарский]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| data-sort-value="1827" | 1827-05-19
| [[Уфа губернасы]]
| data-sort-value="1872" | 1872-07-12
| [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Первушин]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-04-28
| [[Казан]]
| data-sort-value="1993" | 1993-06-14
| [[Канада]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Пермяков]]
|
| data-sort-value="1863" | 1863
| [[Казан]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-06
| ''[[:d:Q1886651|Малаховка]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Константин Персидский]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1903" | 1903-03-23
| [[Сызран]]
| data-sort-value="1970" | 1970-06-22
| [[Алматы]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Пётр Перцов]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="1868" | 1868-06-04
| [[Казан]]
| data-sort-value="1947" | 1947-05-19
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мемнон Петровский]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]]
| data-sort-value="1833" | 1833-01-29<br/>1833-02-10
| [[Васильсурск|Василсурски]]
| data-sort-value="1912" | 1912-04-13<br/>1912-04-26
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Андрей Пионтковский (1898)|Андрей Пионтковский]]
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-08-08
| [[Ярославль]]
| data-sort-value="1973" | 1973-11-09
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Пионтковский]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-10-08
| [[Одесса]]
| data-sort-value="1937" | 1937-03-08
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4363533|Виктор Писарев]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-11-11
| [[Иркутск]]
| data-sort-value="1972" | 1972-04-05
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4363617|Валерий Писигин]]''
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-21
| [[Чиләбе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виталий Племенков]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-31
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| data-sort-value="2021" | 2021-10-14
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4369819|Пётр Полетика]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1884" | 1884-06-22
| ''[[:d:Q776499|Коньске]]''
| data-sort-value="1913" | 1913
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4372348|Александр Попов]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1840" | 1840
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]
| data-sort-value="1881" | 1881-08-06
| [[Варшава]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Марина Разбежкина]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1235146|documentary filmmaker]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-17
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Рассейкин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1909" | 1909-09-20
| ''[[:d:Q18399779|Әтәш]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-07-15
| [[Сарытау]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4391271|Ефим Рачевский]]''
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-06
| ''[[:d:Q853785|Soroca]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Петр Рудановский|Пөтр Рудановски]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1829" | 1829-06-26
| [[Казан]]
| data-sort-value="1888" | 1888
| [[Түбән Тагил]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Рузский]]
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''
| data-sort-value="1864" | 1864-09-07<br/>1864-09-19
| ''[[:d:Q13664578|Osmino]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-16<br/>1948-04-29
| [[Тум|Томск]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Динә Сабитова|Динә Сабитева]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-05-24
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4404778|Виссарион Садовский]]''
| ''[[:d:Q21329070|материаллар белеме галиме]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-07-24
| [[Омск]]
| data-sort-value="1991" | 1991-02-17
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Генрих Садретдинов]]
| ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-05
| [[Кызыл Чаллы]]
| data-sort-value="2008" | 2008-11-10
| [[Омск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фоат Садриев]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1941" | 1941-03-10
| [[Мөслим районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Салагаев]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[профессор]]
| data-sort-value="1952" | 1952-03-17
| [[Казан]]
| data-sort-value="2014" | 2014-07-18
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Марсель Сәлимҗанов]]
| ''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-11-07
| [[Казан]]
| data-sort-value="2002" | 2002-03-26
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Кев Салихов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-03
| [[Бәләбәй районы|Бәләбәй райуны]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Сахаров]]
| ''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>[[эшкуар]]
| data-sort-value="1865" | 1865-04-07
| [[Кудеиха]]
| data-sort-value="1942" | 1942-07
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Афанасий Селищев]]
| ''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-01-11
| ''[[:d:Q4119165|Volovo]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-12-06
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4415398|Виктор Семерной]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-29
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Наил Сибгатуллин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1943" | 1943-05-27
| [[Казан]]
| data-sort-value="2004" | 2004-03-13
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4418678|Николай Сигорский]]''
| [[адвокат]]
| data-sort-value="1869" | 1869-04-13
| [[Череповец]]
| No/unknown value
| [[Вологда]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Симонов]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1794" | 1794-06-20
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="1855" | 1855-01-10<br/>1855-01-09
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Олег Синяшин|Олег Синәшин]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-25
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Смирнов (1856)|Иван Смирнов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1856" | 1856-01-07
| [[Арино]]
| data-sort-value="1904" | 1904-05-15
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4425529|Андрей Снежневский]]''
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-05-07
| [[Кострома]]
| data-sort-value="1987" | 1987-07-12
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Роман Солнцев]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-21
| [[Минзәлә районы]]
| data-sort-value="2007" | 2007-04-17
| [[Красноярск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валерий Соловьев (1952)|Валери Соловйов]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1952" | 1952
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Натан Солодухо]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1952" | 1952-03-18
| [[Казан]]
| data-sort-value="2024" | 2024-10-18
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Сорокин]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''
| data-sort-value="1848" | 1848-12-17
| [[Екатеринбург]]
| data-sort-value="1919" | 1919
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Геннадий Сорокин]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value="1910" | 1910-02-10
| [[Чистай]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-25
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4431040|Алексей Сперанский]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1902" | 1902
| ''[[:d:Q4375642|Poshekhonsky Uyezd]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Ступишин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1912" | 1912-06-26
| [[Псков]]
| data-sort-value="1992" | 1992-12-14
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мөхәммәтъяр Солтанов|Мөхәммәдьяр Солтан]]
| ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''<br/>[[мөфти]]
| data-sort-value="1837" | 1837
| [[Мәчти]]
| data-sort-value="1915" | 1915-06-12
| [[Уфа]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фикрәт Табиев]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-03-04
| [[Әҗе]]
| data-sort-value="2015" | 2015-06-03
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валерий Талиев]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1872" | 1872-02-10
| [[Лукоянов]]
| data-sort-value="1932" | 1932-02-21
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Таркаев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-08
| [[Чистай]]
| data-sort-value="2009" | 2009-07-20
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Игорь Тарчевский]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-24
| [[Омск]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Теплоухов]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-03-03
| ''[[:d:Q2949953|Ильински]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Кадыйр Тимергазин|Тимергазин Кадир Рәхим улы]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1913" | 1913-02-05
| [[Чыбакүл]]
| data-sort-value="1963" | 1963-04-04
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виталий Тимерәсов|Витали Тимерәсев]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-06
| [[Аксубай районы]]
| data-sort-value="2013" | 2013-05-20
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Платон Тихов]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1865" | 1865-10-23
| [[Түре (шәһәр)]]
| data-sort-value="1917" | 1917-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Игорь Торгов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-02-02
| [[Казан]]
| data-sort-value="2007" | 2007-06-15
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q4461191|Ирина Торокова]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1968" | 1968-09-10
| ''[[:d:Q1043141|Tashtypsky District]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-12-20
| [[Истанбул]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Анатолий Трофимов]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-22
| [[Казан]]
| data-sort-value="2011" | 2011-05-10
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Андрей Трофимук]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-08-03
| [[Федзькавичы|Федзкавичы]]
| data-sort-value="1999" | 1999-03-24
| [[Новосибирск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4464881|Аркадий Тугаринов]]''
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-10-29
| [[Сарытау]]
| data-sort-value="1948" | 1948-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4481346|Сергей Фарфоровский]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-06-30
| [[Переславль-Залесский]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Зөфәр Фәтхетдинов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1940" | 1940-11-06
| [[Кострома]]
| data-sort-value="2019" | 2019-11-02
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Нурихан Фәттах]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1928" | 1928-10-25
| [[Күчтавыл]]
| data-sort-value="2004" | 2004-02-18
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Федотов (1940)|Владимир Федотов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1940" | 1940-01-01
| [[Манас (Кыргызстан)|Манас]]
| data-sort-value="2012" | 2012-08-08
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Фирсов (1864)|Николай Фирсов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''
| data-sort-value="1864" | 1864-09-30<br/>1864-09-18
| [[Казан]]
| data-sort-value="1934" | 1934-04-07<br/>1933-06-07
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Фомин (1940)|Василий Фомин]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-11-05
| [[Краснодар]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владислав Фронин]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-21
| [[Андреевка (Сембер өлкәсе)|Андреевка]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4493929|Василий Фёдоров]]''
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-08-25
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1942" | 1942-12-15<br/>1942-02-15
| ''[[:d:Q16710041|Unzhlag]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Фёдоров-Давыдов]]
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-03-05
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-06<br/>1969-06-06
| [[Мәскәү]]<br/>[[Видное]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Шәүкәт Хәбибуллин]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-02-07
| [[Ташкент]]
| data-sort-value="1996" | 1996
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Талия Хәбриева]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-10
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4494647|Фәнгать Хәҗиев]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1936" | 1936-04-27
| [[Ялангач]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илдар Халиков]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-21
| [[Әгерҗе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4495162|Игорь Халымбаджа]]''
| [[язучы]]
| data-sort-value="1933" | 1933-05-22
| [[Котовск (Тамбу өлкәсе)|Котовск (Тамбов өлкәсе)]]
| data-sort-value="1999" | 1999-03-22
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4496178|Сергей Харченко]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-07-07
| ''[[:d:Q2620703|Yemilchyne Raion]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мансур Хәсәнов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1930" | 1930-06-25
| [[Зәй районы]]
| data-sort-value="2010" | 2010-03-13
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Худяков]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-09-03
| [[Малмыж]]
| data-sort-value="1936" | 1936-12-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Педер Хузангай]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-01-22<br/>1907-01-09
| [[Сихтермә|Хузангай]]
| data-sort-value="1970" | 1970-03-04
| [[Чабаксар]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4507505|Иван Чарушников]]''
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| data-sort-value="1861" | 1861-07-23
| [[Глазов]]
| data-sort-value="1916" | 1916
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Черепахин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1894" | 1894-11-17
| [[Волын губернасы]]
| data-sort-value="1969" | 1969-08-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Павел Черных]]
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-07-09
| [[Иркутск]]
| data-sort-value="1970" | 1970-08-10
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Четаев]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-11-23
| [[Казан губернасы]]
| data-sort-value="1959" | 1959-10-17
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Роман Шәйхетдинов]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-28
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4519957|Евгений Шамурин]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q33386280|китапчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-10-16
| [[Ереван]]
| data-sort-value="1962" | 1962-12-01
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Георгий Шебуев (1891)|Георгий Шебуев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-02-21
| [[Самар]]
| data-sort-value="1974" | 1974-12-14
| [[Самар]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4523274|Виктор Шершунов]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-16
| [[Ләңгәр (шәһәр)|Ләңгәр]]
| data-sort-value="2007" | 2007-09-20
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Штырков|Евгени Штырков]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-22
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Щеглов]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="1854" | 1854-07-12<br/>1854-07-24
| [[Усмань]]
| data-sort-value="1927" | 1927-08-14
| [[Ярославль]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Павел Эмдин]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value="1883" | 1883
| [[Чавусы]]
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Яворский]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1853" | 1853
| No/unknown value
| data-sort-value="1920" | 1920
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валерий Язвицкий]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
| data-sort-value="1883" | 1883-01-12
| ''[[:d:Q18406915|Орлов Гай]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-21
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вәлиулла Якупов]]
| [[мөфти]]
| data-sort-value="1963" | 1963-09-04
| [[Байсерке]]
| data-sort-value="2012" | 2012-07-19
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Янишевский|Алексей Янишевски]]
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-04-12
| [[Казан]]
| data-sort-value="1936" | 1936-10-09
| [[Sofiä|София]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фәнис Яруллин]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1938" | 1938-02-09
| [[Баулы районы]]
| data-sort-value="2011" | 2011-12-09
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Әхмәт Беремҗанов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-12-07
| ''[[:d:Q4465781|Тургай өязе]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Солтан Габәши]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-05-01
| [[Кече Солабаш]]
| data-sort-value="1942" | 1942-01-08
| [[Чалкак]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4790557|Гариф Сәлимов]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1956" | 1956-06-07
| [[Аксу (шәһәр, Азәрбайҗан)|Аксу]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4819284|Людвик Райхман]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q15816836|бактериолог]]''
| data-sort-value="1881" | 1881-11-01
| [[Варшава]]
| data-sort-value="1965" | 1965-07-13
| [[Шеню]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Макар Евсевьев]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value="1864" | 1864-01-18<br/>1864-01-30
| [[Кече Кармалы]]
| data-sort-value="1931" | 1931-05-10<br/>1931-05-11
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ян Пилсудски]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1876" | 1876-01-15
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1950" | 1950-12-21
| ''[[:d:Q3402867|Penley]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q6095618|Юстин Фрациман]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1870" | 1870-06-01
| [[Кухурештий де Жос (Флорешти)]]
| data-sort-value="1927" | 1927-09-23
| [[Кухурештий де Жос (Флорешти)]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Миркасыйм Госманов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-05-31
| [[Голҗа]]
| data-sort-value="2010" | 2010-10-11
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q6826405|Мейер Бокштейн]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1913" | 1913
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1990" | 1990
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q6908314|Менахем Мендель Ставоровский]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-12-27
| [[Гродно|Һродна]]
| data-sort-value="1983" | 1983-11-13
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q7212293|Хаим Кугель]]''
| ''[[:d:Q4175034|кануннар чыгаручы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-03-25
| [[Минск]]
| data-sort-value="1953" | 1953-02-04
| ''[[:d:Q192213|Holon]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Хәмид Мөштәри]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1900" | 1900-07-22
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value="1981" | 1981-01-23
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рафаэль Зон]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-12-01
| [[Сембер]]
| data-sort-value="1956" | 1956-10-27
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Янишевский]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-02-05
| [[Казан]]
| data-sort-value="1944" | 1944-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q9138423|Abraham Wirszubski]]''
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-12-21
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1943" | 1943
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Фаворский (1873)]]
| ''[[:d:Q15839237|невропатолог]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-02-10
| ''[[:d:Q27535879|Sedlistoye]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-17
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q9159625|Aristarch Iljin]]''
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| data-sort-value="1874" | 1874
|
| data-sort-value="1960" | 1960-07-07
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Артур Марушевски]]
| [[офицер]]
| data-sort-value="1886" | 1886-12-21
| [[Варшава]]
| data-sort-value="1945" | 1945-12-06
| [[Керколди]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Лаврентьев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1892" | 1892-07-31
| [[Казан]]
| data-sort-value="1944" | 1944-02-09
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Станислав Оконевски]]
| [[офицер]]
| data-sort-value="1886" | 1886-08-16
| [[Радом]]
| data-sort-value="1966" | 1966-11-21
| [[Лондон]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Хардин]]
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| data-sort-value="1850" | 1850
| [[Самар]]
| data-sort-value="1920" | 1920-12-15
| [[Самар]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Җәүдәт Дәрзаман]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1945" | 1945-10-13
| [[Сугышлы (Лениногорск районы)|Сугышлы]]
| data-sort-value="2019" | 2019-02-25
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q11164336|Mykhailo Vaschenko-Zakharchenko]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1825" | 1825-11-12
| ''[[:d:Q4277742|Maliivka]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-08-14
| [[Киев]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q11728985|Юлия Заблоцка]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-02-14
| [[Забже]]
| data-sort-value="1993" | 1993-03-26
| [[Познань]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q11729101|Юлиан Ротштадт]]''
| ''[[:d:Q783906|невролог]]''
| data-sort-value="1871" | 1871
| [[Варшава]]
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Варшава]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Юзеф Твардҗицки]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-05-15
| [[Радом]]
| data-sort-value="1972" | 1972-04-09
| [[Краков]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Янишевский]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-12-02<br/>1871-12-14
| [[Казан]]
| data-sort-value="1949" | 1949-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q11778936|Михал Круковский]]''
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-04-10
| ''[[:d:Q16454059|Juodaklonis]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04
| [[Харьков]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q12077620|Александр Александров]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-10-25
| [[Тверь өлкәсе]]
| data-sort-value="2010" | 2010-07-26
| [[Ижау]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q12077651|Михаил Александровский]]''
|
| data-sort-value="1810" | 1810
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Вотчал]]
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1864" | 1864-10-14
| ''[[:d:Q4094857|Borshna]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-01
| [[Киев]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Геннадий Матвеев]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-08-21
| [[Пектубай]]
| data-sort-value="1996" | 1996-01-23
| [[Киев]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q12130089|Владимир Морозов]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-12-15
| [[Вологда]]
| data-sort-value="1975" | 1975-01-01
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q12130216|Владимир Московкин]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-05
| [[Ялта]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Синцов]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1845" | 1845<br/>1845-03-30
| [[Могилев губернасы|Мәгилү гөбернәсе]]
| data-sort-value="1914" | 1914-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Карл Фойгт]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1808" | 1808-04-07
| [[Нарва]]
| data-sort-value="1873" | 1873-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Никанор Хржонщевский]]
| ''[[:d:Q2552072|гистолог]]''
| data-sort-value="1836" | 1836-08-07
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1906" | 1906-09-01
| [[Киев]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q12532743|Базарбай Мәмәтов]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-05-20
| ''[[:d:Q2556173|Sarkand District]]''
| data-sort-value="1946" | 1946
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q12547581|Иса Кашкынбаев]]''
|
| data-sort-value="1891" | 1891
|
| data-sort-value="1948" | 1948-05-12
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q12555212|Моратбәк Карабаев]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1952" | 1952-07-15
| [[Таскескен (Түркестан өлкәсе)]]
| data-sort-value="2022" | 2022-05-26
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мокыш Буштаев]]
| [[хокук белгече]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1897" | 1897
| [[Баянавыл]]
| data-sort-value="1921" | 1921
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q12560552|Садыйк Аманҗолов]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-08-28
| [[Алматы өлкәсе]]
| data-sort-value="1941" | 1941-12
| [[Ташкент]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вәлитхан Таначев]]
| [[адвокат]]
| data-sort-value="1882" | 1882
| [[Бүкәй Урдасы]]
| data-sort-value="1968" | 1968
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q12570452|Мәҗит Шомбалов]]''
|
| data-sort-value="1873" | 1873-04-20
| ''[[:d:Q2736647|Bokey Orda District]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Газиз Гобәйдуллин]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-06-15
| [[Казан]]
| data-sort-value="1937" | 1937-10-13
| [[Бакы]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q13028024|Иван Куликов]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1949" | 1949-04-10
| [[Хоцимск]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Флүзә Хәйруллина]]
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-07
| [[Бакалы районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Азат Әхмәдуллин]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-13
| [[Байлар Сабасы]]
| data-sort-value="2021" | 2021-12-08
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Альберт Гыйльметдинов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-27
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Альберт Фәтхи]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-07-08
| [[Такталачык (Актаныш районы)|Такталачык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Билсур Габделхәев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1936" | 1936-10-29
| ''[[:d:Q27579070|Txistoprudni]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-03-18
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Юлия Зарипова]]
| ''[[:d:Q13381753|уртача арага йөгерүче]]''<br/>''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-04-26
| ''[[:d:Q3916390|Svetly Yar]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q68764|Альбин Степович]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-03-18
| [[Барани (Астравецкий районы)|Барани]]
| data-sort-value="1934" | 1934-12-18
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вальтер Андерсон]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q135655521|fairy tale scholar]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-10-10
| [[Минск]]
| data-sort-value="1962" | 1962-08-23
| [[Кил (шәһәр)|Кил]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Котельников]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1865" | 1865-10-08
| [[Казан]]
| data-sort-value="1944" | 1944-03-06
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илья Березин]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1818" | 1818-07-20<br/>1818-07-19
| ''[[:d:Q16014765|Yug]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Руднев (психиатр)]]
|
| data-sort-value="1870" | 1870
| [[Новочеркасск]]
| data-sort-value="1951" | 1951
| [[Сәмәрканд]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Евгения Гинзбург]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1904" | 1904-12-20<br/>1903-12-20
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1977" | 1977-05-25
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илья Ульянов]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1831" | 1831-07-14<br/>1831-07-31
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="1886" | 1886-01-12<br/>1886-01-24
| [[Сембер]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Степан Смоленский|Степан Смоленски]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| data-sort-value="1848" | 1848-10-20<br/>1848-10-08
| [[Казан]]
| data-sort-value="1909" | 1909-08-02<br/>1909-07-20
| [[Васильсурск|Василсурски]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Рыков]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1881" | 1881-02-13
| [[Сарытау]]
| data-sort-value="1938" | 1938-03-15
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Aleksandr Butlerov]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1828" | 1828-09-15
| [[Чистай]]
| data-sort-value="1886" | 1886-08-17
| [[Бутлеровка]]<br/>[[Биарриц]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Аксаков|Сергей Аксакыв]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''
| data-sort-value="1791" | 1791-10-01
| [[Уфа]]
| data-sort-value="1859" | 1859-05-12
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Матвей Гусев]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1826" | 1826-11-16<br/>1826
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| data-sort-value="1866" | 1866-04-10
| [[Берлин]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q440680|Андрей Хардин]]''
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>[[адвокат]]
| data-sort-value="1842" | 1842-09-14
| [[Самар]]
| data-sort-value="1910" | 1910-02-06
| [[Самар]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Тарасов-Родионов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[офицер]]
| data-sort-value="1885" | 1885-09-25<br/>1885-10-07
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="1938" | 1938-09-03
| ''[[:d:Q1018007|Бутово полигоны]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валериан Васильев]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-01-01
| [[Сусады-Ябалак]]
| data-sort-value="1961" | 1961-05-02
| [[Йошкар-Ола]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q477300|Вильгельм Андерсон]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[укытучы]]
| data-sort-value="1880" | 1880-10-28
| [[Минск]]
| data-sort-value="1940" | 1940-03-26
| ''[[:d:Q639241|Мендзыжеч]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Зинин]]
| ''[[:d:Q34463094|organic chemist]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| data-sort-value="1812" | 1812-08-13
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-02-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Берви-Флеровский]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1829" | 1829-04-28
| [[Рязань]]
| data-sort-value="1918" | 1918-10-04
| [[Донецк]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Крушевский]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="1851" | 1851-12-18
| [[Луцк|Лутск]]
| data-sort-value="1887" | 1887-11-12
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Дубяго]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-12-18
| [[Казан]]
| data-sort-value="1959" | 1959-10-29
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Лаврентьев (1900)|Михаил Лаврентьев]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-11-19
| [[Казан]]
| data-sort-value="1980" | 1980-10-15
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Васильев (1818)|Василий Васильев]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q100851212|Buddhologist]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1818" | 1818-02-20
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1900" | 1900-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Фёдоров]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-09
| ''[[:d:Q4518529|Chodino]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Леонид Кулик]]
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-08-19
| [[Тарту]]
| data-sort-value="1942" | 1942-04-14
| [[Спас-Деменск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q791680|Авенир Яковкин]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-05-21
| [[Благовещен|Благовещенск]]
| data-sort-value="1974" | 1974-11-18
| [[Киев]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Лаптев]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-04-23
| [[Казан]]
| data-sort-value="1989" | 1989-01-15
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Зайцев]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1841" | 1841-06-20
| [[Казан]]
| data-sort-value="1910" | 1910-08-19
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Реформатский]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1860" | 1860-03-20
| ''[[:d:Q56026010|Borisoglebskoye]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-28
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Завойский|Евгени Завойски]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-09-28
| [[Могылив-Подильскый|Моһылив-Подилскый]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-09
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Искәндәрбәк Солтанов|Искәндәр Солтанов]]
| [[адвокат]]
| data-sort-value="1872" | 1872
| [[Минзәлә өязе]]
| data-sort-value="1920" | 1920
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Бакинский]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1886" | 1886
| [[Рига]]
| data-sort-value="1939" | 1939
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Клеменц]]
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value="1847" | 1847-12-14<br/>1848-12-15
| ''[[:d:Q19638926|Горяиновка]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-01-08
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Вероника Тушнова]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-03-14
| [[Казан]]
| data-sort-value="1965" | 1965-07-07
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Станислав Говорухин]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2059704|телережиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-03-29
| [[Березники]]
| data-sort-value="2018" | 2018-06-14
| ''[[:d:Q2042212|Barvikha]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Пётр Боборыкин]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| data-sort-value="1836" | 1836-08-15
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1921" | 1921-08-12
| [[Лугано]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Равил Кашапов]]
| ''[[:d:Q4439155|long-distance runner]]''<br/>''[[:d:Q19827218|ultramarathon runner]]''<br/>''[[:d:Q13382460|marathon runner]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-15
| [[Болгар (Спас районы)|Болгар]]<br/>''[[:d:Q1786707|Krasnogorsky, Chelyabinsk Oblast]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q1442255|Цзян Пин]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-28
| ''[[:d:Q678658|Kwantung Leased Territory]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-12-19
| ''[[:d:Q5013040|China-Japan Friendship Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Игорь Адо]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1910" | 1910-01-17
| [[Казан]]
| data-sort-value="1983" | 1983-06-29
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Альфред Халиков]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-05-30
| [[Кизләү (Татарстан)|Кизләү]]
| data-sort-value="1994" | 1994-07-24
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Бурцев|Владимир Бурсев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1862" | 1862-11-17
| [[Форт-Шевченко]]
| data-sort-value="1942" | 1942-08-21
| [[Париж]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Лилия Гилдиева]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1976" | 1976-06-14
| [[Зәй шәһәре|Зәй]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илсур Метшин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-24
| [[Түбән Кама]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Даниил Мордовцев]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1830" | 1830-12-07
| ''[[:d:Q3702213|Даниловка]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-06-10
| [[Кисловодск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Урал Латыйпов (1951)|Урал Латыйпов]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-28
| [[Яңа Катай]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Наум Мейман]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-05-12
| ''[[:d:Q2022610|Базар]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-03-31
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q1990021|Михаил Попов]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-04-17
| [[Вольск]]
| data-sort-value="1955" | 1955-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Никифоров]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-06-24<br/>1982-06-22
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Солтанмәҗит Әфәндиев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-05-14
| [[Шәмахы]]
| data-sort-value="1938" | 1938-04-21
| [[Бакы]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Адоратский]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-08-07
| [[Казан]]
| data-sort-value="1945" | 1945-06-05
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Павел Мельников-Печерский]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| data-sort-value="1818" | 1818-11-06
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1883" | 1883-02-13
| ''[[:d:Q4272825|Lyakhovo]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Петров (1910)|Алексей Петров]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-10-15
| [[Кошки (Самар өлкәсе)|Кошки]]
| data-sort-value="1972" | 1972-05-09
| [[Киев]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Обмочаев]]
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-05-22
| [[Кисловодск]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Семашко]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-09-08<br/>1874-09-20
| ''[[:d:Q16021693|Livenskaya]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-18
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Камил Исхаков]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-08
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Аристов (1847)|Николай Аристов]]
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1847" | 1847
| No/unknown value
| data-sort-value="1910" | 1910<br/>1918<br/>No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Понятов]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1327627|электротехник]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-03-25
| [[Урыс-Татар Әйшәсе]]
| data-sort-value="1980" | 1980-10-24
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Галицкий]]
| ''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]''<br/>''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q1801944|country doctor]]''
| data-sort-value="1863" | 1863-02-21
| [[Рус Краисы]]
| data-sort-value="1921" | 1921-11-18
| [[Сарытау]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Липа]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1865" | 1865-02-24
| [[Kireç|Киреч]]
| data-sort-value="1923" | 1923-11-13
| ''[[:d:Q997412|Вынныкы]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Княжевич|Александр Кнәжевич]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| data-sort-value="1792" | 1792-10-11
| [[Уфа]]
| data-sort-value="1872" | 1872-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Леон Литинецкий]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-08-02
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Игорь Белькович]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-10-15<br/>1904-10-02
| [[Ормар]]
| data-sort-value="1949" | 1949-05-30
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Галкин-Враской]]
| [[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1832" | 1832-09-17
| [[Казан]]
| data-sort-value="1916" | 1916-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Равил Бохараев]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q10270331|radio editor]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-18
| [[Казан]]
| data-sort-value="2012" | 2012-01-24
| [[Лондон]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Головкинский]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1834" | 1834-11-17
| [[Ядернә]]
| data-sort-value="1897" | 1897-06-09
| [[Алушта]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Георгий Фредерикс]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-04-03
| ''[[:d:Q4418120|Sechenovo]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Семён Альтшулер]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-09-24
| [[Витебск]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-24
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Абакумов]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-05-23<br/>1890-06-04
| [[Чабаксар]]
| data-sort-value="1949" | 1949-05-07
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Абрам Абкин]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-01-20
| [[Полоцк|Полатск]]
| data-sort-value="1983" | 1983-02-19
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Аввакум (Боровков)|Аввакум Боровков]]
| ''[[:d:Q161944|диякын]]''<br/>''[[:d:Q831474|presbyter]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-05-20
| [[Уфа]]
| data-sort-value="1937" | 1937-10-15
| [[Сандармох]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Артур Агаҗанян]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1957" | 1957-10-23
| [[Күккүл (шәһәр)|Күккүл]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Нариман Аитов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1925" | 1925-12-28
| [[Казан]]
| data-sort-value="1999" | 1999-08-17
| [[Алматы]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Александров (1884)|Николай Александров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-05-18
| [[Сарытау]]
| data-sort-value="1915" | 1915-07-11
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Алексеев (1893)|Алексей Алексеев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1893" | 1893-05-23
| [[Казан]]
| data-sort-value="1971" | 1971
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сәетгәрәй Алкин]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1867" | 1867-07-13
| [[Алкин (Мамадыш районы)|Алкин]]
| data-sort-value="1919" | 1919
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Анастасий (Александров)|Анастасий]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q2259532|cleric]]''<br/>[[Әрхәрәй|япискеп]]
| data-sort-value="1861" | 1861-04-16
| [[Байтирәк (Балык Бистәсе районы)|Байтирәк]]
| data-sort-value="1918" | 1918-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Андреев (1892)|Николай Андреев]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-10-23<br/>1892-11-23<br/>1892-11-11
| [[Казан]]
| data-sort-value="1942" | 1942-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Аничков]]
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-09-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1981" | 1981-07-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вячеслав Аристов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1937" | 1937-06-16
| [[Болгар (Спас районы)|Болгар]]
| data-sort-value="1992" | 1992-06-12
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q4070079|Марат Арсланов]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1944" | 1944-02-07
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Иванович Артемьев|Александр Артемьев]]
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
| data-sort-value="1820" | 1820-10-24
| [[Хвалынск|Хвалын]]
| data-sort-value="1874" | 1874-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Лев Гаскәров]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-09-01<br/>1942-10-01
| ''[[:d:Q1046627|Pirallahı]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-04-30
| [[Бакы]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Әнвәр Баһаветдинов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-27
| [[Кама Тамагы районы]]
| data-sort-value="2002" | 2002-10-25
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Бадмаев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1900" | 19th century
| No/unknown value
| data-sort-value="2000" | 20th century
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Баев]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-12-28<br/>1904-01-10
| [[Чита]]
| data-sort-value="1994" | 1994-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валентин Бажанов]]
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1953" | 1953-01-10
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Фәүзия Бәйрәмова]]
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-05
| [[Сабай (Татарстан)|Сабай]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Роман Баканов]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1981" | 1981-01-22
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Балин (1890)|Александр Балин]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1890" | 1890-02-27
| [[Тум|Томск]]
| data-sort-value="1937" | 1937-12-06
| [[Иркутск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Бейвел]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1867" | 1867-03-07
| [[Житомир]]
| data-sort-value="1939" | 1939-02-09
| [[Копейск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Бекарюков]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1861" | 1861-01-13
| ''[[:d:Q4104220|Васыливка]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-13
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Белов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| data-sort-value="1826" | 1826-01-20
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1895" | 1895-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Олег Белькович]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1934" | 1934
| [[Казан]]
| data-sort-value="2020" | 2020-07-11
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Беляев (1952)|Владимир Беляев]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-08
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Бердников]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-10-21
| [[Бакы]]
| data-sort-value="2015" | 2015-01-11
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Юныс Бикбов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1883" | 1883
| [[Әбүләис (Зиянчура районы)|Әбүләис]]
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Караганда|Караганды]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Богородицкий]]
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1857" | 1857-04-07<br/>1857-04-19
| [[Йошкар-Ола]]
| data-sort-value="1941" | 1941-12-23
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Бондарев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1872" | 1872
| [[Самар өязе]]
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илья Британ]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-06-08
| [[Кишинёв]]
| data-sort-value="1942" | 1942-12-15
| ''[[:d:Q16928476|Fort Mont-Valérien]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Бруштейн]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-04-16
| [[Усолье]]
| data-sort-value="1947" | 1947-09-20
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q130371193|Azər Allahverənov]]''
|
| data-sort-value="1972" | 1972-02-20
| [[Бакы]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q130601678|Leonard Perzyna]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1892" | 1892
|
| data-sort-value="1957" | 1957
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Әнисә Алиева]]
| ''[[:d:Q28255863|текстолог]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-29
| [[Кече Чынлы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вәсил Хөсәенов]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-03
| [[Копейск]]
| data-sort-value="2024" | 2024-10-24
| [[Бөгелмә]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q131036273|Фәридә Гаффарова]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1951" | 1951
|
| data-sort-value="2006" | 2006-10-16
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Гүзәл Хәбетдинова]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-11-14
| [[Әлмәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Луиза Фәсхетдинова]]
| ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-31
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Әнәс Таҗетдинов]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="1927" | 1927-02-23
| [[Югары Мәлем]]
| data-sort-value="1990" | 1990-06
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Фәридә Исмәгыйлева]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-01
| [[Карамалы (Азнакай районы)]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q131453732|Rasim Nizamov]]''
| [[җырчы]]
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q131728420|Рәхимов Илгизәр Ильяс улы]]''
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-16
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q131739138|Шакиров, Роберт Вафич]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-29
| [[Олы Битаман]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Денис Калинкин|Денис Калинкин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-11-16
| [[Түбән Кама]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дамир Таҗиев]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1965" | 1965-01-05
| [[Яшәүче]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Ирина Антонова]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1971" | 1971-12-13
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q132530699|Стекольщиков Михаил Григорьевич]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| data-sort-value="1908" | 1908
|
| data-sort-value="1983" | 1983
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q132530778|Умылина Тамара Михайловна]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Руслан Шиһабетдинов]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-06-27
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q133159743|Мәрьям Гайнетдинова]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q7886765|union organizer]]''<br/>''[[:d:Q50768646|labor leader]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Тимәш]]
| No/unknown value
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Туганов]]
| ''[[:d:Q957729|фотокорреспондент]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-16
| [[Кече Шәмәк]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алмаз Фәйзуллин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-04-10
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q133620039|Айдар Ногманов]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q107017212|некрополист]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-03-28
| [[Кировград]]
| data-sort-value="2025" | 2025-03-28
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q134540420|Galina Dumkina]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1934" | 1934-11-18
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q134567222|Karl Aleksander Holzmann]]''
| ''[[:d:Q106823762|veterinary scientist]]''
| data-sort-value="1854" | 1854-06-30
| ''[[:d:Q14948301|Aakre manor]]''<br/>[[Тарту]]
| data-sort-value="1922" | 1922-02-03
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q134587791|Хабибуллина, Эльмира Камилевна]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-10-01
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q134611865|Ринат Әхмәтгали улы Фазлыйәхмәтов]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-13
| [[Олы Әтнә]]
| data-sort-value="2017" | 2017-04-28
| [[Арча]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q135103464|Алмаз Азат улы Әсхәдуллин]]''
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-12-13
| [[Түбән Кама]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виталий Смирнов (1950)|Виталий Смирнов]]
| ''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-01
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q135414440|Bonaventure F. P. Dossou]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q135458282|Фасхутдинова, Луиза Фагимовна]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1509440|чигүче]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-01-31
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q135476249|Алексей Васильев]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-04-04
| [[Ыргыз (авыл)|Ыргыз]]
| data-sort-value="1956" | 1956-04-10
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q135479087|Diliara Brileva]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Резедә Шәрипова]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1962" | 1962-12-05
| [[Мәндәй]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q135682517|Хафизов, Дмитрий Иосифович]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-09-27
| [[Сарытау]]
| data-sort-value="2021" | 2021-04-21
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q135922663|Шишкин, Марк Рустамович]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1039099|икыскурия йөртүче]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-09-04
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q135976000|Рафаэль Валеев]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-28
| [[Керкәле (Лениногорск районы)|Керкәле]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q136203942|Evgeny A. Marfin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-13
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q136221646|Dilara Usmanova]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Сөмбел Билалова]]
| ''[[:d:Q1062433|җырчы]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-07-13
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Эльвира Һадиева]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Балтач районы (Татарстан)|Балтач районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ильяс Гафаров]]
| ''[[:d:Q47541952|продюсер]]''<br/>''[[:d:Q2378505|promoter]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-07-07
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q136654760|Айрат Фәйзрахманов]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Гөлшат Галиуллина]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1970" | 1970-11-05
| [[Югары Табын]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q136769544|Илсинә Шакирова]]''
| [[укытучы]]
|
| [[Кошман]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q137770937|Никодим Степанович Полянский]]''
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''
| data-sort-value="1877" | 1877-10-04
| ''[[:d:Q4076326|Балакау өязе]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-23
| [[Брянск]]
|-
|
| [[Нурия Сәйяр]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value="1952" | 1952-08-29
| [[Барда районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q138505070|Соловьёв, Вячеслав Петрович]]''
|
| data-sort-value="1947" | 1947-11-24
| [[Вахруши (Слабутски районы, штп)|Вахруши]]<br/>[[Слободской районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q138609610|Благовещенский, Гавриил Александрович]]''
|
| data-sort-value="1901" | 1901-06-22
| [[Коры Карсун (авыл)|Коры Карсун]]
| data-sort-value="1942" | 1942-12-10
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q138752659|Рауфа Уразманова]]''
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-02-22
| [[Можга|Мәжгә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q138819013|Věra Gatti]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3798487|military nurse]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-08-12
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1943" | 1943-06-30
| [[Чернигов өлкәсе]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алмаз Хәкимов]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-28
| [[Теләче]]
|
|
|-
|
| [[Фәнәвис Дәүләтбаев]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value="1951" | 1951-10-20
| [[Актаныш районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Резеда Зәйниева]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-08-07
| [[Арбор]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q139585567|Mahmud İsmayılov]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1823" | 1823
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1867" | 1867
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Лилия Хисмәтова]]
| [[укытучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-02
| [[Туембаш]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Резидә Кадыйрова]]
| [[укытучы]]<br/>[[җырчы]]
| data-sort-value="1961" | 1961-04-22
| [[Уразбахты (Мамадыш районы)|Уразбахты]]
| data-sort-value="2026" | 2026-05-16
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q139899418|Aleksandr Shirokov]]''
|
| data-sort-value="1926" | 1926-12-21
| [[Казан]]
| data-sort-value="1998" | 1998-09-29
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Овчинников]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1863" | 1863
| No/unknown value
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Орлов]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1856" | 1856-05-25
|
| data-sort-value="1915" | 1915-06-23
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Остроумов (зоолог)]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1858" | 1858
| [[Сембер]]
| data-sort-value="1925" | 1925
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Остряков]]
|
| data-sort-value="1871" | 1871-08-14
| [[Богырыслан]]
| data-sort-value="1951" | 1951-12-25
| [[Сочи]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Парфентьев]]
| [[математик]]<br/>[[укытучы]]
| data-sort-value="1877" | 1877-01-31
| [[Казан]]
| data-sort-value="1943" | 1943-01-22
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Пётр Сергиев]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''<br/>''[[:d:Q12765408|epidemiologist]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-07-10
| ''[[:d:Q7585757|Sretensky, Russia]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-07-12
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Семёнов (1860)|Николай Семёнов]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1860" | 1860
| [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]]
| data-sort-value="1919" | 1919
| [[Сарытау]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Нестор Петровский]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-03-01
| [[Казан]]
| data-sort-value="1921" | 1921-02-06
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дормидонт Самсонов]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value="1793" | 1793
| No/unknown value
| data-sort-value="1822" | 1822-09-22
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вадим Кондаков]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-03-27
| [[Уса]]
| data-sort-value="1959" | 1959-05-25
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Валентина Сочнева]]
|
| data-sort-value="1936" | 1936-06-09
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q15632362|Наркиз Чупин]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1824" | 1824-02-04
| [[Екатеринбург]]
| data-sort-value="1882" | 1882-04-12
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q15696895|Вацлав Гавронский]]''
|
| data-sort-value="1893" | 1893-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Чикаго]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q15699375|Александр Гераклитов]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q33386280|китапчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''
| data-sort-value="1867" | 1867-11-18
| [[Камышлы (Волгоград өлкәсе)|Камышлы]]
| data-sort-value="1933" | 1933-04-11
| [[Сарытау]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q15720254|Михаил Воронов]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| data-sort-value="1840" | 1840-09-05
| [[Сарытау]]<br/>[[Ялта]]
| data-sort-value="1873" | 1873-01-19
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q15720291|Николай Золотницкий]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="1829" | 1829-12-03
| [[Беренче Чурашево]]
| data-sort-value="1880" | 1880-05-26<br/>1880-05-14
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q15720353|Валериан Назарьев]]''
|
| data-sort-value="1830" | 1830
|
| data-sort-value="1902" | 1902-03-12
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q15918753|Иван Герсаимов]]''
|
| data-sort-value="1894" | 1894
| [[Уфа губернасы]]
| data-sort-value="1937" | 1937
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Пётр Владимиров (1854)|Пётр Владимиров]]
| ''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q27058542|belarussist]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1854" | 1854-12-31
| [[Казан]]
| data-sort-value="1902" | 1902
| [[Россия империясе]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q16269456|Марат Йосыпов]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-12
| [[Әлмәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Фрума Арест]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1913" | 1913-11-26
| [[Казан]]
| data-sort-value="1991" | 1991-02-22
| [[Ашкабад]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фёдор Гахов]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-02-19
| [[Черкесск]]
| data-sort-value="1980" | 1980-03-30
| [[Минск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Державин]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-12-05
| [[Казан]]
| data-sort-value="1963" | 1963-09-17
| [[Бакы]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q16371398|Аршак Костанян]]''
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| data-sort-value="1865" | 1865-11-26
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-01-12
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q16405547|Рихард Хуго Кахо]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-11-15
| [[Пәрну]]
| data-sort-value="1964" | 1964-09-17
| [[Һамбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q16436413|Рәхимҗан Мәрсеков]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1877" | 1877-08-07
| ''[[:d:Q2550757|Улан районы]]''
| data-sort-value="1937" | 1937
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q16526285|Адәм Фрысберг]]''
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-10-01
| [[Варшава]]
| data-sort-value="1940" | 1940
| ''[[:d:Q321107|Katyn]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q16582608|Норберт Коломейчик]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-11-11
| ''[[:d:Q325124|Александрув-Куявски]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-05-02
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q16598785|Рызард Халаба]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-11-20
|
| data-sort-value="1992" | 1992-11-20
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Булич]]
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1824" | 1824-02-03
| [[Курган]]
| data-sort-value="1895" | 1895-05-24
| [[Урыс Йорткүле]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Елизаров]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1954" | 1954-08-14
| ''[[:d:Q854760|Dovhe]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Жадин]]
| ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1896" | 1896-07-18
| [[Мөрәм|Муром]]
| data-sort-value="1974" | 1974-02-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Усман Куатов]]
|
| data-sort-value="1897" | 1897
| ''[[:d:Q4192340|Җиянчура]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Бакы]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илья Майоров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-07-15
| [[Тын Су авылы|Тихий Плес]]
| data-sort-value="1941" | 1941-09-11
| [[Орёл өлкәсе]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q16682458|Евлампий Огородников]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| data-sort-value="1816" | 1816-10-03
| [[Төмән]]
| data-sort-value="1884" | 1884-03-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Георгий Остроумов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-12-27
| [[Пенза]]
| data-sort-value="1985" | 1985-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Реформатский]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1864" | 1864-11-25
| ''[[:d:Q56026010|Borisoglebskoye]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Әсгать Сәфәров|Әсгать Сәфәрев]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-20
| [[Яңа Шимбер]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q16703614|Леонид Кругликовский]]''
| ''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| data-sort-value="1864" | 1864
| [[Сарапул]]
| data-sort-value="1930" | 1930
| [[Киев]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Тимьянский]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1791" | 1791
| No/unknown value
| data-sort-value="1840" | 1840
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q16718191|Георгий Чефранов]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1922" | 1922-02-27
| [[Охтырка]]
| data-sort-value="1991" | 1991-04-01
| [[Таганрог]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Ягодинский]]
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1869" | 1869-02-23
| [[Казан]]
| No/unknown value
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Салих Япиев]]
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-09-17
| [[Чиләбе]]
| data-sort-value="1993" | 1993-12-20
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q16723470|Януарий Ярцов]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1792" | 1792-03-10
| [[Екатеринбург]]
| data-sort-value="1861" | 1861-12-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вил Ганиев]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1934" | 1934-07-10
| [[Норлат (Яшел Үзән районы)|Норлат]]
| data-sort-value="2005" | 2005-04-07
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Роберт Бикмөхәммәтов]]
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-11-05
| [[Илеш]]
| data-sort-value="1995" | 1995-08-28
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Марс Фәтхуллин]]
| [[Галәмче|космонавт]]
| data-sort-value="1939" | 1939-03-14
| [[Иске Шәйморза]]
| data-sort-value="2003" | 2003-04-15
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Лапкин]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-01-18
| ''[[:d:Q761130|Һеническ]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-10-16
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Козырев]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-05-04
| [[Ашкабад]]
| data-sort-value="1979" | 1979-10-21
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Половинкин]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-10-31<br/>1887-11-12
| [[Ичиксы]]
| data-sort-value="1955" | 1955-07-28<br/>1955-07-26
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Кузьминых]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]
| data-sort-value="1951" | 1951-09-11
| [[Отары (Оршанка районы)]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Дерюгин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1928" | 1928-11-22
| [[Алабуга]]
| data-sort-value="1988" | 1988-09-22
| [[Сарытау]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Орлов (1840)|Александр Орлов]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1840" | 1840-10-13
| [[Инсар (шәһәр)|Инсар]]
| data-sort-value="1889" | 1889-04-03
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Юлиан Шелль]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1846" | 1846
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1881" | 1881-02-01
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q17617617|Фирдүс Фәтклисламов]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1962" | 1962-09-14
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәис Сөләйманов (1984)|Рәис Сөләйманов]]
| ''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-06-25
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Доманжо]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1881" | 1881-04-29
| [[Пенза губернасы]]
| data-sort-value="1922" | 1922-09-09
| [[Иркутск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Лаптев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1885" | 1885-02-07
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1948" | 1948-10-06
| [[Ашкабад]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вячеслав Аристовский]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-12-05
| [[Чистай]]
| data-sort-value="1950" | 1950-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q18226846|Любовь Васильева]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-02-06
| [[Сарытау]]
| data-sort-value="1985" | 1985-07-07
| [[Владивосток]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Аристов]]
| [[композитор]]
| data-sort-value="1842" | 1842
| [[Тубыл]]
| data-sort-value="1910" | 1910-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Саланов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-03-27
| [[Кормыш|Курмыш]]
| data-sort-value="1968" | 1968-10-25
| [[Түбән Новгород]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q18327343|Дмитрий Шестаков]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1869" | 1869-10-29
| [[Казан]]
| data-sort-value="1937" | 1937-06-17
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Сливко]]
|
| data-sort-value="1884" | 1884-08-04
| [[Минзәлә|Минзәлә шәһәре]]
| data-sort-value="1972" | 1972-12-22
| [[Омск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Абрам Кассиль]]
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]''
| data-sort-value="1875" | 1875
| ''[[:d:Q1719466|Паневеҗис]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-15
| [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Ливанов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1907" | 1907-10-20
| [[Казан]]
| data-sort-value="1986" | 1986-05-25
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Аркадий Алексеев (1946)|Аркадий Алексеев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1946" | 1946-10-17
| [[Казан]]
| data-sort-value="2018" | 2018-07-29
| [[Владивосток]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Захаров (1885)|Иван Захаров]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1885" | 1885-01-03
| [[Варламово (Чиләбе өлкәсе)|Варламово]]
| data-sort-value="1958" | 1958-05
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Семён Капустин]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="1828" | 1828-10-14
| [[Тубыл]]
| data-sort-value="1891" | 1891-01-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Лапин]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1958649|school inspector]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]''
| data-sort-value="1823" | 1823<br/>1825
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1886" | 1886-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q18698402|Александр Повзнер]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1915" | 1915-06-27
| [[Полтава]]
| data-sort-value="2008" | 2008-04-21
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Гроссман]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''
| data-sort-value="1910" | 1910
| No/unknown value
| data-sort-value="1954" | 1954-02-05
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q18755187|Константин Пятницкий]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1864" | 1864-03-31
| ''[[:d:Q4219291|Kemtsy Park]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q18759510|Вениамин Португалов]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q551835|табиб-язучы]]''
| data-sort-value="1835" | 1835
| [[Полтава]]
| data-sort-value="1896" | 1896-10-20
| [[Самар]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Заводовский]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value="1891" | 1891-11-29
| [[Петрозаводск]]
| data-sort-value="1941" | 1941-12-05
| ''[[:d:Q542227|Медвежьегорск районы]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Нужин]]
|
| data-sort-value="1914" | 1914-10-21
| ''[[:d:Q28526674|Ostrozhka]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-08-11
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Ложкин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1868" | 1868
| No/unknown value
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Львов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1821" | 1821-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1872" | 1872-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Марко]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-08-14
| [[Казан]]
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Парин (1877)|Васили Парин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1877" | 1877
| [[Малмыж өязе]]
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q19691570|Мечислав Шпакевич]]''
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q105186|фармацевт]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-01-01
| ''[[:d:Q193177|Сандомеж]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-26
| [[Торунь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q19906576|Владимир Ковалевский]]''
| ''[[:d:Q1201260|хәрби табиб]]''
| data-sort-value="1875" | 1875
|
| data-sort-value="1918" | 1918-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Аркадий Воловик]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1892" | 1892-12-01
| [[Киев]]
| data-sort-value="1980" | 1980-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фәйзрахман Бәгишев]]
|
| data-sort-value="1911" | 1911-11-11
| [[Әҗе]]
| data-sort-value="1987" | 1987-08-16
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q19909831|Владимир Шестаков]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-01
| [[Ырынбур өлкәсе]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-24
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q19910282|Василий Кузнецов]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-12-25
| [[Алатыр]]
| data-sort-value="1988" | 1988<br/>1989-09-10
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Соймонов]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value="1851" | 1851-05-02
| [[Казан]]
| data-sort-value="1888" | 1888-09-12
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Альберт Пинкевич]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1884" | 1884-01-05<br/>1883-12-24
| [[Өренде]]
| data-sort-value="1937" | 1937-12-25
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q20483740|Мөхәммәтҗан Карабаев]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1858" | 1858<br/>1858-12
| [[Введенка (Костанай өлкәсе)]]
| data-sort-value="1928" | 1928
| ''[[:d:Q4249290|Kustanay Okrug]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q20535128|Nikolaj Ivanovich Khodukin]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q12765408|epidemiologist]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-07-15<br/>1896-07-27
|
| data-sort-value="1957" | 1957-05-22
| [[Ташкент]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q20556791|Азади Рәхимов]]''
|
| data-sort-value="1958" | 1958
| [[Дагстан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q20559057|Платон Кешелава]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="1893" | 1893
| ''[[:d:Q12867753|Ozurget Uyezd]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-18
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Клара Булатова]]
| ''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-03-18
| [[Татар Карамалысы]]
| data-sort-value="2025" | 2025-04-29
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вахит Хаков]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-08-16
| [[Буа районы]]
| data-sort-value="2008" | 2008-08-20
| [[Казан]]
|-
|
| [[Рәхим Гайсин]]
| [[шагыйрь]]
| data-sort-value="1950" | 1950-04-26
| [[Омск]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дамир Гарифуллин]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1939" | 1939-05-05
| [[Яхшыбай]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Наил Зәбиров]]
|
| data-sort-value="1953" | 1953-09-05
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Тереза Камалова]]
|
| data-sort-value="1970" | 1970-09-30
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фоат Комаров]]
| [[мэр]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-26
| [[Әлмәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Зиннур Мансуров]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-15
| [[Түбән Ушмы (Мамадыш районы)|Түбән Ушма (Мамадыш районы)]]
|
|
|-
|
| [[Рөстәм Мингалим]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-08-15
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Марат Мәһдиев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-26
| [[Бөгелмә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илбарис Надиров]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-04-15
| [[Әлмәт районы]]
| data-sort-value="2009" | 2009-08-20
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәис Борһанов]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-01
| [[Иске Чәчкаб]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Габделхәй Сабитов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1931" | 1931-06-28
| [[Югары Тәкермән]]
| data-sort-value="1995" | 1995
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Җәүдәт Сөләйманов|Җәүдәт Шәүкәт улы Сөләйманов]]
| ''[[:d:Q15976270|санак тел белемчесе]]''<br/>''[[:d:Q121867593|фәнни җитәкче]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-15
| [[Кызыл Чишмә (Батыр районы)|Кызыл Чишмә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фуат Ганиев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1930" | 1930-08-01
| [[Нәсибаш]]
| data-sort-value="2016" | 2016-02-28
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Әнвәр Хәйри]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Шәрбән]]
| data-sort-value="2014" | 2014-07-20
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рафаил Хәким]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-12
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Нәҗип Хәлфин]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1886" | 1886
| [[Казан]]
| data-sort-value="1937" | 1937-10-13
|
|-
|
| [[Хәниф Хәйруллин]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1931" | 1931-09-12
| [[Сарман]]
|
|
|-
|
| [[Хәнәфи Бәдигый]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1941" | 1941-01-13
| [[Арча районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ирек Шәрипов]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-11-15
| [[Әгерҗе районы]]
|
|
|-
|
| [[Эльмира Шәрифуллина]]
|
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Мөслим районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Хәмит Ярми]]
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-05-05
| [[Кырынкүл]]
| data-sort-value="1981" | 1981-10-30
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Шәүрә Гыйльманова]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-01
| [[Гафури районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Хәлил Сәлимов]]
| [[композитор]]
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Апас районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q21029850|Леонид Демидович]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-10
| [[Казан]]
| data-sort-value="1999" | 1999
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Арнольдов]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1861" | 1861-09-12
| [[Сембер]]
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Сарытау]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Глушков]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1882" | 1882-12-31
| [[Сембер]]
| data-sort-value="1966" | 1966-07-21
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Гречкин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1952" | 1952-06-04
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владислав Губерт]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1919436|педиатр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1863" | 1863-02
| [[Каманича]]
| data-sort-value="1941" | 1941-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Дыхно]]
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-10-09
| [[Смоленск]]
| data-sort-value="1957" | 1957-07-30
| [[Красноярск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дамиан Кочнев]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1870" | 1870-11-01
| [[Нюрба|Нүрба]]
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Ловчев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1958" | 1958-01-15
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Чирковский]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-12-19
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1956" | 1956-03-02
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мәгъсүм Сәлахов|Мәгъсүм Сәләхов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-13
| [[Рудный]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Савельев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1848" | 1848-11-10
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1916" | 1916-05-29
| [[Түбән Новгород]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Всеволод Первушин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1869" | 1869-11-27
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1954" | 1954-12-21
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рудольф Буруковский]]
| ''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1940" | 1940-02-21
| [[Хуҗанд|Хуҗант]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Петр Денисов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1928" | 1928-08-28
| [[Батыр районы]]
| data-sort-value="2014" | 2014-04-24
| [[Россия]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Баранов (1889)|Владимир Баранов]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-02-21
| [[Олы Нырты]]
| data-sort-value="1967" | 1967-08-03
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валентин Андреев (1940)|Валентин Андреев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1940" | 1940-03-25
| [[Олы Кабан]]
| data-sort-value="2015" | 2015-04-22
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Леонид Андреев]]
| [[хирург]]
| data-sort-value="1891" | 1891
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1941" | 1941-09-02
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Барыкин]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q12765408|epidemiologist]]''<br/>''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-11-22
| [[Орёл губернасы]]
| data-sort-value="1939" | 1939-04-15
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Ольга Бороднева]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-05-14
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q21639333|Андрей Ермолаев]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-12
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Юрий Кулагин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1929" | 1929-11-14
| ''[[:d:Q4477066|Уришка]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-10-20
| [[Уфа]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Лентовский]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1798" | 1798
|
| data-sort-value="1867" | 1867
| [[Иске Майна]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валерий Летяев]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1958" | 1958-10-30
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Лев Мандельштам]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1838" | 1838
| ''[[:d:Q393332|Жагаре]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-02-21
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Разенков]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1888" | 1888-11-14
| [[Кадыковка (Сембер өлкәсе)|Кадыковка]]
| data-sort-value="1954" | 1954-11-14
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Наил Мөхәррәмов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1953" | 1953-01-21
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q21857138|Пётр Останков]]''
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| data-sort-value="1867" | 1867
|
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q21993458|Анна Берзкалне]]''
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>[[укытучы]]
| data-sort-value="1891" | 1891-01-15
| ''[[:d:Q16356446|Vējava Parish]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-01
| [[Рига]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Иоффе]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-02-14
| [[Мглин]]
| data-sort-value="1979" | 1979-04-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Аркадий Пудовик]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-03-15
| [[Чуел]]
| data-sort-value="2006" | 2006-02-23
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рафаил Шәкүров]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-13
| [[Озын Куак]]
| data-sort-value="2013" | 2013-06-24
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Феофан Ерёмин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1866" | 1866-03-05
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
| data-sort-value="1919" | 1919
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Покровский]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1872" | 1872
| No/unknown value
| data-sort-value="1963" | 1963
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Егоров (1899)|Сергей Егоров]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1899" | 1899-10-02
| [[Алатыр]]
| data-sort-value="1969" | 1969-12-13
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Корсаков]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1850" | 1850
| ''[[:d:Q4109687|Весьегонск өязе]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-03-24
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Дания Сабирова]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1944" | 1944-05-20
| [[Сиңгел]]
| data-sort-value="2015" | 2015-07-15
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Александров (1908—?)|Николай Александров]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1908" | 1908
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q23656663|Владимир Хрунов]]''
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1877" | 1877-06-03
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[Чаплыгин (шәһәр)|Чаплыгин]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Петр Широков|Пөтр Широков]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1895" | 1895-01-28
| [[Казан]]
| data-sort-value="1944" | 1944-02-26
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Фәния Габидуллина]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1957" | 1957-03-04
| [[Дүртөйле районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q23943649|Ян Хенрик Любиницкий]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1877" | 1877-03-08
| [[Чернигов|Черниһив]]
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Люблин|Лүблин]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Игорь Бикәев]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-09-07
| [[Касыйм (шәһәр)|Касыйм]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Наил Сәхибуллин]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-08
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Кармилов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-11-26
| [[Калининск]]
| data-sort-value="1954" | 1954-10-18
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Ляхов|Сергей Ләхов]]
| ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-02-05
| [[Казан]]
| data-sort-value="1986" | 1986-04-04
| [[Самар]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Һарун Йосыпов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1914" | 1914-06-22
| [[Казан]]
| data-sort-value="1968" | 1968-06-26
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Нота Клячкин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1881" | 1881-09-08
| [[Могилев губернасы|Мәгилү гөбернәсе]]
| data-sort-value="1938" | 1938-08-07
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валерий Авдеев]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-02-08
| [[Изгар]]
| data-sort-value="1981" | 1981-02-05
| [[Ровно|Ривне]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Бакунин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-10-07
| ''[[:d:Q19966146|Дәдино]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-10
| [[Сент-Женевьев-де-Буа (Эссонна)|Сент-Женевьев-де-Буа]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Карасик]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-08-24
| [[Самар]]
| data-sort-value="1964" | 1964-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q24642069|Владимир Трапезников]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-07-22
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1937" | 1937-12-26
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Юрий Котиков]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-02-03
| [[Иске Ладога]]
| data-sort-value="1979" | 1979
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q24643596|Тадеуш Ярошинский]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-09-22<br/>1880
| [[Сухе-Липе]]
| data-sort-value="1933" | 1933-05-20<br/>1933
| ''[[:d:Q9248407|Dziekanka]]''
|-
|
| [[Флёра Сафиуллина|Флүрә Сәфиуллина]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-24
| [[Тукай районы]]
| data-sort-value="2011" | 2011-12-06
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Шамил Башкиров]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-01
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Лебедев (1874)|Александр Лебедев]]
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-10-08
| [[Казан]]
| data-sort-value="1936" | 1936-01-27
| [[Киев]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Шәехгаттар Иманаев|Шәехгаттар Хәсән улы Иманаев]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-08-07
| [[Тирсә]]
|
|
|-
|
| [[Габделмәңгыйм Әминов]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-02-15
| [[Волгоград өлкәсе]]
|
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q24938181|Дмитрий Мазуров]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-25
| [[Байкоңгыр|Байкуңгыр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q25390648|Александра Троицкая]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-05-14
| ''[[:d:Q4264178|Likhvinsky Uyezd]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-04-14
| [[Калуга]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Асия Тимерәсова|Асия Тимерәсева]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-11
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| [[Дания Сәлимова]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-02
|
|
|
|-
|
| [[Мансур Мортазин]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1966" | 1966-09-22
| [[Балык Бистәсе районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Артем Сидоров]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-07-13
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Җәүдәт Салихов]]
|
| data-sort-value="1959" | 1959-01-08
| [[Әлмәт (Сарман районы)]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Айдар Хәбетдинов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-04-30
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Раил Садриев]]
| ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-14
| [[Буа районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Әхәт Мушинский]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1951" | 1951-05-27
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| [[Флера Тарханова]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Чистай районы]]
| data-sort-value="2018" | 2018-07-31
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илшат Гафуров]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1961" | 1961-08-01
| [[Баулы]]
|
|
|-
|
| [[Йолдыз Шәрапова]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1962" | 1962-04-10
| [[Буа районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Илсөяр Иксанова]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-07
| [[Татар Сараланы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фоат Галимуллин]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-21
| [[Арпаяз]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Нәҗип Исмәгыйлев]]
| ''[[:d:Q3303330|хаттат]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-30
| [[Үсәли]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Әнвәр Шәрипов]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-09
| [[Ютазы районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Равил Рахмани]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-08
| [[Буа районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фәрит Галимов (радиофизик)|Фәрит Галимов]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-08
| [[Азнакай районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Шамил Мөхәммәдьяров]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1923" | 1923-06-17
| [[Казан]]
| data-sort-value="2005" | 2005-05-23
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Гурий Эвайн]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1882" | 1882-03-15
| [[Ишем (Мишкә районы)|Ишем]]
| data-sort-value="1938" | 1938-05-11
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q25686018|Денис Сахарных]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-05-26
| [[Ижау]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Трофим Борисов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1891" | 1891-11-19<br/>1891
| [[Алнаши районы|Алнаш районы]]
| data-sort-value="1943" | 1943-06-04<br/>1943
| [[Чимкәнт]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Колотинский]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="1867" | 1867-04-21
| ''[[:d:Q105821282|Usad]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-04-17
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Колотинский]]
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| data-sort-value="1869" | 1869-04-21
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| data-sort-value="1922" | 1922
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Гагаев]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1897" | 1897-07-20
| [[Казан]]
| data-sort-value="1975" | 1975-08-01
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Августа Лаврухина]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-11-18
| [[Казан]]
| data-sort-value="2006" | 2006-03-09
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Флүрә Баязитова]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1942" | 1942-01-02
| [[Иске Салавыч]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q26255586|Иван Быстрицкий]]''
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="1862" | 1862
| [[Сембер]]
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вадим Мерзляков]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1928" | 1928-10-01
| [[Иске Никольски|Иске Никольский]]
| data-sort-value="2021" | 2021-03-17
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Порай-Кошиц]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-01-07
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| data-sort-value="1994" | 1994-04-20
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Сергиевский]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-10-27
| ''[[:d:Q18172934|Жарөнки]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
| [[Самар]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Ге]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1842" | 1842-10-26
| [[Казан]]
| data-sort-value="1907" | 1907-07-11
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q27048271|Шамил Ишмөхәммәтов]]''
| [[математик]]
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q27663857|Җылдыз Мамбеталиева]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-26
| [[Бишкәк]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q27793041|Михаил Пономарёв]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1863" | 1863-02-10
| [[Воронеж]]
| data-sort-value="1921" | 1921-02-01
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Тезяков]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q651566|гигиенист]]''<br/>''[[:d:Q15816836|бактериолог]]''
| data-sort-value="1859" | 1859-11-28
| [[Югары Сырга]]
| data-sort-value="1925" | 1925-01-02
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рауль Рума]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1855" | 1855-10-15
| [[Льеж]]
| data-sort-value="1909" | 1909-08-03
| [[Түбән Новгород]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Эскин]]
| [[хирург]]
| data-sort-value="1876" | 1876-09-04
| [[Пермь]]
| No/unknown value
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Степан Стрелков]]
| [[хирург]]
| data-sort-value="1878" | 1878-07-12
| ''[[:d:Q3739717|Voskresenskoye]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| [[Ижау]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мәхмүтфуат Туктаров]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-02-05
| [[Күлбай Мораса]]
| data-sort-value="1938" | 1938-12-19
| [[Әнкара]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Мельников (1840)|Николай Мельников]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1840" | 1840-07-14
| [[Казан]]
| data-sort-value="1900" | 1900-12-30
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Иванов (1939)|Ладимер Иванов]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-12
| [[Чистай районы]]
| data-sort-value="2004" | 2004-10-23
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Нурлыгаян Байтирәков|Нурелгаян Байтирәкев]]
| [[офицер]]
| data-sort-value="1890" | 1890-11-28
| [[Шланлыкүл]]
| data-sort-value="1974" | 1974-05-17
| [[Уфа]]
|-
|
| [[Булат Гыйззәтуллин]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1920" | 1920-09-29
| [[Уфа]]
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ян Винецкий]]
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q600751|прокурор]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-03-10
| [[Запорожье]]
| data-sort-value="1987" | 1987-08-01
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q28358574|Николай Рупасов]]''
| [[хирург]]
| data-sort-value="1901" | 1901-04-30
| [[Малмыж]]
| data-sort-value="1968" | 1968-04-14
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валерий Крюгер]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-01-02
| [[Үскәмән]]
| data-sort-value="1958" | 1958-03-25
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Вормс]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1868" | 1868-02-02
| ''[[:d:Q24200022|Тирсә]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-24
| [[Сарытау]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Константин Леонтьев]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1849" | 1849-04-02
| [[Тотьма]]
| data-sort-value="1904" | 1904-05-14
| [[Ялта]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q28359975|Пётр Конторович]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1905" | 1905-03-04
| [[Климавичы]]
| data-sort-value="1968" | 1968-02-27
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Наум Теребинский]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1851" | 1851-12-13
| [[Ырынбур губернасы]]
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вячеслав Баранов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1962" | 1962-10-22
| [[Кострома]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валерий Лазарев]]
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-25
| ''[[:d:Q18781420|Коровинка]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-06-20
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q28500290|Сергей Перуанский]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-09-14
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Калинин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1888" | 1888-05-24
| [[Сарытау]]
| data-sort-value="1959" | 1959-06-16<br/>1959-07-16
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q28702213|Радий Ветров]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-10
| [[Харьков]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q28703344|Эвальд Варес]]''
| ''[[:d:Q27349|стоматолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-06-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2010" | 2010-12-10
| [[Львов]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Франц Залеский]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q15985128|medical historian]]''
| data-sort-value="1820" | 1820-07-15
| ''[[:d:Q4084587|Березовычи]]''
| data-sort-value="1867" | 1867-12-20
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Поплавский]]
|
| data-sort-value="1822" | 1822-11-22
| No/unknown value
| data-sort-value="1893" | 1893-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Песошин]]
| [[инженер]]
| data-sort-value="1963" | 1963-12-09
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Гущин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1906" | 1906-12-16
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1965" | 1965
| [[Сарытау]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Смирнов (1824)|Николай Смирнов]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]''
| data-sort-value="1824" | 1824-11-14
| [[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]]
| data-sort-value="1905" | 1905-10-20
| [[Петергоф|Петерһоф]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Герасимов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1898" | 1898-10-25
| [[Казан]]
| data-sort-value="1952" | 1952-03-13
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Дымкин]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-25
| [[Кузнечиха]]
| data-sort-value="1992" | 1992-01-30
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Даль]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1906" | 1906-04-08
| [[Акмәсҗит]]
| data-sort-value="1984" | 1984
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Бугров]]
|
| data-sort-value="1966" | 1966-07-22
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рамил Хәйретдинов|Рамил Хәйретдинев]]
|
| data-sort-value="1964" | 1964-06-16
| [[Буа районы]]
| data-sort-value="2025" | 2025-06-20
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Пётр Кузнецкий]]
|
| data-sort-value="1844" | 1844-04-06
| [[Вольск]]
| data-sort-value="1912" | 1912-05-21
| [[Түбән Тагил]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Эльвира Батыева]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-31
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Кушелевский]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-01-20
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-03
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Аркадий Лидский]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]]
| data-sort-value="1890" | 1890-12-23
| [[Краснодар]]
| data-sort-value="1973" | 1973-01-30
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Яблоков]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1892" | 1892-07-31
| [[Казан]]
| data-sort-value="1975" | 1975
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Юрий Яблоков]]
|
| data-sort-value="1933" | 1933-09-10
|
| data-sort-value="2012" | 2012
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Игорь Жарков]]
|
| data-sort-value="1910" | 1910
| [[Мәсәгут (Дуван районы)|Мәсәгут]]
| data-sort-value="1974" | 1974
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ринат Жданов]]
|
| data-sort-value="1944" | 1944-10-11
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Жданов]]
|
| data-sort-value="1900" | 1900-10-08
| [[Урыс Волчья Бистәсе|Бүре Бистәсе]]
| data-sort-value="1972" | 1972-10-01
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Железнов]]
|
| data-sort-value="1927" | 1927-02-10
| [[Житомир]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Семен Жеманов]]
|
| data-sort-value="1836" | 1836
| No/unknown value
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Женева]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Жуков (1801)|Иван Жуков]]
|
| data-sort-value="1801" | 1801
|
| No/unknown value
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ярослав Заботин]]
|
| data-sort-value="1930" | 1930-11-20
| [[Казан]]
| data-sort-value="2012" | 2012-10-25
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Георгий Забусов]]
|
| data-sort-value="1899" | 1899-10-18
| [[Казан]]
| data-sort-value="1981" | 1981-03-29
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Лия Заһидуллина]]
|
| data-sort-value="1946" | 1946-04-25
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q30345703|Иосиф Резниченко]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-11-02
| [[Kireç|Киреч]]
| data-sort-value="2016" | 2016-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Нефедьев]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-10-12
| [[Казан]]
| data-sort-value="1929" | 1929-05-15
| [[Ташкент]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Мәрьям Атлас]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-01-03
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="2006" | 2006
| ''[[:d:Q4102813|Валентиновка]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Хәкимҗан Зарипов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1929" | 1929-10-18
| [[Сергеевка (Миякә районы)|Каран-Кункас]]
| data-sort-value="2012" | 2012-04-04
| [[Уфа]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Галимҗан Шәрәф]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-12-29
| [[Татар Аксуы]]
| data-sort-value="1950" | 1950-01-13
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Исмәгыйль Шәрәфиев]]
|
| data-sort-value="1953" | 1953-04-18
| [[Казан]]
| data-sort-value="2017" | 2017-06-22
| [[Татарстан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илдус Нәфыйков]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q7257955|public procurator]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-12
| [[Спас районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рөстәм Галиуллин]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1987" | 1987-11-26
| [[Наласа]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Эдвард Хәкимов]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-12
| [[Чистай]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Розалина Шаһиева (1945)|Розалина Шаһиева]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-28
| [[Яшел Үзән районы]]
| data-sort-value="2024" | 2024-05-13
| [[Казан]]
|-
|
| [[Сәйдәш Гарифуллин]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-11-10
| [[Буа районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Нәсүр Йөрешбаев]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| [[Барда районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q32362694|Сергей Зайцев]]''
|
| data-sort-value="1960" | 1960-07-31<br/>1960-03-31
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рифат Фәттахов]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-11-17
| [[Актук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ринат Зарипов]]
|
| data-sort-value="1947" | 1947-11-02
| [[Мукачево|Мукачеве]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q36675660|Sergei Ivanovich Genkal]]''
| ''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-27
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q36683330|Сергей Смирнов]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владислав Яснитский]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1894" | 1894
| [[Сембер]]
| data-sort-value="1945" | 1945-11-13
| [[Иркутск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q37377062|Олег Гусев]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Заусайлов]]
|
| data-sort-value="1845" | 1845
| [[Казан]]
| data-sort-value="1913" | 1913
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Захаров (1953)|Алексей Захаров]]
|
| data-sort-value="1953" | 1953-03-13
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Захаров (1940)|Алексей Захаров]]
|
| data-sort-value="1940" | 1940-07-10
| [[Күкчәтау]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вячеслав Захаров]]
|
| data-sort-value="1939" | 1939-11-17
| [[Воронеж]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фирдәвес Зарифуллин|Фирдәвес Зәрифуллин]]
|
| data-sort-value="1962" | 1962-01-02
| [[Күгеш (Татарстан)|Күгеш]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q37837455|Артём Мищенко]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Евгения Захарова]]
|
| data-sort-value="1955" | 1955-04-19
| [[Языково (Алексеевск районы)]]
|
|
|-
|
| [[Зиннур Зиннәтуллин]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-01-13
| [[Манзарас]]
|
|
|-
|
| [[Рөстәм Заһидуллин]]
|
| data-sort-value="1986" | 1986-04-29
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Вакыйф Зыятдинов]]
|
| data-sort-value="1929" | 1929-07-01
| [[Югары Ырга]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фарсель Зыятдинов]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-06-01
| [[Качкын]]
| data-sort-value="2021" | 2021-08-16
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Сәйдә Зыятдинова|Сәидә Зыятдинева]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1941" | 1941-03-27
| [[Шәдке]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Любовь Златоустова]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-08-30
| [[Чистай]]
| data-sort-value="2011" | 2011-05-30<br/>2011
| [[Мәскәү]]
|-
|
| [[Александр Зорин]]
|
| data-sort-value="1961" | 1961-03-19
| [[Тула]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Зорин]]
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-02-25
| [[Калинино (Урнар районы)|Калинино]]
| data-sort-value="2006" | 2006-05-08
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ләис Зөлкарнәев]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1962" | 1962-04-02
| [[Бакалы районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Татьяна Зябликова|Татьяна Зәбликова]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-05-11
| [[Казан]]
| data-sort-value="2002" | 2002-02-07
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Лев Ибраһимов]]
|
| data-sort-value="1816" | 1816-02-22<br/>1818
|
| No/unknown value
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сәгадәт Ибраһимов]]
|
| data-sort-value="1928" | 1928-05-25
| [[Таллы Бүләк (Азнакай районы)|Таллы Бүләк]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Альберт Ризванов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1974" | 1974-12-17
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q38801247|Регина Мифтахова]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Иванов (1929)|Борис Иванов]]
|
| data-sort-value="1929" | 1929-12-31
| [[Казан]]
| data-sort-value="2000" | 2000-09-08
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виктор Иванов (1942)|Виктор Иванов]]
|
| data-sort-value="1942" | 1942-09-12
| [[Зеквай]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Иванов (1951)|Владимир Иванов]]
|
| data-sort-value="1951" | 1951-01-30
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ирек Миңнеәхмәтов|Ирек Миңнеәхмәтев]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-12-25
| [[Казан]]
| data-sort-value="2020" | 2020-03-13
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Рәисә Иванова]]
|
| data-sort-value="1922" | 1922-07-11
| [[Мария Посады]]
| data-sort-value="2009" | 2009-11-21
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Галина Ившина]]
|
| data-sort-value="1953" | 1953-10-22
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Василий Игнатьев|Васили Игнатьев]]
|
| data-sort-value="1917" | 1917-03-12
| ''[[:d:Q19670666|Zagoski]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-03-20
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виктор Игнатьев]]
|
| data-sort-value="1918" | 1918-11-10
| [[Спиридоновка|Спиридун]]
| data-sort-value="1992" | 1992-03-13
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Юрий Игнатьев|Юри Игнатьев]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-04
| [[Львов]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Клара Һидиятуллина]]
|
| data-sort-value="1955" | 1955-02-11
| [[Победа (Азнакай районы)|Победа]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Пётр Кудрявцев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1863" | 1863-10-25
| ''[[:d:Q19669611|Чертково]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-27
| [[Рязань]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фуат Гатин]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-10
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Игорь Антипин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1954" | 1954-04-07
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дамир Гобәйдуллин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1957" | 1957-12-06
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Георгий Юньев]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-05-05
| [[Вологда]]
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Минск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виктор Григорьев (1939)|Виктор Григорьев]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1939" | 1939-01-12
| [[Уфа]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Вера Кивалкина]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-09-25
| [[Коротни]]
| data-sort-value="1990" | 1990-06-28
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәфис Измайлов]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1940" | 1940-06-27
| [[Мәлләтамак]]
| data-sort-value="2011" | 2011-09-11
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рөстәм Измайлов]]
|
| data-sort-value="1926" | 1926-12-13
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Всеволод Изосимов]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-10-28
| [[Ширәмәт]]
| data-sort-value="1974" | 1974-12-25
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Ольга Ильинская]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-18
| [[Минзәлә|Минзәлә шәһәре]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Ильинский|Николай Ильински]]
|
| data-sort-value="1932" | 1932-05-31
| [[Казан]]
| data-sort-value="2015" | 2015-08-05
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рафаил Ильясов (1942)|Рафаил Ильясов]]
|
| data-sort-value="1942" | 1942-03-22
| [[Бакы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Миронов (1957)|Владимир Миронов]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-12
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Әхәт Ильясов]]
|
| data-sort-value="1936" | 1936-07-02
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Равил Имангалиев]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-29
| [[Каргалы бистәсе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q40120337|Михаил Эйдельштейн]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Ионкин]]
|
| data-sort-value="1962" | 1962-07-31
| [[Күзнәй]]
|
|
|-
|
| [[Наис Гамбәр]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1947" | 1947-08-25
| [[Мөслим районы]]
| data-sort-value="2005" | 2005-05-04
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Флүр Баһаутдинов|Флүр Баһаветдинев]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-10
| [[Мөслим районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Әнәс Исхаков (1945)|Әнәс Исхаков]]
|
| data-sort-value="1945" | 1945-08-14
| [[Югары Чыршылы (Лениногорск районы)|Югары Чыршылы]]
| data-sort-value="2019" | 2019-10-21
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q41141479|Артур Саламатин]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дамир Исхаков]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-11<br/>1952
| [[Шәмәрдән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Ризидә Исхакова]]
|
| data-sort-value="1964" | 1964-11-01
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Венера Ихсанова]]
|
| data-sort-value="1933" | 1933-08-23
| [[Түбән Шөн]]
| data-sort-value="2019" | 2019-02-16
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ильяс Ихсанов]]
|
| data-sort-value="1959" | 1959-01-26
| [[Ключищи (Татарстан)|Келүчишче]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фәрит Ишмаев]]
|
| data-sort-value="1911" | 1911-01-14
| [[Габдулла Тукай урамы (Казан)|Габдулла Тукай урамы]]
| data-sort-value="1990" | 1990-08-28
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Элеонора Ишмаева|Илиянура Ишмаева]]
|
| data-sort-value="1940" | 1940-04-18
| [[Уфа]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виктор Ищереков|Виктор Иччереков]]
|
| data-sort-value="1872" | 1872-04-21
| [[Сергач]]
| data-sort-value="1936" | 1936-09-23
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илгиз Кавиев]]
|
| data-sort-value="1941" | 1941-08-08
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мәҗит Кавиев]]
|
| data-sort-value="1908" | 1908-01-04
| [[Ис (Свердловск өлкәсе)|Ис]]
| data-sort-value="1966" | 1966-01-26
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q41668981|Валентина Кичигина]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Октябрь Кадыйров|Үктәбер Кадыйров]]
|
| data-sort-value="1935" | 1935-10-25
| [[Дүртөйле (Чистай районы)|Дүртөйле]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Элла Казакова]]
|
| data-sort-value="1946" | 1946-03-14
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Кайгородов]]
|
| data-sort-value="1936" | 1936-12-24
| [[Яңа (Туринская Слобода районы)|Яңа]]
| data-sort-value="2015" | 2015-09-28
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Марина Калайда]]
|
| data-sort-value="1957" | 1957-06-13
| ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q42167145|Дмитрий Самигуллин]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Тәңребиргән Гаделбаев]]
|
| data-sort-value="1914" | 1914
| [[Күкҗиде (Саркан районы)|Күкҗиде]]
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q42413729|Константин Гарин]]''
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| data-sort-value="1850" | 19th century
|
| data-sort-value="1930" | 20th century
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q42790082|Владимир Сироткин]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Равил Фәхруллин]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1981" | 1981-04-11
| ''[[:d:Q2162658|Rokytne]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q43060921|Вадим Ермолаев]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q43060925|Сергей Кацюба]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q43067400|Гөлнара Сафина]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q43105300|Александр Бредихин]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Иван Корякин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1896" | 1896
| ''[[:d:Q13664641|Еремеевская (Котельничан кӀошт)]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Лев Урванцов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
| data-sort-value="1865" | 1865-02-21
| [[Казан]]
| data-sort-value="1929" | 1929-01-15
| [[Карловы-Вары]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Артём Скворцов]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1975" | 1975-04-16
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q45329647|Максим Авдеев]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Павел Чиков]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="1978" | 1978-05-19
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q47004157|Иван Словцов]]''
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[математик]]
| data-sort-value="1844" | 1844-11-17
| [[Төмән]]
| data-sort-value="1907" | 1907-10-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q47094893|Регина Сибгатуллина]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Әлфия Когогина]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-02-22
| [[Яшел Үзән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Татьяна Ларионова]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-02
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q47504030|Юлия Будникова]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Рәмзия Габделхакова]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1959" | 1959-11-02
| [[Иске Үтәмеш]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Грузинцев]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1851" | 1851-02-26
| [[Рыбинск]]
| data-sort-value="1919" | 1919
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q48132691|Татьяна Горшкова]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Мещеринов]]
|
| data-sort-value="1847" | 1847-03-31
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value="1919" | 1919
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q48955937|Галина Алтухова]]''
|
| data-sort-value="1940" | 1940
| [[Харьков]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Альфред Апин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1906" | 1906-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1972" | 1972-02-03
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q50635281|Евгений Шакиров]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Роза Яппарова]]
| ''[[:d:Q47492700|theatre maker]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-02
| [[Хансүәр]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q50941869|Марат Җиһаншин]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q51125795|Сергей Ефимов]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Билал Йосыпов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1904" | 1904-12-25
| [[Яңа Мерәс]]
| data-sort-value="1999" | 1999-02-26
| [[Уфа]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q51667846|Михаил Гаврилов]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1879" | 1879
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q51668555|Клара Барбакова]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1934" | 1934
| [[Клинцы]]
| data-sort-value="2018" | 2018-02-19
| [[Төмән]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Гыймаз Баһаветдинев]]
|
| data-sort-value="1897" | 1897-12-27
| [[Менделеевск]]
| data-sort-value="1938" | 1938-05-10
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Овчинников]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1874" | 1874
|
| data-sort-value="1936" | 1936-09-15
| [[Берлин]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q51670869|Михаил Боцманов]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1893" | 1893-09-20
| [[Чуел]]
| data-sort-value="1970" | 1970-03-31
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q52145175|Гүзәл Сыйтдыкова]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Әзһәр Мөхәммәдиев]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-08
| [[Сеңрән]]
| data-sort-value="2018" | 2018-04-25<br/>2018
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q52312150|Даниэль Тартаковский]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2878105|инженер-энергетик]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q52769891|Полина Микшина]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q52769894|Юрий Зуев]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q14906342|биофизик]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Госман Саинов]]
|
| data-sort-value="1835" | 1835-10-02
| No/unknown value
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q53402499|Эльвира Әхмәтҗанова]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илдус Әмирханов|Илдус Әмирхан]]
|
| data-sort-value="1941" | 1941-01-04
| [[Урта Тирескә]]
| data-sort-value="2018" | 2018-06-18
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q55102031|Ibragim Akhtyamov]]''
| [[адвокат]]
| data-sort-value="1880" | 1880-05-09
| [[Уфа]]
| data-sort-value="1936" | 1936-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q55102265|Леонид Грошев]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-03-15
| [[Иваново өлкәсе]]
| data-sort-value="1974" | 1974-06-04
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q55103383|Денис Громов]]''
| ''[[:d:Q1424605|trader]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виктор Савельев (1963)]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-01
| [[Әлмәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Бушмакин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1875" | 1875
| [[Чистай]]
| data-sort-value="1936" | 1936-10-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q55728487|Эльвира Җиһаншина]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q55728501|Айрат Җиһаншин]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Равил Сәйфетдинов|Равил Сәйфетдинев]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q57612045|deputy head teacher]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-10-14
| [[Мулла Иле]]
| data-sort-value="2018" | 2018-02-10
| [[Мулла Иле]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәшит Нигъмәтуллин (1923)|Рәшит Нигъмәтуллин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1923" | 1923-01-05
| [[Казан]]
| data-sort-value="1991" | 1991-07-07
| [[Казан]]
|-
|
| [[Андрей Поминов]]
| [[инженер]]
| data-sort-value="1958" | 1958-03-02
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| [[Иван Поминов]]
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-02-19
| [[Самар губернасы]]
|
| [[Казан]]
|-
|
| [[Павал Абрамов]]
|
| data-sort-value="1914" | 1914-02-23
| [[Шомырбаш]]
| data-sort-value="1992" | 1992-09-22
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дамир Фәттахов]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-10-11
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q56154145|Айрат Каюмов]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q56306906|Владимир Поварницын]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1899" | 1899-06-14
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| data-sort-value="1962" | 1962-10-21
| [[Киев]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Әминә Мөхетдинова|Әминә Мөхетдинева]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-09-06
| [[Казан]]
| data-sort-value="1944" | 1944-12-26
| [[Енисейск]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q56594561|Anna Valeeva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q56654615|Mikhail Pugachev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q56654617|Nikita Shtyrlin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q56800387|Pavel Sidorov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q56815097|Olga Ermakova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q56934170|Alexey Tiranov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q57019224|Alexander R Mukhitov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q57053644|Julia Lebedeva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57055602|Konstantin S Usachev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57065143|Mikhail S Bukharov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Тимур Галибаев]]
|
| data-sort-value="1966" | 1966-03-12
| [[Өрген]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57296712|Ilya Saushin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q57389069|Tatiana Nikolaeva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57410621|Rafail Rakhmatullin (Rakhmatoullin, Rahmatouline, Razmatullin))]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q57413528|Daria Martynova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57423437|Khassanov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57437541|Mustafin Askar Nailevich]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57494080|Зөлфия Габидуллина]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Тимофей Белов]]
|
| data-sort-value="1907" | 1907-02-13
| [[Тимәш]]
| data-sort-value="1978" | 1978-12-22
| [[Казан]]
|-
|
| ''[[:d:Q57595235|Юрий Кутин]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57651217|Yuliya Ponomareva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| [[Альберт Кәримов|Әлбирт Кәримов]]
|
| data-sort-value="1976" | 1976-01-23
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Иванов (1976)|Сергей Иванов]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-08-02
| [[Северодвинск]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Азат Хамаев|Азат Хәмәев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
| [[Пучы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Эльмира Зарипова|Илмирә Зарипова]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-04-24
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57763532|Waleed S. Mohammed]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57788304|Bulat Usmanov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57844064|Marat Gafurov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57902492|Daut Islamov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q57913764|Роланд Тамазович Херианов]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-25
| ''[[:d:Q653420|Bolnisi]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57920070|K. M. Mijanur Rahman]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57982034|Людмила Леонтьева]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q58197626|G. F. Romashkina]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q58210561|Shmeleva Liudmila]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q58231625|George Mamin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q58267876|Timur A. Sibgatullin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q58371578|Arkady Popov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәис Шәйхелисламов]]
|
| data-sort-value="1951" | 1951-10-24
| [[Мөслим (Мөслим районы)]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q58457234|Natalia Nikonorova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q58464200|Olga Kravtsova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q58679802|Айрат Хасьянов]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q58679954|Ilia Sozutov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q58779893|Mohammad Nooraiepour]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q58819378|Rustam Khaibullin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q58825766|Serghei Malkov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Тансык Нәҗметдинев]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-03-30
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
| data-sort-value="2008" | 2008-03-21
| [[Казан]]
|-
|
| [[Мира Космодемьянская]]
|
| data-sort-value="1927" | 1927-05-03
| [[Сембер]]
| data-sort-value="2013" | 2013-05-20
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q59293395|Héctor Alejandro Cabrera Fuentes]]''
| ''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q4968496|El Espinal Municipality]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q59565111|Aydar I Rakhmatullin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q59594389|Akhmet Galeev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q59660459|Artur Useinov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q59667145|Irshad Sharafutdinov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q59695299|Nikolay V Kotov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q59827413|Sandra Morales Ruiz]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q59866275|Martin Kangwa]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q60141392|Iskander Vakhitov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Груничев]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-10
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q60222445|Anna Danilushkina]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q60390911|Alexander Turanov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q60391151|Renad Ibrahimovich Zhdanov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q60393881|Dmitrii A. Emelianov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q60695029|Sergeĭ Vasilʹevich Dʹi︠a︡kov]]''
| [[укытучы]]
| data-sort-value="1939" | 1939-03-26
| [[Балашау]]
| data-sort-value="2016" | 2016-08-24
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q60695870|Iraida Romanova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Павел Софроницкий]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1910" | 1910-08-26
| [[Казан]]
| data-sort-value="1997" | 1997-07-13
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q60826773|Sergej Aleksandrovič Arcybyšev]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1887" | 1887
|
| data-sort-value="1957" | 1957-08-22
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q60826904|Рукавицын, Иннокентий Николаевич]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1892" | 1892-04-22
|
| data-sort-value="1958" | 1958-08-16
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q60826990|Valentin Ivanovich Smirnov]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1879" | 1879-03-02
| [[Казан]]
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q60827012|Фролов, Дмитрий Николаевич]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1903" | 1903-10-24
| [[Котельнич|Катилнич]]
| data-sort-value="1993" | 1993-04-30
| [[Самар]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q61101798|Сергей Абруков]]''
|
| data-sort-value="1921" | 1921-09-13
| [[Кече Сөнчәле]]
| data-sort-value="2006" | 2006-05-01
| [[Чабаксар]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Дания Заһидуллина]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-01
| [[Әмәкәй]]
|
|
|-
|
| [[Марат Заһидуллин (1978)|Марат Заһидуллин]]
|
| data-sort-value="1978" | 1978-07-20
| [[Апас районы]]
|
|
|-
|
| [[Фәрит Гыйльми]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Мөслим районы]]
|
| [[Әлмәт]]
|-
|
| [[Ләйлә Фазлыева]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value="1975" | 1975-05-29
| [[Кыргызстан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Равил Сабиров (1974)|Равил Сабиров]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1974" | 1974
| [[Минзәлә районы]]
|
|
|-
|
| [[Артур Поляков]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| [[Кайбыч районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q61160824|Irina V Romanova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q61304965|Guzel Ziyatdinova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q61477858|Andrey Galukhin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Панаев]]
|
| data-sort-value="1788" | 1788
| No/unknown value
| data-sort-value="1868" | 1868
| No/unknown value
|-
|
| [[Александр Горталов]]
|
| data-sort-value="1851" | 1851-02-27
| [[Россия империясе]]
| No/unknown value
|
|-
|
| [[Арсений Горталов|Арсени Горталов]]
|
| data-sort-value="1861" | 1861-10-22
| No/unknown value
| data-sort-value="1930" | 1930
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Кочелаев]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-04-19
| [[Долгопрудный]]
| data-sort-value="2025" | 2025-09-29
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Әлмира Әдиатуллина]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1938" | 1938-07-08
| [[Сәеткол (Илеш районы)|Сәеткол]]
|
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q61994384|Nadezhda Tarasova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q61994386|Yury Gogolev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q61999255|Аркадий Лин]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q62036330|Aida Gainutdinova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q62283357|Natalia Hennadiivna Stxukina]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-27
| ''[[:d:Q465104|Броды]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q62358258|Данилов Леонід Григорович]]''
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-03-02
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value="1928" | 1928-11-27
| [[Киев]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Йолдыз Нигъмәтуллина]]
|
| data-sort-value="1929" | 1929-04-29
| [[Казан]]
| data-sort-value="2023" | 2023-02-02
|
|-
|
| [[Татьяна Багаева]]
|
| data-sort-value="1952" | 1952-02-17
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| [[Эдуард Бадәмшин]]
|
| data-sort-value="1932" | 1932-06-03
| [[Казан]]
| data-sort-value="2000" | 2000-06-01
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Юрий Бабанов]]
|
| data-sort-value="1931" | 1931-12-12
| [[Казан]]
| data-sort-value="1995" | 1995-10-30
| [[Казан]]
|-
|
| [[Александр Бажанов]]
|
| data-sort-value="1898" | 1898-08-30
| [[Казан]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-08
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q62651062|Tatiana Gavrilova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| [[Рөстәм Бәйкиев]]
|
| data-sort-value="1957" | 1957-04-16
| [[Яшел Үзән]]
|
|
|-
|
| [[Тәлгать Миңнебаев]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-10
| [[Кичүчат]]
| data-sort-value="1991" | 1991-08-17
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Луиза Бәйрәмова|Луиза Бәйрәмева]]
|
| data-sort-value="1935" | 1935-01-01
| [[Исәнбай]]
| data-sort-value="2022" | 2022-02-26
|
|-
|
| [[Александр Балакин]]
|
| data-sort-value="1957" | 1957-08-08
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| [[Юрий Балашов]]
|
| data-sort-value="1951" | 1951-04-16
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| [[Владимир Барабанов]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-05-19
| [[Дон-Урай]]
|
|
|-
|
| [[Владимир Баранов (1872)|Владимир Баранов]]
|
| data-sort-value="1872" | 1872-09-15
| [[Микулино|Микулин]]
| data-sort-value="1942" | 1942-02-14
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Геннадий Баранов]]
|
| data-sort-value="1941" | 1941-04-29
| [[Базарлы Сызган]]
|
|
|-
|
| [[Владимир Батыр]]
|
| data-sort-value="1907" | 1907-07-17
| [[Киев]]
| data-sort-value="1957" | 1957-10-04
| [[Казан]]
|-
|
| [[Анатолий Бахтин]]
|
| data-sort-value="1939" | 1939-12-25
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| [[Иван Башкиров (1900)|Иван Башкиров]]
|
| data-sort-value="1900" | 1900-07-28
| [[Казан]]
| data-sort-value="1980" | 1980-04-30
| [[Франкфурт]]
|-
|
| [[Рәдиф Бәширев]]
|
| data-sort-value="1929" | 1929-01-03
| [[Казан]]
| data-sort-value="1996" | 1996-04-20
| [[Махачкала]]
|-
|
| [[Илидә Бәширева]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-11-23
| [[Иске Әшер]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q63229816|Oleg A. Timoshkin]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-30
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рөстәм Баязитев]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-17
| [[Владивосток]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Александра Безина]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="1932" | 1932-02-15<br/>1932
| [[Коломна]]
| data-sort-value="2020" | 2020-08-23
|
|-
|
| [[Фәрит Йосыпов]]
|
| data-sort-value="1939" | 1939-05-15
| [[Олы Карагуҗа]]
|
|
|-
|
| [[Дмитрий Белихов]]
|
| data-sort-value="1898" | 1898-04-08
| [[Кострома]]
| data-sort-value="1979" | 1979-09-10
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Луиза Янсуар]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-08-13
| [[Кавал]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Беляев (1937)|Николай Беляев]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-23
| [[Ярославль]]
| data-sort-value="2016" | 2016-12-24
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Маргарита Беляева]]
|
| data-sort-value="1912" | 1912-12-30
| [[Чистай]]
| data-sort-value="2004" | 2004-11-10
| [[Казан]]
|-
|
| [[София Березина]]
|
| data-sort-value="1916" | 1916-08-21
| [[Орлов өязе]]
| data-sort-value="1997" | 1997-04-13
| [[Казан]]
|-
|
| [[Вадим Бик]]
|
| data-sort-value="1894" | 1894-04-26
| [[Акмәсҗит]]
| data-sort-value="1967" | 1967-01-06
| [[Сарытау]]
|-
|
| ''[[:d:Q63489500|Ruslan Shekurov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Юрий Благов (1937)|Юрий Благов]]
| ''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-02-10<br/>1937
| [[Югары Ослан]]
| data-sort-value="2014" | 2014-10-23
| [[Казан]]
|-
|
| [[Георгий Блом]]
|
| data-sort-value="1918" | 1918-09-03
| ''[[:d:Q1493534|Rauna]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-06-03
| [[Түбән Новгород]]
|-
|
| [[Александр Блудоров]]
|
| data-sort-value="1902" | 1902-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1975" | 1975-06-10
| [[Казан]]
|-
|
| [[Зелиг Блюмштейн|Зелиг Блүмштейн]]
|
| data-sort-value="1894" | 1894-11-06
| [[Сарапул]]
| data-sort-value="1986" | 1986-10-19
| [[Казан]]
|-
|
| [[Халидә Багданова]]
|
| data-sort-value="1940" | 1940-07-08
| [[Уфа]]
|
|
|-
|
| [[Алексей Боголюбов (1874)|Алексей Боголюбов]]
|
| data-sort-value="1874" | 1874-03-08
| [[Казан]]
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
|
| [[Аркадий Боголюбов]]
|
| data-sort-value="1875" | 1875
| [[Никалай өязе|Николаевск өязе]]
| data-sort-value="1952" | 1952
| [[Тәтеш]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Боголюбов (1840)|Николай Боголюбов]]
| [[хирург]]
| data-sort-value="1840" | 1840-05-20
| [[Малмыж]]
| data-sort-value="1893" | 1893-08-20
| [[Казан]]
|-
|
| [[Роза Баһаветдинева]]
|
| data-sort-value="1945" | 1945-03-01
| [[Хрустальный]]
|
|
|-
|
| [[Владимир Бойко]]
|
| data-sort-value="1933" | 1933-03-11
| [[Могилёв]]
| data-sort-value="2022" | 2022-05-30
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q63865103|Alexander Ovsyannikov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q63877376|Михайлов, Леонид Григорьевич]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1928" | 1928-02-28
| [[Миякә районы]]
| data-sort-value="2015" | 2015-03-15
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q63913217|Rafil Khairullin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| [[Виталий Боронин]]
|
| data-sort-value="1927" | 1927-08-23
| [[Волостниковка (Иске Майна районы)|Волостниковка]]
| data-sort-value="2002" | 2002-02-09
| [[Казан]]
|-
|
| [[Александр Бредихин]]
|
| data-sort-value="1951" | 1951-10-19
| [[Каманича]]
|
|
|-
|
| [[Борис Бронштейн]]
|
| data-sort-value="1945" | 1945-12-10
| [[Чирмешән (Чирмешән районы)]]
|
|
|-
|
| [[Герман Будников]]
|
| data-sort-value="1936" | 1936-10-08
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Булыгин (1916)|Владимир Булыгин]]
|
| data-sort-value="1916" | 1916-04-17
| [[Казан]]
| data-sort-value="2010" | 2010-01-23
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Булыгин]]
|
| data-sort-value="1952" | 1952-01-28
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| [[Владимир Булычев]]
|
| data-sort-value="1942" | 1942-06-29
| [[Казан]]
| data-sort-value="1995" | 1995-08-08
| [[Казан]]
|-
|
| [[Лариса Борһанова]]
|
| data-sort-value="1950" | 1950-05-13
| [[Дүшәнбе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Бургсдорф (1864)|Владимир Бургсдорф]]
|
| data-sort-value="1864" | 1864-05-17
| [[Лысково|Лискау]]
| data-sort-value="1935" | 1935-04-03
| [[Казан]]
|-
|
| [[Николай Бурмистров]]
|
| data-sort-value="1925" | 1925-12-25
| [[Чулпан (Арча районы)|Чулпан]]
| data-sort-value="2004" | 2004-02-29
| [[Казан]]
|-
|
| [[Борис Буров]]
|
| data-sort-value="1934" | 1934-06-04
| [[Казан]]
| data-sort-value="2008" | 2008-03-07
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ефим Бушканец]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-11-12
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1988" | 1988-11-16
| [[Казан]]
|-
|
| [[Габдүш Ваһапов]]
|
| data-sort-value="1814" | 1814
| [[Казан]]
| data-sort-value="1873" | 1873
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q64541403|Diana A Mironova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q64541405|Ramil Nugmanov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q64541422|Olga D Bochkova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| [[Наилә Вазыйхова]]
|
| data-sort-value="1945" | 1945-02-14
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
|
|
|-
|
| [[Рәмзи Вәлиев]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-05-07
| [[Карашәм]]
|
|
|-
|
| [[Револь Вәлиев]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-08-19
| [[Күрәз]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Воробьёв (1894)]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-11-15<br/>1894-11-01
| [[Хвалынск|Хвалын]]
| data-sort-value="1967" | 1967-09-29<br/>1967-09-20
| [[Казан]]
|-
|
| [[Солтан Вәлиев]]
|
| data-sort-value="1941" | 1941-10-19
| ''[[:d:Q1968907|Shkotovo]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-02
| [[Россия]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фалес Вәлиев]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-09-30
| [[Кычытканлы]]
| data-sort-value="2004" | 2004-06-08
| [[Россия]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Сухов]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1959" | 1959-07-25
| [[Потсдам]]
|
|
|-
|
| [[Зиннәт Вәли]]
|
| data-sort-value="1924" | 1924-03-08
| [[Шәпкә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Гомәр Саттаров]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-07-02
| [[Мулла Иле]]
| data-sort-value="2020" | 2020-08-26
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Ирина Коновалова]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-18
| [[Казан]]
| data-sort-value="2016" | 2016-08-14
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Тимур Шиһабетдинов]]
| ''[[:d:Q378622|узышчы]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-01-12
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q65154671|Rashit Shagaliev]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-29
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рафаил Газизов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-26
| [[Кече Кирмән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мәлик Хәйруллин]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-01
| [[Кошман]]
| data-sort-value="2025" | 2025-02-09
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Гөлчирә Мансурова-Такташева]]
| [[укытучы]]
| data-sort-value="1909" | 1909
| [[Яңа Әлем]]
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Чулпан Закирова]]
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-07-24
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| [[Марат Маликов]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1937" | 1937-02-02
| [[Илеш районы]]
|
|
|-
|
| [[Наил Алан]]
|
| data-sort-value="1963" | 1963-06-05
| [[Алан (Теләче районы)|Алан]]
| data-sort-value="2018" | 2018-06-11
| [[Кабо-Верде]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q66688797|Albert Aghanov]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-04-21
| ''[[:d:Q3403723|Öndörkhangai]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q67097007|Іван Цімафеевіч Арзамасаў]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-05-08
| ''[[:d:Q21845264|Вялікія Кулікі]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Мартынов (1980)]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-03-12
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q68570815|Alexander Makeev]]''
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q19356817|петролог]]''<br/>''[[:d:Q11424604|Җир белегече]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-11-07<br/>1951
| ''[[:d:Q503469|Cahul]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Ирина Ларочкина]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-14
| [[Әлмәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q71945581|Наил Фәткуллин]]''
| ''[[:d:Q482980|автор]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-10
| [[Яшел Үзән]]<br/>[[Юдино районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q73632153|Irina Tikhonova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q74415301|Ренат Нугаев]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]<br/>[[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1953" | 1953-05-30
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q75194860|Nikolai I Petrov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Товий Эпштейн]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1895" | 1895-12-15
| [[Даугавпилс]]
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q76529748|Vera Alekseevna Kosova]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q77319159|Andrey Chasov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Вицин]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="1929" | 1929-10-26
| [[Воткинск|Вуткин]]
| data-sort-value="2017" | 2017-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q77550206|Nikolay K. Andreev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q78123889|Alexander D. Shengelaya]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-11-03
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q78158803|Victor Silvestrovich Charin]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
| data-sort-value="1919" | 1919-11-07
| [[Пыёлдино]]
| data-sort-value="2008" | 2008-10-16
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q78163763|Viktor Brylyov]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12764792|doctoral student]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-06
| [[Иркутск]]
| data-sort-value="2022" | 2022-04-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q79256628|Олег Петров]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Артем Хохорин]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-30
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q80289561|Alexandr Eremeev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q80955095|Alexander I Sagidullin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q80959478|Irek R. Mukhamedshin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q82044539|Innokentii Vishnyakov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q82216229|Maya Rudakova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q82289674|Alexey B Dobrynin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q82517371|Mikhail Khrizanphorov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q83047960|Anton Eremeev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q83223776|Boris Yavkin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q83223779|Timur Biktagirov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q83282793|Vyacheslav Semenov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q83343895|Julia Morozova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q83569121|Anastas A Bukharaev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q83798739|Bulat Khayrutdinov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q84045471|Alexander V Gerasimov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q84326720|Samiullah Khan]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q84484820|Yulia S Lapteva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q84721896|Булашевич, Юрий Петрович]]''
|
| data-sort-value="1911" | 1911-07-11
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1999" | 1999-07-09
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q84724306|Мережин, Виктор Павлович]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-06
| [[Петрозаводск]]
| data-sort-value="2006" | 2006-08-29
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Эрик Рәхмәтуллин]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1937" | 1937-12-13
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владлен Фролов]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1933" | 1933-06-08
| [[Тәтеш]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Семён Вишневский]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]''
| data-sort-value="1849" | 1849-01-03
| [[Ядернә өязе]]
| data-sort-value="1922" | 1922-10-14
| [[Казан]]
|-
|
| ''[[:d:Q84946115|Bulat N Galimzyanov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q85368630|Eduard Khaziev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q85631880|Aleksandr Yakovlev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q85635448|Leisan F Galiullina]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q85662673|Valery Solovyev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q85821229|Ildar Galeev]]''
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-04-22
| [[Ташкент]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q85899438|Aliya D Suleimanova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Кадрия Котлыбаева]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-03-10
| [[Габдулла Тукай урамы (Казан)|Габдулла Тукай урамы]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-11
| [[Уфа]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Айдар Сәлимгәрәев]]
|
| data-sort-value="1971" | 1971-08-03
| [[Мөслим (Мөслим районы)]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дамир Динниулов]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-23
| [[Казан]]
| data-sort-value="2021" | 2021-06-04
| [[Казан]]
|-
|
| ''[[:d:Q86059473|Edvard T Musaev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q86071170|I A Zakharova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q86105469|Aleksandr Laikov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q86452554|Valeriya Grinenko]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q86553514|Елена Никитина]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q86568570|Askar K Gatiatulin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q86761136|Ekaterina Kozlova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q86833414|Aliia Shamsieva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q86852526|Ilya Vasilyev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q86871654|Elena Gorobets]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q86959675|Oleg Morozov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q87501035|Zemfira A Bredikhina]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q87517442|Dmitry Suchkov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q87555557|Yu V Obnosov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q87555561|Anvar Kacimov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q87709798|Konstantin G. Kornev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q87715392|Rezeda Ishkaeva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q87778791|Aygul Subkhangulova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q87784157|Marsil Kadirov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q87786646|Elvira Musina]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q87945819|Evgeniya Levy]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q87970688|Кирилл Петровнин]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q88020099|Ivan Popov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q88260516|Daria Chulpanova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q88314038|Yury Borisovich]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-30
| [[Камень-на-Оби]]
| data-sort-value="2007" | 2007-07-16
| [[Воронеж]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q88424687|Anna Orlova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q88436532|Ayslu Mardanova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q88665395|Timur Shakirov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q88804484|Kajum Safiullin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q88804486|Andrey Stanislavovas]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q88838618|Анастасия Поликарпова]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q88913461|Alexey Krushelnitsky]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q88929099|Marina Gomzikova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q88943639|Rustem R Zairov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q89220335|Nikolai Shamaev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Александра Тяжёва]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-04-14
| [[Ардатау (Мордовия)|Ардатов]]
| data-sort-value="1978" | 1978-10-14
| [[Уфа]]
|-
|
| ''[[:d:Q89438646|Aidar A Validov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q89447559|Vera Khrizanforova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q89487111|Elena Valeeva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q89503602|Вячаслаў Міхайлавіч Шырокаў]]''
|
| data-sort-value="1929" | 1929-02-14
| [[Сембер]]
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q89834666|Dmitry Bespiatykh]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q89909533|Iskander Khusainov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90009792|Mohamed Zoughaib]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90017187|Fedor Nikolaev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90017210|Yaw Abayie Akosah]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90017241|Jacob Sheehama]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90108076|Vladimir Arkhipov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90135538|Gera A Pavlova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q90249621|Daina Buzyurova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90274960|Anton V Naumov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90373082|Abdul-Razak Masoud]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q90563316|Michael Volkov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q90563323|Elena Frolova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q90587976|Ekaterina Lebedeva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90622318|Anton O Svinin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90736820|Timur Burganov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90785538|Rim Gubaev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90950611|Rodion Okunev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q90974006|Semyon Vologin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q91130783|Olga Kataeva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q91130787|Artem Laskin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q91168388|Alisa Shaimardanova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q91197414|Александр Теплов]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q91372259|Vladimir A Burilov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q91381608|Almaz R Gazizov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q91424483|Anna Pavlova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Евгения Тихвинская]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-05-05
| [[Вязьма]]
| data-sort-value="1976" | 1976
| [[Казан]]
|-
|
| ''[[:d:Q91562406|Daniil A Kabanov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q91716573|Эмилия Вәлиева]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q91793327|Daria L Melnikova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q91820939|Tagir Akhmetshin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q91869681|Denis Lebedev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Гөлнара Сергеева]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-05
| [[Дөбъяз]]<br/>[[Биектау районы]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q91903279|Ruslan A Saifutdinov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q91931036|Ekaterina V Galeeva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Флера Зыятдинова|Флюра Зыятдинова]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-18
| [[Казан]]
| data-sort-value="2011" | 2011-03-01
| [[Казан]]
|-
|
| ''[[:d:Q91980023|Sufia A Ziganshina]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q91982055|Зося Канарская]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q92314824|Dilyara Khusnutdinova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q92357628|Vladislav Olegovych Gerasimov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q92363883|Юрий Кузин]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q92414588|Ivan S Smirnov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q92489655|Sergey S Kharintsev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q92489658|Anton V Kharitonov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q92605627|Liliya Kadyrgulova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q92615089|Giniyat Khaliullin]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q93124591|Петрова, Элеонора Борисовна]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-21<br/>1950
| [[Харьков]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q93231203|Алексей Носков]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q93357784|Natalia Mokshina]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q94526538|Nikolay Astafiev]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-26
| ''[[:d:Q2457921|Cherusti]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q94591148|Айрат Сәхәбетдинов]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q95179130|Хабиль Сәхәбиев]]''
| ''[[:d:Q315247|university student]]''
|
| [[Татарстан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q95230996|Ирина Волынец]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-08-02
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q95265746|Alexey Zazybin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q95312037|Werner Scheltjens]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[профессор]]<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q95368720|Alexander Leyfer]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1943" | 1943-12-27
| [[Омск]]
| data-sort-value="2017" | 2017-06-28<br/>2017
| [[Омск]]
|-
|
| ''[[:d:Q95945436|Timur Safin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q95982620|Liubov E Amirova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96001911|Dinara I Silantyeva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96067628|Alena A Vavilova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96104931|Nikolai Lyadov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96105659|Яков Самуилов]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-27
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96114264|Mohammad Al Farroukh]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96173232|Wael M Mohammed]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96189284|Mikhail Ye Zhilkin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96194947|Elena Tutubalina]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96196381|Marsel Fazlyyyakhmatov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96199119|Liliya Sharafetdinova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96204766|Saul Lema Asqui]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q96212905|Diana Baydamshina]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96245773|Абдулреза Фархадиан]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q96248259|Dmitry Anatolevich Bizyaev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q96301707|Evgeny A Pakhomov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q96346964|Sergey Ryabichko]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96352811|Dinar T Yarullin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Валентин Михайлов]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-31
| ''[[:d:Q1656119|Vokhomsky District]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Евгений Казаков|Евгени Казаков]]
|
| data-sort-value="1934" | 1934-10-22
| ''[[:d:Q4100355|Бутурлино]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Радик Салихов (1965)|Радик Салихов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-04-10
| [[Мамадыш районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Айгөл Әхмәтгалиева]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-11-27
| [[Иске Сәфәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Йолдыз Миңнуллина]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1985" | 1985-04-06
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Зәбихулла Искужин]]
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1911" | 1911-01-03
| [[Мәкъсүт (Җылаер районы)|Мәкъсүт]]
| data-sort-value="1936" | 1936-11-11
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Стелла Писарева]]
|
| data-sort-value="1925" | 1925-02-28
| [[Бердычив]]
| data-sort-value="2020" | 2020-05-25
| [[Казан]]
|-
|
| ''[[:d:Q97552214|Alla Fedorenko]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q97677849|Maria E Belousova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илшат Әминов]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-07-27
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q98050410|Илнур Гарипов]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-02-26
| [[Иске Җөри]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q98067073|Илдар Сәгъдәтшин]]''
|
| data-sort-value="1978" | 1978-02-03
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Тимур Сөләйманов (1987)|Тимур Сөләйманов]]
|
| data-sort-value="1987" | 1987-01-04
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q98068031|Нурсөя Шәйдуллина]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q98619436|Igor A Litvinov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q98649073|Almaz L Zinnatullin]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Терентьев]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-13
| [[Югары Ослан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Альберт Салихов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-25
| [[Казан]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q99709067|Kristina Kitaeva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ленар Сафин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-11
| [[Арча]]
|
|
|-
|
| [[Владимир Мерзляков]]
|
| data-sort-value="1949" | 1949-03-23
| [[Айбүләк]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q100389042|Sergey Vasil'ev]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q100748327|R R Gamirova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Ольга Гончарова]]
| ''[[:d:Q105497222|студент-биолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-25
| [[Яшел Үзән]]
| data-sort-value="2015" | 2015-10-15
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Григорий Клячкин]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1866" | 1866-10-03
| [[Нясвиж|Нәсвиж]]
| data-sort-value="1946" | 1946-07-21
| [[Казан]]
|-
|
| ''[[:d:Q102048668|А А Анисимов]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q102072840|Elena V Khozina]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102115826|Yuriĭ Iosifovich Cerskiĭ]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102121761|Vladimir Vladimirovich Vishnevskiî]]''
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102147558|Dmitry A Kalashnikov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q102221229|Elena Alekseevna Mazepa]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102245123|Igor Nikolaevich Volodin]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
| data-sort-value="1937" | 1937-04-12
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102255880|Vasilii Nikolaevich Tsapyrin]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102255884|Anatolii Vasilievich Dorodnov]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102267061|R. O. Nazarian]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102273934|Angelė Baškienė]]''
|
| data-sort-value="1941" | 1941-10-26
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q102274697|Линә Рәхмәтуллина]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1932" | 1932-01-03
| [[Балтач]]
| data-sort-value="2024" | 2024-03-19
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102279857|Leonid Ivanovich Gavrilov]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102279858|Grigorii Solomonovich Barchin]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102282104|Farid M. Ablayev]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102292790|Algimantas Pranas Urbonas]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102293540|Vytautas Kazakevicius]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102304049|G. V. Kamenkov]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102304602|Pavel Alekseevich Kuzmin]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102304603|Sh. Nugmanova]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102304785|Ігар Васілевіч Жаркоў]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1910" | 1910-06-13
| [[Мәсәгут (Дуван районы)|Мәсәгут]]
| data-sort-value="1974" | 1974-04-25
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q102305375|Aida Gainutdinova]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102305626|Boris Ivanovich Kuschev]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102305933|Ivan Petrovich Egorov]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102305934|German Fedorovich Laptev]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102305951|Vasilii Petrovich Yablokov]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102305954|Garun Saligulovich Salekhov]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102306160|Lyubov Ivanovna Chibrikova]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102306679|Aleksey Konstantinovich Nikitin]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102306693|Lev Aleksandrovich Chikin]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102306694|Vladimir Nikolaevich Rogozhin]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102319757|Andrey Porfiriev]]''
| ''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102320553|Vladimir Yu Gorshkov]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102335745|Guzalya Suleymanova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q102340380|Ekaterina Lipacheva]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102349107|Boris Leopoldovich Kaufman]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102353404|G. M. Mubarakzyanov]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102357229|Victor L. Selivanov]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102357272|Andrey N. Frolov]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102357273|Iskander Sh. Kalimullin]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102357276|Shamil T. Ishmukhametov]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102357278|Ilnur I. Batyrshin]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102395053|Grigorii Nikolaievich Chebotarev]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102395531|Victor Mikhailovich Adukov]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102399547|Veronica Zobin]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102399548|Lidia Vladimirovna Veselova]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102404666|José R. Arteaga B.]]''
| [[математик]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102404808|Tatiana Vladimirovna Polushina]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q102407458|Malle Fischer]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1944" | 1944-08-04
| ''[[:d:Q191106|Һаапсалу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102407459|Peep Uba]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1939" | 1939-03-30
| ''[[:d:Q12370394|Misso Rural Municipality]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102418344|Alexandre Tartakovsky]]''
| ''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q102434622|Olga Yurievna Danilkina]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102436005|Marat Aukhadiev]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q102900394|Voplenko Nikolai Nikolaevich]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q63677188|хокук укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-13
| ''[[:d:Q3702213|Даниловка]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q102985494|Vladimir Mefod'evich Matrosov]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q103286033|Alexander Ivanovich Fedotov]]''
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q103316189|Nikita Gennadievich Zhiltsov]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q103340063|Alexander Kirillovich]]''
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q103841082|Nail Khusnutdinov]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-20
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ямил Сафиуллин]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-04-04
| [[Мәкъсүт (Күгәрчен районы)|Мәкъсүт]]
| data-sort-value="2020" | 2020-07-30
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Лариса Астахова]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1977" | 1977-06-29
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Һарун Салихов]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1913" | 1913-08-12
| [[Казан]]
| data-sort-value="1971" | 1971-10-22
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q105087015|Pavel Solomin]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-12-28<br/>1898-01-09
| [[Шкаланка]]
| data-sort-value="1968" | 1968-08-25
| [[Иваново]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фоат Зиннуров]]
|
| data-sort-value="1959" | 1959-05-10
| [[Биектау районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Данис Шакиров]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-10-15
| [[Менделеевск]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Равил Гыймадиев]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q104166546|баш мөхәррир урынбасары]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-11-03
| [[Актаныш]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рәшит Сәләхов]]
|
| data-sort-value="1941" | 1941-12-17
| [[Кара Борнаш|Иске Борнаш]]
| data-sort-value="2021" | 2021-02-14
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Назыйм Ханзафаров]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q516463|һиральдис]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-12
| [[Олы Кайбыч]]
| data-sort-value="2023" | 2023-12-31
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Первухин (педагог)]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1813" | 1813
| [[Нократ губернасы]]
| data-sort-value="1871" | 1871
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Мөдәррис Әгъләмов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1946" | 1946-10-13
| [[Зәй районы]]
| data-sort-value="2006" | 2006-11-26
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илдус Заһидуллин]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-01
| [[Яңгул (Татарстан)|Яңгул]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q105966757|Алена Паўлаўна Кесарава]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1910" | 1910-10-05
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1972" | 1972-03-17
| [[Минск]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Алсу Нәбиева]]
| ''[[:d:Q1055894|deputy]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-03-12
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Сөмбел Гаффарова]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1980" | 1980-02-05
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Венера Латыйпова|Винирә Латыйпова]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-11-30
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Газыйм Касыймов|Газим Касыймов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1891" | 1891
| [[Яңа Биктәш]]
| data-sort-value="1937" | 1937-08-19
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Юлия Әдһәмова|Юлия Әдһәмева]]
|
|
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Сөмбел Таишева]]
|
| data-sort-value="1975" | 1975-06-18
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Азат Ахунов]]
|
| data-sort-value="1970" | 1970-04-02
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Булат Хәмидуллин]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Равия Абдуллина]]
|
| data-sort-value="1949" | 1949-10-12
| [[Баскан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q106361015|Зинаида Абрамова]]''
|
| data-sort-value="1952" | 1952-02-21
| [[Baqçasaray|Бакчасарай]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Зәйнүл Кутуева]]
|
| data-sort-value="1903" | 1903-03-04
| [[Татар Кынадысы]]
| data-sort-value="1996" | 1996
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q106565746|Анастасия Васильевна Шкляева]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-10-08
| ''[[:d:Q4278917|Малый Кармыж]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-04-02
| [[Ижау]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Антонина Нефедьева]]
|
| data-sort-value="1921" | 1921
| [[Саранск]]
| data-sort-value="2014" | 2014
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Вера Торопова]]
|
| data-sort-value="1915" | 1915-11-20
| ''[[:d:Q2564651|Mologa]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-12-31
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виталий Самарцев]]
|
| data-sort-value="1939" | 1939-10-29
| [[Казан]]
| data-sort-value="2021" | 2021-07-18
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Инна Лещинская]]
|
| data-sort-value="1935" | 1935-02-21
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="2017" | 2017-10-10
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q106862710|Динә Диас кызы Хисамова]]''
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-05-31
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Эльвира Кудрецкая]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Казан]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-31
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Ләйсән Мөхәррәмова]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-15
| [[Сарман]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q107304864|Nikolai Bogoslovski]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1862" | 1862-11-22
| [[Гороховец|Гороховетс]]
| data-sort-value="1914" | 1914-02-06
| ''[[:d:Q771345|Helwan]]''
|-
|
| ''[[:d:Q107452844|Ädip Miñdubayıf]]''
|
| data-sort-value="1929" | 1929-04-17
| [[Күлбай Мораса]]
| data-sort-value="1998" | 1998-05-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q107452859|İltözär Ğälief]]''
|
| data-sort-value="1926" | 1926-12-29
| [[Буа (Татарстан)|Буа]]
| data-sort-value="2014" | 2014-09-15
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Бәхтияр Измайлов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-05-24
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Искәндәр Измайлов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-12
| ''[[:d:Q1024733|Сеймчан]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q107710061|Юрий Смыков]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-06
| [[Каен (Новосибирск өлкәсе)|Каен]]
| data-sort-value="2015" | 2015-03-18
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Хованский]]
|
| data-sort-value="1916" | 1916-04-20
| [[Тубыл]]
| data-sort-value="1996" | 1996-11-30
| [[Калининград]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Геннадий Зерцалов]]
|
| data-sort-value="1940" | 1940-05-26
| ''[[:d:Q4507942|Chebaki]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-01-20
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Огнев]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]]
| data-sort-value="1901" | 1901-03-05<br/>1901
| [[Самар]]
| data-sort-value="1978" | 1978-12-17<br/>1978
| [[Мәскәү]]
|-
|
| ''[[:d:Q108782246|Ермолаев, Вадим Михайлович]]''
|
| data-sort-value="1892" | 1892
| [[Казан]]
| data-sort-value="1955" | 1955-06-27
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Борис Болгарский]]
|
| data-sort-value="1892" | 1892-08-05<br/>1892-07-24
| [[Казан]]
| data-sort-value="1980" | 1980-04-03
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Николай Демидов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[укытучы]]
| data-sort-value="1933" | 1933-04-08
| [[Урта Девятово]]
| data-sort-value="2021" | 2021-10-06
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Владимир Донсков]]
|
| data-sort-value="1881" | 1881-04-04
| [[Түбән Күл (Ырынбур өлкәсе)|Түбән Күл]]
| data-sort-value="1960" | 1960
| [[Иркутск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Исаак Оксман]]
|
| data-sort-value="1892" | 1892-06-24
| ''[[:d:Q12107923|Kalyus]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-05-16
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Лавров (1935)|Сергей Лавров]]
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-06
| [[Казакъстан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q108905778|Artem Prokofiev]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-12-31
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рафаэль Мөгыйнов]]
|
| data-sort-value="1929" | 1929-01-29
| [[Сарман]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Зәйнәп Кәримова]]
|
| data-sort-value="1909" | 1909-02-22
| ''[[:d:Q21635426|Аллағыуат улыҫы]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-09-22
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q109357396|Abram Rubinshteyn]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1909" | 1909
| [[Барысав (шәһәр)|Барысау]]
| data-sort-value="1955" | 1955-08-10
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Александр Разумов]]
|
| data-sort-value="1897" | 1897-01-05
| [[Самар губернасы]]
| data-sort-value="1987" | 1987-08-31
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q109406027|Аристарх Смирнов]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q26832546|медицина администраторы]]''<br/>''[[:d:Q17143199|medical examiner]]''<br/>''[[:d:Q11494960|йогышлы авырулар белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1854" | 1854-04-12
|
| data-sort-value="1899" | 1899
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q109485145|Алексей Петрович Шкляев]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
| data-sort-value="1949" | 1949-09-28
| ''[[:d:Q12133717|Нижнее Корякино]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виктор Боголюбов|Виктор Боголүбов]]
|
| data-sort-value="1874" | 1874-04-07
| [[Казан]]
| data-sort-value="1935" | 1935-03-07
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q109492259|Aleksandr Dudurov]]''
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-18
| [[Кытау-Ивановск]]
| data-sort-value="2021" | 2021-03-03
| [[Чиләбе]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Михаил Марков (1951)]]
|
| data-sort-value="1951" | 1951-04-11
| [[Яңавыл]]<br/>[[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рафаил Шәйдуллин]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-30
| [[Лабит]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виталий Марков (филолог)]]
|
| data-sort-value="1927" | 1927-03-29
| [[Казан]]
| data-sort-value="2010" | 2010-10-18
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Гамир Гайфетдинов]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1941" | 1941-07-01
| [[Бишсубаш]]
| data-sort-value="1998" | 1998-11-28
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Гөлнур Айзат]]
| [[укытучы]]<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1960" | 1960
| [[Иске Әнәле]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Лариса Глухова]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1976" | 1976-08-30
| [[Кукмара]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Лилия Гыйбадуллина]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1987" | 1987-03-22
| [[Әҗмәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Ләйлә Дәүләтова]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
| [[Актаныш районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Марс Тукаев]]
|
| data-sort-value="1972" | 1972-05-26
| [[Рыс]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Рауза Солтанова]]
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-15
| [[Түке]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рүзәл Йосыпов]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-14
| [[Кышкар]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рөстәм Шәмсутов]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-04
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фәнил Гыйләҗев]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1987" | 1987-05-16
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фәрхәт Хөснетдинов]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="1964" | 1964-11-18
| [[Зур Кукмара]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Эдуард Шәрәфиев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-02-13
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Энҗе Авзалова]]
|
| data-sort-value="1982" | 1982-06-30
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ягъфәр Яппаров]]
| ''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-09-25
| [[Таузар]]
| data-sort-value="2002" | 2002-10-23
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дамир Вагыйзов]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1936" | 1936-03-01
| ''[[:d:Q30179960|Татар Агайбашы]]''
| data-sort-value="2016" | 2016
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илһам Гомәров]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-12-24
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ирек Һадиев]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-04-28
| [[Кече Кирмән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Фәридә Сафина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]
| data-sort-value="1957" | 1957-03-20
| [[Сарман]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Виктор Демидов]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-06
| [[Алабуга]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Дмитрий Таюрский]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1963" | 1963-11-23
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q110471805|Баҙаҡшанов Рәмил Мөхәмәт улы]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q485178|analyst]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-09
| [[Ахун (Учалы районы)|Ахун]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Алексей Макаров|Алексей Николай улы Макаров]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-03-30
| [[Хуҗа Хәсән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Даниил Зимин]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-12-02
| [[Сокрау]]
| data-sort-value="1970" | 1970-04-16
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Сергей Сергеев]]
|
| data-sort-value="1963" | 1963-04-07
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q110982670|Sergei Palchikoff]]''
| ''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q30002353|language teacher]]''<br/>''[[:d:Q2675537|music teacher]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1893" | 1893
| [[Минзәлә|Минзәлә шәһәре]]
| data-sort-value="1969" | 1969
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q111133515|Михаил Корбут]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-08-16
| [[Казан]]
| data-sort-value="1937" | 1937-08-01
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q111324611|Valery Leontievich Panteleev]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-04
| [[Яңа Спас (Зәй районы)]]
| data-sort-value="2021" | 2021-03-06
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Гадел Әхмәтҗанов]]
| [[хокук белгече]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1998" | 1998-04-28
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q111488256|Анисса Павловна Алексеева]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-16
| [[Тигашево]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q111519720|Мария Алуф]]''
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-01-13
| [[Кострома]]
| data-sort-value="1964" | 1964-11-06
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рифхәт Якупов]]
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q957729|фотокорреспондент]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-07-29
| [[Ижау]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Айсылу Башкурова-Садыйкова]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1946" | 1946-04-27
| [[Кызыл Октябрь районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Әминә Галиева]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-09-05
| [[Актаныш]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q111745444|Михаил Пильнов]]''
| ''[[:d:Q25543366|dermatovenereologist]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-09-24
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-01
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Зөфәр Рәмиев|Рәмиев Зөфәр Зәйни улы]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q28255863|текстолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-25
| [[Уразлы (Кама Тамагы районы)]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q111796224|Дмитрий Туманов]]''
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3104508|cultural manager]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q111899205|Екатерина Олеговна Мереминская]]''
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1983" | 1983-10-16
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q111916269|Tahir Ğäzizef]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-12
| [[Иске Монасыйп]]
| data-sort-value="2010" | 2010-11-28
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112134475|Андрей Вазанов]]''
|
| data-sort-value="1962" | 1962-07-24
| [[Казан]]
| data-sort-value="2022" | 2022-03-25
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112136860|Александр Шамов]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-29
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
| data-sort-value="2020" | 2020-11-07
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112193105|Ernst Dibäy]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-03
| [[Казан]]
| data-sort-value="1983" | 1983-11-11
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]
| ''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-10
| [[Тойгуҗа]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112436480|Igor V. Konnov]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112629281|Смирнов, Павел Агафангелович]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-06-07
| ''[[:d:Q4248554|Kurmanayevka]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Екатеринбург]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112667716|Аронзон, Соломон Лейбович]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| data-sort-value="1854" | 1854
| [[Ырынбур]]
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112761978|Вячеслав Кузнецов]]''
|
| data-sort-value="1939" | 1939-12-07
| ''[[:d:Q1112783|Morzhovets]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Хәлимә Корбангалиева]]
| ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-05-04
| [[Казан]]
| data-sort-value="2004" | 2004-03-26
| [[Казан]]
|-
|
| ''[[:d:Q112963378|Ренат Бикбулатов]]''
|
| data-sort-value="1933" | 1933-10-29
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112988837|Iskender Yasaveyev]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1971" | 1971-09-21
| [[Сосногорск]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112989030|Порудоминский, Илья Миронович]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1890" | 1890-06-11
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1968" | 1968-03-24
| [[Мәскәү]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112989038|Павел Иванович Пичугин]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1876" | 1876-06-27
| [[Морке|Морки]]
| data-sort-value="1954" | 1954-03-31
| [[Пермь]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Салих Корбангалиев]]
| [[галим]]<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-11-18
| [[Биектау (Әгерҗе районы)]]
| data-sort-value="2001" | 2001-05-06
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112989133|Валентин Адамюк]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1877" | 1877-02-13
| [[Казан]]
| data-sort-value="1950" | 1950-06-16
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112989194|Наил Кашапов]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1960" | 1960-11-08
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рамил Муллин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-10
| [[Мөслим районы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112994724|Oleg Moskovtsev]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1935" | 1935-09-28
| ''[[:d:Q4129078|Vypolzovo]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-01-08
| [[Нефтеюганск]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q112995093|Суров, Григорий Иванович]]''
|
| data-sort-value="1871" | 1871-11-14
| [[Алатыр]]
| data-sort-value="1947" | 1947-02-10
| [[Сембер]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q113005516|Aleksei Temlyakov]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1903" | 1903-03-30
| [[Йошкар-Ола]]
| data-sort-value="1968" | 1968
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q113355952|Nadir Bäkiref]]''
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1962" | 1962-03-13
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q113535182|Кашапова Ләлә Мөхәмәтдин ҡыҙы]]''
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1952" | 1952-08-22
| [[Төньяк Шакша]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q113536930|Любовь Агеева]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-07
| ''[[:d:Q18792055|Нижнее Челяево]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q113550698|Vyacheslav Andreevich Toboev]]''
| ''[[:d:Q61791734|biomathematician]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-05
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q113727681|Рыгор Якаўлевіч Ліберзон]]''
|
| data-sort-value="1903" | 1903-07-16
| [[Акъяр]]
| data-sort-value="1966" | 1966-12-22
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q113897634|Михаил Черепанов]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-12
| [[Ишем]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q114099031|Gulnara Safiullina]]''
| ''[[:d:Q4009406|эспринтир]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-29
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q115211663|Әлфия Галләмова]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-09
| [[Дятьково|Дәтково]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q115456025|Александра Григорьевна Власова]]''
| ''[[:d:Q185196|акушер]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-07-16
| [[Чабаксар]]
| data-sort-value="1974" | 1974-01-03
| [[Йошкар-Ола]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q115672801|Ксения Лукичёва]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q10355417|advertising person]]''<br/>''[[:d:Q49176591|public relations executive]]''<br/>''[[:d:Q2957754|communications manager]]''<br/>''[[:d:Q3659898|public relations officer]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-31
| [[Түбән Кама]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q115687938|Фәрит Гөбәев]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-15
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Эльмира Җәлилова]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1979" | 1979-12-05
| [[Яңа Әлем]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q116060283|Dayana Sharafutdinova]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q116175704|Inna Smirnova]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q116259554|Алексей Корниенко]]''
|
| data-sort-value="1947" | 1947-02-17
| ''[[:d:Q4326702|Новый Маныч]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q117355903|Файнберг, Авраам Борисович]]''
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1930" | 1930-04-27
| [[Скопин]]
| data-sort-value="2010" | 2010-06-20
| ''[[:d:Q171639|Ashdod]]''
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q117750578|Akhnaf Alimgulov]]''
| [[укытучы]]
| data-sort-value="1904" | 1904-05-28
| [[Канбулат (Мәләвез районы)|Канбулат]]
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q12079880|Oyim]]''<br/>[[Әндиҗан вилаяте]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Эдуард Хәйруллин]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-28
| [[Казан]]
| data-sort-value="2023" | 2023-04-14
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q117853339|Роберт Рәкыйпов]]''
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1936" | 1936-11-10
| [[Яңа Чокалы]]
| data-sort-value="1995" | 1995-05-04
| [[Әлмәт]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Шәүкәт Гаделша]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q165029|иликтер мантүре]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-16
| [[Киндерле (Төмән өлкәсе)]]
| data-sort-value="2024" | 2024-03-30
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q118928321|Anna Ananieva]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q118941270|Oleg Gabelko]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Данис Нургалиев]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-01
| [[Абдулла (Борай районы)|Абдулла]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фәрид Мифтахов]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-09-07
| [[Күлбай Мораса]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Андрей Барон]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q245068|кәмитче]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-05-06
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q120263465|Наводнов, Владимир Григорьевич]]''
|
| data-sort-value="1952" | 1952-08-30
| [[Сарытау өлкәсе]]
| data-sort-value="2023" | 2023-12-27
| [[Йошкар-Ола]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Клара Синицына]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-12-11
| [[Буа (Татарстан)|Буа]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-04
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Илмир Төхвәтуллин (1991)|Илмир Төхвәтуллин]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-11-20
| [[Биектау (Балык Бистәсе районы)]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q120267639|Спориус, Алексей Эмильевич]]''
| [[галим]]<br/>[[инженер]]
| data-sort-value="1907" | 1907-01-29
| [[Казан]]
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q120268439|Егоров, Иван Петрович]]''
|
| data-sort-value="1915" | 1915-07-25
|
| data-sort-value="1990" | 1990-10-02
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q120280614|Мөхәммәт Хәйруллин]]''
|
| data-sort-value="1951" | 1951-11-09
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q121757177|Iskhak Sakhaev]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1930" | 1930-04-20
|
| data-sort-value="2016" | 2016-09-12
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Резидә Йосыпова]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-03-04
| [[Әндереш]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Гомәр Терегулов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-04-09
| [[Югары Каргалы]]
| data-sort-value="1938" | 1938-08-29
| [[Әнкара]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q122782119|Анатолий Елдашев]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q107017212|некрополист]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-11
| [[Грозный]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Ислам Вәлиев]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-11-09
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Батырхан Әгъзамов]]
|
| data-sort-value="1998" | 1998-12-19
| [[Кызыл (шәһәр)|Кызыл]]
| data-sort-value="2023" | 2023-10-19
| [[Кызыл (шәһәр)|Кызыл]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q123597301|Vasiliy Permitin]]''
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''<br/>''[[:d:Q15306067|териятлит]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-11-04<br/>1990-10-04
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Роберт Гәрәев]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-02-08
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q124128490|Shaida Abdrakhmanovna Maksudova]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-11-29
| [[Уразай (Әгерҗе районы)]]
| data-sort-value="2009" | 2009-02-07
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q124618873|Здобнова Зоя Петровна]]''
| ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-03-25
| [[Чистай]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q124666671|Nikolay Petrovich Trunin]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q28776412|book collector]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-06-04
| ''[[:d:Q4174589|Ялатма]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-02-05
| ''[[:d:Q4174589|Ялатма]]''
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Елена Вишленкова]]
|
| data-sort-value="1965" | 1965-09-02
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q124769813|Александр Кессель]]''
|
| data-sort-value="1935" | 1935-11-20
| [[Одесса]]
| data-sort-value="2003" | 2003-06-23
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Җәүдәт Миңнуллин]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-11-07
| [[Чаллы (Кама Тамагы районы)]]
| data-sort-value="2019" | 2019-10-10
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Марат Закиров (1985)|Марат Закиров]]
|
| data-sort-value="1985" | 1985-12-31
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Рөстәм Габәшев]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-10
| [[Уфа]]
| data-sort-value="2010" | 2010-01-02
| [[Казан]]
|-
|
| [[Альвина Вафина]]
|
| data-sort-value="1940" | 1940-12-08
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Фуат Гарифуллин]]
|
| data-sort-value="1936" | 1936-12-09
| [[Күл Черкене]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q125974096|Николай Козарь]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-02-26
| [[Славгород (Россия)|Славгород]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-19
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q126095922|Гаранин, Владимир Александрович]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q56677347|кул көрәшчесе]]''<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="1969" | 1969-05-10
| [[Шәмсир]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q126372588|Кащеев Владимир Иванович]]''
|
| data-sort-value="1956" | 1956-05-09
| [[Таганрог]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Айдар Шәйхин]]
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-09-06
| [[Әтәс]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Кәрим Долотказин]]
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-18
| [[Иса]]
| data-sort-value="2022" | 2022-09-06
| [[Казан]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Эльза Газизова]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1988" | 1988-01-08
| [[Чаллы]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q126878013|Sergei Pimenov]]''
| [[Программист|програмчы]]
|
| [[Казан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q126913485|Контский, Фаддей Мартынович]]''
|
| data-sort-value="1885" | 1885-12-08
| [[Минск]]
| data-sort-value="1977" | 1977-09-22
| [[Петергоф|Петерһоф]]
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| [[Рәсимә Шәмсетдинова]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-15
| [[Мүлмә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Таһир Гыйлаҗев]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-28
| [[Карт (авыл)|Карт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q129051588|Илдар Ваһапов]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1949" | 1949-08-04
| [[Магадан]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| [[Радмир Беляев]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q98058553|municipal employee]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-06-11
| [[Чаллы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q130330205|Ценципер Лейба Иоселевич]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1908" | 1908
|
| data-sort-value="1938" | 1938
|
|-
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| ''[[:d:Q130331425|Брейтман Евгения Соломоновна]]''
|
| data-sort-value="1908" | 1908
| [[Бакы]]
| data-sort-value="1992" | 1992
|
|-
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| ''[[:d:Q130332074|Boris Fedorov]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| data-sort-value="1904" | 1904
|
| data-sort-value="1938" | 1938-05
|
|}
{{Wikidata list end}}
[[Төркем:Казан университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Исемлекләр:Югары уку йортлары буенча шәхесләр]]
aufii1v7wiluqkq7u0fv6uw1headx7a
Фәндәге хатын-кызлар өчен L'Oréal-UNESCO бүләге
0
819555
5936258
5935182
2026-06-04T04:04:02Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936258
wikitext
text/x-wiki
{{seealso|Россия Федерациясе дәүләт премиясе|Фән һәм техника өлкәсендә Россия Федерациясе Хөкүмәте премиясе|Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге}}
{{УК}}
'''Фәндәге хатын-кызлар өчен L'Oréal-UNESCO бүләге''' ({{lang-ru|{{Label|Q1786381|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q1786381|lang=en}}}}) — [[фән]]ни [[белем]]не үстерүгә [[хатын-кыз]]лар керткән өлешне тану бүләге. [[1998 ел]]дан бирле ел саен 5 кыйтга-төбәкнең иң алдынгы [[фәнни тикшеренү]]че галәмәләренә бирелә.
{{UNESCO}} һәм француз {{Тәрҗемә ителмәгән 3|парфюмерия||ru|парфюмерия}} һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 3|косметика||ru|косметика}} җитештерүчесе {{Тәрҗемә ителмәгән 3|L’Oréal||ru|L’Oréal}} тарафыннан булдырылган. Һәр җиңүчегә тапшырылган акчалата өлеше — 100 000 [[АКШ доллары]].
== Бүләкләнү нигезе ==
2000 дән башлап ''җөп елларда'' {{Тәрҗемә ителмәгән 3|тормыш турында фәннәр||ru|Науки о жизни}} өчен бирелсә, ''так елларда'' — {{Тәрҗемә ителмәгән 3|физик фәннәр||ru|Физические науки}}, [[математика]] һәм [[информатика]]га өлеш өчен бирелә.
Ел саен түбәндәге территорияләрдән берәр галимәгә бирелә:
* [[Азия]] һәм [[Тын океан]]ы утрау-илләре,
* [[Африка]] һәм [[Гарәп Лигасы|Гарәп дөньясы]] илләре,
* [[Европа]]
* [[Латин Америкасы]] һәм [[Кариб диңгезе]] утрау-илләре
* [[Төньяк Америка]] (2000 дән)
== Ияләре ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q1786381}
|section=
|sort=p166/Q1786381/p585
|columns=p166/Q1786381/p585:Ел,p18,label:Исем,p27,p101,p69,p569}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! рәвеш
! Исем
! ватандашлык
! эшчәнлек өлкәсе
! әлма-матер
! туу датасы
|-
| 2008
| [[Файл:Ada E. Yonath.jpg|center|128px]]
| [[Ада Йонат]]
| [[Исраил]]
| ''[[:d:Q160398|кристаллография]]''<br/>[[биология]]<br/>[[молекуляр биология]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[рибосома]]<br/>''[[:d:Q908902|structural biology]]''
| ''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]''<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-22
|-
| 2021
| [[Файл:Shafi Goldwasser.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11609|Shafrira Goldwasser]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]<br/>[[Исраил]]
| [[информатика]]
| ''[[:d:Q190080|Карнеги — Меллон университеты]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-14
|-
| 2008
| [[Файл:Elizabeth Blackburn CHF Heritage Day 2012 Rush 001.JPG|center|128px]]
| [[Элизабет Бләкбөрн]]
| [[Австралия]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]]
| [[биология]]<br/>[[физиология]]<br/>''[[:d:Q246128|cytogenetics]]''
| ''[[:d:Q319078|Мелбурн университеты]]''<br/>''[[:d:Q675110|Дарвин көллияте]]''<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q4005855|University High School]]''<br/>''[[:d:Q6153258|Janet Clarke Hall]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-26
|-
| 2007
| [[Файл:Barack Obama greets Burton Richter and Mildred Dresselhaus (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29573|Mildred Dresselhaus]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[физика]]<br/>''[[:d:Q373065|гамәли физика]]''<br/>''[[:d:Q43035|электротехника]]''<br/>''[[:d:Q11468|нанотехнология]]''
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''<br/>[[Kornell universitetı|Корнелл университеты]]<br/>''[[:d:Q1446181|Hunter College]]''<br/>''[[:d:Q5944289|Hunter College High School]]''<br/>''[[:d:Q49124|Рәдклифф көллияте]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-11-11
|-
| 2016
| [[Файл:Professor Jennifer Doudna ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56068|Jennifer Doudna]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[молекуляр биология]]<br/>''[[:d:Q177900|transcription]]''<br/>''[[:d:Q708693|Hepatitis C virus]]''<br/>''[[:d:Q201993|RNA interference]]''<br/>[[рибосома]]<br/>''[[:d:Q826582|X-ray crystallography]]''
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q7227384|Pomona College]]''<br/>''[[:d:Q5764322|Hilo High School]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-19
|-
| 2015
| [[Файл:Carol Robinson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56190|Carol V. Robinson]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[химия]]
| ''[[:d:Q1420500|Swansea University]]''<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q714740|Черчилль-колледж]]''<br/>''[[:d:Q5033636|Canterbury College, Kent]]''<br/>''[[:d:Q6840881|MidKent College (Gillingham Campus)]]''<br/>''[[:d:Q1072029|University of Wales]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-10
|-
| 2019
| [[Файл:Ingrid Daubechies ICM 2018 (42687401960) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q275604|Ingrid Daubechies]]''
| [[Бельгия]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]]
| [[математика]]
| ''[[:d:Q612665|Брүсил ирекле үнивирситите]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-17
|-
| 1998
| [[Файл:Pascale Cossart, 2013 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q293195|Pascale Cossart]]''
| [[Франция]]
| [[микробиология]]
| ''[[:d:Q333886|Җорҗтаун университеты]]''<br/>''[[:d:Q1235608|Paris Diderot University]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-21
|-
| 2018
| [[Файл:Ruth Shady en Caral 2014 (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q435197|Ruth Shady]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q5917068|Institución Educativa Juana Alarco de Dammert]]''<br/>''[[:d:Q270145|Сан-Маркос университеты]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-29
|-
| 2000
| [[Файл:Tsuneko Okazaki cropped 1 Tsuneko Okazaki 20211103.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460940|Tsuneko Okazaki]]''
| [[Япония]]
| [[молекуляр биология]]
| ''[[:d:Q1191132|Нагоя университеты]]''<br/>''[[:d:Q17190680|Aichi Prefectural Asahigaoka Senior High School]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-06-07
|-
| 2009
| [[Файл:Athene Donald (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q513936|Athene Donald]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q3456979|polymer science]]''<br/>[[физика]]<br/>[[теоретик физика]]<br/>''[[:d:Q18366|эксперименталь физика]]''<br/>''[[:d:Q214781|condensed matter physics]]''<br/>[[биофизика]]<br/>[[Полимерлар|полимер]]
| ''[[:d:Q797846|Girton College]]''<br/>''[[:d:Q5025812|The Camden School for Girls]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-15
|-
| 2010
| [[Файл:Pr Elaine Fuchs.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q516846|Elaine Fuchs]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]<br/>''[[:d:Q1145814|Иллинойс университеты]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-05
|-
| 2001
|
| ''[[:d:Q542428|Anne McLaren]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q213713|үсеш биологиясе]]''
| ''[[:d:Q951946|Lady Margaret Hall]]''<br/>''[[:d:Q193196|Лондон университеты көллияте]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-04-26
|-
| 2011
| [[Файл:Anne LHuiller 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q565544|Anne L'Huillier]]''
| [[Франция]]<br/>[[Швеция]]
| [[физика]]<br/>''[[:d:Q4119076|attophysics]]''<br/>''[[:d:Q122949213|ultrafast imaging]]''
| ''[[:d:Q3578285|École normale supérieure de Fontenay-aux-Roses]]''<br/>''[[:d:Q1144549|Пьер һәм Мария Күри университеты]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-16
|-
| 2013
| [[Файл:Deborah Jin, October 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1181574|Deborah S. Jin]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[физика]]
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]<br/>''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-11-15
|-
| 2001
|
| ''[[:d:Q1231087|Suzanne Cory]]''
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q94773950|молекуляр иммунология]]''<br/>''[[:d:Q3352484|oncogenetics]]''
| ''[[:d:Q319078|Мелбурн университеты]]''<br/>''[[:d:Q5025054|Camberwell Girls Grammar School]]''<br/>''[[:d:Q4005855|University High School]]''<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q5033651|Canterbury Girls Secondary College]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-11
|-
| 2001
| [[Файл:Joan A. Steitz in her office with models (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1690702|Joan A. Steitz]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[биофизика]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q4775012|Әнтиак көллияте]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-01-26
|-
| 2006
| [[Файл:Plos bjorkman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2048641|Pamela J. Bjorkman]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[БИДС]]
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q766145|Орегон университеты]]''<br/>''[[:d:Q18749253|University of Oregon College of Arts and Sciences]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
|-
| 2004
| [[Файл:Philippa Marrack 1992 - National Jewish Health.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2087457|Philippa Marrack]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[иммунология]]
| ''[[:d:Q1195404|Murray Edwards College]]''<br/>''[[:d:Q262663|University of San Diego]]''<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]
| data-sort-value="1945" | 1945-06-18
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q2247235|Christine Van Broeckhoven]]''
| [[Бельгия]]
| ''[[:d:Q83030|зәгыйфьакыллык]]''<br/>[[Альцгеймер авыруы|Альцһеймер авыруы]]
| ''[[:d:Q175241|Антверпен үнивирситите]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-09
|-
| 2001
| [[Файл:Mayana Zatz 29.08.08 Sorocaba (3234014653).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2920198|Mayana Zatz]]''
| [[Бразилия]]
| [[генетика]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]
| ''[[:d:Q10302762|Institute of Biosciences, University of São Paulo]]''<br/>[[Kaliforniä universitetı]]<br/>''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-16
|-
| 2006
| [[Файл:Esther Orozco.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3058988|Esther Orozco]]''
| [[Мексика]]
| [[молекуляр биология]]<br/>''[[:d:Q222046|геномика]]''<br/>[[микробиология]]<br/>[[дипломатия]]
| ''[[:d:Q4826829|Autonomous University of Chihuahua]]''<br/>''[[:d:Q1539696|National Polytechnic Institute]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-25
|-
| 2021
| [[Файл:Francoise-Combes-2010.PNG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3086447|Françoise Combes]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q3382039|Physique galactique]]''
| ''[[:d:Q83259|Югары нормаль мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q1235608|Paris Diderot University]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-12
|-
| 2006
| [[Файл:Habiba Bouhamed Chaabouni.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3125333|Habiba Bouhamed Chaabouni]]''
| ''[[:d:Q2017684|Тунис француз протектораты]]''<br/>[[Тунис]]
|
| ''[[:d:Q3551684|Tunis El Manar University]]''<br/>''[[:d:Q1155944|Paris Descartes University]]''
|
|-
| 2002
|
| ''[[:d:Q3291309|Marianne Grunberg-Manago]]''
| [[Франция]]
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
| data-sort-value="1921" | 1921-01-06
|-
| 2000
| [[Файл:Margarita Salas Falgueras.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3320231|Margarita Salas]]''
| [[Испания]]
| [[Молекуляр генетика]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[генетика]]
| ''[[:d:Q219694|Комплутенсе университеты]]''<br/>''[[:d:Q106436254|Colegio de la Asunción, Gijón]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-11-30
|-
| 2002
| [[Файл:Shirley Tilghman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3482356|Shirley M. Tilghman]]''
| [[Канада]]
| [[молекуляр биология]]
| ''[[:d:Q1420038|Куинс университеты]]''<br/>''[[:d:Q6386678|Kelvin High School]]''<br/>''[[:d:Q1420239|Temple University]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-17
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q3575692|Zohra Ben Lakhdar Akrout]]''
| ''[[:d:Q2017684|Тунис француз протектораты]]''<br/>[[Тунис]]
| ''[[:d:Q483666|спектроскопия]]''
| ''[[:d:Q1144549|Пьер һәм Мария Күри университеты]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-03-12
|-
| 2007
|
| ''[[:d:Q4087089|Tatyana Birshteyn]]''
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]]
| ''[[:d:Q902120|polymer physics]]''<br/>''[[:d:Q3456979|polymer science]]''
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-12-20
|-
| 2005
| [[Файл:Myriam Sarachik - APS 2019 - 20.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4511499|Myriam Sarachik]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[физика]]
| [[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]<br/>''[[:d:Q167733|Barnard College]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-08-08
|-
| 2010
| [[Файл:Pr Alejandra Bravo.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4714442|Alejandra Bravo]]''
| [[Мексика]]
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
| ''[[:d:Q222738|Мексика милли автономияле университеты]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-29
|-
| 2002
|
| ''[[:d:Q4750431|Ana María López Colomé]]''
| [[Мексика]]
|
| ''[[:d:Q222738|Мексика милли автономияле университеты]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-27
|-
| 2000
| [[Файл:DelPinoEugenia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4794893|Eugenia del Pino]]''
| [[Эквадор]]<br/>[[Колумбия]]
|
| ''[[:d:Q621043|Эмори университеты]]''<br/>''[[:d:Q2093794|Vassar College]]''<br/>''[[:d:Q1537436|Pontificia Universidad Católica del Ecuador]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-19
|-
| 2012
| [[Файл:Susana López Charretón (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4795076|Susana López Charreton]]''
| [[Мексика]]
| [[вирусология]]
| ''[[:d:Q222738|Мексика милли автономияле университеты]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-19
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q4960171|Reiko Kuroda]]''
| [[Япония]]
|
| [[Токио университеты]]<br/>''[[:d:Q1152391|Ochanomizu University]]''
| data-sort-value="1947" | 1947
|-
| 2018
| [[Файл:Caroline Dean journal pgen 1003593 g001.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5045038|Caroline Dean]]''
| [[Бөекбритания]]
| [[ботаника]]<br/>''[[:d:Q158695|Arabidopsis thaliana]]''<br/>''[[:d:Q654799|vernalization]]''<br/>''[[:d:Q3045481|plant development]]''<br/>[[молекуляр биология]]
| ''[[:d:Q967165|Йорк университеты]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-04-02
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q5478504|Frances Ashcroft]]''
| [[Бөекбритания]]
|
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q7679025|Talbot Heath School]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-15
|-
| 2010
| [[Файл:Pr Lourdes J. Cruz.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5669589|Lourdes J. Cruz]]''
| [[Филиппин|Филипин]]
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
| ''[[:d:Q746592|Филипин университеты]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-05-19
|-
| 2017
| [[Файл:María Teresa Ruiz, Premio Nacional de Ciencias Exactas cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5847384|María Teresa Ruiz]]''
| [[Чили]]
|
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]<br/>''[[:d:Q232141|Чили университеты]]''<br/>''[[:d:Q5975047|Liceo 7 Luisa Saavedra de González]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-24
|-
| 2011
| [[Файл:Silvia Torres-Peimbert-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6128616|Silvia Torres-Peimbert]]''
| [[Мексика]]
|
| ''[[:d:Q222738|Мексика милли автономияле университеты]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-26
|-
| 2018
| [[Файл:Janet Rossant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6153583|Janet Rossant]]''
| [[Канада]]
|
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q675110|Дарвин көллияте]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-13
|-
| 2011
| [[Файл:Jillian Banfield Royal Society.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6193127|Jillian Banfield]]''
| [[Австралия]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]]
| [[биология]]
| ''[[:d:Q193727|Джон Һопкинс үниверситеты]]''<br/>''[[:d:Q127990|Аустралия милли университеты]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-18
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q6437842|Kristi Anseth]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q327092|biomedical engineering]]''<br/>''[[:d:Q83588|химик инженерлык]]''<br/>''[[:d:Q750446|полимерлар химиясе]]''
| ''[[:d:Q217741|Пердью үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q736674|Боулдердагы Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q6451999|Kyoko Nozaki]]''
| [[Япония]]
|
| ''[[:d:Q336264|Киото университеты]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-09
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q6501587|Laurie Glimcher]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| ''[[:d:Q49121|Һарвард тыйб мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q49124|Рәдклифф көллияте]]''
| data-sort-value="1951" | 1951
|-
| 2013
| [[Файл:Márcia Barbosa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6757087|Marcia Barbosa]]''
| [[Бразилия]]
|
| ''[[:d:Q766447|Federal University of Rio Grande do Sul]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-14
|-
| 2010
| [[Файл:Pr Rashika El Ridi.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7294960|Rashika El Ridi]]''
| [[Мисыр]]
|
| ''[[:d:Q6508638|Faculty of Science, Cairo University]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-23
|-
| 2008
| [[Файл:Narry Kim.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7906149|V. Narry Kim]]''
| [[Көньяк Корея]]
|
| [[Оксфорд университеты]]
| data-sort-value="1969" | 1969
|-
| 2009
| [[Файл:Professor Beatriz Barbuy (iau0907a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8245211|Beatriz Barbuy]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q37547|астрофизика]]''<br/>[[астрономия]]
| ''[[:d:Q835960|University of São Paulo]]''<br/>''[[:d:Q1235608|Paris Diderot University]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-16
|-
| 2004
| [[Файл:Nancy Ip, September 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q9117794|Nancy Ip]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
| ''[[:d:Q49121|Һарвард тыйб мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q14437811|Simmons University]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-30
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q9136194|Meemann Chang]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q3634677|vertebrate paleontology]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q221645|Стокгольм университеты]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-17
|-
| 2003
|
| ''[[:d:Q9218433|Li Fanghua]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q132560|electron microscope]]''
| ''[[:d:Q178972|Сүн Ят-Сен үнивирситите]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1108197|Wuhan University]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-06
|-
| 2015
| [[Файл:(1) Thaisa Storchi Bergmann - Agência Brasil.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q10381067|Thaisa Storchi Bergmann]]''
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
| ''[[:d:Q766447|Federal University of Rio Grande do Sul]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-19
|-
| 2011
| [[Файл:Vivian Yam-20260310.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q10884754|Vivian Wing-Wah Yam]]''
| [[Кытай]]
| [[химия]]<br/>''[[:d:Q43035|электротехника]]''
| ''[[:d:Q15568|University of Hong Kong]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-10
|-
| 2005
| [[Файл:FYportrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11604260|Fumiko Yonezawa]]''
| [[Япония]]<br/>[[Япон империясе]]
| ''[[:d:Q11456|ярымүткәргеч]]''
| ''[[:d:Q336264|Киото университеты]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-10-19
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q11921636|Fazia al-Kharafi]]''
| [[Күвәйт]]
| [[химия]]
| ''[[:d:Q2723670|Ain Shams University]]''<br/>''[[:d:Q3273657|Kuwait University]]''
| data-sort-value="1946" | 1946
|-
| 2002
|
| ''[[:d:Q13637900|Indira Nath]]''
| [[Һиндстан]]
| [[иммунология]]
| ''[[:d:Q3279500|All India Institutes of Medical Sciences]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-01-14
|-
| 2013
| [[Файл:Pratibha Gai at The Asian Awards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14946845|Pratibha Gai]]''
| [[Һиндстан]]
|
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]
| data-sort-value="1948" | 1948
|-
| 2013
| [[Файл:Prof. Francisca Okeke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15725998|Francisca Nneka Okeke]]''
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q162219|ionosphere]]''<br/>''[[:d:Q1881523|ФТИМ]]''
| ''[[:d:Q927304|University of Nigeria]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q15839341|Jill Farrant]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| [[цитология]]<br/>[[молекуляр биология]]
| ''[[:d:Q727516|University of KwaZulu-Natal]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
|-
| 2017
| [[Файл:Zhenan Bao (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15848277|Zhenan Bao]]''
| [[Кытай]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q83588|химик инженерлык]]''<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
| ''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''<br/>''[[:d:Q6202608|Nanjing Jinling High School]]''<br/>''[[:d:Q683580|Нәнҗиң университеты]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
|-
| 2007
| [[Файл:Margaret Brimble Royal Society.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15848279|Margaret Brimble]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| [[химия]]
| ''[[:d:Q492467|Окленд университеты]]''<br/>''[[:d:Q76473|Саутһәмптон университеты]]''<br/>''[[:d:Q5278784|Diocesan School for Girls]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-20
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q15954339|Akiko Kobayashi]]''
| [[Япония]]
|
| [[Токио университеты]]
| data-sort-value="1943" | 1943
|-
| 2000
| [[Файл:Joanne Chory at Salk in 2022 11 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15994359|Joanne Chory]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q157892|Arabidopsis]]''<br/>''[[:d:Q421976|brassinosteroid]]''<br/>''[[:d:Q28864300|signaling pathway]]''
| ''[[:d:Q457281|Урбана-Шампейндагы Иллинойс университеты]]''<br/>''[[:d:Q49121|Һарвард тыйб мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q616591|Оберлин көллияте]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-19
|-
| 2020
| [[Файл:Edith Heard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15994420|Edith Heard]]''
| [[Бөекбритания]]<br/>[[Франция]]
| ''[[:d:Q26939|эпигенетика]]''
| ''[[:d:Q797892|Emmanuel College]]''<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]
| data-sort-value="1965" | 1965-03-05
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q16105632|Jenny Graves]]''
| [[Австралия]]
|
| ''[[:d:Q15574|University of Adelaide]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-11-24
|-
| 2020
| [[Файл:Firdausi Qadri - Sheikh Hasina presents Independence Award 2023, Dhaka, 2023-03-23 (PID-0016918) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16150048|Firdausi Qadri]]''
| [[Бангладеш]]<br/>[[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| [[иммунология]]
| ''[[:d:Q1480421|University of Dhaka]]''<br/>''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-31
|-
| 2003
|
| ''[[:d:Q16210180|Karimat El-Sayed]]''
| [[Мисыр]]
|
| ''[[:d:Q193196|Лондон университеты көллияте]]''<br/>''[[:d:Q2723670|Ain Shams University]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-12-10
|-
| 2001
|
| ''[[:d:Q16211147|Adeyinka Gladys Falusi]]''
| [[Нигерия]]
|
| ''[[:d:Q1169487|University of Ibadan]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q16267377|Dominique Langevin]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q170749|surface tension]]''
| ''[[:d:Q481762|École normale supérieure de jeunes filles]]''<br/>''[[:d:Q3214375|Каслер-Броссел тәҗрибәханәсе]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-24
|-
| 2002
| [[Файл:KlausandMary.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16733863|Mary Osborn]]''
| [[Алмания|Германия]]
|
| ''[[:d:Q739627|Пенсилвания штаты университеты]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q2962242|Cheltenham Ladies' College]]''<br/>''[[:d:Q1247589|Ньюнһәм көллияте]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12
|-
| 2017
| [[Файл:Michele Simmons Royal Society.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16885683|Michelle Simmons]]''
| [[Австралия]]<br/>[[Бөекбритания]]
| [[физика]]
| ''[[:d:Q458393|Durham University]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-14
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q16907149|Xie Yi]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q1074103|University of Science and Technology of China]]''<br/>''[[:d:Q1153539|Xiamen University]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-23
|-
| 2003
|
| ''[[:d:Q17274888|Mariana Weissmann]]''
| [[Аргентина]]
|
|
| data-sort-value="1933" | 1933-12-17
|-
| 2016
| [[Файл:Emmanuelle Charpentier.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17280087|Emmanuelle Charpentier]]''
| [[Франция]]
| [[микробиология]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[генетика]]
| ''[[:d:Q1144549|Пьер һәм Мария Күри университеты]]''<br/>''[[:d:Q391083|Пастер институты]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-11
|-
| 2016
| [[Файл:Quarraisha Abdool Karim.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17612495|Quarraisha Karim]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| [[эпидемиология]]<br/>''[[:d:Q5834738|клиник эпидемиология]]''<br/>''[[:d:Q15787|HIV]]''<br/>[[БИДС]]
| [[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]<br/>''[[:d:Q2021166|Натал университеты]]''<br/>''[[:d:Q4355025|University of Durban-Westville]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-20
|-
| 2014
| [[Файл:Dr. Kieffer during an interview.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18221154|Brigitte Kieffer]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
| ''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-26
|-
| 2014
| [[Файл:Cecilia Bouzat (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18221198|Cecilia Bouzat]]''
| [[Аргентина]]
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
| ''[[:d:Q5484518|Universidad Nacional del Sur]]''<br/>''[[:d:Q21573158|Bahía Blanca Institute of biochemical researches]]''<br/>''[[:d:Q6978293|National Scientific and Technical Research Council]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-10
|-
| 2000
| [[Файл:Stadtmant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18631275|Thressa Stadtman]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Kornell universitetı|Корнелл университеты]]<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-02-12
|-
| 2007
|
| ''[[:d:Q18644313|Ligia Gargallo]]''
| [[Чили]]
|
| ''[[:d:Q199948|Консепсьон университеты]]''<br/>''[[:d:Q1546437|Париж-Дофин университеты]]''<br/>''[[:d:Q833670|Лөвен католик университеты]]''<br/>''[[:d:Q1334582|Льеж университеты]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q378134|UCLouvain]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-17
|-
| 2012
| [[Файл:Ingrid Scheffer Royal Society.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18687923|Ingrid Scheffer]]''
| [[Австралия]]
| [[Эпилепсия|өянәк авыруы]]
| ''[[:d:Q319078|Мелбурн университеты]]''<br/>''[[:d:Q598841|Monash University]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-21
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q18913035|Elizabeth P. Murchison]]''
|
|
| ''[[:d:Q609768|Колд-Сприң-Һарбордагы тәҗрибәханә]]''<br/>''[[:d:Q319078|Мелбурн университеты]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q19558428|Kathrin Barboza Márquez]]''
| [[Боливия]]
| ''[[:d:Q28425|Chiroptera]]''<br/>''[[:d:Q183904|териология]]''
| ''[[:d:Q1767912|University of San Simón]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
|-
| 2008
|
| ''[[:d:Q19754299|Ana Belén Elgoyhen]]''
| [[Аргентина]]
|
| ''[[:d:Q194223|Буйныс-Айрыс үнивирситите]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-13
|-
|
| [[Файл:Elena Ramirez Parra.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19766380|Elena Ramírez Parra]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q788091|Autonomous University of Madrid]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-04-18
|-
|
| [[Файл:Entrega de los premios Estrella de la Comunidad de Madrid en el Día Internacional de la Mujer 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19801117|Guadalupe Sabio]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q729391|University of Extremadura]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-06-04
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q19947657|Rajaâ Cherkaoui El Moursli]]''
| [[Марокко]]
|
| ''[[:d:Q3268644|Lycée Descartes]]''<br/>''[[:d:Q955647|Joseph Fourier University]]''<br/>''[[:d:Q1360237|Mohammed V University]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-12
|-
| 2021
| [[Файл:Dickenstein alicia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20010897|Alicia Dickenstein]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q180969|алгебраик геометрия]]''
| ''[[:d:Q194223|Буйныс-Айрыс үнивирситите]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-17
|-
| 2007
| [[Файл:Ameenah Gurib-Fakim.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20022984|Ameenah Gurib-Fakim]]''
| [[Маврикий]]
| ''[[:d:Q640068|фитохимия]]''<br/>''[[:d:Q1154622|Politics of Mauritius]]''
| ''[[:d:Q546976|University of Surrey]]''<br/>''[[:d:Q1414861|Эксетер университеты]]''<br/>''[[:d:Q1144549|Пьер һәм Мария Күри университеты]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-17
|-
| 2017
| [[Файл:Nicola Spaldin Royal Society.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20675716|Nicola Spaldin]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]<br/>[[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1710723|materials engineering]]''
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-03
|-
| 2014
| [[Файл:Segenet Kelemu 2010 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20710976|Segenet Kelemu]]''
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
| [[биология]]
| ''[[:d:Q1238770|Addis Ababa University]]''<br/>''[[:d:Q1861687|Montana State University]]''<br/>''[[:d:Q31249|Кәнзас штаты үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q26248553|The Graduate School at Montana State University]]''
| data-sort-value="1957" | 1957
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q20710990|Molly Shoichet]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q327092|biomedical engineering]]''
| ''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''<br/>''[[:d:Q15142|Амһерстагы Массачусетс үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q11005271|Toronto French School]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q20716435|Belita Koiller]]''
| [[Бразилия]]
|
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-01
|-
| 1998
| [[Файл:Premio For Women in Science Chile (30191638442).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20963315|Gloria Montenegro]]''
| [[Чили]]
|
| ''[[:d:Q1129925|Pontifical Catholic University of Chile]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-16
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q20982982|Kayo Inaba]]''
| [[Япония]]
|
| ''[[:d:Q336264|Киото университеты]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
|-
| 2002
|
| ''[[:d:Q21062183|Nagwa Abdel Meguid]]''
| [[Мисыр]]
|
| ''[[:d:Q6978045|National Research Centre]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
|-
| 2016
| [[Файл:Andrea-Gamarnik-Premio-Loreal (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21105598|Andrea Gamarnik]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q6896043|molecular virology]]''
| ''[[:d:Q5854893|Faculty of Pharmacy and Biochemistry, University of Buenos Aires]]''<br/>''[[:d:Q1061104|Сан-Францискодагы Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-05
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q21173944|Chen Hualan]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q4765002|ветеринар вирусология]]''
| ''[[:d:Q5521505|Gansu Agricultural University]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
|-
| 2003
|
| ''[[:d:Q21293262|Anneke Levelt Sengers]]''
| ''[[:d:Q29999|Нидерланд патшалыгы]]''
|
| ''[[:d:Q214341|Амстердам университеты]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-03-04
|-
|
| [[Файл:Sam Giles.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21395504|Sam Giles]]''
|
| ''[[:d:Q127282|нурканатлы балыклар]]''
| ''[[:d:Q459506|Бристоль университеты]]''<br/>''[[:d:Q128497|St Hugh's College]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]
|
|-
| 2003
|
| [[Айшә Әрзан]]
| [[Төркия]]
|
| ''[[:d:Q995265|Брин-Мор көллияте]]''<br/>''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
|-
| 1998
|
| ''[[:d:Q21445432|Myeong-Hee Yu]]''
| [[Көньяк Корея]]
|
| ''[[:d:Q39913|Сеул милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-05
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q21448010|Tebello Nyokong]]''
| [[Лесото]]
| ''[[:d:Q2575340|яман шешне дәвалау]]''
| ''[[:d:Q1144262|Көнбатыш Онтарио]]''<br/>''[[:d:Q632891|Макмастер университеты]]''<br/>''[[:d:Q1410332|National University of Lesotho]]''<br/>''[[:d:Q377757|Родс университеты]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-20
|-
|
| [[Файл:Ana Meikle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21448457|Ana Meikle Solari]]''
| [[Уругвай]]
|
| ''[[:d:Q1856423|Җөмһүрият университеты]]''<br/>''[[:d:Q1312762|Swedish University of Agricultural Sciences]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-03-16
|-
| 2008
| [[Файл:With l'oreal-unesco award.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21472183|Lihadh Al-Gazali]]''
| [[Гыйрак]]
|
|
| data-sort-value="1948" | 1948
|-
| 2010
| [[Файл:Anne Dejean-Assémat.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q21481858|Anne Dejean-Assémat]]''
| [[Франция]]
|
| ''[[:d:Q1144549|Пьер һәм Мария Күри университеты]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-06
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q21642277|Aurore Avarguès-Weber]]''
| [[Франция]]
|
| ''[[:d:Q1273188|Toulouse III - Paul Sabatier University]]''<br/>''[[:d:Q195668|Кыйралбикә Мария Лундын университеты]]''<br/>''[[:d:Q273604|École normale supérieure Paris-Saclay]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
|-
| 2000
|
| ''[[:d:Q22006961|Valerie Mizrahi]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| [[биология]]
| ''[[:d:Q951305|Кейптаун университеты]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
|-
|
|
| ''[[:d:Q22132801|Gladys Kahaka]]''
| [[Намибия]]
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
| ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]''<br/>''[[:d:Q220226|Намибия үнивирситите]]''
|
|-
| 2009
| [[Файл:Professor Eugenia Kumacheva FRS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22277725|Eugenia Kumacheva]]''
| [[Канада]]
| [[химия]]
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''<br/>''[[:d:Q19908085|Frumkin Institute of Physical Chemistry and Electrochemistry]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
|-
| 2004
|
| ''[[:d:Q22279747|Lúcia Mendonça Previato]]''
| [[Бразилия]]
|
| ''[[:d:Q7894394|Universidade Santa Úrsula]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
|-
| 1998
| [[Файл:Grace Oladunni Taylor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22290342|Grace Oladunni Taylor]]''
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q1881523|ФТИМ]]''
| ''[[:d:Q21693133|Queen's School, Ibadan]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-24
|-
| 2004
|
| ''[[:d:Q22340726|Jennifer Thomson]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
|
| ''[[:d:Q951305|Кейптаун университеты]]''<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q377757|Родс университеты]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q23010310|Isabel Lastres-Becker]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q788091|Autonomous University of Madrid]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
|-
| 2013
| [[Файл:Dra Fernanda Ceriani.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23664107|María Fernanda Ceriani]]''
| [[Аргентина]]
|
| ''[[:d:Q194223|Буйныс-Айрыс үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q793867|Скриппс университеты]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-05-26
|-
| 2024
|
| ''[[:d:Q24457372|Geneviève Almouzni]]''
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q26939|эпигенетика]]''
| ''[[:d:Q1144549|Пьер һәм Мария Күри университеты]]''<br/>''[[:d:Q3578285|École normale supérieure de Fontenay-aux-Roses]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-09
|-
| 2013
| [[Файл:Beatriz Álvarez.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26387605|Beatriz Álvarez Sanna]]''
| [[Уругвай]]
|
| ''[[:d:Q1856423|Җөмһүрият университеты]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-09-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q26390699|Mercedes González Hormaizteguy]]''
| [[Уругвай]]
|
| ''[[:d:Q1856423|Җөмһүрият университеты]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q26396095|Erna Frins]]''
| [[Уругвай]]
|
| ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q50662|Франкфурт университеты]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-31<br/>1960
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q26400295|Mariana Meerhoff]]''
| [[Уругвай]]
|
| ''[[:d:Q1856423|Җөмһүрият университеты]]''<br/>''[[:d:Q924265|Орһус университеты]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-06-15<br/>1975-06-17
|-
| 2009
| [[Файл:Ana Denicola.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26678691|Ana Denicola]]''
| [[Уругвай]]
|
| ''[[:d:Q1856423|Җөмһүрият университеты]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-30
|-
| 2025
|
| ''[[:d:Q26713902|Barbara J. Finlayson-Pitts]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[химия]]
| ''[[:d:Q1075148|Риверсайдтагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q3075124|Trent University]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-04
|-
|
| [[Файл:Janet Kelso at ISMB in 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26896948|Janet Kelso]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
|
| ''[[:d:Q951305|Кейптаун университеты]]''<br/>''[[:d:Q475700|Көнбатыш Кап провинциясе университеты]]''<br/>''[[:d:Q2021166|Натал университеты]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-03-24
|-
| 2017
| [[Файл:Niveen Khashab.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27451971|Niveen Khashab]]''
| [[Ливан]]
| [[аналитик химия]]
| ''[[:d:Q501758|Флорида университеты]]''<br/>''[[:d:Q469482|American University of Beirut]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-07-13
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q27982965|Carmen Clapp]]''
| [[Мексика]]
| ''[[:d:Q192191|prolactin]]''
| ''[[:d:Q972553|Universidad Autónoma Metropolitana]]''<br/>''[[:d:Q222738|Мексика милли автономияле университеты]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
|-
| 2024
| [[Файл:颜宁 20240613.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28413780|Nieng Yan]]''
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q423042|membrane protein]]''
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]<br/>''[[:d:Q16955|Цинхуа университеты]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q28766643|Azucena Bardají]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q633561|Сарагоса университеты]]''<br/>''[[:d:Q219615|Барселона университеты]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
|-
| 2016<br/>2017
|
| ''[[:d:Q29076385|Fernanda de Pinho Werneck]]''
| [[Бразилия]]
|
| ''[[:d:Q1330634|University of Brasília]]''<br/>''[[:d:Q332498|Бригам Яң университеты]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| 2018
| [[Файл:Eniko Kubinyi 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30089985|Enikő Kubinyi]]''
| [[Маҗарстан]]
| [[этология]]<br/>[[биология]]
| ''[[:d:Q265058|Маҗарстан фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q52110191|ELTE Faculty of Science]]''<br/>''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-08-01
|-
| 1998
| [[Файл:Amparo Alonso en Big Data Coruña.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30135279|Amparo Alonso Betanzos]]''
| [[Испания]]
| [[ясалма интеллект]]<br/>''[[:d:Q179310|компьютиңг]]''
| ''[[:d:Q1473677|Сантьяго-де-Компостела университеты]]''<br/>''[[:d:Q5547686|Augusta University]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-10
|-
| 2016
| [[Файл:Norma Salinas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q33691927|Norma Salinas]]''
| [[Перу]]
|
| [[Оксфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q916367|National University of San Antonio Abad in Cusco]]''<br/>''[[:d:Q200601|Pontifical Catholic University of Peru]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-07
|-
| 2019
| [[Файл:Martha Calderon 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q36621511|Martha S. Calderón]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q270145|Сан-Маркос университеты]]''<br/>''[[:d:Q489488|Chungnam National University]]''
| data-sort-value="1988" | 1988
|-
| 2018
| [[Файл:Margarida Fernandes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q37830124|Margarida Fernandes]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q327092|biomedical engineering]]''<br/>''[[:d:Q1710723|materials engineering]]''<br/>[[биотехнология]]<br/>''[[:d:Q25419089|medical biotechnology]]''<br/>[[микробиология]]
| ''[[:d:Q10274587|University of Minho - School of Health Sciences]]''
|
|-
| 2007
| [[Файл:Iola Duarte.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q37830596|Iola F. Duarte]]''
| [[Португалия]]
| [[Метаболизм]]<br/>[[яман шеш]]<br/>''[[:d:Q261659|наномедицина]]''<br/>''[[:d:Q2518429|nanotoxicology]]''<br/>''[[:d:Q12149006|метаболомика]]''<br/>''[[:d:Q10359898|NMR spectroscopy]]''
| ''[[:d:Q29671|Авейру университеты]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q37830744|Abla Mehio Sibai]]''
| [[Ливан]]
|
| ''[[:d:Q1126189|London School of Hygiene and Tropical Medicine]]''
|
|-
| 2019
| [[Файл:Urte Neniskyte.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q38325956|Urtė Neniškytė]]''
| [[Литва]]
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]''<br/>''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q691283|Изге Җон көллияте]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-11-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q38326751|Silvia Chifflet]]''
| [[Уругвай]]
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[цитология]]
|
| data-sort-value="1952" | 1952
|-
| 2008
| [[Файл:Paula I. Moreira.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q38547142|Paula I. Moreira]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''<br/>''[[:d:Q207011|нейрофән]]''<br/>''[[:d:Q332154|кеше картаюы]]''<br/>[[Альцгеймер авыруы|Альцһеймер авыруы]]<br/>[[шикәр авыруы]]<br/>''[[:d:Q30225566|Insulin signaling]]''<br/>''[[:d:Q3312341|эндотелиаль күзәнәк]]''<br/>[[митохондрия]]
| ''[[:d:Q10279395|FCTUC]]''<br/>''[[:d:Q10279530|Faculdade de Medicina da Universidade de Coimbra]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
|-
| 2021
| [[Файл:Ana Margarida Abrantes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q38589353|Ana Margarida Abrantes]]''
| [[Португалия]]
| [[сөт бизе яман шеше]]<br/>[[BRCA2]]
| ''[[:d:Q4348556|Polytechnic Institute of Porto]]''<br/>''[[:d:Q368643|University of Coimbra]]''<br/>''[[:d:Q29673|Минью үнивирситите]]''
|
|-
| 2015
| [[Файл:Sónia Melo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q38601239|Sonia A. Melo]]''
| [[Португалия]]
| [[онкология]]<br/>[[биология]]<br/>[[яман шеш]]<br/>''[[:d:Q903634|extracellular exosome]]''<br/>''[[:d:Q310899|microRNA]]''
| ''[[:d:Q10279390|Faculty of Sciences of the University of Porto]]''<br/>''[[:d:Q5761421|National Center for Oncological Research]]''
|
|-
| 2012
| [[Файл:Adelaide Fernandes.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q39565109|Adelaide Fernandes]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''<br/>''[[:d:Q14876135|myelination]]''<br/>''[[:d:Q1755122|neurodegeneration]]''<br/>[[Альцгеймер авыруы|Альцһеймер авыруы]]
| ''[[:d:Q10279482|Faculty of Pharmacy, University of Lisbon]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q40054899|Joana Tavares]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q10279483|Faculty of Pharmacy of the University of Porto]]''<br/>''[[:d:Q10279565|Faculty of Psychology and Education Sciences of the University of Porto]]''
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q40380328|María Retuerto]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q219694|Комплутенсе университеты]]''<br/>''[[:d:Q30296237|Мадрид материаллар фәне институты]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| 2023
|
| ''[[:d:Q40443961|Juliana Cassataro]]''
| [[Аргентина]]
|
| ''[[:d:Q6979260|National University of Mar del Plata]]''<br/>''[[:d:Q194223|Буйныс-Айрыс үнивирситите]]''
|
|-
| 2019
|
| ''[[:d:Q41044794|Nurcan Tunçbağ]]''
| [[Төркия]]
|
| ''[[:d:Q344334|Истанбул техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q1193155|Koç University]]''
|
|-
| 2019
| [[Файл:Najat Aoun Saliba World Intellectual Property Day 2023 "Women in Science – Shaping the Future" Roundtable (59) (sq cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41427746|Najat Saliba]]''
| [[Ливан]]
|
| ''[[:d:Q4614|Көньяк Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q975461|Lebanese University]]''<br/>''[[:d:Q1026926|Лоң-Бичтәге Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|-
| 2023
|
| ''[[:d:Q41912510|Noelia Ferruz]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q24543|Pompeu Fabra University]]''<br/>''[[:d:Q633561|Сарагоса университеты]]''<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]
| data-sort-value="1988" | 1988
|-
| 2021
| [[Файл:Jane Catherine Ngila World Intellectual Property Day 2023 "Women in Science – Shaping the Future" Roundtable (52853221649).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42145855|Jane Catherine Ngila]]''
| [[Кения]]
| [[химия]]<br/>[[аналитик химия]]<br/>''[[:d:Q321355|әйләнә-тирә мохит химиясе]]''
| ''[[:d:Q46756|Кейнатта үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q734764|Яңа Көньяк Уэльс университеты]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q42212160|Heather Zar]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q123028|педиатрия]]''
| ''[[:d:Q534643|Витватерсранд университеты]]''<br/>''[[:d:Q2154182|Колумбия тыйб-җәррах көллияте]]''<br/>''[[:d:Q951305|Кейптаун университеты]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q42500907|Joana Rosmaninho-Salgado]]''
| [[Португалия]]
| [[цитология]]<br/>[[молекуляр биология]]<br/>''[[:d:Q265799|human genetics]]''
| ''[[:d:Q368643|University of Coimbra]]''
|
|-
| 2011
| [[Файл:Sílvia Barbeiro.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42777120|Sílvia Barbeiro]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q368643|University of Coimbra]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42787156|Reyes Benlloch]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q383568|University of Valencia]]''<br/>''[[:d:Q2003976|Technical University of Valencia]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42838007|Daiana A. Capdevila]]''
| [[Аргентина]]
|
| ''[[:d:Q194223|Буйныс-Айрыс үнивирситите]]''
| data-sort-value="1987" | 1987
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q42846584|Tracy D. Ainsworth]]''
| [[Австралия]]
|
| ''[[:d:Q536512|James Cook University]]''<br/>''[[:d:Q866012|Квинсленд университеты]]''
|
|-
| 2016
| [[Файл:Catarina Fonseca.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q42869207|Ana Catarina Fonseca]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q3010352|баш миендәге кан тамырлары авыруы]]''<br/>[[неврология]]<br/>''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
| ''[[:d:Q10279370|NOVA Medical School]]''<br/>''[[:d:Q10279529|Faculdade de Medicina da Universidade de Lisboa]]''<br/>''[[:d:Q5676556|Harvard T.H. Chan School of Public Health]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-04-22
|-
| 2017
| [[Файл:Maria Inês Almeida.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42947581|Maria Inês Almeida]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q427087|non-coding RNA]]''<br/>''[[:d:Q310899|microRNA]]''<br/>[[яман шеш]]<br/>''[[:d:Q1061415|regenerative medicine]]''
| ''[[:d:Q29673|Минью үнивирситите]]''
|
|-
| 2013
| [[Файл:Maria Fabiana Drincovich (mincyt).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43042781|María Drincovich]]''
| [[Аргентина]]
|
| ''[[:d:Q5255905|Universidad Nacional de Rosario]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-04-05
|-
| 2021
| [[Файл:Inês Fragata.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43163442|Inês Fragata]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q39350|төрләр барлыкка килүе]]''<br/>[[биология]]<br/>''[[:d:Q105789|heavy metal]]''<br/>[[экосистема]]
| ''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
|-
| 2011
| [[Файл:Liliana Bernardino.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43375844|Liliana Bernardino]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q425517|retinoic acid]]''<br/>''[[:d:Q1456827|neurogenesis]]''<br/>''[[:d:Q310899|microRNA]]''<br/>''[[:d:Q2944097|neural stem cell]]''<br/>[[Паркинсон чире|Паркинсон авыруы]]<br/>''[[:d:Q1622829|microglia]]''
| ''[[:d:Q368643|University of Coimbra]]''<br/>''[[:d:Q5062526|Centre for Neuroscience and Cell Biology]]''
|
|-
| 2019
| [[Файл:Maki Kawai at 2012 signing of RIKEN-BNL agreement renewal (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43426333|Maki Kawai]]''
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q373184|өслекләр физика һәм химиясе]]''
| [[Токио университеты]]
| data-sort-value="1952" | 1952
|-
| 2007
| [[Файл:Christine Ouinsavi en 2008.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q43654292|Christine Ouinsavi]]''
| [[Бенин]]
|
| ''[[:d:Q6979225|University of Abomey-Calavi]]''<br/>''[[:d:Q1169487|University of Ibadan]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-07-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q44141442|Selene L Fernandez-Valverde]]''
|
|
|
|
|-
| 2016
| [[Файл:Elisabete Oliveira MulheresCiência.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q44757826|Elisabete Oliveira]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q11468|нанотехнология]]''<br/>''[[:d:Q471857|протеомика]]''<br/>''[[:d:Q61231|nanoparticle]]''<br/>''[[:d:Q1392806|drug delivery]]''
| ''[[:d:Q13428010|NOVA School of Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q666916|Vigo University]]''
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q46504442|Lena Gálvez]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q5053268|Catholic University of Santa María]]''<br/>''[[:d:Q3551806|National Agrarian University]]''<br/>''[[:d:Q835960|University of São Paulo]]''
|
|-
| 2002
|
| ''[[:d:Q46611709|Namrita Lall]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
|
| ''[[:d:Q604444|University of Pretoria]]''
|
|-
| 2008
| [[Файл:Marina Kirillova.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q46866528|Marina Kirillova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1974562|Technical University of Crete]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
|-
| 2010
| [[Файл:Joana Marques.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47440285|Cristina Joana Marques]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q265799|human genetics]]''<br/>''[[:d:Q3640158|үрчү биологиясе]]''<br/>[[генетика]]<br/>[[Нәселдәнлек]]
| ''[[:d:Q10279390|Faculty of Sciences of the University of Porto]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
|-
| 2015
| [[Файл:Dionicia Gamboa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47452522|Dionicia Gamboa]]''
| [[Перу]]
| [[Бизгәк авыруы]]
| ''[[:d:Q1137652|Маастрихт университеты]]''<br/>''[[:d:Q5055311|Cayetano Heredia University]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47460883|Nada Jabado]]''
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q265799|human genetics]]''
| ''[[:d:Q201492|Макгилл университеты]]''<br/>''[[:d:Q1144549|Пьер һәм Мария Күри университеты]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
|-
| 2019
| [[Файл:Joana Ribeiro Barbosa Cabral.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q47502901|Joana Cabral]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q8037925|computational neuroscience]]''<br/>''[[:d:Q327092|biomedical engineering]]''<br/>''[[:d:Q93964674|Brain Function]]''
| ''[[:d:Q24543|Pompeu Fabra University]]''<br/>''[[:d:Q1979891|NOVA University Lisbon]]''
|
|-
| 2013
| [[Файл:Ana Abecasis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47696649|Ana B. Abecasis]]''
| [[Португалия]]
| [[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]<br/>''[[:d:Q932068|environmental health]]''<br/>[[вирусология]]<br/>''[[:d:Q128570|биоинформатика]]''
| ''[[:d:Q10279482|Faculty of Pharmacy, University of Lisbon]]''<br/>''[[:d:Q1736308|Katholieke Universiteit Leuven Campus Kortrijk]]''<br/>''[[:d:Q10279370|NOVA Medical School]]''
|
|-
|
| [[Файл:Matire Harwood KSM (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48029369|Matire Harwood]]''
| [[Яңа Зеландия]]
| [[сәламәтлек]]
| ''[[:d:Q492467|Окленд университеты]]''<br/>''[[:d:Q1201513|Отаго университеты]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
|-
| 2018
| [[Файл:Dulce Oliveira.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q49528663|Dulce Oliveira]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q191069|палеоклиматология]]''<br/>''[[:d:Q25445|Holocene]]''
| ''[[:d:Q10274512|Escola Superior de Turismo e Tecnologia do Mar de Peniche]]''<br/>''[[:d:Q7894386|Universidade Lusófona]]''<br/>''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''<br/>''[[:d:Q13344|Бордо үнивирситите]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
|-
| 2009
| [[Файл:Sílvia Conde.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q49663197|Silvia V Conde]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q1532008|carotid body]]''<br/>''[[:d:Q187215|симпатик нерв системасы]]''<br/>''[[:d:Q3360898|purines]]''<br/>''[[:d:Q60235|кәфиин]]''
| ''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''<br/>''[[:d:Q5855060|Facultad de Medicina (Universidad de Valladolid)]]''<br/>''[[:d:Q10279370|NOVA Medical School]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50236822|María Mittelbrunn]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q788091|Autonomous University of Madrid]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
|-
|
|
| ''[[:d:Q50361177|Annie Curtis]]''
|
|
| [[Pensilvaniä universitetı|Пенсилвания университеты]]
|
|-
| 2014
| [[Файл:Adriana Serquis (mincyt).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50683293|Adriana Cristina Serquis]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>''[[:d:Q25584060|energy development]]''<br/>''[[:d:Q11468|нанотехнология]]''
| ''[[:d:Q194223|Буйныс-Айрыс үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q3151718|Balseiro Institute]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-07
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q50847071|Amy Austin]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q125928|climate change]]''<br/>''[[:d:Q167751|carbon cycle]]''
| [[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q930291|Willamette University]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-05-14
|-
| 2007
| [[Файл:Anabela Rolo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51064473|Anabela Pinto Rolo]]''
| [[Португалия]]
| [[цитология]]
| ''[[:d:Q10279395|FCTUC]]''
|
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q51609664|Mariana Derzsi]]''
|
|
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-06-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q51882310|Adriana Neumann de Oliveira]]''
| [[Бразилия]]
|
| ''[[:d:Q904687|Instituto Nacional de Matemática Pura e Aplicada]]''
|
|-
| 2019
| [[Файл:Vanesa Gottifredi (mincyt).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51883615|Vanesa Gottifredi]]''
| [[Аргентина]]
|
| ''[[:d:Q6979266|National University of Salta]]''<br/>''[[:d:Q209344|Сапиенца Рим үнивирситите]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-11-13
|-
| 2022
| [[Файл:Carla Giacomelli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51909030|Carla Giacomelli]]''
| [[Аргентина]]
|
| [[Kordoba milli universitetı]]
|
|-
| 2005
| [[Файл:Sandra Sousa.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q53678304|Sandra Sousa]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q154626|цитоскелет]]''<br/>''[[:d:Q68260314|host microbial interaction]]''<br/>''[[:d:Q7230047|pore-forming toxin]]''<br/>''[[:d:Q14885328|plasma membrane repair]]''<br/>''[[:d:Q746209|Listeria]]''<br/>[[цитология]]<br/>''[[:d:Q727028|bacterial infectious disease]]''
| ''[[:d:Q4162605|Faculty of Biotechnology]]''<br/>''[[:d:Q83259|Югары нормаль мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q391083|Пастер институты]]''
|
|-
| 2016
| [[Файл:Fabiana Gennari.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54819659|Fabiana Gennari]]''
| [[Аргентина]]
|
| ''[[:d:Q4315122|Universidad Nacional del Comahue]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
|-
| 2019
| [[Файл:2019 2 11 karen hallberg.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54823855|Karen Hallberg]]''
| [[Аргентина]]
| [[физика]]
| ''[[:d:Q3151718|Balseiro Institute]]''<br/>''[[:d:Q5255905|Universidad Nacional de Rosario]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-10
|-
| 2010
|
| ''[[:d:Q55096795|Patricia Beatriz Tissera]]''
| [[Аргентина]]
|
| [[Kordoba milli universitetı]]<br/>''[[:d:Q788091|Autonomous University of Madrid]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
|-
| 2004
| [[Файл:Margarida Gama Carvalho.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55164874|Margarida Gama-Carvalho]]''
| [[Португалия]]
| [[молекуляр биология]]<br/>''[[:d:Q26972|gene expression]]''<br/>[[Рибонуклеин әчелеге|рибонуклеин кислотасы]]
| ''[[:d:Q1122926|University of Lisbon]]''<br/>''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
|-
| 2012
| [[Файл:Ana Barbas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55172237|Ana Barbas]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q13428010|NOVA School of Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q10302945|ITQB NOVA]]''<br/>''[[:d:Q1979891|NOVA University Lisbon]]''
|
|-
| 2016
| [[Файл:Maria Isabel Veiga.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55176237|Maria Isabel Veiga]]''
| [[Португалия]]
| [[молекуляр биология]]<br/>[[паразитология]]
| ''[[:d:Q10302635|Polytechnic Institute of Bragança]]''<br/>''[[:d:Q219564|Каролинска институты]]''<br/>[[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]<br/>''[[:d:Q29673|Минью үнивирситите]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| 2022
|
| ''[[:d:Q55187838|Daiana Mir]]''
| [[Уругвай]]
|
|
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q55188947|Huanqian Loh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1586184|JILA]]''<br/>''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q55207557|Serap Erkek]]''
|
|
| ''[[:d:Q1461161|Friedrich Miescher Institute for Biomedical Research]]''
|
|-
| 2007
| [[Файл:Eliana B. Souto.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55459918|Eliana B. Souto]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q261659|наномедицина]]''<br/>''[[:d:Q1261145|targeted drug delivery]]''<br/>''[[:d:Q912169|нанофән]]''<br/>''[[:d:Q11468|нанотехнология]]''
| ''[[:d:Q101259342|Freie Universität Berlin Institut für Pharmazie]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
|-
| 2008
| [[Файл:Tamsin Mather at the summit of Villarrica volcano, Chile.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55487783|Tamsin A. Mather]]''
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q102904|вулканология]]''<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>[[геология]]<br/>[[Вулкан]]
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]
| data-sort-value="1976" | 1976-12-15
|-
| 2019
| [[Файл:Diana Madeira.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55855981|Diana Madeira]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q7173|океан биологиясе]]''<br/>''[[:d:Q59465014|Thermal biology]]''<br/>''[[:d:Q125928|climate change]]''<br/>''[[:d:Q1785846|molecular ecology]]''<br/>''[[:d:Q864574|biomarker]]''
| ''[[:d:Q13428010|NOVA School of Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''
|
|-
| 2009
| [[Файл:MANUELA VERASTEGUI.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56447030|Manuela Verástegui]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q5055311|Cayetano Heredia University]]''<br/>''[[:d:Q193727|Джон Һопкинс үниверситеты]]''
|
|-
| 2021
| [[Файл:Theresa Ochoa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56447042|Theresa Jean Ochoa]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q5055311|Cayetano Heredia University]]''<br/>''[[:d:Q7896431|University of Texas Health Science Center at Houston]]''<br/>''[[:d:Q833670|Лөвен католик университеты]]''
|
|-
| 2023
| [[Файл:Karlia-Meitha.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56449824|Karlia Meitha]]''
| [[Индонезия]]
|
| ''[[:d:Q1517021|Көнбатыш Аустралия университеты]]''<br/>''[[:d:Q1579397|Bandung Institute of Technology]]''
|
|-
| 2024
| [[Файл:Sara Silva Pereira.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q56556319|Sara Silva Pereira]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q128570|биоинформатика]]''<br/>[[паразитология]]
| ''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''
|
|-
| 2024
| [[Файл:Laetitia Gaspar.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q92103317|Laetitia Gaspar]]''
| [[Португалия]]
| [[йокы]]<br/>''[[:d:Q1755122|neurodegeneration]]''
| ''[[:d:Q5120231|Cincinnati Children's Hospital Medical Center]]''<br/>''[[:d:Q36188|Фрибур университеты]]''<br/>''[[:d:Q5062526|Centre for Neuroscience and Cell Biology]]''<br/>''[[:d:Q368643|University of Coimbra]]''<br/>''[[:d:Q3309132|University of Trás-os-Montes and Alto Douro]]''
|
|-
| 2021
| [[Файл:Haydeé Ana María Viola.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q92114297|Haydée Ana María Viola]]''
| [[Аргентина]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92481093|Mónica Sans]]''
| [[Уругвай]]
|
| ''[[:d:Q1856423|Җөмһүрият университеты]]''
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q92825099|Silvia Schmidtova]]''
|
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-01-29
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q92939909|Gretty Katherina Villena]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q3551806|National Agrarian University]]''
|
|-
| 2024
| [[Файл:Alicia Kowaltowski at AAAS 2025 01 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q93093999|Alicia Kowaltowski]]''
| [[Бразилия]]
|
| ''[[:d:Q2060678|University of Campinas]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-04-02
|-
| 2018
| [[Файл:Inês Bento.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q94685217|Inês Bento]]''
| [[Португалия]]
| [[цитология]]<br/>[[биология]]
| ''[[:d:Q10279390|Faculty of Sciences of the University of Porto]]''<br/>''[[:d:Q1979891|NOVA University Lisbon]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-01-29
|-
| 2008
|
| ''[[:d:Q96290189|Rosario Rojas]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q5055311|Cayetano Heredia University]]''<br/>''[[:d:Q200601|Pontifical Catholic University of Peru]]''<br/>''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96645354|Guillermina Amica]]''
| [[Аргентина]]
|
|
|
|-
| 2023
|
| ''[[:d:Q98474430|Núria Galiana]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q43452|Autonomous University of Barcelona]]''<br/>''[[:d:Q11913495|Center for Ecological Research and Forestry Applications]]''
| data-sort-value="1988" | 1988
|-
| 2013
| [[Файл:Ana Ribeiro.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q98618680|Ana C Ribeiro]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q193196|Лондон университеты көллияте]]''
|
|-
| 2014
| [[Файл:PATRICIA SHEEN CORTAVARRIA (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q101349490|Patricia Sheen]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q858206|Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health]]''<br/>''[[:d:Q2067204|Ricardo Palma University]]''<br/>''[[:d:Q5055311|Cayetano Heredia University]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
|-
|
|
| ''[[:d:Q102076872|Marina Trevisan]]''
| [[Бразилия]]
|
| ''[[:d:Q835960|University of São Paulo]]''
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q102102370|Laura-Joy Boulos]]''
|
|
| ''[[:d:Q201492|Макгилл университеты]]''<br/>''[[:d:Q1430954|Saint Joseph University of Beirut]]''
|
|-
| 2019
|
| ''[[:d:Q102104553|Georgina Nyawo]]''
|
|
| ''[[:d:Q727516|University of KwaZulu-Natal]]''<br/>''[[:d:Q1066492|Stellenbosch University]]''
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q102104660|Vida Engmann]]''
|
|
| ''[[:d:Q129195|Technische Universität Ilmenau]]''<br/>''[[:d:Q675848|Загреб университеты]]''
|
|-
| 2008
| [[Файл:LilianaForzani2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q102244025|Liliana Forzani]]''
| [[Аргентина]]
|
| ''[[:d:Q9290218|National University of San Luis]]''<br/>''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]''<br/>''[[:d:Q265866|Милли Яр буе үнивирситите]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
|-
| 2023-09-28
|
| ''[[:d:Q102439241|Hana Mizerova]]''
|
|
| ''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-11-10
|-
| 2018
| [[Файл:Silvia Goyanes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104740057|Silvia Goyanes]]''
| [[Аргентина]]
|
| ''[[:d:Q5428851|Faculty of Exact and Natural Sciences (UBA)]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-04-01
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q104748928|Fitri Aulia Permatasari]]''
| [[Индонезия]]
|
| ''[[:d:Q1579397|Bandung Institute of Technology]]''<br/>''[[:d:Q115220|Хирочима үнивирситите]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106660928|Laura Gómez Romero]]''
| [[Мексика]]
|
| ''[[:d:Q222738|Мексика милли автономияле университеты]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-12-20
|-
| 2008
|
| ''[[:d:Q108121509|Mónica Paredes]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q270145|Сан-Маркос университеты]]''<br/>''[[:d:Q232141|Чили университеты]]''
|
|-
| 2012
| [[Файл:Maria del Rosario Sun Kou.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108128580|María Sun Kou]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q5202403|National University of Engineering]]''<br/>''[[:d:Q219694|Комплутенсе университеты]]''
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q108128689|Silvia Ponce]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q270145|Сан-Маркос университеты]]''<br/>''[[:d:Q5202348|University of Piura]]''<br/>''[[:d:Q788091|Autonomous University of Madrid]]''
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q108128720|Jani Pacheco]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q6156715|Universidad Tecnológica del Perú]]''<br/>''[[:d:Q5053268|Catholic University of Santa María]]''<br/>''[[:d:Q5576631|National University of St Augustin of Arequipa]]''
|
|-
| 2015
| [[Файл:Magaly Blas 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108130483|Magaly Blas]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q5055311|Cayetano Heredia University]]''<br/>''[[:d:Q219563|Вашиңтон университеты]]''
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q108130521|Luisa Vetter]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q200601|Pontifical Catholic University of Peru]]''<br/>''[[:d:Q5202383|Universidad Nacional Federico Villarreal]]''
|
|-
| 2023
| [[Файл:Georgia Grant 2315 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109144385|Georgia Grant]]''
| [[Яңа Зеландия]]
|
| ''[[:d:Q65028051|Kerikeri High School]]''<br/>''[[:d:Q1150437|Кыйралбикә Виктория университеты]]''
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q109425051|Dominika Fričová]]''
|
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983
|-
| 2022
|
| ''[[:d:Q112260696|María Guadalupe Guzmán Tirado]]''
| [[Куба]]
|
| ''[[:d:Q30282070|Universidad de Ciencias Médicas de la Habana]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-19
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q112494633|Andrea Straková Fedorková]]''
|
| ''[[:d:Q11372|физик химия]]''<br/>''[[:d:Q483666|спектроскопия]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984
|-
| 2023-09-28
|
| ''[[:d:Q112527960|Miroslava Rabajdová]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>''[[:d:Q849994|клиник химия]]''<br/>''[[:d:Q1799491|laboratory diagnostics]]''<br/>''[[:d:Q10904290|клиник биохимия]]''
|
| data-sort-value="1985" | 1985
|-
| 2023-09-28
|
| ''[[:d:Q114370890|Soňa Kucharíková]]''
|
| [[микробиология]]
|
| data-sort-value="1983" | 1983
|-
| 2004
|
| ''[[:d:Q116001162|María Laura Guichón]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q183368|инвазион төр]]''
|
|
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q120733118|María Valeria Lara]]''
| [[Аргентина]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q122614963|Laura Monk]]''
| [[Франция]]
|
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q123259730|Zuzana Barbieriková]]''
|
|
|
| data-sort-value="1986" | 1986
|-
| 2019
|
| ''[[:d:Q123282837|Vlasta Demeckova]]''
|
|
|
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q123402095|Erika Teliz]]''
| [[Уругвай]]
|
| ''[[:d:Q1856423|Җөмһүрият университеты]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
|-
| 2022
| [[Файл:VictoriaCalzada1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123409165|Victoria Calzada]]''
| [[Уругвай]]
| ''[[:d:Q214963|nuclear medicine]]''
| ''[[:d:Q1856423|Җөмһүрият университеты]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-07-02
|-
| 2023-09-28
|
| ''[[:d:Q123420295|Xiaolu Hou]]''
|
|
|
|
|-
| 2023-09-06
|
| ''[[:d:Q123420966|Akansha Mehta]]''
|
|
|
|
|-
| 2012
| [[Файл:Patricia Mónica Alvarado.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123458228|Patricia Monica Alvarado]]''
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q83371|сейсмология]]''
| ''[[:d:Q5854667|Facultad de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales (Universidad Nacional de San Juan)]]''<br/>''[[:d:Q232141|Чили университеты]]''<br/>''[[:d:Q503419|Аризона университеты]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-10
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q124969751|Hyam Ali]]''
| [[Судан]]
|
| ''[[:d:Q52607329|Institut Denis Poisson]]''<br/>''[[:d:Q656871|University of Khartoum]]''
| data-sort-value="1993" | 1993
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q125267193|Stella Bitchebe]]''
| [[Камерун]]
|
| ''[[:d:Q3578265|École Polytechnique of Yaoundé]]''<br/>''[[:d:Q19370961|University of Côte d'Azur]]''<br/>''[[:d:Q10159|École Normale Supérieure de Lyon]]''<br/>''[[:d:Q3152453|National Polytechnic Institute of Toulouse]]''
| data-sort-value="1994" | 1994
|-
|
|
| ''[[:d:Q132174459|Cristina Viéitez Manrique]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q781108|University of León]]''<br/>''[[:d:Q24543|Pompeu Fabra University]]''<br/>''[[:d:Q695267|Аурупа молекуляр биология тәҗрибәханәсе]]''<br/>''[[:d:Q219615|Барселона университеты]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
|-
|
|
| ''[[:d:Q132273164|Tamara el-Zein]]''
| [[Ливан]]
|
| ''[[:d:Q280183|Upper Alsace University]]''
|
|-
|
| [[Файл:AliciaLBruzosWithCockleInTheLab.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q132656049|Alicia López Bruzos]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q1473677|Сантьяго-де-Компостела университеты]]''<br/>''[[:d:Q43452|Autonomous University of Barcelona]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-03-29
|-
| 2024
|
| ''[[:d:Q135033330|Muzhda Haem Rahimi]]''
| [[Әфганстан]]
| [[цитология]]<br/>[[иммунология]]
|
|
|-
|
| [[Файл:Juliana Cassataro, 2014, at Biotechnology Investigation Institute of UNSAM (IIB-UNSAM). Credit Alejandro Zamponi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135206024|Juliana Cassataro]]''
| [[Аргентина]]
|
| ''[[:d:Q6979260|National University of Mar del Plata]]''<br/>''[[:d:Q194223|Буйныс-Айрыс үнивирситите]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q138788788|María Cristina Rodríguez Padilla]]''
| [[Мексика]]
| ''[[:d:Q159236|genetic engineering]]''<br/>[[биотехнология]]<br/>''[[:d:Q11468|нанотехнология]]''
| ''[[:d:Q1539696|National Polytechnic Institute]]''<br/>''[[:d:Q29716|Нвево-Леон мөхтәр үнивирситите]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-20
|-
| 2006
| [[Файл:Filipa Mendes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56635298|Filipa Mendes]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q25419089|medical biotechnology]]''<br/>[[цитология]]<br/>[[молекуляр биология]]<br/>[[биология]]<br/>''[[:d:Q1142297|molecular imaging]]''
| ''[[:d:Q1122926|University of Lisbon]]''<br/>''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-10-01
|-
| 2020
| [[Файл:Esperanza Martínez-Romero 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56805882|Esperanza Martínez-Romero]]''
| [[Мексика]]
|
|
| data-sort-value="1957" | 1957-08-25
|-
| 2021
| [[Файл:Liliana Tomé.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56872690|Liliana Tomé]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q898579|ionic liquid]]''<br/>''[[:d:Q17050218|gas separation]]''<br/>''[[:d:Q83588|химик инженерлык]]''<br/>[[химия]]
| ''[[:d:Q29671|Авейру университеты]]''<br/>''[[:d:Q10302945|ITQB NOVA]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
|-
| 2018
| [[Файл:PKMante.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57005607|Priscilla Kolibea Mante]]''
| [[Гана]]
| ''[[:d:Q3026765|neuropharmacology]]''
| ''[[:d:Q20725458|University of Michigan Medical School]]''<br/>''[[:d:Q1654025|Kwame Nkrumah University of Science and Technology]]''
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q57027886|Alzbeta Trancikova]]''
|
| [[физиология]]
|
| data-sort-value="1979" | 1979-03-08
|-
| 2024
|
| ''[[:d:Q57036938|Ana Rita Lopes]]''
| [[Португалия]]
| [[Аквакультура]]
| ''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''<br/>''[[:d:Q7227031|Polytechnic Institute of Leiria]]''<br/>''[[:d:Q10274512|Escola Superior de Turismo e Tecnologia do Mar de Peniche]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
|-
| 2013
| [[Файл:Leonor Morgado.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57067959|Leonor Morgado]]''
| [[Португалия]]
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[биофизика]]<br/>''[[:d:Q908902|structural biology]]''<br/>''[[:d:Q209402|nuclear magnetic resonance]]''<br/>''[[:d:Q408068|cytochromes]]''<br/>''[[:d:Q423042|membrane protein]]''<br/>''[[:d:Q422496|molecular chaperone]]''<br/>''[[:d:Q896177|protein-protein interaction]]''
| ''[[:d:Q13428010|NOVA School of Science and Technology]]''
|
|-
| 2009
| [[Файл:Maria José Oliveira.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q57070057|Maria José Oliveira]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q10279390|Faculty of Sciences of the University of Porto]]''<br/>''[[:d:Q1920549|Ghent University Hospital]]''
|
|-
|
| [[Файл:Sandra Rodil Posada.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q57117843|Sandra E Rodil]]''
| [[Мексика]]
|
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q222738|Мексика милли автономияле университеты]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q57150768|Shari L. Gallop]]''
|
|
| ''[[:d:Q1517021|Көнбатыш Аустралия университеты]]''<br/>''[[:d:Q606140|University of Waikato]]''<br/>''[[:d:Q19875613|Edgecumbe College]]''
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q57168204|Mikyung Shin]]''
| [[Көньяк Корея]]
|
| ''[[:d:Q40006|Ханьяң үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q39949|KAIST]]''
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q57200860|Susana González]]''
| [[Уругвай]]
|
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q57239822|Maria Bruna]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q1640731|Polytechnic University of Catalonia]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]
| data-sort-value="1984" | 1984
|-
| 2020
| [[Файл:Ana Rita Carlos.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q57546648|Ana Rita Carlos]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]
|
|-
| 2008
| [[Файл:Susana Solá.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q57696892|Susana Solá]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''<br/>''[[:d:Q14599311|apoptotic process]]''<br/>''[[:d:Q2944097|neural stem cell]]''
| ''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''<br/>''[[:d:Q10279482|Faculty of Pharmacy, University of Lisbon]]''<br/>''[[:d:Q10279517|Faculdade de Medicina Veterinária]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
|-
| 2004
| [[Файл:Cláudia Pereira.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57740092|Cláudia Maria Pereira]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''<br/>[[Альцгеймер авыруы|Альцһеймер авыруы]]<br/>''[[:d:Q1755122|neurodegeneration]]''<br/>[[эндоплазматик челтәр]]<br/>[[митохондрия]]
| ''[[:d:Q10279395|FCTUC]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
|-
| 2022
| [[Файл:Edna Correia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57876045|Edna Correia]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''<br/>''[[:d:Q10279390|Faculty of Sciences of the University of Porto]]''
|
|-
| 2021
| [[Файл:Ana M. G. Ferreira.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57930327|Ana Ferreira]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q27725009|Geosciences]]''<br/>[[геофизика]]<br/>''[[:d:Q83371|сейсмология]]''<br/>''[[:d:Q152827|геодинамика]]''<br/>''[[:d:Q15656329|Solid Earth]]''<br/>[[Җир тетрәү|җир тетрәве]]<br/>''[[:d:Q466686|anisotropy]]''
| [[Politexnik mäktäp (Parij)|Политехника мәктәбе]]<br/>''[[:d:Q1636837|Instituto Superior Técnico]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]
|
|-
|
| [[Файл:Βασιλική Παυλίδου 1897.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57974159|Vasiliki Pavlidou]]''
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
| ''[[:d:Q667568|Aristotle University of Thessaloniki]]''<br/>''[[:d:Q457281|Урбана-Шампейндагы Иллинойс университеты]]''
|
|-
| 2022
|
| ''[[:d:Q58028151|Essie Rodgers]]''
|
|
| ''[[:d:Q866012|Квинсленд университеты]]''
|
|-
|
| [[Файл:Dr Lorina Naci et Elaine Ayotte, Ambassadeure du Canada auprès de l'UNESCO (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58057792|Lorina Naci]]''
| [[Албания]]<br/>[[Канада]]
|
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q761534|Җорҗия үнивирситите]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
|-
| 2016
| [[Файл:Ana Margarida Faria.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58336502|Ana Margarida Faria]]''
| [[Португалия]]
| [[биотөрлелек]]<br/>[[экосистема]]<br/>''[[:d:Q56396386|fisheries conservation]]''<br/>''[[:d:Q125928|climate change]]''<br/>''[[:d:Q855711|ocean acidification]]''
| ''[[:d:Q1972136|University of Algarve]]''
|
|-
| 2019
| [[Файл:Joana Caldeira.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q58392183|Joana Caldeira]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q4162605|Faculty of Biotechnology]]''<br/>''[[:d:Q10279533|Faculty of Medicine of the University of Porto]]''
|
|-
| 2017
| [[Файл:JacqRomero.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58416625|Jacquiline Romero]]''
| [[Филиппин|Филипин]]
| [[оптика]]
| [[Glazgo universitetı|Глазго университеты]]<br/>''[[:d:Q7185218|Philippine Science High School System]]''
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q58421240|Sofia Ribeiro]]''
| [[Португалия]]
| [[климат]]<br/>''[[:d:Q52120|гляциология]]''
| ''[[:d:Q1122926|University of Lisbon]]''<br/>''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| 2015
| [[Файл:Vânia Calisto.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58655152|Vânia Calisto]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q146326|environmental engineering]]''<br/>[[аналитик химия]]<br/>''[[:d:Q190878|activated carbon]]''<br/>''[[:d:Q2249676|environment]]''<br/>''[[:d:Q180388|waste management]]''<br/>''[[:d:Q497743|циркуляр икътисад]]''
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q29671|Авейру университеты]]''
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q58657885|Layla Hirsh]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q200601|Pontifical Catholic University of Peru]]''<br/>''[[:d:Q193510|Падуя университеты]]''
|
|-
|
| [[Файл:Sara Carvalhal.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58797445|Sara Carvalhal]]''
| [[Португалия]]
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
| ''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''<br/>''[[:d:Q1249005|Данди университеты]]''<br/>''[[:d:Q392754|Nova School of Business and Economics]]''
|
|-
| 2020
| [[Файл:Cristina Godinho-Silva.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58949369|Cristina Godinho-Silva]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q10279529|Faculdade de Medicina da Universidade de Lisboa]]''
|
|-
|
| [[Файл:Sandra Tavares.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59121335|Sandra Tavares]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| ''[[:d:Q6041322|Instituto Gulbenkian de Ciência]]''<br/>''[[:d:Q29671|Авейру университеты]]''<br/>''[[:d:Q10279390|Faculty of Sciences of the University of Porto]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59260522|Aracely Hernández Ramírez]]''
| [[Мексика]]
|
|
|
|-
| 2006
| [[Файл:Rosalina Fonseca.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q59277156|Rosalina Fonseca]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q14860845|actin cytoskeleton]]''<br/>''[[:d:Q1551556|synaptic plasticity]]''
| ''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''<br/>''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>''[[:d:Q10279529|Faculdade de Medicina da Universidade de Lisboa]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
|-
|
|
| ''[[:d:Q59281390|Melissa García-Caballero]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q958650|Universidad de Málaga]]''<br/>''[[:d:Q1334582|Льеж университеты]]''<br/>''[[:d:Q833670|Лөвен католик университеты]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q59535892|Sonia Ruiz-Raga]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q96333748|Solar Cells]]''<br/>''[[:d:Q3036449|perovskite structure]]''<br/>''[[:d:Q192127|фотовольтаика]]''<br/>''[[:d:Q20820484|impedance spectroscopy]]''
| ''[[:d:Q29718|I Хайме үнивирситите]]''
| data-sort-value="1986" | 1986
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q59551577|Julia Uddén]]''
| [[Швеция]]
|
| ''[[:d:Q221645|Стокгольм университеты]]''<br/>''[[:d:Q219564|Каролинска институты]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
|-
|
| [[Файл:Carina Soares-Cunha.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59553599|Carina Soares-Cunha]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q29673|Минью үнивирситите]]''
|
|-
| 2014
| [[Файл:Luísa Alexandra Neves.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59555460|Luísa Alexandra Neves]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q56298528|carbon dioxide removal]]''<br/>[[химия]]<br/>''[[:d:Q83588|химик инженерлык]]''<br/>''[[:d:Q865663|биоматериал]]''<br/>''[[:d:Q3456979|polymer science]]''
| ''[[:d:Q13428010|NOVA School of Science and Technology]]''
|
|-
| 2025
|
| ''[[:d:Q59561985|Kaveeta Kaw]]''
|
|
| ''[[:d:Q17028113|The University of Texas MD Anderson Cancer Center UTHealth Graduate School of Biomedical Sciences]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59674497|Sabrina Stierwalt]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q37547|астрофизика]]''<br/>''[[:d:Q502038|гайре галактик астрономия]]''<br/>''[[:d:Q472328|science communication]]''
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''<br/>[[Kornell universitetı|Корнелл университеты]]<br/>''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''
|
|-
| 2024
|
| ''[[:d:Q59676543|Céline Gonçalves]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''<br/>[[онкология]]
| ''[[:d:Q29673|Минью үнивирситите]]''
|
|-
| 2019
| [[Файл:Patrícia Costa Reis.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q59689870|Patrícia Costa Reis]]''
| [[Португалия]]
| [[иммунология]]<br/>[[молекуляр биология]]<br/>''[[:d:Q123028|педиатрия]]''<br/>''[[:d:Q327657|rheumatology]]''
| ''[[:d:Q10279529|Faculdade de Medicina da Universidade de Lisboa]]''<br/>''[[:d:Q3052794|Calouste Gulbenkian Foundation]]''
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q59750260|Paula Giraldo-Gallo]]''
| [[Колумбия]]
|
| [[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q60059494|Elizabeth Trembath-Reichert]]''
|
|
| ''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q167733|Barnard College]]''
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q60155023|Adi Stern Grundland]]''
| [[Исраил]]
| ''[[:d:Q3610079|molecular microbiology]]''<br/>[[биотехнология]]<br/>[[молекуляр биология]]
| ''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''<br/>''[[:d:Q1061104|Сан-Францискодагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-25
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q60316072|Olivia K Faull]]''
|
|
| [[Оксфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q1201513|Отаго университеты]]''
|
|-
| 2025
|
| ''[[:d:Q60400484|Georgia R Squyres]]''
|
|
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>[[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]
|
|-
| 2012
| [[Файл:Bassler.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60545293|Bonnie L. Bassler]]''
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| ''[[:d:Q193727|Джон Һопкинс үниверситеты]]''<br/>''[[:d:Q129421|Дейвистагы Калифорния үнивирситите]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
|-
| 2019
|
| ''[[:d:Q60969617|Martina Gáliková]]''
|
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984-12-08
|-
| 2017
| [[Файл:Patrícia Baptista.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61121380|Patrícia Baptista]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q1636837|Instituto Superior Técnico]]''
|
|-
| 2017
| [[Файл:Paula Casati científica.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61132653|Paula Casati]]''
| [[Аргентина]]
|
| ''[[:d:Q5255905|Universidad Nacional de Rosario]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-10-24
|-
| 2022
|
| ''[[:d:Q61163191|Rachel Mata]]''
| [[Мексика]]
| ''[[:d:Q319616|pharmacognosy]]''
| ''[[:d:Q217741|Пердью үнивирситите]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
|-
|
|
| ''[[:d:Q62019410|Eleonora Catsigeras]]''
| [[Уругвай]]
|
| ''[[:d:Q1856423|Җөмһүрият университеты]]''<br/>''[[:d:Q904687|Instituto Nacional de Matemática Pura e Aplicada]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-12
|-
| 2008
|
| ''[[:d:Q62307776|Lina María Saavedra]]''
| [[Колумбия]]
| ''[[:d:Q1088777|conservation movement]]''<br/>''[[:d:Q628403|саклап калу]]''<br/>''[[:d:Q625376|water quality]]''<br/>''[[:d:Q1058719|water treatment]]''<br/>''[[:d:Q4801210|artisanal fishing]]''
| ''[[:d:Q5937434|Jorge Tadeo Lozano University]]''<br/>''[[:d:Q49207|University of New Hampshire]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-21
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q62332746|Andia Chaves Fonnegra]]''
| [[Колумбия]]
| ''[[:d:Q11292|coral reef]]''<br/>''[[:d:Q2668040|Cliona delitrix]]''
| ''[[:d:Q7894591|National University of Colombia at Bogotá]]''<br/>''[[:d:Q1798499|Nova Southeastern University]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q62362651|Giomar Helena Borrero-Pérez]]''
| [[Колумбия]]
| ''[[:d:Q127470|Голотурияләр]]''
| ''[[:d:Q5937434|Jorge Tadeo Lozano University]]''<br/>''[[:d:Q1236345|University of Murcia]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
|-
|
|
| ''[[:d:Q62398763|Lina Marcela Gallego]]''
| [[Колумбия]]
| [[онкология]]
| ''[[:d:Q3117949|University of Valle]]''<br/>''[[:d:Q587326|Токио технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q24543|Pompeu Fabra University]]''
| data-sort-value="1950" | 20th century
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q62479261|Paula Inés Villar]]''
| [[Аргентина]]
| [[квант флуктуацияләре]]<br/>[[декогеренция]]<br/>[[теоретик физика]]
| ''[[:d:Q194223|Буйныс-Айрыс үнивирситите]]''
| data-sort-value="1901" | 20th century
|-
| 2005-03
|
| ''[[:d:Q62592100|Özlem Zehra Keskin]]''
| [[Төркия]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62592686|Rebecca Salu Livingstone]]''
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q1881523|ФТИМ]]''
|
|
|-
| 2017
| [[Файл:Sara Purca 2.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q62720072|Sara Purca]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q199948|Консепсьон университеты]]''<br/>''[[:d:Q5202383|Universidad Nacional Federico Villarreal]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
|-
| 2018
| [[Файл:Luz Paucar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63068209|Luz María Paucar]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q3551806|National Agrarian University]]''<br/>''[[:d:Q2060678|University of Campinas]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-03
|-
|
| [[Файл:Joana Sacramento.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q64010362|Joana F Sacramento]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
| ''[[:d:Q13428010|NOVA School of Science and Technology]]''
|
|-
| 2017
| [[Файл:Ana Rita Marques.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64620935|Ana Rita P Marques]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q1044484|evolutionary developmental biology]]''
| ''[[:d:Q1557861|University of Évora]]''<br/>''[[:d:Q13428010|NOVA School of Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q6041322|Instituto Gulbenkian de Ciência]]''
|
|-
| 2020
| [[Файл:Diana Priscila Pires.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q64623669|Diana Priscila Pires]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q25419089|medical biotechnology]]''<br/>[[инфекцион авырулар]]<br/>[[микробиология]]<br/>[[молекуляр биология]]<br/>[[биотехнология]]
| ''[[:d:Q29673|Минью үнивирситите]]''
|
|-
| 2020
| [[Файл:Jennifer Garden, 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64823965|Jennifer Garden]]''
| [[Бөекбритания]]
|
| ''[[:d:Q4666924|Абердин урта мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q1859178|Стратклайд университеты]]''
|
|-
| 2022
|
| ''[[:d:Q65197035|Olena Vaneeva]]''
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q113677726|Group analysis of differential equations]]''
| ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201577|Institute of Mathematics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-06-28
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q68712882|Rui Bai]]''
| [[Кытай]]
|
| ''[[:d:Q1108197|Wuhan University]]''<br/>''[[:d:Q15932103|Tsinghua University School of Life Sciences]]''
|
|-
| 2024
|
| ''[[:d:Q69675936|Rose Gana Fomban Leke]]''
| [[Камерун]]
| [[Бизгәк авыруы]]
| ''[[:d:Q457281|Урбана-Шампейндагы Иллинойс университеты]]''<br/>[[Monreal universitetı|Монреаль университеты]]<br/>''[[:d:Q7401849|Saint Mary-of-the-Woods College]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q70278498|Anela Choy]]''
|
|
|
|
|-
| 2019
| [[Файл:María Rivera, Perú.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q71829544|María Rivera Chira]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q1634051|National University of Trujillo]]''<br/>''[[:d:Q5055311|Cayetano Heredia University]]''
|
|-
| 2005
| [[Файл:Inês Araújo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q73045148|Inês Maria Araújo]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''<br/>''[[:d:Q1456827|neurogenesis]]''<br/>''[[:d:Q657925|gaseous signaling molecule]]''<br/>''[[:d:Q207843|nitric oxide]]''<br/>''[[:d:Q1755122|neurodegeneration]]''
| ''[[:d:Q10279395|FCTUC]]''
|
|-
| 2005
| [[Файл:Sónia Gonçalves.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q73546468|Sónia Isabel Gonçalves]]''
| [[Португалия]]
| [[биофизика]]<br/>''[[:d:Q190564|Хантингтон авыруы]]''<br/>''[[:d:Q849491|neuroplasticity]]''
| ''[[:d:Q20055490|Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa]]''<br/>''[[:d:Q29565491|Telecommunications Institute]]''<br/>''[[:d:Q1636837|Instituto Superior Técnico]]''
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q73825110|Rosana Chirinos]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q3551806|National Agrarian University]]''<br/>''[[:d:Q378134|UCLouvain]]''
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q77861728|Cristina Canal Barnils]]''
|
|
|
|
|-
| 2014
| [[Файл:Inês C. Gonçalves.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q79431120|Ines C. Gonçalves]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q865663|биоматериал]]''
| ''[[:d:Q4162605|Faculty of Biotechnology]]''<br/>''[[:d:Q62080174|Instituto de Ciências Biomédicas Abel Salazar]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
|-
| 2018
| [[Файл:Carina Crucho.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q81233977|Carina Crucho]]''
| [[Португалия]]
| [[Күмерсулар]]<br/>''[[:d:Q261659|наномедицина]]''<br/>''[[:d:Q61231|nanoparticle]]''<br/>[[органик синтез]]
| ''[[:d:Q1979891|NOVA University Lisbon]]''<br/>''[[:d:Q13428010|NOVA School of Science and Technology]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q81557341|Doris Zúñiga]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q1232180|University of Granada]]''<br/>''[[:d:Q3551806|National Agrarian University]]''
|
|-
| 2024
| [[Файл:Cláudia de Deus.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q85899812|Cláudia de Deus]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
| ''[[:d:Q29671|Авейру университеты]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85988971|Athanasia Amanda Septevani]]''
|
|
| ''[[:d:Q24189122|Australian Institute for Bioengineering and Nanotechnology]]''<br/>''[[:d:Q4200627|Diponegoro University]]''<br/>''[[:d:Q7391087|SMA Negeri 3 Kota Semarang]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-09-02
|-
| 2023-09-28
|
| ''[[:d:Q86037468|Olga Vyviurska]]''
|
|
| ''[[:d:Q2496210|Beijing University of Chemical Technology]]''
|
|-
|
| [[Файл:Vera Álvarez.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q86996120|Vera Álvarez]]''
| [[Аргентина]]
|
| ''[[:d:Q6979260|National University of Mar del Plata]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-02-02
|-
| 2011
| [[Файл:Monica Gomez Leon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q87705464|Mónica Gómez]]''
| [[Перу]]
| ''[[:d:Q11468|нанотехнология]]''
| ''[[:d:Q5202403|National University of Engineering]]''<br/>[[Уппсала университеты]]
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q87782815|Paula Trillo]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q2302336|Монтана университеты]]''<br/>''[[:d:Q622664|Сан-Диегодагы Калифорния университеты]]''
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q87814600|Lucia Kucerova]]''
|
|
|
|
|-
| 2024
| [[Файл:Mariana Osswald.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q87973460|Mariana Osswald]]''
| [[Португалия]]
| [[биология]]<br/>[[цитология]]<br/>''[[:d:Q213713|үсеш биологиясе]]''<br/>[[молекуляр биология]]<br/>''[[:d:Q25419089|medical biotechnology]]''
|
|
|-
| 2022
|
| ''[[:d:Q88047030|Elisa Leyva]]''
| [[Мексика]]
|
| ''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q7894242|Autonomous University of San Luis Potosí]]''
|
|-
| 2010
| [[Файл:Luz Rayda Gomez Pando.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q88168633|Luz Gómez Pando]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q3551806|National Agrarian University]]''<br/>''[[:d:Q861888|Орегон штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q7895266|University of Ciego de Ávila]]''
|
|-
| 2016
| [[Файл:Nataliya Kosmyna.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q88311705|Nataliya Kosmyna]]''
| [[Украина]]<br/>[[Франция]]
|
| ''[[:d:Q945876|Гренобль университеты]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q88346511|Cristina Romera-Castillo]]''
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982
|-
| 2020
| [[Файл:Ana Luísa Gonçalves.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q88810841|Ana Luísa Gonçalves]]''
| [[Португалия]]
| ''[[:d:Q580689|bioengineering]]''<br/>''[[:d:Q589518|microphyte]]''<br/>''[[:d:Q20127660|wastewater treatment]]''<br/>''[[:d:Q2945560|biomass]]''<br/>''[[:d:Q3631109|әйләнә-тирә мохит биотехнологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1997|күмер тудыргычның икеләтә әчемәсе]]''
| ''[[:d:Q5428834|Faculty of Engineering of the University of Porto]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89087501|Patrícia Muniz de Medeiros]]''
|
|
| ''[[:d:Q7894368|Federal Rural University of Pernambuco]]''<br/>''[[:d:Q2322256|Federal University of Pernambuco]]''
|
|-
| 2025
|
| ''[[:d:Q89307638|Jamie-Lee Rahiri]]''
|
|
| ''[[:d:Q492467|Окленд университеты]]''
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q89860768|Svetlana Miklikova]]''
|
|
|
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q90011496|Nouf Mahmoud]]''
|
|
| ''[[:d:Q610253|University of Jordan]]''
|
|-
| 2019
| [[Файл:Verònica Torrano Moya.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q90597213|Verónica Torrano]]''
| [[Испания]]
|
| ''[[:d:Q219615|Барселона университеты]]''<br/>''[[:d:Q766962|University of Cantabria]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-04-06
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q91034424|Nowsheen Goonoo]]''
|
|
|
|
|-
| 2010
| [[Файл:Muñoz Ana 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q91110873|Ana María Muñoz]]''
| [[Перу]]
|
| ''[[:d:Q3438435|University of San Martín de Porres]]''<br/>''[[:d:Q270145|Сан-Маркос университеты]]''
|
|-
| 2024
|
| ''[[:d:Q91282801|Leah M Smith]]''
|
|
| ''[[:d:Q1201513|Отаго университеты]]''
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q91541053|Sastia Prama Putri]]''
|
| ''[[:d:Q12149006|метаболомика]]''
| ''[[:d:Q1579397|Bandung Institute of Technology]]''<br/>''[[:d:Q651233|Осака университеты]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q91790218|Joana Carvalho]]''
| [[Португалия]]
|
| ''[[:d:Q1122926|University of Lisbon]]''<br/>''[[:d:Q850730|Гронинген университеты]]''
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
*
[[Төркем:Фәнни премияләр]]
[[Төркем:Хатын-кызлар]]
[[Төркем:Галимнәр исемлекләре]]
dde94treeg9uvrs97qet4iaveqvaz7v
Казанда туганнар исемлеге
0
860757
5936222
5935121
2026-06-03T19:35:07Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936222
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{seealso|Төркем:Казанда туганнар|Казанда вафатлар исемлеге}}
'''Казанда туганнар исемлеге''' яки '''Казанда туган шәхесләр''' ({{lang-ru|Список рождённых в Казани; Родившиеся в Казани<!-- {{Label||lang=ru}}-->}}, {{lang-en|List of individuals, born in Kazan; Kazan births<!-- {{Label||lang=en}}-->}}) — тарих дәвамында [[Казан]] шәһәрендә туган танылган [[шәхес]]ләр исемлеге.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели. <!-- Кул белән тутырылучы татарча тасвирламасы булмаганда - буш калдыра.-->
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q900. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=label
|columns=number:#,p569,label:исем,p69,p106,p108,p373,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! туу датасы
! исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| style='text-align:right'| 1
| data-sort-value="1992" | 1992-08-19
| ''[[:d:Q139926640|Airat Badegyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2
| data-sort-value="1967" | 1967-03-18
| ''[[:d:Q138407946|Airat Mukhitov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3
| data-sort-value="1993" | 1993
| ''[[:d:Q136862134|Aisylu Gaifullina]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 4
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q113774199|Ajdar Garifutdinovič Chajrutdinov]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 5
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q113753661|Ajdar Nilovič Juzeev]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q138926578|Ajgulʹ Rustėmovna Salichova]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 7
| data-sort-value="1968" | 1968-08-16
| ''[[:d:Q137708468|Albert Minnekayev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 8
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q136960635|Aleksandr Evgenʹevič Kuznecov]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 9
| data-sort-value="1926" | 1926-12-21
| ''[[:d:Q139899418|Aleksandr Shirokov]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-09-29
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| data-sort-value="1897" | 1897
| ''[[:d:Q125843011|Aleksei Perimov]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-11-28
|
|-
| style='text-align:right'| 11
| data-sort-value="1950" | 1950-02-08
| ''[[:d:Q138010372|Aleksei Tsurikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 12
| data-sort-value="2002" | 2002-08-26
| ''[[:d:Q136298414|Alexander Kvartalnov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 13
| data-sort-value="1974" | 1974-01-29
| ''[[:d:Q133390677|Alexei Zuyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q133413131|Alina Asafova]]''
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 15
| data-sort-value="1972" | 1972-01-18
| [[Алисә Галләмова|Alisä Ğällämeva]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
| [[:commons:Category:Alisa Galliamova|Alisa Galliamova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 16
| data-sort-value="1971" | 1971-01-04
| ''[[:d:Q105386581|Almas Ğarifullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 17
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q136859984|Anastasia Polikarpova]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 18
| data-sort-value="1995" | 1995-05-17
| ''[[:d:Q131525353|Anastassia Krylova]]''
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]
| ''[[:d:Q120262590|Театр Терезы Дуровой]]''
| [[:commons:Category:Anastassia Krylova|Anastassia Krylova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 19
| data-sort-value="1988" | 1988-08-09
| ''[[:d:Q135983635|Andrei Alekseyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 20
| data-sort-value="1987" | 1987-02-17
| ''[[:d:Q134385189|Andrei Demidov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 21
| data-sort-value="1961" | 1961-01-17
| ''[[:d:Q135154643|Andrei Pisarev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 22
| data-sort-value="1964" | 1964-03-30
| ''[[:d:Q134838351|Andrei Zubkov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
| data-sort-value="2023" | 2023-04-16
|
|-
| style='text-align:right'| 23
| data-sort-value="1979" | 1979-12-28
| ''[[:d:Q87134276|Andrey Kozhinov]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 24
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q106881163|Andrey Kulkov]]''
|
| ''[[:d:Q12039558|гочы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 25
|
| ''[[:d:Q137062686|Andrey Petrov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 26
| data-sort-value="1922" | 1922-02-13
| ''[[:d:Q137715818|Andrey Prokopyev]]''
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Andrey Prokopyev (painter)|Andrey Prokopyev (painter)]]
| data-sort-value="1993" | 1993-08-27
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q118928321|Anna Ananieva]]''
| ''[[:d:Q317053|Гисен университеты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| [[Лейбниц исемендәге Көнчыгыш һәм Көньяк-Көнчыгыш Европа тикшеренүләр институты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 28
| data-sort-value="1879" | 1879
| ''[[:d:Q135642293|Anna Kerenskaya]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1946" | 1946
|
|-
| style='text-align:right'| 29
| data-sort-value="1983" | 1983-08-25
| ''[[:d:Q124381991|Anton Lavrentyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q1757103|һакки хөкемчесе]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 30
| data-sort-value="1966" | 1966-01-26
| ''[[:d:Q131372303|Anvar Valiakhmetov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 31
| data-sort-value="1999" | 1999-03-11
| ''[[:d:Q136099895|Arseni Akhmetov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 32
| data-sort-value="1983" | 1983-12-31
| ''[[:d:Q108905778|Artem Prokofiev]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Artem Prokofiev|Artem Prokofiev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 33
| data-sort-value="2001" | 2001-01-04
| ''[[:d:Q109408044|Artemi Kniazev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 34
| data-sort-value="2001" | 2001-10-31
| ''[[:d:Q112988398|Artur Akhtyamov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| [[:commons:Category:Artur Akhtyamov|Artur Akhtyamov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 35
| data-sort-value="2001" | 2001-05-08
| ''[[:d:Q126179584|Artur Brovkin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 36
| data-sort-value="1991" | 1991-11-14
| ''[[:d:Q88827116|Artur Lozovoi]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 37
| data-sort-value="1997" | 1997-01-20
| ''[[:d:Q125763755|Artur Tyanulin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 38
| data-sort-value="2006" | 2006-03-25
| ''[[:d:Q135418558|Artyom Korneyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 39
| data-sort-value="1976" | 1976-02-17
| ''[[:d:Q136436974|Artyom Mironov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 40
| data-sort-value="2001" | 2001-07-17
| ''[[:d:Q108929640|Arıslan Yarulin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 41
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q133609392|Avgust Amonov]]''
|
| [[җырчы]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 42
| data-sort-value="2004" | 2004-11-16
| ''[[:d:Q133895581|Aydar Suniev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 43
| data-sort-value="1973" | 1973-01-18
| ''[[:d:Q112994552|Ayrat Äxmätşin]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 44
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q137112137|Boris Nikolaevič Panteleev]]''
|
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 45
| data-sort-value="1942" | 1942
| ''[[:d:Q112454513|Boris Solomonovič Gorobec]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| data-sort-value="1945" | 1945-05-09
| ''[[:d:Q135319536|Boris Sorkin]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 47
| data-sort-value="1929" | 1929-09-30
| ''[[:d:Q113727105|Bulat Ğäyetef]]''
|
| ''[[:d:Q385378|төзелеш]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1055894|deputy]]''
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-11-21
| [[Йошкар-Ола]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| data-sort-value="1998" | 1998
| ''[[:d:Q124708715|Chibi Ichigo]]''
|
| ''[[:d:Q100493654|hip-hop musician]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| ''[[:d:Q2780387|Plopsa]]''
| [[:commons:Category:Chibi Ichigo|Chibi Ichigo]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 49
| data-sort-value="1998" | 1998-08-18
| ''[[:d:Q85860236|Christina Macokina]]''
|
| ''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 50
| data-sort-value="2000" | 2000-03-30
| ''[[:d:Q129213200|Danil Chechela]]''
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 51
| data-sort-value="2001" | 2001-04-11
| ''[[:d:Q101814242|David Volk]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 52
| data-sort-value="1973" | 1973-07-25
| ''[[:d:Q127454748|Denis Krasilnikov]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
|
| [[:commons:Category:Denis Krasilnikov|Denis Krasilnikov]]
| data-sort-value="2024" | 2024-07-07
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| data-sort-value="2003" | 2003-09-18
| ''[[:d:Q61635136|Diana Möxämmätcanova]]''
|
| ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''
|
| [[:commons:Category:Diana Mukhametzianova|Diana Mukhametzianova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 54
| data-sort-value="1997" | 1997-04-07
| ''[[:d:Q130760425|Dina Gubaydullina]]''
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 55
| data-sort-value="1987" | 1987
| ''[[:d:Q136856881|Dina Safina]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 56
| data-sort-value="1993" | 1993-12-02
| ''[[:d:Q134170408|Dinar Khamidullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 57
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q112430375|Dinara Söläymanova]]''
|
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 58
| data-sort-value="1995" | 1995-11-09
| ''[[:d:Q111854346|Dinis Ğäliäkbäref]]''
|
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q1017553|business analyst]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 59
| data-sort-value="1977" | 1977-11-09
| ''[[:d:Q124361027|Dmitri Bezrukov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 60
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q95308230|Dmitrij Dergačev]]''
|
| ''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 61
| data-sort-value="1987" | 1987-08-11
| ''[[:d:Q118793338|Dmitriy Rs]]''
|
| ''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q130857|диҗей]]''<br/>[[эшкуар]]
|
| [[:commons:Category:Dmitriy Rs|Dmitriy Rs]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 62
| data-sort-value="1891" | 1891-10-10
| ''[[:d:Q124894756|Dmitry Fedorov]]''
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q627325|график дизайнер]]''
|
|
| data-sort-value="1959" | 1959
|
|-
| style='text-align:right'| 63
| data-sort-value="1982" | 1982-11-16
| ''[[:d:Q104117103|Dmitry Zhigalov]]''
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 64
| data-sort-value="1996" | 1996-02-18
| ''[[:d:Q124174289|Eduard Nasybullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 65
| data-sort-value="1974" | 1974-12-01
| ''[[:d:Q108751028|Ekaterina Monisova]]''
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| [[:commons:Category:Ekaterina Monisova|Ekaterina Monisova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 66
| data-sort-value="1998" | 1998-09-02
| [[Денис Шәрипов|electronic]]
|
| ''[[:d:Q4379701|professional gamer]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 67
| data-sort-value="1878" | 1878
| ''[[:d:Q135642292|Elena Kerenskaya]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-02-02
| [[Ырынбур]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| data-sort-value="1974" | 1974-08-11
| ''[[:d:Q139525400|Elena Khazova]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 69
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q133417078|Elvira Sereda]]''
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 70
| data-sort-value="1866" | 1866
| ''[[:d:Q126906013|Emil Heinrich Oscar Grahe]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 71
| data-sort-value="1931" | 1931-08-03
| ''[[:d:Q112193105|Ernst Dibäy]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1853182|Sternberg Astronomical Institute]]''<br/>''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''
| [[:commons:Category:Ernst Apushevich Dibaу|Ernst Apushevich Dibaу]]
| data-sort-value="1983" | 1983-11-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| data-sort-value="1914" | 1914-04-15
| ''[[:d:Q107165257|Eugen Lepeschkin]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3264451|кардиолог]]''
|
|
| data-sort-value="1994" | 1994-01-11
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| data-sort-value="1976" | 1976-06-23
| ''[[:d:Q134883104|Evgeni Petrov]]''
|
| [[Казан]]<br/>''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 74
| data-sort-value="1986" | 1986-06-12
| ''[[:d:Q133294389|Evgeniia Kroll]]''
|
| ''[[:d:Q3381571|art photographer]]''
|
| [[:commons:Category:Evgeniia Kroll|Evgeniia Kroll]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 75
| data-sort-value="1914" | 1914-06-14
| ''[[:d:Q60430682|Eya Nikolaivna Fechin]]''
|
| ''[[:d:Q1630100|art model]]''<br/>''[[:d:Q4070300|ballerina]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-09-20
| [[Таос (Нью-Мексико)|Таос]]
|-
| style='text-align:right'| 76
|
| ''[[:d:Q133382388|Farida Shagieva]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 77
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q136994443|Fatma Meltem Aygüler]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 78
| data-sort-value="1934" | 1934-11-18
| ''[[:d:Q134540420|Galina Dumkina]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 79
| data-sort-value="1948" | 1948-04-21
| ''[[:d:Q47341751|Gennadi Moskovski]]''
|
| ''[[:d:Q13382576|ишүче]]''
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005-10-03
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| data-sort-value="1935" | 1935
| ''[[:d:Q139522294|Gennadij Alekseevič Nikolaev]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 81
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q51691734|Gennady A. Evtugyn]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 82
| data-sort-value="1899" | 1899-01-04
| ''[[:d:Q112155618|German Aleksandrovič Tichomirnov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
|
| data-sort-value="1955" | 1955-04-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| data-sort-value="2004" | 2004-03-31
| ''[[:d:Q61413133|Gleb Lutfullin]]''
|
| ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''
|
| [[:commons:Category:Gleb Lutfullin|Gleb Lutfullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 84
| data-sort-value="1969" | 1969-02-06
| ''[[:d:Q133814867|Gleb Veselov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11
|
|-
| style='text-align:right'| 85
| data-sort-value="1909" | 1909-01-01
| ''[[:d:Q109338884|Grigoriy Larin]]''
| ''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q114864629|Закавказский научно-исследовательский институт водного хозяйства]]''<br/>''[[:d:Q910237|USSR People's Commissariat of Agriculture]]''<br/>''[[:d:Q2619400|Dalstroy]]''<br/>''[[:d:Q56803|Харкау милли мәгарифбелем үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q29359913|Kherson Regional Committee of the Communist Party of the Soviet Union]]''<br/>''[[:d:Q90131223|Міністерство сільського господарства Української РСР]]''<br/>''[[:d:Q4315124|National University of Life and Environmental Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q16643761|Institut polytechnique rural de formation et de recherche appliquée]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-08-11
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| data-sort-value="1805" | 1805
| ''[[:d:Q126932981|Gustav Thomas]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| ''[[:d:Q10855616|medical officer]]''
|
|
| data-sort-value="1829" | 1829
|
|-
| style='text-align:right'| 87
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q100666018|Gölsinä Miñnexanova]]''
|
| [[эшкуар]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 88
| data-sort-value="1982" | 1982-02-11
| ''[[:d:Q139525660|Helena Khaliullina-Skultety]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 89
| data-sort-value="2004" | 2004-04-03
| ''[[:d:Q125584910|HOOD GOTH]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 90
| data-sort-value="1979" | 1979-03-17
| ''[[:d:Q137863459|Igor Gusev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 91
| data-sort-value="1971" | 1971-05-20
| ''[[:d:Q133387466|Igor Krasheninnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 92
| data-sort-value="1980" | 1980-06-09
| ''[[:d:Q111577217|Igor Sivov]]''
|
| [[эшкуар]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 93
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q130629498|Igor V. Anfinogentov]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q130629378|InnovaNews]]''<br/>''[[:d:Q4426566|Sovcombank]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 94
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q113846173|Igorʹ Evgenʹevič Alekseev]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 95
|
| ''[[:d:Q135287396|Ilia Andreev]]''
|
| ''[[:d:Q19509201|LGBTQ rights activist]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 96
| data-sort-value="1995" | 1995
| ''[[:d:Q136583873|Ilkham Galiullin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 97
| data-sort-value="2003" | 2003-06-25
| ''[[:d:Q121539995|Ilnur Valiyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 98
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q130798281|Ilseyar Akhmetzyanova]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 99
| data-sort-value="2001" | 2001-01-21
| ''[[:d:Q87408891|Ilya Agapov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Ilya Agapov|Ilya Agapov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 100
| data-sort-value="1995" | 1995-02-08
| ''[[:d:Q138081573|Ilyas Gayazov]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 101
| data-sort-value="2000" | 2000-02-10
| ''[[:d:Q124159360|Ilyas Sitdikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 102
| data-sort-value="2009" | 2009-04-23
| ''[[:d:Q116956671|Inga Gurgenidze]]''
|
| ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 103
| data-sort-value="2003" | 2003-03-20
| ''[[:d:Q139720709|Innokenti Rybin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 104
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q112561268|Irina Aleksejevna Aleksandrovskaja]]''
|
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q23656820|Clerical Officer]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 105
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q112497894|Irina Aleksejevna Starostina]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 106
|
| ''[[:d:Q136221891|Irina Shadrina]]''
|
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
| [[:commons:Category:Irina Shadrina|Irina Shadrina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 107
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q133482270|Irina Solovyeva]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 108
| data-sort-value="2003" | 2003-03-03
| ''[[:d:Q130571244|Islam Gainullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 109
| data-sort-value="2003" | 2003-08-23
| ''[[:d:Q136892266|Ivan Samoylenko]]''
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Ivan Samoylenko|Ivan Samoylenko]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 110
| data-sort-value="1951" | 1951
| ''[[:d:Q112518480|İmiliä Taysina]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 111
| data-sort-value="1924" | 1924-05-16
| ''[[:d:Q124744558|Jüri Teras]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-11-16
|
|-
| style='text-align:right'| 112
| data-sort-value="1997" | 1997-10-31
| ''[[:d:Q124545352|Kamil Fazylzyanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 113
| data-sort-value="2004" | 2004-02-04
| ''[[:d:Q130551033|Karim Vafin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 114
| data-sort-value="1916" | 1916-05-05
| ''[[:d:Q122587188|Kazimierz Rudnik]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
| data-sort-value="1939" | 1939-09-08
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 115
| data-sort-value="1990" | 1990-06-01
| ''[[:d:Q107275172|Khabib]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q94791573|TikToker]]''
|
| [[:commons:Category:Khabib (singer)|Khabib (singer)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 116
| data-sort-value="1998" | 1998-02-12
| ''[[:d:Q113044156|Kira Kazanzeva]]''
|
| ''[[:d:Q3286043|erotic photography model]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 117
| data-sort-value="1889" | 1889
| ''[[:d:Q136121610|Kıvamüddin Burslan]]''
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1956" | 1956-04-26
| [[Әнкара]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q135067280|Larissa Kofman]]''
| ''[[:d:Q597835|Иерусалим музыка һәм бию академиясе]]''<br/>''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]''
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q2675537|music teacher]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 119
| data-sort-value="1973" | 1973-10-23
| ''[[:d:Q105359332|Leonid Labzov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 120
| data-sort-value="1916" | 1916-02-23
| ''[[:d:Q136092266|Lev Golitsyn]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1975" | 1975-12-03
| [[Балтимор]]
|-
| style='text-align:right'| 121
| data-sort-value="2000" | 2000-09-17
| ''[[:d:Q105946259|Lev Starikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 122
| data-sort-value="1979" | 1979-10-21
| ''[[:d:Q133522643|Lev Trifonov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 123
| data-sort-value="1999" | 1999-02-18
| ''[[:d:Q124485402|LILIN]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 124
| data-sort-value="1928" | 1928
| ''[[:d:Q133601221|Lilit Nikolaevna Kozlova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 125
| data-sort-value="1994" | 1994
| ''[[:d:Q136867444|Liliya Mukhametzyanova]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 126
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q133400686|Liliya Sattarova]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 127
| data-sort-value="1989" | 1989-08-01
| ''[[:d:Q117756812|Lisa Franzen]]''
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q2133309|interior designer]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>[[эшкуар]]
|
| [[:commons:Category:Lisa Franzen|Lisa Franzen]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 128
| data-sort-value="1966" | 1966-02-27
| ''[[:d:Q120794084|Liya Bushkanets]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| [[:commons:Category:Liya Bushkanets|Liya Bushkanets]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 129
|
| ''[[:d:Q139478551|Ljudmila Michajlovna Sverdlova]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 130
| data-sort-value="1984" | 1984-05-15
| ''[[:d:Q97167959|Ludmiła Anannikova]]''
| ''[[:d:Q9380799|Collegium Da Vinci]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q741296|Gazeta Wyborcza]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 131
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q133478423|Madina Karimova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 132
| data-sort-value="1994" | 1994-11-29
| ''[[:d:Q105079158|Marat Minkin]]''
|
| ''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 133
| data-sort-value="1946" | 1946
| ''[[:d:Q133754927|Margarita Pavlovna Fajzulaeva]]''
|
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 134
| data-sort-value="1914" | 1914-10-07
| ''[[:d:Q65167734|Marian Pilarski]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943-09-30
| ''[[:d:Q7342|Очвентсим]]''
|-
| style='text-align:right'| 135
| data-sort-value="1877" | 1877
| ''[[:d:Q112519497|Marija Aleksandrovna Runne-Fedorenko]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
|
|
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|-
| style='text-align:right'| 136
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q133738728|Marina Michajlovna Sidorova]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 137
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q134459865|Mark Šiškin]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1039099|икыскурия йөртүче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 138
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q113820608|Mars Xäbibullin]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 139
| data-sort-value="1971" | 1971-07-26
| ''[[:d:Q133884534|Marsel Garipov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 140
| data-sort-value="1988" | 1988
| ''[[:d:Q133595614|Martin Schulte]]''
|
| ''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>''[[:d:Q3089940|music executive]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 141
| data-sort-value="1987" | 1987-07-04
| ''[[:d:Q12152231|Maxim Sergeev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 142
| data-sort-value="1845" | 1845
| ''[[:d:Q137307458|Michael Saytzeff]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 143
| data-sort-value="1903" | 1903
| ''[[:d:Q130319192|Michail Koeprejanow]]''
|
| ''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''
|
|
| data-sort-value="1992" | 1992
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 144
| data-sort-value="1904" | 1904-03-09
| ''[[:d:Q106314728|Mikhail Kolokol'tsev]]''
|
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Kolokol'tsev|Mikhail Kolokol'tsev]]
| data-sort-value="1994" | 1994-04-02
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 145
| data-sort-value="1892" | 1892
| ''[[:d:Q130337337|Mikhail Mastbaum]]''
|
| ''[[:d:Q50377602|фтизиатр]]''
| [[Казан дәүләт медицина академиясе]]
|
| data-sort-value="1961" | 1961
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 146
| data-sort-value="1972" | 1972-10-26
| ''[[:d:Q65168584|Mikhail Sarmatin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 147
| data-sort-value="1969" | 1969-12-21
| ''[[:d:Q115117481|Mikhail Savelichev]]''
|
| [[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Mikhail Savelichev|Mikhail Savelichev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 148
| data-sort-value="1937" | 1937
| ''[[:d:Q110626984|Mikhail Yeltsin]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-02-11
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| data-sort-value="1893" | 1893-03-24
| ''[[:d:Q139384062|Məhəmməd Qali]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="1952" | 1952-05-16
| [[Татарстан]]<br/>[[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 150
| data-sort-value="1875" | 1875
| ''[[:d:Q135642291|Nadezhda Kerenskaya]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1911" | 1911
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 151
| data-sort-value="1962" | 1962-03-13
| ''[[:d:Q113355952|Nadir Bäkiref]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q2559023|Supreme Council of Crimea]]''<br/>''[[:d:Q4242943|Crimean State Engineering Pedagogical University]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 152
| data-sort-value="2001" | 2001-07-24
| ''[[:d:Q104218027|Nail Abakarov]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-02
| ''[[:d:Q794712|Aghdara]]''
|-
| style='text-align:right'| 153
| data-sort-value="1948" | 1948-07-20
| ''[[:d:Q103841082|Nail Khusnutdinov]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 154
| data-sort-value="2006" | 2006-12-14
| ''[[:d:Q129078276|Nikita Vasilyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 155
|
| ''[[:d:Q133358799|Nikita Zakharov]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 156
| data-sort-value="1893" | 1893-10-06
| ''[[:d:Q138567046|Nikolai Konstantinovich Razumovsky]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[профессор]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''<br/>''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''<br/>''[[:d:Q2619400|Dalstroy]]''
|
| data-sort-value="1966" | 1966-03-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 157
| data-sort-value="1852" | 1852-05-03
| ''[[:d:Q136892865|Nikolai Nikitin]]''
|
| ''[[:d:Q1229025|typographer]]''<br/>''[[:d:Q12359071|анархист]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 158
| data-sort-value="1885" | 1885-05<br/>1855<br/>1857
| ''[[:d:Q30345698|Nikolay Vladimirivich Remezov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
| data-sort-value="1915" | 1915-11-14
|
|-
| style='text-align:right'| 159
| data-sort-value="1913" | 1913-06-23
| ''[[:d:Q132643208|Noja Vestermans]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942-08-31
| [[Иске Русса]]
|-
| style='text-align:right'| 160
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q118941270|Oleg Gabelko]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 161
| data-sort-value="1974" | 1974-08-06
| ''[[:d:Q105069580|Oleg Grachev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 162
| data-sort-value="1932" | 1932-10-25
| ''[[:d:Q135103473|Oleg Kochetkov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]''
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015
|
|-
| style='text-align:right'| 163
| data-sort-value="1992" | 1992-12-24
| ''[[:d:Q134481047|Oleg Lomako]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 164
| data-sort-value="1903" | 1903
| ''[[:d:Q112513682|Oleg Vladimirovič Nikolajev]]''
|
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980
|
|-
| style='text-align:right'| 165
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q112497899|Oleg Vladislavovič Stojanov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 166
| data-sort-value="1967" | 1967-12-08
| ''[[:d:Q78337870|Oleh Volodymyrov]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
| ''[[:d:Q17524364|ватырпалис]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 167
| data-sort-value="1915" | 1915-09-06
| ''[[:d:Q97621339|Olgierd Jacewicz]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-03-13
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 168
| data-sort-value="1980" | 1980-09-30
| ''[[:d:Q133268722|Pavel Kornilov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 169
| data-sort-value="1891" | 1891
| ''[[:d:Q131935333|Pavel Svorkov]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 170
| data-sort-value="1997" | 1997
| ''[[:d:Q136859013|Polina Timiriasova]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 171
| data-sort-value="1910" | 1910-02-18
| ''[[:d:Q109491797|Porfirij Porfir'evič Polosuchin]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1971" | 1971-01-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 172
| data-sort-value="2005" | 2005-08-08
| ''[[:d:Q131305550|Radel Zamaltdinov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 173
| data-sort-value="1979" | 1979-03-27
| ''[[:d:Q108207936|Radik Möxämmätcanof]]''
|
| ''[[:d:Q2405480|тавыш яздыру актеры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 174
| data-sort-value="1962" | 1962-05-28
| ''[[:d:Q112988777|Rail Fäxretdinef]]''
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Rail Fakhrutdinov|Rail Fakhrutdinov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 175
| data-sort-value="1937" | 1937-06-03
| ''[[:d:Q138024153|Rashid Salakhutdinov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-01-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| data-sort-value="1941" | 1941-12-13
| [[Renad Säğdiev]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201378|International Tomography Center]]''
| [[:commons:Category:Renad Sagdeyev|Renad Sagdeyev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 177
| data-sort-value="1971" | 1971-03-19
| ''[[:d:Q124528234|Rinat Kasyanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 178
| data-sort-value="1968" | 1968-07-11
| ''[[:d:Q137708376|Robert Gainullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 179
| data-sort-value="1994" | 1994-07-31
| ''[[:d:Q105386570|Roman Abrosimov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 180
| data-sort-value="1973" | 1973-06-25
| ''[[:d:Q105371417|Roman Baranov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 181
| data-sort-value="1886" | 1886-06-01
| ''[[:d:Q115653979|Roman Efimovich Petrov]]''
|
| ''[[:d:Q12713481|эшче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| [[:commons:Category:Roman Efimovich Petrov|Roman Efimovich Petrov]]
| data-sort-value="1918" | 1918-09-09
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 182
| data-sort-value="1966" | 1966-09-14
| ''[[:d:Q85869213|Räfiq Yaqupof]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| [[:commons:Category:Rafik Yakubov|Rafik Yakubov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 183
| data-sort-value="1929" | 1929-06-13
| ''[[:d:Q114719449|Röstäm Ğafarof]]''
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
|
| data-sort-value="1983" | 1983-10-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 184
| data-sort-value="1995" | 1995-02-08
| ''[[:d:Q104816504|Rüzäl Ğälief]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 185
| data-sort-value="1904" | 1904-02-26
| ''[[:d:Q107363022|Serafim Alexandrowitsch Zaizew]]''
|
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
| data-sort-value="1978" | 1978-06-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 186
| data-sort-value="1964" | 1964-02-27
| ''[[:d:Q85993090|Sergei Kiryakhin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 187
|
| ''[[:d:Q126878013|Sergei Pimenov]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Программист|програмчы]]
| ''[[:d:Q58024|eBay]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 188
| data-sort-value="1971" | 1971-01-27
| ''[[:d:Q105393450|Sergei Zolotov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 189
| data-sort-value="1973" | 1973-03-22
| ''[[:d:Q108679923|Sergey Kolunov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Kolunov|Sergey Kolunov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 190
| data-sort-value="1863" | 1863-06-12
| ''[[:d:Q60594578|Sergey Urvantsov]]''
| ''[[:d:Q107028082|медыцынскі факультэт Імператарскага Казанскага ўніверсітэта]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q26832546|медицина администраторы]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Urvantsov|Sergey Urvantsov]]
| data-sort-value="1937" | 1937-01-05
|
|-
| style='text-align:right'| 191
| data-sort-value="1960" | 1960-02-20
| ''[[:d:Q64511742|Sergey Vyazovkin]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q1472663|University of Alabama at Birmingham]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 192
| data-sort-value="1993" | 1993
| ''[[:d:Q136861385|Sofiia Rappe]]''
|
| ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 193
|
| ''[[:d:Q133350901|Stephan Wolkow]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 194
| data-sort-value="1995" | 1995-05-05
| ''[[:d:Q116870408|Stereopolina]]''
|
| [[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 195
|
| ''[[:d:Q137092588|Svetlana Khasminskaya]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 196
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q107755065|Svetlana Malysheva]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 197
|
| ''[[:d:Q133336980|Tagir Sadeev]]''
|
| [[инженер]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 198
| data-sort-value="1879" | 1879-03-02
| ''[[:d:Q60826990|Valentin Ivanovich Smirnov]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 199
| data-sort-value="1960" | 1960-03-20
| ''[[:d:Q117232005|Valeri Mikhailov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 200
| data-sort-value="1939" | 1939-05-28
| ''[[:d:Q131564964|Valeri Sergeyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-02-21
|
|-
| style='text-align:right'| 201
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q133471322|Valeria Bekhtereva]]''
|
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 202
| data-sort-value="1932" | 1932-08-20
| [[Vasiliy Aksönov|Vasiliy Aksyonov]]
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[укытучы]]
| ''[[:d:Q1411222|George Mason University]]''
| [[:commons:Category:Vasily Aksyonov|Vasily Aksyonov]]
| data-sort-value="2009" | 2009-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| data-sort-value="1958" | 1958-07-11
| ''[[:d:Q134316565|Venera Gilmutdinova]]''
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 204
| data-sort-value="1888" | 1888-10-28
| ''[[:d:Q138154646|Vera Lyapunova]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1982" | 1982-08
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 205
| data-sort-value="1943" | 1943-06-15
| ''[[:d:Q137118966|Viktor Aleksandrovič Losʹ]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 206
| data-sort-value="1938" | 1938
| ''[[:d:Q137116562|Vjačeslav Konstantinovič Zilanov]]''
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 207
| data-sort-value="1959" | 1959-01-05
| ''[[:d:Q60029834|Vladimir Salnikov]]''
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-04-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 208
| data-sort-value="1878" | 1878-07-20
| ''[[:d:Q132527247|Vladimir Sergeevich Manassein]]''
|
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-08-27
| [[Иркутск]]
|-
| style='text-align:right'| 209
| data-sort-value="1906" | 1906
| ''[[:d:Q104050877|Vladimir Sergeyevich Mitrofanov]]''
|
| ''[[:d:Q1414443|кинематографист]]''
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Кырым]]
|-
| style='text-align:right'| 210
| data-sort-value="1972" | 1972-05-08
| ''[[:d:Q135189013|Vladimir Starostin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 211
| data-sort-value="1988" | 1988-08-08
| ''[[:d:Q132717217|Vladimir Vinogradov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 212
| data-sort-value="1979" | 1979-03-16
| ''[[:d:Q131221659|Vyacheslav Kasatkin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 213
| data-sort-value="1964" | 1964-01-24
| ''[[:d:Q133852987|Vyacheslav Rakhin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 214
| data-sort-value="1972" | 1972-03-30
| ''[[:d:Q105069335|Xälim Niğmätullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 215
| data-sort-value="1972" | 1972-04-24
| ''[[:d:Q133872177|Yevgeni Cheprasov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 216
| data-sort-value="1977" | 1977-10-12
| ''[[:d:Q131351068|Yevgeni Zakharov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 217
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q137451696|Yulia Buranova]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 218
| data-sort-value="1984" | 1984-11-22
| ''[[:d:Q134893503|Yulia Miloslavskaya]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 219
| data-sort-value="1938" | 1938
| ''[[:d:Q139015296|Zemfira Nurmuchametovna Sajdaševa]]''
|
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 220
| data-sort-value="1883" | 1883-06-11
| ''[[:d:Q96001172|Zofia Sokołowska]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
| data-sort-value="1956" | 1956
|
|-
| style='text-align:right'| 221
| data-sort-value="1997" | 1997-12-21
| ''[[:d:Q107173534|Älinä Fazılcanova]]''
|
| ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 222
| data-sort-value="1903" | 1903-04-22
| [[Äqdäs Niğmät Qurat]]
| ''[[:d:Q21600883|Istanbul University Faculty of Letters]]''
| [[галим]]
|
| [[:commons:Category:Akdes Nimet Kurat|Akdes Nimet Kurat]]
| data-sort-value="1971" | 1971-09-08
| [[Истанбул]]
|-
| style='text-align:right'| 223
| data-sort-value="1916" | 1916-12-27
| [[Або Бычков]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005-01-14
| [[Чиләбе]]
|-
| style='text-align:right'| 224
| data-sort-value="1919" | 1919-11-18
| [[Августа Лаврухина]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q7263638|Россия фәннәр академиясенең Владимир Иванович Вернадский исемендәге Геохимия һәм аналитик химия институты]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-03-09
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 225
| data-sort-value="1906" | 1906-10-19
| [[Аверкий (Таушев)|Аверкий]]
| ''[[:d:Q13768478|Faculty of Theology, Sofia University]]''
| ''[[:d:Q161944|диякын]]''<br/>''[[:d:Q842781|hegumen]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Abercius (Taushev)|Abercius (Taushev)]]
| data-sort-value="1976" | 1976-04-10
| [[Ютика (Нью-Йорк)]]
|-
| style='text-align:right'| 226
| data-sort-value="1947" | 1947-05-24
| [[Авис Привин]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-01
|
|-
| style='text-align:right'| 227
| data-sort-value="1863" | 1863-08-29
| [[Авксентий Батуев]]
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
|
| data-sort-value="1896" | 1896-10-26
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| style='text-align:right'| 228
| data-sort-value="1996" | 1996-10-02
| [[Аделина Галәвиева]]
|
| ''[[:d:Q17361147|бозда биюче]]''
|
| [[:commons:Category:Adelina Galyavieva|Adelina Galyavieva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 229
| data-sort-value="1971" | 1971-02-27
| [[Азамат Хәсәншин]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 230
| data-sort-value="1895" | 1895-12-10
| [[Азарий Иванов]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
|
| data-sort-value="1956" | 1956-07-13
| ''[[:d:Q252510|Repino]]''
|-
| style='text-align:right'| 231
| data-sort-value="1970" | 1970-04-02
| [[Азат Ахунов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
|
| [[«Идел» журналы]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>''[[:d:Q133272772|Мирасханә]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 232
| data-sort-value="1987" | 1987-11-02
| [[Азат Мусин]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 233
| data-sort-value="1941" | 1941-06-10
| [[Аида Ведищева]]
| ''[[:d:Q371625|Бруклин көллияте]]''
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Aida Vedishcheva|Aida Vedishcheva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 234
| data-sort-value="1987" | 1987-09-30
| [[Аида Гарифуллина]]
| ''[[:d:Q686522|University of Music and Performing Arts Vienna]]''
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| [[:commons:Category:Aida Garifullina|Aida Garifullina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 235
| data-sort-value="1974" | 1974-08-22
| [[Айгөл Бариева]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 236
| data-sort-value="1987" | 1987-05-07
| [[Айгөл Миңнуллина]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 237
| data-sort-value="1984" | 1984-03-29
| [[Айгөл Хәйруллина]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан музыка көллияте]]
| [[җырчы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 238
| data-sort-value="1967" | 1967-08-23
| [[Айдар Аганин]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q15294742|Россия бүген]]''
| [[:commons:Category:Aydar Aganin|Aydar Aganin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 239
| data-sort-value="1965" | 1965-12-11
| [[Айдар Беляев]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| ''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''
|
| [[:commons:Category:Aidar Belyayev|Aidar Belyayev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 240
| data-sort-value="1986" | 1986-06-14
| [[Айдар Вәлиев (1986)]]
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| [[:commons:Category:Aydar Valiev|Aydar Valiev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 241
| data-sort-value="1994" | 1994-01-02
| ''[[:d:Q19968742|Айдар Лисинков]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 242
| data-sort-value="1994" | 1994-12-06
| [[Айдар Нуриев]]
|
| ''[[:d:Q378622|узышчы]]''<br/>''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''
|
| [[:commons:Category:Aydar Nuriev|Aydar Nuriev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 243
| data-sort-value="1972" | 1972-04-30
| [[Айдар Хәбетдинов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| [[:commons:Category:Aydar Khabutdinov|Aydar Khabutdinov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 244
| data-sort-value="1995" | 1995-07-25
| ''[[:d:Q18217497|Айдар Хәбибуллин]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 245
| data-sort-value="1975" | 1975-12-03
| [[Айдар Хәкимов]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]<br/>[[Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 246
| data-sort-value="1976" | 1976-11-26
| ''[[:d:Q98068330|Айдар Шәмсетдинов]]''
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 247
| data-sort-value="1999" | 1999-11-16
| [[Айзат Минһаҗи]]
| ''[[:d:Q1936057|Мимар Синан исемендәге нәфис сәнгатьләр университеты]]''<br/>[[2 номерлы лицей-интернат (Казан)]]<br/>''[[:d:Q115040386|Равенна нәфис сәнгатьләр академиясе]]''
| ''[[:d:Q3303330|хаттат]]''
|
| [[:commons:Category:Ayzat Minhaci|Ayzat Minhaci]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 248
| data-sort-value="1967" | 1967-04-09
| [[Айрат Рифкать улы Арсланов|Айрат Арсланов]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 249
| data-sort-value="1937" | 1937-03-06
| [[Айрат Закиров]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-07-27
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 250
| data-sort-value="1981" | 1981-10-02
| [[Айрат Зәкиев]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 251
| data-sort-value="1973" | 1973-06-28
| [[Айрат Ишморатов]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Monreal universitetı|Монреаль университеты]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q118865|кыларнитче]]''
|
| [[:commons:Category:Airat Ichmouratov|Airat Ichmouratov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 252
| data-sort-value="1984" | 1984-11-23
| [[Айрат Кашаев]]
|
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 253
| data-sort-value="1975" | 1975-07-26
| [[Айрат Гайнуллин|Айрат Марат улы Гайнуллин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 254
| data-sort-value="1962" | 1962-08-08
| [[Айрат Ринат улы Зарипов]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
|
| [[Татарстан Республикасы Дәүләт Советы]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 255
| data-sort-value="1970" | 1970-08-01
| [[Айрат Хәйруллин (1970)|Айрат Хәйруллин]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[эшкуар]]
|
| [[:commons:Category:Airat Khayrullin|Airat Khayrullin]]
| data-sort-value="2020" | 2020-02-07
| [[Лаеш]]
|-
| style='text-align:right'| 256
| data-sort-value="1956" | 1956-01-20
| [[Айрат Хәмидуллин (1956)]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 257
| data-sort-value="1971" | 1971-03-02
| [[Айрат Хәмитов]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
| [[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]
| [[:commons:Category:Ayrat Hametov|Ayrat Hametov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 258
| data-sort-value="1965" | 1965-02-02
| [[Айрат Хәмматов]]
|
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
| [[:commons:Category:Airat Khamatov|Airat Khamatov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 259
| data-sort-value="1965" | 1965-09-15
| [[Айрат Шәфигуллин]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]<br/>''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| [[Татарстан Республикасы Хезмәт, халыкны эш белән тәэмин итү һәм социаль яклау министрлыгы]]<br/>[[Татарстан Республикасы Куркынычсызлык Шурасы]]<br/>[[Россия Федерациясе монополиягә каршы федераль хезмәте|Федераль монополиягә каршы хезмәт]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 260
| data-sort-value="1972" | 1972-08-19
| [[Айрат Әхмәтгалиев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 261
| data-sort-value="1920" | 1920-12-19
| [[Айтуган Госманов]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-10-01
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 262
| data-sort-value="1964" | 1964-03-31
| ''[[:d:Q135670086|Аладинский, Евгений Александрович]]''
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| [[Казан дәүләт академия рус Зур драма театры|Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры]]<br/>[[Созвездие-Йолдызлык (фестиваль)|Созвездие-Йолдызлык]]
| [[:commons:Category:Evgeniy Aladinskiy|Evgeniy Aladinskiy]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 263
| data-sort-value="1900" | 1900
| [[Алекс Гард]]
|
| ''[[:d:Q3658608|карикатурачы рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1114448|cartoonist]]''<br/>''[[:d:Q266569|рәссам-мультипликатор]]''
|
|
| data-sort-value="1948" | 1948-06-01
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 264
| data-sort-value="1901" | 1901-04-18
| [[Александр Алексеев (1910)|Александр Алексеев]]
| ''[[:d:Q2379681|Диңгез кадет корпусы]]''<br/>''[[:d:Q337504|Académie de la Grande Chaumière]]''
| ''[[:d:Q266569|рәссам-мультипликатор]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''<br/>''[[:d:Q329439|engraver]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Alexandre Alexeieff|Alexandre Alexeieff]]
| data-sort-value="1982" | 1982-08-09
| ''[[:d:Q187153|14th arrondissement of Paris]]''
|-
| style='text-align:right'| 265
| data-sort-value="1978" | 1978-11-14
| [[Александр Алексеев (1978)|Александр Алексеев]]
| ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1975956|Belarusian State Academy of Arts]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
| [[:commons:Category:Aliaksandr Aliaksejeŭ|Aliaksandr Aliaksejeŭ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 266
| data-sort-value="1890" | 1890-05-25
| [[Александр Аросев]]
| ''[[:d:Q1334582|Льеж университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-02-10
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 267
| data-sort-value="1892" | 1892-12-17
| [[Александр Архангельский (1892)|Александр Архангельский]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''
|
| data-sort-value="1978" | 1978-12-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 268
| data-sort-value="1911" | 1911-08-15
| [[Александр Бабийчук]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 269
| data-sort-value="1898" | 1898-08-30
| [[Александр Бажанов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983-01-08
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 270
| data-sort-value="1957" | 1957-08-08
| [[Александр Балакин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 271
| data-sort-value="1895" | 1895-07-12
| [[Александр Банников]]
| ''[[:d:Q19613126|Alekseevskoye real college]]''<br/>''[[:d:Q2560792|Вилнә хәрби укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q1340643|төзүче]]''<br/>''[[:d:Q8187769|икътисади эшмәкәрлек]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Petrovitch Bannikov|Alexander Petrovitch Bannikov]]
| data-sort-value="1932" | 1932-04-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 272
| data-sort-value="1867" | 1867-07-04
| [[Александр Баратынский]]
| ''[[:d:Q4200373|Император хокук белеме укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918-09-18
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 273
| data-sort-value="1925" | 1925-07-10
| [[Александр Бережной]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-06-23
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 274
| data-sort-value="1916" | 1916-03-31
| [[Александр Блохин]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1972" | 1972-06-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 275
| data-sort-value="1991" | 1991-10-21
| [[Александр Бурмистров]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Burmistrov|Alexander Burmistrov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 276
| data-sort-value="1916" | 1916-08-11
| [[Александр Ваничев]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 277
| data-sort-value="1904" | 1904-08-07<br/>1904
| ''[[:d:Q16167151|Александр Варнеке]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
|
| No/unknown value<br/>1938
|
|-
| style='text-align:right'| 278
| data-sort-value="1853" | 1853-07-24
| [[Александр Васильев (1853)|Александр Васильев]]
| ''[[:d:Q4385762|Бишенче Питырбур гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан Император университеты]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Vasilyevich Vasilyev|Aleksandr Vasilyevich Vasilyev]]
| data-sort-value="1929" | 1929-11-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 279
| data-sort-value="1957" | 1957-07-24
| [[Александр Визель]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[:commons:Category:Alexander Andreevich Vizel|Alexander Andreevich Vizel]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 280
| data-sort-value="1970" | 1970-06-20
| [[Александр Виноградов (1970)|Александр Виноградов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 281
| data-sort-value="1906" | 1906-05-11
| [[Александр Вишневский (1906)|Александр Вишневский]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''<br/>''[[:d:Q2849224|анестезиолог]]''<br/>''[[:d:Q19842026|cardiac surgeon]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q4201818|Вишневски исемендәге хирургия институты]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Vishnevsky|Aleksandr Vishnevsky]]
| data-sort-value="1975" | 1975-11-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 282
| data-sort-value="1979" | 1979-01-15
| ''[[:d:Q12144102|Александр Владимирович Прыгунов]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 283
| data-sort-value="1967" | 1967-06-28
| [[Александр Вольфович]]
| ''[[:d:Q4304386|Мәскәү югары хәрби җитәкчелек укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q2580954|Military Academy of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Volfovich|Alexander Volfovich]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 284
| data-sort-value="1842" | 1842-10-26
| [[Александр Ге]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Ge|Aleksandr Ge]]
| data-sort-value="1907" | 1907-07-11
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 285
| data-sort-value="1880" | 1880-07-29
| [[Александр Гребенщиков]]
| ''[[:d:Q4126622|Former Oriental Institute, Vladivostok]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| [[:commons:Category:Alexander Vasilievich Grebenshchikov|Alexander Vasilievich Grebenshchikov]]
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 286
| data-sort-value="1899" | 1899-07-08
| ''[[:d:Q60327382|Александр Грейман]]''
| ''[[:d:Q55400479|медыцынскі факультэт БДУ]]''
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q4531850|эндокринолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''
| ''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
|
| data-sort-value="1970" | 1970-06-01
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 287
| data-sort-value="1952" | 1952-06-04
| [[Александр Гречкин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 288
| data-sort-value="1975" | 1975-12-10
| [[Александр Груничев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q2144353|Россия Федерациясе Пенсия фонды]]''<br/>[[Россия Федерациясе монополиягә каршы федераль хезмәте|Федераль монополиягә каршы хезмәт]]<br/>''[[:d:Q123267358|Татарстан Республикасының Тарифлар буенча дәүләт комитеты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 289
| data-sort-value="1878" | 1878-12-05
| [[Александр Державин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1963" | 1963-09-17
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 290
| data-sort-value="1980" | 1980-04-19
| [[Александр Динерштейн]]
|
| ''[[:d:Q3186699|Go professional]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 291
| data-sort-value="1954" | 1954-04-28
| ''[[:d:Q124937253|Александр Дорофеев]]''
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 292
| data-sort-value="1903" | 1903-12-18
| [[Александр Дубяго]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| [[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Dmitrievich Dubyago|Aleksandr Dmitrievich Dubyago]]
| data-sort-value="1959" | 1959-10-29
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 293
| data-sort-value="1970" | 1970-03-30
| [[Александр Журавский]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 294
| data-sort-value="1900" | 1900-09-24
| [[Александр Задовский]]
| ''[[:d:Q16700089|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академиянең махсус факультеты]]''
|
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-05-22
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|-
| style='text-align:right'| 295
| data-sort-value="1841" | 1841-06-20
| [[Александр Зайцев]]
| [[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан Император университеты]]
| [[:commons:Category:Alexander Zaitsev|Alexander Zaitsev]]
| data-sort-value="1910" | 1910-08-19
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 296
| data-sort-value="1881" | 1881-11-17
| [[Александр Ивановский]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968-01-12<br/>1968-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 297
| data-sort-value="1902" | 1902-02-02
| [[Александр Казем-Бек (1902)|Александр Казем-Бек]]
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>[[Säyäsi tikşerenülär institutı (Parij)|Сәяси тикшеренүләр институты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
| [[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>''[[:d:Q1797448|Connecticut College]]''
| [[:commons:Category:Alexander Lvovich Kazembek|Alexander Lvovich Kazembek]]
| data-sort-value="1977" | 1977-02-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 298
| data-sort-value="1910" | 1910
| ''[[:d:Q2833778|Александр Кармин]]''
|
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''
|
|
| data-sort-value="1988" | 1988-04-07
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 299
| data-sort-value="1957" | 1957-02-22
| [[Александр Карпеев]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Karpeev|Alexander Karpeev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 300
| data-sort-value="1953" | 1953-07-26
| [[Александр Карпов (1953)|Александр Карпов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-09-17
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 301
| data-sort-value="1898" | 1898-12-23
| [[Александр Кирсанов]]
| ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
| [[офицер]]
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-11-16
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 302
| data-sort-value="1906" | 1906-02-19
| [[Александр Ключарёв|Александр Ключарев]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Klucharyov|Aleksandr Klucharyov]]
| data-sort-value="1972" | 1972-03-30
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 303
| data-sort-value="1858" | 1858-04-08
| [[Александр Ковальски]]
|
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
|
| data-sort-value="1902" | 1902-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 304
| data-sort-value="1934" | 1934-01-30
| [[Александр Коновалов (1934)|Александр Коновалов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[РФА КФҮ Органик һәм физик химия институты]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Konovalov (chemist)|Aleksandr Konovalov (chemist)]]
| data-sort-value="2021" | 2021-05-04
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 305
| data-sort-value="1949" | 1949-08-04
| [[Александр Корчёнов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-08-11
| [[Днипропетровск өлкәсе|Днепропетровск өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 306
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q84722100|Александр Корчёнов]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 307
| data-sort-value="1865" | 1865-10-08
| [[Александр Котельников]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''
|
| data-sort-value="1944" | 1944-03-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 308
| data-sort-value="1938" | 1938
| ''[[:d:Q114051740|Александр Куликов]]''
| ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]''
|
|
|
| data-sort-value="1988" | 1988-07-24
|
|-
| style='text-align:right'| 309
| data-sort-value="1911" | 1911-09-02
| [[Александр Кунахович]]
| ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968-02-21
| [[Яшел Үзән]]
|-
| style='text-align:right'| 310
| data-sort-value="1984" | 1984-01-20
| [[Александр Курамшин]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 311
| data-sort-value="1891" | 1891-05-13
| [[Александр Куренков]]
| ''[[:d:Q4207845|Казан хәрби укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
| data-sort-value="1971" | 1971-05-02
| [[Мэнло-Парк (Калифорния)|Менло-Парк]]
|-
| style='text-align:right'| 312
| data-sort-value="1946" | 1946-10-09
| [[Александр Лаврентьев]]
|
| [[инженер]]
|
| [[:commons:Category:Alexander Lavrentyev|Alexander Lavrentyev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 313
| data-sort-value="1964" | 1964-01-01
| [[Александр Лапин]]
| [[Казан танк университеты|Казан югары хәрби башлыклар уку йорты]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Lapin (general)|Alexander Lapin (general)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 314
| data-sort-value="1874" | 1874-10-08
| [[Александр Лебедев (1874)|Александр Лебедев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
|
| data-sort-value="1936" | 1936-01-27
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 315
| data-sort-value="1949" | 1949-07-28
| [[Александр Леухин]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 316
| data-sort-value="1902" | 1902-07-03<br/>1902-07-16
| [[Александр Лурия]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1030095|special education teacher]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201621|Академик Н. Н. Бурденко исемендәге нейрохирургия институты]]''
| [[:commons:Category:Alexander Luria|Alexander Luria]]
| data-sort-value="1977" | 1977-08-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 317
| data-sort-value="1953" | 1953-07-30
| [[Александр Машин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-02-04
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 318
| data-sort-value="1918" | 1918-11-14
| [[Александр Меркушев]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-05-01
| [[Плешчаницы|Плешчанитсы]]
|-
| style='text-align:right'| 319
| data-sort-value="1856" | 1856
| ''[[:d:Q110207646|Александр Мертваго]]''
|
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918
|
|-
| style='text-align:right'| 320
| data-sort-value="1880" | 1880-02-17
| [[Александр Миславский (1880)]]
|
| ''[[:d:Q2552072|гистолог]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
|
|
| data-sort-value="1958" | 1958-12-14
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 321
| data-sort-value="1909" | 1909-11-12
| [[Александр Мисюрев]]
|
| [[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 322
| data-sort-value="1982" | 1982-12-14
| [[Александр Мочалов]]
|
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 323
| data-sort-value="1870" | 1870
| ''[[:d:Q112503753|Александр Мягков]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
| data-sort-value="1960" | 1960
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 324
| data-sort-value="1868" | 1868-03-14
| ''[[:d:Q4719737|Александр Недошивин]]''
|
| ''[[:d:Q860918|эсперантист]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Nedoshivin|Alexander Nedoshivin]]
| data-sort-value="1943" | 1943-03
| [[Ницца]]
|-
| style='text-align:right'| 325
| data-sort-value="1887" | 1887-10-12
| [[Александр Нефедьев]]
| ''[[:d:Q47894932|Өченче Казан ирләр гимназиясе]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
|
| data-sort-value="1929" | 1929-05-15
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 326
| data-sort-value="1895" | 1895-08-30
| ''[[:d:Q111670194|Александр Павлюхин]]''
|
| ''[[:d:Q242468|тегүче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q4991371|солдат]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Pavliukhin|Aleksandr Pavliukhin]]
| data-sort-value="1918" | 1918-08-06
| [[Постау Бистәсе|Постау бистәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 327
| data-sort-value="1811" | 1811
| [[Александр Палюмбецкий]]
| ''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''
|
| data-sort-value="1897" | 1897-09-18
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 328
| data-sort-value="1993" | 1993-12-08
| [[Александр Панцырев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 329
| data-sort-value="1927" | 1927-12-19
| [[Александр Пеньковский]]
| ''[[:d:Q4304062|В. П. Потёмкин исемендәге Мәскәү шәһәр педагогия институты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4113277|Владимир дәүләт гуманитар университеты]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-02-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 330
| data-sort-value="1882" | 1882
| [[Александр Петров (1880)]]
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
|
| data-sort-value="1905" | 1905-08-24
| [[Акъяр]]
|-
| style='text-align:right'| 331
| data-sort-value="1948" | 1948-05-20
| ''[[:d:Q47341606|Александр Плюшкин]]''
|
| ''[[:d:Q13382576|ишүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 332
| data-sort-value="1877" | 1877-09-26
| [[Александр Порай-Кошиц]]
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
|
| data-sort-value="1949" | 1949-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 333
| data-sort-value="1868" | 1868-09-27
| ''[[:d:Q4394860|Александр Риттих]]''
| ''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1930" | 1930-06-15
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 334
| data-sort-value="1985" | 1985-08-11
| [[Александр Рыбаков]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Rybakov|Alexander Rybakov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 335
| data-sort-value="1952" | 1952-03-17
| [[Александр Салагаев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[профессор]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[:commons:Category:Alexander Leonidovich Salagaev|Alexander Leonidovich Salagaev]]
| data-sort-value="2014" | 2014-07-18
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 336
| data-sort-value="1847" | 1847-11-14
| [[Александр Соловцов|Александр Соловсов]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="1923" | 1923-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 337
| data-sort-value="1886" | 1886-07-25
| ''[[:d:Q100536836|Александр Соловьёв]]''
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]''
|
|
|
| data-sort-value="1966" | 1966
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 338
| data-sort-value="1966" | 1966-07-04
| [[Александр Татаркин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 339
| data-sort-value="1881" | 1881-02-28
| [[Александр Тимофеев]]
| [[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1929" | 1929-08-28
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 340
| data-sort-value="1968" | 1968-01-26
| [[Александр Устинов]]
|
| ''[[:d:Q13382576|ишүче]]''
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-12-16
|
|-
| style='text-align:right'| 341
| data-sort-value="1964" | 1964-01-04
| [[Александр Фадеев]]
|
| ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''<br/>''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Fadeev|Alexander Fadeev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 342
| data-sort-value="1879" | 1879-07-22
| [[Александр Фомин]]
| ''[[:d:Q628254|Император сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| ''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
|
| data-sort-value="1947" | 1947-11-04
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 343
| data-sort-value="1874" | 1874
| ''[[:d:Q138722321|Александра Степановна Теренина]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1940" | 1940
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 344
| data-sort-value="1893" | 1893-05-23
| [[Алексей Алексеев (1893)|Алексей Алексеев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1971" | 1971
|
|-
| style='text-align:right'| 345
| data-sort-value="1949" | 1949-02-24
| [[Алексей Безруких]]
| ''[[:d:Q490188|Ю. А. Гагарин исемендәге һава-хәрби академиясе]]''
| [[офицер]]
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005-09-12
| [[Красногорск]]
|-
| style='text-align:right'| 346
| data-sort-value="1993" | 1993-04-16
| [[Алексей Березин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 347
| data-sort-value="1965" | 1965-07-10
| ''[[:d:Q4721257|Алексей Блинов]]''
|
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-11-26
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 348
| data-sort-value="1874" | 1874-03-08
| [[Алексей Боголюбов (1874)|Алексей Боголюбов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 349
| data-sort-value="1870" | 1870-11-08
| [[Алексей Богородский]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Aleksey Bogorodsky|Aleksey Bogorodsky]]
| data-sort-value="1943" | 1943-09-08
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 350
| data-sort-value="1904" | 1904-09-14
| [[Алексей Дугин]]
| ''[[:d:Q1592900|Андрей Васильевич Хрулёв исемендәге Хәрби матди-техник тәэминат академиясе]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="1966" | 1966-11-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 351
| data-sort-value="1972" | 1972-10-11
| ''[[:d:Q42061646|Алексей Дәүләтшин]]''
|
| ''[[:d:Q855091|гитарист]]''
|
| [[:commons:Category:Alexey Davletshin|Alexey Davletshin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 352
| data-sort-value="1904" | 1904-11-14
| [[Алексей Животов]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]
|
|
| data-sort-value="1964" | 1964-08-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 353
| data-sort-value="1915" | 1915-02-25
| [[Алексей Жигалов]]
|
| ''[[:d:Q16004431|competitive diver]]''
|
|
| data-sort-value="1962" | 1962-07-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 354
| data-sort-value="1856" | 1856-03-20
| [[Алексей Зайцев (1856)|Алексей Зайцев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1921" | 1921
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 355
| data-sort-value="1953" | 1953-03-13
| [[Алексей Захаров (1953)|Алексей Захаров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 356
| data-sort-value="1911" | 1911-01-07
| [[Алексей Ильюшин]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1998" | 1998-05-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 357
| data-sort-value="1976" | 1976-05-28
| [[Алексей Козин]]
| [[Казан танк университеты|Казан югары хәрби башлыклар уку йорты]]<br/>''[[:d:Q98420441|гимназия №7]]''
|
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-09-05
| [[Дагстан]]
|-
| style='text-align:right'| 358
| data-sort-value="1959" | 1959-06-30
| [[Алексей Лавров (1959)|Алексей Лавров]]
| ''[[:d:Q4217706|Department of Economic And Social Geography of Russia]]''
|
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| [[:commons:Category:Alexey Lavrov|Alexey Lavrov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 359
| data-sort-value="1971" | 1971-05-08
| [[Алексей Лопатин]]
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''<br/>''[[:d:Q16711297|Фәнни оешмалар эшләре буенча федераль агентлык]]''<br/>''[[:d:Q56312301|Минобрнауки России]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 360
| data-sort-value="1899" | 1899-01-09
| [[Алексей Максимов (1899)|Алексей Максимов]]
|
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>[[укытучы]]
|
| [[:commons:Category:Aleksei Maksimov|Aleksei Maksimov]]
| data-sort-value="1965" | 1965-05-24
| [[Львов]]
|-
| style='text-align:right'| 361
| data-sort-value="1864" | 1864-01-31
| [[Алексей Нечаев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1915" | 1915-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 362
| data-sort-value="1962" | 1962-06-27
| [[Алексей Остудин]]
|
| [[шагыйрь]]
|
| [[:commons:Category:Aleksey Ostudin|Aleksey Ostudin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 363
| data-sort-value="1898" | 1898-05-17
| [[Алексей Панфилов (1898)|Алексей Панфилов]]
| ''[[:d:Q4248891|Command staff improvement courses]]''<br/>''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
| [[офицер]]
|
| [[:commons:Category:Aleksey Pavlovich Panfilov|Aleksey Pavlovich Panfilov]]
| data-sort-value="1966" | 1966-05-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 364
| data-sort-value="1963" | 1963-12-09
| [[Алексей Песошин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[инженер]]
|
| [[:commons:Category:Aleksey Pesoshin|Aleksey Pesoshin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 365
| data-sort-value="1986" | 1986-08-14
| [[Алексей Прыгунов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 366
| data-sort-value="1951" | 1951-02-18
| [[Алексей Салмин]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| [[галим]]
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
|
| data-sort-value="2005" | 2005-09-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 367
| data-sort-value="1968" | 1968-09-05
| [[Алексей Степин]]
|
| [[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-10-01
|
|-
| style='text-align:right'| 368
| data-sort-value="1943" | 1943-03-23
| [[Алексей Суклетин]]
|
| ''[[:d:Q484188|серияле үтерүче]]''<br/>''[[:d:Q60526706|cannibal]]''<br/>''[[:d:Q680928|каравылчы]]''
|
|
| data-sort-value="1987" | 1987-06-29
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 369
| data-sort-value="1967" | 1967-10-14
| [[Алексей Семин (1967)|Алексей Сөмин]]
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 370
| data-sort-value="1979" | 1979-07-07
| ''[[:d:Q52909588|Алексей Тихомиров]]''
|
| ''[[:d:Q713200|башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 371
| data-sort-value="1911" | 1911-03-10
| [[Алексей Фёдоров|Алексей Фөдоров]]
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
|
| No/unknown value
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 372
| data-sort-value="1942" | 1942-03-25
| ''[[:d:Q28664618|Алексей Штерн]]''
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4496242|Харкау дәүләт дизайн һәм сынлы сәнгать институты]]''<br/>''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2962070|куючы-рәссам]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 373
| data-sort-value="1873" | 1873-04-12
| [[Алексей Янишевский|Алексей Янишевски]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
|
| data-sort-value="1936" | 1936-10-09
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 374
| data-sort-value="2005" | 2005-12-09
| ''[[:d:Q67920065|Алина Бутаева]]''
|
| ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''
|
| [[:commons:Category:Alina Butaeva|Alina Butaeva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 375
| data-sort-value="1971" | 1971-12-29
| [[Алиса Вяткина]]
|
| ''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Alisa Vyatkina|Alisa Vyatkina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 376
| data-sort-value="1999" | 1999-02-07
| [[Алмаз Батанов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-03-13
|
|-
| style='text-align:right'| 377
| data-sort-value="1925" | 1925-07-11
| [[Алмаз Монасыйпов]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| [[:commons:Category:Almaz Monasypov|Almaz Monasypov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-07-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 378
| data-sort-value="1968" | 1968-04-10
| [[Алмаз Фәйзуллин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 379
| data-sort-value="1926" | 1926-07-26
| [[Алмаз Юлдашев]]
|
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-01-05
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 380
| data-sort-value="1994" | 1994-10-28
| ''[[:d:Q18001538|Алмас Насыйбуллин]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 381
| data-sort-value="1987" | 1987-12-12
| [[Алсу Мортазина]]
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 382
| data-sort-value="1979" | 1979-03-12
| [[Алсу Нәбиева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4398135|Россия кооперация университеты]]''
| ''[[:d:Q1055894|deputy]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 383
| data-sort-value="1993" | 1993-03-06
| [[Алсу Сибгатуллина]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Оренбург дәүләт татар драма театры|Мирхәйдәр Фәйзи исемендәге Ырынбур дәүләт татар драма театры]]<br/>[[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 384
| data-sort-value="1985" | 1985-01-01
| ''[[:d:Q126373392|Алсу Сөнгатуллина]]''
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| [[:commons:Category:Alsu Sungatullina|Alsu Sungatullina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 385
| data-sort-value="1960" | 1960-08-28
| [[Алсу Тимергалина]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 386
| data-sort-value="1986" | 1986-01-23
| [[Алсу Шакирова]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
| [[:commons:Category:Alsu Shakirova|Alsu Shakirova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 387
| data-sort-value="1931" | 1931-12-18
| [[Алтер Литвин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Alter Litvin|Alter Litvin]]
| data-sort-value="2023" | 2023-03-06
|
|-
| style='text-align:right'| 388
| data-sort-value="1956" | 1956-07-27
| [[Альберт Гыйльметдинов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Albert Gilmutdinov|Albert Gilmutdinov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 389
| data-sort-value="1944" | 1944-07-04
| [[Альберт Капенгут]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 390
| data-sort-value="1968" | 1968-05-22
| [[Альберт Мәүликов]]
|
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 391
| data-sort-value="1974" | 1974-12-17
| [[Альберт Ризванов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Albert Rizvanov|Albert Rizvanov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 392
| data-sort-value="1962" | 1962-01-25
| [[Альберт Салихов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Albert Salikhov|Albert Salikhov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 393
| data-sort-value="1967" | 1967-03-15
| [[Альберт Сергеев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 394
| data-sort-value="1934" | 1934-06-24
| [[Альберт Шварц]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q129421|Дейвистагы Калифорния үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 395
| data-sort-value="1948" | 1948-09-01
| [[Альберт Әсәдуллин]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Albert Asadullin|Albert Asadullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 396
| data-sort-value="1949" | 1949-10-16
| [[Альберт Әсәдуллин (виолончелист)|Альберт Әсәдуллин]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-07-11
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 397
| data-sort-value="1998" | 1998-07-01
| [[Альбина Гашигуллина]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 398
| data-sort-value="1961" | 1961-07-26
| [[Альбина Даишева]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q2205972|рәссам-витражис]]''
|
| [[:commons:Category:Albina Daisheva|Albina Daisheva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 399
| data-sort-value="1981" | 1981-08-24
| [[Альбина Әпсәләмова]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| [[:commons:Category:Albina Absalyamova|Albina Absalyamova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 400
| data-sort-value="1937" | 1937-11-07
| [[Альварес Җиһаншин]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 401
| data-sort-value="1975" | 1975-12-06
| [[Альмир Абашев]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгы]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 402
| data-sort-value="1967" | 1967-09-23
| [[Алена Михайлова (продюсер)|Алёна Михайлова]]
|
| ''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 403
| data-sort-value="1905" | 1905-07-18
| [[Анастасия Жузе]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| ''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''<br/>''[[:d:Q4201464|РФА җәгърафия институты]]''<br/>''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
|
| data-sort-value="1981" | 1981-09-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 404
| data-sort-value="1984" | 1984-03-06
| [[Анастасия Колесникова]]
|
| ''[[:d:Q13381572|спорт гимнасты]]''<br/>''[[:d:Q16947675|гимнас]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 405
| data-sort-value="1985" | 1985-06-26
| [[Анастасия Луппова]]
|
| ''[[:d:Q20540007|пулис]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 406
| data-sort-value="1922" | 1922-10-23
| [[Анатолий Калашников|Анатоли Калашников]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Anatoliy Kalashnikov|Anatoliy Kalashnikov]]
| data-sort-value="1985" | 1985-06-25
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 407
| data-sort-value="1923" | 1923-03-09
| [[Анатолий Тякин|Анатоли Тәкин]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1986" | 1986-06-09
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 408
| data-sort-value="1928" | 1928-01-08
| [[Анатолий Адо]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1995" | 1995-07-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 409
| data-sort-value="1939" | 1939-12-25
| [[Анатолий Бахтин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 410
| data-sort-value="1947" | 1947-02-11
| [[Анатолий Белоножкин]]
| ''[[:d:Q4303891|Мәскәү дәүләт физик мәдәният академиясе]]''
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-05-25
|
|-
| style='text-align:right'| 411
| data-sort-value="1949" | 1949-04-19
| [[Анатолий Егоров (1948)]]
| ''[[:d:Q2360835|Сергей Григорьевич Строганов исемендәге Россия дәүләт сәнгать-сәнәгать университеты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q56236186|carpets designer]]''
|
| [[:commons:Category:Anatoliy Egorov (artist)|Anatoliy Egorov (artist)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 412
| data-sort-value="1923" | 1923-11-09
| ''[[:d:Q111265614|Анатолий Кирсанов]]''
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
| data-sort-value="2010" | 2010-07-20
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 413
| data-sort-value="1859" | 1859-05-08
| [[Анатолий Кремлёв]]
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[адвокат]]
|
|
| data-sort-value="1919" | 1919-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 414
| data-sort-value="1994" | 1994-02-23
| ''[[:d:Q19968789|Анатолий Малашенко]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 415
| data-sort-value="1937" | 1937-07-22
| [[Анатолий Трофимов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-05-10
|
|-
| style='text-align:right'| 416
| data-sort-value="1909" | 1909-01-12
| [[Андрей Адо]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| data-sort-value="1997" | 1997-10-29
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 417
| data-sort-value="1795" | 1795-09-30
| [[Андрей Арендт]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1862" | 1862-02-23
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 418
| data-sort-value="1982" | 1982-05-06
| [[Андрей Барон]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q245068|кәмитче]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 419
| data-sort-value="1886" | 1886-08-27
| [[Андрей Болгарский|Андрей Болгарски]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1967" | 1967-11-27
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 420
| data-sort-value="1961" | 1961-08-15
| [[Андрей Бурдов]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 421
| data-sort-value="1947" | 1947-01-12
| [[Андрей Бусыгин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Andrey Busygin|Andrey Busygin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 422
| data-sort-value="1962" | 1962-07-24
| ''[[:d:Q112134475|Андрей Вазанов]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
| [[:commons:Category:Andrey Vazanov|Andrey Vazanov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-03-25
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 423
| data-sort-value="1942" | 1942-10-19
| [[Андрей Гаврилов]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-09-28
| [[Казан]]<br/>[[Арча зираты]]
|-
| style='text-align:right'| 424
| data-sort-value="1988" | 1988-06-22
| [[Андрей Гнелицкий]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 425
| data-sort-value="1959" | 1959-06-12
| ''[[:d:Q21639333|Андрей Ермолаев]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q84990136|Лань]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''
| [[:commons:Category:Andrey Ermolaev|Andrey Ermolaev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 426
| data-sort-value="1955" | 1955-02-08
| [[Андрей Ершов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 427
| data-sort-value="1913" | 1913-05-15
| [[Андрей Зенитов]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1975" | 1975-10-20
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 428
| data-sort-value="1950" | 1950-10-02
| [[Андрей Зефиров]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 429
| data-sort-value="1963" | 1963-09-30
| ''[[:d:Q109358774|Андрей Карасик]]''
|
|
|
| [[:commons:Category:Andrey Karasik|Andrey Karasik]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 430
| data-sort-value="1969" | 1969-06-28
| [[Андрей Кузьмин (1969)|Андрей Кузьмин]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 431
| data-sort-value="1993" | 1993-04-20
| [[Андрей Макаров (1993)|Андрей Макаров]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| [[:commons:Category:Andrei Olegovich Makarov|Andrei Olegovich Makarov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 432
| data-sort-value="1964" | 1964-03-08
| ''[[:d:Q4755855|Андрей Макаров]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 433
| data-sort-value="1988" | 1988-03-28
| [[Андрей Матеюнас]]
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Andrey Mateyunas|Andrey Mateyunas]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 434
| data-sort-value="1997" | 1997-01-04
| [[Андрей Миронов (1997)|Андрей Миронов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 435
| data-sort-value="1989" | 1989-03-22
| ''[[:d:Q12140620|Андрей Писарев]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 436
| data-sort-value="1958" | 1958-03-02
| [[Андрей Поминов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[инженер]]
| [[Н.И. Лобачевский исемендәге лицей (Казан)|Н.И. Лобачевский исемендәге лицей]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 437
| data-sort-value="1977" | 1977-01-08
| [[Андрей Царёв|Андрей Сарөв]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 438
| data-sort-value="1961" | 1961-11-25
| ''[[:d:Q12359113|Андрей Сырица]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''<br/>''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 439
| data-sort-value="1969" | 1969-09-13
| [[Андрей Шпагонов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-11-11
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 440
| data-sort-value="1951" | 1951-02-14
| [[Андриан (Четвергов)|Андриан]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| ''[[:d:Q831474|presbyter]]''
|
| [[:commons:Category:Andrian (Chetvergov)|Andrian (Chetvergov)]]
| data-sort-value="2005" | 2005-08-10
| [[Юрья районы]]
|-
| style='text-align:right'| 441
| data-sort-value="1865" | 1865-01-10
| ''[[:d:Q118464641|Анна Александровна Энквист]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 442
| data-sort-value="1972" | 1972-10-03
| [[Анна Гурарий]]
|
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 443
| data-sort-value="1965" | 1965-01-26
| [[Анна Качкаева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 444
| data-sort-value="1984" | 1984-01-25
| [[Анна Коробова]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 445
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q4400390|Анна Русс]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Anna Russ|Anna Russ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 446
| data-sort-value="1994" | 1994-09-01
| ''[[:d:Q4767488|Анна Смолина]]''
|
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
| [[:commons:Category:Anna Smolina|Anna Smolina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 447
| data-sort-value="1975" | 1975-06-03
| [[Антон Юркин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 448
| data-sort-value="1946" | 1946-10-17
| [[Аркадий Алексеев (1946)|Аркадий Алексеев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4458752|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Виктор Иванович Ильичёв исемендәге Тын океан океанология институты]]''<br/>''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-07-29
| [[Владивосток]]
|-
| style='text-align:right'| 449
| data-sort-value="1928" | 1928-07-10
| ''[[:d:Q134309121|Аркадий Михайлович Половников]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 450
| data-sort-value="1827" | 1827-10-04
| [[Аркадий Якобий]]
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q651566|гигиенист]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17143199|medical examiner]]''
| [[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''
| [[:commons:Category:Arkady Jacobiy|Arkady Jacobiy]]
| data-sort-value="1907" | 1907-04-28
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 451
| data-sort-value="1879" | 1879-05-06
| ''[[:d:Q125212926|Арнольд Бренинг]]''
| [[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q105186|фармацевт]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
| [[:commons:Category:Arnold Brening|Arnold Brening]]
| data-sort-value="1937" | 1937-12-13
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 452
| data-sort-value="1926" | 1926-06-08
| ''[[:d:Q52600009|Арнольд Лундин]]''
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4418288|Себер дәүләт технологик университеты]]''<br/>''[[:d:Q4239246|Красноярск дәүләт техника университеты]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014
|
|-
| style='text-align:right'| 453
| data-sort-value="1969" | 1969-01-17
| [[Арсений Алавкин]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 454
| data-sort-value="1976" | 1976-07-27
| [[Артем Анисимов (1976)|Артем Анисимов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 455
| data-sort-value="1978" | 1978-05-18
| [[Артем Здунов]]
| [[5 нче лицей (Казан)|5 нче лицей]]<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| [[:commons:Category:Artem Zdunov|Artem Zdunov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 456
| data-sort-value="1975" | 1975-07-13
| [[Артем Сидоров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 457
| data-sort-value="1985" | 1985-01-06
| [[Артем Тимофеев]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 458
| data-sort-value="1970" | 1970-07-30
| [[Артем Хохорин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан юридик институты|Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан юридик институты]]<br/>[[131 нче лицей (Казан)|131 нче лицей]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| [[:commons:Category:Artyom Hohorin|Artyom Hohorin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 459
| data-sort-value="1877" | 1877-10-09
| [[Артур Бренинг]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1960" | 1960-07-01
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 460
| data-sort-value="1995" | 1995-03-10
| ''[[:d:Q34205060|Артур Гыйләҗетдинов]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 461
| data-sort-value="1931" | 1931-02-24
| [[Артур Сәгадиев]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''<br/>''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
|
| data-sort-value="1997" | 1997-01-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 462
| data-sort-value="1991" | 1991-08-21
| [[Артур Шәйдуллин]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q350268|plastic artwork]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Әтнә татар дәүләт драма театры|Әтнә дәүләт драма театры]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 463
| data-sort-value="1986" | 1986-08-04
| [[Артём Косов]]
|
| ''[[:d:Q13382576|ишүче]]''
|
| [[:commons:Category:Artem Kosov|Artem Kosov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 464
| data-sort-value="1991" | 1991-10-28
| ''[[:d:Q44769|Артём Куклев]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 465
| data-sort-value="1989" | 1989-01-17
| ''[[:d:Q4801892|Артём Лавров]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 466
| data-sort-value="1978" | 1978-04-16
| [[Артём Логинов]]
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q73306227|television writer]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 467
| data-sort-value="1976" | 1976-11-12
| [[Артём Мастров]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 468
| data-sort-value="1975" | 1975-04-16
| [[Артём Скворцов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>[[язучы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 469
| data-sort-value="1974" | 1974-05-11
| [[Асия Тимерәсова|Асия Тимерәсева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты]]
| [[:commons:Category:Asiya Timiryasova|Asiya Timiryasova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 470
| data-sort-value="1950" | 1950-09-24
| [[Африда Байчурина]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 471
| data-sort-value="1993" | 1993-03-16
| [[Байбулат Батулла]]
|
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q47541952|продюсер]]''<br/>''[[:d:Q18545066|stand-up comedian]]''
|
| [[:commons:Category:Baybulat Batulla|Baybulat Batulla]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 472
| data-sort-value="2004" | 2004-02-06
| ''[[:d:Q107089963|Байбулат Мәрданов]]''
| [[2 номерлы лицей-интернат (Казан)]]
| ''[[:d:Q860918|эсперантист]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 473
| data-sort-value="1910" | 1910-06-19
| [[Барый Әхтәмов]]
| ''[[:d:Q4303894|Мәскәү дәүләт хореография академиясе]]''
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
| [[:commons:Category:Gabdulbari Ahtyamov|Gabdulbari Ahtyamov]]
| data-sort-value="1999" | 1999-01-17
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 474
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Бен-Цион Зилбер]]
|
| ''[[:d:Q133485|раввин]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 475
| data-sort-value="1715" | 1715-06-06
| [[Бенгт Густаф Фрөлих]]
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1783" | 1783-06-23
| ''[[:d:Q10484176|Энгелтофта]]''
|-
| style='text-align:right'| 476
| data-sort-value="1942" | 1942-07-26
| [[Борис Барабанщиков]]
| [[Mäskäw däwlät universitetı|Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 477
| data-sort-value="1887" | 1887
| [[Борис Белозёрский]]
| ''[[:d:Q58036807|Граждан инженерлары институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| [[:commons:Category:Boris Belozersky|Boris Belozersky]]
| data-sort-value="1977" | 1977
| [[Днипро]]
|-
| style='text-align:right'| 478
| data-sort-value="1892" | 1892-08-05<br/>1892-07-24
| [[Борис Болгарский]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
| data-sort-value="1980" | 1980-04-03
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 479
| data-sort-value="1934" | 1934-06-04
| [[Борис Буров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2008" | 2008-03-07
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 480
| data-sort-value="1897" | 1897-07-20
| [[Борис Гагаев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1975" | 1975-08-01
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 481
| data-sort-value="1885" | 1885-01-15
| [[Борис Денике]]
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1941" | 1941-10-14<br/>1941-10-13
| [[Раменское]]<br/>[[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 482
| data-sort-value="1924" | 1924-12-04
| [[Борис Диев]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>''[[:d:Q19908071|Military Institute (of Military Conductors)]]''
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q6866721|ССРБ Мәдәният министрлыгы]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-05-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 483
| data-sort-value="1930" | 1930-04-26
| ''[[:d:Q21096692|Борис Долгошеин]]''
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-12-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 484
| data-sort-value="1946" | 1946-03-03
| [[Борис Журавлев]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-01-26
|
|-
| style='text-align:right'| 485
| data-sort-value="1887" | 1887-07-14
| [[Борис Залесский]]
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q19356817|петролог]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q96657311|Institute of Geological Sciences USSR Academy of Sciences]]''
|
| data-sort-value="1966" | 1966-07-07
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 486
| data-sort-value="1929" | 1929-12-31
| [[Борис Иванов (1929)|Борис Иванов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2000" | 2000-09-08
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 487
| data-sort-value="1949" | 1949-04-09
| [[Борис Иванов (1949)|Борис Иванов]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 488
| data-sort-value="1888" | 1888-06-19
| [[Борис Иванов (1888)]]
|
| [[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="1933" | 1933
|
|-
| style='text-align:right'| 489
| data-sort-value="1889" | 1889-05-10
| [[Борис Климов]]
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
|
| ''[[:d:Q4398101|Russian scientific centre "Applied Chemistry"]]''<br/>''[[:d:Q4201674|Institute for Nature Management]]''<br/>''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''<br/>''[[:d:Q4304096|Мәскәү дәүләт инженер экологиясе университеты]]''
|
| data-sort-value="1953" | 1953-01-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 490
| data-sort-value="1929" | 1929-09-24
| [[Борис Клюкин]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011
|
|-
| style='text-align:right'| 491
| data-sort-value="1909" | 1909-12-07
| [[Борис Королёв]]
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-02-26
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 492
| data-sort-value="1882" | 1882-06-09
| [[Борис Кротов]]
| [[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q96657311|Institute of Geological Sciences USSR Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q39082666|Lomonosov Institut]]''
|
| data-sort-value="1974" | 1974-09-21
|
|-
| style='text-align:right'| 493
| data-sort-value="1898" | 1898-07-20
| ''[[:d:Q5732192|Борис Крюков]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''<br/>''[[:d:Q1781198|агроном]]''
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983-01-19
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 494
| data-sort-value="1904" | 1904-03-10
| [[Борис Кудряшов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1993" | 1993-06-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 495
| data-sort-value="1925" | 1925-12-26
| [[Борис Кузнецов (1925)|Борис Кузнецов]]
| ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Boris Kirillovich Kuznetsov|Boris Kirillovich Kuznetsov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-11-12
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 496
| data-sort-value="1892" | 1892-07-31
| [[Борис Лаврентьев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
|
| data-sort-value="1944" | 1944-02-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 497
| data-sort-value="1905" | 1905-04-23
| [[Борис Лаптев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989-01-15
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 498
| data-sort-value="1941" | 1941-11-19
| [[Борис Ларионов]]
| ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''
| ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]''
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-02-03
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 499
| data-sort-value="1947" | 1947-04-03
| [[Борис Львович]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
| [[:commons:Category:Boris L'vovich|Boris L'vovich]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 500
| data-sort-value="1939" | 1939-06-06
| [[Борис Малкин]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Boris Malkin|Boris Malkin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 501
| data-sort-value="1887" | 1887-03-21
| [[Борис Манаков]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1933" | 1933-10-08
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 502
| data-sort-value="1967" | 1967-06-27
| [[Борис Менделевич]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Boris Mendelevich|Boris Mendelevich]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 503
| data-sort-value="1880" | 1880
| [[Борис Моисеенко]]
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918-10-24
| [[Омск]]
|-
| style='text-align:right'| 504
| data-sort-value="1904" | 1904-09-24
| [[Борис Парин]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| [[галим]]<br/>[[хирург]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
|
| data-sort-value="1968" | 1968-02-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 505
| data-sort-value="1893" | 1893-09-03
| [[Борис Пышкин]]
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4315125|Су хуҗалыгы һәм табигатьтән файдалану милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
|
| data-sort-value="1970" | 1970-01-29
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 506
| data-sort-value="1904" | 1904-02-15
| ''[[:d:Q125744711|Борис Феодосьев]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-09-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 507
| data-sort-value="1889" | 1889-11-07
| ''[[:d:Q30345030|Борис Шацкий]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941-01-22
|
|-
| style='text-align:right'| 508
| data-sort-value="1905" | 1905-09-12
| [[Борис Шульгин (1905)|Борис Шульгин]]
| ''[[:d:Q4304386|Мәскәү югары хәрби җитәкчелек укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
|
| data-sort-value="1962" | 1962-11-01
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 509
| data-sort-value="1884" | 1884-01-04
| [[Борис Яковлев (1884)|Борис Яковлев]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
| ''[[:d:Q4331495|Әдис сынлы сәнгать укуханәсе]]''
|
| data-sort-value="1963" | 1963-04-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 510
| data-sort-value="1997" | 1997-07-18
| [[Булат Гатауллин]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 511
| data-sort-value="1928" | 1928-11-18
| [[Булат Солтанбәков]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-20
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 512
| data-sort-value="1991" | 1991-06-11
| [[Булат Ханов]]
|
| [[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Bulat Khanov|Bulat Khanov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 513
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Булат Хисмәтов]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| [[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 514
| data-sort-value="1968" | 1968
| [[Булат Хәмидуллин]]
| [[80 нче мәктәп (Казан)|80 нче мәктәп]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 515
| data-sort-value="1992" | 1992-09-19
| [[Булат Шәвәлиев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 516
| data-sort-value="1918" | 1918
| ''[[:d:Q131369902|Быкова Татьяна Константиновна]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 517
| data-sort-value="1983" | 1983-05-24
| [[Бәхтияр Измайлов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]]
| [[:commons:Category:Bakhtiar Izmaylov|Bakhtiar Izmaylov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 518
| data-sort-value="1930" | 1930-10-03
| [[Бәһрам Садыйков]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-03-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 519
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Вадим Большаков]]
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 520
| data-sort-value="1969" | 1969-12-12
| [[Вадим Дулат-Алиев]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 521
| data-sort-value="1937" | 1937-03-22
| ''[[:d:Q120277562|Вадим Кешнер]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
|
| [[:commons:Category:Vadim Keshner|Vadim Keshner]]
| data-sort-value="2023" | 2023-04-14
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 522
| data-sort-value="1925" | 1925-10-12
| ''[[:d:Q13444697|Вадим Соловьёв]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-12-02
|
|-
| style='text-align:right'| 523
| data-sort-value="1888" | 1888-03-04
| ''[[:d:Q122294351|Вадим Шевалин]]''
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
|
| data-sort-value="1941" | 1941-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 524
| data-sort-value="1893" | 1893-01-25
| [[Вадим Шершеневич]]
| ''[[:d:Q16482566|Polivanovskaia Gymnasium]]''
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
| [[:commons:Category:Vadim Shershenevich|Vadim Shershenevich]]
| data-sort-value="1942" | 1942-05-18
| [[Барнавыл]]
|-
| style='text-align:right'| 525
| data-sort-value="1877" | 1877-02-13
| ''[[:d:Q112989133|Валентин Адамюк]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1950" | 1950-06-16
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 526
| data-sort-value="1953" | 1953-01-10
| [[Валентин Бажанов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Сембер дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 527
| data-sort-value="1933" | 1933-07-08
| [[Валентин Ведерников]]
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-05-11
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 528
| data-sort-value="1882" | 1882-02-26
| [[Валентин Догел|Валентин Догель]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q134498946|Всесоюзный научно-исследовательский институт озерного и речного рыбного хозяйства]]''<br/>''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''
|
| data-sort-value="1955" | 1955-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 529
| data-sort-value="1907" | 1907-07-11
| [[Валентин Левчаткин]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="1972" | 1972-01-25
| [[Нарьян-Мар]]
|-
| style='text-align:right'| 530
| data-sort-value="1881" | 1881-11-30<br/>1882
| [[Валентин Свенцицкий|Валентин Свенсиски]]
| ''[[:d:Q4138504|lycée Ivanovice Krejmana]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[рухани]]
|
| [[:commons:Category:Valentin Sventsitsky|Valentin Sventsitsky]]
| data-sort-value="1931" | 1931-10-20
| [[Канск]]
|-
| style='text-align:right'| 531
| data-sort-value="1926" | 1926-12-16
| [[Валентина Близнова]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005-11-24
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 532
| data-sort-value="1927" | 1927-12-25
| [[Валентина Дмитриева]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| [[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
|
| data-sort-value="2012" | 2012-01-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 533
| data-sort-value="1957" | 1957-01-15
| [[Валентина Жиромская]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 534
| data-sort-value="1908" | 1908-01-29
| ''[[:d:Q16434978|Валентина Корнилова]]''
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 535
| data-sort-value="1952" | 1952-03-05
| [[Валентина Никонова]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 536
| data-sort-value="1936" | 1936-06-09
| [[Валентина Сочнева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 537
| data-sort-value="1952" | 1952
| [[Валерий Соловьев (1952)|Валери Соловйов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 538
| data-sort-value="1980" | 1980-03-07
| [[Валери Чепланова]]
| ''[[:d:Q2048456|Palucca School of Dance, Dresden]]''
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q2500638|булдыручы]]''<br/>''[[:d:Q2324479|speaker]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q703955|Алман театры]]''<br/>''[[:d:Q883454|Residenz Theatre]]''<br/>''[[:d:Q2232092|Франкфурт драма театры]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 539
| data-sort-value="1963" | 1963-02-11
| [[Валерий Янтимеров|Валери Яндемиров]]
| ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-11-16
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 540
| data-sort-value="1956" | 1956-01-09
| ''[[:d:Q4059568|Валерий Акинфеев]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| ''[[:d:Q126824|Александр Ильич Лейпунский исемендәге Физика һәм энергетика институты — Россия Федерациясе дәүләт фәнни үзәге]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-10-03
|
|-
| style='text-align:right'| 541
| data-sort-value="1947" | 1947-01-28
| [[Валерий Белов (1947)|Валерий Белов]]
|
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-12-17
|
|-
| style='text-align:right'| 542
| data-sort-value="1938" | 1938-09-16
| [[Валерий Гатаев]]
| ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011-06-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 543
| data-sort-value="1955" | 1955-09-08
| [[Валерий Герасимов]]
| [[94-нче гимназия (Казан)|94 нче гимназия]]<br/>[[Казан Суворов хәрби училищесы|Казан Суворов хәрби укуханәсе]]<br/>[[Казан танк университеты|Казан югары хәрби башлыклар уку йорты]]<br/>''[[:d:Q282302|Бронетанк гаскәрләре хәрби академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| [[:commons:Category:Valery Gerasimov|Valery Gerasimov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 544
| data-sort-value="1962" | 1962-04-03
| ''[[:d:Q16614058|Валерий Гудожников]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 545
| data-sort-value="1941" | 1941-07-15
| [[Валерий Евдокимов]]
| ''[[:d:Q4314896|Ярослав Зирәк ис. милли юридик академия]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Valeriy Yevdokymov|Valeriy Yevdokymov]]
| data-sort-value="2025" | 2025-08-29
|
|-
| style='text-align:right'| 546
| data-sort-value="1954" | 1954-12-23
| [[Валерий Мартынов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 547
| data-sort-value="1939" | 1939-12-08
| [[Валерий Попов (1939)|Валерий Попов]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
|
| [[:commons:Category:Valeriy Popov|Valeriy Popov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 548
| data-sort-value="1940" | 1940-07-06
| ''[[:d:Q98059878|Валерий Садыйков]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q56257184|Валгаградграмадзянпраект]]''<br/>''[[:d:Q20873634|Мінскпраект]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-03-09
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 549
| data-sort-value="1948" | 1948-07-22
| [[Валерий Шикшин]]
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q12039558|гочы]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-02-18
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 550
| data-sort-value="1948" | 1948-08-24
| [[Василий Средин|Васили Средин]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-01-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 551
| data-sort-value="1880" | 1880-11-21
| [[Василий (Павловский)|Василий]]
| [[Казан руханилар академиясе]]<br/>[[Казан руханилар семинариясе]]
|
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-10-23
| [[Мүнхен]]
|-
| style='text-align:right'| 552
| data-sort-value="1844" | 1844-12-19
| [[Василий Бронников]]
|
| [[хирург]]
|
| [[:commons:Category:Vasily Bronnikov|Vasily Bronnikov]]
| data-sort-value="1917" | 1917-01-31
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 553
| data-sort-value="1889" | 1889
| [[Василий Васильев (1889)|Василий Васильев]]
|
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| style='text-align:right'| 554
| data-sort-value="1805" | 1805-07-26
| [[Василий Дивов]]
| ''[[:d:Q2379681|Диңгез кадет корпусы]]''
|
|
|
| data-sort-value="1842" | 1842-02-09
| [[Кавказ]]
|-
| style='text-align:right'| 555
| data-sort-value="1781" | 1781
| [[Василий Ершов]]
|
| [[офицер]]
|
|
| data-sort-value="1860" | 1860
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 556
| data-sort-value="1845" | 1845
| [[Василий Заусайлов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1913" | 1913
|
|-
| style='text-align:right'| 557
| data-sort-value="1852" | 1852-01-30
| ''[[:d:Q3554977|Василий Зацарённый]]''
| ''[[:d:Q2379681|Диңгез кадет корпусы]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="1917" | 1917
|
|-
| style='text-align:right'| 558
| data-sort-value="1784" | 1784
| ''[[:d:Q133843690|Василий Иванович Мельников]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="1837" | 1837-08
| ''[[:d:Q18790804|Миякуши]]''
|-
| style='text-align:right'| 559
| data-sort-value="1893" | 1893-04-21
| [[Василий Лазарев]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1966" | 1966
|
|-
| style='text-align:right'| 560
| data-sort-value="1995" | 1995-02-04
| [[Василий Мартынов]]
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Vasily Martynov|Vasily Martynov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 561
| data-sort-value="1910" | 1910-02-13
| [[Василий Михайлов (1910)|Василий Михайлов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943-07-06
| [[Курск өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 562
| data-sort-value="1972" | 1972-05-09
| [[Василий Мосин (1972)|Василий Мосин]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''
|
| [[:commons:Category:Vasily Mosin|Vasily Mosin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 563
| data-sort-value="1903" | 1903-03-05<br/>1903-03-18
| [[Василий Парин (1903)|Василий Парин]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>[[Урал дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q4201586|РФА тыйб һәм биология проблемнары институты]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-06-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 564
| data-sort-value="1913" | 1913-01-14
| [[Василий Халев]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Vasily Khalev|Vasily Khalev]]
| data-sort-value="1944" | 1944-07-02
| [[Полоцк|Полатск]]
|-
| style='text-align:right'| 565
| data-sort-value="1892" | 1892-07-31
| [[Василий Яблоков]]
| [[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1975" | 1975
|
|-
| style='text-align:right'| 566
| data-sort-value="1870" | 1870-02-09<br/>1870-02-21
| [[Василий Якимов]]
| [[Казан ветеринария институты]]
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q4407660|Санкт-Петербург дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]''
|
| data-sort-value="1940" | 1940-07-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 567
| data-sort-value="1969" | 1969-01-02
| ''[[:d:Q15060716|Василий Ярзуткин]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-09-14
|
|-
| style='text-align:right'| 568
| data-sort-value="1955" | 1955-03-24
| [[Венера Ганиева]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Venera Ganeeva|Venera Ganeeva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 569
| data-sort-value="1984" | 1984-05-28
| [[Венера Гыймадиева]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| [[:commons:Category:Venera Gimadieva|Venera Gimadieva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 570
| data-sort-value="1960" | 1960-10-11
| [[Венера Шакирова]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 571
| data-sort-value="1890" | 1890-04
| [[Вера Брауде]]
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
|
| data-sort-value="1961" | 1961-11-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 572
| data-sort-value="1890" | 1890
| ''[[:d:Q4111343|Вера Вильковиская]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Vera Vilkoviskaya|Vera Vilkoviskaya]]
| data-sort-value="1944" | 1944-04-03
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 573
| data-sort-value="1874" | 1874
| ''[[:d:Q137830567|Вера Ипполитовна Лукьянская]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943
|
|-
| style='text-align:right'| 574
| data-sort-value="1907" | 1907-08-13<br/>1907
| [[Вера Тульчинская]]
|
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-05-28
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 575
| data-sort-value="1852" | 1852-06-25
| [[Вера Фигнер]]
| [[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]<br/>[[Казан Родионов затлы кызлар институты]]
| ''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| [[:commons:Category:Vera Figner|Vera Figner]]
| data-sort-value="1942" | 1942-06-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 576
| data-sort-value="1997" | 1997-04-24
| [[Вероника Кадыйрмәтова]]
|
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
| [[:commons:Category:Veronika Kudermetova|Veronika Kudermetova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 577
| data-sort-value="1911" | 1911-03-14
| [[Вероника Тушнова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
| data-sort-value="1965" | 1965-07-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 578
| data-sort-value="1901" | 1901-02-16
| ''[[:d:Q9373688|Виеслава Валицкая-Войчинская]]''
|
| ''[[:d:Q191808|кәшиш]]''
|
|
| data-sort-value="1975" | 1975-05-26
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 579
| data-sort-value="1874" | 1874-04-07
| [[Виктор Боголюбов|Виктор Боголүбов]]
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1935" | 1935-03-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 580
| data-sort-value="1905" | 1905-05-01
| [[Виктор Гусев]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[инженер]]
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976-02-09
| [[Яшел Үзән]]
|-
| style='text-align:right'| 581
| data-sort-value="1944" | 1944-01-17
| [[Виктор Ерин]]
| ''[[:d:Q4059261|РФ ЭЭМның Идарә итү академиясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q384593|полиция хезмәткәре]]''
|
| [[:commons:Category:Victor Erin|Victor Erin]]
| data-sort-value="2018" | 2018-03-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 582
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Виктор Иванов (1903)|Виктор Иванов]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1969" | 1969-01-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 583
| data-sort-value="1896" | 1896
| ''[[:d:Q21821260|Виктор Минятов]]''
|
| [[инженер]]
|
|
| data-sort-value="1960" | 1960s
|
|-
| style='text-align:right'| 584
| data-sort-value="1905" | 1905
| [[Виктор Новиков (1905)|Виктор Новиков]]
|
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-05-14
| [[Бәләбәй]]
|-
| style='text-align:right'| 585
| data-sort-value="1887" | 1887-10-31
| [[Виктор Оберюхтин]]
| ''[[:d:Q4207845|Казан хәрби укуханәсе]]''
| [[офицер]]
|
|
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 586
| data-sort-value="1897" | 1897-02-13
| ''[[:d:Q7926245|Виктор Покровский]]''
| [[Казан руханилар семинариясе]]
| ''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
|
|
| data-sort-value="1990" | 1990-02-12
|
|-
| style='text-align:right'| 587
| data-sort-value="1910" | 1910-03-15
| [[Виктор Попов]]
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Viktor Alekseevich Popov|Viktor Alekseevich Popov]]
| data-sort-value="1980" | 1980-09-20
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 588
| data-sort-value="1925" | 1925-02-01
| [[Виктор Сажинов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-04-23
| ''[[:d:Q314400|Генсһаген]]''
|-
| style='text-align:right'| 589
| data-sort-value="1896" | 1896-04-28
| [[Виктор Семёнов]]
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="1973" | 1973-03-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 590
| data-sort-value="1889" | 1889-12-06
| [[Виктор Тихомирнов (1889)|Виктор Тихомирнов]]
|
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
|
| [[:commons:Category:Viktor Tihomirnov|Viktor Tihomirnov]]
| data-sort-value="1919" | 1919-03-31
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 591
| data-sort-value="1940" | 1940-02-29
| ''[[:d:Q123420498|Виктор Фёдоров]]''
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q282718|mosaicist]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q2180411|пәртеритче]]''
|
| [[:commons:Category:Viktor Kronidovich Fyodorov|Viktor Kronidovich Fyodorov]]
| data-sort-value="2001" | 2001-10-05
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 592
| data-sort-value="2000" | 2000-10-24
| [[Виктория Михайлова]]
|
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 593
| data-sort-value="1982" | 1982-01-27
| ''[[:d:Q99199318|Виктория Черкесова]]''
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Viktoriya Cherkesova|Viktoriya Cherkesova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 594
| data-sort-value="1930" | 1930-05-02
| [[Вил Саттаров]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
|
| [[Казаньхимстрой|Казанхимтөзелеш]]
|
| data-sort-value="2000" | 2000-05-03
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 595
| data-sort-value="1944" | 1944-11-30
| [[Венера Латыйпова|Винирә Латыйпова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[РФА КФҮ Органик һәм физик химия институты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 596
| data-sort-value="1929" | 1929-01-28
| ''[[:d:Q25441984|Вира Яцевич]]''
| ''[[:d:Q2652597|А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
| ''[[:d:Q30889913|Коростенский фарфоровый завод]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 597
| data-sort-value="1881" | 1881-04-17
| [[Виталий Эделштейн|Витали Эделштейн]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-08-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 598
| data-sort-value="1947" | 1947-12-21
| [[Виталий Базин]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-12-20
| [[Тула]]
|-
| style='text-align:right'| 599
| data-sort-value="1977" | 1977-07-09
| [[Виталий Герасимов (1977)]]
| [[Казан танк университеты|Казан югары хәрби башлыклар уку йорты]]<br/>''[[:d:Q28666111|Chelyabinsk High Tank Command School]]''<br/>''[[:d:Q1152922|РФ КК гомумгаскәри академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
| [[офицер]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 600
| data-sort-value="1978" | 1978-07-24
| ''[[:d:Q135637853|Виталий Дмитриев]]''
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Казан яшь тамашачы театры]]
| [[:commons:Category:Vitaliy Dmitriev|Vitaliy Dmitriev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 601
| data-sort-value="1950" | 1950-03-30
| [[Виталий Логинов]]
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-09-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 602
| data-sort-value="1927" | 1927-03-29
| [[Виталий Марков (филолог)]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2010" | 2010-10-18
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 603
| data-sort-value="1939" | 1939-02-25
| [[Виталий Прилуков]]
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-06-11
|
|-
| style='text-align:right'| 604
| data-sort-value="1939" | 1939-10-29
| [[Виталий Самарцев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| ''[[:d:Q4207833|РФА Казан физика-техника институты]]''
| [[:commons:Category:Vitaly Samartsev|Vitaly Samartsev]]
| data-sort-value="2021" | 2021-07-18
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 605
| data-sort-value="1950" | 1950-12-01
| [[Виталий Смирнов (1950)|Виталий Смирнов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q60850457|Party of Pensioners of Russia]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 606
| data-sort-value="1984" | 1984-01-31
| ''[[:d:Q7936830|Виталий Тихонов]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 607
| data-sort-value="1878" | 1878-08-07
| [[Владимир Адоратский]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Vladimir Viktorovič Adoratskij|Vladimir Viktorovič Adoratskij]]
| data-sort-value="1945" | 1945-06-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 608
| data-sort-value="1937" | 1937-12-12
| ''[[:d:Q117749645|Владимир Андреев]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 609
| data-sort-value="1882" | 1882-05-20
| [[Владимир Барановский]]
| ''[[:d:Q2996600|Генераль штаб академиясе]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Baranovsky (general)|Vladimir Baranovsky (general)]]
| data-sort-value="1931" | 1931-09-11
| ''[[:d:Q2407900|Siblag]]''
|-
| style='text-align:right'| 610
| data-sort-value="1934" | 1934-10-15
| [[Владимир Белавин]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 611
| data-sort-value="1948" | 1948-08-07
| [[Владимир Белицкий|Владимир Белитски]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-12-18
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 612
| data-sort-value="1952" | 1952-09-08
| [[Владимир Беляев (1952)|Владимир Беляев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 613
| data-sort-value="1923" | 1923-05-02
| [[Владимир Бердников]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-11-12
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 614
| data-sort-value="1946" | 1946-12-27
| [[Владимир Булатов]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-02-21
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 615
| data-sort-value="1916" | 1916-04-17
| [[Владимир Булыгин (1916)|Владимир Булыгин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-01-23
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 616
| data-sort-value="1942" | 1942-06-29
| [[Владимир Булычев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-08-08
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 617
| data-sort-value="1910" | 1910-04-24
| [[Владимир Бургсдорф (1910)|Владимир Бургсдорф]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1992" | 1992-08-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 618
| data-sort-value="1953" | 1953-11-06
| [[Владимир Вавилов]]
|
| ''[[:d:Q216541|chauffeur]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q352388|йөртүче]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Vavilov|Vladimir Vavilov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 619
| data-sort-value="1921" | 1921-07-02
| [[Владимир Виноградов (1921)|Владимир Виноградов]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q17488363|economic historian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 620
| data-sort-value="1874" | 1874
| [[Владимир Виноградов (1874)]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vinogradov Vladimir Alexandrovich|Vinogradov Vladimir Alexandrovich]]
| data-sort-value="1934" | 1934
|
|-
| style='text-align:right'| 621
| data-sort-value="1951" | 1951-02-08
| ''[[:d:Q4112928|Владимир Гаков]]''
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 622
| data-sort-value="1907" | 1907-01-27
| ''[[:d:Q39082636|Владимир Галицкий]]''
| ''[[:d:Q4496334|Харкау милли сәнгать институты]]''<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 623
| data-sort-value="1939" | 1939-11-17
| [[Владимир Гусев (1939)|Владимир Гусев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-25
|
|-
| style='text-align:right'| 624
| data-sort-value="1957" | 1957-10-12
| [[Владимир Дмитриев (1957)|Владимир Дмитриев]]
| ''[[:d:Q4480793|MIPT Department of General and Applied Physics]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201800|РФА Физик проблемнар институты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 625
| data-sort-value="1971" | 1971-08-19
| ''[[:d:Q3734139|Владимир Ермаков]]''
|
| ''[[:d:Q386854|барабанчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 626
| data-sort-value="1904" | 1904-10-01
| [[Владимир Жузе]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-10-01
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 627
| data-sort-value="1942" | 1942-07-05
| [[Владимир Забродин]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q17391605|кинематограф теоретигы]]''
| ''[[:d:Q4304102|Мәскәү дәүләт матбугат университеты]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-10-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 628
| data-sort-value="1939" | 1939-08-01
| [[Владимир Захаров (1939)]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q503419|Аризона университеты]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Zakharov|Vladimir Zakharov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-08-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 629
| data-sort-value="1951" | 1951-01-30
| [[Владимир Иванов (1951)|Владимир Иванов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 630
| data-sort-value="1917" | 1917-09-29
| [[Владимир Иванов (1917)|Владимир Иванов]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
|
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-08-07
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 631
| data-sort-value="1885" | 1885-12-26
| [[Владимир Казин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1916" | 20th century
|
|-
| style='text-align:right'| 632
| data-sort-value="1892" | 1892-02-14
| [[Владимир Казем-Бек|Владимир Касыймбәк]]
| [[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
| data-sort-value="1931" | 1931-08-04
| [[Харбин]]
|-
| style='text-align:right'| 633
| data-sort-value="1924" | 1924-10-14
| [[Владимир Корчагин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2012" | 2012-12-26
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 634
| data-sort-value="1908" | 1908-08-24
| [[Владимир Котельников|Владимир Котелников]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]''<br/>''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''<br/>''[[:d:Q16683726|OKB MEI]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Kotelnikov|Vladimir Kotelnikov]]
| data-sort-value="2005" | 2005-02-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 635
| data-sort-value="1924" | 1924-01-27
| ''[[:d:Q51669481|Владимир Красильщиков]]''
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 636
| data-sort-value="1962" | 1962-08-04
| [[Владимир Кудашев]]
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Kudashev|Vladimir Kudashev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 637
| data-sort-value="1951" | 1951-12-01
| [[Владимир Курашов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 638
| data-sort-value="1902" | 1902-04-05
| ''[[:d:Q131730115|Владимир Лаптев]]''
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Татарстан Республикасының милли музее]]
| [[:commons:Category:Vladimir Lukich Laptev|Vladimir Lukich Laptev]]
| data-sort-value="1963" | 1963-12-09
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 639
| data-sort-value="1977" | 1977-08-25
| [[Владимир Леонов]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 640
| data-sort-value="1958" | 1958-01-15
| [[Владимир Ловчев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 641
| data-sort-value="1914" | 1914-05-29
| [[Владимир Лушников]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Vladimir Lushnikov|Vladimir Lushnikov]]
| data-sort-value="1985" | 1985-03-31
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 642
| data-sort-value="1882" | 1882-09-09
| [[Владимир Максимов (1882)|Владимир Максимов]]
| ''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942-12-17
| ''[[:d:Q3816849|Kratovo]]''
|-
| style='text-align:right'| 643
| data-sort-value="1956" | 1956-12-05
| [[Владимир Менделевич]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q1900167|психотерапевт]]''<br/>''[[:d:Q50332601|narcologist]]''<br/>''[[:d:Q1113899|clinical psychologist]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q30096463|addictologist]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 644
| data-sort-value="1957" | 1957-09-12
| [[Владимир Миронов (1957)|Владимир Миронов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[РФА КФҮ Органик һәм физик химия институты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 645
| data-sort-value="1947" | 1947-12-08
| ''[[:d:Q112989114|Владимир Муравьёв]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-03-16
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 646
| data-sort-value="1921" | 1921-02-09
| [[Владимир Николаев (1921)|Владимир Николаев]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Vladimir Nikolaev (Hero of the Soviet Union)|Vladimir Nikolaev (Hero of the Soviet Union)]]
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Львов өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 647
| data-sort-value="1910" | 1910-01-25
| [[Владимир Опокин]]
| ''[[:d:Q4418282|Себер дәүләт тимер юллары университеты]]''
|
| [[Казан йортлар салу комбинаты]]<br/>''[[:d:Q200598|Group of Soviet Forces in Germany]]''<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
|
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 648
| data-sort-value="1913" | 1913-01-15
| [[Владимир Петров (1913)|Владимир Петров]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976-09-13
| [[Ставрополь]]
|-
| style='text-align:right'| 649
| data-sort-value="1945" | 1945-01-30
| [[Владимир Сергеев (1945)|Владимир Сергеев]]
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 650
| data-sort-value="1946" | 1946-10-30
| [[Владимир Сухарев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 651
| data-sort-value="1945" | 1945-10-23
| [[Владимир Сычёв (фотограф)|Владимир Сычов]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 652
| data-sort-value="1857" | 1857-03-21
| [[Владимир Тихонов (1857)|Владимир Тихонов]]
|
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
|
| data-sort-value="1914" | 1914-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 653
| data-sort-value="1905" | 1905-06-11
| [[Владимир Хвостов]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q18405103|Мәскәү индустрия-педагогия институты]]''<br/>''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4288189|International Life]]''<br/>''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''
|
| data-sort-value="1972" | 1972-03-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 654
| data-sort-value="1946" | 1946-06-14
| [[Владимир Черкасов (1946)|Владимир Черкасов]]
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q16655712|G.A. Razuvaev Institute of Organometallic Chemistry]]''<br/>''[[:d:Q4318662|Нижегородский научный центр РАН]]''<br/>''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-01-01
|
|-
| style='text-align:right'| 655
| data-sort-value="1991" | 1991-01-15
| ''[[:d:Q7938254|Владимир Чернов]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 656
| data-sort-value="1893" | 1893-01-04
| [[Владимир Черняев]]
| ''[[:d:Q4061516|Александр хәрби укуханәсе]]''
|
|
|
| data-sort-value="1916" | 1916-03-21
|
|-
| style='text-align:right'| 657
| data-sort-value="1913" | 1913
| [[Владимир Шмелев|Владимир Шмелөв]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976
| [[Днипро]]
|-
| style='text-align:right'| 658
| data-sort-value="1924" | 1924-06-17
| [[Владимир Шнепп]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997-03-21
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 659
| data-sort-value="1789" | 1789
| [[Владимир Юшков]]
| ''[[:d:Q4304309|Мәскәү университеты каршындагы затлы малайлар пансионы]]''
|
|
|
| data-sort-value="1869" | 1869
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 660
| data-sort-value="1981" | 1981-02-18
| [[Владислав Бабичев]]
|
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 661
| data-sort-value="1967" | 1967-06-19
| [[Владислав Быстров]]
|
| ''[[:d:Q12800682|саксофонист]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1643514|аранжировкачы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| ''[[:d:Q734324|Брауншвейг техника университеты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 662
| data-sort-value="1993" | 1993-04-09
| [[Владислав Евстафьев]]
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 663
| data-sort-value="1861" | 1861-02-11
| [[Владислав Залеский]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Vladislav Zalesskiy|Vladislav Zalesskiy]]
| data-sort-value="1922" | 1922-02-15
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 664
| data-sort-value="1888" | 1888-10-23
| ''[[:d:Q9382023|Владислав Кунцевич]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| [[:commons:Category:Władysław Kuncewicz|Władysław Kuncewicz]]
| data-sort-value="1974" | 1974-10-09
| [[Пулавы]]
|-
| style='text-align:right'| 665
| data-sort-value="1997" | 1997-08-30
| [[Владислав Нургалиев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 666
| data-sort-value="1943" | 1943-06-10
| [[Владислав Румянцев]]
| [[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 667
| data-sort-value="1993" | 1993-05-05
| [[Владислав Трушкин]]
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Vladislav Trushkin|Vladislav Trushkin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 668
| data-sort-value="2001" | 2001-09-28
| [[Всеволод Скотников]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 669
| data-sort-value="1923" | 1923-07-11
| [[Вячеслав Алемасов]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Alemasov|Vyacheslav Alemasov]]
| data-sort-value="2006" | 2006-06-15
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 670
| data-sort-value="1972" | 1972-03-17
| ''[[:d:Q7924537|Вячеслав Арташин]]''
|
| ''[[:d:Q14373094|rugby league player]]''
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-22
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 671
| data-sort-value="1941" | 1941-11-05
| [[Вячеслав Белокреницкий]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 672
| data-sort-value="1946" | 1946-04-18
| [[Вячеслав Булавин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 673
| data-sort-value="1917" | 1917-01-12
| [[Вячеслав Завойский]]
|
|
|
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 674
| data-sort-value="1930" | 1930-02-27
| [[Вячеслав Иванов]]
| ''[[:d:Q1540876|Санкт-Петербург дәүләт кино һәм телевидение университеты]]''
|
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-01-11
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 675
| data-sort-value="1994" | 1994-02-25
| [[Вячеслав Кириллин]]
|
| ''[[:d:Q23038345|википедияче]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3809586|Wikimedian in residence]]''
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Kirillin|Vyacheslav Kirillin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 676
| data-sort-value="1933" | 1933-08-16
| [[Вячеслав Расцветаев]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Казан яшь тамашачы театры]]<br/>[[Казан дәүләт академия рус Зур драма театры|Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры]]<br/>[[Башкорт дәүләт академия драма театры]]<br/>''[[:d:Q4351536|Пирем драма театры]]''<br/>''[[:d:Q840812|Мәскәү сәнгать театры]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-03-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 677
| data-sort-value="1938" | 1938-01-01
| ''[[:d:Q123582756|Вячеслав Чернов]]''
|
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q4951972|boxing judge]]''
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-07-08
|
|-
| style='text-align:right'| 678
| data-sort-value="1889" | 1889-08-30
| [[Вәли Апанаев]]
| [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="1922" | 1922
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 679
| data-sort-value="1888" | 1888
| [[Габделкадыйр Гобәйдуллин]]
| [[Халидия мәдрәсәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="1944" | 1944-05-04
| [[Красноярск крае]]
|-
| style='text-align:right'| 680
| data-sort-value="1930" | 1930-12-26
| [[Габделнур Мөхәммәтҗанов]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-01-12
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 681
| data-sort-value="1877" | 1877-09-11
| [[Габделхәмит Казаков]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-02-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 682
|
| [[Габделхәмит Равилов]]
|
|
|
|
|
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 683
| data-sort-value="1872" | 1872-01-09
| [[Габдрахман Баруди]]
| [[Сәгыйдия мәдрәсәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="1920" | 1920
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 684
| data-sort-value="1889" | 1889
| [[Габдрахман Измайлов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1957" | 1957
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 685
| data-sort-value="1856" | 1856
| [[Габдрахман Ильяси]]
| [[Касыймия мәдрәсәсе|«Касыймия» мәдрәсәсе]]
| [[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1895" | 1895
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 686
| data-sort-value="1873" | 1873-03-01
| [[Габдрахман Рәфыйков]]
| [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]<br/>[[Казан Татар укытучылар мәктәбе]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]
| [[Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы]]
|
| data-sort-value="1954" | 1954-05-03
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 687
| data-sort-value="1873" | 1873
| [[Габдулла Апанаев (1873)|Габдулла Апанаев]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-09-28
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 688
| data-sort-value="1954" | 1954-09-02
| [[Габдулла Галиулла]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 689
| data-sort-value="1893" | 1893-11-01
| [[Габдулла Камал]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Gabdulla Kamal|Gabdulla Kamal]]
|
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 690
| data-sort-value="1917" | 1917
| [[Габдулла Сәлимов|Габдулла Сәлимев]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943-08-19
| ''[[:d:Q4361609|Петрополье]]''
|-
| style='text-align:right'| 691
| data-sort-value="1814" | 1814
| [[Габдүш Ваһапов]]
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1873" | 1873
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 692
| data-sort-value="1772" | 1772-02-03
| [[Гавриил Каменев]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Gavriil Kamenev|Gavriil Kamenev]]
| data-sort-value="1803" | 1803-07-25
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 693
| data-sort-value="1973" | 1973-11-04
| [[Гадел Вафин]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 694
| data-sort-value="1990" | 1990-12-16
| [[Гадел Латыйпов]]
|
| ''[[:d:Q17524364|ватырпалис]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 695
| data-sort-value="1998" | 1998-04-28
| [[Гадел Әхмәтҗанов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Татарстан (телерадиокомпания)]]<br/>[[Татар-информ]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 696
| data-sort-value="1887" | 1887-06-15
| [[Газиз Гобәйдуллин]]
| [[Халидия мәдрәсәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| [[:commons:Category:Gaziz Gubaydullin|Gaziz Gubaydullin]]
| data-sort-value="1937" | 1937-10-13
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 697
| data-sort-value="1936" | 1936-06-02
| ''[[:d:Q111968634|Гайдар Мингазов]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q27349|стоматолог]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 698
| data-sort-value="1894" | 1894-09-07
| [[Гала Дали]]
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
| [[:commons:Category:Gala Dalí|Gala Dalí]]
| data-sort-value="1982" | 1982-06-10
| ''[[:d:Q727449|Port Lligat]]''
|-
| style='text-align:right'| 699
| data-sort-value="1854" | 1854
| [[Гали Зәйпин]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 700
| data-sort-value="1904" | 1904-03-10
| [[Гали Маслова]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-12-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 701
| data-sort-value="1924" | 1924-06-13
| [[Галина Андреева (1924)|Галина Андреева]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 702
| data-sort-value="1944" | 1944-11-01
| ''[[:d:Q20067021|Галина Ельникова]]''
| ''[[:d:Q12111563|College of the National Pharmaceutical University]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q4496255|Kharkiv Regional State Administration]]''<br/>''[[:d:Q12168456|T︠S︡entralʹnyĭ instytut pisli︠a︡dyplomnoï pedahohichnoï osvity APN Ukraïny]]''<br/>''[[:d:Q4470490|Ukrainian Engineering Pedagogics Academy]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 703
| data-sort-value="1950" | 1950-06-01
| [[Галина Иванова]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 704
| data-sort-value="1953" | 1953-10-22
| [[Галина Ившина]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 705
| data-sort-value="1974" | 1974-03-16
| [[Галина Кожевникова]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1429721|SOVA Center]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-03-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 706
| data-sort-value="1905" | 1905-01-29
| [[Галина Кравченко]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-03-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 707
| data-sort-value="1944" | 1944-04-04
| [[Галина Лоцманова]]
| ''[[:d:Q4366447|П. А. Столыпин ис. Идел буе идарә итү институты]]''
| ''[[:d:Q2588761|оста]]''<br/>''[[:d:Q1958442|millwright]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Казан исәпләү системалары җитештерү берләшмәсе]]<br/>[[Татарстан Республикасы Хезмәт, халыкны эш белән тәэмин итү һәм социаль яклау министрлыгы]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 708
| data-sort-value="1905" | 1905-12-14
| [[Галина Сатонина]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
| data-sort-value="2000" | 2000
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 709
| data-sort-value="1942" | 1942-03-07
| [[Галина Софьина]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-10-11
| [[Люберцы]]
|-
| style='text-align:right'| 710
| data-sort-value="1957" | 1957-09-22
| [[Галина Юрченко]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 711
| data-sort-value="1909" | 1909-05-15
| [[Галия Измайлова (халык комиссары)|Галия Измайлова]]
|
| ''[[:d:Q19968805|spinner]]''<br/>''[[:d:Q28532974|иҗтимагый оештыручысы]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]''
| [[Казан җитен комбинаты]]<br/>[[ТАССР азык-төлек сәнәгате министрлыгы]]<br/>[[КПССның Татарстан өлкә комитеты]]<br/>[[Казан шәһәр Думасы|Казан шәһәр думасы]]<br/>''[[:d:Q113410843|ТАССР җиңел сәнәгать министрлыгы]]''<br/>[[Татарстан Республикасы Хезмәт, халыкны эш белән тәэмин итү һәм социаль яклау министрлыгы]]
|
| data-sort-value="1983" | 1983-09-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 712
| data-sort-value="1907" | 1907-03-28
| ''[[:d:Q18275056|Галия Океръельм]]''
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968-09-03
| ''[[:d:Q10484135|Энгелбрект]]''
|-
| style='text-align:right'| 713
| data-sort-value="1879" | 1879-01-06
| [[Галиәсгар Камал]]
| [[Касыймия мәдрәсәсе|«Касыймия» мәдрәсәсе]]<br/>[[Госмания мәдрәсәсе (Казан)|Госмания мәдрәсәсе]]<br/>[[Халидия мәдрәсәсе]]<br/>[[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| [[:commons:Category:Galiasgar Kamal|Galiasgar Kamal]]
| data-sort-value="1933" | 1933-06-16
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 714
| data-sort-value="1907" | 1907-08-26
| [[Гариф Гобәй]]
|
| [[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983-04-27
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 715
| data-sort-value="1921" | 1921-06-13
| [[Гарәфи Хәсәнов]]
|
| [[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Garafi Hasanov|Garafi Hasanov]]
| data-sort-value="1992" | 1992-04-15
|
|-
| style='text-align:right'| 716
| data-sort-value="1726" | 1726
| [[Гедеон (Криновский)|Гедеон]]
|
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q432386|вәгыйз]]''
|
|
| data-sort-value="1763" | 1763-06-22<br/>1763-07-03
| [[Псков]]
|-
| style='text-align:right'| 717
| data-sort-value="1953" | 1953-08-02
| [[Геннадий Калистратов|Геннади Калистратов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 718
| data-sort-value="1937" | 1937-03-07
| [[Геннадий Рязанцев|Геннади Рәзансев]]
| [[Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-01-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 719
| data-sort-value="1917" | 1917-08-05
| [[Геннадий Средин|Геннади Средин]]
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-08-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 720
| data-sort-value="1946" | 1946-03-19
| [[Геннадий Тарасов|Геннади Тарасов]]
|
| ''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005-08
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 721
| data-sort-value="1943" | 1943-11-09
| [[Геннадий Банщиков]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q1415090|кинокөйязар]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 722
| data-sort-value="1948" | 1948-08-01
| [[Геннадий Климанов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 723
| data-sort-value="1972" | 1972-04-26
| ''[[:d:Q4292717|Геннадий Мигачёв]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
| data-sort-value="1992" | 1992-05-12
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 724
| data-sort-value="1944" | 1944-12-08
| [[Геннадий Миронов (1944)|Геннадий Миронов]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 725
| data-sort-value="1932" | 1932-05-21
| [[Генрих Батищев]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-10-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 726
| data-sort-value="1891" | 1891-03-19
| [[Георг фон Альбрехт]]
| ''[[:d:Q4503257|Царское Село гимназиясе]]''
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976-03-15
| [[Һайделберг]]
|-
| style='text-align:right'| 727
| data-sort-value="1915" | 1915
| ''[[:d:Q9267886|Георгий Бенингсен]]''
|
| ''[[:d:Q161944|диякын]]''<br/>''[[:d:Q831474|presbyter]]''
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-08-06
| [[Калистога (Калифорния)|Калистога]]
|-
| style='text-align:right'| 728
| data-sort-value="1908" | 1908-11-03
| [[Георгий Виноградов (1908)|Георгий Виноградов]]
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-11-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 729
| data-sort-value="1912" | 1912-12-26
| [[Георгий Горанский]]
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-11-08
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 730
| data-sort-value="1917" | 1917-04-10
| [[Георгий Дударев]]
| ''[[:d:Q4146678|Гнесиннар ис. дәүләт музыка укуханәсе]]''
| [[җырчы]]
|
|
| data-sort-value="1994" | 1994-11-01<br/>1994-10-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 731
| data-sort-value="1899" | 1899-10-18
| [[Георгий Забусов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1981" | 1981-03-29
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 732
| data-sort-value="1921" | 1921-05-23
| [[Георгий Натансон]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-12-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 733
| data-sort-value="1925" | 1925-01-18
| [[Георгий Попов (1925)|Георгий Попов]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988-07-24
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 734
| data-sort-value="1932" | 1932-04-27
| [[Георгий Садовников]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-11-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 735
| data-sort-value="1947" | 1947-06-18
| [[Герман Бакулин]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:German Bakulin|German Bakulin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 736
| data-sort-value="1994" | 1994-03-10
| [[Герман Давыдов]]
|
| ''[[:d:Q14089670|rugby union player]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 737
| data-sort-value="1964" | 1964-11-11
| [[Герман Дьяконов (1964)|Герман Дьяконов]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
| [[:commons:Category:German Diakonov|German Diakonov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 738
| data-sort-value="1926" | 1926-09-09
| [[Герман Зонин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 739
| data-sort-value="1937" | 1937-11-29
| [[Герман Качин]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-07-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 740
| data-sort-value="1908" | 1908-11-20
| ''[[:d:Q22283675|Герман Львов]]''
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1340643|төзүче]]''<br/>''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
| ''[[:d:Q21641747|Moscow Scientific-Research and Design Institute of Typology and Experimental Design]]''
|
| data-sort-value="1983" | 1983-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 741
| data-sort-value="1923" | 1923-01-21
| [[Герман Одноценов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-03-08
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 742
| data-sort-value="1913" | 1913-11-19
| [[Герман Троицкий|Герман Троитски]]
| ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| ''[[:d:Q2426185|Кырым дәүләт тыйб академиясе]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-10-17
| [[Акмәсҗит]]
|-
| style='text-align:right'| 743
| data-sort-value="1917" | 1917-12-27
| [[Герман Чернев]]
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 744
| data-sort-value="1530" | 1530
| [[Гермоген]]
|
| [[рухани]]
|
| [[:commons:Category:Hermogenes of Moscow|Hermogenes of Moscow]]
| data-sort-value="1612" | 1612-12-17
| ''[[:d:Q1950863|Chudov Monastery]]''
|-
| style='text-align:right'| 745
| data-sort-value="1908" | 1908-04-17
| [[Гертруд Вестерманн]]
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-08-02
| [[Барзингхаузен|Барзингһаузен]]
|-
| style='text-align:right'| 746
| data-sort-value="1948" | 1948-03-02
| [[Герш Берим]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 747
| data-sort-value="1906" | 1906
| [[Глеб Братановский]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1939" | 1939-03-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 748
| data-sort-value="1889" | 1889-06-01
| [[Глеб Ильин]]
| ''[[:d:Q628254|Император сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Gleb Ilyin|Gleb Ilyin]]
| data-sort-value="1968" | 1968-10-14
| [[Себастопол]]
|-
| style='text-align:right'| 749
| data-sort-value="1902" | 1902
| [[Гобәйдулла Кушаев]]
|
|
| [[Татарстан яшьләре (газета)|«Татарстан яшьләре»]]<br/>[[Яшь юксыл|«Яшь юксыл»]]<br/>[[«Ватаным Татарстан» газетасы|«Ватаным Татарстан»]]<br/>[[Колхозник Татарии (гәҗит)|«Колхозник Татарии»]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-08-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 750
| data-sort-value="1907" | 1907-06-15
| [[Гомәр Исмәгыйлев]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983-11-08
| [[Әндиҗан]]
|-
| style='text-align:right'| 751
| data-sort-value="1957" | 1957-10-25
| [[Госман Исхакый]]
| [[Мир Араб мәдрәсәсе]]
|
|
| [[:commons:Category:Gusman Iskhakov|Gusman Iskhakov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 752
| data-sort-value="1950" | 1950-11-20
| [[Госман Хәлилов|Госман Хәлилев]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
| ''[[:d:Q12274309|Болгар милли кәнгрисе]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 753
| data-sort-value="1833" | 1833-10-27
| ''[[:d:Q136816861|Грацинский, Сергей Иванович]]''
| [[Казан Император университеты]]
|
|
|
|
| [[Курск]]
|-
| style='text-align:right'| 754
| data-sort-value="1809" | 1809-01-01
| [[Григорий Филипсон|Григори Филипсон]]
|
| ''[[:d:Q4991371|солдат]]''
|
| [[:commons:Category:Grirory Ivanovich Filipson|Grirory Ivanovich Filipson]]
| data-sort-value="1883" | 1883-01-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 755
| data-sort-value="1926" | 1926
| [[Григорий Фрейман]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024
| [[Исраил]]
|-
| style='text-align:right'| 756
| data-sort-value="1946" | 1946-12-22
| [[Григорий Эйдинов (1946)]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Grigory Eidinov|Grigory Eidinov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 757
| data-sort-value="1818" | 1818
| ''[[:d:Q55089495|Густав Вильгельм Эрдман]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1883" | 1883
|
|-
| style='text-align:right'| 758
| data-sort-value="1952" | 1952-01-02
| [[Гүзәл Вәлиева-Сөләйманова]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Guzel Valeeva-Suleymanova|Guzel Valeeva-Suleymanova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 759
| data-sort-value="1962" | 1962-08-02
| [[Гүзәл Улумбәкова]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 760
| data-sort-value="1977" | 1977-06-01
| [[Гүзәл Яхина]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[131 нче лицей (Казан)|131 нче лицей]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
|
| [[:commons:Category:Guzel Yakhina|Guzel Yakhina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 761
| data-sort-value="1958" | 1958-09-16
| [[Гөлнар Балтанова]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-05-20
|
|-
| style='text-align:right'| 762
| data-sort-value="1983" | 1983-02-26
| [[Гөлнар Гарифуллина]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 763
| data-sort-value="1891" | 1891-10-15
| [[Гөлсем Болгарская]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Gulsum Bolgarskaya|Gulsum Bolgarskaya]]
| data-sort-value="1968" | 1968-01-09
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 764
| data-sort-value="1901" | 1901-03-25
| [[Гөлсем Камская]]
|
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Аң (труппа)|Аң]]<br/>[[Әстерхан дәүләт татар драма театры]]<br/>[[Мәскәү татар театры|Мәскәү үзәк татар эшче театры]]<br/>[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
| data-sort-value="1975" | 1975-12-08
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 765
| data-sort-value="1907" | 1907-02-24
| [[Гөлсем Сөләйманова]]
|
| [[җырчы]]
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968-06-14
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 766
| data-sort-value="1943" | 1943-03-06
| [[Гөлсинә Җантимерова]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 767
| data-sort-value="1938" | 1938-02-05
| [[Гөлшат Бардина]]
|
| ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 768
| data-sort-value="1905" | 1905-04-23
| [[Давид Мерин-Волосов]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
| data-sort-value="1971" | 1971-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 769
| data-sort-value="1957" | 1957-12-06
| [[Дамир Гобәйдуллин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 770
| data-sort-value="1999" | 1999-09-21
| [[Дамир Гыйлемханов (1999)]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Damir Gilemhanov|Damir Gilemhanov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-03-07
| ''[[:d:Q582033|Золоте]]''
|-
| style='text-align:right'| 771
| data-sort-value="1962" | 1962-12-23
| [[Дамир Динниулов]]
| ''[[:d:Q4196669|Іванаўскі інстытут Дзяржаўнай супрацьпажарнай службы МНС Расіі]]''<br/>''[[:d:Q4059227|РФ Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Дәүләт янгын сүндерү хезмәте академиясе]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| [[:commons:Category:Damir Dinniulov|Damir Dinniulov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-06-04
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 772
| data-sort-value="1994" | 1994-10-05
| [[Дамир Мусин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 773
| data-sort-value="1979" | 1979-10-11
| [[Дамир Фәттахов]]
| [[Казан юридик институты|Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан юридик институты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2027448|«Сколково» Мәскәү идарә мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 774
| data-sort-value="1957" | 1957-11-01
| ''[[:d:Q12787237|Дамир Хәмидуллин]]''
|
| ''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 775
| data-sort-value="1965" | 1965-05-29
| [[Дамир Шәрәфетдинов (1965)|Дамир Шәрәфетдинов]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| [[шагыйрь]]
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-02-21
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 776
| data-sort-value="1940" | 1940-09-12
| [[Дамир Шәрәфетдинов (1940)|Дамир Шәрәфетдинов]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Төньяк-Көнбатыш идарә институты|Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясенең Төньяк-Көнбатыш идарә институты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''
| [[Татарстан яшьләре (газета)|«Татарстан яшьләре»]]<br/>[[«Ватаным Татарстан» газетасы|«Ватаным Татарстан»]]<br/>[[КПССның Татарстан өлкә комитеты]]<br/>[[Казан шәһәренең музей комплексы|«Казан» милли-мәдәни үзәге]]<br/>[[Татарстан Республикасының Архив эше буенча дәүләт комитеты]]<br/>[[Казан дәүләт энергетика университеты]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-02-07
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 777
| data-sort-value="1985" | 1985-12-22
| ''[[:d:Q48947433|Дана Сидерос]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 778
| data-sort-value="1981" | 1981-10-19
| [[Даниил Шиһапов]]
| ''[[:d:Q2652597|А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе]]''
| ''[[:d:Q138858|эстрада артисты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 779
| data-sort-value="1999" | 1999-12-12
| [[Данил Садыйков]]
|
| ''[[:d:Q48942|schoolchild]]''
|
| [[:commons:Category:Danil Sadykov|Danil Sadykov]]
| data-sort-value="2012" | 2012-05-05
| [[Чаллы]]
|-
| style='text-align:right'| 780
| data-sort-value="2000" | 2000-01-25
| ''[[:d:Q59594340|Данил Степанов]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Danil Stepanov|Danil Stepanov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 781
| data-sort-value="1993" | 1993-12-03
| [[Данил Фәйзуллин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 782
| data-sort-value="1996" | 1996-11-06
| ''[[:d:Q47011405|Данила Кашин]]''
|
| ''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q57414145|online streamer]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 783
| data-sort-value="1986" | 1986-06-02
| ''[[:d:Q1162242|Даниэль Насыйбуллин]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 784
| data-sort-value="1946" | 1946-11-07
| [[Дания Кәримова]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 785
| data-sort-value="1946" | 1946-08-23
| [[Дания Нуруллина]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| [[:commons:Category:Daniya Nurullina|Daniya Nurullina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 786
| data-sort-value="1945" | 1945-04-10
| [[Данияр Мөштәри]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-10-15
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 787
| data-sort-value="1990" | 1990-10-03
| [[Дарья Шкурихина]]
|
| ''[[:d:Q24037210|нәфис гимнастика спортсмены]]''
|
| [[:commons:Category:Daria Shkurikhina|Daria Shkurikhina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 788
| data-sort-value="2002" | 2002-04-16
| [[Даяна Кириллова]]
|
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Dayana Kirillova|Dayana Kirillova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 789
| data-sort-value="1907" | 1907-04-29<br/>1907-05-12
| [[Дементий Шмаринов]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-08-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 790
| data-sort-value="1979" | 1979-05-19
| [[Денис Архипов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 791
| data-sort-value="1970" | 1970-10-05
| [[Денис Капустин]]
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''<br/>''[[:d:Q13848274|өчле сикерүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 792
| data-sort-value="1985" | 1985-05-05
| [[Денис Логинов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 793
| data-sort-value="1982" | 1982-02-20
| [[Денис Маркелов]]
|
| ''[[:d:Q13382576|ишүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 794
| data-sort-value="1985" | 1985-10-31
| ''[[:d:Q4525902|Денис Шогин]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 795
| data-sort-value="1858" | 1858
| ''[[:d:Q97344392|Деренков, Андрей Степанович]]''
|
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''
|
| [[:commons:Category:Andrey Derenkov|Andrey Derenkov]]
| data-sort-value="1953" | 1953
| [[Анжир]]
|-
| style='text-align:right'| 796
| data-sort-value="1948" | 1948-07-22
| ''[[:d:Q114414132|Дзмітрый Давыдавіч Грыншпан]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''
| ''[[:d:Q21658471|Навукова-даследчы інстытут фізіка-хімічных праблем БДУ]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 797
| data-sort-value="1975" | 1975-10-11
| [[Диана Габделганиева]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 798
| data-sort-value="1977" | 1977-11-29
| [[Диана Машкова]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 799
| data-sort-value="1984" | 1984-07-16
| [[Диана Сәфәрова]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 800
| data-sort-value="1931" | 1931-09-05
| [[Диләвер Зөбәеров]]
| [[Казан Император университеты]]
|
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| data-sort-value="2010" | 2010-09-22
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 801
| data-sort-value="1926" | 1926-10-07
| [[Диләрә Бәширева]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2008" | 2008-08-07
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 802
| data-sort-value="1970" | 1970-12-27
| [[Диләрә Нәүрузова]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 803
| data-sort-value="1993" | 1993-03-29
| [[Диләрә Фазлыева]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 804
| data-sort-value="1986" | 1986-11-27
| [[Диләрә Әүхәдиева]]
| ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 805
| data-sort-value="1989" | 1989-01-05
| [[Динар Хәфизуллин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 806
| data-sort-value="1936" | 1936-04-14
| [[Динә Вәлиева]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[ТР дәүләт сынлы сәнгать музее]]
| [[:commons:Category:Dina Valeeva|Dina Valeeva]]
| data-sort-value="2025" | 2025-08-04
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 807
| data-sort-value="1969" | 1969-05-24
| [[Динә Сабитова|Динә Сабитева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 808
| data-sort-value="1929" | 1929-10-02
| ''[[:d:Q39388989|Динә Табиева]]''
|
| ''[[:d:Q783906|невролог]]''
|
| [[:commons:Category:Dina Tabeeva|Dina Tabeeva]]
| data-sort-value="2023" | 2023-03-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 809
| data-sort-value="1975" | 1975-10-31
| ''[[:d:Q19908736|Диодор]]''
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q88104555|patristic scholar]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q733786|кәшиш]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 810
| data-sort-value="1816" | 1816
| ''[[:d:Q65974629|Диттель, Вильям Францевич]]''
| [[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
|
| data-sort-value="1848" | 1848
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 811
| data-sort-value="1980" | 1980-12-12
| [[Дмитрий Цинман|Дмитри Синман]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 812
| data-sort-value="1939" | 1939-09-30
| [[Дмитрий Фукс|Дмитри Фукс]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q129421|Дейвистагы Калифорния үнивирситите]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 813
| data-sort-value="1972" | 1972-04-17
| [[Дмитрий Ячанов|Дмитри Ячанов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 814
| data-sort-value="1970" | 1970-07-15
| [[Дмитрий Балмин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 815
| data-sort-value="1959" | 1959-04-29
| [[Дмитрий Бикчәнтәев]]
|
| [[композитор]]
|
| [[:commons:Category:Dmitry Bikchentaev|Dmitry Bikchentaev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 816
| data-sort-value="1966" | 1966-07-22
| [[Дмитрий Бугров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 817
| data-sort-value="1952" | 1952-01-28
| [[Дмитрий Булыгин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 818
| data-sort-value="1813" | 1813
| [[Дмитрий Вараксин]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1886" | 1886
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 819
| data-sort-value="1978" | 1978-05-22
| [[Дмитрий Древке]]
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 820
| data-sort-value="1942" | 1942-10-08
| [[Дмытро Кива|Дмитрий Кива]]
| ''[[:d:Q171249|Харьков милли аэрокосмик үниверситеты]]''
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q212268|Antonov]]''
| [[:commons:Category:Dmytro Kiwa|Dmytro Kiwa]]
| data-sort-value="2024" | 2024-07-24
|
|-
| style='text-align:right'| 821
| data-sort-value="1941" | 1941-07-04
| [[Дмитрий Киржеманов]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Казан мотор төзүчеләр җитештерү берләшмәсе]]<br/>[[Казан Суворов хәрби училищесы|Казан Суворов хәрби укуханәсе]]<br/>[[Казан яшь тамашачы театры]]<br/>''[[:d:Q18816872|Брянск өлкә яшь тамашачы театры]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-06-14
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 822
| data-sort-value="1980" | 1980-11-04
| ''[[:d:Q16403247|Дмитрий Кирилов]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 823
| data-sort-value="1948" | 1948-07-30
| [[Дмитрий Красильников]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[:commons:Category:Dmitry Mikhailovich Krasilnikov|Dmitry Mikhailovich Krasilnikov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 824
| data-sort-value="1809" | 1809-04-20
| [[Дмитрий Крюков]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1845" | 1845-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 825
| data-sort-value="1878" | 1878-08-14
| [[Дмитрий Марко]]
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| [[:commons:Category:Dmitriy Marko|Dmitriy Marko]]
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 826
| data-sort-value="1980" | 1980-03-12
| [[Дмитрий Мартынов (1980)]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Dmitry Martynov (sinologist)|Dmitry Martynov (sinologist)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 827
| data-sort-value="1899" | 1899-07-14
| [[Дмитрий Мейснер]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-01-21
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 828
| data-sort-value="1889" | 1889-10-26
| ''[[:d:Q4295394|Дмитрий Миончинский]]''
| ''[[:d:Q4318657|Түбән Новгород кадет корпусы]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918-12-16
| [[Ставрополь губернасы]]
|-
| style='text-align:right'| 829
| data-sort-value="1993" | 1993-10-11
| [[Дмитрий Незванкин]]
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitry Nezvankin|Dmitry Nezvankin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 830
| data-sort-value="1983" | 1983-07-09
| [[Дмитрий Обухов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitri Obukhov|Dmitri Obukhov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 831
| data-sort-value="1910" | 1910-08-30
| ''[[:d:Q18278273|Дмитрий Строганов]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1948" | 1948-08-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 832
| data-sort-value="1963" | 1963-11-23
| [[Дмитрий Таюрский]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q21660520|Институт физики Казанского (Привожского) федерального университета]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Tayursky|Dmitry Tayursky]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 833
| data-sort-value="1891" | 1891
| [[Дмитрий Фёдоров]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 834
| data-sort-value="1869" | 1869-10-29
| ''[[:d:Q18327343|Дмитрий Шестаков]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-06-17
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 835
| data-sort-value="1875" | 1875-02-05
| [[Дмитрий Янишевский]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[Казан Император университеты]]
|
| data-sort-value="1944" | 1944-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 836
| data-sort-value="1904" | 1904-08-09
| [[Евгений Соковнин|Евгени Соковнин]]
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
|
| data-sort-value="1973" | 1973-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 837
| data-sort-value="1946" | 1946-10-12
| [[Евгений Щеголев|Евгени Чоголев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-05-07
| [[Воронеж]]
|-
| style='text-align:right'| 838
| data-sort-value="1936" | 1936-12-22
| [[Евгений Штырков|Евгени Штырков]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 839
| data-sort-value="1972" | 1972-10-21
| [[Евгений Афинеевский]]
|
| ''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q222344|кинооператор]]''
|
| [[:commons:Category:Eugene Afineevsky|Eugene Afineevsky]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 840
| data-sort-value="1870" | 1870
| [[Евгений Болотов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1922" | 1922-09-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 841
| data-sort-value="1913" | 1913-12-22
| [[Евгений Бусыгин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Evgeny Busygin|Evgeny Busygin]]
| data-sort-value="2008" | 2008-02-15
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 842
| data-sort-value="1975" | 1975-07-25
| [[Евгений Варламов]]
| ''[[:d:Q4122948|Волгоград дәүләт физик культура академиясе]]''
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 843
| data-sort-value="1908" | 1908-04-08
| [[Евгений Геништа]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-11-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 844
| data-sort-value="1886" | 1886-11-17
| [[Евгений Геркен]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
|
|
| data-sort-value="1962" | 1962-03-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 845
| data-sort-value="1961" | 1961-03-15
| [[Евгений Гришин (1961)]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Evgeniy Grishin|Evgeniy Grishin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 846
| data-sort-value="1934" | 1934-08-29
| [[Евгений Гуляковский]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-11-03
|
|-
| style='text-align:right'| 847
| data-sort-value="1970" | 1970-06-30
| [[Евгений Ефремов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 848
| data-sort-value="1909" | 1909-03-07
| [[Евгений Забиякин]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 849
| data-sort-value="1937" | 1937
| [[Евгений Кацура]]
|
| ''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]''
|
|
| data-sort-value="1967" | 1967-03-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 850
| data-sort-value="1950" | 1950-05-08
| [[Евгений Колесников (1950)]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 851
| data-sort-value="1981" | 1981-03-29
| [[Евгений Константинов (1982)|Евгений Константинов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 852
| data-sort-value="1962" | 1962-11-22
| [[Евгений Кранатов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 853
| data-sort-value="1947" | 1947-01-18
| [[Евгений Михайлов (1947)|Евгений Михайлов]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 854
| data-sort-value="1961" | 1961-01-08
| [[Евгений Муравьёв]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
| [[:commons:Category:Eugene Muraviov|Eugene Muraviov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 855
| data-sort-value="1951" | 1951-04-08
| ''[[:d:Q118188428|Евгений Прокофьев]]''
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Evgeny Prokofyev|Evgeny Prokofyev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 856
| data-sort-value="1919" | 1919-02-23
| ''[[:d:Q49105253|Евгений Третников]]''
|
| ''[[:d:Q13382576|ишүче]]''
|
|
| data-sort-value="1992" | 1992
|
|-
| style='text-align:right'| 857
| data-sort-value="1864" | 1864-08-05
| [[Евгений Чириков]]
|
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''
|
| [[:commons:Category:Evgeny Chirikov|Evgeny Chirikov]]
| data-sort-value="1932" | 1932-01-18
| ''[[:d:Q2580968|Dejvice]]''
|-
| style='text-align:right'| 858
| data-sort-value="1896" | 1896-10-09
| [[Евгений Шварц]]
| ''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]''
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''
|
| [[:commons:Category:Evgeny Shvarts|Evgeny Shvarts]]
| data-sort-value="1958" | 1958-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 859
| data-sort-value="1994" | 1994-04-06
| ''[[:d:Q16225736|Евгений Ярославлев]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 860
| data-sort-value="1984" | 1984-09-17
| [[Евгения Володина]]
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 861
| data-sort-value="1994" | 1994-12-17
| [[Евгения Тарасова]]
|
| ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''
|
| [[:commons:Category:Evgenia Tarasova|Evgenia Tarasova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 862
| data-sort-value="1991" | 1991-02-23
| [[Евгения Финогентова]]
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 863
| data-sort-value="1849" | 1849-12-09
| [[Егор Вагнер]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4323007|Яңа Александрия авыл хуҗалыгы һәм урманчылык институты]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| [[:commons:Category:Egor Egorovich Wagner|Egor Egorovich Wagner]]
| data-sort-value="1903" | 1903-11-27
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 864
| data-sort-value="1999" | 1999-06-04
| ''[[:d:Q56073306|Егор Куимов]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 865
| data-sort-value="1975" | 1975-10-06
| [[Екатерина Болдырева]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''
|
| [[:commons:Category:Ekaterina Boldyreva|Ekaterina Boldyreva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 866
| data-sort-value="1876" | 1876-12-21
| [[Екатерина Ковелькова]]
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
| data-sort-value="1963" | 1963-02-07
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 867
| data-sort-value="1891" | 1891-12-22
| [[Екатерина Максимова]]
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
| data-sort-value="1932" | 1932
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 868
| data-sort-value="1832" | 1832-12-15
| ''[[:d:Q105659500|Екатерина Модестовна Молоствова]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1874" | 1874-04-24
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 869
| data-sort-value="1864" | 1864-11-03
| ''[[:d:Q136227800|Екатерина Николаевна Нелидова]]''
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
| data-sort-value="1930" | 1930-09
|
|-
| style='text-align:right'| 870
| data-sort-value="1985" | 1985-06-29
| ''[[:d:Q16272501|Екатерина Чиркова]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 871
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q56307824|Екатерина Шилоносова]]''
|
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>[[композитор]]
|
| [[:commons:Category:Kate NV|Kate NV]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 872
| data-sort-value="1908" | 1908-01-13
| [[Елена Вечтомова]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1989" | 1989-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 873
| data-sort-value="1965" | 1965-09-02
| [[Елена Вишленкова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 874
| data-sort-value="1890" | 1890-04-27
| [[Елена Жилина]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Казан дәүләт академия рус Зур драма театры|Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры]]
|
| data-sort-value="1963" | 1963-01-29
| [[Винница]]
|-
| style='text-align:right'| 875
| data-sort-value="1923" | 1923-05-14
| [[Елена Колотинская]]
| ''[[:d:Q4304336|Мәскәү юридик институты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| [[:commons:Category:Elena Kolotinskaya|Elena Kolotinskaya]]
| data-sort-value="1996" | 1996-05-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 876
| data-sort-value="1993" | 1993-05-18
| ''[[:d:Q47067488|Елена Кошка]]''
|
| ''[[:d:Q488111|порнография актёры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 877
| data-sort-value="1984" | 1984-01-04
| [[Елена Мигунова]]
|
| ''[[:d:Q4009406|эспринтир]]''
|
| [[:commons:Category:Yelena Migunova|Yelena Migunova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 878
| data-sort-value="1992" | 1992-03-16
| [[Елизавета Максимова]]
| ''[[:d:Q1466157|Прага сәнгать академиясенең театр факультеты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| [[:commons:Category:Elizaveta Maximová|Elizaveta Maximová]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 879
| data-sort-value="1949" | 1949-01-08
| ''[[:d:Q117749478|Елфимов, Всеволод Александрович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 880
| data-sort-value="1874" | 1874-04-11
| ''[[:d:Q11725611|Ержи Варчаловский]]''
|
| ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| [[:commons:Category:Jerzy Warchałowski|Jerzy Warchałowski]]
| data-sort-value="1939" | 1939-03-13
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 881
| data-sort-value="1892" | 1892
| ''[[:d:Q108782246|Ермолаев, Вадим Михайлович]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1955" | 1955-06-27
|
|-
| style='text-align:right'| 882
| data-sort-value="1889" | 1889-10-09<br/>1889-09-27
| [[Ефрем (Ефремов)|Ефрем]]
| [[Казан руханилар академиясе]]<br/>[[Казан руханилар семинариясе]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941-11-14
| [[Курск]]
|-
| style='text-align:right'| 883
| data-sort-value="1897" | 1897-06-13
| [[Заһидә Тинчурина]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[П. В. Дементьев исемендәге Казан авиация-техника көллияте|П. В. Дементьев исемендәге Казан авиация-техник көллияте]]<br/>[[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]<br/>[[Сәйяр|«Сәйяр»]]<br/>[[Самар татар театр студиясе|Самара татар театр студиясе]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан Суворов хәрби училищесы|Казан Суворов хәрби укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Zakhida Tinchurina|Zakhida Tinchurina]]
| data-sort-value="1988" | 1988-08-13
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 884
| data-sort-value="1917" | 1917-03-03
| [[Зыгмунт Рушчевски]]
| ''[[:d:Q9383107|28 нче гомуми белем бирү лицее]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| [[:commons:Category:Zygmunt Ruszczewski|Zygmunt Ruszczewski]]
| data-sort-value="1968" | 1968-09-01
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 885
| data-sort-value="1899" | 1899-04-16
| [[Зәйнәп Камалова]]
|
|
| [[Республика татар күчмә театры]]<br/>[[Әстерхан дәүләт татар драма театры]]
| [[:commons:Category:Zaynap Kamalova|Zaynap Kamalova]]
| data-sort-value="1977" | 1977-02-12
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 886
| data-sort-value="1969" | 1969-11-20
| [[Зөлфия Гарипова]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 887
|
| [[Зөлфия Зарипова]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 888
| data-sort-value="1952" | 1952-04-14
| [[Зөлфия Сафиуллина]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 889
| data-sort-value="1932" | 1932-06-22
| [[Зөлфия Таҗуризина]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4144551|Таулы Алтай дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-03-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 890
| data-sort-value="1922" | 1922-11-22
| [[Зөләйха Хисмәтуллина]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>[[җырчы]]
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="1994" | 1994-02-24
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 891
| data-sort-value="1945" | 1945-04-07
| [[Зөфәр Бохараев]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2023" | 2023-10-08
|
|-
| style='text-align:right'| 892
| data-sort-value="1957" | 1957-01-01
| [[Зөфәр Галиуллин]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Мир Араб мәдрәсәсе]]<br/>''[[:d:Q6068104|Iraqi University]]''<br/>[[Россия ислам институты (Казан)|Россия ислам институты]]
| [[мөфти]]
| [[Татарстан (телерадиокомпания)]]<br/>[[Һөнәри училище|һөнәри-техника укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q2426237|Urengoy–Pomary–Uzhhorod pipeline]]''<br/>[[Мәрҗани мәчете]]<br/>[[Борнай мәчете|Bornay mäçete]]<br/>[[Колшәриф мәчете]]<br/>[[Киров өлкәсе мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 893
| data-sort-value="1892" | 1892
| [[Ибраһим Аитов]]
|
| ''[[:d:Q897317|йөземче]]''
| ''[[:d:Q30274278|Я. И. Потапенко исемендәге Бөтенроссия виноградчылык һәм шәраб ясау фәнни-тикшеренү институты]]''
|
| data-sort-value="1974" | 1974-10-21
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 894
| data-sort-value="1910" | 1910-12-25
| [[Ибраһим Гафуров (1910)|Ибраһим Гафуров]]
|
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
| data-sort-value="1972" | 1972-04-24
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 895
| data-sort-value="1778" | 1778-04-20
| [[Ибраһим Хәлфин]]
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан Император университеты]]<br/>[[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Азия матбагасы (Казан)|Азия матбагасы]]
|
| data-sort-value="1829" | 1829-01-14
| [[Казан губернасы]]
|-
| style='text-align:right'| 896
| data-sort-value="1900" | 1900-07-28
| [[Иван Башкиров (1900)|Иван Башкиров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-04-30
| [[Франкфурт]]
|-
| style='text-align:right'| 897
| data-sort-value="1793" | 1793
| ''[[:d:Q29643938|Иван Великопольский]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
| data-sort-value="1868" | 1868
| ''[[:d:Q16029722|Чукавино]]''
|-
| style='text-align:right'| 898
| data-sort-value="1874" | 1874-11-25
| [[Иван Граве]]
| ''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]''
| ''[[:d:Q151197|хәрби инженер]]''
| ''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]''
| [[:commons:Category:Ivan Grave|Ivan Grave]]
| data-sort-value="1960" | 1960-03-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 899
| data-sort-value="1788" | 1788-10-06
| ''[[:d:Q133843695|Иван Иванович Мельников]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="1837" | 1837
| [[Семёнов (шәһәр)]]<br/>[[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]]
|-
| style='text-align:right'| 900
| data-sort-value="1821" | 1821-10-07
| [[Иван Мартынов]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q98833890|Catholic theologian]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''
|
| [[:commons:Category:Ivan Mikhailovich Martynov|Ivan Mikhailovich Martynov]]
| data-sort-value="1894" | 1894-04-26
| [[Канн]]
|-
| style='text-align:right'| 901
| data-sort-value="1857" | 1857
| [[Иван Попов (1857)|Иван Попов]]
| ''[[:d:Q4323007|Яңа Александрия авыл хуҗалыгы һәм урманчылык институты]]''
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1927" | 1927-07-31
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 902
| data-sort-value="1899" | 1899-08-22
| [[Иван Рогов]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1949" | 1949-12-05
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 903
| data-sort-value="1843" | 1843
| [[Иван Рукавишников]]
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
| data-sort-value="1901" | 1901
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 904
| data-sort-value="1997" | 1997-03-11
| ''[[:d:Q125960272|Иван Сергеевич Жарский]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 905
| data-sort-value="1859" | 1859-07-20
| [[Иван Харитонов (1859)|Иван Харитонов]]
|
| ''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
|
| data-sort-value="1927" | 1927-08-27
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 906
| data-sort-value="1799" | 1799-11-20<br/>1799-12-01
| ''[[:d:Q29352183|Иван Черлицкий]]''
|
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q765778|органист]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q1643514|аранжировкачы]]''
|
|
| data-sort-value="1865" | 1865-11-02<br/>1865-11-14<br/>1865-06-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 907
| data-sort-value="1869" | 1869-02-23
| [[Иван Ягодинский]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 908
| data-sort-value="1910" | 1910-01-17
| [[Игорь Адо]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983-06-29
|
|-
| style='text-align:right'| 909
| data-sort-value="1954" | 1954-04-07
| [[Игорь Антипин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[РФА КФҮ Органик һәм физик химия институты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 910
| data-sort-value="1938" | 1938-01-03
| ''[[:d:Q252094|Игорь Вулох]]''
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Igor Vulokh|Igor Vulokh]]
| data-sort-value="2012" | 2012-11-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 911
| data-sort-value="1932" | 1932-04-02
| [[Игорь Ермолаев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 912
| data-sort-value="1965" | 1965-04-21
| ''[[:d:Q3792414|Игорь Масленников]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 913
| data-sort-value="1978" | 1978-04-20
| [[Игорь Носов]]
| [[39 нчы мәктәп (Казан)|39 нчы мәктәп]]<br/>[[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| ''[[:d:Q978044|executive]]''
| ''[[:d:Q113960758|Far East and Arctic Development Corporation]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-08
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 914
| data-sort-value="1962" | 1962-09-18
| [[Игорь Савельев (1962)|Игорь Савельев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 915
| data-sort-value="1913" | 1913-02-21
| ''[[:d:Q134351683|Игорь Сергеевич Телятников]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-01-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 916
| data-sort-value="1912" | 1912-02-02
| [[Игорь Торгов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-06-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 917
| data-sort-value="1959" | 1959-12-04
| [[Игорь Щетинин]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 918
| data-sort-value="1957" | 1957-12-31
| ''[[:d:Q117845495|Изабелла Рогожина]]''
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 919
| data-sort-value="1870" | 1870-06-05
| ''[[:d:Q107031055|Измайлов, Владимир Константинович]]''
|
| ''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q42298217|feuilletonist]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 920
| data-sort-value="1986" | 1986-05-24
| [[Илвирә Ибраһимова (1986)|Илвирә Ибраһимова]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 921
| data-sort-value="1957" | 1957-04-14
| [[Илгиз Гыйләҗев]]
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| [[хокук белгече]]
|
| [[:commons:Category:Ilgiz Gilazov|Ilgiz Gilazov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 922
| data-sort-value="1960" | 1960-04-26
| [[Илгиз Гыймранов]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 923
| data-sort-value="1941" | 1941-08-08
| [[Илгиз Кавиев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 924
| data-sort-value="1936" | 1936
| [[Илгиз Кәшшафетдинов]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
|
|
| data-sort-value="2006" | 2006
| ''[[:d:Q4341747|Pavlovskaya Sloboda]]''
|-
| style='text-align:right'| 925
| data-sort-value="1994" | 1994-11-13
| ''[[:d:Q126373186|Илгиз Мөхетдинов]]''
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[җырчы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]
| [[:commons:Category:Ilgiz Mukhutdinov|Ilgiz Mukhutdinov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 926
| data-sort-value="1929" | 1929-06-07
| [[Илгиз Поздняков]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-01-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 927
| data-sort-value="1947" | 1947-01-26
| [[Илдар Арсланов (1947)|Илдар Арсланов]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-07
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 928
| data-sort-value="1976" | 1976-03-14
| ''[[:d:Q100602209|Илдар Берхеев]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 929
| data-sort-value="1954" | 1954-03-03
| [[Илдар Габдуллин]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 930
| data-sort-value="1964" | 1964-12-02
| [[Илдар Гарифуллин (1964)]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''<br/>''[[:d:Q859528|футбол хөкемчесе]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 931
| data-sort-value="1939" | 1939-11-13
| [[Илдар Зарипов (1939)|Илдар Зарипов]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''<br/>[[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Ildar Zaripov|Ildar Zaripov]]
| data-sort-value="2012" | 2012-06-14
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 932
| data-sort-value="1967" | 1967-08-16
| [[Илдар Ибраһимов (1967)|Илдар Ибраһимов]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
| [[:commons:Category:Ildar Ibragimov|Ildar Ibragimov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 933
| data-sort-value="1961" | 1961-01-09
| [[Илдар Рәхмәтуллин (1961)|Илдар Рәхмәтуллин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 934
| data-sort-value="1986" | 1986-03-06
| [[Илдар Рәхмәтуллин (1986)|Илдар Рәхмәтуллин]]
|
| ''[[:d:Q378622|узышчы]]''<br/>''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 935
| data-sort-value="1978" | 1978-02-03
| ''[[:d:Q98067073|Илдар Сәгъдәтшин]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| [[Татарстан китап нәшрияты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 936
| data-sort-value="1945" | 1945-02-14
| [[Илдар Тарханов]]
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 937
| data-sort-value="1950" | 1950-06-06
| [[Илдар Хәйруллин (1950)|Илдар Хәйруллин]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Ildar Khairullin (actor)|Ildar Khairullin (actor)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 938
| data-sort-value="1965" | 1965-09-30
| [[Илдар Хәйруллин (1965)|Илдар Хәйруллин]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| [[хирург]]
| ''[[:d:Q4145424|1нче санлы шәһәр клиник хастаханәсе (Мәскәү)]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 939
| data-sort-value="1963" | 1963-11-24
| [[Илдар Шәймәрданов]]
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 940
| data-sort-value="1935" | 1935-05-22
| [[Илдар Әхмәдиев]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011-01-14
|
|-
| style='text-align:right'| 941
| data-sort-value="1965" | 1965-08-07
| [[Илдар Әхмәрев]]
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| [[:commons:Category:Ildar Akhmerov|Ildar Akhmerov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 942
| data-sort-value="1938" | 1938-10-23
| [[Илдус Лотфуллин]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2419397|терапевт]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-02-28
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 943
| data-sort-value="1928" | 1928-03-06
| [[Илдус Мостюков|Илдус Мәстүкев]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[галим]]
|
| [[:commons:Category:Ildus Mostyukov|Ildus Mostyukov]]
| data-sort-value="2024" | 2024-07-06
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 944
| data-sort-value="1931" | 1931-03-07
| [[Элимир Дистанов|Илимир Дистанов]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 945
| data-sort-value="1949" | 1949-11-17
| [[Илларион Плещинский (физиолог)]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2012" | 2012-07-02
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 946
| data-sort-value="1995" | 1995-03-08
| [[Илмир Нәбиуллин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Elmir Nabiullin|Elmir Nabiullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 947
| data-sort-value="1955" | 1955-08-09
| [[Илмирә Блинова]]
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-02-08
| [[Россия]]
|-
| style='text-align:right'| 948
| data-sort-value="1962" | 1962-11-28
| [[Илмирә Галиева]]
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''
|
| [[:commons:Category:Elmira Galeeva|Elmira Galeeva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 949
| data-sort-value="1974" | 1974-04-24
| [[Эльмира Зарипова|Илмирә Зарипова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4366447|П. А. Столыпин ис. Идел буе идарә итү институты]]''<br/>''[[:d:Q4397991|Бөтенрусия дәүләт юстиция университеты]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Татарстан Республикасы Хезмәт, халыкны эш белән тәэмин итү һәм социаль яклау министрлыгы]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 950
| data-sort-value="2001" | 2001-09-11
| ''[[:d:Q106808218|Илназ Галәвиев]]''
| [[Казанның 175 нче гимназиясе]]
| ''[[:d:Q15883433|mass murderer]]''<br/>''[[:d:Q315247|university student]]''<br/>''[[:d:Q107565466|school shooter]]''
|
| [[:commons:Category:Ilnaz Galyaviev|Ilnaz Galyaviev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 951
| data-sort-value="1969" | 1969-05-13
| ''[[:d:Q105393437|Илнур Гыйззәтуллин]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 952
| data-sort-value="1963" | 1963-07-27
| [[Илшат Әминов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Татарстан — Яңа Гасыр]]
| [[:commons:Category:Ilshat Aminov|Ilshat Aminov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 953
| data-sort-value="1981" | 1981-06-08
| ''[[:d:Q108686261|Илья Вольфсон]]''
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Ilia Volfson|Ilia Volfson]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 954
| data-sort-value="1955" | 1955-04-05
| ''[[:d:Q28002450|Илья Змеев]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| [[:commons:Category:Ilja Zmiejew|Ilja Zmiejew]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 955
| data-sort-value="1984" | 1984-04-17
| [[Илья Мокрецов]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 956
| data-sort-value="1989" | 1989-08-02
| [[Илья Начвин]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
|
| [[Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Дәүләт идарәсенең цифрлы үсеше, мәгълүмати технологияләр һәм элемтә министрлыгы]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 957
| data-sort-value="1998" | 1998-02-05
| [[Илья Спиридонов]]
|
| ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''
|
| [[:commons:Category:Ilia Spiridonov|Ilia Spiridonov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 958
| data-sort-value="1995" | 1995-02-13
| ''[[:d:Q22352652|Илья Шарипов]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| [[:commons:Category:Ilya Sharipov|Ilya Sharipov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 959
| data-sort-value="1990" | 1990-05-07
| [[Илья Шикшин]]
|
| ''[[:d:Q3186699|Go professional]]''
|
| [[:commons:Category:Ilya Shikshin|Ilya Shikshin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 960
| data-sort-value="1956" | 1956-01-29
| [[Ильяс Айдаров]]
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| [[:commons:Category:Ilyas Aidarov|Ilyas Aidarov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 961
| data-sort-value="1987" | 1987-07-07
| [[Ильяс Гафаров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q47541952|продюсер]]''<br/>''[[:d:Q2378505|promoter]]''
| [[Tat Cult Fest]]<br/>[[Татаркино (оешма)|Татаркино]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 962
| data-sort-value="1991" | 1991-08-15
| [[Эмиль Гарипов|Имил Гарипов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 963
| data-sort-value="1905" | 1905-10-02
| [[Инна Федорова|Инна Фөдорова]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
| data-sort-value="1990" | 1990-05-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 964
| data-sort-value="1923" | 1923-08-20
| [[Иннокентий Попов]]
| ''[[:d:Q111599291|école musicale pour enfants n° 1]]''
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''
|
|
| data-sort-value="1990" | 1990-07-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 965
| data-sort-value="1882" | 1882-06-16
| [[Иоанн (Братолюбов)|Иоанн]]
| [[Казан руханилар академиясе]]<br/>[[Казан руханилар семинариясе]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| ''[[:d:Q4351509|Пирем руханилар семинариясе]]''
|
| data-sort-value="1968" | 1968-02-27
| [[Сембер]]
|-
| style='text-align:right'| 966
| data-sort-value="1958" | 1958-01-20
| [[Иоанн (Тимофеев)|Иоанн]]
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 967
| data-sort-value="1893" | 1893-12-07
| [[Иоанн (Широков)|Иоанн]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:John (Shirokov)|John (Shirokov)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-08-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 968
| data-sort-value="1907" | 1907-09-22
| [[Иосиф Маневич]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
|
| data-sort-value="1976" | 1976-11-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 969
| data-sort-value="1967" | 1967-09-09
| [[Ирек Богуславский]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Irek Boguslavskiy|Irek Boguslavskiy]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 970
| data-sort-value="1986" | 1986-01-16
| ''[[:d:Q6068458|Ирек Ганиев]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 971
| data-sort-value="1953" | 1953-01-25
| ''[[:d:Q12128721|Ирек Гатауллин]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Irek Hataullin|Irek Hataullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 972
| data-sort-value="1980" | 1980-12-25
| [[Ирек Миңнеәхмәтов|Ирек Миңнеәхмәтев]]
| [[Арча педагогика көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| [[:commons:Category:Irek Minnakhmetov|Irek Minnakhmetov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-03-13
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 973
| data-sort-value="1960" | 1960-03-08
| [[Ирек Мөхәммәтов]]
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q805253|ballet master]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 974
| data-sort-value="1997" | 1997-10-01
| [[Ирек Ризаев]]
|
| ''[[:d:Q2309784|вилаузышчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 975
| data-sort-value="1928" | 1928-04-11
| [[Ирек Рәхмәтуллин]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-05-18
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 976
| data-sort-value="1962" | 1962-12-08
| [[Ирек Фәйзуллин]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Irek Faizullin|Irek Faizullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 977
| data-sort-value="1960" | 1960-04-19
| [[Ирина Аверко-Антонович]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006-01-24
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 978
| data-sort-value="1971" | 1971-12-13
| [[Ирина Антонова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
| [[:commons:Category:Irina Ilgizovna Antonova|Irina Ilgizovna Antonova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 979
| data-sort-value="1982" | 1982-12-15
| [[Ирина Богатырёва]]
|
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 980
| data-sort-value="1978" | 1978-08-02
| ''[[:d:Q95230996|Ирина Волынец]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>''[[:d:Q4173297|JUSTO]]''<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Irina Volynets|Irina Volynets]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 981
| data-sort-value="1973" | 1973-02-06
| [[Ирина Гринёва]]
| ''[[:d:Q4538872|Ярыслау дәүләт театр институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| [[:commons:Category:Irina Grinyova|Irina Grinyova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 982
| data-sort-value="1921" | 1921-12-21
| [[Ирина Заиконникова]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-09-13
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 983
| data-sort-value="1907" | 1907-04-09
| [[Ирина Зарубина]]
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| ''[[:d:Q4407688|Питырбур дәүләт кәмит театры]]''
|
| data-sort-value="1976" | 1976-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 984
| data-sort-value="1935" | 1935-06-07
| [[Ирина Зимакова]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011-04-02
| [[Россия]]
|-
| style='text-align:right'| 985
| data-sort-value="1933" | 1933-04-18
| [[Ирина Коновалова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-08-14
|
|-
| style='text-align:right'| 986
| data-sort-value="1961" | 1961-03-09
| [[Ирина Полякова]]
| ''[[:d:Q4303891|Мәскәү дәүләт физик мәдәният академиясе]]''
| ''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 987
| data-sort-value="1933" | 1933-05-01
| [[Ирина Студенцова|Ирина Студенсова]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| data-sort-value="2002" | 2002-12-17
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 988
| data-sort-value="1975" | 1975-09-28
| [[Ирина Хрунова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[адвокат]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 989
| data-sort-value="1881" | 1881-01-10
| [[Иринарх Стратонов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1945" | 1945
| [[Buxenwald]]
|-
| style='text-align:right'| 990
| data-sort-value="1893" | 1893-01-27
| [[Ириней (Шульмин)|Ириней]]
| [[Казан руханилар академиясе]]<br/>[[Казан руханилар семинариясе]]
|
|
| [[:commons:Category:Irenaeus (Shulmin)|Irenaeus (Shulmin)]]
| data-sort-value="1938" | 1938-02-08
| [[Самар]]
|-
| style='text-align:right'| 991
| data-sort-value="1950" | 1950-06-06
| [[Искәндәр Галимов (1950)|Искәндәр Галимов]]
| ''[[:d:Q4059261|РФ ЭЭМның Идарә итү академиясе]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 992
| data-sort-value="1958" | 1958-08-31
| [[Искәндәр Гыйләҗев]]
| [[94-нче гимназия (Казан)|94 нче гимназия]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты]]
| [[:commons:Category:Iskander Gilyazov|Iskander Gilyazov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 993
| data-sort-value="1978" | 1978-03-13
| [[Искәндәр Мөхәммәтшакиров]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 994
| data-sort-value="1929" | 1929-10-05
| [[Искәндәр Рәфыйков]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q139435776|Латвия ССР дәүләт сәнгать академиясе]]''
|
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
|
| data-sort-value="2018" | 2018-10-01
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 995
| data-sort-value="1955" | 1955-07-25
| [[Искәндәр Сәйфуллин (1955)|Искәндәр Сәйфуллин]]
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| [[:commons:Category:Iskander Sayfullin|Iskander Sayfullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 996
| data-sort-value="1974" | 1974-08-31
| [[Искәндәр Хәйруллин]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 997
| data-sort-value="1990" | 1990-11-09
| [[Ислам Вәлиев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 998
| data-sort-value="1912" | 1912-04-15
| [[Исмәгыйль Габдрәфыйков]]
| ''[[:d:Q4243515|Кубан дәүләт технология университеты]]''
|
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-10-29
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 999
| data-sort-value="1875" | 1875
| [[Исмәгыйль Госманов]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]<br/>[[Казан Император университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1000
| data-sort-value="1953" | 1953-04-18
| [[Исмәгыйль Шәрәфиев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-06-22
| [[Татарстан]]
|-
| style='text-align:right'| 1001
| data-sort-value="1917" | 1917
| [[Исхак Зилбер]]
|
| ''[[:d:Q133485|раввин]]''
|
|
| data-sort-value="2004" | 2004
| [[Иерусалим|Котдус]]
|-
| style='text-align:right'| 1002
| data-sort-value="1876" | 1876-12-26
| [[Исхак Казаков]]
|
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1003
| data-sort-value="1959" | 1959-01-14
| [[Ия Нечаева]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1004
| data-sort-value="1936" | 1936-05-30
| [[Йолдыз Исәнбәт]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1005
| data-sort-value="1985" | 1985-04-06
| [[Йолдыз Миңнуллина]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| [[:commons:Category:Yulduz Minnullina|Yulduz Minnullina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1006
| data-sort-value="1929" | 1929-04-29
| [[Йолдыз Нигъмәтуллина]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2023" | 2023-02-02
|
|-
| style='text-align:right'| 1007
| data-sort-value="1722" | 1722-02-14
| ''[[:d:Q94926071|Йоханн Германн Блюм]]''
|
| ''[[:d:Q152002|пастыр]]''<br/>''[[:d:Q918824|military chaplain]]''
|
|
| data-sort-value="1792" | 1792-12-22
| ''[[:d:Q1774211|Klettenberg]]''
|-
| style='text-align:right'| 1008
| data-sort-value="1946" | 1946-08-20
| ''[[:d:Q135636977|Казанцев, Вячеслав Васильевич]]''
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]<br/>''[[:d:Q4125412|Воронеж дәүләт яшь тамашачы тиятры]]''
| [[:commons:Category:Vyacheslav Kazantsev|Vyacheslav Kazantsev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1009
| data-sort-value="1896" | 1896
| [[Камал II]]
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1010
| data-sort-value="1949" | 1949-02-08
| [[Камил Исхаков]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| [[:commons:Category:Kamil Iskhakov|Kamil Iskhakov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1011
| data-sort-value="1950" | 1950-07-16
| [[Камил Монасыйпов]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1012
| data-sort-value="1958" | 1958-03-12
| ''[[:d:Q131823318|Камил Фәйзрахманов]]''
|
| ''[[:d:Q128124|тавыш режиссёры]]''
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
| [[:commons:Category:Kamil Fayzrahmanov|Kamil Fayzrahmanov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-28
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1013
| data-sort-value="2006" | 2006-04-26
| [[Камилә Вәлиева]]
|
| ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''
|
| [[:commons:Category:Kamila Valieva|Kamila Valieva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1014
| data-sort-value="1988" | 1988-05-18
| [[Камилә Гафурҗанова]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1015
| data-sort-value="1993" | 1993-05-19
| [[Камилә Шакирова]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1016
| data-sort-value="1898" | 1898
| ''[[:d:Q124769685|Караулов, Борис Фёдорович]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1964" | 1964
|
|-
| style='text-align:right'| 1017
| data-sort-value="1989" | 1989-08-17
| [[Карина Амбарцумова]]
| ''[[:d:Q4398068|Россия дәүләт социаль университеты]]''
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
| [[:commons:Category:Karina Ambartsumova|Karina Ambartsumova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1018
| data-sort-value="1811" | 1811-07-18
| [[Карл Лүдвиг Литтров]]
| [[Вена университеты]]<br/>''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Вена университеты]]
| [[:commons:Category:Karl Ludwig von Littrow|Karl Ludwig von Littrow]]
| data-sort-value="1877" | 1877-11-16
| [[Венеция]]
|-
| style='text-align:right'| 1019
| data-sort-value="1911" | 1911-10-13
| [[Карлис Штейнс|Карл Штейнс]]
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
|
| data-sort-value="1983" | 1983-04-04
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 1020
| data-sort-value="1914" | 1914-06-15
| ''[[:d:Q106625220|Катков, Герман Петрович]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-01-07
| [[Иваново]]
|-
| style='text-align:right'| 1021
| data-sort-value="1996" | 1996-12-11
| ''[[:d:Q55102704|Кирилл Горнаев]]''
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1022
| data-sort-value="1990" | 1990-04-13
| [[Кирилл Петров]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1023
| data-sort-value="1906" | 1906-05-22
| ''[[:d:Q28574375|Клаус Хохейсель]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998
|
|-
| style='text-align:right'| 1024
| data-sort-value="1946" | 1946-04-10
| ''[[:d:Q123856896|Клопоух, Яков Борисович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1025
| data-sort-value="1904" | 1904-10-21
| ''[[:d:Q112996327|Ковалевский, Михаил Михайлович]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 1026
| data-sort-value="1869" | 1869
| ''[[:d:Q131624491|Кокорев, Александр Михайлович]]''
| ''[[:d:Q1949325|Мәскәү рәсем сәнгате, һәйкәл ясау һәм мигъмарият укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[Казан Родионов затлы кызлар институты]]<br/>[[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Mikhaylovich Kokorev|Aleksandr Mikhaylovich Kokorev]]
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1027
| data-sort-value="2001" | 2001-07-31
| ''[[:d:Q131783730|Комков, Денис Эдуардович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1028
| data-sort-value="1871" | 1871-02-24
| [[Константин Волков (1871)|Константин Волков]]
| ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''
| [[хирург]]
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-06-28
| [[Ядернә]]
|-
| style='text-align:right'| 1029
| data-sort-value="1885" | 1885-02-11
| [[Константин Ворошилов (1885)]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1929" | 1929
|
|-
| style='text-align:right'| 1030
| data-sort-value="1863" | 1863-08-01
| [[Константин Котелов]]
| [[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''
|
|
| data-sort-value="1919" | 1919
| [[Днипро]]
|-
| style='text-align:right'| 1031
| data-sort-value="1838" | 1838-07-02
| ''[[:d:Q26243807|Константин Крупский]]''
| ''[[:d:Q4318657|Түбән Новгород кадет корпусы]]''<br/>''[[:d:Q3577761|Константин артиллерия укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| [[:commons:Category:Konstantin Krupskiy|Konstantin Krupskiy]]
| data-sort-value="1883" | 1883-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1032
| data-sort-value="1903" | 1903-10-24<br/>1903-11-07
| [[Константин Мүфке]]
| ''[[:d:Q4453553|Сарытау театр институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| [[:commons:Category:Konstantin Mufke|Konstantin Mufke]]
| data-sort-value="1968" | 1968-01-26<br/>1968-01-01
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 1033
| data-sort-value="1913" | 1913-10-22
| [[Константин Поспелов]]
|
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-01-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1034
| data-sort-value="1967" | 1967-10-02
| [[Константин Руденко]]
|
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[тарих]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1035
| data-sort-value="1848" | 1848-04-25
| [[Константин Рукавишников]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
| data-sort-value="1915" | 1915-11-29
| [[Петергоф|Петерһоф]]
|-
| style='text-align:right'| 1036
| data-sort-value="1891" | 1891
| [[Константин Уханов]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Konstantin Ukhanov|Konstantin Ukhanov]]
| data-sort-value="1937" | 1937-10-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1037
| data-sort-value="1858" | 1858-02-20
| ''[[:d:Q20481874|Константин Шидловский]]''
|
| ''[[:d:Q860918|эсперантист]]''
|
|
| data-sort-value="1920" | 1920-04-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1038
| data-sort-value="1600" | 16th century
| [[Константин Шушерин]]
|
|
|
|
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 1039
| data-sort-value="1980" | 1980-12-26
| [[Ксения Фёдорова]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4892466|Berlin School of Creative Leadership]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''
|
| [[:commons:Category:Xenia Fedorova|Xenia Fedorova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1040
| data-sort-value="1977" | 1977-06-29
| [[Лариса Астахова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]<br/>''[[:d:Q4476368|Administrative Directorate of the President of the Russian Federation]]''
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1041
|
| [[Лариса Усманова|Лариса Госманова]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1042
| data-sort-value="1944" | 1944-08-09
| ''[[:d:Q55102945|Лев Амбиндер]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
| ''[[:d:Q4398137|Fonds d'aide russe]]''<br/>''[[:d:Q4229784|Kommersant publishing house]]''
| [[:commons:Category:Lev Ambinder|Lev Ambinder]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1043
| data-sort-value="1920" | 1920-12-30
| [[Лев Безыменский]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-06-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1044
| data-sort-value="1896" | 1896-05-18
| [[Лев Берг]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
|
|
|
| data-sort-value="1974" | 1974-03-30
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1045
| data-sort-value="1941" | 1941-04-19
| [[Лев Грольман]]
|
| ''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]''
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-08-11
|
|-
| style='text-align:right'| 1046
| data-sort-value="1926" | 1926-10-26
| [[Лев Зефиров]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-10-01
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1047
| data-sort-value="1908" | 1908-11-20
| [[Лев Линков]]
|
| [[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1971" | 1971-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1048
| data-sort-value="1865" | 1865-02-21
| [[Лев Урванцов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
|
| data-sort-value="1929" | 1929-01-15
| [[Карловы-Вары]]
|-
| style='text-align:right'| 1049
| data-sort-value="1935" | 1935-05-25
| [[Легия Мөхәммәтҗанова|Легия Мөхәммәтҗаныва]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Legiya Mukhametzyanova|Legiya Mukhametzyanova]]
| data-sort-value="2025" | 2025-01-06
|
|-
| style='text-align:right'| 1050
| data-sort-value="1967" | 1967-08-02
| [[Леон Литинецкий]]
| ''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Leon Litinetski|Leon Litinetski]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1051
| data-sort-value="1903" | 1903-10-21
| [[Леон Чвәтопелк-Мирски]]
|
| [[офицер]]
|
|
| data-sort-value="1944" | 1944-08-06
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1052
| data-sort-value="1878" | 1878-12-08
| [[Леонид Вайнер]]
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918-07-22
| [[Кузино (Свердловск өлкәсе)|Кузино]]
|-
| style='text-align:right'| 1053
| data-sort-value="1964" | 1964-05-10
| [[Леонид Волошин]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
| [[:commons:Category:Leonid Voloshin|Leonid Voloshin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1054
| data-sort-value="1937" | 1937-07-10
| ''[[:d:Q21029850|Леонид Демидович]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999
|
|-
| style='text-align:right'| 1055
| data-sort-value="1846" | 1846-03-15
| [[Леонид Камаровский]]
| ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]''
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]''<br/>''[[:d:Q4303988|Мәскәү югары хатын-кызлар курслары]]''
| [[:commons:Category:Leonid Kamarovskiy|Leonid Kamarovskiy]]
| data-sort-value="1912" | 1912-12-08<br/>1912-08-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1056
| data-sort-value="1880" | 1880-08-04
| [[Леонид Клюев]]
| ''[[:d:Q2996600|Генераль штаб академиясе]]''
| ''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4114347|Радиацион, химик һәм биологик саклану һәм мөһәндис гаскәрләре хәрби академиясе]]''
|
| data-sort-value="1943" | 1943-01-29
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1057
| data-sort-value="1906" | 1906-11-11
| [[Леонид Лавров (1906)|Леонид Лавров]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943-09-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1058
| data-sort-value="1903" | 1903-09-21
| [[Леонид Любарский]]
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
| data-sort-value="1975" | 1975
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1059
| data-sort-value="1940" | 1940-11-28
| [[Леонид Попов (1940)|Леонид Попов]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>''[[:d:Q55149460|Fedotov Test Pilot School]]''
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q254651|штурман]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q1572992|Sokol]]''<br/>''[[:d:Q282717|Gromov Flight Research Institute]]''
| [[:commons:Category:Leonid Stepanovich Popov|Leonid Stepanovich Popov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-07-06
| [[Жуковский (Мәскәү өлкәсе)|Жуковски (Мәскәү өлкәсе)]]
|-
| style='text-align:right'| 1060
| data-sort-value="1904" | 1904-12-24
| [[Леонид Терентьев]]
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| [[инженер]]
|
|
| data-sort-value="1974" | 1974
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1061
| data-sort-value="1946" | 1946-12-24
| [[Леонид Филатов]]
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>[[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Leonid Filatov|Leonid Filatov]]
| data-sort-value="2003" | 2003-10-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1062
| data-sort-value="1963" | 1963-03-05
| [[Лиана Нифонтова]]
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1063
| data-sort-value="1951" | 1951-02-27
| [[Лидия Логинова (1951)|Лидия Логинова]]
| ''[[:d:Q4476754|Урал дәүләт педагоика университеты]]''
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1064
| data-sort-value="1974" | 1974-10-02
| [[Лилиан Наврозашвили]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1065
| data-sort-value="1967" | 1967-06-06
| [[Лилия Газизова]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
| [[:commons:Category:Liliya Gazizova|Liliya Gazizova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1066
|
| [[Лилия Маврина]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1067
| data-sort-value="1979" | 1979-06-30
| [[Лилия Сәрвәрова]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q17484288|ethnomusicologist]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1068
| data-sort-value="1985" | 1985-06-17
| [[Линар Гыйльмуллин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-06-22
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1069
| data-sort-value="1955" | 1955-02-06
| [[Линар Латыйпов]]
| [[Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты|Николай Александрович Добролюбов исемендәге Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты]]
| [[галим]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Linar Latypov|Linar Latypov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1070
| data-sort-value="1935" | 1935
| [[Лира Минһаҗетдинова]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q2419397|терапевт]]''<br/>''[[:d:Q3264451|кардиолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1071
| data-sort-value="1946" | 1946-04-15<br/>1946
| ''[[:d:Q110694217|Личман, Борис Васильевич]]''
| ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4476765|Ural Institute of Economics, Management and Law]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-06-22
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 1072
| data-sort-value="1946" | 1946-04-25
| [[Лия Заһидуллина]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1073
| data-sort-value="1936" | 1936-09-04
| [[Лоренс Блинов]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-24
|
|-
| style='text-align:right'| 1074
| data-sort-value="1918" | 1918-02-14
| [[Лотфулла Гыйззетдинов|Лотфулла Гыйззетдинев]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1982" | 1982-07-11
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1075
| data-sort-value="1873" | 1873-07-06
| ''[[:d:Q27846377|Луиза Грюнбладт]]''
|
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1076
| data-sort-value="1968" | 1968-12-31
| [[Луиза Фәсхетдинова]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]
| ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''
| [[Әмир Мәҗитов музее]]<br/>[[Арча милли аяк киеме фабрикасы]]<br/>[[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1077
| data-sort-value="1943" | 1943-09-13
| [[Любовь Зенитова]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| ''[[:d:Q5090503|химик-технолог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1078
| data-sort-value="1948" | 1948-02-10
| ''[[:d:Q86002274|Людмила Бояркина]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1079
| data-sort-value="1958" | 1958-08-22
| [[Людмила Крутакова]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1080
| data-sort-value="1971" | 1971
| [[Людмила Смеркович]]
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| [[:commons:Category:Liudmila Smerkovich|Liudmila Smerkovich]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1081
| data-sort-value="1907" | 1907-09-22
| [[Люциан Климович]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989-07-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1082
| data-sort-value="1930" | 1930-09-30
| [[Люция Фарсина]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Республика татар күчмә театры]]
|
| data-sort-value="2005" | 2005-03-04
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1083
| data-sort-value="1967" | 1967-07-12
| [[Люция Хәмитова|Люция Хәмитева]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1084
| data-sort-value="1955" | 1955-07-01
| [[Людмила Казанцева|Лүдмила Казанцева]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1085
| data-sort-value="1948" | 1948-10-09
| [[Людмила Шубина|Лүдмила Шубина]]
|
| ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1086
| data-sort-value="1964" | 1964-10-07
| [[Ләйлә Гарифуллина]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[Татарстан дәүләт камера хоры]]<br/>[[Софья Гобәйдуллинаның заманча музыка үзәге]]
| [[:commons:Category:Layla Garifullina|Layla Garifullina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1087
| data-sort-value="1918" | 1918-10-05
| [[Ләйлә Садри]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1088
|
| [[Ләйсән Юнысова]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1089
| data-sort-value="1952" | 1952-08-21
| [[Ләлә Миңнуллина]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1090
| data-sort-value="1983" | 1983-06-10
| [[МакSим]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''
|
| [[:commons:Category:MakSim|MakSim]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1091
| data-sort-value="1987" | 1987-05-13
| [[Макар Бестужев]]
|
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1092
| data-sort-value="1931" | 1931-01-21
| ''[[:d:Q109487951|Макаров, Андрей Юрьевич]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-06-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1093
| data-sort-value="1977" | 1977-11-10
| ''[[:d:Q62713466|Максим Андреев]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1094
| data-sort-value="1913" | 1913-09-14
| [[Максим Дмитриев]]
|
| [[офицер]]
|
|
| data-sort-value="1990" | 1990-11-01
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1095
| data-sort-value="1991" | 1991-06-19
| [[Максим Жестоков]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1096
| data-sort-value="1976" | 1976-06-22
| [[Максим Казак]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1097
| data-sort-value="1996" | 1996-01-29
| [[Максим Лазарев (1996)|Максим Лазарев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1098
| data-sort-value="1980" | 1980-09-15
| [[Максим Шәрәфетдинов|Максим Шәрәфетдинев]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''
| [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]
| [[:commons:Category:Maxim Sharafutdinov|Maxim Sharafutdinov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1099
| data-sort-value="1961" | 1961-01-29
| [[Мансур Гыйләҗев]]
|
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1100
| data-sort-value="1902" | 1902-03-06
| [[Мансур Мозаффаров]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="1966" | 1966-11-20
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1101
| data-sort-value="1917" | 1917-12-25
| [[Мансур Әбләев]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-06-16
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1102
| data-sort-value="1948" | 1948-01-01
| ''[[:d:Q85136992|Марамыгин, Валентин Георгиевич]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1103
| data-sort-value="1961" | 1961-07-09
| [[Марат Бариев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Marat Bariev|Marat Bariev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1104
| data-sort-value="1984" | 1984-02-11
| ''[[:d:Q12087697|Марат Вәлиуллин]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1105
| data-sort-value="1984" | 1984-02-11
| ''[[:d:Q126889778|Марат Вәлиуллин]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1106
| data-sort-value="1964" | 1964-12-06
| [[Марат Ганиев]]
|
| ''[[:d:Q2309784|вилаузышчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1107
| data-sort-value="1987" | 1987-06-29
| ''[[:d:Q4071270|Марат Гаскәрев]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1108
| data-sort-value="1974" | 1974-10-05
| ''[[:d:Q98051343|Марат Гыйбатдинов]]''
|
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| [[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1109
| data-sort-value="1960" | 1960-05-10
| [[Марат Гыйзәтулин]]
|
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
| [[:commons:Category:Marat Gizatulin|Marat Gizatulin]]
| data-sort-value="2025" | 2025-11-20
|
|-
| style='text-align:right'| 1110
| data-sort-value="1962" | 1962-07-18
| [[Марат Гыйльфанов]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| ''[[:d:Q48861|Max Planck Institute for Astrophysics]]''<br/>''[[:d:Q1433237|РФА Космик тикшеренүләр институты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1111
| data-sort-value="1985" | 1985-12-31
| [[Марат Закиров (1985)|Марат Закиров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1112
| data-sort-value="1972" | 1972-02-07
| [[Марат Зарипов (1972)|Марат Зарипов]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1113
| data-sort-value="1974" | 1974-06-05
| [[Марат Заһидуллов]]
| [[131 нче лицей (Казан)|131 нче лицей]]<br/>''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304111|Мәскәү дәүләт икътисад, статистика һәм информатика университеты]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Marat Zagidullov|Marat Zagidullov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1114
| data-sort-value="1925" | 1925-07-21
| [[Марат Калиненок]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Marat Kalinenok|Marat Kalinenok]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1115
| data-sort-value="1957" | 1957-12-26
| [[Марат Мортазин]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| [[:commons:Category:Marat Fachrislamowitsch Hazrat Murtasin|Marat Fachrislamowitsch Hazrat Murtasin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1116
| data-sort-value="1991" | 1991-07-23
| [[Марат Ситдыйков]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Marat Sitdikov|Marat Sitdikov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1117
| data-sort-value="1986" | 1986-04-01
| [[Марат Сәгыйрев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1118
| data-sort-value="1970" | 1970-09-24
| [[Марат Сафиуллин|Марат Сәйфуллин]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1119
| data-sort-value="1987" | 1987-07-23
| [[Марат Фәйрушин]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[2 нче гимназия (Түбән Кама)]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1120
| data-sort-value="1984" | 1984-04-26
| [[Марат Хәйруллин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1121
| data-sort-value="1966" | 1966-08-09
| [[Марат Хөснуллин]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]<br/>''[[:d:Q2413375|Ачык университет]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Marat Khusnullin|Marat Khusnullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1122
| data-sort-value="1983" | 1983-03-10
| ''[[:d:Q6754928|Марат Әхмәтҗанов]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1123
| data-sort-value="1932" | 1932-10-13
| [[Марат Әхмәтҗанов]]
|
|
| ''[[:d:Q4418282|Себер дәүләт тимер юллары университеты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1124
| data-sort-value="1902" | 1902
| [[Маргарита Бутенина]]
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
| data-sort-value="1953" | 1953
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1125
| data-sort-value="1925" | 1925-06-28
| [[Марина Легенченко]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1126
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q117845701|Марина Нигматуллина]]''
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1127
| data-sort-value="1948" | 1948-07-17
| [[Марина Разбежкина]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1235146|documentary filmmaker]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| [[:commons:Category:Marina Razbezhkina|Marina Razbezhkina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1128
| data-sort-value="1884" | 1884-03-07
| [[Марина Скибицкая|Марина Скибиская]]
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
| [[:commons:Category:Marina Skibitskaya|Marina Skibitskaya]]
| data-sort-value="1943" | 1943-01-29
| [[Сарытау]]
|-
| style='text-align:right'| 1129
| data-sort-value="1884" | 1884-02-25
| ''[[:d:Q105823235|Мария Андреевна Островская]]''
|
| [[укытучы]]
|
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1130
| data-sort-value="1902" | 1902-11-28
| [[Мария Воронцова]]
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
|
| data-sort-value="1956" | 1956-06-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1131
| data-sort-value="1898" | 1898
| [[Мария Елизарова]]
| ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
|
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1132
| data-sort-value="1715" | 1715
| ''[[:d:Q95191397|Мария Кристина Вейзе]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1133
| data-sort-value="1974" | 1974-03-01
| [[Мария Манакова]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
| [[:commons:Category:Maria Manakova|Maria Manakova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1134
| data-sort-value="1984" | 1984-04-17
| [[Мария Никитина]]
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1135
| data-sort-value="1927" | 1927-10-27
| [[Марс Искәндәрев]]
| ''[[:d:Q4407686|Санкт-Петербург хәрби-диңгез институты]]''<br/>''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
| ''[[:d:Q104176943|military scientist]]''
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1136
| data-sort-value="1934" | 1934-11-07
| [[Марсель Сәлимҗанов]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Казан яшь тамашачы театры]]<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Marcel Salimzhanov|Marcel Salimzhanov]]
| data-sort-value="2002" | 2002-03-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1137
| data-sort-value="1974" | 1974-11-22
| [[Марсил Төхфәтуллин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1138
| data-sort-value="1998" | 1998-12-01
| [[Марта Мартьянова]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
| [[:commons:Category:Marta Martyanova|Marta Martyanova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1139
| data-sort-value="1952" | 1952-01-20
| ''[[:d:Q116827692|Маслов, Геннадий Семёнович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1140
| data-sort-value="1919" | 1919-02-20
| [[Матвей Рабинович]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-05-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1141
| data-sort-value="1940" | 1940-11-27
| ''[[:d:Q112988394|Маянский, Андрей Николаевич]]''
|
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-11-09
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1142
| data-sort-value="1978" | 1978-10-25
| [[Мефодий (Зайцев)|Мефодий]]
|
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Methodius (Zaytsev)|Methodius (Zaytsev)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1143
| data-sort-value="1969" | 1969-11-05
| [[Мидхәт Шаһиәхмәтов]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1144
| data-sort-value="1963" | 1963-04-05
| [[Миләүшә Айтуганова]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1145
|
| [[Миләүшә Нуруллина]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1146
|
| [[Миләүшә Нәҗмиева]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1147
| data-sort-value="1960" | 1960-05-13
| [[Миләүшә Таминдарова]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q106625143|хор җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Татарстан дәүләт камера хоры]]
| [[:commons:Category:Milyausha Tamindarova|Milyausha Tamindarova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1148
| data-sort-value="1972" | 1972-10-09
| [[Миләүшә Шәйхетдинова|Миләүшә Шәйхетдинева]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1149
| data-sort-value="1890" | 1890-03-20
| [[Михаил Агарков]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1947" | 1947-07-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1150
| data-sort-value="1908" | 1908
| [[Михаил Александров (1908)|Михаил Александров]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1986" | 1986
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 1151
| data-sort-value="1908" | 1908
| [[Михаил Андреев (1908)|Михаил Андреев]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1152
| data-sort-value="1889" | 1889-10-17
| ''[[:d:Q12080521|Михаил Балагушин]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
| data-sort-value="1966" | 1966-10-20
| [[Ижау]]
|-
| style='text-align:right'| 1153
| data-sort-value="1905" | 1905-02-28
| [[Михаил Белоусов (1905)|Михаил Белоусов]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Belousov (actor)|Mikhail Belousov (actor)]]
| data-sort-value="1960" | 1960-11-11
| [[Киев]]<br/>[[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1154
| data-sort-value="1879" | 1879-01-10
| [[Михаил Великанов]]
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
|
| data-sort-value="1964" | 1964-05-01
| ''[[:d:Q4199858|Ильичово]]''
|-
| style='text-align:right'| 1155
| data-sort-value="1832" | 1832-09-17
| [[Михаил Галкин-Враской]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]]
| [[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Nikolaevich Galkin-Vraskoy|Mikhail Nikolaevich Galkin-Vraskoy]]
| data-sort-value="1916" | 1916-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1156
| data-sort-value="1811" | 1811-01-02
| [[Михаил Деларю]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
| data-sort-value="1868" | 1868-02-24
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 1157
| data-sort-value="1893" | 1893-11-08
| [[Михаил Жаков (1893)|Михаил Жаков]]
| ''[[:d:Q48797404|Казан реаль укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
|
| data-sort-value="1936" | 1936
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1158
| data-sort-value="1845" | 1845-08-30
| [[Михаил Зайцев (1845)|Михаил Зайцев]]
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
| data-sort-value="1904" | 1904-03-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1159
| data-sort-value="1935" | 1935-05-03
| [[Михаил Калашников (1935)|Михаил Калашников]]
| ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1160
| data-sort-value="1903" | 1903-05-17
| [[Михаил Каргер]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| [[:commons:Category:Mikhail Konstantinovich Karger|Mikhail Konstantinovich Karger]]
| data-sort-value="1976" | 1976-08-26<br/>1976-08-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1161
| data-sort-value="1954" | 1954-03-24
| ''[[:d:Q122194742|Михаил Козловский]]''
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''
| [[Татарстан Рәисе|Татарстан Республикасы Рәисе]]
| [[:commons:Category:Mikhail Kozlovsky (photographer)|Mikhail Kozlovsky (photographer)]]
| data-sort-value="2018" | 2018-01-20
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1162
| data-sort-value="1899" | 1899-08-16
| ''[[:d:Q111133515|Михаил Корбут]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-08-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1163
| data-sort-value="1900" | 1900-11-19
| [[Михаил Лаврентьев (1900)|Михаил Лаврентьев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q4201577|Institute of Mathematics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q958769|Украина милли фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1962793|Lebedev Institute of Precision Mechanics and Computer Engineering]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| [[:commons:Category:Mikhail Lavrentiev|Mikhail Lavrentiev]]
| data-sort-value="1980" | 1980-10-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1164
| data-sort-value="1907" | 1907-10-20
| [[Михаил Ливанов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201459|Institute of Higher Nervous Activity]]''<br/>''[[:d:Q4201606|Institute of the Human Brain]]''<br/>''[[:d:Q4201752|Institute of Theoretical and Experimental Biophysics]]''
| [[:commons:Category:Mikhail Livanov|Mikhail Livanov]]
| data-sort-value="1986" | 1986-05-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1165
| data-sort-value="1891" | 1891-06-29
| [[Михаил Лобанов]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
| data-sort-value="1970" | 1970
| [[Сан-Паулу]]
|-
| style='text-align:right'| 1166
| data-sort-value="1795" | 1795-11-25
| [[Михаил Мусин-Пушкин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q12377291|censor]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Nikolaevich Musin-Pushkin|Mikhail Nikolaevich Musin-Pushkin]]
| data-sort-value="1862" | 1862-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1167
| data-sort-value="1904" | 1904
| [[Михаил Родионов]]
|
|
| ''[[:d:Q126824|Александр Ильич Лейпунский исемендәге Физика һәм энергетика институты — Россия Федерациясе дәүләт фәнни үзәге]]''
| [[:commons:Category:Mikhail Rodionov|Mikhail Rodionov]]
| data-sort-value="1976" | 1976-07-05
| [[Обнинск]]
|-
| style='text-align:right'| 1168
| data-sort-value="1933" | 1933-02-10
| [[Михаил Рощин]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
| [[:commons:Category:Mikhail Roshchin|Mikhail Roshchin]]
| data-sort-value="2010" | 2010-10-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1169
| data-sort-value="1851" | 1851-05-02
| [[Михаил Соймонов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[шагыйрь]]
|
|
| data-sort-value="1888" | 1888-09-12
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1170
| data-sort-value="1986" | 1986-01-31
| [[Михаил Тимаев]]
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1171
| data-sort-value="1879" | 1879-04-30
| [[Михаил Тушнов]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q71135051|патофизиолог]]''
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
|
| data-sort-value="1935" | 1935-09-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1172
| data-sort-value="1912" | 1912-09-20
| [[Михаил Федосеев]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Mikhail Fedoseyev|Mikhail Fedoseyev]]
| data-sort-value="1942" | 1942-03-23
| [[Кырым Автономияле Совет Социалистик Җөмһүрияте|Кырым АССР]]
|-
| style='text-align:right'| 1173
| data-sort-value="1987" | 1987-10-28
| ''[[:d:Q12171774|Михаил Шибанов]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1174
| data-sort-value="1907" | 1907-09-30
| [[Михаил Штранге]]
| ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
|
| data-sort-value="1968" | 1968
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1175
| data-sort-value="1952" | 1952-04-07
| [[Михаил Яковлев (1952)|Михаил Яковлев]]
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1176
| data-sort-value="1871" | 1871-12-02<br/>1871-12-14
| [[Михаил Янишевский]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
|
| data-sort-value="1949" | 1949-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1177
| data-sort-value="1934" | 1934-02-25
| [[Морат Вәсилев]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-11-25
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1178
| data-sort-value="1958" | 1958-08-07
| [[Морат Гаделшин]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Murad Gadylshin|Murad Gadylshin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1179
| data-sort-value="1953" | 1953-02-13
| [[Морат Ибәтуллин]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1180
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q55284224|Моше Химеин]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1181
| data-sort-value="1923" | 1923-07-02
| ''[[:d:Q117749984|Муравьёв, Анатолий Васильевич]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-09-11
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1182
| data-sort-value="1930" | 1930-01-22
| ''[[:d:Q134382028|Муругов, Дмитрий Сергеевич]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[хирург]]
| [[Мари Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|
| data-sort-value="2007" | 2007-02-01
| [[Йошкар-Ола]]
|-
| style='text-align:right'| 1183
| data-sort-value="1980" | 1980-05-28
| ''[[:d:Q137828328|Мухамедьяров, Марат Александрович]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[укытучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1184
| data-sort-value="1943" | 1943-03-12
| ''[[:d:Q136030011|Муштари, Земфира Хамидовна]]''
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Zemfira Mushtari|Zemfira Mushtari]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1185
| data-sort-value="1979" | 1979-09-23
| [[Мәдинә Гайнуллина]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1186
| data-sort-value="1892" | 1892
| [[Мәрьям Гобәйдуллина]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1933" | 1933
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 1187
| data-sort-value="1901" | 1901-11-20
| [[Мәрьям Рахманкулова|Мәрьям Рахманколова]]
|
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Maryam Rakhmankulova|Maryam Rakhmankulova]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-08
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1188
| data-sort-value="1893" | 1893
| [[Мәхмүдә Мозаффария]]
|
| ''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>[[шагыйрь]]
|
|
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1189
| data-sort-value="1955" | 1955-04-20
| [[Мәхмүт Ваһапов]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Makhmut Vagapov|Makhmut Vagapov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1190
| data-sort-value="1889" | 1889-05-01
| [[Мәхмүт Дулат-Али]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="1920" | 1920
| [[Баймак]]
|-
| style='text-align:right'| 1191
| data-sort-value="1918" | 1918-11-11
| [[Мәхмүт Зарипов]]
|
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-06-16
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1192
| data-sort-value="1904" | 1904
| ''[[:d:Q131427281|Мөкәррәмә Корбангалиева]]''
|
| ''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]''
|
|
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1193
| data-sort-value="1891" | 1891-09-16
| [[Мөхәммәд Вәлишин]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1194
| data-sort-value="1882" | 1882
| [[Мөхәммәт Идрисов (1882)|Мөхәммәт Идрисов]]
| [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="1948" | 1948-09-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1195
| data-sort-value="1913" | 1913-05-20
| [[Мөхәммәт Садри]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-03-27
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1196
| data-sort-value="1920" | 1920-02-21
| [[Мөхәммәт Әхмәтгалиев]]
|
| [[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Möxämmät Äxmätğälief|Möxämmät Äxmätğälief]]
| data-sort-value="1943" | 1943-08-27
| [[Смоленск]]
|-
| style='text-align:right'| 1197
| data-sort-value="1853" | 1853-01-10
| ''[[:d:Q132349040|Мөхәммәтзариф Әмирханов]]''
|
| [[имам]]<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''
| [[Иске Таш мәчет]]<br/>''[[:d:Q132349148|Әмирхания мәдрәсәсе]]''
|
| data-sort-value="1921" | 1921-06-24
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1198
| data-sort-value="1874" | 1874-01-22
| [[Мөхәммәтрәхим Казаков]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1199
| data-sort-value="1844" | 1844-09-11
| [[Мөхәммәтфәез Казаков]]
|
|
|
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1200
| data-sort-value="1848" | 1848-10-08
| [[Мөхәммәтшакир Казаков]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1932" | 1932
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1201
| data-sort-value="1832" | 1832-09-04
| [[Мөхәммәтҗан Галиев]]
|
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''
|
|
|
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1202
| data-sort-value="1865" | 1865
| [[Мөхәммәтҗан Сәйдәшев]]
|
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''
|
|
| data-sort-value="1914" | 1914-04-08
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1203
| data-sort-value="1932" | 1932-08-24
| [[Надежда Амфитеатрова]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| data-sort-value="1992" | 1992-06-06
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1204
| data-sort-value="1922" | 1922-03-23
| [[Надежда Николаева]]
|
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="1988" | 1988-11-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1205
| data-sort-value="1877" | 1877-03-26
| [[Надежда Сапожникова]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Nadezhda Sapozhnikova|Nadezhda Sapozhnikova]]
| data-sort-value="1942" | 1942-10<br/>1942-11
| ''[[:d:Q4320712|Nikolina Gora]]''
|-
| style='text-align:right'| 1206
| data-sort-value="1951" | 1951-03-21
| [[Надежда Чернышова]]
|
| ''[[:d:Q1690874|coxswain]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-05-03
|
|-
| style='text-align:right'| 1207
| data-sort-value="1946" | 1946-08-05
| [[Надир Әлмиев]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Nadir Almeev|Nadir Almeev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1208
| data-sort-value="1948" | 1948-04-28
| [[Надыйр Зыятдинов]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1209
| data-sort-value="1986" | 1986
| [[УСАЛ|Назим Исмәгыйлев]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1210
| data-sort-value="1931" | 1931-09-20
| [[Наил Биккенин]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-04-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1211
|
| [[Наил Бохараев]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1212
| data-sort-value="1953" | 1953-09-05
| [[Наил Зәбиров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1213
| data-sort-value="1948" | 1948-10-18
| [[Наил Измайлов]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1214
| data-sort-value="1960" | 1960-11-08
| ''[[:d:Q112989194|Наил Кашапов]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1215
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Наил Мөхәммәтҗанов]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 1216
| data-sort-value="1953" | 1953-01-21
| [[Наил Мөхәррәмов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1217
| data-sort-value="1943" | 1943-05-27
| [[Наил Сибгатуллин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2004" | 2004-03-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1218
| data-sort-value="1940" | 1940-10-08
| [[Наил Сәхибуллин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1219
| data-sort-value="1989" | 1989-07-09
| [[Наил Җамалиев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Nail Zamaliyev|Nail Zamaliyev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1220
| data-sort-value="1939" | 1939-04-05
| [[Наил Әмиров]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1221
| data-sort-value="1955" | 1955-03-25
| [[Наилә Бәширева]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1222
| data-sort-value="1940" | 1940-11-18
| [[Наилә Гәрәева]]
| [[Казан дәүләт академия рус Зур драма театры|Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Nailya Garaeva|Nailya Garaeva]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-28
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1223
| data-sort-value="1958" | 1958-04-04
| [[Наилә Кумысникова]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''
|
| [[:commons:Category:Nailya Kumysnikova|Nailya Kumysnikova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1224
| data-sort-value="1953" | 1953-01-02
| [[Наилә Гыйләҗева|Наилә Фәйзерахман кызы Гыйләҗева]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1225
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Наилә Әлмиева]]
|
| ''[[:d:Q17484288|ethnomusicologist]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1226
| data-sort-value="1925" | 1925-12-28
| [[Нариман Аитов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]<br/>''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-08-17
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 1227
| data-sort-value="1925" | 1925-01-11
| [[Нариман Сабитов]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
|
| data-sort-value="1971" | 1971-06-07
| [[Казан]]<br/>[[Акъяр]]
|-
| style='text-align:right'| 1228
| data-sort-value="1930" | 1930-08-12
| [[Наталия Андрамонова]]
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-04-29
|
|-
| style='text-align:right'| 1229
| data-sort-value="1942" | 1942-11-14
| [[Наталия Гутман]]
| [[Үзәк музыка мәктәбе - Музыка башкару сәнгате академиясе]]<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1230
| data-sort-value="1968" | 1968-07-26
| ''[[:d:Q4101172|Наталья Быстрова]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1231
| data-sort-value="1992" | 1992-07-19
| [[Наталья Жукова]]
|
| ''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1232
| data-sort-value="1982" | 1982-09-30
| [[Наталья Павлова]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1233
| data-sort-value="1895" | 1895
| [[Наталья Пономарёва]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Natalya Ponomaryova|Natalya Ponomaryova]]
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1234
| data-sort-value="1952" | 1952-03-18
| [[Натан Солодухо]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-10-18
|
|-
| style='text-align:right'| 1235
| data-sort-value="1945" | 1945-10-16
| [[Нелли Белова]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-03-20
| [[Вологда]]
|-
| style='text-align:right'| 1236
| data-sort-value="1875" | 1875-03-01
| [[Нестор Петровский]]
| [[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1921" | 1921-02-06
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1237
| data-sort-value="1778" | 1778
| [[Нигъмәт Ибраһимов|Нигъмәт Ибраhимов]]
| [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан Император университеты]]
|
| data-sort-value="1818" | 1818-04-17
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1238
| data-sort-value="1999" | 1999-05-24
| ''[[:d:Q45189381|Никита Мельников]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1239
| data-sort-value="1849" | 1849-09-15
| [[Николай (Адоратский)|Николай]]
| [[Казан руханилар академиясе]]<br/>[[Казан руханилар семинариясе]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>[[Әрхәрәй|япискеп]]
| ''[[:d:Q835952|Russian Orthodox Beijing Mission]]''
| [[:commons:Category:Nicholas (Adoratsky)|Nicholas (Adoratsky)]]
| data-sort-value="1896" | 1896-10-29
| [[Ырынбур]]
|-
| style='text-align:right'| 1240
| data-sort-value="1878" | 1878-04-07<br/>1878-03-26
| [[Николай (Ипатов)|Николай]]
| [[Казан руханилар семинариясе]]<br/>[[Казан руханилар академиясе]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-08-29
| [[Ижау]]
|-
| style='text-align:right'| 1241
| data-sort-value="1842" | 1842-11-25
| [[Николай Агафонов (1842)|Николай Агафонов]]
|
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
|
| data-sort-value="1908" | 1908-07-06
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1242
| data-sort-value="1908" | 1908-04-06
| [[Николай Александров (1908—1942)|Николай Александров]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q19908079|Яков Владимирович Самойлов исемендәге Ашламалар һәм инсектофунгицидлар институты]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942-04-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1243
| data-sort-value="1908" | 1908
| [[Николай Александров (1908—?)|Николай Александров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4127562|All-Russian Electrotechnical Institute]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1244
| data-sort-value="1892" | 1892-10-23<br/>1892-11-23<br/>1892-11-11
| [[Николай Андреев (1892)|Николай Андреев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[:commons:Category:Nikolay Petrovitch Andreev|Nikolay Petrovitch Andreev]]
| data-sort-value="1942" | 1942-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1245
| data-sort-value="1786" | 1786-04-23
| [[Николай Арендт]]
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| [[:commons:Category:Nickolay Fedorovich Arendt|Nickolay Fedorovich Arendt]]
| data-sort-value="1859" | 1859-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1246
| data-sort-value="1907" | 1907-01-27
| [[Николай Барышев (1907)|Николай Барышев]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q25893271|clandestine agent]]''
| ''[[:d:Q4242935|Gorky Drama Theatre]]''
|
| data-sort-value="1944" | 1944-04-10
| ''[[:d:Q4239398|Красний]]''
|-
| style='text-align:right'| 1247
| data-sort-value="1854" | 1854
| [[Николай Бобровников]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1921" | 1921-02-02
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1248
| data-sort-value="1880" | 1880-06-29
| [[Николай Васильев (1880)|Николай Васильев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1940" | 1940-12-31
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1249
| data-sort-value="1928" | 1928-05-29
| [[Николай Галахов]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolai Galakhov|Nikolai Galakhov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-03-01
|
|-
| style='text-align:right'| 1250
| data-sort-value="1896" | 1896
| [[Николай Гапонов]]
|
| [[офицер]]
|
|
| data-sort-value="1944" | 1944-04-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1251
| data-sort-value="1876" | 1876-01-07
| [[Николай Гейнике]]
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1252
| data-sort-value="1898" | 1898-10-25
| [[Николай Герасимов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1952" | 1952-03-13
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 1253
| data-sort-value="1871" | 1871-01-21
| ''[[:d:Q107157243|Николай Германович Молоствов]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1910" | 1910-05-20
| [[Sofiä|София]]
|-
| style='text-align:right'| 1254
| data-sort-value="1900" | 1900-06-21<br/>1900-04-08
| [[Николай Горев]]
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1992" | 1992-11-09
| No/unknown value<br/>[[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1255
| data-sort-value="1879" | 1879-05-11
| [[Николай Горизонтов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="1949" | 1949-04-29
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 1256
| data-sort-value="1911" | 1911-07-07
| [[Николай Гусев (1911)|Николай Гусев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q60244908|фитофизиолог]]''
|
|
| data-sort-value="1987" | 1987-07-03
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1257
| data-sort-value="1909" | 1909
| ''[[:d:Q20029223|Николай Ендаков]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|-
| style='text-align:right'| 1258
| data-sort-value="1904" | 1904-11-15
| [[Николай Жеребцов]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
|
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-11-25
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1259
| data-sort-value="1903" | 1903-04-24
| [[Николай Заболоцкий]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
| data-sort-value="1958" | 1958-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1260
| data-sort-value="1924" | 1924-04-11
| [[Николай Захаров (1924)|Николай Захаров]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-02-24
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1261
| data-sort-value="1832" | 1832
| [[Николай Иванов (1832)|Николай Иванов]]
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
| data-sort-value="1882" | 1882-03-14
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 1262
| data-sort-value="1932" | 1932-05-31
| [[Николай Ильинский|Николай Ильински]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-08-05
|
|-
| style='text-align:right'| 1263
| data-sort-value="1856" | 1856-05-26
| [[Николай Казин]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1916" | 1916-01-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1264
| data-sort-value="1956" | 1956-08-09
| [[Николай Каланов]]
| ''[[:d:Q4288523|International Independent University of Environmental and Political Sciences]]''
| [[язучы]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1265
| data-sort-value="1840" | 1840-05-08<br/>1840
| [[Николай Ковалевский]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан Император университеты]]
|
| data-sort-value="1891" | 1891-09-05<br/>1891
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1266
| data-sort-value="1873" | 1873-12-10<br/>1873-12-22
| [[Николай Козмин]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1942" | 1942-02-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1267
| data-sort-value="1956" | 1956-12-17
| [[Николай Колесов]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Aleksandrovitsj Kolesov|Nikolay Aleksandrovitsj Kolesov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1268
| data-sort-value="1894" | 1894-01-09
| [[Николай Корицкий]]
| ''[[:d:Q51054|Officer Aeronautical School]]''
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q1341318|Элемтә хәрби академиясе]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1269
| data-sort-value="1841" | 1841
| ''[[:d:Q12145717|Николай Лукич Пушкарёв]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
| data-sort-value="1906" | 1906-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1270
| data-sort-value="1891" | 1891-01-01
| [[Николай Мальцев (1891)|Николай Мальцев]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1271
| data-sort-value="1858" | 1858-12-25
| [[Николай Мари]]
|
| ''[[:d:Q202883|ветеринар]]''
|
|
| data-sort-value="1921" | 1921-06-31
| [[Новочеркасск]]
|-
| style='text-align:right'| 1272
| data-sort-value="1936" | 1936-01-18
| [[Николай Марков]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-08-22
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1273
| data-sort-value="1869" | 1869
| [[Николай Марковников]]
| ''[[:d:Q628254|Император сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 1274
| data-sort-value="1872" | 1872-10-15
| [[Николай Мельников (1872)|Николай Мельников]]
| [[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1951" | 1951-03-13
| [[Ле-Ман]]
|-
| style='text-align:right'| 1275
| data-sort-value="1840" | 1840-07-14
| [[Николай Мельников (1840)|Николай Мельников]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]<br/>[[Казан Император университеты]]
|
| data-sort-value="1900" | 1900-12-30
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1276
| data-sort-value="1982" | 1982-06-24<br/>1982-06-22
| [[Николай Никифоров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolai Nikiforov|Nikolai Nikiforov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1277
| data-sort-value="1843" | 1843-04-10
| [[Николай Осокин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан Император университеты]]
|
| data-sort-value="1895" | 1895-12-29
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1278
| data-sort-value="1877" | 1877-10-09
| [[Николай Осокин (1877)|Николай Осокин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Казан Император университеты]]
|
| data-sort-value="1949" | 1949-10-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1279
| data-sort-value="1877" | 1877-01-31
| [[Николай Парфентьев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]<br/>[[укытучы]]
| ''[[:d:Q47894932|Өченче Казан ирләр гимназиясе]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1943" | 1943-01-22
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1280
| data-sort-value="1899" | 1899-04-28
| [[Николай Первушин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q201492|Макгилл университеты]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-06-14
| [[Канада]]
|-
| style='text-align:right'| 1281
| data-sort-value="1893" | 1893
| ''[[:d:Q55655405|Николай Перминов]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1970" | 1970
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1282
| data-sort-value="1863" | 1863-02-16
| [[Николай Порфирьев]]
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="1930" | 1930
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1283
| data-sort-value="1819" | 1819-11-15
| [[Николай Рудановский|Николай Рудановски]]
|
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''
|
|
| data-sort-value="1882" | 1882-01-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1284
| data-sort-value="1845" | 1845-11-27
| [[Николай Рукавишников]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1875" | 1875-08-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1285
| data-sort-value="1966" | 1966-01-12
| [[Николай Савельев (1966)|Николай Савельев]]
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Nikolay Anatolievich Saveliev|Nikolay Anatolievich Saveliev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1286
| data-sort-value="1910" | 1910-12-08
| [[Николай Столбов (1910)|Николай Столбов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942-08-14
|
|-
| style='text-align:right'| 1287
| data-sort-value="1922" | 1922-05-22
| [[Николай Столяров]]
| ''[[:d:Q490188|Ю. А. Гагарин исемендәге һава-хәрби академиясе]]''
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Stolyarov|Nikolay Stolyarov]]
| data-sort-value="1993" | 1993-02-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1288
| data-sort-value="1881" | 1881-11-26<br/>1881-12-09
| [[Николай Фешин]]
| ''[[:d:Q628254|Император сынлы сәнгать академиясе]]''<br/>[[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q20857490|pastellist]]''<br/>''[[:d:Q17505902|рәссам-акварелист]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolai Ivanovich Fechin|Nikolai Ivanovich Fechin]]
| data-sort-value="1955" | 1955-10-05
| [[Санта-Моника]]
|-
| style='text-align:right'| 1289
| data-sort-value="1930" | 1930-05-14
| [[Николай Филиппов]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q544972|trombonist]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1290
| data-sort-value="1864" | 1864-09-30<br/>1864-09-18
| [[Николай Фирсов (1864)|Николай Фирсов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Мария хатын-кызлар гимназиясе (Казан)|Мария хатын-кызлар гимназиясе]]<br/>''[[:d:Q48797404|Казан реаль укуханәсе]]''<br/>[[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]
|
| data-sort-value="1934" | 1934-04-07<br/>1933-06-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1291
| data-sort-value="1873" | 1873-03-27<br/>1873-04-08
| [[Николай Чижевский|Николай Чижевски]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q57913869|Kyiv Polytechnic Institute of Emperor Alexander II]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>[[металлургия]]
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Chizhevski|Nikolai Chizhevski]]
| data-sort-value="1952" | 1952-04-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1292
| data-sort-value="1922" | 1922-05-22
| [[Николай Чунтонов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1977" | 1977-06-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1293
| data-sort-value="1870" | 1870-04-15
| [[Николай Яковлев (1870)|Николай Яковлев]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| ''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
|
| data-sort-value="1966" | 1966-06-19
| ''[[:d:Q260832|Комарово]]''
|-
| style='text-align:right'| 1294
| data-sort-value="1852" | 1852-05-03
| ''[[:d:Q15715606|Николя Никитин]]''
|
| ''[[:d:Q175151|басмаханәсе]]''
|
|
| data-sort-value="1850" | 19th century
|
|-
| style='text-align:right'| 1295
| data-sort-value="1932" | 1932-11-16
| [[Нил Фәсахов]]
|
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-09-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1296
| data-sort-value="1916" | 1916-05-23
| ''[[:d:Q115912473|Нина Александровна Бать]]''
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-10-26
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 1297
| data-sort-value="1930" | 1930-05-16
| [[Нина Данилова]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q112222344|psychophysiologist]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-02-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1298
| data-sort-value="1910" | 1910
| ''[[:d:Q27887270|Нина Дмитриевна Парина]]''
| [[Урал дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1299
| data-sort-value="1900" | 1900
| ''[[:d:Q33867222|Нихаль Ялаза Талуй]]''
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968-01-30
| [[Истанбул]]
|-
| style='text-align:right'| 1300
| data-sort-value="1913" | 1913-09-23
| [[Нияз Даутов]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q4476712|Урал дәүләт консерваториясе]]''
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
| data-sort-value="1986" | 1986-04-16
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1301
| data-sort-value="1989" | 1989-03-31
| [[Нияз Нәбиев]]
|
| ''[[:d:Q13382605|ике төр чаңгы ярышчысы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1302
| data-sort-value="1950" | 1950-12-18
| [[Нияз Халитов]]
|
|
|
|
|
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1303
| data-sort-value="1969" | 1969-03-16
| [[Нияз Әкбәров]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1304
| data-sort-value="1955" | 1955-06-05
| [[Нурания Җамали]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1305
| data-sort-value="1988" | 1988-03-06
| [[Нурбәк Батулла]]
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
| [[:commons:Category:Nurbek Batulla|Nurbek Batulla]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1306
| data-sort-value="1937" | 1937-06-02
| [[Нурдия Җүрәева]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1307
| data-sort-value="1931" | 1931
| [[Нәзнинә Сабитовская]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1308
| data-sort-value="1988" | 1988-02-03
| [[Нәфисә Хәйруллина]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1309
| data-sort-value="1895" | 1895-11-28
| [[Нәфисәт Шамил]]
| ''[[:d:Q4425093|Смольный асылзат кызлар институты]]''
| [[укытучы]]
|
|
| data-sort-value="1940" | 1940
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1310
| data-sort-value="1900" | 1900-04-30
| [[Нәфыйга Арапова]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Сәйяр|«Сәйяр»]]<br/>[[Башкорт дәүләт академия драма театры]]<br/>[[Әстерхан дәүләт татар драма театры]]<br/>[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Nafiga Arapova|Nafiga Arapova]]
| data-sort-value="1943" | 1943-04-13
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1311
| data-sort-value="1886" | 1886
| [[Нәҗип Хәлфин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-10-13
|
|-
| style='text-align:right'| 1312
| data-sort-value="1932" | 1932-12-03
| [[Нәүфәл Адылов]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q3761480|Пенза сәнгать училищесы]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| [[:commons:Category:Naufal Adylov|Naufal Adylov]]
| data-sort-value="2004" | 2004-12-01
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1313
| data-sort-value="1930" | 1930-01-15
| [[Нәүфәл Ризванов]]
|
| [[галим]]
|
| [[:commons:Category:Naufalʹ Rizvanov|Naufalʹ Rizvanov]]
| data-sort-value="2012" | 2012-04-09
|
|-
| style='text-align:right'| 1314
| data-sort-value="1934" | 1934
| [[Олег Белькович]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-07-11
|
|-
| style='text-align:right'| 1315
| data-sort-value="1903" | 1903-03-05
| ''[[:d:Q138611812|Олег Владимирович Николаев]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1316
| data-sort-value="1952" | 1952-11-06
| [[Олег Горюнов]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-05-29
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 1317
| data-sort-value="1980" | 1980-07-10
| ''[[:d:Q16647035|Олег Дусаев]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1318
| data-sort-value="1967" | 1967-08-09
| [[Олег Енгачев]]
|
| ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''
|
| [[:commons:Category:Oleg Engachev|Oleg Engachev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1319
| data-sort-value="1960" | 1960-12-28
| [[Олег Мартьянов]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1320
| data-sort-value="1953" | 1953-11-05
| [[Олег Морозов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Oleg Morozov|Oleg Morozov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1321
| data-sort-value="1947" | 1947-04-27
| ''[[:d:Q26776832|Олег Насакин]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1322
| data-sort-value="1965" | 1965-04-16
| [[Олег Никишин]]
|
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1323
| data-sort-value="1959" | 1959-03-14
| [[Олег Сакмаров]]
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
|
| [[:commons:Category:Oleg Sakmarov|Oleg Sakmarov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1324
| data-sort-value="1956" | 1956-02-25
| [[Олег Синяшин|Олег Синәшин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[РФА КФҮ Органик һәм физик химия институты]]
| [[:commons:Category:Oleg Sinyashin|Oleg Sinyashin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1325
| data-sort-value="1974" | 1974-09-20
| ''[[:d:Q112632182|Олег Эдуардович Лихачёв]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q355242|showman]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1326
| data-sort-value="1956" | 1956-05-12
| [[Олег Эпштейн]]
|
| ''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''
|
| [[:commons:Category:Oleg Epstein|Oleg Epstein]]
| data-sort-value="2023" | 2023-12-29
|
|-
| style='text-align:right'| 1327
| data-sort-value="1913" | 1913-03-30
| [[Олимпий Рудаков]]
| ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''
| ''[[:d:Q1436517|караб командирының өлкән ярдәмчесе]]''
| ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''
|
| data-sort-value="1974" | 1974-06-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1328
| data-sort-value="1986" | 1986-05-14
| [[Ольга Бороднева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| [[Татарстан — Яңа Гасыр]]<br/>''[[:d:Q1935240|Miliceiskaya Volna]]''<br/>[[НТВ]]<br/>''[[:d:Q7274874|Zvezda]]''<br/>''[[:d:Q1979285|Sovremennik Theatre]]''
| [[:commons:Category:Olga Borodneva|Olga Borodneva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1329
| data-sort-value="1894" | 1894-08-08
| [[Ольга Ильина]]
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991
| [[Сан-Франциско]]
|-
| style='text-align:right'| 1330
| data-sort-value="1905" | 1905-06-04<br/>1905-05-22
| [[Ольга Кашеварова]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
|
| data-sort-value="1977" | 1977-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1331
| data-sort-value="1954" | 1954-08-09
| [[Ольга Князева]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
| [[:commons:Category:Olga Knyazeva|Olga Knyazeva]]
| data-sort-value="2015" | 2015-01-03
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1332
| data-sort-value="1852" | 1852
| [[Ольга Лебедева]]
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q34074720|феминист]]''
|
| [[:commons:Category:Olga Lebedeva|Olga Lebedeva]]
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1333
| data-sort-value="1889" | 1889
| [[Ольга Лишева]]
|
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| [[:commons:Category:Olga Lisheva|Olga Lisheva]]
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1334
| data-sort-value="1981" | 1981-06-12
| [[Ольга Редько]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1335
| data-sort-value="1971" | 1971-09-07
| [[Оскар Усманов]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q1643514|аранжировкачы]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1336
| data-sort-value="2000" | 2000-09-12
| ''[[:d:Q120269706|Павал Купчыхін]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1337
| data-sort-value="1991" | 1991-09-19
| [[Павел Антипов]]
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1338
| data-sort-value="1879" | 1879-12-20<br/>1879-12-08<br/>1878-12-20
| [[Павел Беньков]]
| ''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''
|
| [[:commons:Category:Pavel Benkov|Pavel Benkov]]
| data-sort-value="1949" | 1949-01-16
| [[Сәмәрканд]]
|-
| style='text-align:right'| 1339
| data-sort-value="1855" | 1855-06-22
| [[Павел Ефтин]]
| ''[[:d:Q2997765|Омск кадетлар корпусы]]''
| [[офицер]]
|
|
| No/unknown value
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1340
| data-sort-value="1843" | 1843-07-23
| [[Павел Ковалевский (1843)|Павел Ковалевский]]
| ''[[:d:Q628254|Император сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[укытучы]]
| ''[[:d:Q628254|Император сынлы сәнгать академиясе]]''
| [[:commons:Category:Pavel Kovalevsky|Pavel Kovalevsky]]
| data-sort-value="1903" | 1903-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1341
| data-sort-value="1875" | 1875-03-08
| [[Павел Красин]]
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
|
| data-sort-value="1946" | 1946-03-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1342
| data-sort-value="1872" | 1872
| ''[[:d:Q109555193|Павел Петрович Пономарёв]]''
| [[Казан руханилар академиясе]]
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1343
| data-sort-value="1892" | 1892
| ''[[:d:Q47086709|Павел Петряев]]''
| ''[[:d:Q4207845|Казан хәрби укуханәсе]]''
| [[укытучы]]
|
|
| data-sort-value="1954" | 1954
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1344
| data-sort-value="1872" | 1872-06-12
| ''[[:d:Q42738045|Павел Пономарёв]]''
|
|
|
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1345
| data-sort-value="1976" | 1976-10-01
| [[Павел Прыгунов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1346
| data-sort-value="1910" | 1910-08-26
| [[Павел Софроницкий]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
|
| data-sort-value="1997" | 1997-07-13
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 1347
| data-sort-value="1978" | 1978-05-19
| [[Павел Чиков]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q616418|Agora]]''
| [[:commons:Category:Pavel Chikov|Pavel Chikov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1348
| data-sort-value="1957" | 1957-12-18
| [[Павел Шмаков]]
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| [[укытучы]]
| [[Н.И. Лобачевский исемендәге лицей (Казан)|Н.И. Лобачевский исемендәге лицей]]<br/>[[«СОлНЦе» мәктәбе (Казан)|«СОлНЦе» мәктәбе]]
| [[:commons:Category:Pavel Shmakov|Pavel Shmakov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1349
| data-sort-value="1841" | 1841-07-03
| [[Павел Якоби|Павел Якобий]]
| ''[[:d:Q15814223|Михаил артиллерия укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
| [[:commons:Category:Pavel Jacobi|Pavel Jacobi]]
| data-sort-value="1913" | 1913-02-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1350
| data-sort-value="1894" | 1894
| [[Петр Байбарышев]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1351
| data-sort-value="1906" | 1906-06-13
| [[Петр Измайлов]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q2887387|geological engineer]]''
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-04-28
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 1352
| data-sort-value="1821" | 1821-03-29
| [[Петр Осокин (1821)|Петр Осокин]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1898" | 1898-02-23
| [[Россия империясе]]
|-
| style='text-align:right'| 1353
| data-sort-value="1891" | 1891-01-01
| [[Петр Сперанский]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1020606|театр рәссам-бизәүчесе]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| [[Сәйяр|«Сәйяр»]]<br/>[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>[[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт академия рус Зур драма театры|Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры]]
| [[:commons:Category:Pyotr Speranskiy|Pyotr Speranskiy]]
| data-sort-value="1964" | 1964-12-13
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1354
| data-sort-value="1888" | 1888-12-25
| [[Полина Менделееф]]
| ''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
| data-sort-value="1958" | 1958-05-19
|
|-
| style='text-align:right'| 1355
| data-sort-value="1962" | 1962-11-25
| ''[[:d:Q126197641|Пучков, Алексей Геннадьевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1356
| data-sort-value="2005" | 2005-01-31
| ''[[:d:Q130526245|Пьянов, Эмиль Игоревич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1357
| data-sort-value="1886" | 1886
| [[Пётр Бехтерев]]
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[инженер]]
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1358
| data-sort-value="1854" | 1854-12-31
| [[Пётр Владимиров (1854)|Пётр Владимиров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q27058542|belarussist]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
|
| data-sort-value="1902" | 1902
| [[Россия империясе]]
|-
| style='text-align:right'| 1359
| data-sort-value="1777" | 1777
| [[Пётр Желтухин]]
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| [[:commons:Category:Petr Fedorovich Zheltukhin|Petr Fedorovich Zheltukhin]]
| data-sort-value="1829" | 1829
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1360
| data-sort-value="1868" | 1868-06-04
| [[Пётр Перцов]]
| [[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| [[:commons:Category:Pyotr Pertsov|Pyotr Pertsov]]
| data-sort-value="1947" | 1947-05-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1361
| data-sort-value="1974" | 1974-07-12
| ''[[:d:Q65156117|Пётр Талантов]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Казан дәүләт медицина академиясе]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1362
| data-sort-value="1920" | 1920-07-07
| [[Петр Рожков|Пөтр Рожков]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999
| [[Татарстан]]
|-
| style='text-align:right'| 1363
| data-sort-value="1829" | 1829-06-26
| [[Петр Рудановский|Пөтр Рудановски]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Түбән Тагил]]
|
| data-sort-value="1888" | 1888
| [[Түбән Тагил]]
|-
| style='text-align:right'| 1364
| data-sort-value="1868" | 1868-07-17<br/>1868
| [[Петр Феддерс|Пөтр Феддерс]]
| ''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| ''[[:d:Q58228883|Warsaw Polytechnic Institute]]''
| [[:commons:Category:Piotr Fedders|Piotr Fedders]]
| data-sort-value="1936" | 1936
| [[Елгава]]
|-
| style='text-align:right'| 1365
| data-sort-value="1895" | 1895-01-28
| [[Петр Широков|Пөтр Широков]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1944" | 1944-02-26
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1366
| data-sort-value="1927" | 1927-08-03
| [[Равил Балтанов]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
| data-sort-value="1998" | 1998-04-20
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1367
| data-sort-value="1951" | 1951-10-18
| [[Равил Бохараев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q10270331|radio editor]]''
|
| [[:commons:Category:Ravil Bucharaev|Ravil Bucharaev]]
| data-sort-value="2012" | 2012-01-24
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 1368
| data-sort-value="1960" | 1960-10-28
| [[Равил Заһидуллин]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1369
| data-sort-value="1960" | 1960-02-15
| [[Равил Фазлыев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1370
| data-sort-value="1936" | 1936-03-21
| [[Равил Шаһимәрданов]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]]
|
| data-sort-value="2023" | 2023-06-29
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1371
| data-sort-value="1963" | 1963-04-07
| [[Равил Җиһаншин]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
|
| [[Казтрансстрой]]<br/>[[2 нче санлы төзелеш тресты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1372
| data-sort-value="1974" | 1974-09-08
| ''[[:d:Q112989070|Рагинов, Иван Сергеевич]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1373
| data-sort-value="1931" | 1931-04-14
| [[Рада Нигъмәтуллина]]
| [[80 нче мәктәп (Казан)|80 нче мәктәп]]<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| [[:commons:Category:Rada Nigmatullina|Rada Nigmatullina]]
| data-sort-value="2019" | 2019-10-12
| [[Васильево]]
|-
| style='text-align:right'| 1374
| data-sort-value="1970" | 1970-06-30
| [[Радик Зөфәр улы Бариев|Радик Бариев]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
|
| [[:commons:Category:Radik Bariev (actor)|Radik Bariev (actor)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1375
| data-sort-value="1964" | 1964-11-14
| [[Радик Шәймиев]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q10842936|rally driver]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1376
| data-sort-value="1993" | 1993-04-06<br/>1993-04-16
| [[Радил Кәшшафуразов]]
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1377
| data-sort-value="1996" | 1996-01-07
| [[Радил Фазлыев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| [[:commons:Category:Radel Fazleev|Radel Fazleev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1378
| data-sort-value="1916" | 1916-03-18
| [[Разия Кәримова]]
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011-03-15
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 1379
| data-sort-value="1922" | 1922-12-31
| [[Разия Мөэминова]]
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-01-12
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 1380
| data-sort-value="2000" | 2000-08-06
| [[Раил Абдуллин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1381
| data-sort-value="1946" | 1946-11-22
| [[Раилә Гарипова]]
| ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q805253|ballet master]]''
| [[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]
| [[:commons:Category:Railya Garipova|Railya Garipova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1382
| data-sort-value="1886" | 1886-05
| [[Ракыя Котлыбаева]]
| [[Казан Император университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1966" | 1966
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 1383
| data-sort-value="2000" | 2000-07-04
| [[Ралина Арабова]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q18581305|матурлык бәйгесендә катнашучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1384
| data-sort-value="1973" | 1973-08-01
| [[Рамил Вәлиев (1973)|Рамил Вәлиев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1385
| data-sort-value="1980" | 1980-10-11
| [[Рамил Гайзатуллин]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1386
| data-sort-value="1977" | 1977-05-18
| [[Рамил Харисов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1387
| data-sort-value="1972" | 1972-07-01
| [[Рамил Хәсәнгатин]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1388
|
| [[Рамин Нафыйков|Рамин Нәфыйков]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1389
| data-sort-value="1957" | 1957-02-11
| ''[[:d:Q60829949|Распусков, Анатолий Владимирович]]''
| ''[[:d:Q4122948|Волгоград дәүләт физик культура академиясе]]''
| ''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1390
| data-sort-value="1931" | 1931-08-10
| [[Рафаил Баһаветдинов]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-16
|
|-
| style='text-align:right'| 1391
| data-sort-value="1944" | 1944-06-11
| [[Рафаил Ибәтуллин]]
| [[Рус балеты академиясе]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1392
| data-sort-value="1934" | 1934-07-17
| [[Рафаил Йосыпов]]
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q4407710|Питырбур информатика һәм автоматлаштыру институты]]''<br/>''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-11-07
|
|-
| style='text-align:right'| 1393
| data-sort-value="1926" | 1926-01-26
| [[Рафаил Такташ]]
| ''[[:d:Q2652597|А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Rafail Taktash|Rafail Taktash]]
| data-sort-value="2008" | 2008-02-19
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 1394
| data-sort-value="1947" | 1947-02-12
| [[Рафаил Хәким]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Raphail Hakimov|Raphail Hakimov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1395
| data-sort-value="1949" | 1949-05-20
| [[Рафаиль Закиров (1949)|Рафаиль Закиров]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Raphail Zakirov|Raphail Zakirov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-07-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1396
| data-sort-value="1962" | 1962-03-27
| [[Рафаэль Газимов]]
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1397
| data-sort-value="1950" | 1950-08-09
| [[Рафаэль Гыймалов]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Rafael Gimalov|Rafael Gimalov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1398
| data-sort-value="1896" | 1896-01-30
| ''[[:d:Q137806614|Ревекка Абрамовна Авербух]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1978" | 1978
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1399
| data-sort-value="1891" | 1891
| [[Ревекка Авербух]]
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1978" | 1978
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1400
| data-sort-value="1938" | 1938-10-02
| [[Рево Идиятуллин]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
| [[:commons:Category:Revo Idiatullin|Revo Idiatullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1401
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Регина Фәйзуллина]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1402
| data-sort-value="1946" | 1946-09-06
| [[Резеда Сабитовская]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1403
| data-sort-value="1927" | 1927-12-14
| ''[[:d:Q12080132|Рем Баһаветдинов]]''
| ''[[:d:Q7495708|Shevchenko State Art School]]''<br/>''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q4199058|iconographer]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1404
| data-sort-value="1976" | 1976-05-15
| [[Рем Урасин]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| [[:commons:Category:Rem Urasin|Rem Urasin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1405
| data-sort-value="1929" | 1929-05-12
| ''[[:d:Q12115090|Рема Крупенина]]''
| ''[[:d:Q12110291|Кіеўскі інстытут кінематаграфіі]]''
| ''[[:d:Q10341105|sound operator]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1406
| data-sort-value="1937" | 1937-06-13
| [[Ренат Еникиев]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| [[:commons:Category:Renat Enikeev|Renat Enikeev]]
| data-sort-value="2020" | 2020-03-13
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1407
| data-sort-value="1954" | 1954-01-07
| [[Ренат Камалетдинов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1408
| data-sort-value="1934" | 1934-10-31
| [[Ренат Мөслимов|Ренат Мөслимев]]
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1409
| data-sort-value="1953" | 1953-05-30
| ''[[:d:Q74415301|Ренат Нугаев]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4397978|Россия космос системалары]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]<br/>[[фәлсәфәче]]
| [[Идел буе спорт һәм туризм академиясе|Идел буе физик культура, спорт һәм туризм университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q4398135|Россия кооперация университеты]]''<br/>[[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1410
| data-sort-value="1939" | 1939-06-13
| [[Ренат Әкбәров (1939)|Ренат Әкбәров]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Казан дәүләт медицина академиясе]]
|
| data-sort-value="1997" | 1997
|
|-
| style='text-align:right'| 1411
| data-sort-value="1987" | 1987-06-16
| ''[[:d:Q50380068|Рената Лусина]]''
| ''[[:d:Q317032|Дүсселдорф университеты]]''
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]''
|
| [[:commons:Category:Renata Lusin|Renata Lusin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1412
| data-sort-value="1964" | 1964-11-01
| [[Ризидә Исхакова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1413
| data-sort-value="1962" | 1962
| [[Ринат Байбәков]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1414
| data-sort-value="1950" | 1950-04-19
| [[Ринат Бариев]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001-05-17
| [[Сан-Карлус (Сан-Паулу)|Сан-Карлус]]
|-
| style='text-align:right'| 1415
| data-sort-value="1944" | 1944-10-11
| [[Ринат Жданов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1416
| data-sort-value="1932" | 1932-10-27
| [[Ринат Зөлкарнәев]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1417
|
| [[Ринат Сабиров (1967)|Ринат Сабиров]]
|
|
|
|
|
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1418
| data-sort-value="1950" | 1950-04-09
| ''[[:d:Q30959073|Рифкать Йосыпов]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1419
| data-sort-value="1976" | 1976-02-08
| [[Роберт Гәрәев]]
| [[94-нче гимназия (Казан)|94 нче гимназия]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| [[:commons:Category:Robert Garayev|Robert Garayev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1420
| data-sort-value="1973" | 1973-10-08
| [[Роберт Ильясов (1973)]]
|
| ''[[:d:Q14373094|rugby league player]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1421
| data-sort-value="1877" | 1877-09-18
| ''[[:d:Q12148207|Рогожників Іван Анатолійович]]''
|
| [[офицер]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1422
| data-sort-value="1947" | 1947-05-31
| ''[[:d:Q130285972|Родионов, Владимир Евстафьевич]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="2023" | 2023-12-18
|
|-
| style='text-align:right'| 1423
| data-sort-value="1953" | 1953-08-07
| ''[[:d:Q126327386|Розалия Нургалиева]]''
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[ТР дәүләт сынлы сәнгать музее]]
| [[:commons:Category:Rozaliya Nurgaleeva|Rozaliya Nurgaleeva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1424
| data-sort-value="1929" | 1929-05-22
| ''[[:d:Q84722332|Розанов, Борис Георгиевич]]''
|
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-11-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1425
| data-sort-value="1901" | 1901
| [[Рокыя Кушловская]]
|
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Уфа дәүләт «Нур» татар театры]]<br/>[[Оренбург дәүләт татар драма театры|Мирхәйдәр Фәйзи исемендәге Ырынбур дәүләт татар драма театры]]<br/>[[Республика татар күчмә театры]]<br/>[[Аң (труппа)|Аң]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989-05-31
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1426
| data-sort-value="1980" | 1980-01-12
| ''[[:d:Q12148615|Ромадановський Андрій Юрійович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1427
| data-sort-value="1981" | 1981-01-22
| [[Роман Баканов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1428
| data-sort-value="1972" | 1972-07-30
| [[Роман Львович]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q1415090|кинокөйязар]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1429
| data-sort-value="1974" | 1974-08-28
| [[Роман Шәйхетдинов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Roman Shaykhutdinov|Roman Shaykhutdinov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1430
| data-sort-value="1959" | 1959-03-15
| [[Рубен Дишдишян]]
| ''[[:d:Q952960|Әрмәнстан милли политехник университеты]]''
| ''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1431
| data-sort-value="1929" | 1929-10-29
| [[Рудольф Зарипов|Рудульф Зарипов]]
| [[Mäskäw däwlät universitetı|Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-09-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1432
| data-sort-value="1989" | 1989-11-20
| [[Руслан Галиәкбәров]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1433
| data-sort-value="1994" | 1994-05-25
| [[Руслан Закиров]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>[[укытучы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1434
| data-sort-value="1982" | 1982-02-14
| [[Руслан Зәйнуллин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| [[:commons:Category:Ruslan Zainullin|Ruslan Zainullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1435
| data-sort-value="1981" | 1981-10-29
| [[Руслан Мөхәммәтшин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1436
| data-sort-value="1989" | 1989-02-14
| ''[[:d:Q7381031|Руслан Нагаев]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1437
| data-sort-value="1974" | 1974-10-07
| [[Руслан Нигъмәтуллин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q130857|диҗей]]''
|
| [[:commons:Category:Ruslan Nigmatullin|Ruslan Nigmatullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1438
| data-sort-value="1991" | 1991-07-11
| [[Руслан Сәмитов]]
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''<br/>''[[:d:Q13383011|бабсличе]]''
|
| [[:commons:Category:Ruslan Samitov|Ruslan Samitov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1439
| data-sort-value="1976" | 1976-06-27
| [[Руслан Шиһабетдинов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1440
| data-sort-value="1946" | 1946-11-25
| [[Рушан Шәмсетдинов]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1441
| data-sort-value="1929" | 1929-01-03
| [[Рәдиф Бәширев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-04-20
| [[Махачкала]]
|-
| style='text-align:right'| 1442
| data-sort-value="1957" | 1957-07-17
| [[Рәдиф Сәгъди]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]<br/>[[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]<br/>[[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]<br/>[[Татарстан язучылар берлеге]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1443
| data-sort-value="1946" | 1946-10-05
| [[Рәис Галимов]]
|
| ''[[:d:Q476246|sailor]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1444
| data-sort-value="1984" | 1984-06-25
| [[Рәис Сөләйманов (1984)|Рәис Сөләйманов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q4398081|Русия стратегик тикшеренүләр институты]]''
| [[:commons:Category:Rais Suleymanov|Rais Suleymanov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1445
| data-sort-value="1925" | 1925-02-23
| [[Рәисә Билалова|Рәисә Билалова]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
| data-sort-value="2003" | 2003-10-06
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1446
| data-sort-value="1926" | 1926-08-26
| [[Рәиф Бәкерев]]
| ''[[:d:Q1791304|РФ КК Гомумгаскәр академиясенең хәрби мөһәндисләр институты]]''
|
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-04-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1447
| data-sort-value="1997" | 1997-12-23
| [[Рәйхан Габдуллина]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1448
| data-sort-value="1954" | 1954-06-23
| [[Рәмзия Зиннәтова]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1449
| data-sort-value="1977" | 1977-12-29
| [[Рәмир Хәйдәров|Рәмир Хәйдәрев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-06-29
|
|-
| style='text-align:right'| 1450
| data-sort-value="1989" | 1989-01-10
| [[Рәмис Мөҗипов]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1451
| data-sort-value="1950" | 1950-03-05
| [[Рәфыйк Билалов]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1452
| data-sort-value="1951" | 1951-05-03
| [[Рәфыйк Габдрахманов]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1453
| data-sort-value="1956" | 1956-04-16
| ''[[:d:Q131728420|Рәхимов Илгизәр Ильяс улы]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ilgizar Rahimov|Ilgizar Rahimov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1454
| data-sort-value="1917" | 1917-10-17
| [[Рәшидә Җиһаншина]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-05-07
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1455
| data-sort-value="1951" | 1951-08-20
| [[Рәшит Абдуллин]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[җырчы]]
|
|
|
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1456
| data-sort-value="1953" | 1953-10-24
| [[Рәшит Ахунов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-03-25
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1457
| data-sort-value="1954" | 1954-02-10
| [[Рәшит Газиев]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''
|
| [[:commons:Category:Rashit Gazeev|Rashit Gazeev]]
| data-sort-value="2021" | 2021-12-22
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1458
| data-sort-value="1951" | 1951-01-16
| [[Рәшит Гаимов]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| [[:commons:Category:Rashit Gaimov|Rashit Gaimov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1459
| data-sort-value="1954" | 1954-04-12
| [[Рәшит Гафиятуллин]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1460
|
| [[Рәшит Госманов]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1461
| data-sort-value="1946" | 1946-01-06
| [[Рәшит Мостафин]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1462
| data-sort-value="1923" | 1923-01-05
| [[Рәшит Нигъмәтуллин (1923)|Рәшит Нигъмәтуллин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-07-07
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1463
| data-sort-value="1919" | 1919-03-01
| [[Рәшит Пономарёв]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]''
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-12-14
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1464
| data-sort-value="1941" | 1941-10-19
| [[Рәүф Игъламов]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-05-25
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1465
| data-sort-value="1949" | 1949-11-10
| [[Рәүфәл Мөхәммәтҗанов]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| ''[[:d:Q60687737|мәдәният өлкәсе оешма җитәкчесе]]''<br/>[[инженер]]
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
| [[:commons:Category:Raufal Mukhametzhanov|Raufal Mukhametzhanov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1466
| data-sort-value="1959" | 1959-03-29
| [[Рөстәм Абязов]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
| [[:commons:Category:Rustem Abyazov|Rustem Abyazov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1467
| data-sort-value="1974" | 1974-04-02
| [[Рөстәм Булатов (1974)|Рөстәм Булатов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
| data-sort-value="2008" | 2008-05-31
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1468
| data-sort-value="1957" | 1957-08-23
| [[Рөстәм Бәхтиозин]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1469
| data-sort-value="1965" | 1965-10-11
| ''[[:d:Q98050927|Рөстәм Гафаров]]''
|
|
| ''[[:d:Q29232137|Municipal government of Kazan]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1470
| data-sort-value="1965" | 1965-10-11
| [[Рөстәм Гафаров]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
| [[Казанның Совет районы|Совет районы]]<br/>[[Казан]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1471
| data-sort-value="1986" | 1986-04-29
| [[Рөстәм Заһидуллин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
| [[:commons:Category:Rustem Zagidullin|Rustem Zagidullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1472
| data-sort-value="1961" | 1961-07-07
| [[Рөстәм Зәбиров (1961)|Рөстәм Зәбиров]]
| [[96 нчы гимназия (Казан)|96 нчы гимназия]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''
|
| [[:commons:Category:Rustem Zabirov|Rustem Zabirov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1473
| data-sort-value="1926" | 1926-12-13
| [[Рөстәм Измайлов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1474
| data-sort-value="1962" | 1962-04-14
| [[Рөстәм Исхаков]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Rustam Iskhakov|Rustam Iskhakov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1475
| data-sort-value="1946" | 1946-03-03
| [[Рөстәм Кайдрәкев]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1476
| data-sort-value="1982" | 1982-01-22
| ''[[:d:Q7382469|Рөстәм Канипов]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1477
| data-sort-value="1934" | 1934-03-30
| [[Рөстәм Килдебәков|Рөстәм Килдебәкев]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4271051|Lviv National Academy of Arts]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q3374326|muralist]]''<br/>''[[:d:Q2205972|рәссам-витражис]]''<br/>''[[:d:Q282718|mosaicist]]''<br/>''[[:d:Q56236186|carpets designer]]''<br/>''[[:d:Q739437|рәссам-плакатчы]]''
|
| [[:commons:Category:Rustem Kildibekov|Rustem Kildibekov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-09
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1478
| data-sort-value="1954" | 1954-01-28
| [[Рөстәм Литвинов]]
|
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1479
| data-sort-value="1984" | 1984-04-02
| [[Рөстәм Мөхәммәтшин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1480
| data-sort-value="1963" | 1963-09-28
| [[Рөстәм Равилов|Рөстәм Равилев]]
| ''[[:d:Q98420509|школа №30]]''<br/>[[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
|
|
| [[:commons:Category:Rustam Ravilov|Rustam Ravilov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1481
| data-sort-value="1971" | 1971-06-16
| [[Рөстәм Сәетколов]]
|
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1482
| data-sort-value="1920" | 1920-10-30
| [[Рөстәм Хәлитов|Рөстәм Халитев]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1981" | 1981-05-22
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1483
| data-sort-value="1972" | 1972-01-30
| [[Рөстәм Хуҗин (1972)|Рөстәм Хуҗин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
| [[:commons:Category:Rustem Khuzin|Rustem Khuzin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1484
| data-sort-value="1965" | 1965-07-04
| [[Рөстәм Шәмсутов]]
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Rustem Shamsutov|Rustem Shamsutov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1485
| data-sort-value="1921" | 1921-08-16
| [[Рөстәм Яхин]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
| [[:commons:Category:Rustem Yakhin|Rustem Yakhin]]
| data-sort-value="1993" | 1993-11-23
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1486
| data-sort-value="1943" | 1943-12-14
| [[Рөстәм Үтәй]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]<br/>[[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>''[[:d:Q2082457|National Drama Theatre M. Shketan]]''<br/>[[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Татарстан (телерадиокомпания)]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-05-02
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1487
| data-sort-value="1961" | 1961-11-08
| [[Рөстәм Әдһәмев]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
|
| [[:commons:Category:Rustem Adagamov|Rustem Adagamov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1488
| data-sort-value="1978" | 1978-06-10
| ''[[:d:Q10480396|Рөстәм Әхмәтҗанов]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1489
| data-sort-value="1883" | 1883-12-28
| [[Садыйк Сәгыев]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1953" | 1953
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1490
| data-sort-value="1862" | 1862-07-20
| [[Салих Гобәйдуллин]]
| [[Мәрҗания мәдрәсәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="1935" | 1935
| [[Махачкала]]
|-
| style='text-align:right'| 1491
| data-sort-value="1900" | 1900-12-03
| [[Салих Сәйдәшев]]
| [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| [[:commons:Category:Salikh Saydashev|Salikh Saydashev]]
| data-sort-value="1954" | 1954-12-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1492
| data-sort-value="1862" | 1862-07-04
| [[Салихҗан Галиев|Салихҗан Баруди]]
| [[Касыймия мәдрәсәсе|«Касыймия» мәдрәсәсе]]<br/>[[Мир Араб мәдрәсәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="1932" | 1932
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1493
| data-sort-value="1981" | 1981-12-15
| [[Сандугач Шәйдуллина]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1494
| data-sort-value="1924" | 1924-12-24
| [[Сания Афзаметдинова]]
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-06-06
|
|-
| style='text-align:right'| 1495
| data-sort-value="1906" | 1906-11-01
| [[Сара Садыйкова]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>[[композитор]]<br/>[[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Sara Sadykova|Sara Sadykova]]
| data-sort-value="1986" | 1986-06-07
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1496
| data-sort-value="1954" | 1954-10-04
| [[Светлана Гарбузова]]
| ''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Svetlana Garbuzova|Svetlana Garbuzova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1497
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q7652460|Светлана Горохович]]''
|
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1498
| data-sort-value="1946" | 1946-05-03
| [[Светлана Захарова (1946)|Светлана Захарова]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1499
| data-sort-value="1993" | 1993-02-19
| [[Светлана Липатова]]
|
| ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1500
| data-sort-value="1987" | 1987-04-02
| [[Светлана Смирнова-Марцинкевич|Светлана Смирнова-Марсинкевич]]
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1501
| data-sort-value="1980" | 1980-03-07
| [[Светлана Шикшина]]
| ''[[:d:Q483032|Myongji University]]''
| ''[[:d:Q3186699|Go professional]]''
|
| [[:commons:Category:Svetlana Shikshina|Svetlana Shikshina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1502
| data-sort-value="1907" | 1907-12-05
| [[Святослав Астафьев]]
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
| data-sort-value="1990" | 1990-12-21
| [[Рязань]]
|-
| style='text-align:right'| 1503
| data-sort-value="1893" | 1893-02-18
| [[Себестьен Шакиров]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Sebestyén Shakirov|Sebestyén Shakirov]]
| data-sort-value="1966" | 1966-04-23
| [[Бая-Маре]]
|-
| style='text-align:right'| 1504
| data-sort-value="1915" | 1915-09-26
| ''[[:d:Q125484650|Сенькіна Віра Миколаївна]]''
| ''[[:d:Q19618301|Moscow School of Art and Industry named after M. I. Kalinin]]''
| ''[[:d:Q56118087|rug maker]]''
|
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1505
| data-sort-value="1907" | 1907-08-29
| [[Серафим Кудряшов|Серафим Кудрәшев]]
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943-04-03
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 1506
| data-sort-value="1906" | 1906-05-03
| [[Серафим Субботин]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q12074572|S. I. Subbotin Institute of Geophysics]]''<br/>''[[:d:Q12074571|Інстытут геалогіі і геахіміі гаручых выкапняў НАН Украіны]]''
|
| data-sort-value="1976" | 1976-01-16
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1507
| data-sort-value="1959" | 1959-09-15
| [[Сергей Абрамов (1959)|Сергей Абрамов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1508
| data-sort-value="1906" | 1906-09-15
| [[Сергей Александров]]
| [[Казан танк университеты|Казан югары хәрби башлыклар уку йорты]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="1978" | 1978-08-17
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1509
| data-sort-value="1918" | 1918-10-04
| ''[[:d:Q12079275|Сергей Архангельский]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-08-20
| [[Глазов]]
|-
| style='text-align:right'| 1510
| data-sort-value="1898" | 1898
| [[Сергей Болховский]]
|
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Мүнхен]]
|-
| style='text-align:right'| 1511
| data-sort-value="1859" | 1859-08-27
| [[Сергей Булич]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1921" | 1921-04-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1512
| data-sort-value="1941" | 1941-10-06
| ''[[:d:Q9336229|Сергей Ваганов]]''
| ''[[:d:Q4204524|Faculty of History of the Belarusian State University]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1513
| data-sort-value="1956" | 1956
| ''[[:d:Q48564354|Сергей Волков]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q21550489|conceptual artist]]''<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1414443|кинематографист]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1514
| data-sort-value="1877" | 1877-05-05
| [[Сергей Гассар]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918-08-05
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1515
| data-sort-value="1997" | 1997-01-30
| ''[[:d:Q34231785|Сергей Доронин]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1516
| data-sort-value="1937" | 1937-07-18
| [[Сергей Дьяконов]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
| [[:commons:Category:Sergey Dyakonov|Sergey Dyakonov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1517
| data-sort-value="1776" | 1776
| ''[[:d:Q4179187|Сергей Желтухин]]''
|
| [[офицер]]
|
|
| data-sort-value="1833" | 1833-07-02
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1518
| data-sort-value="1967" | 1967-05-08
| [[Сергей Жуков (1967)|Сергей Жуков]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Nikolayevich Zhukov|Sergey Nikolayevich Zhukov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1519
| data-sort-value="1871" | 1871-03-02
| [[Сергей Завадский]]
| ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
| data-sort-value="1935" | 1935-07-02
| ''[[:d:Q2786011|Bubeneč]]''
|-
| style='text-align:right'| 1520
| data-sort-value="1847" | 1847
| [[Сергей Ильенко]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 1521
| data-sort-value="1950" | 1950-01-09
| [[Сергей Котов (1950)|Сергей Котов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1522
| data-sort-value="1887" | 1887-08-22
| [[Сергей Лаптев]]
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Иркутск дәүләт университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q726762|Рус география җәмгыяте]]''
| [[:commons:Category:Sergey Laptev|Sergey Laptev]]
| data-sort-value="1993" | 1993-08-03
|
|-
| style='text-align:right'| 1523
| data-sort-value="1879" | 1879-10-02
| [[Сергей Львов (1879)|Сергей Львов]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
|
| data-sort-value="1959" | 1959-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1524
| data-sort-value="1870" | 1870-10-19
| [[Сергей Люпов]]
| ''[[:d:Q4318657|Түбән Новгород кадет корпусы]]''
| [[офицер]]
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-11-19
| [[Уссурийск]]
|-
| style='text-align:right'| 1525
| data-sort-value="1910" | 1910-02-05
| [[Сергей Ляхов|Сергей Ләхов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''
| ''[[:d:Q4201826|РФА Идел бассейны экологиясе институты]]''<br/>''[[:d:Q4406401|Самара дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q782912|Aviakor]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-04-04
| [[Самар]]
|-
| style='text-align:right'| 1526
| data-sort-value="1963" | 1963-02-28
| [[Сергей Маврин]]
|
| ''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q1075651|keyboardist]]''<br/>''[[:d:Q128124|тавыш режиссёры]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Mavrin|Sergey Mavrin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1527
| data-sort-value="1906" | 1906-01-16
| [[Сергей Макшин|Сергей Макашин]]
| ''[[:d:Q4129828|Югары әдәби-сәнгати институт]]''<br/>''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]<br/>''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-10-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1528
| data-sort-value="1880" | 1880-01-28<br/>1880-01-04
| [[Сергей Малов (1880)|Сергей Малов]]
| [[Казан руханилар академиясе]]<br/>''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
|
| data-sort-value="1957" | 1957-09-06<br/>1957-01-09<br/>1957-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1529
| data-sort-value="1868" | 1868-09-14<br/>1868-09-26
| [[Сергей Найденов]]
|
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
| [[:commons:Category:Sergey Naydyonov|Sergey Naydyonov]]
| data-sort-value="1922" | 1922-12-05
| [[Ялта]]
|-
| style='text-align:right'| 1530
| data-sort-value="1863" | 1863
| [[Сергей Пермяков]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
| [[:commons:Category:Sergey Efremovich Permyakov|Sergey Efremovich Permyakov]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-06
| ''[[:d:Q1886651|Малаховка]]''
|-
| style='text-align:right'| 1531
| data-sort-value="1911" | 1911-03-25
| [[Сергей Петров (1911)|Сергей Петров]]
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
| data-sort-value="1988" | 1988-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1532
| data-sort-value="1971" | 1971-06-15
| [[Сергей Петров (1971)]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Viktorovich Petrov|Sergey Viktorovich Petrov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1533
| data-sort-value="1924" | 1924-01-04
| ''[[:d:Q27300074|Сергей Полуянов]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q222344|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q957729|фотокорреспондент]]''
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983-03-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1534
| data-sort-value="1948" | 1948-10-10
| [[Сергей Саначин]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Sanachin|Sergey Sanachin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1535
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q109484685|Сергей Светлаков]]''
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2180411|пәртеритче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1536
| data-sort-value="1963" | 1963-04-07
| [[Сергей Сергеев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1537
|
| [[Сергей Скрябин]]
| [[48-нче мәктәп|48 нче мәктәп]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
| [[Космический (балалар аланы)]]
|
|
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1538
| data-sort-value="1913" | 1913-10-12
| [[Сергей Соколов (1913)|Сергей Соколов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983-08-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1539
| data-sort-value="1914" | 1914-05-10
| [[Сергей Сперанский|Сергей Сперански]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| [[:commons:Category:Sergey Borisovich Speransky|Sergey Borisovich Speransky]]
| data-sort-value="1983" | 1983-03-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1540
| data-sort-value="1954" | 1954-04-04
| [[Сергей Столбун]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1541
| data-sort-value="1907" | 1907-01-25
| [[Сергей Суслов]]
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1542
| data-sort-value="1950" | 1950-03-19
| ''[[:d:Q28500669|Сергей Тимофеев]]''
|
| ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-07-05
|
|-
| style='text-align:right'| 1543
| data-sort-value="1824" | 1824-03-22
| [[Сергей Толстой (1824)|Сергей Толстой]]
|
|
|
|
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 1544
| data-sort-value="1973" | 1973-06-22
| [[Сергей Харламов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1545
| data-sort-value="1864" | 1864-08-13
| [[Сергей Шестаков]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1940" | 1940-11-11
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1546
| data-sort-value="1600" | 16th century
| ''[[:d:Q62600582|Сергий Шухтовский]]''
|
| ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''
|
|
| data-sort-value="1609" | 1609-05-19
|
|-
| style='text-align:right'| 1547
| data-sort-value="1906" | 1906-01-01
| ''[[:d:Q60830684|Сметанкин, Павел Семёнович]]''
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
| [[инженер]]
|
| [[:commons:Category:Pavel Smetankin|Pavel Smetankin]]
| data-sort-value="1995" | 1995
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1548
| data-sort-value="1913" | 1913-11-21
| [[Соломон Стам]]
| ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2010" | 2010-06-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1549
| data-sort-value="1902" | 1902-10-31
| [[Софи Эрһардт]]
|
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q16755977|раса назариясе назариячесе]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-10-02
| [[Түбинген]]
|-
| style='text-align:right'| 1550
| data-sort-value="1979" | 1979-12-29
| [[Софья Гуляк]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q61996187|классик пианист]]''
| ''[[:d:Q304985|Royal College of Music]]''
| [[:commons:Category:Sofya Gulyak|Sofya Gulyak]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1551
| data-sort-value="1901" | 1901-11-10
| [[Софья Звягинцева]]
|
| ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
|
|
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1552
| data-sort-value="1927" | 1927-12-19
| [[Софья Кузьминых]]
| ''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Sofiya Kuzminykh|Sofiya Kuzminykh]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1553
| data-sort-value="1924" | 1924-03-24
| [[Спартак Королёв]]
| ''[[:d:Q4114529|ССРБ Саклану министрлыгының хәрби институты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2992066|Минск дәүләт лингвистика университеты]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-12-23
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1554
| data-sort-value="1907" | 1907-01-29
| ''[[:d:Q120267639|Спориус, Алексей Эмильевич]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]<br/>[[инженер]]
|
|
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|-
| style='text-align:right'| 1555
| data-sort-value="1904" | 1904-11-03
| ''[[:d:Q110761939|Спориус, Андрей Эмильевич]]''
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| [[:commons:Category:Andrey Sporius|Andrey Sporius]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-18
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1556
| data-sort-value="1933" | 1933-11-17
| [[Стелла Габдерахманова|Стелла Габдерахманыва]]
|
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
|
| [[:commons:Category:Stella Gabdrakhmanova|Stella Gabdrakhmanova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1557
| data-sort-value="1860" | 1860-07-20
| [[Степан Бечко-Друзин]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Stepan Bechko-Druzin|Stepan Bechko-Druzin]]
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 1558
| data-sort-value="1848" | 1848-10-20<br/>1848-10-08
| [[Степан Смоленский|Степан Смоленски]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="1909" | 1909-08-02<br/>1909-07-20
| [[Васильсурск|Василсурски]]
|-
| style='text-align:right'| 1559
| data-sort-value="1968" | 1968-02-03
| ''[[:d:Q123751599|Стрежнев, Дмитрий Степанович]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1560
| data-sort-value="1907" | 1907-07-27
| [[Сәгадәт Исхакый-Чагатай|Сәгадәт Исхакый Чагатай]]
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''
| [[:commons:Category:Saadet İshaki Çağatay|Saadet İshaki Çağatay]]
| data-sort-value="1989" | 1989-06-24
| [[Әнкара]]
|-
| style='text-align:right'| 1561
| data-sort-value="2001" | 2001-01-12
| [[Сәидә Мөхәммәтҗанова]]
|
| [[җырчы]]
| [[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1562
| data-sort-value="1928" | 1928-06-25
| [[Сәйяр Айдаров]]
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-01-02
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1563
| data-sort-value="1939" | 1939-08-23
| [[Сәкинә Шәймиева]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Sakina Shaimieva|Sakina Shaimieva]]
| data-sort-value="2018" | 2018-11-16
|
|-
| style='text-align:right'| 1564
| data-sort-value="1926" | 1926-08-24
| [[Сәфьян Ибраһимов]]
|
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| [[:commons:Category:Safiyan Ibragimov|Safiyan Ibragimov]]
| data-sort-value="2014" | 2014-01-14
| [[Нагорный (Биектау районы)|Чыңгыз]]
|-
| style='text-align:right'| 1565
| data-sort-value="1892" | 1892-05-15
| [[Сәхибҗамал Гыйззәтуллина-Волжская|Сәхибҗамал Гыйззәтуллина]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
|
| [[:commons:Category:Sakhibzhamal Gizzatullina-Volzhskaya|Sakhibzhamal Gizzatullina-Volzhskaya]]
| data-sort-value="1974" | 1974-04-06
| [[Чистай]]
|-
| style='text-align:right'| 1566
| data-sort-value="1862" | 1862-02-01
| [[Сөләйман Аитов]]
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
| data-sort-value="1922" | 1922
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1567
| data-sort-value="1985" | 1985-07-13
| [[Сөмбел Билалова]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1062433|җырчы]]''
| [[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1568
| data-sort-value="1980" | 1980-02-05
| [[Сөмбел Гаффарова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан университетының татар филологиясе һәм тарихы факультеты|Казан федераль университетының татар филологиясе һәм тарихы факультеты]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Сөембикә (журнал)]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1569
| data-sort-value="1975" | 1975-06-18
| [[Сөмбел Таишева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| [[Мәгариф (журнал)|Мәгариф]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1570
| data-sort-value="1909" | 1909-11-16
| ''[[:d:Q12159692|Тавельский Александр Владимирович]]''
|
| ''[[:d:Q202648|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q859528|футбол хөкемчесе]]''
|
|
| data-sort-value="1972" | 1972-10-28
| [[Самар]]
|-
| style='text-align:right'| 1571
| data-sort-value="1917" | 1917-09-13
| [[Тадеуш Орловски]]
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q15924224|интернист]]''<br/>''[[:d:Q20739489|бөербелгеч]]''<br/>''[[:d:Q7834824|transplant surgeon]]''<br/>''[[:d:Q9149093|альпинист]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| [[:commons:Category:Tadeusz Orłowski (1917-2008)|Tadeusz Orłowski (1917-2008)]]
| data-sort-value="2008" | 2008-07-30
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 1572
| data-sort-value="1958" | 1958-06-10
| [[Талия Хәбриева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201505|Institut zakonodatelʹstva i sravnitelʹnogo pravovedenii͡a]]''
| [[:commons:Category:Talia Khabrieva|Talia Khabrieva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1573
| data-sort-value="1916" | 1916-06-03
| ''[[:d:Q111334702|Тамара Георгіеўна Караваева]]''
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
| ''[[:d:Q115035|Perm Opera and Ballet Theatre]]''<br/>''[[:d:Q2373326|Yerevan Opera Theater]]''<br/>''[[:d:Q4174311|Екатеринбург дәүләт академия опера һәм балет театры]]''<br/>''[[:d:Q2561905|Беларус Җөмһүрияте опера һәм балет театры]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-02-25
|
|-
| style='text-align:right'| 1574
| data-sort-value="1958" | 1958-04-27
| [[Тамара Губаева]]
|
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1575
| data-sort-value="1920" | 1920-05-27
| [[Тамара Петрова]]
|
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''
|
|
| data-sort-value="1978" | 1978-01-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1576
| data-sort-value="1911" | 1911-01-20
| [[Тамара Смирнова (1911)|Тамара Смирнова]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
| No/unknown value
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1577
| data-sort-value="1909" | 1909-01-19
| [[Тамара Жузе|Тамара Җәүзи]]
| ''[[:d:Q724207|Азәрбайҗан дәүләт нефть һәм сәнәгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-08-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1578
| data-sort-value="1906" | 1906-10-02
| ''[[:d:Q12160114|Таршин, Алексей Михайлович]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
| data-sort-value="1986" | 1986-08-23
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1579
| data-sort-value="1929" | 1929-01-10
| [[Татьяна Александрова]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983-12-22<br/>1983-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1580
| data-sort-value="1928" | 1928-02-07<br/>1928-12-07
| [[Татьяна Алексеева]]
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>''[[:d:Q21643407|NII i Muzeĭ antropologii MGU im. D.N. Anuchina]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-06-22
| [[Вязьма]]
|-
| style='text-align:right'| 1581
| data-sort-value="1912" | 1912-10-02
| [[Татьяна Аристовская]]
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2004" | 2004-05-29
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 1582
| data-sort-value="1952" | 1952-02-17
| [[Татьяна Багаева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1583
| data-sort-value="1967" | 1967-02-09
| [[Татьяна Грабузова]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1584
| data-sort-value="1989" | 1989-05-27
| [[Татьяна Журавлёва]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1585
| data-sort-value="1942" | 1942-05-11
| [[Татьяна Зябликова|Татьяна Зәбликова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-02-07
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1586
| data-sort-value="1981" | 1981-11-04
| [[Татьяна Ковылина]]
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1587
| data-sort-value="1955" | 1955-07-02
| [[Татьяна Ларионова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Tatyana Larionova|Tatyana Larionova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1588
| data-sort-value="1973" | 1973-03-18
| [[Татьяна Репейкина]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-26
|
|-
| style='text-align:right'| 1589
| data-sort-value="1994" | 1994-09-10
| ''[[:d:Q55655687|Татьяна Романова]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1590
| data-sort-value="1994" | 1994-09-09
| [[Татьяна Романова]]
|
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Tatiana Romanova (volleyball)|Tatiana Romanova (volleyball)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1591
| data-sort-value="1963" | 1963-05-14
| ''[[:d:Q105742054|Таццяна Міхайлаўна Шамава]]''
| ''[[:d:Q2067552|Grodno State Medical University]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2067552|Grodno State Medical University]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1592
| data-sort-value="1960" | 1960-07-01
| [[Таһир Саматов]]
| [[Исламны кабул итүнең 1000 еллыгы исемендәге мәдрәсә]]<br/>[[Россия ислам университеты (Уфа)]]<br/>''[[:d:Q4446469|Соргыт дәүләт университеты]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| [[мөфти]]<br/>''[[:d:Q27849290|экскаватор машинисты]]''<br/>''[[:d:Q2561741|crane driver]]''<br/>''[[:d:Q2775569|train driver]]''
| [[Хант-Манси автономияле округы мөселманнары Диния нәзарәте]]<br/>[[Россия мөселманнары Диния нәзарәте]]<br/>[[Үзәк диния нәзарәте]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1593
| data-sort-value="1946" | 1946-05-13
| [[Таһир Якупов]]
| [[80 нче мәктәп (Казан)|80 нче мәктәп]]
| [[җырчы]]
| [[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]<br/>[[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]
| [[:commons:Category:Tagir Yakupov|Tagir Yakupov]]
| data-sort-value="1999" | 1999-10-01
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1594
| data-sort-value="1867" | 1867-03-03
| [[Теодоро Шестаков]]
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
| data-sort-value="1958" | 1958-05-29
| [[Сан-Рафаел (Аргентина)]]
|-
| style='text-align:right'| 1595
| data-sort-value="1970" | 1970-09-30
| [[Тереза Камалова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1596
| data-sort-value="1946" | 1946-09-22
| ''[[:d:Q131356326|Тимашев, Геннадий Александрович]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-05-11
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1597
| data-sort-value="2001" | 2001-02-15
| ''[[:d:Q56705756|Тимерхан Шәйхетдинов]]''
|
| ''[[:d:Q23038345|википедияче]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''
|
| [[:commons:Category:Timerkhan Shaikhutdinov|Timerkhan Shaikhutdinov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1598
| data-sort-value="2000" | 2000-04-30
| [[Тимур Богуславский]]
|
| ''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''
|
| [[:commons:Category:Timur Boguslavskiy|Timur Boguslavskiy]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1599
| data-sort-value="1980" | 1980-05-13
| [[Тимур Галләмов]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| [[:commons:Category:Timur Galliamov|Timur Galliamov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1600
| data-sort-value="1955" | 1955-05-03
| [[Тимур Зефиров]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1601
| data-sort-value="1983" | 1983-02-23
| [[Тимур Ногманов]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
|
| [[Федерация Советы]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1602
| data-sort-value="1992" | 1992-04-04
| [[Тимур Саматов (1992)]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1603
| data-sort-value="1978" | 1978-12-23
| [[Тимур Сираҗиев]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q42909|хәбәрче]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]<br/>''[[:d:Q2537294|Бөтенроссия дәүләт телевизион һәм радиотапшырулар ширкәте]]''
| [[:commons:Category:Timur Seraziev|Timur Seraziev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1604
| data-sort-value="1987" | 1987-01-04
| [[Тимур Сөләйманов (1987)|Тимур Сөләйманов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q1232180|University of Granada]]''
|
| [[Татарстан Республикасы Яшьләр эшләре министрлыгы]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1605
| data-sort-value="1998" | 1998-06-20
| [[Тимур Хафизов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1606
| data-sort-value="1983" | 1983-01-12
| [[Тимур Шиһабетдинов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q378622|узышчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1607
| data-sort-value="1982" | 1982-08-16
| [[Тина Кузнецова|Тина]]
|
| [[композитор]]<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q1643514|аранжировкачы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1608
| data-sort-value="1970" | 1970-03-02
| ''[[:d:Q112175966|Толоконцев, Олег Махаммадович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-01-08
|
|-
| style='text-align:right'| 1609
| data-sort-value="1946" | 1946-04-01
| ''[[:d:Q136816859|Трескин, Эдуард Германович]]''
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1610
| data-sort-value="1936" | 1936-03-24
| [[Тәлгат Вәлиев]]
|
| [[композитор]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1611
| data-sort-value="1948" | 1948-10-12
| [[Тәлгать Таҗетдин]]
| [[Мир Араб мәдрәсәсе]]<br/>[[Әл-Әзһәр университеты]]
| [[мөфти]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Talgat Tadzhuddin|Talgat Tadzhuddin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1612
| data-sort-value="1901" | 1901-02-14
| ''[[:d:Q134725248|Ураза Алексеева]]''
|
| [[математик]]
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968-09-29
| [[Бөгелмә]]
|-
| style='text-align:right'| 1613
| data-sort-value="1927" | 1927-02-28
| [[Урал Дистанов]]
|
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-09-13
|
|-
| style='text-align:right'| 1614
| data-sort-value="1919" | 1919-07-24
| [[Фаикъ Камал]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 1615
| data-sort-value="1968" | 1968-01-31
| ''[[:d:Q135458282|Фасхутдинова, Луиза Фагимовна]]''
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1509440|чигүче]]''
| [[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]<br/>[[Әмир Мәҗитов музее]]
| [[:commons:Category:Luiza Fashutdinova|Luiza Fashutdinova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1616
| data-sort-value="1886" | 1886-01-01
| [[Фатих Әмирхан|Фатыйх Әмирхан]]
| [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[Әл-ислах (газета)|«Әл-ислах» газетасы]]<br/>[[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-Йолт]]<br/>[[Кояш (гәҗит)|Кояш]]<br/>[[Аң (журнал)|«Аң» журналы]]<br/>[[Кызыл Армия (газета, 1918-1921)|«Кызыл Армия»]]<br/>[[Эш (газета)|Эш]]<br/>[[Татарстан (журнал)|Татарстан]]<br/>[[Казан утлары (журнал)|Казан утлары]]<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Fatikh Amirkhan|Fatikh Amirkhan]]
| data-sort-value="1926" | 1926-03-09
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1617
| data-sort-value="1936" | 1936-02-01
| [[Феликс Мөхәммәдов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-07-02
|
|-
| style='text-align:right'| 1618
| data-sort-value="1723" | 1723
| [[Феодосий (Голосницкий)|Феодоси Голосниски]]
|
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1787" | 1787-01-03
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 1619
| data-sort-value="1936" | 1936-01-03
| [[Филзә Хәмидуллин]]
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Filza Khamidullin|Filza Khamidullin]]
| data-sort-value="2022" | 2022-01-05
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1620
| data-sort-value="1758" | 1758
| ''[[:d:Q106675098|Филимон Росляков]]''
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
| data-sort-value="1806" | 1806-03-11
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
| style='text-align:right'| 1621
| data-sort-value="1936" | 1936-05-02
| [[Флера Хәмитова]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]<br/>[[Казан педагогика көллияте]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Казан музыка көллияте]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-05-31
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1622
| data-sort-value="1921" | 1921-02-24
| [[Флориан Коцюбинский]]
| ''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-03-25
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1623
| data-sort-value="1876" | 1876-11-11<br/>1877
| [[Флориан Федорович]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Florian Fedorovich|Florian Fedorovich]]
| data-sort-value="1928" | 1928-11-28
| [[Ырынбур]]
|-
| style='text-align:right'| 1624
| data-sort-value="1947" | 1947-02-18
| [[Флера Зыятдинова|Флюра Зыятдинова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011-03-01
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1625
| data-sort-value="1926" | 1926
| [[Форель Тинчурин]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
| [[Казан дәүләт энергетика университеты]]
|
| data-sort-value="2002" | 2002-09-30
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1626
| data-sort-value="1944" | 1944-06-22
| [[Франгиз Хисамов]]
| ''[[:d:Q24932362|Армия генералы Сергей Матвеевич Штеменко исемендәге Краснодар югары хәрби укуханәсе]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q24932362|Армия генералы Сергей Матвеевич Штеменко исемендәге Краснодар югары хәрби укуханәсе]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1627
| data-sort-value="1932" | 1932-01-26
| [[Фридрих Малкин]]
|
| ''[[:d:Q11313148|sports journalist]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-06<br/>2019-07
|
|-
| style='text-align:right'| 1628
| data-sort-value="1913" | 1913-11-26
| [[Фрума Арест]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
| [[:commons:Category:Fruma Abramovna Arest|Fruma Abramovna Arest]]
| data-sort-value="1991" | 1991-02-22
| [[Ашкабад]]
|-
| style='text-align:right'| 1629
| data-sort-value="1966" | 1966-09-10
| [[Фуат Гатин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1630
| data-sort-value="1900" | 1900-09-11
| [[Фёдор Баталов]]
| ''[[:d:Q2948429|Vystrel course]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941-08-17
| [[Скепня|Скепнә]]
|-
| style='text-align:right'| 1631
| data-sort-value="1801" | 1801
| [[Фёдор Вишневский]]
| ''[[:d:Q2379681|Диңгез кадет корпусы]]''
| ''[[:d:Q1937330|world traveler]]''
|
|
| data-sort-value="1863" | 1863-04-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1632
| data-sort-value="1820" | 1820-07-28
| ''[[:d:Q326727|Фёдор Радецкий]]''
| ''[[:d:Q2996600|Генераль штаб академиясе]]''
| [[офицер]]
|
| [[:commons:Category:Fedor Radetsky|Fedor Radetsky]]
| data-sort-value="1890" | 1890-01-14
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 1633
| data-sort-value="1898" | 1898-10-01
| [[Фәйзи Биккинин]]
|
|
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968-03-29
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1634
| data-sort-value="1987" | 1987-05-16
| [[Фәнил Гыйләҗев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| [[:commons:Category:Fanil Gilyazov|Fanil Gilyazov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1635
| data-sort-value="1958" | 1958-07-05
| [[Фәридә Вәлиева]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1636
| data-sort-value="1947" | 1947-03-28
| [[Фәридә Гайнуллина]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Farida Gainullina|Farida Gainullina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1637
| data-sort-value="1954" | 1954-02-11
| [[Фәридә Зәбирова]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>''[[:d:Q60623957|К(И)ФУ Халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| [[:commons:Category:Farida Zabirova|Farida Zabirova]]
| data-sort-value="2021" | 2021-06-27
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1638
| data-sort-value="1979" | 1979-08-27
| [[Фәридә Корбангалиева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q270389|яңалыклар алып баручы]]''<br/>''[[:d:Q46034607|interviewer]]''
| ''[[:d:Q2537294|Бөтенроссия дәүләт телевизион һәм радиотапшырулар ширкәте]]''<br/>''[[:d:Q55663942|Current Time TV]]''<br/>''[[:d:Q4049621|Republic.ru]]''<br/>''[[:d:Q108839367|Holod]]''<br/>''[[:d:Q125780326|The Breakfast Show]]''
| [[:commons:Category:Farida Kurbangaleyeva|Farida Kurbangaleyeva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1639
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Фәридә Мөхәммәтшина]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1640
|
| [[Фәридә Рәсүлева]]
|
|
|
|
|
| [[Артём (шәһәр)|Артём шәһәре]]
|-
| style='text-align:right'| 1641
| data-sort-value="1971" | 1971-12-27
| [[Фәридә Харрасова]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''
|
| [[:commons:Category:Farida Harrasova|Farida Harrasova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1642
| data-sort-value="1952" | 1952-12-11
| [[Фәридә Хәсьянова]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q63798374|children's book illustrator]]''
|
| [[:commons:Category:Farida Hasyanova|Farida Hasyanova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1643
| data-sort-value="1962" | 1962-05-21
| [[Фәрит Бикчәнтәев]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Farid Bikchantaev|Farid Bikchantaev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1644
| data-sort-value="1959" | 1959-02-24
| [[Фәрит Вәлиуллин]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Farit Valiullin|Farit Valiullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1645
| data-sort-value="1976" | 1976-03-13
| [[Фәрит Габделганиев]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]<br/>''[[:d:Q2027448|«Сколково» Мәскәү идарә мәктәбе]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1646
| data-sort-value="1951" | 1951-07-15
| ''[[:d:Q115687938|Фәрит Гөбәев]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[Вечерняя Казань (гәҗит)|Вечерняя Казань]]
| [[:commons:Category:Farit Gubaev|Farit Gubaev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1647
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[Фәрит Сәлмән]]
|
| ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1648
| data-sort-value="1914" | 1914-03-17
| [[Фәрит Фәтхуллин]]
| ''[[:d:Q18401652|Stalingrad Military Aviation School of Pilots]]''
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q222982|очучы-ас]]''
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942-07-27
| [[Волгоград]]
|-
| style='text-align:right'| 1649
| data-sort-value="1948" | 1948-04-28
| [[Фәрит Шәйдуллов]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1650
| data-sort-value="1913" | 1913-12-19
| [[Фәрит Яруллин]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]
|
| [[:commons:Category:Farid Yarullin|Farid Yarullin]]
| data-sort-value="1943" | 1943-10-17
| [[Новая Тухинь]]
|-
| style='text-align:right'| 1651
| data-sort-value="1955" | 1955-02-03
| [[Фәрит Әсәдуллин]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>[[Әл-Әзһәр университеты]]
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1652
| data-sort-value="1997" | 1997-10-15
| [[Фәрһад Бәхтияри]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q106625143|хор җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''
|
| [[:commons:Category:Färhad Bäkhtiari|Färhad Bäkhtiari]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1653
| data-sort-value="1979" | 1979-11-02
| [[Фәрһад Фәткуллин]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]<br/>[[Мәскәү халыкара тәрҗемәчеләр мәктәбе]]<br/>''[[:d:Q30257274|Социаль һәм гуманитар белемнәр институты]]''<br/>[[2 номерлы лицей-интернат (Казан)]]<br/>''[[:d:Q5130246|Clayton High School]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q215279|үзмәшгуль]]''<br/>''[[:d:Q2912172|шәхси эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q132449651|Татарстан Республикасы Рәисе Аппараты]]''<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| [[:commons:Category:Farhad Fatkullin|Farhad Fatkullin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1654
| data-sort-value="1871" | 1871-09-30
| [[Федор Эрнст|Фөдор Эрнст]]
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
| data-sort-value="1939" | 1939-01-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1655
| data-sort-value="1980" | 1980-10-01
| ''[[:d:Q134587791|Хабибуллина, Эльмира Камилевна]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Elmira Khabibullina|Elmira Khabibullina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1656
|
| [[Халидә Хәйретдинова|Халидә Хәйретдинева]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1657
| data-sort-value="1942" | 1942-11-24
| ''[[:d:Q126970397|Халиуллин, Рамиль Исмагилович]]''
|
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1658
| data-sort-value="1919" | 1919-12-23
| [[Харис Якупов]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Haris Yakupov|Haris Yakupov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-02-17
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1659
| data-sort-value="1909" | 1909-02-15
| ''[[:d:Q12847692|Хәдичә Газыева]]''
|
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| ''[[:d:Q12838331|Nakhchivan Music and Drama Theater]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-06-07
| [[Нахчыван]]
|-
| style='text-align:right'| 1660
| data-sort-value="1861" | 1861-04-30
| [[Хәдичә Әхмәрова]]
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-03-31
|
|-
| style='text-align:right'| 1661
| data-sort-value="1905" | 1905-04-26
| [[Хәлимә Булатова-Терегулова]]
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1662
| data-sort-value="1910" | 1910-05-04
| [[Хәлимә Корбангалиева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2004" | 2004-03-26
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1663
| data-sort-value="1895" | 1895-06-15
| [[Хәмит Колмәмәт]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Hamit Kulmamet|Hamit Kulmamet]]
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| style='text-align:right'| 1664
| data-sort-value="1909" | 1909-12-16
| [[Хәсби Фазлуллин]]
|
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1665
| data-sort-value="1882" | 1882-01-06
| [[Хөсәен Ямашев]]
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Husain Yamashev|Husain Yamashev]]
| data-sort-value="1912" | 1912-03-13
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1666
| data-sort-value="1926" | 1926-11-06
| [[Чулпан Бәхтиярова]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''
|
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-12-18
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1667
| data-sort-value="1977" | 1977-07-24
| [[Чулпан Закирова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Казан (бию ансамбле)|«Казан» бию ансамбле]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1668
| data-sort-value="1975" | 1975-10-01
| [[Чулпан Хаматова|Чулпан Хәмматова]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Chulpan Khamatova|Chulpan Khamatova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1669
| data-sort-value="1987" | 1987-02-24
| [[Чулпан Әхмәтҗанова]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q1062433|җырчы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
| [[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]<br/>[[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1670
| data-sort-value="1931" | 1931-12-16
| [[Чыңгызхан Азимов]]
| ''[[:d:Q104217028|Volsky Military Institute of Rear Services]]''<br/>''[[:d:Q4314896|Ярослав Зирәк ис. милли юридик академия]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q28669024|Харьковский завод тракторных самоходных шасси]]''<br/>''[[:d:Q4314896|Ярослав Зирәк ис. милли юридик академия]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-10-10
|
|-
| style='text-align:right'| 1671
| data-sort-value="1966" | 1966-03-23
| ''[[:d:Q123470860|Шайдуллин, Вадим Вакивович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1672
| data-sort-value="1927" | 1927-01-01
| [[Шамил Башкиров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1673
| data-sort-value="1955" | 1955-12-21
| [[Шамил Вәлитов]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-07-02
| [[Россия]]
|-
| style='text-align:right'| 1674
| data-sort-value="1933" | 1933-09-10
| [[Шамил Габдрәшитов (1933)|Шамил Габдрәшитов]]
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[инженер]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1675
| data-sort-value="1948" | 1948-09-01
| [[Шамил Зарифов|Шамил Зарифев]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1676
| data-sort-value="1923" | 1923-06-17
| [[Шамил Мөхәммәдьяров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005-05-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1677
| data-sort-value="1950" | 1950-09-25
| [[Шамил Тимербулатов]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-05-30
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1678
| data-sort-value="1985" | 1985-01-29
| [[Шамил Хаматов|Шамил Хәмматов]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| ''[[:d:Q4394568|Mikhail Chekhov Riga Russian Theatre]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1679
| data-sort-value="1853" | 1853-03-12
| [[Шаһбазгәрәй Әхмәров|Шаһбазгәрәй Әхмәрев]]
| [[Казан Император университеты]]<br/>[[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]
| [[укытучы]]
|
|
| data-sort-value="1900" | 1900-04-01
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1680
| data-sort-value="1812" | 1812
| [[Шаһиәхмәт Алкин]]
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]
|
|
|
| data-sort-value="1879" | 1879
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1681
| data-sort-value="1980" | 1980-09-04
| ''[[:d:Q135922663|Шишкин, Марк Рустамович]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1039099|икыскурия йөртүче]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
| [[:commons:Category:Mark Shishkin|Mark Shishkin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1682
| data-sort-value="1818" | 1818-01-13
| [[Шиһабетдин Мәрҗани]]
| [[Ташкичү мәдрәсәсе]]<br/>''[[:d:Q4287943|Күкәлташ мәдрәсәсе]]''<br/>[[Ширдар мәдрәсәсе]]<br/>[[Мир Араб мәдрәсәсе]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Shigabutdin Marjani|Shigabutdin Marjani]]
| data-sort-value="1889" | 1889-04-15
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1683
| data-sort-value="1923" | 1923-10-22
| [[Шәүкәт Ибраһимов]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q12572201|Institute of Nuclear Physics]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-12-26
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 1684
| data-sort-value="1966" | 1966-08-23
| [[Эдгар Бартенев]]
| ''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
| ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1685
| data-sort-value="1970" | 1970-01-12
| ''[[:d:Q48644155|Эдгар Гаделшин]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-10-21
|
|-
| style='text-align:right'| 1686
| data-sort-value="1932" | 1932-06-03
| [[Эдуард Бадәмшин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2000" | 2000-06-01
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1687
| data-sort-value="1937" | 1937-01-04
| [[Эдуард Гыймади]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1688
| data-sort-value="1972" | 1972-03-07
| [[Эдуард Кадыйрмәтов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1689
| data-sort-value="1950" | 1950-06-22
| ''[[:d:Q22695628|Эдуард Милюшев]]''
|
| ''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''<br/>''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1690
| data-sort-value="1971" | 1971-02-22
| ''[[:d:Q130343722|Эдуард Ренадович Валиуллин]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1691
| data-sort-value="1969" | 1969-01-28
| [[Эдуард Хәйруллин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Eduard Khairullin|Eduard Khairullin]]
| data-sort-value="2023" | 2023-04-14
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1692
| data-sort-value="1984" | 1984-02-13
| [[Эдуард Шәрәфиев]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Eduard Sharafiev|Eduard Sharafiev]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1693
| data-sort-value="1964" | 1964-10-07
| [[Эдуард Әкбәров]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q859528|футбол хөкемчесе]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1694
| data-sort-value="1958" | 1958-09-03
| [[Элбрус Баянов]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1695
| data-sort-value="1940" | 1940-10-31
| [[Эльвира Батыева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[РФА КФҮ Органик һәм физик химия институты]]
| [[:commons:Category:Elvira Batyeva|Elvira Batyeva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1696
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Эльвира Кудрецкая]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q111986872|Кіравец]]''<br/>[[«Татарстан» радиосы]]
| [[:commons:Category:Elvira Kudretskaya|Elvira Kudretskaya]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-31
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1697
| data-sort-value="1980" | 1980-01-05
| [[Эльвира Янковская]]
|
| ''[[:d:Q3501317|fashion designer]]''<br/>''[[:d:Q3610436|стилист]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1698
| data-sort-value="1925" | 1925-03-15
| [[Эльмира Котляр]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
|
|
| data-sort-value="2006" | 2006-10-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1699
| data-sort-value="1928" | 1928-10-17
| ''[[:d:Q5373387|Эммануил Липкинд]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-02-04
| [[Иерусалим|Котдус]]
|-
| style='text-align:right'| 1700
| data-sort-value="1982" | 1982-06-30
| [[Энҗе Авзалова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1701
| data-sort-value="1944" | 1944-02-01
| [[Эра Җиһаншина]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| [[:commons:Category:Era Ziganshina|Era Ziganshina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1702
| data-sort-value="1936" | 1936-08-31
| [[Эрнст Улумбәков]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-03-26
|
|-
| style='text-align:right'| 1703
| data-sort-value="1870" | 1870-08-11
| [[Юлий Блүменталь]]
| ''[[:d:Q2388897|Saint Peter's School]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Yuliy Blumental|Yuliy Blumental]]
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Кызылурда өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 1704
| data-sort-value="1974" | 1974-08-04
| [[Юлия Абдреева]]
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1705
| data-sort-value="2005" | 2005-03-16
| [[Юлия Артемьева]]
|
| ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''
|
| [[:commons:Category:Iuliia Artemeva|Iuliia Artemeva]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1706
| data-sort-value="1969" | 1969-02-26<br/>1969
| [[Юлия Галләмова]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| [[:commons:Category:Yulia Gallyamova|Yulia Gallyamova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1707
| data-sort-value="1989" | 1989-03-03
| [[Юлия Мазурова]]
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1708
| data-sort-value="1971" | 1971-03-08
| [[Юлия Хәмитова|Юлия Хәмитева]]
|
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1709
| data-sort-value="1970" | 1970-08-13
| [[Юлия Җиһаншина]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[композитор]]<br/>[[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Yuliya Ziganshina|Yuliya Ziganshina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1710
|
| [[Юлия Әдһәмова|Юлия Әдһәмева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1711
| data-sort-value="1927" | 1927-02-28
| [[Юныс Әхмәтҗанов]]
|
| [[пешекче]]
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984-02-13
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1712
| data-sort-value="1912" | 1912-05-09
| ''[[:d:Q108363838|Юренков, Николай Николаевич]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1977" | 1977-06-15
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1713
| data-sort-value="1945" | 1945-01-06
| [[Юрий Иванов|Юри Иванов]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-01-26
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1714
| data-sort-value="1908" | 1908-01-06
| [[Юрий Сунгуров|Юри Сунгуров]]
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
| data-sort-value="1973" | 1973-06-06
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 1715
| data-sort-value="1905" | 1905-05-30
| [[Юрий Сырнев|Юри Сырнев]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Yuri Syrnev|Yuri Syrnev]]
| data-sort-value="1943" | 1943-09-11
| [[Канатып]]
|-
| style='text-align:right'| 1716
| data-sort-value="1969" | 1969-12-16
| [[Юрий Үткелбаев|Юри Уткүлбаев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1717
| data-sort-value="1905" | 1905-08-30
| [[Юрий Хржановский|Юри Хржановски]]
| ''[[:d:Q1483704|Vkhutein]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q10774753|истрады әртисе]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
| data-sort-value="1987" | 1987-09-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1718
| data-sort-value="1898" | 1898
| [[Юрий Чирихин|Юри Чирихин]]
| ''[[:d:Q2379681|Диңгез кадет корпусы]]''
| ''[[:d:Q10295465|һидругрыф]]''
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 1719
| data-sort-value="1931" | 1931-12-12
| [[Юрий Бабанов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-10-30
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1720
| data-sort-value="1951" | 1951-04-16
| [[Юрий Балашов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1721
| data-sort-value="1937" | 1937-03-31
| [[Юрий Беляков]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1722
| data-sort-value="1939" | 1939-02-26
| [[Юрий Воронин]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1723
| data-sort-value="1954" | 1954-05-28
| [[Юрий Егоров (1954)]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| [[:commons:Category:Youri Egorov|Youri Egorov]]
| data-sort-value="1988" | 1988-04-16
| [[Амстердам]]
|-
| style='text-align:right'| 1724
| data-sort-value="1886" | 1886-05-26
| [[Юрий Ключников]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-10-10<br/>1938-01-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1725
| data-sort-value="1954" | 1954-07-01
| [[Юрий Ковалёв|Юрий Ковалев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1726
| data-sort-value="1939" | 1939-12-06
| [[Юрий Коноплёв]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| [[:commons:Category:Yuri Konoplyov|Yuri Konoplyov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-05-05
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1727
| data-sort-value="1933" | 1933-02-07
| ''[[:d:Q41182195|Юрий Красильников]]''
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-11-03
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1728
| data-sort-value="1925" | 1925-01-15
| ''[[:d:Q124391127|Юрий Матвеев]]''
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4496242|Харкау дәүләт дизайн һәм сынлы сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| ''[[:d:Q4496305|Kharkiv Ukrainian Drama Theatre]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988-09-24
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 1729
| data-sort-value="1956" | 1956-03-29
| ''[[:d:Q12131461|Юрий Минҗанов]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-07
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 1730
| data-sort-value="1946" | 1946-08-19
| [[Юрий Нәзмиев]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Казан дәүләт энергетика университеты]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006-07-27
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1731
| data-sort-value="1924" | 1924-04-29<br/>1924-08-29
| [[Юрий Откупщиков]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2010" | 2010-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1732
| data-sort-value="1948" | 1948-06-01
| [[Юрий Плугин]]
| ''[[:d:Q4059261|РФ ЭЭМның Идарә итү академиясе]]''
| [[офицер]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1733
| data-sort-value="1927" | 1927-04-07
| ''[[:d:Q16719189|Юрий Татаренко]]''
| ''[[:d:Q4315056|Милли педагогия университеты]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
|
|
| data-sort-value="2006" | 2006-11-16
|
|-
| style='text-align:right'| 1734
| data-sort-value="1986" | 1986-04-30
| ''[[:d:Q4536368|Яжевика]]''
|
| [[композитор]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1735
| data-sort-value="1972" | 1972-03-17
| ''[[:d:Q135633696|Язов, Дмитрий Леонидович]]''
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Казан яшь тамашачы театры]]
| [[:commons:Category:Dmitry Yazov|Dmitry Yazov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1736
| data-sort-value="1988" | 1988-04-26
| [[Якоб Циммерман]]
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1737
| data-sort-value="1987" | 1987-10-21
| [[Яна Гурьянова]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1738
| data-sort-value="1988" | 1988-02-03
| [[Яна Мартынова]]
|
| ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1739
| data-sort-value="1930" | 1930-11-20
| [[Ярослав Заботин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-10-25
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1740
| data-sort-value="2004" | 2004-12-11
| [[Ясминә Кадыйрова]]
|
| ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''
|
| [[:commons:Category:Yasmina Kadyrova|Yasmina Kadyrova]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1741
| data-sort-value="1946" | 1946-09-23
| ''[[:d:Q68765168|Ігар Васільевіч Карпаў]]''
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q20873634|Мінскпраект]]''<br/>''[[:d:Q68765371|Адміністрацыя Партызанскага раёна г. Мінска]]''<br/>''[[:d:Q56628079|Дзяржкамітэт Рэспублікі Беларусь па архітэктуры і будаўніцтве]]''<br/>''[[:d:Q6517837|Ministry of Architecture and Construction of the Republic of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q52846959|Institute Belniis]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1742
| data-sort-value="1921" | 1921-02-02
| [[Җанбәк Әхмәрев]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
|
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-01-20
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1743
| data-sort-value="1897" | 1897-10-13
| [[Җиһангир Алкин]]
|
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
| data-sort-value="1919" | 1919
| ''[[:d:Q4233718|билгесез]]''
|-
| style='text-align:right'| 1744
| data-sort-value="1892" | 1892
| [[Җорҗ Һилл]]
|
| ''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 1745
| data-sort-value="1920" | 1920-07-08
| [[Җәвад Тәрҗеманов]]
|
| [[галим]]
|
| [[:commons:Category:Dzhavad Tardzhemanov|Dzhavad Tardzhemanov]]
| data-sort-value="1995" | 1995-03-09
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1746
| data-sort-value="1969" | 1969-01-03
| [[Җәмилә Әсфәндиярова]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Казан яшь тамашачы театры]]<br/>[[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1747
| data-sort-value="1955" | 1955-02-28
| [[Җәүдәт Хантимеров|Җәүдәт Хантимерев]]
| [[48-нче мәктәп|48 нче мәктәп]]
|
| [[Казан яшьләр үзәге]]
|
| data-sort-value="1982" | 1982-03
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 1748
| data-sort-value="1923" | 1923-01-06
| [[Үзбәк Байчура]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-03-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1749
| data-sort-value="1928" | 1928-09-22
| [[Үзбәк Вәлиев]]
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1750
| data-sort-value="1914" | 1914-06-22
| [[Һарун Йосыпов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968-06-26
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1751
| data-sort-value="1913" | 1913-08-12
| [[Һарун Салихов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясенең Казан фәнни үзәге]]
|
| data-sort-value="1971" | 1971-10-22
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1752
| data-sort-value="1939" | 1939-07-31
| [[Альберт Бикмуллин|Әлбирт Бикмуллин]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1753
| data-sort-value="1964" | 1964-11-09
| [[Әлбирт Габдулов]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1754
| data-sort-value="1965" | 1965-07-17
| [[Альберт Ибраһимов|Әлбирт Ибраһимов]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1755
| data-sort-value="1976" | 1976-01-23
| [[Альберт Кәримов|Әлбирт Кәримов]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Оксфорд университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1756
| data-sort-value="1993" | 1993-05-03
| [[Әлбирт Яруллин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1757
| data-sort-value="1925" | 1925-05-25
| [[Әлфия Айдарская]]
| [[Рус балеты академиясе]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
| [[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Alfiya Aydarskaya|Alfiya Aydarskaya]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1758
| data-sort-value="1942" | 1942-05-09
| [[Әлфия Борнашева]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан музыка көллияте]]
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-05-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1759
| data-sort-value="1969" | 1969-04-12
| [[Әлфия Галимуллина]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Alfiya Galimullina|Alfiya Galimullina]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1760
| data-sort-value="1924" | 1924-10-12
| [[Әлфия Ибраһимова]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1761
| data-sort-value="1967" | 1967-10-20
| [[Әлфия Ильясова]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Alfiya Sargin|Alfiya Sargin]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1762
| data-sort-value="1951" | 1951-08-15
| [[Әлфия Җәмилова]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1763
| data-sort-value="1926" | 1926-10-23
| [[Альфред Сәйдәшев|Әлфрит Сәйдәшев]]
|
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
|
|
|
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1764
| data-sort-value="1924" | 1924-01-04
| [[Әмин Тәрҗеманов]]
|
|
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-05-27
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1765
| data-sort-value="1913" | 1913-01-26
| [[Әминә Бикчәнтәева]]
|
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1766
| data-sort-value="1930" | 1930
| [[Әминә Гадил]]
|
| [[язучы]]
|
|
| data-sort-value="2004" | 2004-11-16
| ''[[:d:Q967211|Lefka]]''
|-
| style='text-align:right'| 1767
| data-sort-value="1893" | 1893-09-06
| [[Әминә Мөхетдинова|Әминә Мөхетдинева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Мария хатын-кызлар гимназиясе (Казан)|Мария хатын-кызлар гимназиясе]]<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Казан мөселман социалистик комитеты]]<br/>[[Үзәк мөселман хәрби коллегиясе]]<br/>[[Татарстан Республикасы Юстиция министрлыгы]]<br/>[[Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы]]<br/>[[СБКФ ҮК]]<br/>[[Гыйльми Үзәк]]
|
| data-sort-value="1944" | 1944-12-26
| [[Енисейск]]
|-
| style='text-align:right'| 1768
| data-sort-value="1939" | 1939-10-07
| [[Әмир Ибәтуллин]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1769
| data-sort-value="2000" | 2000-04-26
| [[Әмир Мифтахов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1770
| data-sort-value="1920" | 1920-07-07
| [[Әнвәр Бакиров (1920)|Әнвәр Бакиров]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001-08-10
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1771
| data-sort-value="1915" | 1915-03-15
| [[Әнвәр Галим]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1988" | 1988-03-02
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 1772
| data-sort-value="1922" | 1922-10-18
| [[Әнвәр Гобәйдуллин]]
|
|
|
|
|
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1773
| data-sort-value="1948" | 1948-10-26
| ''[[:d:Q65146781|Әнвәр Мөхәммәтзакиров]]''
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mukhametzakirov Anvar|Mukhametzakirov Anvar]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1774
| data-sort-value="1963" | 1963-06-15
| [[Әнвәр Сәйфетдинов|Әнвәр Сәйфетдинев]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''<br/>[[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Anvar Kamilevich Sayfutdinov|Anvar Kamilevich Sayfutdinov]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1775
| data-sort-value="1905" | 1905-05-01<br/>1905-04-18
| [[Әхмәт Исхак]]
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| [[:commons:Category:Ahmet Ishak|Ahmet Ishak]]
| data-sort-value="1991" | 1991-06-24
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 1776
| data-sort-value="1912" | 1912-11-14
| [[Әхмәт Тимер]]
| ''[[:d:Q20474745|Хайдарпаша лицее]]''<br/>''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''<br/>''[[:d:Q6088281|Әнкара университетының тел, тарих һәм география факультеты]]''<br/>''[[:d:Q20266894|Берлин университеты]]''
| ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''<br/>''[[:d:Q156725|Һамбург университеты]]''<br/>[[Азатлык радиосы]]<br/>''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-04-19
| [[Әнкара]]
|-
| style='text-align:right'| 1777
| data-sort-value="1936" | 1936-07-02
| [[Әхәт Ильясов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1778
| data-sort-value="1951" | 1951-05-27
| [[Әхәт Мушинский]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Ahat Mushinskiy|Ahat Mushinskiy]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Моны да карагыз ==
* [[Казанда вафатлар исемлеге]]
[[Төркем:Казанда туганнар]]
[[Төркем:Исемлекләр:Шәхесләр]]
[[Төркем:Исемлекләр:Казан]]
a5sn1wtn76uwwysn1fza0f536etjt3n
Академик дисциплиналар
0
863424
5936234
5935134
2026-06-03T21:36:55Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936234
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Академик дисциплина''' ({{lang-ar|{{Label|Q11862829|lang=ar}}}}, {{lang-en|{{Label|Q11862829|lang=en}}}}, {{lang-zh|{{Label|Q11862829|lang=zh}}}}, {{lang-ru|{{Label|Q11862829|lang=ru}}}}) — [[югары уку йортлары]] программасына кергән [[белем]] өлкәсе.
== Исемлек ==
{{seealso|Төркем:Академик дисциплиналар|en:Category:Academic disciplines}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q11862829}
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p279,p2578,p2579}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! нәрсәнең ассыйныфы
! өйрәнелгән тармак
! кайда өйрәнелә
|-
| ''[[:d:Q124377625|3D web cartography]]''
|
| ''[[:d:Q124377615|веб-картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136439567|A-Level Law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113192749|Aboriginal and Torres Strait Islander culture, language and history]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''<br/>''[[:d:Q113211688|traditional Aboriginal and Torres Strait Islander knowledges]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113211377|Aboriginal and Torres Strait Islander education]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''<br/>''[[:d:Q113211688|traditional Aboriginal and Torres Strait Islander knowledges]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109984809|Aboriginal and Torres Strait Islander environmental conservation]]''
|
| ''[[:d:Q832237|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''<br/>''[[:d:Q109984814|Aboriginal and Torres Strait Islander studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113212087|Aboriginal and Torres Strait Islander environmental knowledges and management]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''<br/>''[[:d:Q113211688|traditional Aboriginal and Torres Strait Islander knowledges]]''<br/>''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109984820|Aboriginal and Torres Strait Islander land and water management]]''
|
| ''[[:d:Q109984814|Aboriginal and Torres Strait Islander studies]]''<br/>''[[:d:Q2001056|land management]]''<br/>''[[:d:Q1501619|water management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113192756|Aboriginal and Torres Strait Islander men’s health and wellbeing]]''
|
| ''[[:d:Q16150995|Австралиядә асаба халыклары сәламәтлегеге]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113212205|Aboriginal and Torres Strait Islander peoples, society and community]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''<br/>''[[:d:Q113211688|traditional Aboriginal and Torres Strait Islander knowledges]]''<br/>[[социология]]
| ''[[:d:Q170355|Indigenous Australians]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116921934|Aboriginal and Torres Strait Islander research methods]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113212245|Aboriginal and Torres Strait Islander sciences]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''<br/>''[[:d:Q113211688|traditional Aboriginal and Torres Strait Islander knowledges]]''<br/>[[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q109984814|Aboriginal and Torres Strait Islander studies]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65007471|Academic English Studies and Linguistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7988481|academic study of Western esotericism]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2493125|accidentology]]''
|
|
| ''[[:d:Q2493120|accident analysis]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107514431|accordion performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55713996|accounting and auditing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64687797|accounting and finance]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15995649|Accounting research]]''
|
|
| ''[[:d:Q4116214|accounting]]''<br/>''[[:d:Q181487|аудит]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64853859|acoustics and audio technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q108737665|acquisition management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q127069206|acridology]]''
|
| ''[[:d:Q4337149|orthopterology]]''
| ''[[:d:Q20857752|Acrididea]]''
|
|-
| ''[[:d:Q110797464|action table]]''
|
| ''[[:d:Q110113602|combat mechanic]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64686951|actuarial mathematics]]''
|
| ''[[:d:Q1128453|actuarial science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4680662|adaptation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4680725|Adaptive coding]]''
|
| ''[[:d:Q1345239|entropy coding]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12761879|adenology]]''
|
| ''[[:d:Q11790210|медицина фәннәре]]''<br/>''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
| ''[[:d:Q9647|биз]]''<br/>''[[:d:Q66502804|lymphoid organ]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5283295|administration]]''
|
| ''[[:d:Q1047113|специальность]]''<br/>[[гуманитар фәннәр]]<br/>''[[:d:Q29017603|control]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115982628|administrative management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113473329|adolescent mental health]]''
|
| ''[[:d:Q317309|психик сәламәтлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109554318|advanced management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4686227|Advanced Management Program]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64853817|advanced materials for innovation and sustainability]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113093943|adverse weather events]]''
|
| [[метеорология]]<br/>''[[:d:Q757520|атмосфера турында фәннәр]]''
| ''[[:d:Q1615323|bad weather]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11064553|advertising design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137324274|Advocacy and Systems Strategy]]''
|
| ''[[:d:Q2509280|advocacy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4688251|aeroecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q107637788|aeromycology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q102314666|aeronautical science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q133828043|aeronautics and astronautics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3798668|aerospace engineering]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q1640676|traffic engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106518613|aerospace science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1955326|aesthetics of music]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130222074|aesthetics of the theater]]''
|
| [[эстетика]]<br/>[[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112898786|Aesthetics, philosophy and history of art]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q383968|African American studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| ''[[:d:Q49085|афроамериканнар]]''<br/>''[[:d:Q3007177|African-American culture]]''<br/>''[[:d:Q162881|African American history]]''<br/>''[[:d:Q385967|африкан диаспора]]''
|
|-
| ''[[:d:Q109018541|African civilization]]''
|
| [[цивилизация]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q37542|African studies]]''
|
|
| [[Африка]]
|
|-
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
| [[Африка]]
|
|-
| ''[[:d:Q137194923|Afroasiatic studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''<br/>''[[:d:Q4806809|Asian studies]]''
| ''[[:d:Q63361041|Afroasiatic peoples]]''
|
|-
| ''[[:d:Q110477187|ageing research]]''
|
|
| ''[[:d:Q332154|кеше картаюы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120187797|Aglipayan ecclesiology]]''
|
| ''[[:d:Q223693|экклезиология]]''
| ''[[:d:Q771902|Philippine Independent Church]]''
|
|-
| ''[[:d:Q96371551|agnoiology]]''
|
|
| ''[[:d:Q815577|наданлык]]''<br/>''[[:d:Q34302|шик]]''
|
|-
| ''[[:d:Q395027|agnotology]]''
|
| [[эпистемология]]
| ''[[:d:Q815577|наданлык]]''<br/>''[[:d:Q34302|шик]]''<br/>''[[:d:Q831648|fear, uncertainty and doubt]]''
|
|-
| ''[[:d:Q396077|agrarian history]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q952080|авыл хуҗалыгы тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q125476291|agricultural and resource economics]]''
|
|
| ''[[:d:Q396340|авыл хуҗалыгы икътисады]]''<br/>''[[:d:Q3299701|natural resource economics]]''
|
|-
| ''[[:d:Q110231638|Agricultural biotechnology diagnostics (incl. biosensors)]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4693953|agricultural communication]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q65554733|agricultural development]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113132894|agricultural ecosystems research]]''
|
| ''[[:d:Q110252479|crop and pasture production]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12159342|agricultural engineering]]''
|
| ''[[:d:Q101333|машина төзү сәнәгате]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12779382|agricultural entomology]]''
|
| [[энтомология]]<br/>[[авыл хуҗалыгы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252296|agricultural land planning]]''
|
| ''[[:d:Q116603541|agricultural planning]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252149|Agricultural marine biotechnology]]''
|
| ''[[:d:Q882463|marine biotechnology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q114912685|agricultural mechanics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4693965|agricultural microbiology]]''
|
| [[микробиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110295506|Agricultural molecular engineering of nucleic acids and proteins]]''
|
| ''[[:d:Q19595794|agricultural biotechnology]]''<br/>''[[:d:Q3523861|molecular engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252314|Agricultural production systems simulation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
|
| [[ботаника]]<br/>[[менеджмент]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
| [[авыл хуҗалыгы]]<br/>''[[:d:Q1402889|игенчелек]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4693974|agricultural soil science]]''
|
| ''[[:d:Q1151068|edaphology]]''
| ''[[:d:Q29346438|agricultural soil]]''
|
|-
| ''[[:d:Q110252322|Agricultural spatial analysis and modelling]]''
|
| ''[[:d:Q1938983|spatial analysis]]''<br/>[[авыл хуҗалыгы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252329|agricultural systems analysis and modelling]]''
|
| ''[[:d:Q679871|systems analysis]]''<br/>[[авыл хуҗалыгы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4057127|agricultural technology]]''
|
| [[технология]]<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110231626|agricultural, veterinary and food sciences]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252240|Agriculture, land and farm management]]''
|
| ''[[:d:Q110231626|agricultural, veterinary and food sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56299227|agronomics]]''
|
|
| ''[[:d:Q56299221|авыл хуҗалыгы базары]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114284672|Ahwal al-Syakhsiyah]]''
|
| ''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136909490|AI Deployment Architecture (AIDA)]]''
|
| ''[[:d:Q477538|systems architecture]]''<br/>[[ясалма интеллект]]<br/>''[[:d:Q5403493|ethics of technology]]''<br/>''[[:d:Q13600188|conceptual framework]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113147148|air transport sciences]]''
|
| ''[[:d:Q113043173|transportation, logistics and supply chains]]''<br/>''[[:d:Q2516517|transport sciences]]''
| ''[[:d:Q3569648|air cargo]]''<br/>''[[:d:Q1757562|һава транспорты]]''
| ''[[:d:Q4828699|aeronautical engineering]]''<br/>''[[:d:Q4688251|aeroecology]]''<br/>''[[:d:Q20050859|aerodynamics engineering]]''
|-
| ''[[:d:Q102315094|airpower arts and science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106512225|airpower strategy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135984617|Aisentica]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q25482005|Al-Farabi studies]]''
|
|
| [[Әбү Насыйр әл-Фараби]]
|
|-
| ''[[:d:Q105208008|algal ecology]]''
|
| ''[[:d:Q1387972|үсемлекләр экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q188391|альгология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669282|Algerian studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
|
|-
| ''[[:d:Q623221|algorithmic game theory]]''
|
| ''[[:d:Q44455|уен теориясе]]''<br/>''[[:d:Q2971515|algorithm design]]''
| ''[[:d:Q28608222|game-theoretic algorithm]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4724367|Algorithmic mechanism design]]''
|
| ''[[:d:Q26090|mechanism design]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136262570|allied health sciences]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134725690|alphabetology]]''
|
| ''[[:d:Q5597333|graphonomics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q14565201|altmetrics]]''
|
| ''[[:d:Q603441|библиометрия]]''<br/>''[[:d:Q1929715|webometrics]]''<br/>''[[:d:Q472342|фән тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q65770356|cybermetrics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124628259|amateur science]]''
|
| ''[[:d:Q1093434|citizen science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q98822785|American ethnic studies]]''
|
| ''[[:d:Q41870|ethnic studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106595016|American Indian law]]''
|
| ''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''<br/>[[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q16147165|American political science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q470125|American studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
| [[Төньяк Америка]]
|
|-
| ''[[:d:Q110164233|Americanism]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
| [[Америка (дөнья кисәге)|Америка]]
|
|-
| ''[[:d:Q113134501|amino acids and metabolites in medical biochemistry]]''
|
| ''[[:d:Q113129142|medical biochemistry and metabolomics]]''<br/>''[[:d:Q849994|клиник химия]]''
| ''[[:d:Q8066|amino acid]]''<br/>''[[:d:Q407595|метаболит]]''
|
|-
| ''[[:d:Q474471|ampelography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10818148|amphibian anatomy]]''
|
| ''[[:d:Q8198634|хайваннар анатомиясе]]''<br/>''[[:d:Q10818163|vertebrate anatomy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111680417|amphibian genetics]]''
|
| ''[[:d:Q4869597|batrachology]]''<br/>''[[:d:Q110310405|хайваннар генетикасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q127328327|amphibiology]]''
|
| [[герпетология]]
| [[җир-су хайваннары]]
|
|-
| ''[[:d:Q137186261|analysis of Chinese characters]]''
|
| ''[[:d:Q10958685|小学 (学問)]]''
| [[кытай язуы]]
|
|-
| ''[[:d:Q64687079|analytical science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110245423|analytical spectrometry]]''
|
| [[аналитик химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3615122|Anatolian studies]]''
|
| ''[[:d:Q4752891|ancient Near Eastern studies]]''
| ''[[:d:Q147085|Anatolian]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12721132|Ancient astronomy]]''
|
| [[астрономия]]<br/>''[[:d:Q56296765|табигый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2390452|ancient Greek astronomy]]''
|
| [[астрономия]]<br/>''[[:d:Q56296765|табигый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4752891|ancient Near Eastern studies]]''
|
| ''[[:d:Q23019185|Near Eastern studies]]''<br/>''[[:d:Q439072|classical studies]]''
| ''[[:d:Q269678|ancient Near East]]''
|
|-
| ''[[:d:Q465899|andragogy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q538734|Angewandte Literaturwissenschaft]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669295|Angolan studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Ангола]]
|
|-
| ''[[:d:Q227675|animal breeding]]''
|
| ''[[:d:Q4023882|ясалма сайланыш]]''<br/>[[терлекчелек]]<br/>[[Ясалма сайланыш|селекция]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3007160|animal culture]]''
|
| [[мәдәният]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113043876|animal developmental and reproductive biology]]''
|
| [[зоология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64812946|animal health]]''
|
| ''[[:d:Q168091|хайваннар турында фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111327198|animal immunology]]''
|
| [[иммунология]]<br/>[[зоология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q16579254|animal morphology]]''
|
| [[зоология]]<br/>''[[:d:Q183252|морфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4764962|animal nutrition science]]''
|
| ''[[:d:Q168091|хайваннар турында фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q17652193|туклану белеме]]''<br/>''[[:d:Q7923730|veterinary specialist]]''<br/>[[зоология]]
| ''[[:d:Q113388602|animal nutrition]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115135896|animal phylogeny]]''
|
| ''[[:d:Q171184|филогенетика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110295623|Animal protection (incl. pests and pathogens)]]''
|
| [[терлекчелек]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4764988|animal studies]]''
|
| [[фән]]
| [[хайваннар]]
|
|-
| ''[[:d:Q1469725|animal taxonomy]]''
|
| ''[[:d:Q8269924|биологик таксономия]]''<br/>[[биологик классификация]]
|
| [[зоология]]
|-
| ''[[:d:Q118323427|annelidology]]''
|
| ''[[:d:Q124650805|vermeology]]''
| [[боҗралы суалчаннар]]
|
|-
| ''[[:d:Q857525|annotation]]''
|
| ''[[:d:Q180160|метабирелмәләр]]''<br/>''[[:d:Q47461344|язма әсәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110617545|antennas and propagation]]''
|
| ''[[:d:Q43035|электротехника]]''<br/>''[[:d:Q1061219|telecommunications engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108665438|anthropology of the ancient world]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q439072|classical studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q20056989|anthropomotorics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q650032|anthrozoology]]''
|
| ''[[:d:Q2375831|этнобиология]]''
| ''[[:d:Q55084034|human-animal relationships]]''
|
|-
| ''[[:d:Q56418598|antiquarianism]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125804035|Antisemitism studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q22649|антисемитизм]]''
|
|-
| ''[[:d:Q17620657|antropologia della performance]]''
|
| ''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''<br/>''[[:d:Q16527837|Antropologia dell'esperienza]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q620682|Apparatebau]]''
|
| ''[[:d:Q1957908|manufacture of machinery and equipment]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113043917|applied and developmental psychology]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q207241|applied arts]]''
|
| ''[[:d:Q631931|декоратив-гамәли сәнгать]]''<br/>[[Sänğät|сәнгать]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q100326522|applied computing]]''
|
| [[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4781537|applied drama]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131148151|applied electric engineering]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q43035|электротехника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4781596|applied engineering]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1694247|applied geodesy]]''
|
| [[геодезия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q55586011|Applied Inter-American Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64688421|applied language and translation studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112947641|applied linguistics and educational linguistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5701884|Aqua dance]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104196941|aquatic ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q5728861|сулыклар биологиясе]]''
| ''[[:d:Q3289906|aquatic ecosystem]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4782809|aquatic science]]''
|
| [[фән]]<br/>''[[:d:Q43518|океанография]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
| ''[[:d:Q102192|fresh water]]''<br/>''[[:d:Q184395|sea water]]''<br/>''[[:d:Q3289906|aquatic ecosystem]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4117900|aquatic toxicology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q18352840|aqueous geochemistry]]''
|
| [[геохимия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q85873793|Arabic Language Studies]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| [[гарәп теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q3621186|Arabic studies]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
| [[гарәп теле]]<br/>[[гарәпләр]]<br/>''[[:d:Q3309134|гарәп мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q625699|Aramaic studies]]''
|
| ''[[:d:Q2142577|Semitic studies]]''
| ''[[:d:Q28602|арами теле]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136026858|arbovirology]]''
|
| [[вирусология]]
| ''[[:d:Q630622|arbovirus]]''<br/>''[[:d:Q2859732|arbovirosis]]''
|
|-
| ''[[:d:Q138767029|archaeo-engineering]]''
|
| ''[[:d:Q637284|archaeological science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116192812|archaeology of childhood]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110408083|Archaeology of New Guinea and Pacific Islands (excl. New Zealand)]]''
|
| ''[[:d:Q110408063|Pacific Peoples culture, language and history]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2860621|archeothanatology]]''
|
| ''[[:d:Q7206|палеоантропология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2305951|architectural acoustics]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q635313|architectural computer science]]''
|
| [[информатика]]<br/>[[архитектура]]<br/>''[[:d:Q4787070|архитектура технологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3922674|architectural design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q635374|architectural education]]''
|
| [[мәгариф]]<br/>''[[:d:Q352842|укыту]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939606|architectural heritage and conservation]]''
|
| ''[[:d:Q25101906|мирас өйрәнүләре]]''<br/>[[архитектура]]
| ''[[:d:Q3369996|архитектура мирасы]]''<br/>''[[:d:Q217102|реставрация]]''
|
|-
| ''[[:d:Q112913855|Architectural history, theory and criticism]]''
|
| [[архитектура]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4787060|Architectural management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q108366569|architectural studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11122383|archives management]]''
|
| ''[[:d:Q5283295|administration]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10855175|archivistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q776528|archontology]]''
|
| ''[[:d:Q770723|auxiliary science of history]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4787572|Arctic geoengineering]]''
|
| ''[[:d:Q921851|geoengineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q23010558|area, ethnic, cultural, gender, and group studies]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q128621|areography]]''
|
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
| ''[[:d:Q135219752|areographic location]]''
|
|-
| ''[[:d:Q126733835|areology]]''
|
| [[астрономия]]
| [[Марс (планета)|Марс]]
|
|-
| ''[[:d:Q110528767|argumentation support]]''
|
| [[санак лингвистикасы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q105375725|arid regions ecology]]''
|
| [[экология]]
|
| ''[[:d:Q28874013|drylands safety]]''
|-
| ''[[:d:Q513850|Armenian studies]]''
|
| ''[[:d:Q12211529|Middle Eastern studies]]''
| [[әрмән теле]]<br/>[[әрмәннәр]]
|
|-
| ''[[:d:Q114029871|Aromanian studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q201111|арумыннар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5705290|arquitectura técnica]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q704030|ars dictaminis]]''
|
| ''[[:d:Q15699657|formulary]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55336315|art]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
| [[Sänğät|сәнгать]]<br/>''[[:d:Q838948|сәнгать әсәре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107616480|art appreciation]]''
|
| ''[[:d:Q1757598|visual art education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11906702|Art dramàtic]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113209460|art history, theory and criticism]]''
|
| ''[[:d:Q2018526|сәнгать]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138562307|art librarianship]]''
|
| ''[[:d:Q99231505|librarianship]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2921001|art of drawing]]''
|
| ''[[:d:Q36649|тасвирый сәнгать]]''<br/>''[[:d:Q911059|graphic arts]]''<br/>''[[:d:Q115654911|writing or drawing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6406167|art of tropes]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q62302889|art practice]]''
|
|
| [[Sänğät|сәнгать]]
|
|-
| ''[[:d:Q12778063|Art studies]]''
|
| ''[[:d:Q944537|гуманитар фән]]''
| ''[[:d:Q838948|сәнгать әсәре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q119003028|art studies]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q21002563|Arte de la lectura]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2845653|arthropod anatomy]]''
|
| ''[[:d:Q25570959|хайван тәне әгъзасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q119441624|Arthurian Studies]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| ''[[:d:Q18176971|Артуриана риваяте галәме]]''
|
|-
| ''[[:d:Q25305034|Artificial economics]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q138855918|artificial intelligence governance]]''
|
| [[ясалма интеллект]]<br/>''[[:d:Q7692606|technology governance]]''<br/>''[[:d:Q546113|дәүләт сәясәте]]''<br/>''[[:d:Q12727779|ethics of artificial intelligence]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4801095|artificial psychology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q102357321|arts]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3285163|arts administration]]''
|
| ''[[:d:Q48785284|cultural management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2865876|arts and letters]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q138710794|arts and physics]]''
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''<br/>[[физика]]<br/>''[[:d:Q207241|applied arts]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4801516|arts criticism]]''
|
| ''[[:d:Q17955|тәнкыйть]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131006663|arts du spectacle]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
| [[театр]]<br/>''[[:d:Q960543|театр сәнгате белеме]]''<br/>[[бию]]<br/>''[[:d:Q713197|Цирк сәнгате]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4801532|Arts in education]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137303847|Arts in health]]''
|
| [[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]<br/>''[[:d:Q5690958|health humanities]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137318343|arts in medicine]]''
|
| ''[[:d:Q137303847|Arts in health]]''<br/>[[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]<br/>''[[:d:Q5690958|health humanities]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q139589556|aréologie]]''
|
| ''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136439579|AS Level Law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q134725737|ascidiology]]''
|
| ''[[:d:Q12744095|умырткасызлар зоологиясе]]''
| ''[[:d:Q190090|Ascidiacea]]''<br/>[[личинка-хордалылар]]
|
|-
| ''[[:d:Q110512905|asexual studies]]''
|
| ''[[:d:Q98929208|сексуальлек өлкәсе тикшеренүләре]]''
| [[асексуальлек]]
|
|-
| ''[[:d:Q138580916|Asian American and Pacific Islander studies]]''
|
| ''[[:d:Q41870|ethnic studies]]''
| ''[[:d:Q727928|Asian Americans]]''<br/>''[[:d:Q2065556|Pacific Islanders]]''<br/>''[[:d:Q1283606|Native Hawaiians]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4806576|Asian American studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| ''[[:d:Q727928|Asian Americans]]''
|
|-
| ''[[:d:Q105396037|Asian and African studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4806809|Asian studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''<br/>''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
| [[Азия]]
|
|-
| ''[[:d:Q113104586|assistive robots and technology]]''
|
| ''[[:d:Q113104535|control engineering, mechatronics and robotics]]''
| ''[[:d:Q688498|assistive technology]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4809578|association law]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q156859|Assyriology]]''
|
| ''[[:d:Q4752891|ancient Near Eastern studies]]''
| ''[[:d:Q2481441|Месопотамия тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q121046284|Assyriology]]''
|
| ''[[:d:Q156859|Assyriology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q125760026|asthma genetics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q28130028|astrolinguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113209255|astroparticle physics and particle cosmology]]''
|
| ''[[:d:Q18334|элементар кисәкчекләр физикасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124834963|astrophysical and planetary sciences]]''
|
| ''[[:d:Q37547|астрофизика]]''<br/>''[[:d:Q104499|планетология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689290|athletic therapy and training]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q98593295|Atlantic Canada studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''<br/>''[[:d:Q4676302|Canadian studies]]''
| ''[[:d:Q246972|Atlantic Canada]]''
|
|-
| ''[[:d:Q124611981|atlas cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124622436|atlas semiotics]]''
|
| ''[[:d:Q957366|semiology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q778187|Atmospheric dispersion modeling]]''
|
| ''[[:d:Q1116876|scientific modeling]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1367365|atmospheric optics]]''
|
| [[оптика]]
| ''[[:d:Q29564129|atmospheric optical phenomenon]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5334416|atmospheric physics]]''
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
| ''[[:d:Q8104|атмосфера]]''<br/>[[атмосфера]]<br/>[[һава күренешләре]]
|
|-
| ''[[:d:Q4817130|atmospherics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11853325|atthidography]]''
|
| [[тарихнамә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q121842147|attribution research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q85744100|audience studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3755147|audiovisual communication]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131339872|auditory ecology]]''
|
| ''[[:d:Q110933862|acoustic environment]]''
|
| ''[[:d:Q569965|аудиология]]''<br/>''[[:d:Q103884376|hearing science]]''<br/>''[[:d:Q82811|акустика]]''
|-
| ''[[:d:Q107345988|auditory neuroscience]]''
|
| ''[[:d:Q55604472|auditory science]]''<br/>''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55604472|auditory science]]''
|
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138773780|AUGMANITAI]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4825228|Australian studies]]''
|
| ''[[:d:Q1595873|төбәкне өйрәнү]]''<br/>''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| [[Австралия]]<br/>''[[:d:Q2440952|Австралия мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9162435|Austronesian studies]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
| ''[[:d:Q49228|Austronesian]]''<br/>''[[:d:Q861225|Austronesian peoples]]''<br/>''[[:d:Q97959291|Austronesian culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q214526|automata theory]]''
|
|
| ''[[:d:Q787114|abstract machine]]''<br/>''[[:d:Q176452|finite-state machine]]''
|
|-
| ''[[:d:Q184199|automation]]''
|
| ''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''<br/>''[[:d:Q10843872|процесс]]''<br/>''[[:d:Q5268834|мәгълүмати-коммуникацион технологияләр]]''
| ''[[:d:Q10843872|процесс]]''
| ''[[:d:Q3952330|automation engineering]]''
|-
| ''[[:d:Q12526674|automation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64853820|automation and electrical engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64800641|automation and information technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104870168|Automation in construction]]''
|
| ''[[:d:Q385378|төзелеш]]''
| ''[[:d:Q107920131|төзелеш роботлары]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113161355|automotive combustion and fuel engineering]]''
|
| ''[[:d:Q124192|automotive engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124192|automotive engineering]]''
|
| ''[[:d:Q101333|машина төзү сәнәгате]]''<br/>''[[:d:Q43035|электротехника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110259434|Automotive engineering materials]]''
|
| ''[[:d:Q124192|automotive engineering]]''<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110093993|automotive safety engineering]]''
|
| ''[[:d:Q124192|automotive engineering]]''<br/>''[[:d:Q2090494|automobile safety]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q770723|auxiliary science of history]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q11790198|auxiliary science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q789784|Außenhandelsbetriebslehre]]''
|
| ''[[:d:Q1147173|Handelsbetriebslehre]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137918344|Avestan studies]]''
|
|
| [[Авеста]]
|
|-
| ''[[:d:Q104825629|avian ecology]]''
|
| ''[[:d:Q73403730|vertebrate ecology]]''<br/>''[[:d:Q10900987|animal ecology]]''<br/>[[экология]]<br/>[[орнитология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q122951657|avian pathology]]''
|
| [[патология]]
| ''[[:d:Q12040649|bird disease]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64686934|aviation management]]''
|
| ''[[:d:Q765633|авиация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12227777|aviation science]]''
|
| ''[[:d:Q2516517|transport sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q24901047|Bachelor of Letters]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104825451|bacterial ecology]]''
|
| ''[[:d:Q3054637|микроорганизмнар экологиясе]]''<br/>[[бактериология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q27779502|Bahá'í studies]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64811482|bakery and patisserie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4076591|ballet studies]]''
|
| ''[[:d:Q2393450|dance studies]]''
| [[балет]]
|
|-
| ''[[:d:Q463604|baltistics]]''
|
| ''[[:d:Q1377029|European studies]]''
| ''[[:d:Q33136|балтыйк телләре]]''<br/>''[[:d:Q207761|Balts]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136799183|bandura performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18110384|Bangla studies]]''
|
| ''[[:d:Q625510|Indology]]''
| [[Бенгаль теле|бенгал теле]]<br/>[[бенгаль әдәбияты]]<br/>''[[:d:Q402913|бенгальлеләр]]''<br/>''[[:d:Q5193531|Бенгалия мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q21573880|bank security]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3435731|banking]]''
|
| ''[[:d:Q837171|финанс хезмәтләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113141571|banking, finance and investment studies]]''
|
| ''[[:d:Q113043123|commerce, management, tourism and services]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106148843|baroque flute performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105236738|barrier island ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104200509|яр буйлары экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q6083479|утраулар экологиясе]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4867057|Basic writing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106421780|bassoon performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4869597|batrachology]]''
|
| [[герпетология]]
| [[җир-су хайваннары]]<br/>''[[:d:Q3116510|frog]]''
|
|-
| ''[[:d:Q102077247|Baugeschichte]]''
|
| [[тарих]]<br/>''[[:d:Q150737|архитектур инженерия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4874481|Bayesian statistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q133878530|Behavioral law and economics]]''
|
| ''[[:d:Q295354|law and economics]]''<br/>''[[:d:Q647525|мөгамәләи икътисад фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110259463|Behavioural epidemiology]]''
|
| [[эпидемиология]]<br/>''[[:d:Q3919817|мөгамәләи фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q816139|Belarusian studies]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''
| [[беларус теле]]<br/>[[беларуслар]]<br/>''[[:d:Q1445079|Беларусь мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q13141510|Belarusian culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136753014|Belief studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3578569|benthic ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104196941|aquatic ecology]]''
| ''[[:d:Q182238|benthos]]''
|
|-
| ''[[:d:Q829161|Berufswissenschaft]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110297449|beverage chemistry and beverage sensory science]]''
|
| ''[[:d:Q910172|азык-төлек химиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136466753|Biasology]]''
|
| ''[[:d:Q27333716|Philosophy of psychiatry]]''<br/>''[[:d:Q301751|тәнкыйди социология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q47489173|Bible as literature]]''
|
| ''[[:d:Q794605|biblical studies]]''<br/>''[[:d:Q373665|biblical criticism]]''<br/>''[[:d:Q1965350|narrative criticism]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q508069|biblical hermeneutics]]''
|
| [[герменевтика]]
| [[Библия]]
|
|-
| ''[[:d:Q97174359|biblical manuscriptology]]''
|
| ''[[:d:Q6753211|manuscriptology]]''
| ''[[:d:Q1266076|biblical manuscript]]''
|
|-
| ''[[:d:Q794605|biblical studies]]''
|
| [[дин белеме]]<br/>''[[:d:Q42002|Jewish studies]]''<br/>''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''
| [[Библия]]<br/>''[[:d:Q55017318|biblical literature]]''
|
|-
| ''[[:d:Q134995|bibliography]]''
|
| ''[[:d:Q1799072|ысул]]''<br/>''[[:d:Q16387|information science]]''
| ''[[:d:Q99194075|documenting]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2901245|bibliology]]''
|
| ''[[:d:Q16387|information science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q20059765|bibliology]]''
|
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''<br/>''[[:d:Q794605|biblical studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q794611|bibliotherapy]]''
|
| ''[[:d:Q183257|психотерапия]]''<br/>''[[:d:Q838202|expressive therapy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17174864|bibliothéconomie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110715633|bicultural studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''<br/>''[[:d:Q41870|ethnic studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4903806|bicycle transportation engineering]]''
|
| ''[[:d:Q775325|transportation engineering]]''<br/>''[[:d:Q1034047|transportation planning]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q139848987|Bidirectional Entity-Spanning Semantic Emergence]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1920418|big history]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4914591|bio-geoengineering]]''
|
| ''[[:d:Q921851|geoengineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q98247633|bioanalytical chemistry]]''
|
| [[аналитик химия]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113114761|bioavailability and ecotoxicology]]''
|
| ''[[:d:Q113114755|ecological applications]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134892016|biochemorphology]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>''[[:d:Q73326083|морфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3324096|biocomplexity]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4914735|biocultural anthropology]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4914754|biodemography]]''
|
| [[демография]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4914752|biodemography of human longevity]]''
|
| [[демография]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110895422|Biodiscovery]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q136483261|biodiversity discovery]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q580689|bioengineering]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>[[биотехнология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112969963|Biogeography and phylogeography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q423731|Biographical evaluation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q9171867|biographistics]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''<br/>[[тарихнамә]]<br/>[[әдәбият]]
| [[биография]]<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''
|
|-
| ''[[:d:Q119585104|biological fluid mechanics]]''
|
| ''[[:d:Q172145|fluid mechanics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113071905|biologically active molecules]]''
|
| ''[[:d:Q9189409|медицина һәм биомолекуляр химиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107292784|Biomagnetics]]''
|
| [[биотехнология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64853831|biomass refining]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q864576|biomechatronics]]''
|
| ''[[:d:Q180165|мехатроника]]''<br/>[[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q85708797|biomedical computation]]''
|
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''<br/>''[[:d:Q177005|хисаплау биологиясе]]''
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''<br/>''[[:d:Q177005|хисаплау биологиясе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q327092|biomedical engineering]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110745305|biomedical fluid mechanics]]''
|
| ''[[:d:Q216320|гидроаэродинамика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4915151|biomolecular engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11574722|bioresource science department]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3657270|biorobotics]]''
|
| ''[[:d:Q170978|робототехника]]''<br/>[[биотехнология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112933755|Biosecurity science and invasive species ecology]]''
|
| ''[[:d:Q113114755|ecological applications]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110955047|Black Canadian studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q133847525|black engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q47011897|Black Loch Crannog]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135915149|blue humanities]]''
|
| ''[[:d:Q6765895|maritime studies]]''<br/>''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''<br/>''[[:d:Q603739|ecocriticism]]''
| ''[[:d:Q1267889|waterway]]''<br/>[[океан]]
|
|-
| ''[[:d:Q1416259|body psychotherapy]]''
|
| ''[[:d:Q183257|психотерапия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104373905|bog ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104373908|peatland ecology]]''
| ''[[:d:Q1681353|торф сазлыгы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q135873358|book sociology]]''
|
| [[социология]]
| ''[[:d:Q56560668|book industry]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3707847|bookkeeping]]''
|
| ''[[:d:Q3249551|процесс]]''<br/>''[[:d:Q4116214|accounting]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104373884|brackish water ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104196941|aquatic ecology]]''
| ''[[:d:Q105533|brackish water]]''
|
|-
| ''[[:d:Q108226334|braided river ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104780697|stream ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11612278|brain science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q127601778|branch of economics]]''
|
| академик дисциплина
|
|
|-
| ''[[:d:Q136455925|Brazilian studies]]''
|
| ''[[:d:Q1721024|португалистика]]''
| [[Бразилия]]<br/>''[[:d:Q849186|Brazilian literature]]''<br/>''[[:d:Q211967|history of Brazil]]''
|
|-
| ''[[:d:Q135923219|brewing science]]''
|
| ''[[:d:Q1039642|food technology]]''<br/>''[[:d:Q6631525|food engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939639|British and Irish literature]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q764912|British literature]]''
|
| [[әдәбият]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4971458|British studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12962335|broadcast communication]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q114562193|Brussels studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''<br/>''[[:d:Q23578769|urban studies]]''<br/>''[[:d:Q1377029|European studies]]''
| ''[[:d:Q111901161|Брюссель]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1000976|Buddhist studies]]''
|
| [[дин белеме]]
| [[Буддачылык|буддизм]]
|
|-
| ''[[:d:Q2882044|Buffy studies]]''
|
| ''[[:d:Q2065951|television studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113135108|building industry studies]]''
|
| ''[[:d:Q385378|төзелеш]]''
| ''[[:d:Q13405640|construction industry]]''
|
|-
| ''[[:d:Q112969975|Building information modelling and management]]''
|
| ''[[:d:Q385378|төзелеш]]''
| ''[[:d:Q842017|building information modeling]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113129241|built environment and design studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q4986688|built environment]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4098870|Bulgakov studies]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| [[Михаил Булгаков]]
|
|-
| ''[[:d:Q4090659|Bulgarian studies]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''<br/>''[[:d:Q464974|Balkan studies]]''
| [[Болгар теле (славян)|болгар теле]]<br/>''[[:d:Q2267821|Bulgarian literature]]''<br/>''[[:d:Q133255|Bulgarians]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113408511|Bunin studies]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| [[Иван Бунин]]
|
|-
| ''[[:d:Q115669827|Burkina Faso studies]]''
|
| ''[[:d:Q54255598|West African studies]]''
| [[Буркина Фасо]]
|
|-
| ''[[:d:Q4999358|Burma studies]]''
|
| ''[[:d:Q7569309|Southeast Asian studies]]''
| [[Мьянма]]
|
|-
| ''[[:d:Q109727983|burn surgery]]''
|
| ''[[:d:Q40821|surgery]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11418769|business (subject area)]]''
|
| ''[[:d:Q4086500|business education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q8188423|business administration and management]]''
|
| ''[[:d:Q18564125|business management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q101802668|business administration and personnel management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5001829|business analytics]]''
|
| ''[[:d:Q1988917|data analysis]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64945533|business and information technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64688008|business and Irish]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113077118|business and labour history]]''
|
| ''[[:d:Q110407373|human resources and industrial relations]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3643219|business architecture]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4115749|business communication]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1017569|business development]]''
|
| ''[[:d:Q1150070|үзгәреш]]''<br/>''[[:d:Q192581|эш]]''<br/>''[[:d:Q5001951|бизнес тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q24208053|business economics]]''
|
| ''[[:d:Q3296256|гамәли икътисад]]''<br/>''[[:d:Q5001951|бизнес тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104093595|business finance]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q126552|business informatics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3353185|business intelligence]]''
|
| [[мәгълүмат технологияләре]]<br/>''[[:d:Q485396|analytics]]''<br/>''[[:d:Q7102024|organizational intelligence]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18564125|business management]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q55659910|business management for business manager]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q350884|business marketing]]''
|
| [[маркетинг]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q8346141|business science]]''
|
| ''[[:d:Q5001951|бизнес тикшеренүләре]]''
| ''[[:d:Q2043282|административ бизнес]]''
|
|-
| ''[[:d:Q17992487|business strategy]]''
|
| ''[[:d:Q19862406|business activity]]''<br/>''[[:d:Q185451|strategy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113146197|business systems research]]''
|
| ''[[:d:Q113043123|commerce, management, tourism and services]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12874773|Byzantine archaeology]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5018754|calceology]]''
|
|
| ''[[:d:Q161928|аяк өчен кием]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113208892|calculus of variations, systems theory and control theory]]''
|
| ''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q62689|cameralism]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669332|Cameroon studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Камерун]]
|
|-
| ''[[:d:Q168058|campanology]]''
|
| ''[[:d:Q208365|музыйкый итнаграфия]]''<br/>''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
| [[чаң]]
|
|-
| ''[[:d:Q4676302|Canadian studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''<br/>''[[:d:Q27968|инглиз теле филологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1277348|Romance studies]]''
| [[Канада]]
|
|-
| ''[[:d:Q107278510|canal ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104193250|branch of ecology]]''<br/>''[[:d:Q104196941|aquatic ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110324059|cancer diagnosis]]''
|
| ''[[:d:Q177719|диагноз]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110093561|cancer genetics]]''
|
| ''[[:d:Q1071953|медицина генетикасы]]''<br/>[[онкология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3421914|cancer research]]''
|
| [[фәнни тикшеренү]]
| [[яман шеш]]
|
|-
| ''[[:d:Q115160211|cancionística]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q63455747|candidate program in history]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q188462|canon law]]''
|
| [[хокук]]<br/>''[[:d:Q670732|дини хокук]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q811590|canopy research]]''
|
|
| ''[[:d:Q1134228|canopy]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5396690|cantus]]''
|
| ''[[:d:Q27939|җырлау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5034471|capability management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669342|Cape Verde studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Кабо-Верде]]
|
|-
| ''[[:d:Q1637543|carcinogenesis]]''
|
| ''[[:d:Q18554796|disease of cellular proliferation]]''<br/>''[[:d:Q372016|pathogenesis]]''
|
| [[онкология]]
|-
| ''[[:d:Q235007|cardiac surgery]]''
|
| ''[[:d:Q2964004|торакаль хирургия]]''
| ''[[:d:Q113585438|heart surgery]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113129005|cardiovascular medicine and haematology]]''
|
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q741939|career counseling]]''
|
| ''[[:d:Q4390239|counseling]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q85710429|Caribbean studies]]''
|
| ''[[:d:Q28617|Latin American studies]]''<br/>''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
| ''[[:d:Q664609|Кәриб төбәге]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5749238|cariology]]''
|
|
| [[теш кариесы]]
|
|-
| ''[[:d:Q124622318|carto semiotics]]''
|
| ''[[:d:Q957366|semiology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124610402|Cartographic Communication]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104642147|cartographic design]]''
|
| ''[[:d:Q1519454|design]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124635338|cartographic education]]''
|
| [[мәгариф]]<br/>''[[:d:Q7921|дидактика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2690276|Cartographic Semiology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124623978|Cartography & GIS]]''
|
| ''[[:d:Q124624035|studies in cartography]]''
| ''[[:d:Q42515|картография]]''<br/>''[[:d:Q124624042|GIS science]]''
|
|-
| ''[[:d:Q112269680|cartooning]]''
|
| ''[[:d:Q21550668|illustration]]''<br/>''[[:d:Q2921001|art of drawing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2941393|castellology]]''
|
| ''[[:d:Q8180985|history of architecture]]''<br/>''[[:d:Q192781|хәрби тарих]]''<br/>''[[:d:Q324326|fortification]]''
| [[kirmän]]
|
|-
| ''[[:d:Q24260742|catalanistics]]''
|
| ''[[:d:Q1277348|Romance studies]]''
| ''[[:d:Q10262277|culture of Catalonia]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113141551|catalysis and mechanisms of reactions]]''
|
| ''[[:d:Q11372|физик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5051759|catchment hydrology]]''
|
| [[гидрология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1735721|catechetics]]''
|
| ''[[:d:Q1383443|practical theology]]''
| ''[[:d:Q1735729|catechesis]]''
|
|-
| ''[[:d:Q591016|Catholic Bible]]''
|
| ''[[:d:Q5110307|Christian biblical canons]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5775590|Catholic dogmatic theology]]''
|
| ''[[:d:Q1367940|Catholic theology]]''<br/>''[[:d:Q938714|dogmatic theology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q25109832|Catholic ecclesiology]]''
|
| ''[[:d:Q223693|экклезиология]]''
| [[Katolik çirkäw]]
|
|-
| ''[[:d:Q118874912|Catholic studies]]''
|
|
| [[Katolik çirkäw]]
|
|-
| ''[[:d:Q104416694|cave ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104800917|underground ecology]]''
| [[мәгарә]]<br/>''[[:d:Q4362290|cave animal]]''<br/>''[[:d:Q104416720|cave flora]]''
|
|-
| ''[[:d:Q135189433|cave geology]]''
|
| [[геология]]
| [[мәгарә]]
|
|-
| ''[[:d:Q25631226|cell cycle studies]]''
|
| [[цитология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113042499|cell development, proliferation and death]]''
|
| ''[[:d:Q113042237|биохимия һәм күзәнәк биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10472873|cell engineering]]''
|
| ''[[:d:Q580689|bioengineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113132905|cell neurochemistry]]''
|
| ''[[:d:Q113042237|биохимия һәм күзәнәк биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105279359|cello music performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112956335|Cellular interactions]]''
|
| [[цитология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q75135440|cellular physiology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q23019169|Central European studies]]''
|
| ''[[:d:Q1377029|European studies]]''
| [[Үзәк Европа]]
|
|-
| ''[[:d:Q1936199|ceramic engineering]]''
|
| ''[[:d:Q10843872|процесс]]''<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>''[[:d:Q187939|җитештерү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137424867|ceramics technology]]''
|
| ''[[:d:Q16930522|creative technology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3010315|ceramology]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''
| ''[[:d:Q45621|керамика]]''
|
|-
| ''[[:d:Q89031952|cervantismo]]''
|
|
| [[Мигель де Сервантес]]
|
|-
| ''[[:d:Q128994649|cestodology]]''
|
| [[зоология]]<br/>[[гельминтология]]
| ''[[:d:Q159715|Cestoda]]''
|
|-
| ''[[:d:Q57629717|chaos engineering]]''
|
| ''[[:d:Q2193887|reliability engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64808643|chaplaincy studies & pastoral work]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113077033|characterisation of biological macromolecules]]''
|
| ''[[:d:Q9189409|медицина һәм биомолекуляр химиясе]]''
| ''[[:d:Q66560214|biological macromolecule]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1726359|chasmology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q48127094|Chekhov studies]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| [[Антон Чехов]]
|
|-
| ''[[:d:Q108366378|chemical and environmental toxicology]]''
|
| [[токсикология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689283|chemical and pharmaceutical sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q65043023|chemical and process engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q700919|chemical ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>[[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1069192|chemical reaction network theory]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64809521|chemistry and molecular sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5095927|Chicana/o studies]]''
|
| ''[[:d:Q23010571|Hispanic-American, Puerto Rican, and Mexican-American/Chicano studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814361|child and adolescent health care practice]]''
|
| ''[[:d:Q2518253|health services research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814360|child and adolescent nursing practice]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q138315812|child health]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q69956337|child nutrition sciences]]''
|
| ''[[:d:Q17652193|туклану белеме]]''
| ''[[:d:Q137722937|child nutrition]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1029430|child protection]]''
|
| ''[[:d:Q66305973|child welfare]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5097921|Child safeguarding]]''
|
| ''[[:d:Q21010924|safety precaution]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108352501|childhood and youth studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6067965|childhood pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11163999|children's and young adult literature]]''
|
| [[әдәбият]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814365|children's and young adult literature]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64804768|children's nursing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q756615|Chinese art]]''
|
| ''[[:d:Q13150034|art of the Earth]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11581610|chinese cataloging]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5369632|Chinese Classical Studies]]''
|
| [[конфуцийчылык]]
| ''[[:d:Q11606415|Confucian classic]]''
|
|-
| ''[[:d:Q30921574|Chinese epigraphy]]''
|
| ''[[:d:Q181260|epigraphy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q133908|Chinese historiography]]''
|
| [[тарихнамә]]
| ''[[:d:Q82972|Кытай тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2135373|Chinese law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131344592|chondrology]]''
|
| [[анатомия]]
| [[кимерчәк]]
|
|-
| ''[[:d:Q64814371|choral studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q9190331|choreology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5110315|Christian counseling]]''
|
| ''[[:d:Q7143049|pastoral counseling]]''<br/>''[[:d:Q183257|психотерапия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124399811|Christian economic ethics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104467841|Christian leadership]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110419499|Christian studies]]''
|
| ''[[:d:Q1377029|European studies]]''<br/>[[дин белеме]]
| [[христианлык]]
|
|-
| ''[[:d:Q973297|chronostratigraphy]]''
|
| ''[[:d:Q134783|стратиграфия]]''
| ''[[:d:Q43521|geologic time scale]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1317771|Ciencia de los asentamientos]]''
|
| ''[[:d:Q59950|урбанизм]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56324043|Ciencias históricas]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124625929|cinematic cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136505556|Cinematic Taxonomy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q60965006|cinematographic heritage]]''
|
| [[мәдәни мирас]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2089905|circuit theory]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''
| ''[[:d:Q132629|electrical circuit]]''
|
|-
| ''[[:d:Q137263244|circular design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''<br/>''[[:d:Q523256|sustainable design]]''<br/>''[[:d:Q795082|ecodesign]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q206276|citation analysis]]''
|
| ''[[:d:Q217602|анализ]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1093434|citizen science]]''
|
| ''[[:d:Q112666376|participatory science]]''<br/>''[[:d:Q275969|crowdsourcing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106669844|citizenship and social development]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105071763|city and regional planning]]''
|
| ''[[:d:Q69883|шәһәр төзү]]''<br/>''[[:d:Q689022|regional planning]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q837313|civics]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q10453611|civil engineering and teaching]]''
|
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106372013|civil engineering studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q77590|төзелеш инженериясе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1052890|civil procedural law]]''
|
| ''[[:d:Q936044|procedural law]]''<br/>[[Ватандашлар хокукы (милек һәм хосусый хокук)|ватандашлар хокукы]]
| ''[[:d:Q206937|civil procedure]]''
|
|-
| ''[[:d:Q138873281|civil technology]]''
|
|
| ''[[:d:Q77590|төзелеш инженериясе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5124771|Civionics]]''
|
| ''[[:d:Q2858615|электр җайланма]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969801|Claims]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106991653|clarinet performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138010461|class room research]]''
|
| ''[[:d:Q861641|educational sciences]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>''[[:d:Q829367|мәгариф социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q59157|педагогик психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64898986|class teacher]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939719|Classical Greek and Roman history]]''
|
| [[тарих]]
| ''[[:d:Q486761|антик дөнья]]''
|
|-
| ''[[:d:Q18206018|classical reception studies]]''
|
| ''[[:d:Q841090|антик дәвер белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65007494|classical studies and ancient history]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q48550423|Classics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q116457479|Claudel studies]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| ''[[:d:Q295830|Поль Клодель]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107278364|cliff ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q102133023|climate change and cities]]''
|
|
|
| [[климатология]]<br/>''[[:d:Q69883|шәһәр төзү]]''
|-
| ''[[:d:Q105974518|climate change and human mobility]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110477651|climate change ecology]]''
|
| [[климатология]]<br/>[[экология]]
| ''[[:d:Q125928|climate change]]''<br/>''[[:d:Q2022868|environmental effects]]''
|
|-
| ''[[:d:Q30606503|climate change education]]''
|
| ''[[:d:Q116004012|climate education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q123844550|climate change research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939747|Climate change science]]''
|
| [[климатология]]
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|-
| ''[[:d:Q124053338|climate change sociology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q83420266|climate mitigation]]''
|
| ''[[:d:Q22661680|climate action]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q114602980|climate modeling]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10372740|climatic geomorphology]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130109910|climatopathology]]''
|
| [[патология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113212893|clinical and health psychology]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113884267|clinical bacteriology]]''
|
| [[бактериология]]<br/>''[[:d:Q499500|клиник патология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q121493590|clinical dentistry]]''
|
| [[стоматология]]<br/>''[[:d:Q4388032|clinical medicine]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65096488|clinical education]]''
|
| ''[[:d:Q865436|legal education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3275615|clinical engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4388032|clinical medicine]]''
|
| [[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113077456|clinical midwifery]]''
|
| [[акушерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q10546286|clinical physiology]]''
|
| [[физиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5133849|clinical research]]''
|
| [[фәнни тикшеренү]]<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105120394|clinical science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5133889|clinomics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q766002|cliodynamics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1433069|cliometrics]]''
|
| ''[[:d:Q65928774|historical science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11626612|clothing studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130798489|cluster physics]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5137484|co-operative studies]]''
|
| ''[[:d:Q5001951|бизнес тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q908604|социаль тарих]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106195625|coaching]]''
|
| ''[[:d:Q3055155|sports training]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126368892|coccidology]]''
|
| [[энтомология]]
| ''[[:d:Q209602|Coccoidea]]''
|
|-
| ''[[:d:Q134971503|cochlear pharmacology]]''
|
| [[фармакология]]
|
| ''[[:d:Q569965|аудиология]]''<br/>''[[:d:Q103884376|hearing science]]''
|-
| ''[[:d:Q1338164|codicology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1147152|cognitive behavioral therapy]]''
|
| ''[[:d:Q16262180|мөгамәләи психотерапия]]''<br/>''[[:d:Q183257|психотерапия]]''<br/>''[[:d:Q199906|клиник психология]]''<br/>''[[:d:Q538904|гамәли психология]]''<br/>''[[:d:Q3919817|мөгамәләи фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q2354820|evidence-based practice]]''<br/>''[[:d:Q147638|когнитивистика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5141229|cognitive phonology]]''
|
| ''[[:d:Q40998|фонология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64854398|cold climate engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64808433|collaborative and industrial design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124608832|collaborative cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5145857|Collaborative software development model]]''
|
| ''[[:d:Q2904257|software development process]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q119204227|college teaching]]''
|
| ''[[:d:Q352842|укыту]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11540642|colonial studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q815962|colonization]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5150824|combinatorial design]]''
|
| [[комбинаторика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1320931|combinatorial game theory]]''
|
| ''[[:d:Q2878974|theoretical computer science]]''<br/>''[[:d:Q44455|уен теориясе]]''<br/>''[[:d:Q217602|анализ]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1333872|combinatorial optimization]]''
|
| ''[[:d:Q141495|математик оптимизация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1481571|combinatory logic]]''
|
| [[мантыйк]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q24898950|combustion engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12029903|comeniology]]''
|
| ''[[:d:Q59068|Czech studies]]''
| ''[[:d:Q12735|John Amos Comenius]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113043123|commerce, management, tourism and services]]''
|
| [[хезмәт]]<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q2414942|менеджмент фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q219186|commercial law]]''
|
| [[Ватандашлар хокукы (милек һәм хосусый хокук)|ватандашлар хокукы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1520439|commercial property]]''
|
| [[милек]]<br/>[[күчемсез милек]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2327751|commercial sciences]]''
|
|
| ''[[:d:Q601401|сәүдә]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113209366|commercial services]]''
|
| ''[[:d:Q113043123|commerce, management, tourism and services]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65007508|communication]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q16769609|communication arts]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q132816556|communication chimique]]''
|
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''<br/>[[биология]]<br/>[[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q333657|communication design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1058691|communication disorder]]''
|
| ''[[:d:Q7574983|specific developmental disorder]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5154137|communication for social change]]''
|
| ''[[:d:Q65007508|communication]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1078351|communication science]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]<br/>[[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113208648|communication technology and digital media studies]]''
|
| ''[[:d:Q11680831|коммуникацияләр турында фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q83966|communication theory]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3645429|community archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q61971571|public archaeology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124473401|community culture]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5154949|community education]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q30693854|Community Governance]]''
|
| ''[[:d:Q1553864|идарә ителү механизмы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3473024|community health]]''
|
| [[сәламәтлекне саклау]]<br/>''[[:d:Q2518253|health services research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q67140949|community health service]]''
|
| ''[[:d:Q9353606|сәламәтлек саклау хезмәте]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113468986|community mental health]]''
|
| ''[[:d:Q317309|психик сәламәтлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1500493|community planning]]''
|
| ''[[:d:Q309100|планлаштыру]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104777741|community services]]''
|
| ''[[:d:Q11588306|социаль хезмәтләр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5155068|community studies]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113043899|comparative and cross-cultural education]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2904159|comparative biology]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113126650|comparative government and politics]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2708569|comparative history]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11126155|comparative librarianship]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q878226|comparative linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q2315359|тарихи тел]]''
|
|-
| ''[[:d:Q22907418|comparative medicine]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q640280|comparative mythology]]''
|
| ''[[:d:Q580854|мифография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1075827|comparative religion]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4208496|comparative theology]]''
|
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113114652|composite and hybrid materials]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
| ''[[:d:Q181790|берекмә материал]]''<br/>''[[:d:Q2159673|hybrid material]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2791145|composition studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q111327089|compound semiconductors]]''
|
| ''[[:d:Q1710723|materials engineering]]''
| ''[[:d:Q11456|ярымүткәргеч]]''
|
|-
| ''[[:d:Q106626993|comptrollership]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5157267|computable measure theory]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q136759127|Computational Aesthetics]]''
|
| [[эстетика]]<br/>''[[:d:Q279438|технологияләр фәлсәфәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110852808|computational audiology]]''
|
| [[информатика]]
|
| ''[[:d:Q569965|аудиология]]''
|-
| ''[[:d:Q205084|computational complexity theory]]''
|
| ''[[:d:Q818930|computability theory]]''<br/>''[[:d:Q2755522|complexity theory]]''
| ''[[:d:Q39086255|quantum supremacy]]''<br/>''[[:d:Q5157286|computational complexity]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5157307|computational criminology]]''
|
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112956383|computational ecology and phylogenetics]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q362601|computational engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5157310|computational epidemiology]]''
|
| [[эпидемиология]]<br/>''[[:d:Q117801|хисап фәннәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969791|Computational folkloristics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2091816|computational genomics]]''
|
| ''[[:d:Q222046|геномика]]''<br/>''[[:d:Q177005|хисаплау биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5157316|computational geophysics]]''
|
| [[геофизика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5157318|computational humor]]''
|
| [[санак лингвистикасы]]<br/>''[[:d:Q16247567|humor studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113095709|computational modelling and simulation in earth sciences]]''
|
| ''[[:d:Q918779|геоинформатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105580397|computational philosophy]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q66360528|computational protein engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q28134198|computational social choice]]''
|
| ''[[:d:Q1331926|decision making]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5157340|computational statistics]]''
|
| ''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5157299|computational sustainability]]''
|
| [[информатика]]<br/>''[[:d:Q442321|тотрыклылык фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5157344|computational transportation science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1122625|computational visualistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q97379428|computer and information science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5157412|computer applications]]''
|
| ''[[:d:Q841654|ярыш]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111681249|computer applications]]''
|
| ''[[:d:Q816264|формаль фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q428691|computer engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
| ''[[:d:Q131289096|санак технологияләре]]''<br/>''[[:d:Q43035|электротехника]]''<br/>[[информатика]]
|-
| ''[[:d:Q107327315|computer information science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1122550|computer music]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10336440|computer networking]]''
|
| [[информатика]]
| [[компьютер челтәре]]
|
|-
| ''[[:d:Q19367558|computer networking]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11492827|computer science and engineering]]''
|
| ''[[:d:Q85753733|computing education]]''<br/>''[[:d:Q189533|гыйльми дәрәҗә]]''
| ''[[:d:Q43035|электротехника]]''<br/>[[информатика]]
|
|-
| ''[[:d:Q3510521|computer security]]''
|
| ''[[:d:Q2526135|куркынычсызлык]]''<br/>''[[:d:Q189900|информацион иминлек]]''<br/>''[[:d:Q1067601|computer industry]]''
|
| ''[[:d:Q6030929|information technology security assessment]]''
|-
| ''[[:d:Q105981125|computer systems]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55693885|computer systems and applications]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107782168|computer systems engineering]]''
|
| ''[[:d:Q428691|computer engineering]]''<br/>''[[:d:Q682496|системотехника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113212481|computer vision and multimedia computation]]''
|
| [[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1461602|computer-supported cooperative work]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5157616|computers and writing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113127938|computing applications in physical sciences]]''
|
| ''[[:d:Q100326522|applied computing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q25448174|Comunicação em multimeios]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q83370911|Comunicação Empresarial e Relações Públicas]]''
|
| ''[[:d:Q1426058|корпоратив коммуникация]]''<br/>''[[:d:Q133080|җәмәгәтьчелек белән элемтәләр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969792|conceptual clustering trees]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910065|conceptual modeling]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5158431|conceptual spaces]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5159047|Concrete Industry Management]]''
|
| ''[[:d:Q8188423|business administration and management]]''<br/>''[[:d:Q4489420|industrial engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126415892|concrete mix design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113209220|condensed matter imaging]]''
|
| ''[[:d:Q214781|condensed matter physics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q214781|condensed matter physics]]''
|
| [[физика]]<br/>''[[:d:Q21213340|continuum physics]]''
| ''[[:d:Q56315826|condensed matter]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6989196|conducting]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55659895|conflict analysis and resolution]]''
|
|
| ''[[:d:Q5160184|conflict escalation]]''<br/>''[[:d:Q1194317|низагларны өйрәнү]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1640893|conflict management]]''
|
| [[менеджмент]]<br/>''[[:d:Q1194317|низагларны өйрәнү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1781444|conflict studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669378|Congolese studies (Democratic Republic of Congo)]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Конго Демократик Республикасы]]
|
|-
| ''[[:d:Q19367549|consciousness studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q17103917|conservation and restoration of books, manuscripts, documents and ephemera]]''
|
| ''[[:d:Q46993143|conservation and restoration of cultural heritage]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q24960282|conservation behavior]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124811051|Conservation Biogeography]]''
|
| ''[[:d:Q52106|биогеография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q641498|conservation biology]]''
|
| ''[[:d:Q65246763|environmental management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105497417|conservation education]]''
|
| ''[[:d:Q948732|environmental education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252710|conservation of Māori heritage]]''
|
| ''[[:d:Q217102|реставрация]]''<br/>''[[:d:Q110252680|Māori culture, language and history]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110408090|Conservation of Pacific Peoples heritage]]''
|
| ''[[:d:Q110408063|Pacific Peoples culture, language and history]]''<br/>''[[:d:Q217102|реставрация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q60416418|Conservation paleobiology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5163001|conservation science]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q12227706|textile science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1489796|constitutional economics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910075|constraints]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2674423|construction engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3039678|construction law]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q811501|construction management]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q138338122|construction of identity]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110375097|construction research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q811934|construction surveying]]''
|
| ''[[:d:Q816425|surveying]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105082676|consumer psychology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113093519|consumer-oriented product or service development]]''
|
| [[маркетинг]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113208775|consumption and everyday life]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q186030|contemporary art]]''
|
| ''[[:d:Q838948|сәнгать әсәре]]''<br/>''[[:d:Q119175165|contemporary culture]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64808571|contemporary design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3137989|contemporary history]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q55338315|Contemporary Mediterranean Studies]]''
|
| ''[[:d:Q1377029|European studies]]''
| [[Европа Берлеге]]
|
|-
| ''[[:d:Q105535151|contemporary performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q943303|contemporary philosophy]]''
|
| ''[[:d:Q842333|Western philosophy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814366|contemporary screen industries]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113104535|control engineering, mechatronics and robotics]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12778074|control systems]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64809297|contemporary society]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104376780|coral reef ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104376784|reef ecology]]''<br/>''[[:d:Q104376880|корал рифлары биологиясе]]''
| ''[[:d:Q11292|coral reef]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1134763|corporate finance]]''
|
| [[Финанс идарәсе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2609670|corporate law]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2498492|corporate policy]]''
|
| ''[[:d:Q1156854|policy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110419534|corporations and associations law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113115825|correctional theory]]''
|
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''
| ''[[:d:Q328616|corrections]]''<br/>''[[:d:Q2142602|rehabilitation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q130304484|correlative meteorology]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3511129|corrosion engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2474068|cosmetology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q631942|cosmography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q16331597|costume design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q59379566|costume interpretation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105375581|coulee ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104780697|stream ecology]]''<br/>''[[:d:Q104780631|valley ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4390239|counseling]]''
|
| ''[[:d:Q11588306|социаль хезмәтләр]]''<br/>''[[:d:Q11024|аралашу]]''<br/>''[[:d:Q5710255|helping behavior]]''<br/>''[[:d:Q183257|психотерапия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113192683|counselling, wellbeing and community services]]''
|
| ''[[:d:Q205398|social work]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q67615463|couselling studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113209507|creative and professional writing]]''
|
| ''[[:d:Q110484020|язучылык]]''<br/>''[[:d:Q105606485|intellectual activity]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138732555|creative media]]''
|
|
| [[мәгълүмат йөртүче]]
|
|-
| ''[[:d:Q64808704|creative sustainability]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q16930522|creative technology]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q20122804|Creative technology]]''
| Мәгънәләр бите Викимедиа проектында
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q586060|creative writing]]''
|
| [[язу]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113115836|crime and social justice]]''
|
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106597211|criminal justice]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q1788995|criminal sciences]]''<br/>''[[:d:Q37445|police science]]''
| ''[[:d:Q117488|criminal justice]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5366855|criminal law studies]]''
|
| ''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q97374524|criminal symptomatology]]''
|
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113115842|criminological theories]]''
|
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5281349|crisis informatics]]''
|
| ''[[:d:Q4027615|информатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1141276|crisis management]]''
|
| ''[[:d:Q189447|risk management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5186692|Critical applied linguistics]]''
|
| ''[[:d:Q301751|тәнкыйди социология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q118875373|critical autism studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1789506|critical criminology]]''
|
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q28455673|critical data studies]]''
|
|
| [[бирелмәләр]]
|
|-
| ''[[:d:Q5186720|critical geopolitics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1140539|Critical legal studies]]''
|
| ''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''<br/>''[[:d:Q847034|хокук социологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q97161513|critical museology]]''
|
| ''[[:d:Q460162|музейчылык фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131295143|critical policing studies]]''
|
| ''[[:d:Q110353090|critical social theory]]''<br/>''[[:d:Q1999851|normative science]]''<br/>''[[:d:Q37445|police science]]''
| ''[[:d:Q131295194|policing]]''
|
|-
| ''[[:d:Q108352437|critical race studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| ''[[:d:Q5186753|critical race theory]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5186753|critical race theory]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q108352437|critical race studies]]''
|-
| ''[[:d:Q575929|Croatian studies]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''<br/>''[[:d:Q114342310|croatology]]''
| [[хорват теле]]<br/>''[[:d:Q167420|хорватлар]]''<br/>''[[:d:Q13221620|хорват әдәбияты]]''<br/>''[[:d:Q2748196|Хорватия мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q1831475|хорват мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114342310|croatology]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''<br/>[[социология]]<br/>''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q6497044|history of literature]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112956198|Crop and pasture biochemistry and physiology]]''
|
| ''[[:d:Q110252479|crop and pasture production]]''<br/>[[физиология]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112940050|crop and pasture improvement]]''
|
| ''[[:d:Q110252479|crop and pasture production]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111326835|crop and pasture nutrition]]''
|
| ''[[:d:Q1402889|игенчелек]]''<br/>''[[:d:Q2138622|nutrition]]''<br/>''[[:d:Q488798|cultivation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252479|crop and pasture production]]''
|
| ''[[:d:Q110231626|agricultural, veterinary and food sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113041955|crop and pasture waste water use]]''
|
| ''[[:d:Q110252479|crop and pasture production]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1283714|crop production]]''
|
| ''[[:d:Q739302|җитештерү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64822370|crop science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q621368|cross-cultural studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
| [[антропология]]<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]
|-
| ''[[:d:Q124628194|crowdsourced science]]''
|
| ''[[:d:Q1093434|citizen science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q132583791|cryoenzymology]]''
|
| ''[[:d:Q2880775|enzymology]]''<br/>''[[:d:Q672832|криобиология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q117613435|cryostratigraphy]]''
|
|
| ''[[:d:Q179918|permafrost]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5191417|Crystal structure prediction]]''
|
| ''[[:d:Q160398|кристаллография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64811480|culinary arts]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q13586578|cultural analysis]]''
|
| ''[[:d:Q217602|анализ]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5193267|cultural communication]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1458822|cultural ecology]]''
|
| [[антропология]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3151005|cultural engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910082|Cultural heritage access]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q997515|cultural institutions studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q48785284|cultural management]]''
|
| ''[[:d:Q3249551|процесс]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1645704|cultural mediation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5193391|cultural neuroscience]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q63455756|cultural production and landscape studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131544729|Cultural Resources Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q136805602|cultural rhetorics]]''
|
| [[риторика]]<br/>''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113128260|cultural studies of nation and region]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64869177|Culture and communication]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''<br/>''[[:d:Q11680831|коммуникацияләр турында фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115161035|culture and society]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125745936|culture et citoyenneté québécoise]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64899361|culture studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1791882|culture theory]]''
|
| ''[[:d:Q1990987|social theory]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113001573|Culture, representation and identity]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| ''[[:d:Q20742825|cultural depiction]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3007473|cultures régionales françaises]]''
|
| ''[[:d:Q1985804|culture of France]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q98641248|curatorial studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q157416|curriculum and instruction]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112976895|Curriculum and pedagogy theory and development]]''
|
| ''[[:d:Q110542446|уку-укыту планы һәм педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5195144|curriculum studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910067|cyber-physical systems]]''
|
|
| [[Кибер-физик система]]
|
|-
| ''[[:d:Q124703956|cybercartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2905785|cyberpsychology]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113208012|cybersecurity and privacy]]''
|
| [[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q100326540|cybersecurity engineering]]''
|
| ''[[:d:Q3510521|computer security]]''<br/>''[[:d:Q80993|software engineering]]''<br/>''[[:d:Q365674|security engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104774297|cypress swamp ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104200524|swamp ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131626874|cytherology]]''
|
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
| [[Чулпан (планета)|Чулпан]]
|
|-
| ''[[:d:Q115254236|cytobacteriology]]''
|
| ''[[:d:Q3009579|цитология]]''<br/>[[бактериология]]
| [[күзәнәк]]<br/>[[бактерияләр]]
|
|-
| ''[[:d:Q113884152|cytomorphology]]''
|
| ''[[:d:Q3009579|цитология]]''<br/>''[[:d:Q183252|морфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q59068|Czech studies]]''
|
| ''[[:d:Q16872093|West Slavic Studies]]''
| [[чех теле]]<br/>''[[:d:Q282445|чех әдәбияты]]''<br/>[[чехлар]]<br/>''[[:d:Q18363866|Czech culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q122705444|dairy science]]''
|
| ''[[:d:Q168091|хайваннар турында фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5215298|dance science]]''
|
| ''[[:d:Q1298380|спорт фәне]]''<br/>''[[:d:Q2393450|dance studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2393450|dance studies]]''
|
| ''[[:d:Q944537|гуманитар фән]]''<br/>''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| [[бию]]
|
|-
| ''[[:d:Q5215311|dance theory]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''<br/>''[[:d:Q2393450|dance studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5225989|Darwin Industry]]''
|
|
| [[Чарльз Дарвин]]
|
|-
| ''[[:d:Q638422|data architecture]]''
|
| ''[[:d:Q6030887|information technology architecture]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104659521|data engineering]]''
|
| ''[[:d:Q2374463|бирелмәләр буенча фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q21572113|data entry and microcomputer applications]]''
|
| ''[[:d:Q166142|кушымта]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q42417149|data exploration]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910074|data interlinking]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113212528|data management and data science]]''
|
| [[информатика]]<br/>''[[:d:Q16387|information science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2330408|data mapping]]''
|
| ''[[:d:Q6723621|machine-readable data]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64945680|data protection and privacy law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1757694|data quality]]''
|
| ''[[:d:Q185957|сыйфат]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4368942|data retrieval]]''
|
| ''[[:d:Q816826|information retrieval]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113208079|data security and protection]]''
|
| ''[[:d:Q113208012|cybersecurity and privacy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112936830|data visualisation and computational design]]''
|
| ''[[:d:Q2374463|бирелмәләр буенча фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6504956|data visualization]]''
|
| ''[[:d:Q451553|визуальләштерү]]''<br/>''[[:d:Q36992151|representation of data]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107643461|database management]]''
|
|
| ''[[:d:Q5227391|database administration]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4809258|database theory]]''
|
|
| [[бирелмәләр нигезе]]
|
|-
| ''[[:d:Q5244958|de novo protein structure prediction]]''
|
| ''[[:d:Q899656|protein structure prediction]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108509507|deaconess studies]]''
|
| ''[[:d:Q107508911|theological studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q330268|decision support system]]''
|
| ''[[:d:Q1391080|business software]]''<br/>''[[:d:Q121182|мәгълүмат системасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q50351536|deep-sea biology]]''
|
| ''[[:d:Q7173|океан биологиясе]]''
| ''[[:d:Q3943927|deep sea community]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104774372|deep-sea ecology]]''
|
| ''[[:d:Q4530312|marine ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q840067|Defeasible reasoning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1419660|defensa social]]''
|
| ''[[:d:Q2251595|protection]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11657089|defense studies]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814343|dementia health care practice]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814341|dementia nursing practice]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125470026|demonology in Islam]]''
|
| ''[[:d:Q323996|демонология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q26234216|demotics]]''
|
| ''[[:d:Q145903|Egyptology]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q125994057|dendropathology]]''
|
| ''[[:d:Q188956|фитопатология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64809894|dental technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910095|DEO]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q65273671|department of environmental engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q24833600|Department of Industrial Management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q904206|dermatoglyphics]]''
|
|
| ''[[:d:Q3936882|dermatoglyph]]''
|
|-
| ''[[:d:Q112194858|dermatooncology]]''
|
| ''[[:d:Q171171|дерматология]]''<br/>[[онкология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q387196|description logic]]''
|
| ''[[:d:Q192161|формал тел]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910091|Description logic programs]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969809|description logic reasoning systems]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q777864|descriptive linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130304622|descriptive meteorology]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5264064|desert ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q105375725|arid regions ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18281409|design culture]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110308446|design for disaster relief]]''
|
| ''[[:d:Q5264373|design research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64808799|design for performing arts]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3011219|Design for X]]''
|
| ''[[:d:Q1043226|product design]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1200703|design history]]''
|
| [[тарих]]<br/>''[[:d:Q5264373|design research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110307213|design history, theory and criticism]]''
|
| ''[[:d:Q5264373|design research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2292993|design method]]''
|
| ''[[:d:Q185698|фәнни методология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5264373|design research]]''
|
| [[фәнни тикшеренү]]
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|-
| ''[[:d:Q41607440|design studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|-
| ''[[:d:Q18456254|design studies department]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1200711|design theory]]''
|
| ''[[:d:Q5264373|design research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17997697|development administration]]''
|
| ''[[:d:Q50412353|administration]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q651571|development studies]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q16696200|developmental genetics]]''
|
| [[генетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5266815|developmental psychobiology]]''
|
| ''[[:d:Q846566|мөгамәләи нейрофән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q91138683|develpoment admistiration]]''
|
| ''[[:d:Q3754526|дәүләт белән җитәкчелек итүче администрация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q114770357|diabetes education]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12764583|diachrone Phraseologie]]''
|
| ''[[:d:Q1126894|phraseology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18384059|diachronic comparative linguistics]]''
|
| ''[[:d:Q878226|comparative linguistics]]''<br/>''[[:d:Q190375|historical linguistics]]''
| ''[[:d:Q5270227|diachrony]]''<br/>''[[:d:Q2315359|тарихи тел]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64814340|diagnostics and precision medicine]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5272085|diaspora studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2310131|didactic method of game]]''
|
| ''[[:d:Q7921|дидактика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q98033961|didactics of computer science]]''
|
| ''[[:d:Q7921|дидактика]]''<br/>[[информатика]]
| ''[[:d:Q85753733|computing education]]''<br/>''[[:d:Q1662468|Informatics classes]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136715992|Didactics of Religious Education in Schools]]''
|
| ''[[:d:Q7921|дидактика]]''
| ''[[:d:Q1412471|religious education]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3026838|didactics of the teaching of French]]''
|
| ''[[:d:Q7921|дидактика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q132175639|didactique de l'histoire]]''
|
| ''[[:d:Q7921|дидактика]]''
| ''[[:d:Q440770|history didactics]]''
|
|-
| ''[[:d:Q56878041|Didáctica de las ciencias experimentales y sociales]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q17539496|digital art history]]''
|
| ''[[:d:Q50637|сәнгать белеме]]''<br/>''[[:d:Q1026962|цифрлы гуманитар фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107392206|digital arts]]''
|
| [[Sänğät|сәнгать]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4115141|digital cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105546529|digital epidemiology]]''
|
| [[эпидемиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q136758824|Digital Epistemology]]''
|
| [[эпистемология]]<br/>''[[:d:Q279438|технологияләр фәлсәфәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q336387|digital history]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q1026962|цифрлы гуманитар фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108552786|digital human sciences]]''
|
| ''[[:d:Q1026962|цифрлы гуманитар фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1323528|digital marketing]]''
|
| [[маркетинг]]<br/>''[[:d:Q8187769|икътисади эшмәкәрлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136073938|digital media design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q87660742|digital media studies]]''
|
| ''[[:d:Q165650|media studies]]''
| [[мәгълүмат йөртүче]]
|
|-
| ''[[:d:Q632897|digital preservation]]''
|
| ''[[:d:Q48797981|data preservation]]''<br/>''[[:d:Q123751128|gathering]]''<br/>''[[:d:Q123819222|storing]]''
| ''[[:d:Q1224984|digital archive]]''
|
|-
| ''[[:d:Q16246050|digital scholarship]]''
|
| ''[[:d:Q17079481|scholarly method]]''<br/>''[[:d:Q7432048|scholarly communication]]''<br/>''[[:d:Q199655|китапханәчелек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12308624|digital systems and design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107025633|diplomatic history of the United States]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q93438884|directing]]''
|
| ''[[:d:Q3508687|staging]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3497519|directional statistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104869363|Disability anthropology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110342395|disability care]]''
|
| ''[[:d:Q2421951|care]]''<br/>''[[:d:Q2518253|health services research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q627208|disability studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| ''[[:d:Q61890180|disability rights]]''<br/>''[[:d:Q12131|disability]]''<br/>''[[:d:Q10857933|person with disabilities]]''<br/>''[[:d:Q11900327|disability policy]]''
|
|-
| ''[[:d:Q139936118|disaster archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q63645802|disaster risk]]''
|
| ''[[:d:Q5422048|external risk]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12773591|discipline of pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1129466|discourse analysis]]''
|
| [[семантика]]<br/>''[[:d:Q957366|semiology]]''
|
| ''[[:d:Q30642|табигый телне эшкәртү]]''<br/>''[[:d:Q160845|социолингвистика]]''
|-
| ''[[:d:Q120910080|Discourse relations]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q121416|discrete mathematics]]''
|
| ''[[:d:Q837863|pure mathematics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135538160|disease modeling]]''
|
| ''[[:d:Q6888384|modeling and simulation]]''<br/>''[[:d:Q1116876|scientific modeling]]''<br/>''[[:d:Q10331368|mathematical modelling]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910072|disjointness learning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5282696|dispute resolution]]''
|
| ''[[:d:Q1194317|низагларны өйрәнү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3153007|distributed artificial intelligence]]''
|
| [[ясалма интеллект]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q180634|distributed computing]]''
|
| ''[[:d:Q179310|компьютиңг]]''<br/>''[[:d:Q232661|parallel computing]]''<br/>[[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910068|distributed reasoning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5283178|distributed social network]]''
|
| ''[[:d:Q180634|distributed computing]]''<br/>''[[:d:Q111381712|decentralized social network]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5283209|distributional semantics]]''
|
| [[санак лингвистикасы]]<br/>[[семантика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q17002247|divinity]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669401|Djiboutian studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Җибути]]
|
|-
| ''[[:d:Q120969808|DL reasoners]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12279058|docimology]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
| ''[[:d:Q3592687|Évaluation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2754873|Doctor of Both Laws]]''
|
| ''[[:d:Q2248352|Фәннәр докторы]]''<br/>''[[:d:Q959320|хокук докторы]]''<br/>''[[:d:Q4115013|law degree]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969788|Document similarity]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q938714|dogmatic theology]]''
|
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1234750|Dogmengeschichte]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110470951|domestic human rights law]]''
|
| ''[[:d:Q113001579|human rights law]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105237946|double bass performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113093825|drama, theatre and performance studies]]''
|
| ''[[:d:Q184485|башкарма сәнгатьләр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1128227|Dravidian studies]]''
|
| ''[[:d:Q625510|Indology]]''
| [[дравид телләре]]<br/>''[[:d:Q69798|дравидлар]]''<br/>''[[:d:Q12821672|Dravidian culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q138685226|drug research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q28874013|drylands safety]]''
|
| ''[[:d:Q10566551|куркынычсызлык]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18424298|drzewnictwo]]''
|
| ''[[:d:Q11790208|урманчылык фәннәре]]''
| [[үзагач]]
|
|-
| ''[[:d:Q839477|Dunhuangology]]''
|
| ''[[:d:Q269915|синология]]''
| ''[[:d:Q276864|Dunhuang manuscripts]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1987969|Dutch studies]]''
|
| ''[[:d:Q2620112|германик филология]]''
| [[нидерланд теле]]<br/>''[[:d:Q29999|Нидерланд патшалыгы]]''<br/>''[[:d:Q9865116|culture of the Kingdom of the Netherlands]]''
|
|-
| ''[[:d:Q25631230|dynamic biochemistry]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5318996|dynamic network analysis]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10900967|dynamical geomorphology]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113208985|Dynamical systems applications]]''
|
| ''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2597879|dynamics of machinery]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64811977|early childhood]]''
|
|
| ''[[:d:Q3377398|early childhood]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1472055|early childhood education]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q107422155|early medieval England]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q116845132|early performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107287417|earth and planetary science]]''
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113098010|Earth and space science informatics]]''
|
| ''[[:d:Q918779|геоинформатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106387954|earth science studies]]''
|
| ''[[:d:Q1332231|фән белеме]]''
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|-
| ''[[:d:Q3013544|Earth systems engineering and management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q909789|earthquake engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1440799|Eastern Church Studies]]''
|
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''
| ''[[:d:Q245177|Eastern Christianity]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1413113|Eastern European studies]]''
|
| ''[[:d:Q1377029|European studies]]''
| [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европа]]
|
|-
| ''[[:d:Q3250393|Eastern religions]]''
|
| [[дин]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q139565002|Easy Read Resources for Advocacy & Systems Strategy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113732282|Eathworms study]]''
|
| [[зоология]]
| ''[[:d:Q124378|earthworm]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3046919|ecdotics]]''
|
| ''[[:d:Q275456|текстология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q127420314|echinology]]''
|
| ''[[:d:Q12744095|умырткасызлар зоологиясе]]''
| [[Энәтирелеләр]]
|
|-
| ''[[:d:Q10479191|Ecklesiastik]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q108757115|ecogenomics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q114149090|ecography]]''
|
| [[география]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2363192|ecohydrology]]''
|
| [[экология]]<br/>[[гидрология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q352681|ecoinformatics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113114755|ecological applications]]''
|
| ''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112309116|ecological epidemiology]]''
|
| [[эпидемиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110745557|ecological impacts of climate change and ecological adaptation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q56754593|ecological informatics]]''
|
| [[экология]]<br/>[[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q55693915|ecology and environmental protection - eep]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5333289|ecology and evolutionary biology]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q17119209|ecomusicology]]''
|
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112955551|econometric and statistical methods]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q160039|econometrics]]''
|
| ''[[:d:Q1193625|social science methodology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q9150374|economic analysis]]''
|
| ''[[:d:Q217602|анализ]]''<br/>''[[:d:Q4008379|valuation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5333439|economic and public affairs]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3475802|economic and social sciences]]''
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
| [[икътисад]]<br/>[[җәмгыять]]
|
|-
| ''[[:d:Q113125743|economic development policy studies]]''
|
| ''[[:d:Q113125740|policy and administration studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5333460|economic entomology]]''
|
| [[энтомология]]
| ''[[:d:Q2366957|pest insect]]''<br/>''[[:d:Q8194294|beneficial insect]]''<br/>''[[:d:Q70442071|insect control]]''
|
|-
| ''[[:d:Q138855850|economic governance]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q546113|дәүләт сәясәте]]''<br/>''[[:d:Q1401304|икътисад теориясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3391448|economic planning]]''
|
| ''[[:d:Q309100|планлаштыру]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115161685|economics and politics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q52894765|economics in France]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q108717770|economics of defense]]''
|
| ''[[:d:Q130222765|economics of war]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5333597|economics of scientific knowledge]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107745061|economics of the firm]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113156817|economics, business and management curriculum and pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q110542446|уку-укыту планы һәм педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64687882|economics, politics and law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q295835|ecosystem function]]''
|
| ''[[:d:Q113114755|ecological applications]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q920939|ecotheology]]''
|
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11857274|ecumenics]]''
|
| ''[[:d:Q875490|systematic theology]]''
| ''[[:d:Q156112|ecumenism]]''<br/>''[[:d:Q5404068|ecumenical movement]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11551012|Edo studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q215646|Edo]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64814336|education and training management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113104072|education assessment and evaluation]]''
|
| ''[[:d:Q113104235|specialist studies in education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10298771|education communication]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q861689|education economics]]''
|
| ''[[:d:Q3296256|гамәли икътисад]]''
| ''[[:d:Q11499366|education industry]]''<br/>[[мәктәп]]
|
|-
| ''[[:d:Q104903875|education leadership and management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q452348|education policy]]''
|
| ''[[:d:Q113210417|education policy, sociology and philosophy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113210417|education policy, sociology and philosophy]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689270|education studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5341232|education theory]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
| ''[[:d:Q112136740|nature of education]]''
|
|-
| ''[[:d:Q105695033|educational administration and supervision]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2585724|educational assessment]]''
|
| ''[[:d:Q217602|анализ]]''<br/>''[[:d:Q1379672|бәяләмә]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q119459871|educational change]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q861407|educational geography]]''
|
| ''[[:d:Q12831143|human geography]]''<br/>''[[:d:Q861641|educational sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q861455|educational management]]''
|
| [[менеджмент]]<br/>''[[:d:Q5283295|administration]]''<br/>''[[:d:Q113104235|specialist studies in education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2614722|educational neuroscience]]''
|
| ''[[:d:Q2642975|psychopedagogy]]''<br/>''[[:d:Q3872|нейропсихология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q118135396|educational personnel training]]''
|
| ''[[:d:Q828812|һөнәри белем бирү]]''<br/>''[[:d:Q6869278|vocational education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q861499|educational planning]]''
|
| ''[[:d:Q309100|планлаштыру]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q861641|educational sciences]]''
|
| [[фән]]<br/>''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
| [[мәгариф]]
|
|-
| ''[[:d:Q8772471|educommunication]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''<br/>[[мәгариф]]
| [[мәгариф]]<br/>''[[:d:Q11024|аралашу]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>''[[:d:Q10334763|цифрлы медиалар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5347364|effects of climate change on humans]]''
|
| ''[[:d:Q1430548|effects of climate change]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1656208|ego psychology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969820|egocentric reference system]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q145903|Egyptology]]''
|
| ''[[:d:Q4752891|ancient Near Eastern studies]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''
| [[Борынгы Мисыр]]<br/>''[[:d:Q135028|Nubia]]''<br/>''[[:d:Q205740|Борынгы Мисыр мифологиясе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11616914|Eigaku]]''
|
| ''[[:d:Q27968|инглиз теле филологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116954296|election science]]''
|
|
| ''[[:d:Q40231|сайлаулар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q200928|electric power transmission]]''
|
| ''[[:d:Q3242194|power transmission]]''<br/>''[[:d:Q43035|электротехника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q28950261|electrical and computer engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113161574|electrical circuits and systems]]''
|
| ''[[:d:Q43035|электротехника]]''
| ''[[:d:Q1815901|электрон схема]]''<br/>''[[:d:Q95599011|electrical system design]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12346906|electrical engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q383973|electricity generation]]''
|
| ''[[:d:Q10843872|процесс]]''<br/>''[[:d:Q43035|электротехника]]''<br/>''[[:d:Q3406659|energy production]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2474620|electrochemical engineering]]''
|
| ''[[:d:Q83588|химик инженерлык]]''<br/>''[[:d:Q43035|электротехника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689319|electronic and computer engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64800596|electronic commerce]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q173167|electronic literature]]''
|
| ''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''<br/>''[[:d:Q15938550|publication by electronic means]]''<br/>''[[:d:Q17537576|иҗади эш]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64853901|electronics and nanotechnology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q126095|electronics engineering]]''
|
| ''[[:d:Q43035|электротехника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3587639|Electronics, Electrical Engineering and Automation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124326537|electropathology]]''
|
| [[патология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113884103|electrorheology]]''
|
| ''[[:d:Q271707|риялугия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111327079|elemental semiconductors]]''
|
| ''[[:d:Q1710723|materials engineering]]''
| ''[[:d:Q11456|ярымүткәргеч]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11396551|elementary and secondary education]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112575204|elementary education]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2255221|elocution]]''
|
| ''[[:d:Q192161|формал тел]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113203792|Embedding Pacific Peoples knowledges, histories, culture, country, perspectives and ethics in education]]''
|
| ''[[:d:Q113203814|Pacific Peoples education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3724101|embryology of plants]]''
|
| [[эмбриология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q107123976|emergency and disaster management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1000889|emergency and disaster pharmacy]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814347|emerging media]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5374244|empirical legal studies]]''
|
| ''[[:d:Q2155640|empirical research]]''<br/>''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64945890|digital health and medical technologies]]''
|
| ''[[:d:Q10379048|медицина технологияләре]]''<br/>''[[:d:Q5276090|digital health]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1346207|encyclopaedistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q24963174|energy and environmental engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q25584060|energy development]]''
|
| ''[[:d:Q77590|төзелеш инженериясе]]''
|
| ''[[:d:Q719597|энергетика]]''
|-
| ''[[:d:Q19597073|energy informatics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1341277|energy research]]''
|
| [[фәнни тикшеренү]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q108375738|engineering]]''
|
|
| [[инженерлык]]
|
|-
| ''[[:d:Q3234664|engineering economics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106134426|engineering electronics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130798465|engineering geophysics]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q138511048|Engineering management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2235851|engineering mathematics]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q103450003|engineering operations]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113210443|engineering practice]]''
|
| ''[[:d:Q6500754|internship]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113210442|engineering practice and education]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q24962856|engineering studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q60588609|Enginyeria d’Edificació]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q133546019|English and Comparative Literature]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112977070|English and literacy curriculum and pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q110542446|уку-укыту планы һәм педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130192|English as a second or foreign language]]''
|
| [[инглиз теле]]<br/>''[[:d:Q7691272|teaching English as a second or foreign language]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q125376696|English rhetoric and linguistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5379885|enrollment management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5834144|Enseñanzas artísticas]]''
|
| ''[[:d:Q1757598|visual art education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1048431|enterprise architecture]]''
|
| ''[[:d:Q846636|software architecture]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64687285|enterprise computing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q66086501|enterprise informatics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q109735643|Enterprise ontology]]''
|
| ''[[:d:Q44325|онтология]]''<br/>''[[:d:Q1040393|enterprise engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5380492|Entertainment technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q17012245|entity linking]]''
|
| ''[[:d:Q1649725|name resolution]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969779|entity matching]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3908516|entrepreneurship]]''
|
| ''[[:d:Q8187769|икътисади эшмәкәрлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113141555|environment and climate finance]]''
|
| ''[[:d:Q113141571|banking, finance and investment studies]]''
| ''[[:d:Q113141562|климатик финанслар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64819271|environmental and food economics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55586156|environmental and natural resources]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939514|environmental assessment and monitoring]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3740255|environmental audit]]''
|
| ''[[:d:Q181487|аудит]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2020035|environmental criminology]]''
|
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16000091|environmental design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q114436249|environmental design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
| ''[[:d:Q11574022|environmental design studies]]''
|-
| ''[[:d:Q65273678|environmental ecology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q948732|environmental education]]''
|
| ''[[:d:Q2353731|upbringing]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112980842|Environmental education curriculum and pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q110542446|уку-укыту планы һәм педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q146326|environmental engineering]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q136580777|civil and environmental engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q59687311|environmental engineering and science]]''
|
| ''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''<br/>''[[:d:Q146326|environmental engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5381223|environmental epidemiology]]''
|
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''<br/>[[эпидемиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q18235183|environmental fluid mechanics]]''
|
| ''[[:d:Q172145|fluid mechanics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111315052|environmental geography]]''
|
| [[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130798472|environmental geophysics]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64822409|environmental geoscience]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q932068|environmental health]]''
|
| [[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
| ''[[:d:Q113827235|environmental health sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q113827235|environmental health sciences]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| ''[[:d:Q932068|environmental health]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1561862|environmental history]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5333239|environmental humanities]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4591707|environmental informatics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5381327|Environmental magnetism]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11902944|environmental planning]]''
|
| ''[[:d:Q149013|spatial planning]]''
|
| ''[[:d:Q112914424|land use and environmental planning]]''
|-
| ''[[:d:Q919526|environmental policy]]''
|
| ''[[:d:Q546113|дәүләт сәясәте]]''<br/>''[[:d:Q110590221|environmental regulation by humans]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2491992|environmental protection]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112955700|Environmental rehabilitation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q929380|environmental resource management]]''
|
| [[менеджмент]]<br/>''[[:d:Q65246763|environmental management]]''<br/>''[[:d:Q29017603|control]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689264|environmental science and technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5381358|environmental social science]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252455|Environmental studies in animal production]]''
|
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''<br/>[[терлекчелек]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64942987|environomical pathways for sustainable energy systems]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2880775|enzymology]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64809263|environmental change and global sustainability]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137780862|Epistemocriticism]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136831181|Epistemology of the Image]]''
|
| [[эпистемология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669424|Eritrean studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Эритрея]]
|
|-
| ''[[:d:Q362327|erotetics]]''
|
| [[мантыйк]]
| ''[[:d:Q189756|question]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1334834|Estonian literature]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1370331|Estonian studies]]''
|-
| ''[[:d:Q104775885|estuarine ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104373884|brackish water ecology]]''<br/>[[экология]]<br/>''[[:d:Q104780697|stream ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5403493|ethics of technology]]''
|
| [[этика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q257910|Ethiopian studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q41870|ethnic studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q841408|ethnobotany]]''
|
| [[ботаника]]<br/>''[[:d:Q43455|этнология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5404352|ethnodoxology]]''
|
| ''[[:d:Q208365|музыйкый итнаграфия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1371429|ethnoecology]]''
|
| ''[[:d:Q43455|этнология]]''<br/>[[экология]]<br/>''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q853085|ethnolinguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''
|
| ''[[:d:Q160845|социолингвистика]]''
|-
| ''[[:d:Q1601482|ethnology of religion]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q26237583|ethnopolitics]]''
|
|
| ''[[:d:Q766875|ethnic conflict]]''<br/>''[[:d:Q122973425|ethnonational group]]''<br/>''[[:d:Q637251|ethnic nationalism]]''<br/>''[[:d:Q124647140|ethnic policy]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5404396|ethnopsychopharmacology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1371704|etruscology]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q17161|Etruscans]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3734933|EU project management]]''
|
| ''[[:d:Q179012|project management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12765509|Eubiotik]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q23019171|Eurasian studies]]''
|
| ''[[:d:Q1595873|төбәкне өйрәнү]]''
| [[Евразия]]
|
|-
| ''[[:d:Q64808958|European and Nordic studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1377396|European Culture and Economy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15075764|European ethnology (Volkskunde)]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1048268|European integration]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q108371114|European integration studies]]''
|-
| ''[[:d:Q108371114|European integration studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q1048268|European integration]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64814369|European Law and Policy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64943062|european mining, minerals and environmental program]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1377029|European studies]]''
|
| ''[[:d:Q1595873|төбәкне өйрәнү]]''
| [[Европа]]
|
|-
| ''[[:d:Q5418329|evidence-based management]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1382557|evolutionary ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939752|Evolutionary impacts of climate change]]''
|
| ''[[:d:Q112939747|Climate change science]]''<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''<br/>''[[:d:Q1430548|effects of climate change]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2313085|evolutionary linguistics]]''
|
|
| ''[[:d:Q74064234|evolution of language]]''
| ''[[:d:Q160845|социолингвистика]]''
|-
| ''[[:d:Q219695|evolutionary psychology]]''
|
| [[психология]]<br/>''[[:d:Q11640129|эволюция теориясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113207671|excited state chemistry]]''
|
| ''[[:d:Q11372|физик химия]]''
| ''[[:d:Q215328|excited state]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55714018|exercise science and coaching]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q60967239|Exercitier]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q128507011|existential risk studies]]''
|
| ''[[:d:Q1531622|global catastrophic risk]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q28130303|Exometabolomics]]''
|
| ''[[:d:Q12149006|метаболомика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126207863|Exorecht]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115255855|exotic animal medicine]]''
|
| [[ветеринария]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3508531|experience design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q114024742|Experimental jurisprudence]]''
|
| ''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q60740628|experimental petrology]]''
|
| ''[[:d:Q163082|петрология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4530574|experimental phonetics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q138660939|Experiência sensorial da leitura]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q40890078|explainable AI]]''
|
| [[ясалма интеллект]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7958|explanation]]''
|
| ''[[:d:Q628523|message]]''<br/>[[төшенчә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113095682|exploration geochemistry]]''
|
| [[геохимия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1202243|exploration geophysics]]''
|
| [[геофизика]]<br/>''[[:d:Q853915|файдалы казылмалар геологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q970687|eye tracking]]''
|
| ''[[:d:Q106518118|tracking]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1519370|faceted search]]''
|
| ''[[:d:Q816826|information retrieval]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969781|Factoid question answering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3050818|fairyology]]''
|
| ''[[:d:Q132116|фольклористика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7884093|family and consumer science]]''
|
| ''[[:d:Q1047113|специальность]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113192647|family and household demography]]''
|
| [[демография]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q19977687|family counseling]]''
|
| ''[[:d:Q4390239|counseling]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q119003958|family demography]]''
|
| [[демография]]<br/>''[[:d:Q117742678|гаилә фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q870449|family therapy]]''
|
| ''[[:d:Q183257|психотерапия]]''<br/>''[[:d:Q3505712|гаилә медицинасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q28793139|fan studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q773944|fandom]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1407914|farm management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252335|Farm management, rural management and agribusiness]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q28401159|fashion merchandising]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q27979858|fashion theory]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q73927923|fecal anthropology]]''
|
| [[антропология]]
| ''[[:d:Q7127155|paleofeces]]''
|
|-
| ''[[:d:Q105160122|federated SPARQL query]]''
|
| ''[[:d:Q105159989|federated query]]''<br/>''[[:d:Q62522500|SPARQL query file format]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107556837|feeding ecology]]''
|
| ''[[:d:Q10900987|animal ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402826|female status]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>[[хатын-кызлар тикшеренүләре]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124610984|Feminist cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q30324052|Feminist institutionalism]]''
|
|
| ''[[:d:Q1662673|җенсият тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q178706|җәмгыять институты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136723712|feminist linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q111954024|Feminist science and technology studies]]''
|
| ''[[:d:Q2445082|фән һәм технология тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104780304|fen ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q104373908|peatland ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64853839|fibre and polymer engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4994861|fiction writing]]''
|
| ''[[:d:Q586060|creative writing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113161523|field robotics]]''
|
| ''[[:d:Q113104535|control engineering, mechatronics and robotics]]''
| ''[[:d:Q4414810|agricultural robot]]''<br/>''[[:d:Q2916098|autonomous robot]]''<br/>''[[:d:Q1235833|military robot]]''<br/>''[[:d:Q107920131|төзелеш роботлары]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2114318|figurational theory]]''
|
| ''[[:d:Q119007932|sociological methodology]]''<br/>''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115800114|Filipinismo]]''
|
|
| [[Филиппин|Филипин]]
|
|-
| ''[[:d:Q2088309|Filipinology]]''
|
| ''[[:d:Q7569309|Southeast Asian studies]]''
| ''[[:d:Q4172847|Filipinos]]''<br/>[[Филиппин|Филипин]]
|
|-
| ''[[:d:Q116845672|film composition]]''
|
| ''[[:d:Q105107008|music composition]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12765827|film direction]]''
|
| ''[[:d:Q2137554|direction]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q237893|film editing]]''
|
| ''[[:d:Q627436|эшчәнлек өлкәсе]]''<br/>''[[:d:Q194105|мөхәррирләү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64807634|film recording]]''
|
| ''[[:d:Q13557414|recording]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1660187|film studies]]''
|
| ''[[:d:Q165650|media studies]]''
| [[фильм]]
|
|-
| ''[[:d:Q28793|film theory]]''
|
| ''[[:d:Q1660187|film studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q20871691|Film- und Fernsehwissenschaften]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q31281932|Filología gallega]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q24067399|finance science]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12238348|financial and banking science]]''
|
| ''[[:d:Q24067399|finance science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q657107|Financial econometrics]]''
|
| ''[[:d:Q113141571|banking, finance and investment studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2120150|financial planning]]''
|
| ''[[:d:Q309100|планлаштыру]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969816|Financial Transparency System]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64869210|Finnish and Finno-Ugrian language and culture]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q362748|Finnish studies]]''
|
| ''[[:d:Q897219|Finno-Ugric studies]]''
| [[фин теле]]<br/>''[[:d:Q2275419|Финляндия мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q386853|Финляндия әдәбияты]]''<br/>[[финнар]]
|
|-
| ''[[:d:Q133260960|Finno-Ugric linguistics]]''
|
| ''[[:d:Q897219|Finno-Ugric studies]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
| [[фин-угыр телләре]]
|
|-
| ''[[:d:Q897219|Finno-Ugric studies]]''
|
| ''[[:d:Q2499930|uralistics]]''
| [[фин-угыр телләре]]<br/>[[фин-угыр халыклары]]<br/>''[[:d:Q12777965|Finno-Ugric culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1409472|fire ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q113114755|ecological applications]]''
| ''[[:d:Q169950|урман янгыны]]''
|
|-
| ''[[:d:Q567716|fire protection engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q111366250|fire protection management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110308923|fire safety design]]''
|
| ''[[:d:Q5264373|design research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107556817|fish ecology]]''
|
| ''[[:d:Q73403730|vertebrate ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109276098|fish genetics]]''
|
| ''[[:d:Q110310405|хайваннар генетикасы]]''<br/>[[ихтиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q122935277|fish pathology]]''
|
| [[патология]]
| ''[[:d:Q4740894|fish disease]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5454658|fish physiology]]''
|
| ''[[:d:Q2432331|хайваннар физиологиясе]]''<br/>[[ихтиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110297482|fish physiology and genetics]]''
|
| [[ихтиология]]<br/>''[[:d:Q2432331|хайваннар физиологиясе]]''<br/>''[[:d:Q110310405|хайваннар генетикасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17013672|fish reproduction]]''
|
| ''[[:d:Q3427333|animal reproduction]]''<br/>''[[:d:Q5454658|fish physiology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5454893|fisheries management]]''
|
| ''[[:d:Q5283295|administration]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1420050|fisheries science]]''
|
| ''[[:d:Q105575840|табигый ресурслар]]''<br/>''[[:d:Q110231626|agricultural, veterinary and food sciences]]''
| ''[[:d:Q28778386|fishing and aquaculture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104780425|fjord ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q104200509|яр буйлары экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q4530312|marine ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2518760|flamencology]]''
|
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
| ''[[:d:Q9764|фламенко]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5458994|flexible solar cell research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104780569|floodplain ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q20417087|freshwater ecology]]''<br/>''[[:d:Q104780631|valley ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107708708|flower morphology]]''
|
| ''[[:d:Q655362|үсемлекләр морфологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q172145|fluid mechanics]]''
|
| [[тоташ тирәлекләр механикасы]]
| ''[[:d:Q130553536|fluid mechanism]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113210559|fluid mechanics and thermal engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q106148879|flute performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65235465|fluvial geomorphology]]''
|
| ''[[:d:Q20638505|hydrogeomorphology]]''
| ''[[:d:Q12016720|fluviální svahové pochody]]''<br/>''[[:d:Q55462971|fluvial landform]]''<br/>''[[:d:Q4400371|river morphology]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115158945|folktale study]]''
|
|
| ''[[:d:Q11946197|rondalla tale]]''
|
|-
| ''[[:d:Q123518019|food and nutritional science]]''
|
| ''[[:d:Q110231626|agricultural, veterinary and food sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64816594|food chain and health]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6631525|food engineering]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>[[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q65292971|food environmental science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q136800541|food hygiene and safety science]]''
|
| ''[[:d:Q1637030|ризык фәне]]''<br/>''[[:d:Q136800559|hygiene science]]''
| ''[[:d:Q18219539|food sanitation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1810993|food microbiology]]''
|
| ''[[:d:Q3054637|микроорганизмнар экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q3536001|Food sampling]]''<br/>[[микробиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q10566261|food nutrition research]]''
|
| ''[[:d:Q113129166|nutrition and dietetics]]''<br/>''[[:d:Q1637030|ризык фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110542363|food nutritional balance]]''
|
| ''[[:d:Q17652193|туклану белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q909821|food safety]]''
|
| ''[[:d:Q1229911|food security]]''<br/>''[[:d:Q10566551|куркынычсызлык]]''<br/>''[[:d:Q119710413|food control]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65292961|food science department]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3232953|food studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1039642|food technology]]''
|
| ''[[:d:Q1637030|ризык фәне]]''
| ''[[:d:Q16920758|ризык әзерләү]]''
|
|-
| ''[[:d:Q65292953|foods and nutritional sciences department]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q134831871|football economics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104486725|foreign area studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q123563189|foreign language research]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| [[чит тел]]
|
|-
| ''[[:d:Q102301676|foreign missions]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2696615|foreign-language pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q7921|дидактика]]''<br/>''[[:d:Q520855|language pedagogy]]''<br/>''[[:d:Q123563189|foreign language research]]''
| ''[[:d:Q1455196|second-language education]]''
|
|-
| ''[[:d:Q25344799|forensic epidemiology]]''
|
| [[эпидемиология]]<br/>''[[:d:Q454812|medical jurisprudence]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108570409|forensic forestry]]''
|
| ''[[:d:Q495304|forensic science]]''<br/>[[урманчылык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q116874529|forensic microbiology]]''
|
| ''[[:d:Q495304|forensic science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5468718|forensic osteology]]''
|
| [[остеология]]<br/>''[[:d:Q28065|мәхкәмәи антропология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105459634|forensic proteomics]]''
|
| ''[[:d:Q471857|протеомика]]''<br/>''[[:d:Q60740595|forensic genetics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q495304|forensic science]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q105427882|forest canopy ecology]]''
|
| ''[[:d:Q2249329|forest ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2249329|forest ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
| ''[[:d:Q106498439|forest ecosystem]]''
| ''[[:d:Q7517179|silvology]]''
|-
| ''[[:d:Q105552831|forest hydrology]]''
|
| [[гидрология]]<br/>''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q372561|forest management]]''
|
| ''[[:d:Q720362|урманчылык]]''<br/>''[[:d:Q3743137|natural resource management]]''<br/>''[[:d:Q29017603|control]]''<br/>''[[:d:Q55640|икътисадның беренчел секторы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3333928|forest meteorology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q116547272|Forestry biomass and bioproducts]]''
|
| ''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110297702|forestry fire management]]''
|
| ''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116547270|Forestry product quality assessment]]''
|
| ''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3984091|formal language theory]]''
|
|
| ''[[:d:Q192161|формал тел]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1003009|formal logic]]''
|
| [[мантыйк]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112815132|format migration]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q31892484|Formlära]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q324326|fortification]]''
|
| ''[[:d:Q192386|хәрби фән]]''
| ''[[:d:Q57821|fortification]]''<br/>''[[:d:Q1785071|кальга]]''<br/>''[[:d:Q57831|fortress]]''<br/>''[[:d:Q91764|атыш базы]]''<br/>''[[:d:Q12797|star fort]]''<br/>''[[:d:Q90754|редут]]''<br/>[[бруствер]]<br/>''[[:d:Q89778|lunette]]''<br/>''[[:d:Q90727|redan]]''<br/>''[[:d:Q2231101|entrenching tool]]''<br/>''[[:d:Q81697|barbette]]''<br/>''[[:d:Q81641|embrasure]]''<br/>''[[:d:Q4370661|Тасалау аймағы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11888449|foundation engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969775|foundational ontology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q957852|fracture mechanics]]''
|
| ''[[:d:Q1710723|materials engineering]]''<br/>''[[:d:Q240553|mechanics of materials]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>''[[:d:Q101333|машина төзү сәнәгате]]''
|-
| ''[[:d:Q30708491|fragmentology]]''
|
|
| ''[[:d:Q30103158|manuscript fragment]]''
|
|-
| ''[[:d:Q108366776|Francophone studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1451528|fraud prevention and detection]]''
|
| ''[[:d:Q1717246|prevention]]''<br/>''[[:d:Q5720030|detection]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1453477|Freebase]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q17076284|French as a foreign language]]''
|
| ''[[:d:Q1450761|French studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105233699|French horn performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1450761|French studies]]''
|
| ''[[:d:Q1277348|Romance studies]]''
| [[француз теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q20417087|freshwater ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104196941|aquatic ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2860615|freshwater underwater archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q765822|underwater archaeology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64811474|front office operations]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969786|Full-Network embedding]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64853847|function materials]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q20612038|functional biochemistry]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5508816|functional ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1068690|functional genomics]]''
|
| ''[[:d:Q222046|геномика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113114739|functional materials research]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1004343|fundamental theology]]''
|
| ''[[:d:Q1367940|Catholic theology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107388727|funerary archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104825374|fungal ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q111679581|fungal physiology]]''
|
| [[микология]]<br/>[[физиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4455138|fuzzy measure theory]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104783369|fynbos ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q104783371|shrubland ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1481081|Führungslehre]]''
|
|
| ''[[:d:Q2697537|leadership studies]]''<br/>''[[:d:Q1481105|Führungsprozess]]''
|
|-
| ''[[:d:Q105590653|gain of function research]]''
|
| ''[[:d:Q69953209|genetic research]]''
| ''[[:d:Q103242150|gain of function]]''<br/>''[[:d:Q15832730|loss of function mutation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q125464837|Galician studies]]''
|
| ''[[:d:Q1277348|Romance studies]]''
| [[Галисий теле|галисия теле]]<br/>''[[:d:Q2704264|Galician-language literature]]''
|
|-
| ''[[:d:Q61378343|Galician-Portuguese literature]]''
|
| [[әдәбият]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669443|Gambian studies]]''
|
| ''[[:d:Q54255598|West African studies]]''
| [[Гамбия]]
|
|-
| ''[[:d:Q171141|gastronomy]]''
|
| ''[[:d:Q1495452|hospitality industry]]''<br/>[[ризык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1499017|Geistesgeschichte]]''
|
| [[тарих]]<br/>''[[:d:Q858517|мәдәният тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5530957|gender and crime]]''
|
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q20919947|Gender and Law]]''
|
| ''[[:d:Q1662673|җенсият тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135682154|gender literacy]]''
|
| ''[[:d:Q8236|укый-язе белү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11830699|gender psychology]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q118152682|gender theory]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''
|
| ''[[:d:Q1662673|җенсият тикшеренүләре]]''
|-
| ''[[:d:Q64869236|gender, culture and society]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113126644|gender, policy and administration]]''
|
| ''[[:d:Q113125740|policy and administration studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112947517|Gene expression]]''
|
| [[генетика]]
| ''[[:d:Q26972|gene expression]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11860338|gene research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64869170|general and adult education]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q126131200|General Arts]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q16682237|general education]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814350|general health care practice]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q14357850|general linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814351|general nursing practice]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1501661|general studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1124169|genetic counseling]]''
|
| ''[[:d:Q4390239|counseling]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5532897|genetic epidemiology]]''
|
| [[эпидемиология]]<br/>[[генетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4785363|genetic history of the Middle East]]''
|
| ''[[:d:Q112073441|human population genetics]]''<br/>''[[:d:Q636489|archeogenetics]]''
| ''[[:d:Q11366180|ethnic groups in the Middle East]]''
|
|-
| ''[[:d:Q69953209|genetic research]]''
|
| ''[[:d:Q30032115|biological research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3592613|genetic studies of Jews]]''
|
| ''[[:d:Q112073441|human population genetics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3656734|genetic studies of Turkic peoples]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1503477|genetically modified crops]]''
|
| ''[[:d:Q18340432|genetically modified plant]]''<br/>''[[:d:Q235352|авыл хуҗалыгы культуралары]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689297|genetics and cell biology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q585511|Genographic Project]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3508604|genology]]''
|
|
| ''[[:d:Q223393|әдәбият жанры]]''<br/>''[[:d:Q18042594|асжанр]]''<br/>''[[:d:Q621993|literary mode]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113042868|genome structure and regulation]]''
|
| [[генетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5533546|genre studies]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3508604|genology]]''
|-
| ''[[:d:Q86619995|genre theory]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q67637396|genética e melhoramento de plantas]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q65256497|geo-engineering department]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15734393|Geo-Government]]''
|
| ''[[:d:Q211017|e-government]]''<br/>''[[:d:Q918779|геоинформатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5533896|geocomputation]]''
|
| [[география]]<br/>''[[:d:Q12525525|computation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5533986|geodesign]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q918779|геоинформатика]]''<br/>''[[:d:Q42515|картография]]''
|-
| ''[[:d:Q13419632|geodetic engineering]]''
|
| ''[[:d:Q1694247|applied geodesy]]''
| ''[[:d:Q4175911|geodetic control network]]''<br/>''[[:d:Q12162243|трасування]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1265151|geoecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3537694|geographic information science]]''
|
| ''[[:d:Q16387|information science]]''<br/>''[[:d:Q124468378|geoinformation science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q483130|geographic information system]]''
|
| ''[[:d:Q166142|кушымта]]''<br/>''[[:d:Q121182|мәгълүмат системасы]]''<br/>''[[:d:Q2695280|техника]]''
|
| ''[[:d:Q124624042|GIS science]]''
|-
| ''[[:d:Q124623991|geographic media]]''
|
| ''[[:d:Q1503262|geomedia]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124623818|Geographical Analysis]]''
|
| ''[[:d:Q217602|анализ]]''
|
| [[география]]
|-
| ''[[:d:Q1503150|Geographie und Wirtschaftskunde]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q47452440|geography and history]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11424632|geography education]]''
|
| ''[[:d:Q7921|дидактика]]''<br/>[[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3123464|geohistory]]''
|
| [[тарих]]<br/>[[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124623841|geoinformation analysis]]''
|
| ''[[:d:Q121775330|geospatial analysis]]''
|
| ''[[:d:Q124468378|geoinformation science]]''
|-
| ''[[:d:Q124468378|geoinformation science]]''
|
| ''[[:d:Q64811452|geospatial science]]''
|
| ''[[:d:Q124623971|Geodesy and Geoinformation]]''
|-
| ''[[:d:Q124504922|geoinformation technology]]''
|
| [[мәгълүмат технологияләре]]<br/>''[[:d:Q124468378|geoinformation science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q9707696|geological engineering]]''
|
| [[геология]]<br/>[[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q9347372|studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55693914|geology and exploration of mineral and energy resources - gemer]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64808978|geology and geophysics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2466|geology of Mars]]''
|
| ''[[:d:Q751439|планетар геология]]''<br/>''[[:d:Q126733835|areology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3123503|geomatics business]]''
|
| ''[[:d:Q619798|геоматика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2670285|geomechanics]]''
|
| [[геофизика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124623997|geomedia technology]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3526918|geometric measure theory]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135526571|geomonitoring]]''
|
| ''[[:d:Q2143522|мониторинг]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113098300|geomorphology and regolith and landscape evolution]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q56313535|Geopoetics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3718726|geopolitical economy]]''
|
| ''[[:d:Q271857|классик икътисад мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q159385|геосәясәт]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107560101|Georgian studies]]''
|
| [[картвелология]]
| ''[[:d:Q3736210|гөрҗи әдәбияты]]''<br/>[[гөрҗи теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q121775330|geospatial analysis]]''
|
| ''[[:d:Q1938983|spatial analysis]]''
|
| ''[[:d:Q64811452|geospatial science]]''
|-
| ''[[:d:Q137045724|geospatial analytics]]''
|
| ''[[:d:Q485396|analytics]]''
|
| ''[[:d:Q64811452|geospatial science]]''
|-
| ''[[:d:Q137047124|geospatial data analysis]]''
|
| ''[[:d:Q9150413|spatial data analysis]]''<br/>''[[:d:Q121775330|geospatial analysis]]''
|
| ''[[:d:Q137167728|geospatial data science]]''
|-
| ''[[:d:Q137047508|geospatial data analytics]]''
|
| ''[[:d:Q485396|analytics]]''<br/>''[[:d:Q137045724|geospatial analytics]]''
|
| ''[[:d:Q137167728|geospatial data science]]''
|-
| ''[[:d:Q124635458|geospatial education]]''
|
| [[мәгариф]]<br/>''[[:d:Q7921|дидактика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5548545|geospatial engineering]]''
|
| ''[[:d:Q1986550|geomatics engineering]]''
|
| ''[[:d:Q64811452|geospatial science]]''
|-
| ''[[:d:Q124471792|geospatial information science]]''
|
| ''[[:d:Q64811452|geospatial science]]''<br/>''[[:d:Q137918437|spatial information science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64811452|geospatial science]]''
|
| [[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910086|Geospatial semantics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124634732|geospatial technology]]''
|
| [[технология]]
|
| ''[[:d:Q64811452|geospatial science]]''
|-
| ''[[:d:Q1991280|geostrategy]]''
|
| ''[[:d:Q159385|геосәясәт]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q132251395|geotechnology]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2396610|GeoWeb]]''
|
| [[Интернет]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2405851|geriatric dentistry]]''
|
| [[стоматология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q10384|geriatrics]]''
|
| ''[[:d:Q10387|геронтология]]''<br/>[[медицина]]<br/>''[[:d:Q2518253|health services research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q133260943|German linguistics]]''
|
| ''[[:d:Q166153|German studies]]''<br/>''[[:d:Q10894548|particular linguistics]]''
| [[Alman tele|алман теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q166153|German studies]]''
|
| ''[[:d:Q2620112|германик филология]]''
| [[Alman tele|алман теле]]<br/>''[[:d:Q181287|German-language literature]]''
|
|-
| ''[[:d:Q15805624|German-language poetry]]''
|
| [[шигърият]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q125548096|germanistique juridique]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252339|Germplasm management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q103690307|geromics]]''
|
| ''[[:d:Q222046|геномика]]''<br/>''[[:d:Q10387|геронтология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1521170|Gezeitenkunde]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64808981|genetics and molecular biosciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669458|Ghana studies]]''
|
|
| [[Гана]]
|
|-
| ''[[:d:Q124623836|GIS analysis]]''
|
| ''[[:d:Q121775330|geospatial analysis]]''
|
| ''[[:d:Q124624042|GIS science]]''
|-
| ''[[:d:Q124624042|GIS science]]''
|
| ''[[:d:Q124468378|geoinformation science]]''
| ''[[:d:Q133898182|GIS technology]]''<br/>''[[:d:Q483130|geographic information system]]''
| ''[[:d:Q124623978|Cartography & GIS]]''
|-
| ''[[:d:Q133898182|GIS technology]]''
|
| [[мәгълүмат технологияләре]]<br/>''[[:d:Q136656525|geospatial information technology]]''
|
| ''[[:d:Q124624042|GIS science]]''
|-
| ''[[:d:Q64687605|global business]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104180455|global change biology]]''
|
| [[биология]]
| ''[[:d:Q737514|global change]]''<br/>[[биосфера]]<br/>''[[:d:Q3175157|экосфера]]''
|
|-
| ''[[:d:Q108375446|global finance]]''
|
| ''[[:d:Q43015|финанслар]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1524235|global governance]]''
|
| ''[[:d:Q1553864|идарә ителү механизмы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5570465|global leadership]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11300876|global management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5570874|global politics]]''
|
| [[сәясәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64809208|global politics and communication]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q121084857|global security]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q88663570|glomery]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105809559|glossography]]''
|
|
| ''[[:d:Q1132324|gloss]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5572649|glycoproteomics]]''
|
| ''[[:d:Q471857|протеомика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3109383|glyptology]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>''[[:d:Q243330|асылташбелем]]''
| ''[[:d:Q929254|hardstone carving]]''
|
|-
| ''[[:d:Q962213|gnathology]]''
|
| [[стоматология]]
| ''[[:d:Q827742|mastication]]''<br/>''[[:d:Q3075251|oral motor function]]''<br/>''[[:d:Q3774147|stomatognathic system]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1537205|goniometry]]''
|
| [[геометрия]]
| ''[[:d:Q1652852|angle measurement]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12096833|goniometry]]''
|
| ''[[:d:Q12453|үлчәү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64687491|governance and public policy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q129254777|government studies]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5593683|Grammatical Framework]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q76953|grammatology]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110094650|granular mechanics]]''
|
| [[механика]]
| ''[[:d:Q1155083|granular material]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120969797|graph topology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1411056|graphemics]]''
|
|
| [[Язу системасы|язу]]<br/>''[[:d:Q1543344|spelling]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5597333|graphonomics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q104800105|grassland ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q135333433|grassland science]]''
|
| [[фән]]<br/>''[[:d:Q738011|ландшафтлар экологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q972132|Greek epigraphy]]''
|
| ''[[:d:Q1669589|классик археология]]''<br/>''[[:d:Q16267481|Greek studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64968842|Greek philology]]''
|
| ''[[:d:Q495527|классик чор филологиясе]]''<br/>''[[:d:Q16267481|Greek studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16267481|Greek studies]]''
|
| ''[[:d:Q495527|классик чор филологиясе]]''
| [[Борынгы юнан теле|борынгы грек теле]]<br/>''[[:d:Q657246|Борынгы Греция әдәбияты]]''<br/>[[Борынгы Греция]]
|
|-
| ''[[:d:Q131782974|green biotechnology]]''
|
| [[биотехнология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q19605512|green information technology]]''
|
| [[мәгълүмат технологияләре]]<br/>''[[:d:Q3516929|green technology]]''
|
| ''[[:d:Q64812807|information systems studies]]''
|-
| ''[[:d:Q113095615|greenhouse gas inventories and fluxes]]''
|
| ''[[:d:Q112939747|Climate change science]]''
| ''[[:d:Q5604177|greenhouse gas inventory]]''<br/>''[[:d:Q5604178|greenhouse gas monitoring]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12310624|Greenlandic and Arctic Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5610516|gross pathology]]''
|
| [[патология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q104800843|groundwater ecology]]''
|
| ''[[:d:Q20417087|freshwater ecology]]''<br/>''[[:d:Q104800917|underground ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113114806|groundwater quality processes and contaminated land assessment]]''
|
| ''[[:d:Q113043256|pollution and contamination]]''
| ''[[:d:Q60649670|groundwater quality]]''<br/>''[[:d:Q5164914|contaminated land]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107292942|growth of scholarly literature]]''
|
| ''[[:d:Q472342|фән тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107432112|guidance and counseling]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64802733|guidance counselling]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105107179|guitar performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11637397|gungaku]]''
|
| ''[[:d:Q2560087|military art]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111596971|gyrométrie]]''
|
| [[геометрия]]
| ''[[:d:Q111596967|angular speed measurement]]''
|
|-
| ''[[:d:Q62006072|génie informatique]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3123542|géophysique interne]]''
|
| [[геофизика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124645587|Hacker Cartography]]''
|
| ''[[:d:Q5186702|критик картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131627505|hadeology]]''
|
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
| [[Плутон (кәрлә планета)|Плутон]]
|
|-
| ''[[:d:Q109715408|hagiographic studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q208628|hagiography]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2034710|hagiology]]''
|
| [[биография]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q138865109|Hakka studies]]''
|
| ''[[:d:Q162817|Көнчыгыш Азия тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q269915|синология]]''
| ''[[:d:Q660947|Hakka people]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>''[[:d:Q10949704|Hakka culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107427|Halakha]]''
|
| ''[[:d:Q670732|дини хокук]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1147173|Handelsbetriebslehre]]''
|
| ''[[:d:Q2043282|административ бизнес]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2749409|happiness economics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124004604|haptics]]''
|
|
| ''[[:d:Q1289489|тиеп сизү]]''<br/>''[[:d:Q877674|кагылыш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2522419|hard science]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q106163201|harp performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106293524|harpsichord performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5684622|Hawaiian studies]]''
|
| ''[[:d:Q7122791|Pacific studies]]''
| ''[[:d:Q1283606|Native Hawaiians]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1137608|health administration]]''
|
| ''[[:d:Q3754526|дәүләт белән җитәкчелек итүче администрация]]''<br/>[[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64687430|health and society]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q119465868|health architecture]]''
|
| [[архитектура]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q19374090|health behaviour]]''
|
| ''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113168456|health care administration]]''
|
| ''[[:d:Q2518253|health services research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55693901|health care management]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4353774|health communication]]''
|
|
| [[сәламәтлек]]<br/>''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5690958|health humanities]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q870895|health informatics]]''
|
| [[информатика]]<br/>[[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113168608|health informatics and information systems research]]''
|
| ''[[:d:Q2518253|health services research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5691117|health management system]]''
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q629173|management system]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q98970243|health metrics sciences]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1519812|health policy]]''
|
| ''[[:d:Q546113|дәүләт сәясәте]]''<br/>''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18348859|health policy and management]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689363|health services management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939653|health systems]]''
|
| ''[[:d:Q2518253|health services research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105771305|health workforce policy]]''
|
| ''[[:d:Q1519812|health policy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q103884376|hearing science]]''
|
| [[фән]]
| ''[[:d:Q160289|ишетү]]''
| ''[[:d:Q569965|аудиология]]''
|-
| ''[[:d:Q11381403|heat transfer engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q29980364|Hebrew Bible studies]]''
|
| ''[[:d:Q794605|biblical studies]]''
| ''[[:d:Q19786|Old Testament]]''<br/>''[[:d:Q83367|Tanakh]]''<br/>''[[:d:Q732870|Hebrew Bible]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5697629|hedonology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q65048723|Hellenic culture]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q489119|Hellenic studies]]''
|
| ''[[:d:Q1377029|European studies]]''
| [[Греция]]
|
|-
| ''[[:d:Q17143415|hematopathology]]''
|
| [[гематология]]<br/>''[[:d:Q18500556|clinical biology]]''<br/>[[патология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5712543|hemorheology]]''
|
| ''[[:d:Q271707|риялугия]]''<br/>''[[:d:Q1642137|hemodynamics]]''<br/>''[[:d:Q70680972|канның физиологик феноменнары]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q9288997|Heraldyka kaszubska]]''
|
| ''[[:d:Q18336|геральдика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1365310|heresiology]]''
|
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''
| ''[[:d:Q160598|бидгать]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113115026|heritage collections and interpretations]]''
|
| ''[[:d:Q460162|музейчылык фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q574107|heritage interpretation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107966857|heritage language teaching]]''
|
| ''[[:d:Q2313213|language education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64808611|heritage management]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q119853693|hermeneutic phenomenology]]''
|
| [[герменевтика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131627345|hermeology]]''
|
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
| [[Меркурий (планета)|Меркурий]]
|
|-
| ''[[:d:Q130798468|high-pressure physics]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q13405601|higher geodesy]]''
|
| [[геодезия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64688316|Hindi Language and Indian Culture]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5766501|Hindu studies]]''
|
| [[дин белеме]]
| [[Һинд дине]]
|
|-
| ''[[:d:Q1109432|hispanism]]''
|
| ''[[:d:Q1277348|Romance studies]]''<br/>''[[:d:Q2198855|мәдәни хәрәкәт]]''
| [[испан теле]]<br/>''[[:d:Q1211934|Hispanics]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3136525|histoenzymology]]''
|
| ''[[:d:Q2880775|enzymology]]''<br/>[[гистология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131199733|histoire de la Gaule]]''
|
| ''[[:d:Q7787|Европа тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11424633|histoire-géographie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q123460022|histophysiologie]]''
|
| [[физиология]]<br/>[[гистология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12766879|historical astronomy]]''
|
| [[астрономия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124153088|historical biogeography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12261349|historical cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q904555|historical Chinese phonology]]''
|
| ''[[:d:Q47491145|historical phonology]]''<br/>''[[:d:Q10958685|小学 (学問)]]''
| ''[[:d:Q4157051|Chinese syllable structure]]''<br/>''[[:d:Q35137|борынгы кытай теле]]''<br/>''[[:d:Q2016252|Middle Chinese]]''<br/>''[[:d:Q837169|Old Mandarin]]''<br/>''[[:d:Q33857|кытай телләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1620858|historical climatology]]''
|
| [[климатология]]
| [[климат]]
|
|-
| ''[[:d:Q580130|historical demography]]''
|
| [[демография]]<br/>''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1053639|historical ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q190375|historical linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q5270227|diachrony]]''<br/>''[[:d:Q2315359|тарихи тел]]''<br/>''[[:d:Q139800429|history of a language]]''
|
|-
| ''[[:d:Q47491145|historical phonology]]''
|
| ''[[:d:Q190375|historical linguistics]]''<br/>[[фонетика]]<br/>''[[:d:Q40998|фонология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12075100|historical research]]''
|
| [[фәнни тикшеренү]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969790|historical research data interoperability]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q109311746|historical sciences]]''
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113128713|historical, comparative and typological linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1344860|historically informed performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''<br/>''[[:d:Q657069|тарихи реконструкция]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2422123|Historiography of science]]''
|
| [[фән]]<br/>[[тарихнамә]]
| ''[[:d:Q201486|фән тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9293033|historiology]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64869226|history and cultural heritage]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55693919|history and geography]]''
|
| [[тарих]]<br/>[[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110468026|history and philosophy of engineering and technology]]''
|
| [[фәлсәфә]]<br/>''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110468042|history and philosophy of law and justice]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110467974|history and philosophy of medicine]]''
|
| [[фәлсәфә]]<br/>''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5774812|history and philosophy of science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110467995|history and philosophy of specific fields]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110468055|history and philosophy of the humanities]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110468056|history and philosophy of the social sciences]]''
|
| [[фәлсәфә]]<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5867387|history of archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q5076869|иҗтимагый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q8180985|history of architecture]]''
|
| ''[[:d:Q50641|сәнгать тарихы]]''<br/>''[[:d:Q3512823|history of construction]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q471043|history of aviation]]''
|
| ''[[:d:Q468305|history of transport]]''<br/>''[[:d:Q465352|history of technology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2495041|history of botany]]''
|
| [[ботаника]]<br/>''[[:d:Q746656|биология тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q9292847|history of cinema]]''
|
| ''[[:d:Q1660187|film studies]]''<br/>''[[:d:Q50636|медиа тарихы]]''
| ''[[:d:Q107478|history of film]]''
|
|-
| ''[[:d:Q16995529|history of consciousness]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q138340308|History of consumption]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q192270|куллану]]''<br/>''[[:d:Q22855|кулланучы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q27730|history of dance]]''
|
| ''[[:d:Q2393450|dance studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112108035|history of design]]''
|
| ''[[:d:Q3773025|history of aesthetics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q861408|history of education]]''
|
| ''[[:d:Q858517|мәдәният тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137655696|History of French art]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7794|history of Greece]]''
|
| ''[[:d:Q7787|Европа тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113192456|history of humanities]]''
|
| ''[[:d:Q5076869|иҗтимагый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55022436|history of international relations]]''
|
| ''[[:d:Q6457238|дөнья тарихы (өлкә)]]''<br/>''[[:d:Q1147507|сәясәт тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7791|history of Italy]]''
|
| ''[[:d:Q7787|Европа тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2365406|history of Latin America]]''
|
| ''[[:d:Q690256|Америка тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6497044|history of literature]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''<br/>''[[:d:Q858517|мәдәният тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q26882826|history of medicine]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1920942|history of mentalities]]''
|
| ''[[:d:Q858517|мәдәният тарихы]]''
| ''[[:d:Q116689012|mindset]]''
|
|-
| ''[[:d:Q138339952|history of nobility]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113657678|history of physiology]]''
|
| ''[[:d:Q746656|биология тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q199569|history of Poland]]''
|
| ''[[:d:Q7787|Европа тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7790|history of Portugal]]''
|
| ''[[:d:Q7787|Европа тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q261215|history of psychology]]''
|
| ''[[:d:Q5076869|иҗтимагый фәннәр тарихы]]''
| [[психология]]
|
|-
| ''[[:d:Q104628368|history of racism]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q646206|history of Rome]]''
|
| ''[[:d:Q7791|history of Italy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q559915|history of Saudi Arabia]]''
|
| ''[[:d:Q627531|history of Asia]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5868036|history of scholarship]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3137572|history of science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2183341|history of science and technology]]''
|
| [[дөнья тарихы]]
|
| ''[[:d:Q2445082|фән һәм технология тикшеренүләре]]''
|-
| ''[[:d:Q12981973|history of slavery]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7781|history of Spain]]''
|
| ''[[:d:Q7787|Европа тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1517491|history of sports]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1444687|history of statistics]]''
|
| ''[[:d:Q201486|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q86436193|history of the bibliography]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q15873402|history of the book]]''
|
| ''[[:d:Q858517|мәдәният тарихы]]''<br/>''[[:d:Q2901245|bibliology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1517265|history of the Catholic Church]]''
|
| ''[[:d:Q846742|диннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q9062782|history of the great powers]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q66680978|history of the Muslim world]]''
|
| [[дөнья тарихы]]<br/>''[[:d:Q10300571|history of civilization]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q622000|history of the Pacific Islands]]''
|
| [[дөнья тарихы]]<br/>''[[:d:Q110408063|Pacific Peoples culture, language and history]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104731094|history of the Weimar Republic]]''
|
| ''[[:d:Q122131|Германия тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113077601|history, heritage and archaeology]]''
|
|
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|-
| ''[[:d:Q1622256|Hochschulforschung]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
| ''[[:d:Q3918|университет]]''<br/>''[[:d:Q21028957|Hochschule]]''
|
|-
| ''[[:d:Q109505011|Holodomor studies]]''
|
| ''[[:d:Q491679|Ukrainian studies]]''<br/>''[[:d:Q2515819|genocide studies]]''
| [[Ukrainadağı açlıq (1932-1933)]]
|
|-
| ''[[:d:Q5890329|Homeric scholarship]]''
|
| ''[[:d:Q841090|антик дәвер белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1038158|homiletics]]''
|
| [[риторика]]<br/>''[[:d:Q1383443|practical theology]]''
| ''[[:d:Q60797|sermon]]''<br/>''[[:d:Q1250390|homily]]''<br/>''[[:d:Q857037|preaching]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104628254|Hong Kong studies]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''<br/>''[[:d:Q162817|Көнчыгыш Азия тикшеренүләре]]''
| ''[[:d:Q5894342|Hong Kong Cantonese]]''<br/>''[[:d:Q1142927|Hongkongers]]''<br/>''[[:d:Q15903929|香港社會]]''
|
|-
| ''[[:d:Q112947514|horticultural crop growth and development]]''
|
| [[үсемлекчелек]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113042094|horticultural crop improvement]]''
|
| ''[[:d:Q112914409|Horticultural production]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112914409|Horticultural production]]''
|
| [[үсемлекчелек]]<br/>''[[:d:Q110231626|agricultural, veterinary and food sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17232155|horticultural science]]''
|
|
| [[үсемлекчелек]]
|
|-
| ''[[:d:Q1703604|hospital management accounting]]''
|
| ''[[:d:Q5657858|hospital administration]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64811469|hospitality and hotel management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1495452|hospitality industry]]''
|
| ''[[:d:Q268592|икътисад тармагы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q15816013|hospitality management studies]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64809639|hotel management]]''
|
| [[менеджмент]]
|
| ''[[:d:Q15816013|hospitality management studies]]''
|-
| ''[[:d:Q137719667|housing economics]]''
|
| ''[[:d:Q1660119|күчемсез милек икътисады]]''
| ''[[:d:Q1496089|housing market]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113135377|housing markets, development and management]]''
|
| ''[[:d:Q64808211|urban and regional planning]]''<br/>''[[:d:Q65248698|housing studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65248698|housing studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q65007547|Huarahi Māori]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131152189|human auditory ecology]]''
|
| ''[[:d:Q110933862|acoustic environment]]''
|
| ''[[:d:Q569965|аудиология]]''<br/>''[[:d:Q103884376|hearing science]]''
|-
| ''[[:d:Q134986538|human bioclimatology]]''
|
| ''[[:d:Q1898366|биоклиматология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134926950|human biometeorology]]''
|
| ''[[:d:Q864590|biometeorology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q102123539|human disease ecology]]''
|
| ''[[:d:Q60703450|disease ecology]]''
| [[инфекцион авырулар]]<br/>''[[:d:Q720858|җәмгыять экологиясе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4894037|human embryology]]''
|
| [[эмбриология]]
| ''[[:d:Q964797|human embryonic development]]''<br/>''[[:d:Q63177917|human embryo]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5937774|human evolutionary genetics]]''
|
| [[генетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q121029188|human factors]]''
|
| ''[[:d:Q6096488|эш психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q18603648|тәэсир итүче фактор]]''<br/>''[[:d:Q86923152|риск чыганагы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12964816|human factors engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12831143|human geography]]''
|
| [[география]]<br/>''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
| ''[[:d:Q1048140|global studies]]''<br/>''[[:d:Q159385|геосәясәт]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2602563|human nutrition]]''
|
| ''[[:d:Q17652193|туклану белеме]]''<br/>''[[:d:Q4764962|animal nutrition science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16669122|human pathology]]''
|
| [[патология]]
| ''[[:d:Q104477483|human disease]]''
|
|-
| ''[[:d:Q112073441|human population genetics]]''
|
| ''[[:d:Q31151|популяцион генетика]]''<br/>''[[:d:Q265799|human genetics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10359098|human relations]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5366892|human resource development]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64800567|human resource strategies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110407373|human resources and industrial relations]]''
|
| ''[[:d:Q113043123|commerce, management, tourism and services]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1056396|human resource management]]''
|
| ''[[:d:Q5508836|functional management]]''
| ''[[:d:Q1920785|human material]]''
|
|-
| ''[[:d:Q134564271|Human Resources Development]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110467952|Human rights and justice issues (excl. law)]]''
|
| ''[[:d:Q538733|гамәли этика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108352534|human rights and social justice]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113001579|human rights law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
| ''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]''<br/>''[[:d:Q339557|кеше биологиясе]]''
| ''[[:d:Q11376252|faculty of human sciences]]''<br/>''[[:d:Q6007197|human engineering]]''
|-
| ''[[:d:Q136334943|Human-AI Relationality (HAIR)]]''
|
| ''[[:d:Q207434|human–computer interaction]]''<br/>''[[:d:Q279438|технологияләр фәлсәфәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12812953|human-centered computing]]''
|
| ''[[:d:Q179310|компьютиңг]]''<br/>''[[:d:Q19602141|human-centered design]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q19602141|human-centered design]]''
|
| ''[[:d:Q1519454|design]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5939515|Humanitarian engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113101884|humanities and social sciences curriculum and pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q110542446|уку-укыту планы һәм педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q207434|human–computer interaction]]''
|
| [[информатика]]<br/>''[[:d:Q97008347|үзара тәэсир итешүләр фәне]]''<br/>''[[:d:Q118189170|human-machine interaction]]''
| ''[[:d:Q47146|кулланучы арайөзе]]''<br/>''[[:d:Q839721|interactivity]]''<br/>[[Акыллы кеше|кеше]]<br/>[[санак]]
|
|-
| ''[[:d:Q859951|Human–Robot Interaction]]''
|
| ''[[:d:Q207434|human–computer interaction]]''<br/>''[[:d:Q170978|робототехника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16247567|humor studies]]''
|
|
| [[Yumor|юмор]]
|
|-
| ''[[:d:Q133260951|Hungarian linguistics]]''
|
| ''[[:d:Q855627|Hungarian studies]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
| [[маҗар теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q855627|Hungarian studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''<br/>''[[:d:Q11790583|неофилология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111088929|hydroclimatology]]''
|
| [[климатология]]<br/>[[гидрология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3143834|hydroecology]]''
|
| [[гидрология]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1640257|hydrogeography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q20638505|hydrogeomorphology]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''<br/>[[гидрология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3143746|Hydrogeophysics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12539163|hydrogeothermics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5955095|hydroinformatics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q9295428|hydrozoology]]''
|
| ''[[:d:Q1130698|гидробиология]]''<br/>[[зоология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q136800559|hygiene science]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[гигиена]]
|
|-
| ''[[:d:Q8609|hypnosis]]''
|
| ''[[:d:Q690194|suggestion]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3738441|I Ching studies]]''
|
| ''[[:d:Q5369632|Chinese Classical Studies]]''
| ''[[:d:Q181937|I Ching]]''
|
|-
| ''[[:d:Q35832005|Iberian studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
| [[Пиреней ярымутравы]]
|
|-
| ''[[:d:Q113951766|Iberoamerican studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
| ''[[:d:Q377916|Ibero-America]]''
|
|-
| ''[[:d:Q124735654|iberystyka]]''
|
| ''[[:d:Q1277348|Romance studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131382012|ichneumonology]]''
|
| ''[[:d:Q4138441|hymenopterology]]''
| ''[[:d:Q1138186|Ichneumonidae]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1047900|iconology]]''
|
| ''[[:d:Q50637|сәнгать белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64943358|ICT innovation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112971034|igneous and metamorphic petrology]]''
|
| ''[[:d:Q163082|петрология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q122763702|illuminating engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12957521|illyrology]]''
|
| ''[[:d:Q464974|Balkan studies]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>''[[:d:Q849359|interdisciplinarity]]''
| ''[[:d:Q146715|Illyrians]]''<br/>''[[:d:Q32047|Illyria]]''
| ''[[:d:Q12957521|illyrology]]''
|-
| ''[[:d:Q12823214|Ilohiyot]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q136831245|Image Theory]]''
|
| [[эстетика]]<br/>''[[:d:Q861716|visual culture]]''<br/>''[[:d:Q165650|media studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6002857|imaging science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2197035|imagology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q126867967|immunoengineering]]''
|
| ''[[:d:Q327092|biomedical engineering]]''<br/>''[[:d:Q3523861|molecular engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6005562|immunoproteomics]]''
|
| [[иммунология]]<br/>''[[:d:Q471857|протеомика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q28456416|impacts of tourism]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q138340266|Imperial history]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q48349|empire]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6007196|implementation theory]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124610312|Inclusive Cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64802205|inclusive education, learning support and special education]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1663772|incunabula studies]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| ''[[:d:Q216665|incunable]]''
|
|-
| ''[[:d:Q376022|Indian philosophy]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q106136048|indigenous journalism]]''
|
| [[журналистика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q111956099|Indigenous librarianship]]''
|
| ''[[:d:Q856625|китапханәчелек тармагы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q97377644|indigenous linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''
| ''[[:d:Q645304|indigenous language]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113127911|Indigenous methodologies]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''<br/>''[[:d:Q185698|фәнни методология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
| ''[[:d:Q103817|асаба халыклар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113127851|Indigenous studies culture, language and history]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113127888|Indigenous studies health and wellbeing]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''<br/>''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105834508|Indische literatuurwetenschap]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| ''[[:d:Q2526585|Dutch Indies literature]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1413128|Indo-European studies]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q475027|Indo-European people]]''
|
|-
| ''[[:d:Q625510|Indology]]''
|
| ''[[:d:Q105397778|South Asia studies]]''
| [[Һиндстан]]<br/>[[Һиндстан тарихы]]<br/>''[[:d:Q323466|Һиндстан мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q135595|Һиндстан телләре]]''<br/>''[[:d:Q622237|Һиндстан әдәбияты]]''<br/>''[[:d:Q862086|һиндстанлылар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2623652|indonesiology]]''
|
| ''[[:d:Q7569309|Southeast Asian studies]]''
| ''[[:d:Q188161|Һолландия Ост-Индиясе]]''<br/>[[Индонезия]]
|
|-
| ''[[:d:Q10535277|inductive logic]]''
|
| ''[[:d:Q491412|фәлсәфә мантыйгы]]''
| [[индукция]]
|
|-
| ''[[:d:Q110701979|industrial administration]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q101911126|industrial and operations engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q106371433|industrial and product design studies]]''
|
| ''[[:d:Q41607440|design studies]]''<br/>''[[:d:Q5264373|design research]]''
| ''[[:d:Q243606|industrial design]]''<br/>''[[:d:Q1043226|product design]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2865882|industrial arts]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q742990|industrial biotechnology]]''
|
| [[биотехнология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113042906|industrial biotechnology diagnostics]]''
|
| ''[[:d:Q742990|industrial biotechnology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q243606|industrial design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''<br/>''[[:d:Q8187769|икътисади эшмәкәрлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136683482|industrial design engineering]]''
|
| ''[[:d:Q243606|industrial design]]''<br/>''[[:d:Q1043226|product design]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q118212941|industrial economics]]''
|
| ''[[:d:Q3296256|гамәли икътисад]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107094241|industrial education]]''
|
| ''[[:d:Q6869278|vocational education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64802419|industrial energy processes and sustainability]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6314146|industrial engineering and management]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>[[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6027873|industrial engineering and operations research]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q60740481|industrial internet of things]]''
|
| ''[[:d:Q251212|әйберләр интернеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64812378|industrial laboratory technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1662013|industrial management]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130304836|industrial meteorology]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q135896401|industrial mycology]]''
|
| [[микология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1411783|industrial organization]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q102353949|industrial systems analysis]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1523077|infection biology]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q17056302|infodemiology]]''
|
| ''[[:d:Q7257747|public health informatics]]''<br/>[[эпидемиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q106545901|Infoeducação]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q16937537|informatics engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64348012|information and communication engineering]]''
|
| ''[[:d:Q85753733|computing education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64854319|information and service management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q18418842|information behavior]]''
|
| ''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]''
|
| ''[[:d:Q16387|information science]]''
|-
| ''[[:d:Q1365082|information design]]''
|
| ''[[:d:Q185925|график дизайн]]''
| ''[[:d:Q10609775|information visualization]]''
|
|-
| ''[[:d:Q110620325|Information governance, policy and ethics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q679789|information literacy]]''
|
| ''[[:d:Q8236|укый-язе белү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q579488|information management]]''
|
| ''[[:d:Q16387|information science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55713999|information management]]''
|
| ''[[:d:Q16387|information science]]''<br/>''[[:d:Q4027615|информатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q456632|information privacy]]''
|
| ''[[:d:Q188728|privacy]]''<br/>''[[:d:Q59157175|information protection]]''<br/>''[[:d:Q23647168|data protection]]''
|
| ''[[:d:Q45933174|data ethics]]''
|-
| ''[[:d:Q102314704|information resource management]]''
|
| [[менеджмент]]<br/>''[[:d:Q14431238|resource management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16387|information science]]''
|
| [[фән]]
| [[мәгълүмат]]
|
|-
| ''[[:d:Q116699116|information science education]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11492760|information services]]''
|
| [[хезмәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q109753123|Information systems planning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64812807|information systems studies]]''
|
|
| [[мәгълүмат технологияләре]]<br/>''[[:d:Q128310308|information technology affordance]]''<br/>''[[:d:Q19605512|green information technology]]''<br/>''[[:d:Q121182|мәгълүмат системасы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107113602|information systems technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q111325778|Information Technology and E-Business]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6030887|information technology architecture]]''
|
| ''[[:d:Q1048431|enterprise architecture]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11712459|informatology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55714001|innovation and entrepreneurship]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q794803|innovation management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64854405|innovative sustainable energy engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113077482|inorganic geochemistry]]''
|
| [[геохимия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2684571|insect anatomy]]''
|
| ''[[:d:Q8198634|хайваннар анатомиясе]]''<br/>''[[:d:Q2845653|arthropod anatomy]]''<br/>[[энтомология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q102365760|instructional systems]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11419516|instrumental music course]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1922526|instrumentation and control engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1269649|insulation technology]]''
|
|
| ''[[:d:Q918306|thermal insulation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12181995|insurance management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110298626|Insurance studies]]''
|
| ''[[:d:Q113141571|banking, finance and investment studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q275242|integral theory]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1665395|Integral yoga]]''
|
| [[йога]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64897558|integrative life science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814355|intellectual disability health care practice]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814358|intellectual disability nursing practice]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131257|intellectual property]]''
|
| [[милек]]<br/>[[материаль булмаган активлар]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q13125650|intelligence studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55586010|Inter-American Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1061656|interaction design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11977439|interaction designer]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124377645|interactive cartography]]''
|
| ''[[:d:Q4115141|digital cartography]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1186952|interactive media]]''
|
| ''[[:d:Q340169|мәгълүмат таратучы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1205196|intercultural communication]]''
|
| ''[[:d:Q52948|үзара бәйләнеш]]''
| ''[[:d:Q15218568|Interculturality]]''
|
|-
| ''[[:d:Q14860443|intercultural relations]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q98608532|interdisciplinary arts]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105310982|interdisciplinary humanities]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q69975710|interdisciplinary studies]]''
|
| ''[[:d:Q9347372|studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q122820072|interfacial engineering]]''
|
| ''[[:d:Q1710723|materials engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1329946|interior architecture]]''
|
|
| ''[[:d:Q1299240|бүлмә]]''
|
|-
| ''[[:d:Q856574|interlinguistics]]''
|
| ''[[:d:Q160845|социолингвистика]]''
| ''[[:d:Q33215|ясалма тел]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64800521|international accounting and business]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113212643|international and comparative law]]''
|
| ''[[:d:Q110469055|law and legal studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138763082|International and comparative librarianship]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q96758157|International and European Studies]]''
|
| ''[[:d:Q5654877|international studies]]''<br/>''[[:d:Q1377029|European studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3681519|international business]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113801539|international business research]]''
|
| ''[[:d:Q2043282|административ бизнес]]''<br/>''[[:d:Q24208053|business economics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q27567821|International Chinese Education]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6054533|international communication]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''<br/>''[[:d:Q11680831|коммуникацияләр турында фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108366966|international development management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q827797|international economic law]]''
|
| [[халыкара хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3247219|international health]]''
|
| ''[[:d:Q2725393|глобаль сәламәтлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130427619|international health]]''
|
| [[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]<br/>''[[:d:Q9378718|international cooperation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1147615|international human rights law]]''
|
| [[халыкара хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113001577|International humanitarian and human rights law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2414885|international marketing]]''
|
| [[маркетинг]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q126481638|International Media Computing]]''
|
| [[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130240754|international military law]]''
|
| ''[[:d:Q28737|military law]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1667430|international political economy]]''
|
| [[сәяси икътисад]]<br/>''[[:d:Q166542|халыкара мөнәсәбәтләр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104777292|international public policy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q19366771|International Relations]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689296|international relations and diplomacy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1785609|international relations theory]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''
|
| ''[[:d:Q166542|халыкара мөнәсәбәтләр]]''
|-
| ''[[:d:Q108252425|international security affairs]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64945784|international security and conflict studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104521998|international security policy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107020707|international security studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107337955|international strategic studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5654877|international studies]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| [[глобальләшү]]<br/>''[[:d:Q166542|халыкара мөнәсәбәтләр]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55584926|international studies in education]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55659899|International Trade]]''
|
| ''[[:d:Q26643|коммерция]]''
| ''[[:d:Q178803|халыкара сәүдә]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6056000|Internet linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6056054|Internet studies]]''
|
| [[фәнни тикшеренү]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q749647|interoperability]]''
|
| ''[[:d:Q937228|үзлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115999414|interoperability]]''
|
| ''[[:d:Q749647|interoperability]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109888405|Interpretationsforschung]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131409194|interpreting studies]]''
|
| ''[[:d:Q501778|translation studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10273079|Interreligious studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6056663|interruption science]]''
|
|
| ''[[:d:Q2956685|disruption]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1516555|intersectionality]]''
|
| ''[[:d:Q1662673|җенсият тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q745692|сәяси социология]]''<br/>''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''<br/>''[[:d:Q49773|иҗтимагый хәрәкәт]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135050458|Intersectionality Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6057206|intertidal ecology]]''
|
| ''[[:d:Q105081301|seashore ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q105094378|invasion ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q113050263|invasion science]]''
| ''[[:d:Q183368|инвазион төр]]''
|
|-
| ''[[:d:Q111535603|invasion microbiology]]''
|
| ''[[:d:Q42985020|инвазион биология]]''<br/>[[микробиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q107556940|invertebrate ecology]]''
|
| ''[[:d:Q10900987|animal ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6060491|invertebrate paleontology]]''
|
| [[палеозоология]]<br/>''[[:d:Q12744095|умырткасызлар зоологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q122934780|invertebrate pathology]]''
|
| [[патология]]
| ''[[:d:Q122935964|invertebrate disease]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136290941|invertebrate physiology]]''
|
| ''[[:d:Q2432331|хайваннар физиологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814344|investment, treasury & banking]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64810324|intercultural encounters]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q114344316|Iranian Diaspora Studies]]''
|
| ''[[:d:Q1367176|Iranian studies]]''<br/>''[[:d:Q5272085|diaspora studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1367176|Iranian studies]]''
|
| ''[[:d:Q12211529|Middle Eastern studies]]''
| ''[[:d:Q1672477|ирани халыклар]]''<br/>[[Иран телләре]]<br/>''[[:d:Q16358657|Iranian culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q139500563|Iraqi studies]]''
|
| ''[[:d:Q15841980|country studies]]''<br/>''[[:d:Q1595873|төбәкне өйрәнү]]''<br/>''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| [[Гыйрак]]<br/>''[[:d:Q198712|Гыйрак мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q15141361|irenology]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
| [[тынычлык]]
|
|-
| ''[[:d:Q123556059|Irish studies]]''
|
| ''[[:d:Q1377029|European studies]]''<br/>''[[:d:Q27997|кельт телләре филологиясе]]''
| [[ирланд теле]]<br/>''[[:d:Q25543948|ирланд мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q683732|Ирландия әдәбияты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q130343258|Irrigation, drainage and rural engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6082500|Islamic Jerusalem Studies]]''
|
| ''[[:d:Q843909|Ислам белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q133707398|Islamic revealed knowledge and heritage]]''
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q843909|Ислам белеме]]''
| ''[[:d:Q12202293|Islamic Heritage]]''<br/>[[ислам]]
|
|-
| ''[[:d:Q12230963|Islamic thought]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q136807922|Islamic worldview]]''
|
| ''[[:d:Q843909|Ислам белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120727705|Island studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137392960|isopodology]]''
|
| ''[[:d:Q3520855|артрападалугия]]''
| ''[[:d:Q206338|Isopoda]]''
|
|-
| ''[[:d:Q125988923|isopterology]]''
|
| [[энтомология]]
| [[термитлар]]
|
|-
| ''[[:d:Q13416553|Isotope hydrology]]''
|
| [[гидрология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q101834434|Israel studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
| [[Исраил]]
|
|-
| ''[[:d:Q11509142|Japanese linguistics]]''
|
| ''[[:d:Q875592|Япония мәдәни тикшеренүләре]]''
| [[япон теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q11506048|Japanese mythography]]''
|
| ''[[:d:Q580854|мифография]]''
| ''[[:d:Q814158|япон мифологиясе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11723387|Javanology]]''
|
| ''[[:d:Q7569309|Southeast Asian studies]]''
| [[Ява]]
|
|-
| ''[[:d:Q64688493|jazz and contemporary music performance]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106406187|jazz performance]]''
|
| ''[[:d:Q99691757|jazz studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18822510|jazz singing]]''
|
| ''[[:d:Q27939|җырлау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q99691757|jazz studies]]''
|
| ''[[:d:Q27908|music education]]''<br/>''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
| [[джаз]]
|
|-
| ''[[:d:Q108823107|Jewish communities studies]]''
|
| ''[[:d:Q42002|Jewish studies]]''
| ''[[:d:Q2509271|Jewish ethnic divisions]]''
|
|-
| ''[[:d:Q42002|Jewish studies]]''
|
| [[дин белеме]]<br/>''[[:d:Q1143546|культурология]]''<br/>''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| [[яһүдләр]]
|
|-
| ''[[:d:Q10879912|Jian jia xue pai]]''
|
| ''[[:d:Q269915|синология]]''
| ''[[:d:Q184663|Борынгы Кытай фәлсәфәсе]]''<br/>[[конфуцийчылык]]<br/>[[астрономия]]<br/>[[геология]]
|
|-
| ''[[:d:Q15900575|Jin Yong studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q15904276|金庸作品]]''
|
|-
| ''[[:d:Q17060300|job safety analysis]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q103813239|joint campaign planning and strategy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104282485|joint strategy and campaign planning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107361725|journalism and mass communication]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q97379631|journalism research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1709909|journalism studies]]''
|
| ''[[:d:Q1078351|communication science]]''<br/>''[[:d:Q165650|media studies]]''<br/>''[[:d:Q2116549|журналистика фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65067163|journalology]]''
|
| ''[[:d:Q30599095|метафән]]''
| ''[[:d:Q5246046|academic publishing]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6768472|judicial studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q105985|judiciary]]''<br/>''[[:d:Q471855|jurisdiction]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104161822|justice studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q117488|criminal justice]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11545105|kagaku]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| ''[[:d:Q737148|waka]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4210217|Kalmykology]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
| [[калмыклар]]<br/>[[Калмыкия]]
|
|-
| ''[[:d:Q5646725|kangaku]]''
|
| ''[[:d:Q269915|синология]]''
| ''[[:d:Q645917|Кытай мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1075418|Kansei engineering]]''
|
| ''[[:d:Q1750812|эргономика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4213801|Karaite studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1734506|karstology]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''<br/>''[[:d:Q134435|topography]]''
| [[карст]]
|
|-
| ''[[:d:Q149678|Kashubian studies]]''
|
| ''[[:d:Q16872093|West Slavic Studies]]''
| ''[[:d:Q147239|кашублар]]''<br/>''[[:d:Q33690|кашуб теле]]''<br/>''[[:d:Q147804|Kashubia]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12366740|Kehaline kasvatus]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q109871250|kelp ecology]]''
|
| ''[[:d:Q105208008|algal ecology]]''<br/>''[[:d:Q4530312|marine ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109984173|kelp forest ecology]]''
|
| ''[[:d:Q4530312|marine ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115160929|keyboard instrument performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18405225|Khanty studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12029211|kinanthropology]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q657632|кинезиология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q849798|knot theory]]''
|
| ''[[:d:Q20026918|математик теория]]''
| ''[[:d:Q1188853|knot]]''<br/>''[[:d:Q1760728|link]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114662985|knowledge assembly]]''
|
| академик дисциплина
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969700|Knowledge base generation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969828|knowledge exploration]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1582085|knowledge extraction]]''
|
| ''[[:d:Q172491|data mining]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137766326|Knowledge Graph Engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
| [[информатика]]
|-
| ''[[:d:Q122200482|knowledge mining]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1929761|knowledge organization]]''
|
| ''[[:d:Q13420675|library and information science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969776|Knowledge patterns]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q61448113|Kognitivní literární věda]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q855159|kokugaku]]''
|
| ''[[:d:Q875592|Япония мәдәни тикшеренүләре]]''
| ''[[:d:Q831454|Япония мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q813935|Nihon Shoki]]''<br/>''[[:d:Q813031|Kojiki]]''<br/>''[[:d:Q130436|Япуния тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q714838|Korean studies]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''<br/>''[[:d:Q162817|Көнчыгыш Азия тикшеренүләре]]''
| [[Корей теле|корея теле]]<br/>[[кореялеләр]]<br/>''[[:d:Q204056|Корея әдәбияты]]''<br/>''[[:d:Q599979|Корея мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1263075|kremlinology]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>''[[:d:Q76243567|Soviet studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131626666|kronology]]''
|
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
| [[Сатурн (планета)|Сатурн]]
|
|-
| ''[[:d:Q851739|Kurdish studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
| [[көрдләр]]<br/>[[көрд теле]]<br/>[[Көрдстан]]
|
|-
| ''[[:d:Q11581021|Kōgaku]]''
|
| ''[[:d:Q855159|kokugaku]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10359055|labor relationship]]''
|
| ''[[:d:Q853725|иҗтимагый мөнәсәбәтләр]]''<br/>''[[:d:Q1367590|legal relationship]]''<br/>''[[:d:Q1959714|икътисади мөнәсәбәтләр]]''
|
| ''[[:d:Q608190|labor relations]]''
|-
| ''[[:d:Q113115876|labour, migration and development]]''
|
| ''[[:d:Q651571|development studies]]''
| ''[[:d:Q6013750|labour migration]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114570397|lake conservation]]''
|
| ''[[:d:Q20113959|табигатьне саклау]]''<br/>''[[:d:Q1462136|water conservation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104923359|lake ecology]]''
|
| ''[[:d:Q20417087|freshwater ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112913817|Land capability and soil productivity]]''
|
| ''[[:d:Q9161265|туфрак турында фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q30693224|Land change modeling]]''
|
| ''[[:d:Q1116876|scientific modeling]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106696937|Land change science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112914424|land use and environmental planning]]''
|
|
| ''[[:d:Q1165944|җирдән файдалану]]''<br/>''[[:d:Q60738778|land-use planning]]''<br/>''[[:d:Q11902944|environmental planning]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6483833|Land-use forecasting]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11639732|landscape architectural studies]]''
|
|
| [[бакча]]<br/>''[[:d:Q10928427|landscape]]''<br/>[[үсемлекчелек]]
|
|-
| ''[[:d:Q47844|landscape architecture]]''
|
| [[архитектура]]<br/>''[[:d:Q107425|landscape]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6485091|landscape engineering]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q246107|landscape planning]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104203485|landscapes in literature]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q265239|language and gender]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q1662673|җенсият тикшеренүләре]]''
| ''[[:d:Q2313235|style]]''<br/>''[[:d:Q921513|social behavior]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64687382|language and literature]]''
|
|
| [[тел]]<br/>[[әдәбият]]
|
|-
| ''[[:d:Q64898092|language candidate program]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2313213|language education]]''
|
| ''[[:d:Q352842|укыту]]''
|
| ''[[:d:Q520855|language pedagogy]]''
|-
| ''[[:d:Q520855|language pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q7921|дидактика]]''
| ''[[:d:Q2313213|language education]]''<br/>''[[:d:Q1455196|second-language education]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64810203|language studies]]''
|
| ''[[:d:Q113128675|language, communication, and cultural studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1976109|language technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113128675|language, communication, and cultural studies]]''
|
| ''[[:d:Q120970651|research topic]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3217551|Langues étrangères appliquées]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104197468|larval ecology]]''
|
| ''[[:d:Q10900987|animal ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108366652|Latin American and Caribbean Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1147454|Latin American literature]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109607886|Latin American literature]]''
|-
| ''[[:d:Q28617|Latin American studies]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
| [[Латин Америкасы]]
|
|-
| ''[[:d:Q113128791|Latin and classical Greek literature]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| ''[[:d:Q657246|Борынгы Греция әдәбияты]]''<br/>''[[:d:Q184890|латин телле әдәбияты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107095915|Latin and South American history]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1806979|Latin studies]]''
|
| ''[[:d:Q495527|классик чор филологиясе]]''
| [[латин теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q28075|Latino studies]]''
|
| ''[[:d:Q23010571|Hispanic-American, Puerto Rican, and Mexican-American/Chicano studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q295354|law and economics]]''
|
| ''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''<br/>''[[:d:Q3296256|гамәли икътисад]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110469055|law and legal studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q16653334|law and management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110620200|law in context]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q695742|law of Germany]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2135371|Law of Switzerland]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2135382|Law of the Netherlands]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689271|leadership and management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2697537|leadership studies]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q97008347|үзара тәэсир итешүләр фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64809719|leadership, governance and human rights]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1409192|lean management]]''
|
| ''[[:d:Q22811962|идарә турында фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2845208|learning analytics]]''
|
| ''[[:d:Q13442563|methodology of pedagogy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q132857311|Learning Design]]''
|
| ''[[:d:Q7921|дидактика]]''<br/>''[[:d:Q61788126|белем бирү эшчәнлеге]]''<br/>''[[:d:Q1379672|бәяләмә]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q101054503|learning engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q98442705|learning sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4330127|learning to rank]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q19787009|legal archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11508453|legal history of Japan]]''
|
| ''[[:d:Q130436|Япуния тарихы]]''<br/>''[[:d:Q680004|дәүләт һәм хокук тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969826|Legal knowledge modeling]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q357196|Legal Linguistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6517540|legal management (academic discipline)]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4180175|legal practice]]''
|
| ''[[:d:Q115673998|practice]]''<br/>''[[:d:Q846882|sources of law]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910097|Legal Semantic Web]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125874240|legislative affairs]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135728646|legislative studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q49371|канунчылык]]''<br/>''[[:d:Q428148|regulation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1519115|Legisprudence]]''
|
| ''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''
| ''[[:d:Q49371|канунчылык]]''
|
|-
| ''[[:d:Q18915555|leisure pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2397724|leisure studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113147222|lens-based visual arts]]''
|
| ''[[:d:Q36649|тасвирый сәнгать]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124412326|Lettres]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969825|lexical information]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q284290|lexicostatistics]]''
|
| [[статистика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6502543|LGBT linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q98929208|сексуальлек өлкәсе тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124366260|liberal arts and sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q189329|liberal arts education]]''
|
| ''[[:d:Q207137|уку планы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669699|Liberian studies]]''
|
| ''[[:d:Q54255598|West African studies]]''
| [[Либерия]]
|
|-
| ''[[:d:Q13420675|library and information science]]''
|
| ''[[:d:Q16387|information science]]''<br/>''[[:d:Q199655|китапханәчелек]]''<br/>''[[:d:Q1235196|документлау белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1115369|Librettology]]''
|
|
| ''[[:d:Q131084|либретто]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115669714|Libyan studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Ливия]]
|
|-
| ''[[:d:Q105442202|lichen ecology]]''
|
| ''[[:d:Q1387972|үсемлекләр экологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3475780|life and Earth sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q96387450|Life course research]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q97175368|life engineering]]''
|
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''<br/>[[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64809316|life science informatics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64854358|life science technologies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11756836|limacology]]''
|
| ''[[:d:Q190993|malacology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1459219|linearized elastic fracture mechanics]]''
|
| ''[[:d:Q957852|fracture mechanics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969814|Linguistic data]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11697471|linguistic palaeontology]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1972954|linguistic taxonomy]]''
|
| ''[[:d:Q20477577|телләрнең классификациясе]]''<br/>[[Таксономия]]<br/>''[[:d:Q105769|systematics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q192625|linguistic typology]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q72775801|linguistic typology]]''
|
|-
| ''[[:d:Q25447165|lingüística histórico-comparativa]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910053|link discovery]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910073|link integrity]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969793|link maintenance]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q98925312|Link prediction]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910088|Link prediction and discovery]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q515701|linked data]]''
|
| ''[[:d:Q26813700|структурлаштырылган бирелмәләр]]''<br/>''[[:d:Q7094076|онлайн мәгълүматлар нигезе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910101|Linked Data assessment]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969823|linked data for Africa]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64809286|linguistic diversity in the digital age]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64801226|literacy professional practice]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64869185|literacy studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124626015|literary cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1333743|literary composing]]''
|
| ''[[:d:Q6486703|language arts]]''<br/>''[[:d:Q116751803|булдыру]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11828784|literary translation]]''
|
| [[тәрҗемә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q118281138|literature]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113128824|literature in Spanish and Portuguese]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55586009|literature, culture and media]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q108805509|literatures hispàniques]]''
|
| ''[[:d:Q109607254|Romance literature]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10978135|Lithuanian studies]]''
|
| ''[[:d:Q463604|baltistics]]''
| [[литва теле]]<br/>[[литвалылар]]
|
|-
| ''[[:d:Q107364261|litigation]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110155603|liturgical studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q2285545|Christian liturgy]]''<br/>''[[:d:Q1539016|church service]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115254691|liturgical theology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252205|Livestock cloning]]''
|
| ''[[:d:Q120877|клонлау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115161676|livestock nutrition]]''
|
| ''[[:d:Q113388602|animal nutrition]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105858118|logic, computation and methodology]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4895244|logistics engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q139503390|Logotic programming]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q56297375|Lorenz–Mie theory]]''
|
|
| ''[[:d:Q901737|Mie scattering]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6684817|lottery mathematics]]''
|
| [[математика]]
| ''[[:d:Q3501786|lottery ticket]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11348985|ludology]]''
|
| ''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''<br/>''[[:d:Q23373|когнитив психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126366522|lumbricology]]''
|
| ''[[:d:Q126366484|oligochaetology]]''
| ''[[:d:Q124378|earthworm]]''
|
|-
| ''[[:d:Q386638|lunar geologic timescale]]''
|
| ''[[:d:Q43521|geologic time scale]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5976737|lymphology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3110349|Macedonian literature]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2568190|Macedonistics]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''
| [[македон теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q6723706|Machine control]]''
|
| ''[[:d:Q4917288|control engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109570989|Machine learning in earth sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q136306794|Machine Learning Physics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q118970497|machine unlearning]]''
|
| [[ясалма интеллект]]<br/>[[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110245428|macromolecular materials research]]''
|
| [[каты җисем химиясе]]<br/>''[[:d:Q113135490|макромолекуляр һәм материаллар химиясе]]''
| ''[[:d:Q15903075|macromolecular materials]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55621653|mad studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q972270|Madonna studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q1744|Мадонна]]''
|
|-
| ''[[:d:Q131300104|Maghreb integration]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669800|Maghreb studies]]''
|
|
| [[Мәгъриб]]
|
|-
| ''[[:d:Q113098118|magnetism and palaeomagnetism]]''
|
| [[геофизика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3277333|magneto-aerodynamics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113884220|magnetorheology]]''
|
| ''[[:d:Q271707|риялугия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q119103977|make-up artistry]]''
|
| ''[[:d:Q1190910|make-up]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q54255721|Malawian studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Малави]]
|
|-
| ''[[:d:Q110402827|male status]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q12908504|men's studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55585049|Maltese studies]]''
|
| ''[[:d:Q3621186|Arabic studies]]''<br/>''[[:d:Q2142577|Semitic studies]]''
| [[мальта теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q3615129|mammal anatomy]]''
|
| ''[[:d:Q8198634|хайваннар анатомиясе]]''<br/>''[[:d:Q10818163|vertebrate anatomy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104856238|mammalian ecology]]''
|
| ''[[:d:Q73403730|vertebrate ecology]]''<br/>''[[:d:Q183904|териология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111680424|mammalian genetics]]''
|
| ''[[:d:Q183904|териология]]''<br/>''[[:d:Q110310405|хайваннар генетикасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2990807|management accounting]]''
|
| ''[[:d:Q4116214|accounting]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q899279|management control system]]''
|
| ''[[:d:Q629173|management system]]''<br/>''[[:d:Q959968|control system]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q61905|management information system]]''
|
| ''[[:d:Q121182|мәгълүмат системасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q629173|management system]]''
|
| ''[[:d:Q1639378|social system]]''
|
| ''[[:d:Q2414942|менеджмент фәне]]''
|-
| ''[[:d:Q3297447|managerial economics]]''
|
| ''[[:d:Q24208053|business economics]]''<br/>[[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q56219570|Mande studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| ''[[:d:Q33681|Mande]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104200275|mangrove ecology]]''
|
| ''[[:d:Q2249329|forest ecology]]''<br/>''[[:d:Q104200524|swamp ecology]]''<br/>''[[:d:Q104200509|яр буйлары экологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107340542|manpower systems analysis]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113161601|manufacturing processes and technologies]]''
|
| ''[[:d:Q11049265|manufacturing engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113161614|manufacturing safety and quality]]''
|
| ''[[:d:Q11049265|manufacturing engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6950632|Maori politics]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>[[сәясәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124617861|map design]]''
|
| ''[[:d:Q104642147|cartographic design]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1734563|map layout]]''
|
| ''[[:d:Q104642147|cartographic design]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1734569|map technique]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2823820|maple sugaring]]''
|
| [[авыл хуҗалыгы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q722609|MARC standards]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106573138|marine affairs]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939592|marine and estuarine ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q104196941|aquatic ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104258810|marine benthic ecology]]''
|
| ''[[:d:Q3578569|benthic ecology]]''<br/>''[[:d:Q4530312|marine ecology]]''<br/>[[экология]]
| ''[[:d:Q104259376|marine benthos]]''
|
|-
| ''[[:d:Q117485357|marine biochemistry]]''
|
| ''[[:d:Q3349060|океанология]]''<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q117485353|marine biogeochemistry]]''
|
| ''[[:d:Q117485357|marine biochemistry]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q129748379|marine biogeography]]''
|
| ''[[:d:Q52106|биогеография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q882463|marine biotechnology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104258221|marine chemical ecology]]''
|
| ''[[:d:Q4530312|marine ecology]]''<br/>''[[:d:Q700919|chemical ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1916831|marine conservation]]''
|
| ''[[:d:Q628403|саклап калу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4530312|marine ecology]]''
|
| ''[[:d:Q7173|океан биологиясе]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q105497504|marine education]]''
|
| ''[[:d:Q948732|environmental education]]''<br/>''[[:d:Q2485457|science education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126366439|marine entomology]]''
|
| [[энтомология]]<br/>''[[:d:Q117769342|marine zoology]]''
| ''[[:d:Q55697885|marine insect]]''
|
|-
| ''[[:d:Q106321083|marine genomics]]''
|
| ''[[:d:Q222046|геномика]]''<br/>''[[:d:Q7173|океан биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939736|Marine geoscience]]''
|
| ''[[:d:Q3349060|океанология]]''<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q107267429|marine mammalogy]]''
|
| ''[[:d:Q183904|териология]]''<br/>''[[:d:Q7173|океан биологиясе]]''
| ''[[:d:Q382441|диңгез имезүчеләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64811378|marine management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q109363650|marine meteorology]]''
|
| [[метеорология]]<br/>''[[:d:Q3349060|океанология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111680382|marine ornithology]]''
|
| [[орнитология]]<br/>''[[:d:Q7173|океан биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107020229|marine systems engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107228380|marine transportation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q50840417|marital compatibility]]''
|
| [[социология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64854409|maritime engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6765895|maritime studies]]''
|
| ''[[:d:Q9347372|studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1143466|marketing management]]''
|
| ''[[:d:Q6770925|Marketing science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6770925|Marketing science]]''
|
| ''[[:d:Q5001951|бизнес тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q20611050|marketing theory]]''
|
| [[маркетинг]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689205|marketing, innovation and technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115035920|Markets and Financial Intermediaries]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104231397|marsh ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104200566|wetland ecology]]''
| ''[[:d:Q30198|marsh]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136455984|martial arts studies]]''
|
| ''[[:d:Q135529961|sports studies]]''<br/>[[гуманитар фәннәр]]
| ''[[:d:Q11417|martial arts]]''<br/>''[[:d:Q17112053|history of martial arts]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3256817|Martinican literature (French)]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3303205|Masonic studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q41726|freemasonry]]''
|
|-
| ''[[:d:Q853710|mass communication]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
| ''[[:d:Q187084|newspaper studies]]''
|-
| ''[[:d:Q6005485|mass communication research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969813|Massive data]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q63455759|master program on cultural heritage]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q97577612|masters in management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11098568|material process engineering]]''
|
| ''[[:d:Q104637425|material process]]''<br/>''[[:d:Q1710723|materials engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1710723|materials engineering]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64809030|materials research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64869241|materials research and nanoscience]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55659897|materials science and nanoengineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6786613|Materiomics]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q582071|maternal-fetal medicine]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3578772|mathematical and quantitative methods in economics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135427453|mathematical engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112955904|mathematical logic, set theory, lattices and universal algebra]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q18420401|mathematical, physical and natural sciences]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113043835|mathematics and numeracy curriculum and pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q110542446|уку-укыту планы һәм педагогика]]''
| ''[[:d:Q853077|mathematics education]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64808949|mathematics and statistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2537157|mathematics of general relativity]]''
|
| [[гомуми чагыштырмалылык теориясе]]<br/>''[[:d:Q156495|математик физика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1420638|Mathetics]]''
|
|
| [[белем алу]]
|
|-
| ''[[:d:Q104913705|matorral ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104783371|shrubland ecology]]''<br/>[[экология]]
| ''[[:d:Q304888|matorral]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12771257|Maya studies]]''
|
|
| [[Майя (цивилизация)|Майя цивилизациясе]]<br/>''[[:d:Q25590327|майялар мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120969831|MCQ generation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104816272|meadow ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814345|mechanical and manufacturing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689327|mechanical and manufacturing engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2358766|mechanical engineering studies]]''
|
| ''[[:d:Q9347372|studies]]''
| ''[[:d:Q101333|машина төзү сәнәгате]]''
|
|-
| ''[[:d:Q110660336|mechanics and constructive mechanical engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135187791|mechanosemantics]]''
|
| [[семантика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113104621|mechatronics hardware design and architecture]]''
|
| ''[[:d:Q113104535|control engineering, mechatronics and robotics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q96583169|media culture studies]]''
|
| ''[[:d:Q165650|media studies]]''
| ''[[:d:Q3007315|media culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1916458|media economy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113128088|media industry studies]]''
|
| ''[[:d:Q11680831|коммуникацияләр турында фән]]''
| ''[[:d:Q56611639|медиа тармагы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1212747|media informatics]]''
|
| [[информатика]]<br/>''[[:d:Q165650|media studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1916399|media management]]''
|
| [[менеджмент]]
| ''[[:d:Q59308965|communication media]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11881925|media science]]''
|
| ''[[:d:Q1078351|communication science]]''<br/>''[[:d:Q2865882|industrial arts]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q165650|media studies]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| ''[[:d:Q11033|массакүләм мәгълүмат чаралары]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1916441|media technology]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q727650|media theory]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q84836722|medical affairs]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113212772|medical and biological physics]]''
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110470900|medical and health law]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112234648|medical bacteriology]]''
|
| [[бактериология]]<br/>''[[:d:Q598976|medical microbiology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113129142|medical biochemistry and metabolomics]]''
|
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q25419089|medical biotechnology]]''
|
| [[биотехнология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11404588|medical chemistry]]''
|
| [[медицина]]<br/>[[химия]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q769420|medical humanities]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q931309|medical imaging]]''
|
| ''[[:d:Q4914995|biological imaging]]''<br/>''[[:d:Q2671652|medical test]]''<br/>''[[:d:Q835153|physical examination]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2296168|medical laboratory]]''
|
| ''[[:d:Q4260475|medical facility]]''<br/>''[[:d:Q483242|laboratory]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55584925|medical life sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1120908|medical physics]]''
|
| [[физика]]<br/>''[[:d:Q77604|radiology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2522100|medical specialist for people with intellectual disability]]''
|
| ''[[:d:Q3332438|medical specialist]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1252929|medical statistics]]''
|
| [[статистика]]<br/>[[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113156829|medicine, nursing and health curriculum and pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q110542446|уку-укыту планы һәм педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136471013|Medieval & Renaissance Studies]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11925891|medieval Catalan historiography]]''
|
| ''[[:d:Q30277550|историография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55586008|Medieval Icelandic Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q963619|medieval literature]]''
|
| [[әдәбият]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q192292|medieval philosophy]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q134301694|medieval Spanish literature]]''
|
| ''[[:d:Q238499|испан әдәбияты]]''
| ''[[:d:Q3536503|medieval Spanish literature]]''
|
|-
| ''[[:d:Q119190|medieval studies]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| [[урта гасырлар]]
|
|-
| ''[[:d:Q359146|Mediology]]''
|
|
| ''[[:d:Q5193384|cultural learning]]''
|
|-
| ''[[:d:Q66689386|Mediterranean Landscape Ecology]]''
|
| ''[[:d:Q738011|ландшафтлар экологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q128591289|Meeting Science]]''
|
|
| ''[[:d:Q2761147|очрашу]]''
|
|-
| ''[[:d:Q444345|melodics]]''
|
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
| ''[[:d:Q170412|мелодия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q16863771|membrane biology]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q113042237|биохимия һәм күзәнәк биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1919954|membrane biophysics]]''
|
| [[биофизика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q23399|memetics]]''
|
|
| ''[[:d:Q978|мем]]''
|
|-
| ''[[:d:Q139807911|Memography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110620109|memory and attention]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q128035327|men's history]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q128035432|masculist theory]]''
|
| ''[[:d:Q12908504|men's studies]]''
|-
| ''[[:d:Q64814354|mental health care practice]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814353|mental health nursing practice]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6817770|meontology]]''
|
|
| ''[[:d:Q3877969|юклык]]''
|
|-
| ''[[:d:Q23772857|mercatique]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1496410|merceologia]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q740777|merchandising]]''
|
| ''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2399824|mesoscale meteorology]]''
|
| [[метеорология]]
| ''[[:d:Q2002856|mesocyclone]]''<br/>[[өермә]]<br/>''[[:d:Q12030109|convective storm]]''
|
|-
| ''[[:d:Q124428132|meta-invasion science]]''
|
| ''[[:d:Q30599095|метафән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969804|metadata enrichment]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q59163916|metadata mapping]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120328747|metalexicography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2918137|metalinguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5916079|metallurgical engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q365198|metals theory]]''
|
| ''[[:d:Q101333|машина төзү сәнәгате]]''<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6822257|metaontology]]''
|
| ''[[:d:Q596284|metaphilosophy]]''
| ''[[:d:Q44325|онтология]]''<br/>''[[:d:Q324254|ontology]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6823168|metaproteomics]]''
|
| ''[[:d:Q471857|протеомика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109806590|Meteorastronomie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12796440|metrics]]''
|
|
| ''[[:d:Q192624|meter]]''
|
|-
| ''[[:d:Q106594369|Michael Jackson Studies]]''
|
|
| [[Майкл Джексон]]
|
|-
| ''[[:d:Q64816579|microbiology and biotechnology]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q65281046|Microblogging]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1933849|microdata]]''
|
| [[бирелмәләр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110745417|microfluidics and nanofluidics]]''
|
| ''[[:d:Q185571|fluidics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6839648|micromagnetics]]''
|
| [[elektromagnetizm]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q135471428|micropathology]]''
|
| [[патология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q338346|microscale meteorology]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q127467486|microseismology]]''
|
| ''[[:d:Q83371|сейсмология]]''
| ''[[:d:Q1303250|microseism]]''
|
|-
| ''[[:d:Q134891362|microtribology]]''
|
| ''[[:d:Q193870|трибология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113128598|Middle Eastern language studies]]''
|
| ''[[:d:Q64810203|language studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12211529|Middle Eastern studies]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
| [[Урта Көнчыгыш]]
|
|-
| ''[[:d:Q113128373|migrant cultural studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110930534|migration research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1932514|migration studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| ''[[:d:Q1800545|migration]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3857553|Milan Approach]]''
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q7867|психиатрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18088513|milieusysteem]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137524220|military aeronautics]]''
|
| ''[[:d:Q8421|аэронавтика]]''<br/>''[[:d:Q192386|хәрби фән]]''
| ''[[:d:Q627716|military aviation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q105083369|military airpower arts and science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2560087|military art]]''
|
| ''[[:d:Q192386|хәрби фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112342630|military cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q9299550|military history of Portugal]]''
|
| ''[[:d:Q192781|хәрби тарих]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1483473|military history of the United States]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q102430691|military information systems technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106613150|military logistics management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q103815015|military operational arts and science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q219087|military strategy]]''
|
| ''[[:d:Q185451|strategy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3491429|military terminology]]''
|
| ''[[:d:Q1391494|техник терминология]]''<br/>''[[:d:Q192386|хәрби фән]]''
| ''[[:d:Q66740226|military term]]''
| ''[[:d:Q192386|хәрби фән]]''
|-
| ''[[:d:Q106095662|military theater operations]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q21541550|military topography]]''
|
| ''[[:d:Q134435|topography]]''<br/>''[[:d:Q1425296|military geography]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6864354|mineral economics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130798464|mining geophysics]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q17103945|mining software repositories]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104876110|miombo ecology]]''
|
| ''[[:d:Q2249329|forest ecology]]''<br/>''[[:d:Q104804153|savanna ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2026729|Mishpat Ivri]]''
|
| ''[[:d:Q107427|Halakha]]''<br/>[[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113296423|Mittelalterliche Geschichte]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q133898263|mobile GIS technology]]''
|
| ''[[:d:Q133898182|GIS technology]]''
|
| ''[[:d:Q124624042|GIS science]]''
|-
| ''[[:d:Q1941909|model-driven engineering]]''
|
| ''[[:d:Q682496|системотехника]]''<br/>''[[:d:Q80993|software engineering]]''
| ''[[:d:Q1925081|meta-modeling]]''<br/>''[[:d:Q258040|model transformation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9033886|modelado del software]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6888384|modeling and simulation]]''
|
| ''[[:d:Q1724915|куллану]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q21572183|modeling, virtual environments and simulation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113066767|models and simulations of design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124612189|modern cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q15720761|modern Europe]]''
|
| [[Яңа заман|Яңа вакыт]]<br/>''[[:d:Q7787|Европа тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q66490562|Modern Greek Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110256118|Modern International Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q118541692|modern litterature and language]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q860746|modern philosophy]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6081624|modern Turkic languages and literatures]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55659409|molecular biology, genetics, and bioengineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112805970|molecular chemistry]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q55213915|molecular design]]''
|
| ''[[:d:Q2963661|синтетик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3523861|molecular engineering]]''
|
| ''[[:d:Q580689|bioengineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q856529|molecular evolution]]''
|
| [[Тормыш|тереклек эшчәнлеге]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3523816|molecular medicine]]''
|
| [[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q135896422|molecular mycology]]''
|
| [[микология]]<br/>[[молекуляр биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113884091|molecular neurobiology]]''
|
| ''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10881532|molecular oncology]]''
|
| [[онкология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q17069638|molecular pathological epidemiology]]''
|
| ''[[:d:Q4118435|molecular epidemiology]]''<br/>''[[:d:Q1056943|молекуляр патология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2007033|molecular phylogenetics]]''
|
| ''[[:d:Q171184|филогенетика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q75135416|molecular physiology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113066494|molecular targets]]''
|
| ''[[:d:Q113066539|oncology and carcinogenesis]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1943500|molinology]]''
|
|
| ''[[:d:Q44494|mill]]''<br/>''[[:d:Q694116|тегермәнче]]''
|
|-
| ''[[:d:Q129265953|momiology]]''
|
| [[фән]]
| ''[[:d:Q43616|мумия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q122933041|monsoon meteorology]]''
|
| [[метеорология]]
| ''[[:d:Q42967|monsoon]]''<br/>''[[:d:Q122933063|monsoon climate]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11785348|Montenegrin studies]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''
| ''[[:d:Q8821|каратау теле]]''<br/>[[черногориялеләр]]<br/>''[[:d:Q3503460|Черногория әдәбияты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q30970595|monument study]]''
|
|
| ''[[:d:Q2319498|мигъмарият һәйкәле]]''<br/>''[[:d:Q2065736|мәдәни мирас объекты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q124624869|Moral geography]]''
|
| ''[[:d:Q12831143|human geography]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55862003|moral science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15195740|moral theology]]''
|
| ''[[:d:Q875490|systematic theology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11937582|morfologia computacional]]''
|
| ''[[:d:Q30642|табигый телне эшкәртү]]''<br/>[[санак лингвистикасы]]
| ''[[:d:Q2554325|lemmatisation]]''<br/>''[[:d:Q1271424|part-of-speech tagging]]''<br/>''[[:d:Q1416732|stemming]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3850041|Mormon studies]]''
|
| ''[[:d:Q747802|мормончылык]]''<br/>''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''<br/>''[[:d:Q470125|American studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6915002|mortuary science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64897988|mother tongue and literature]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q108751080|mother tongue teaching]]''
|
| ''[[:d:Q2313213|language education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56702245|motherhood studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1497032|mountain science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64805516|movie and tv production]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q114284676|Muamalah Jinayah]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105080727|mudflat ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q6057206|intertidal ecology]]''<br/>''[[:d:Q105081275|tidal flat ecology]]''
| ''[[:d:Q31796|mudflat]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120910077|multi-query optimization]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3719890|multicultural education]]''
|
| ''[[:d:Q22952179|bilingual, multilingual, and multicultural education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969824|multilingual web]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6934788|multimedia cartography]]''
|
| ''[[:d:Q4115141|digital cartography]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q31836481|multimedia computing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6934797|multimedia translation]]''
|
| [[тәрҗемә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1054701|museography]]''
|
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''<br/>''[[:d:Q460162|музейчылык фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137776711|Museum in Health]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q65007448|music]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12472341|music appreciation]]''
|
| ''[[:d:Q27908|music education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105107008|music composition]]''
|
| ''[[:d:Q65007448|music]]''
| ''[[:d:Q207628|музыкаль композиция]]''<br/>''[[:d:Q11895763|көй чыгару]]''
|
|-
| ''[[:d:Q27908|music education]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>''[[:d:Q136076495|musicking]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1591288|music journalism]]''
|
| ''[[:d:Q1391316|specialised journalism]]''<br/>''[[:d:Q1262864|special interest journalism]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104450393|music performance]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112970980|Music technology and recording]]''
|
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107331442|music therapy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1544924|musical analysis]]''
|
| ''[[:d:Q217602|анализ]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135437722|musical archival science]]''
|
| ''[[:d:Q380313|архивчылык белеме]]''<br/>''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65096458|musical arts]]''
|
| ''[[:d:Q184485|башкарма сәнгатьләр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6942545|musical expression]]''
|
| ''[[:d:Q1752818|stylizing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q96621382|musical form study]]''
|
| ''[[:d:Q27908|music education]]''
| ''[[:d:Q862597|musical form]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1049625|musical improvisation]]''
|
| ''[[:d:Q214961|improvisation]]''<br/>''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
| ''[[:d:Q15116915|шоу]]''<br/>''[[:d:Q1668139|musical interpretation]]''<br/>''[[:d:Q35140|спектакль]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3332456|médecine humanitaire]]''
|
| [[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q96249413|méthode verbo-tonale]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q138589578|Método MAI]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110373956|Māori accounting]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q4116214|accounting]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110350495|Māori agriculture and forestry]]''
|
| ''[[:d:Q110350165|Māori environmental knowledges]]''<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''<br/>''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110351391|Māori and disability]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q627208|disability studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110373965|Māori anthropology]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>[[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252734|Māori archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q110252680|Māori culture, language and history]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110373973|Māori architecture]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>[[архитектура]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q25389336|Māori art]]''
|
| ''[[:d:Q130752248|Polynesian art]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402649|Māori astronomy and cosmology]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''<br/>[[астрономия]]<br/>''[[:d:Q338|космология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402659|Māori biological sciences]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''<br/>[[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110351465|Māori biomedical and clinical sciences]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402777|Māori chemistry]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''<br/>[[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110373988|Māori commerce]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q26643|коммерция]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110374002|Māori community and regional development]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q482379|региональ үсеш]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110374026|Māori community governance and decision making]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q30693854|Community Governance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110374014|Māori community-based research]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402695|Māori computing technology use and design]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''<br/>[[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110374038|Māori criminology]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q161733|криминология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110351630|Māori cultural determinants of health]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q3706138|determinants of health]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252809|Māori cultural history]]''
|
| ''[[:d:Q858517|мәдәният тарихы]]''<br/>''[[:d:Q110252680|Māori culture, language and history]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252680|Māori culture, language and history]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252862|Māori curatorial, archives and museum studies]]''
|
| ''[[:d:Q110252680|Māori culture, language and history]]''<br/>''[[:d:Q98641248|curatorial studies]]''<br/>''[[:d:Q460162|музейчылык фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402900|Māori curriculum and pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q110321565|Māori education]]''<br/>''[[:d:Q207137|уку планы]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402846|Māori data sovereignty]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''<br/>''[[:d:Q108871337|indigenous data sovereignty]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110377631|Māori design practice and management]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q1064289|design management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110351700|Māori diet and nutrition]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q17652193|туклану белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110321576|Māori early childhood education]]''
|
| ''[[:d:Q110321565|Māori education]]''<br/>''[[:d:Q1472221|мәктәпкәчә белем]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110350598|Māori earth sciences]]''
|
| ''[[:d:Q110350165|Māori environmental knowledges]]''<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110321565|Māori education]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110321623|Māori educational methods]]''
|
| ''[[:d:Q110321565|Māori education]]''<br/>''[[:d:Q4291937|teaching methods]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402787|Māori engineering]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''<br/>[[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110350758|Māori environmental conservation]]''
|
| ''[[:d:Q110350165|Māori environmental knowledges]]''<br/>''[[:d:Q832237|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110350165|Māori environmental knowledges]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110351753|Māori epidemiology]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>[[эпидемиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110267069|Māori ethics]]''
|
| [[этика]]<br/>''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110391034|Māori finance]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q43015|финанслар]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110350936|Māori fisheries and customary fisheries]]''
|
| ''[[:d:Q110350165|Māori environmental knowledges]]''<br/>''[[:d:Q1420050|fisheries science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402738|Māori genomics]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''<br/>''[[:d:Q222046|геномика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''<br/>''[[:d:Q113127888|Indigenous studies health and wellbeing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110351795|Māori health policy]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q1519812|health policy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110351896|Māori health promotion]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q1851928|health promotion]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110321745|Māori higher education]]''
|
| ''[[:d:Q110321565|Māori education]]''<br/>''[[:d:Q9166713|өченчел белем бирү]]''
| ''[[:d:Q136822|югары белем]]''
|
|-
| ''[[:d:Q85787414|Māori history]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110391039|Māori human geography and demography]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q12831143|human geography]]''<br/>[[демография]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402800|Māori information and knowledge management systems]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''<br/>''[[:d:Q579488|information management]]''<br/>''[[:d:Q1254373|information engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402852|Māori innovation]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''<br/>[[инновация]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402858|Māori knowledge management methods]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>[[гыйлем менеджменты]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110351062|Māori land and water management]]''
|
| ''[[:d:Q110350165|Māori environmental knowledges]]''<br/>''[[:d:Q2001056|land management]]''<br/>''[[:d:Q1501619|water management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110404093|Māori land law]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q7327255|land law]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110354861|Māori land, culture and identity]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110348169|Māori language education]]''
|
| ''[[:d:Q110321565|Māori education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110393792|Māori law and justice]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>[[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110393809|Māori legislation]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q49371|канунчылык]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110352377|Māori life course]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q96387450|Life course research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110267075|Māori linguistics and languages]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110267078|Māori literature, journalism and professional writing]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''<br/>[[журналистика]]<br/>''[[:d:Q3953114|һөнәри язучылык]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110393813|Māori management]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>[[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110351198|Māori marine environment science]]''
|
| ''[[:d:Q110350165|Māori environmental knowledges]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110393815|Māori marketing]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>[[маркетинг]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402751|Māori mathematical, physical and chemical sciences - excl. astronomy and cosmology]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402757|Māori mathematics]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''<br/>[[математика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110267088|Māori media, film, animation and photography]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q165650|media studies]]''
| ''[[:d:Q1660187|film studies]]''<br/>[[фотография]]
|
|-
| ''[[:d:Q110352566|Māori medicine and treatments]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>[[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110352732|Māori midwifery and paediatrics]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>[[акушерлык]]<br/>''[[:d:Q123028|педиатрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110352847|Māori mothers and babies health and wellbeing]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q6786626|аналар сәламәтлеге]]''<br/>''[[:d:Q70437358|infant health]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110267151|Māori music and performing arts]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q184485|башкарма сәнгатьләр]]''<br/>''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402865|Māori natural language processing]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''<br/>''[[:d:Q30642|табигый телне эшкәртү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110393824|Māori not-for-profit social enterprises]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q1071015|social enterprise]]''<br/>[[табышсыз оешма]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110353047|Māori nursing]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q121176|nursing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110393859|Māori peoples and the law]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q847034|хокук социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q110394226|Māori sociological studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q5155068|community studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110393876|Māori perspectives]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110267163|Māori philosophy]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>[[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110402769|Māori physics]]''
|
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''<br/>[[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110393897|Māori political participation and representation]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q2145286|political representation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110348217|Māori primary education]]''
|
| ''[[:d:Q110321565|Māori education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110353125|Māori psychology]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>[[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110353362|Māori psychology knowledge systems]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q110353125|Māori psychology]]''<br/>''[[:d:Q105948247|белем системасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110353571|Māori public health and wellbeing]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>[[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110267165|Māori religion and religious studies]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>[[дин белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110353673|Māori remote health]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q3473027|rural health]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110321513|Māori repatriation]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q873642|art repatriation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113213783|Māori research]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>[[фәнни тикшеренү]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110321526|Māori research methods]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q185698|фәнни методология]]''<br/>''[[:d:Q113127911|Indigenous methodologies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110394049|Māori resource law]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>[[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q18167244|Māori science]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q1881523|ФТИМ]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110348306|Māori secondary education]]''
|
| ''[[:d:Q110321565|Māori education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110353935|Māori social determinants of health]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q3706138|determinants of health]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110394106|Māori social impact and program evaluation]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q107340055|social impact]]''<br/>''[[:d:Q1061410|program evaluation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110394161|Māori social work and social justice]]''
|
| ''[[:d:Q2305240|social work science]]''
| ''[[:d:Q264892|social justice]]''<br/>''[[:d:Q205398|social work]]''<br/>''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''
|
|-
| ''[[:d:Q110353757|Māori social, cultural, emotional and spiritual wellbeing]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q7981051|well-being]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110394226|Māori sociological studies]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>[[социология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110354095|Māori sport and physical activity]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q1298380|спорт фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124774329|Māori Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110349935|Māori technical, further, continuing and community education]]''
|
| ''[[:d:Q110321565|Māori education]]''<br/>''[[:d:Q19075087|technical education]]''<br/>''[[:d:Q5154949|community education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110354278|Māori theory of change models for health]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q17165339|үзгәрешләр теориясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110394319|Māori tourism]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>[[Туризм|туристлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110394368|Māori urban and regional planning]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>''[[:d:Q64808211|urban and regional planning]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110321558|Māori visual arts and crafts]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q36649|тасвирый сәнгать]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110354365|Māori youth and family]]''
|
| ''[[:d:Q110351323|Māori health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q1711291|youth studies]]''<br/>''[[:d:Q2290557|гаилә социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q110394226|Māori sociological studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110350108|Mātauranga Māori in education]]''
|
| ''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11652447|Nagasaki studies]]''
|
|
| [[Nagasaki|Нагасаки]]
|
|-
| ''[[:d:Q115669680|Namibian studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Намибия]]
|
|-
| ''[[:d:Q136966172|nanospectroscopy]]''
|
| ''[[:d:Q483666|спектроскопия]]''<br/>''[[:d:Q1443081|нанохимия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q921406|nanotribology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q136419412|narrativa]]''
|
| ''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124625941|narrative cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105782689|national affairs]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q102255261|national resource management]]''
|
| ''[[:d:Q14431238|resource management]]''<br/>''[[:d:Q1554231|ресурс]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q102315485|national resource strategy]]''
|
| ''[[:d:Q2353818|strategic studies]]''<br/>''[[:d:Q102255261|national resource management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105363160|national security affairs]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q101626226|national security and strategic studies]]''
|
| ''[[:d:Q107155520|national security studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104761613|national security policy studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q101476843|national security strategy]]''
|
| ''[[:d:Q185451|strategy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107155520|national security studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q27752|Native American studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1513879|natural language generation]]''
|
| [[алгоритм]]<br/>''[[:d:Q30642|табигый телне эшкәртү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q683834|natural product chemistry]]''
|
| [[органик химия]]
| ''[[:d:Q901227|natural product]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3743137|natural resource management]]''
|
| ''[[:d:Q29017603|control]]''
|
| ''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|-
| ''[[:d:Q43400663|natural resource science]]''
|
| [[фән]]
| ''[[:d:Q188460|табигый ресурслар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55648438|natural resources engineering]]''
|
| ''[[:d:Q146326|environmental engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11879847|natural resources law]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q55714778|natural resources law and international environmental law]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6980606|Natural Science Tripos]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q213403|naturopathy]]''
|
| ''[[:d:Q188504|альтернатив медицина]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11790212|nauki o obronności]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q123654087|nautical cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
| ''[[:d:Q728502|nautical chart]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1136352|naval architecture]]''
|
| [[архитектура]]<br/>[[инженерлык]]
|
| ''[[:d:Q1644847|диңгезчелек инженеры]]''
|-
| ''[[:d:Q101910631|naval architecture and marine engineering]]''
|
| ''[[:d:Q1136352|naval architecture]]''<br/>''[[:d:Q118291|marine engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q133503125|naval construction]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110987467|naval science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q102066|navigation]]''
|
| ''[[:d:Q205961|күнекмә]]''<br/>''[[:d:Q451967|кешенең алдан уйланган гамәле]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q23019185|Near Eastern studies]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
| [[Якын Көнчыгыш]]
|
|-
| ''[[:d:Q6984343|near-surface geophysics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6987443|negotiation theory]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2355208|nematology]]''
|
| ''[[:d:Q12744095|умырткасызлар зоологиясе]]''
| ''[[:d:Q5185|Nematoda]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1674119|neogeography]]''
|
| [[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q134467910|neology]]''
|
| [[лексикология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q138773774|Neomanitai]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q898674|neonatology]]''
|
| [[биология]]
| ''[[:d:Q576104|neonate]]''
|
|-
| ''[[:d:Q129090673|neossology]]''
|
| [[орнитология]]
| ''[[:d:Q1642639|chick]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9195957|network dynamics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q96395242|network neuroscience]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2434424|network science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1192971|network theory]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q31842110|Netzwerktheorie]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|-
| ''[[:d:Q120969787|Neural-symbolic integration]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107658548|neuroarchitecture]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q29957723|neurobehavioral genetics]]''
|
| [[генетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q21662378|neurocommunications]]''
|
| ''[[:d:Q1667324|biocommunication]]''<br/>''[[:d:Q3305355|neurotechnology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1195659|neuroesthetics]]''
|
| [[эстетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1336265|neuroethology]]''
|
|
| ''[[:d:Q2990593|animal behavior]]''<br/>[[нерв системасы]]
|
|-
| ''[[:d:Q3338668|neurogastroenterology]]''
|
| [[неврология]]<br/>''[[:d:Q120569|ашказан-эчәк белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q25303637|neurogenomics]]''
|
| ''[[:d:Q1068690|functional genomics]]''<br/>''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107859286|neuroimaging research]]''
|
| [[фәнни тикшеренү]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1981283|neuromathematics]]''
|
| ''[[:d:Q8037925|computational neuroscience]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3621694|neurophysics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7002570|neuropolitics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7002580|neuroproteomics]]''
|
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''<br/>''[[:d:Q471857|протеомика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2699874|neuropsychiatry]]''
|
| ''[[:d:Q7867|психиатрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126364610|neuropterology]]''
|
| [[энтомология]]
| ''[[:d:Q156438|челтәрканатлылар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q16254353|neurosociology]]''
|
| [[социология]]<br/>''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q188449|neurosurgery]]''
|
| ''[[:d:Q40821|surgery]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137808024|neurourbanism]]''
|
| ''[[:d:Q69883|шәһәр төзү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q21083421|New Hermeneutic]]''
|
| ''[[:d:Q508069|biblical hermeneutics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q683794|new media]]''
|
| ''[[:d:Q11033|массакүләм мәгълүмат чаралары]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7016459|new media studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12041274|new museology]]''
|
| ''[[:d:Q460162|музейчылык фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7010974|New Philology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q117727634|new philology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1395034|new product development]]''
|
| ''[[:d:Q3249551|процесс]]''<br/>''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q118744842|new technology]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1981839|New Testament studies]]''
|
| ''[[:d:Q366732|Bible study]]''<br/>''[[:d:Q794605|biblical studies]]''
| ''[[:d:Q18813|Яңа Гәһед]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114082626|New Zealand fiction]]''
|
| ''[[:d:Q936855|Яңа Зеландия әдәбияты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112981121|New Zealand political studies]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q187084|newspaper studies]]''
|
|
| [[Газета|гәҗит]]<br/>''[[:d:Q853710|mass communication]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136909470|Neya Global Non-Profit Knowledge Architecture (NPKA)]]''
|
| ''[[:d:Q131372306|knowledge architecture]]''<br/>''[[:d:Q7049562|nonprofit studies]]''<br/>''[[:d:Q1399209|social innovation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130238993|nidology]]''
|
| [[орнитология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669647|Nigerian studies]]''
|
| ''[[:d:Q54255598|West African studies]]''
| [[Нигерия]]
|
|-
| ''[[:d:Q25048059|nomology]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115193792|Non-European Cultures]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1097688|non-parametric statistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q975065|nonprofit management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7049562|nonprofit studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64869191|nordic languages and literature]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q61951540|normativistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q11823964|тел дөреслеге]]''<br/>''[[:d:Q1759988|тел нормалары]]''<br/>''[[:d:Q15879993|тел хатасы]]''<br/>''[[:d:Q2390977|телне белү]]''
| ''[[:d:Q160845|социолингвистика]]''
|-
| ''[[:d:Q2875693|nose cone design]]''
|
| ''[[:d:Q243606|industrial design]]''<br/>''[[:d:Q8424|аэродинамика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112970867|Not-for-profit accounting and accountability]]''
|
| ''[[:d:Q4116214|accounting]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110543534|Not-for-profit law]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q111326874|nuclear and plasma physics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q757641|Nuclear law]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q214963|nuclear medicine]]''
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q77604|radiology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111398927|nuclear montage]]''
|
| ''[[:d:Q237893|film editing]]''<br/>''[[:d:Q386724|әсәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106859820|numerical ecology]]''
|
| ''[[:d:Q7268923|quantitative ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q631286|numismatics]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q41207|тәңкә]]''<br/>''[[:d:Q18536132|coin object]]''<br/>[[Банкнота|банкнотлар]]<br/>''[[:d:Q65240001|means of payment]]''
|
|-
| ''[[:d:Q121176|nursing]]''
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q2421951|care]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3475757|nursing science]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105749607|nursing service administration]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113114993|nursing workforce research]]''
|
| ''[[:d:Q8034856|workforce sciences]]''<br/>''[[:d:Q3475757|nursing science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17142554|nutrient management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113129166|nutrition and dietetics]]''
|
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7070522|nutritional epidemiology]]''
|
| [[эпидемиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110027976|obesity research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969835|objects social networks]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104853682|oboe performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135937938|observational epidemiology]]''
|
| [[эпидемиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q134811457|obstetrical pathology]]''
|
| [[патология]]<br/>''[[:d:Q5284418|акушерлык]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q119292336|Occitan studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q111569557|occupational education]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110930265|occupational health research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3143849|occupational hygiene]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104176745|ocean and coastal law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104839637|ocean bottom ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104258810|marine benthic ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q108703418|ocean circulation]]''
|
| ''[[:d:Q1337681|физик океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q26229359|ocean engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q17162759|ocean governance]]''
|
| ''[[:d:Q1553864|идарә ителү механизмы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130798486|ocean physics]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q20820380|odontology]]''
|
|
| [[теш]]
|
|-
| ''[[:d:Q110735073|oenology and viticulture]]''
|
| ''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2751907|office administration]]''
|
| ''[[:d:Q5283295|administration]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11139382|Okinawanology]]''
|
| ''[[:d:Q875592|Япония мәдәни тикшеренүләре]]''
| [[Окинава (префектура)]]<br/>[[Рүкү утраулары]]
|
|-
| ''[[:d:Q55584434|Old Nordic Religion]]''
|
| [[дин]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q126366484|oligochaetology]]''
|
| ''[[:d:Q118323427|annelidology]]''
| [[аз төкле суалчаннар]]
|
|-
| ''[[:d:Q10340699|Olisipography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q127220291|ombrology]]''
|
| [[метеорология]]
| [[яңгыр]]
|
|-
| ''[[:d:Q131742670|oncodiabetology]]''
|
| [[онкология]]<br/>''[[:d:Q1207969|diabetology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113066539|oncology and carcinogenesis]]''
|
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910089|Ontobroker]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q108535712|ontology comparison]]''
|
| ''[[:d:Q1720648|чагыштыру]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910071|ontology design patterns]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q99196766|ontology development]]''
|
| ''[[:d:Q17008777|conceptualization]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124413593|ontology evaluation]]''
|
| ''[[:d:Q58898636|evaluation study]]''<br/>''[[:d:Q124614077|knowledge graph development]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3620938|ontology learning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969774|Ontology mining]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910083|Ontology reasoning systems]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910098|Ontology search]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969777|Ontology use]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q117037923|open hardware standardization]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969827|Open Knowledge Extraction]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107183471|opera production]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''<br/>''[[:d:Q36492844|planned production]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q25378228|Operational investment theory]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''<br/>''[[:d:Q24208053|business economics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107558246|operational law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q133884550|operational oceanography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q138894176|operational studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105725102|operations analysis]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q24964794|operations engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1423657|operations management]]''
|
| ''[[:d:Q5508836|functional management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q194292|operations research]]''
|
| ''[[:d:Q2167061|системология]]''<br/>''[[:d:Q2414942|менеджмент фәне]]''<br/>''[[:d:Q6027873|industrial engineering and operations research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q139807910|Operative Semiotics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q577555|ophiology]]''
|
| ''[[:d:Q9307400|reptiliology]]''
| [[еланнар]]
|
|-
| ''[[:d:Q15900470|oracle bone studies]]''
|
| ''[[:d:Q76953|grammatology]]''<br/>''[[:d:Q770723|auxiliary science of history]]''
| ''[[:d:Q7476695|oracle bone script]]''
|
|-
| ''[[:d:Q127522898|oral biology]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q864601|биомедицина]]''<br/>[[стоматология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7099386|oral ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>[[стоматология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q121363877|oral epidemiology]]''
|
| [[эпидемиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q558929|oral history]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113096377|oral implantology]]''
|
| ''[[:d:Q69963384|dental research]]''
| ''[[:d:Q143680|dental implant]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5362857|oral kinesiology]]''
|
| ''[[:d:Q657632|кинезиология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113468875|oral rehabilitation]]''
|
| [[стоматология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64897501|oral sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107268129|oratory]]''
|
| [[риторика]]<br/>''[[:d:Q861911|нотык сөйләү]]''
| ''[[:d:Q18342738|public speaking]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107124783|ordnance engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105339166|organ performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110259383|organic green chemistry]]''
|
| [[органик химия]]<br/>''[[:d:Q725361|яшел химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113208700|organisational, interpersonal and intercultural communication]]''
|
| ''[[:d:Q11680831|коммуникацияләр турында фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112970918|organization and management theory]]''
|
| ''[[:d:Q115160933|organization and management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10611384|organizational behavior management]]''
|
| ''[[:d:Q4880696|behavior management]]''<br/>''[[:d:Q621607|applied behavior analysis]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110406476|organizational development]]''
|
| ''[[:d:Q7562091|development]]''
|
| ''[[:d:Q2029930|organizational studies]]''
|-
| ''[[:d:Q3578710|organizational economics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2029930|organizational studies]]''
|
| ''[[:d:Q2995634|study of complex systems]]''
| ''[[:d:Q43229|оешма]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2015243|organogallium chemistry]]''
|
| ''[[:d:Q237200|металлорганик химия]]''
| ''[[:d:Q108689281|organogallium compound]]''
|
|-
| ''[[:d:Q651935|organoyttrium chemistry]]''
|
| [[химия]]
| ''[[:d:Q111128198|organic yttrium compound]]''
|
|-
| ''[[:d:Q23011509|oriental archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>''[[:d:Q50637|сәнгать белеме]]''<br/>''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''<br/>''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q32151132|oriental history]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2030542|oriental languages]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q97203879|Ornitonimy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q901704|orography]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| ''[[:d:Q1349417|Җир йөзе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q118301|orthodontics]]''
|
| [[стоматология]]
| ''[[:d:Q55191859|dentofacial deformity]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7104851|Orthopaedic sports medicine]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15218776|orthopedic surgery]]''
|
| ''[[:d:Q40821|surgery]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q216685|orthopedics]]''
|
| ''[[:d:Q40821|surgery]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q189553|otolaryngology]]''
|
| ''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q623313|Ottoman studies]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''<br/>''[[:d:Q12211529|Middle Eastern studies]]''<br/>[[Төркият|төркиятчелек]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q98959319|outbreak science]]''
|
| [[эпидемиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969785|OWL2 RL]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64800617|Pacific Language Studies]]''
|
| академик дисциплина<br/>''[[:d:Q110408066|Pacific people's knowledge]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110408066|Pacific people's knowledge]]''
|
| ''[[:d:Q64866726|Local and Indigenous Knowledge]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110419236|Pacific Peoples artefacts]]''
|
| ''[[:d:Q110408063|Pacific Peoples culture, language and history]]''<br/>''[[:d:Q1791627|cultural artifact]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113207995|Pacific Peoples community and regional development]]''
|
| ''[[:d:Q113127725|Pacific Peoples society and community]]''<br/>''[[:d:Q482379|региональ үсеш]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113127789|Pacific Peoples community governance and decision making]]''
|
| ''[[:d:Q113127725|Pacific Peoples society and community]]''<br/>''[[:d:Q30693854|Community Governance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110419243|Pacific Peoples cultural history]]''
|
| ''[[:d:Q110408063|Pacific Peoples culture, language and history]]''<br/>''[[:d:Q858517|мәдәният тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110408063|Pacific Peoples culture, language and history]]''
|
| ''[[:d:Q110408066|Pacific people's knowledge]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110419434|Pacific Peoples curatorial, archives and museum studies]]''
|
| ''[[:d:Q110408063|Pacific Peoples culture, language and history]]''<br/>''[[:d:Q98641248|curatorial studies]]''<br/>''[[:d:Q460162|музейчылык фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113203972|Pacific Peoples diet and nutrition]]''
|
| ''[[:d:Q113203886|Pacific Peoples health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q113129166|nutrition and dietetics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113203814|Pacific Peoples education]]''
|
| ''[[:d:Q110408066|Pacific people's knowledge]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113212295|Pacific Peoples environmental knowledges]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''<br/>''[[:d:Q110408066|Pacific people's knowledge]]''<br/>''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110419450|Pacific Peoples ethics]]''
|
| ''[[:d:Q110408066|Pacific people's knowledge]]''<br/>[[этика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113203886|Pacific Peoples health and wellbeing]]''
|
| ''[[:d:Q110408066|Pacific people's knowledge]]''<br/>''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113207946|Pacific Peoples health promotion]]''
|
| ''[[:d:Q113203886|Pacific Peoples health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q1851928|health promotion]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112660181|Pacific Peoples land, culture and identity]]''
|
| ''[[:d:Q110408063|Pacific Peoples culture, language and history]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113207958|Pacific Peoples life course]]''
|
| ''[[:d:Q113203886|Pacific Peoples health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q96387450|Life course research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113203733|Pacific Peoples media, film, animation and photography]]''
|
| ''[[:d:Q110408063|Pacific Peoples culture, language and history]]''<br/>''[[:d:Q165650|media studies]]''
| ''[[:d:Q1660187|film studies]]''<br/>[[фотография]]
|
|-
| ''[[:d:Q113127694|Pacific Peoples music and performing arts]]''
|
| ''[[:d:Q110408063|Pacific Peoples culture, language and history]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113127812|Pacific Peoples perspectives]]''
|
| ''[[:d:Q113127725|Pacific Peoples society and community]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113207972|Pacific Peoples public health and wellbeing]]''
|
| ''[[:d:Q113203886|Pacific Peoples health and wellbeing]]''<br/>[[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113212345|Pacific Peoples sciences]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''<br/>''[[:d:Q110408066|Pacific people's knowledge]]''<br/>[[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113127725|Pacific Peoples society and community]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113127816|Pacific Peoples sociological studies]]''
|
| [[социология]]<br/>''[[:d:Q113127725|Pacific Peoples society and community]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113207980|Pacific Peoples theory of change models for health]]''
|
| ''[[:d:Q113203886|Pacific Peoples health and wellbeing]]''<br/>''[[:d:Q17165339|үзгәрешләр теориясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124455513|Pakistani linguistics]]''
|
| ''[[:d:Q7125797|Pakistan studies]]''<br/>''[[:d:Q371231|лингвистик география]]''
| ''[[:d:Q33950|Пакьстан телләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116146313|palaeoclimate reconstruction]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q179957|palaeography]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q87167|кулъязма]]''<br/>''[[:d:Q33260112|handwriting style]]''<br/>''[[:d:Q3771738|тарихи документ]]''
|
|-
| ''[[:d:Q134811116|paleoagrostology]]''
|
| ''[[:d:Q192694|палеоботаника]]''<br/>''[[:d:Q2715465|агростология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2839806|paleoceanography]]''
|
| ''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q125199290|paleocetology]]''
|
| ''[[:d:Q1402508|field research]]''<br/>''[[:d:Q106139468|paleomammalogy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134810758|paleodendrology]]''
|
| ''[[:d:Q192694|палеоботаника]]''<br/>''[[:d:Q192658|дендрология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3361737|paleoentomology]]''
|
| [[палеозоология]]<br/>[[энтомология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q95989990|paleohistology]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>[[гистология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q20083559|paleohydrology]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>[[гидрология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1550690|paleolimnology]]''
|
| ''[[:d:Q165838|күлбелем]]''<br/>''[[:d:Q20083559|paleohydrology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107154480|paleomalacology]]''
|
| [[палеозоология]]<br/>''[[:d:Q190993|malacology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106139468|paleomammalogy]]''
|
| ''[[:d:Q3634677|vertebrate paleontology]]''<br/>''[[:d:Q183904|териология]]''
| ''[[:d:Q3316563|prehistoric mammal]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1092241|paleoneurology]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7127242|paleoparasitology]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>[[паразитология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q455928|paleornithology]]''
|
| ''[[:d:Q3634677|vertebrate paleontology]]''<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
| ''[[:d:Q7239953|prehistoric bird]]''
|
|-
| ''[[:d:Q846535|paleotempestology]]''
|
| ''[[:d:Q52151|палеогеография]]''<br/>[[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131575631|paleozoogeography]]''
|
| ''[[:d:Q5413464|палеобиогеография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q125017173|Palestine studies]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
| ''[[:d:Q201190|фәләстыйннар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q133248639|Paper Analytical Device]]''
|
| ''[[:d:Q170050|chromatography]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7132695|paper studies]]''
|
| ''[[:d:Q83588|химик инженерлык]]''<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>''[[:d:Q2144042|process engineering]]''
| [[кәгазь]]
|
|-
| ''[[:d:Q12558282|paradigmatics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q1428334|paradigm]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7135179|paramedicine]]''
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2051672|Paramentik]]''
|
| ''[[:d:Q1244108|liturgics]]''
| ''[[:d:Q154262|parament]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1570441|parameterized complexity]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1849855|parametric statistics]]''
|
| [[статистика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q105541384|paramo ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124608623|participatory cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64809185|particle physics and astrophysical sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q611755|particle statistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10894548|particular linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q34770|тел]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7143049|pastoral counseling]]''
|
| ''[[:d:Q4390239|counseling]]''<br/>''[[:d:Q183257|психотерапия]]''<br/>''[[:d:Q1081988|pastoral care]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107689823|pastoral ministry]]''
|
| ''[[:d:Q216545|христиан теологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104469512|pastoral studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q127676320|pathematology]]''
|
| [[психология]]
| ''[[:d:Q335046|дәрт]]''<br/>[[Тойгы|хис]]
|
|-
| ''[[:d:Q2056817|patholinguistics]]''
|
| ''[[:d:Q33226|speech-language pathology]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q10469820|language disorder]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136528654|Patristic Theology]]''
|
| ''[[:d:Q1367940|Catholic theology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q189380|patristics]]''
|
|
| ''[[:d:Q182603|Church Fathers]]''<br/>''[[:d:Q107181816|patristic literature]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1503585|patrology]]''
|
|
| ''[[:d:Q182603|Church Fathers]]''<br/>''[[:d:Q107181816|patristic literature]]''
|
|-
| ''[[:d:Q127656487|patronomatology]]''
|
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109674603|Patrozinienforschung]]''
|
|
| ''[[:d:Q1414303|title of a church]]''
|
|-
| ''[[:d:Q123493178|Paul within Judaism]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15820293|peace and conflict studies]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105098252|peat bog ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104373905|bog ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q104373908|peatland ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104200566|wetland ecology]]''
| ''[[:d:Q36449705|peatland]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3898568|pedagogia clinica]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12332633|pedagogical anthropology]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q31899564|Pedagogisk retorik]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11815366|pedolinguistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112936679|pedology and pedometrics]]''
|
| ''[[:d:Q9161265|туфрак турында фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7159342|pedometrics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q127656899|Pekingology]]''
|
| ''[[:d:Q269915|синология]]''<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q818670|penology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106511866|perceptual-motor process]]''
|
| ''[[:d:Q3326454|хәрәкәт]]''<br/>''[[:d:Q160402|хисләрне тою]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104985225|percussion performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7168250|performance science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7168264|performance studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113127685|performing arts of the Pacific Islands]]''
|
| ''[[:d:Q184485|башкарма сәнгатьләр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131345396|perinatal mental health]]''
|
| ''[[:d:Q317309|психик сәламәтлек]]''
|
| [[психология]]<br/>''[[:d:Q7867|психиатрия]]''<br/>''[[:d:Q5284418|акушерлык]]''
|-
| ''[[:d:Q104373927|permafrost ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7170583|personal genomics]]''
|
| ''[[:d:Q222046|геномика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135274831|Personality and Social Psychology]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q58820154|personality computing]]''
|
| ''[[:d:Q938318|forensic linguistics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105661746|personnel counseling]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q127675913|personology]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q133858062|persuasive cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10886678|perturbation theory]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2080707|petrophysics]]''
|
| ''[[:d:Q16721799|rock physics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2085115|pharmaceutical biology]]''
|
| ''[[:d:Q113884277|молекуляр фармакология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64816679|pharmaceutical research]]''
|
| ''[[:d:Q30032115|biological research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q725307|pharmacodynamics]]''
|
| [[фармакология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110418873|Pharmacology and pharmaceutical sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11084655|pharmacology of traditional Chinese medical formulae]]''
|
|
| ''[[:d:Q6791480|traditional Chinese medical formula]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4886683|pharmacometrics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1550789|pharmacovigilance]]''
|
| ''[[:d:Q7234359|postmarketing surveillance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2946843|pharology]]''
|
|
| ''[[:d:Q39715|lighthouse]]''
|
|-
| ''[[:d:Q179235|phenomenology]]''
|
| [[фәлсәфә]]<br/>''[[:d:Q2089603|phenomenology]]''
| ''[[:d:Q483247|феномен]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116201778|Philologia sacra]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4356367|philosophical theology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q9306342|Philosophy and Humanities]]''
|
| ''[[:d:Q180958|факультет]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7186228|philosophy and literature]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110419456|Philosophy and religious studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113128932|philosophy of gender]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64816565|philosophy, arts and society]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5862364|phitotechnia]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q8961945|phonemics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110761784|phonetics and speech science]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110745442|photogrammetry and remote sensing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135926127|photographic heritage]]''
|
| [[мәдәни мирас]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q111248583|photographic science and instrumentation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q111143966|photography studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q75135426|photon science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113112790|photonic and electro-optical devices, sensors and systems]]''
|
| [[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113041614|photonics, optoelectronics and optical communications]]''
|
| ''[[:d:Q1151533|атом һәм молекулалар физикасы]]''
| ''[[:d:Q1469765|оптик элемтә]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1126894|phraseology]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q13409091|phraseological units]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113406449|phylomemetics]]''
|
| ''[[:d:Q23399|memetics]]''<br/>''[[:d:Q171184|филогенетика]]''
| ''[[:d:Q1642895|lineage]]''
|
|-
| ''[[:d:Q137650197|phylomythology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7189583|physical acoustics]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''<br/>[[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113135537|physical chemistry of materials]]''
|
| ''[[:d:Q113135490|макромолекуляр һәм материаллар химиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q13592481|Physical cultural studies]]''
|
| ''[[:d:Q1451466|тән социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q594322|спорт социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1298380|спорт фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q243253|physical education]]''
|
| ''[[:d:Q1217379|parenting]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113101947|physical education and development curriculum and pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q110542446|уку-укыту планы һәм педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689346|physical education with biology]]''
|
| ''[[:d:Q243253|physical education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689407|physical education with mathematics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12568274|physical electronics]]''
|
| [[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113098245|physical geography and environmental geoscience]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7189612|physical knot theory]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q134891370|physical limnology]]''
|
| ''[[:d:Q165838|күлбелем]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5750455|physical metallurgy]]''
|
| [[металлургия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130304842|physical meteorology]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115250190|physical-chemical mechanics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104211852|physics historiography]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>[[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130798463|physics of high temperatures]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q137596131|Physics of Life]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130798470|physics of thin films]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130798467|physics of thin layers]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64688755|physics with astronomy]]''
|
| [[физика]]<br/>[[астрономия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131085450|physics with astrophysics]]''
|
| [[физика]]<br/>''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689646|physics with biomedical sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q134912903|physiographic geology]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q815040|physiology of clothing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3382023|physiology of reproduction]]''
|
| [[физиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q65193474|physiometry]]''
|
| ''[[:d:Q12453|үлчәү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q186005|physiotherapy]]''
|
| ''[[:d:Q179661|терапия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134891445|phytobacteriology]]''
|
| [[бактериология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7189811|phytopharmacology]]''
|
| [[фармакология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q104998020|piano performance]]''
|
| ''[[:d:Q115160929|keyboard instrument performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134892049|pistology]]''
|
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130253736|placentology]]''
|
| [[зоология]]<br/>[[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7201242|planetary cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107966944|planetary health ethics]]''
|
| [[этика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130798466|planetary physics]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q97182622|plant biochemistry]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113133333|plant cell and molecular biology]]''
|
| [[цитология]]<br/>[[молекуляр биология]]<br/>[[ботаника]]
| ''[[:d:Q1056194|plant cell]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107616960|plant cell biology]]''
|
| [[цитология]]<br/>[[ботаника]]
| ''[[:d:Q1056194|plant cell]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55630097|plant genetic resources]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3138337|plant histology]]''
|
| [[ботаника]]<br/>[[гистология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131624421|plant neurobiology]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q1695566|plant perception]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11870294|plant production]]''
|
| ''[[:d:Q56299222|авыл хуҗалыгы продукциясен җитештерү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104825414|plant-fungus relationships]]''
|
| ''[[:d:Q1387972|үсемлекләр экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q104825374|fungal ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2098469|plasma medicine]]''
|
| ''[[:d:Q5615097|plasma physics]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q4388032|clinical medicine]]''<br/>''[[:d:Q1120908|medical physics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130239811|Platform engineering]]''
|
| [[информатика]]<br/>''[[:d:Q80993|software engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4364900|plethysmography]]''
|
| ''[[:d:Q177719|диагноз]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q835023|poetics]]''
|
| ''[[:d:Q459381|әдәбият назариясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137914578|poetry therapy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1702943|Poimenik]]''
|
|
| ''[[:d:Q1081988|pastoral care]]''
|
|-
| ''[[:d:Q37445|police science]]''
|
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''<br/>''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''<br/>''[[:d:Q847034|хокук социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1195662|хокуки антропология]]''
| ''[[:d:Q100348214|police work]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113125740|policy and administration studies]]''
|
| [[җәмгыять]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q136481337|policy management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q922610|Polish heraldry]]''
|
| ''[[:d:Q18336|геральдика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1463332|Polish studies]]''
|
| ''[[:d:Q16872093|West Slavic Studies]]''
| [[поляк теле]]<br/>[[поляклар]]<br/>''[[:d:Q692327|поляк әдәбияты]]''<br/>''[[:d:Q1759877|Польша мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q137053180|political arithmetic]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>[[демография]]
| [[дәүләт]]
|
|-
| ''[[:d:Q1660049|political communication]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''<br/>[[сәясәт]]
|
| ''[[:d:Q11680831|коммуникацияләр турында фән]]''<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q113115885|political economy and social change]]''
|
| ''[[:d:Q651571|development studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2101492|political ethics]]''
|
| ''[[:d:Q538733|гамәли этика]]''<br/>''[[:d:Q179805|сәяси фәлсәфә]]''
| ''[[:d:Q10858400|political corruption]]''
|
|-
| ''[[:d:Q855726|political journalism]]''
|
| ''[[:d:Q1391316|specialised journalism]]''<br/>''[[:d:Q1262864|special interest journalism]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q21654591|political linguistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1773577|political management]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7210346|political methodology]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136488651|Political relations with hypothetical aliens]]''
|
| ''[[:d:Q4811702|politics of outer space]]''<br/>''[[:d:Q930933|мөнәсәбәт]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55659900|political science and international relations]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1526011|political science of religion]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
| ''[[:d:Q16546879|religion in politics]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9357091|political theory]]''
|
| ''[[:d:Q3239681|фәнни назария]]''<br/>''[[:d:Q1990987|social theory]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112981240|political theory and political philosophy]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64819398|politics and communication]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q118929282|politics in Northern Cyprus]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1153878|politics of Brazil]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4811702|politics of outer space]]''
|
| [[сәясәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q330963|politics of the United States]]''
| Викимедиа проектындагы төркем
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64816572|political, societal and regional change]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113043256|pollution and contamination]]''
|
| ''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
| ''[[:d:Q58734|pollution]]''<br/>''[[:d:Q60528603|contamination]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3456979|polymer science]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
| [[Полимерлар|полимер]]
|
|-
| ''[[:d:Q64943186|polymer technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q35911|pomology]]''
|
| [[үсемлекчелек]]<br/>[[ботаника]]
| ''[[:d:Q1458465|fruticulture]]''<br/>[[Җиләк-җимеш|җимеш]]
|
|-
| ''[[:d:Q104923005|pond ecology]]''
|
| ''[[:d:Q20417087|freshwater ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q17304666|ponerology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113128855|popular and genre literature studies]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| ''[[:d:Q2497655|popular literature]]''<br/>''[[:d:Q1194480|genre fiction]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7229751|popular culture studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q131265|масс мәдәният]]''
|
|-
| ''[[:d:Q16269280|Popular music studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7229807|population genomics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3291156|population health]]''
|
| [[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]<br/>''[[:d:Q3958441|икътисад секторы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138332594|Portuguese philology]]''
|
| [[филология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131626776|poseidology]]''
|
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
| [[Нептун (планета)|Нептун]]
|
|-
| ''[[:d:Q107286734|positive computing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q26196475|positron astronomy]]''
|
| ''[[:d:Q818557|күзәтүләр астрономиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2242794|posologie]]''
|
| [[фармакология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110297602|Post-harvest fisheries technologies (incl. transportation)]]''
|
| ''[[:d:Q1420050|fisheries science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113132901|post-harvest horticultural technologies]]''
|
| ''[[:d:Q112914409|Horticultural production]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115803746|Post-Soviet studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q119348104|Post-translation studies]]''
|
| ''[[:d:Q501778|translation studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q265425|postcolonialism]]''
|
| ''[[:d:Q1999851|normative science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q119203271|postcolonialism application in Africa]]''
|
| ''[[:d:Q265425|postcolonialism]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q45098068|poultry science]]''
|
| ''[[:d:Q168091|хайваннар турында фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112981099|Poverty, inclusivity and wellbeing]]''
|
| ''[[:d:Q1127188|үсеш икътисады]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135437159|powder technology]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1803786|power engineering]]''
|
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''<br/>''[[:d:Q43035|электротехника]]''<br/>''[[:d:Q2151621|энергетика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q114062450|practical ethics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q65088213|practical music]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1383443|practical theology]]''
|
| ''[[:d:Q216545|христиан теологиясе]]''
| ''[[:d:Q1729207|Christian ministry]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104825199|prairie ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104800105|grassland ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q434198|Pre-Columbian studies]]''
|
| ''[[:d:Q27752|Native American studies]]''
| ''[[:d:Q202390|pre-Columbian era]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12179231|Pre-Islamic literature]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7239242|Pre-law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7239245|pre-medical]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7239187|pre-service teacher education]]''
|
| ''[[:d:Q1374230|teacher education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110930459|precariousness research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113066630|predictive and prognostic markers]]''
|
| ''[[:d:Q113066539|oncology and carcinogenesis]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q114000009|predictive microbiology]]''
|
| [[микробиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2310752|prehistoric archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q11756|тарихкача чор]]''<br/>''[[:d:Q695827|прототарих]]''
|
|-
| ''[[:d:Q17634913|premilitary instruction]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q192386|хәрби фән]]''
|
| ''[[:d:Q163727|бакалавр]]''
|-
| ''[[:d:Q118720234|presidential studies]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
| [[президент]]
|
|-
| ''[[:d:Q2108944|press statistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q24960185|prevention of gender violence]]''
|
| ''[[:d:Q1717246|prevention]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65007594|primary teaching]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15840974|Primate archaeology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q18619|priming]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7246002|privacy-enhancing technologies]]''
|
| [[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q109297617|Probabilistic numerics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2200257|procesdynamica]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113161374|process control and simulation]]''
|
| ''[[:d:Q83588|химик инженерлык]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108855511|procurement management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q377960|product data management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135495698|product technology]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64808885|production design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q25312607|programming model]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q834933|progressive education]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>[[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q179012|project management]]''
|
| [[менеджмент]]<br/>''[[:d:Q185698|фәнни методология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1462272|projecting]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969830|Property paths]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2113057|Proportionslehre]]''
|
| ''[[:d:Q1414089|сәнгать теориясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135495835|propulsion technology]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q783287|prosopography]]''
|
| ''[[:d:Q1114135|register of persons]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q103928988|protein chemical synthesis]]''
|
| [[органик синтез]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q50490353|protein crystallography]]''
|
| ''[[:d:Q160398|кристаллография]]''<br/>''[[:d:Q908902|structural biology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q410814|protein design]]''
|
| ''[[:d:Q55213915|molecular design]]''<br/>''[[:d:Q14777816|rational design]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17156992|protein dynamics]]''
|
| ''[[:d:Q128030|динамика]]''<br/>''[[:d:Q908902|structural biology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q169525|protein engineering]]''
|
| ''[[:d:Q580689|bioengineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q50490180|protein science]]''
|
| [[биология]]<br/>[[химия]]
| [[аксым]]
|
|-
| ''[[:d:Q899656|protein structure prediction]]''
|
| ''[[:d:Q67577480|structure prediction]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113134526|proteins and peptides in medical biochemistry]]''
|
| ''[[:d:Q113129142|medical biochemistry and metabolomics]]''<br/>''[[:d:Q849994|клиник химия]]''
| ''[[:d:Q172847|peptide]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7251534|proteogenomics]]''
|
| [[молекуляр биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113132912|proteomics and metabolomics]]''
|
| ''[[:d:Q110231341|биоинформатика һәм хисаплау биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2467781|protistology]]''
|
| [[биология]]<br/>[[микробиология]]
| [[протистлар]]
|
|-
| ''[[:d:Q120910093|provenance]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1678416|provenance research]]''
|
| [[фәнни тикшеренү]]
| ''[[:d:Q1773840|provenance]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7256235|psychiatric genetics]]''
|
| [[генетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q69886737|psychiatric social work]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11490637|psychical research]]''
|
|
| ''[[:d:Q11490636|psychic phenomenon]]''
|
|-
| ''[[:d:Q764526|psychohistory]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q100937198|psycholinguistics of bilingualism]]''
|
| [[психолингвистика]]
| ''[[:d:Q10779529|икетеллек]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12183744|psychological counseling]]''
|
| ''[[:d:Q4390239|counseling]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107105866|psychological services]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q25382590|psychologie sociale appliquée]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814338|psychology and well-being]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q30904014|psychology of aging]]''
|
| ''[[:d:Q113043917|applied and developmental psychology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64869242|psychology, learning and communication]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3410122|psychopathologie cognitive]]''
|
| ''[[:d:Q624758|психопатология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55693887|public administration theory]]''
|
| ''[[:d:Q9357091|political theory]]''<br/>''[[:d:Q2736989|science of public administration]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111659099|public administrative law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q52676286|public affairs]]''
|
| ''[[:d:Q133080|җәмәгәтьчелек белән элемтәләр]]''<br/>''[[:d:Q187117|lobbying]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q674530|public choice theory]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2248246|public economics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7257735|public engagement]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q274490|public finance]]''
|
| ''[[:d:Q10660901|гомуми икътисад]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q24887207|Public finance]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q122751959|public health microbiology]]''
|
| [[микробиология]]<br/>[[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1502288|public health nutrition]]''
|
| [[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]<br/>''[[:d:Q2602563|human nutrition]]''<br/>''[[:d:Q113129166|nutrition and dietetics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q441989|public history]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7257903|public humanities]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q18345563|public interest law]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6406743|public international law]]''
|
| [[халыкара хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1519782|public management]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112970717|Public participation and community engagement]]''
|
| ''[[:d:Q64808211|urban and regional planning]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106028892|public personnel management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q111203987|public policy management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q85710967|public policy studies]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| ''[[:d:Q546113|дәүләт сәясәте]]''<br/>''[[:d:Q1553864|идарә ителү механизмы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104707032|public policy studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2044536|public relations research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107471270|public sector management]]''
|
| ''[[:d:Q3754526|дәүләт белән җитәкчелек итүче администрация]]''<br/>''[[:d:Q113146439|strategy, management and organisational behaviour]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4353946|public sociology]]''
|
| [[социология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q18342738|public speaking]]''
|
| ''[[:d:Q17584038|телдән аралашу чарасы]]''<br/>''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''
|
| ''[[:d:Q107268129|oratory]]''
|-
| ''[[:d:Q10896657|publishing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q837863|pure mathematics]]''
|
| [[математика]]<br/>''[[:d:Q964754|basic research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910100|PWO]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q51128236|pædagogisk idræt]]''
|
| ''[[:d:Q1298380|спорт фәне]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134194705|Q134194705]]''
|
| ''[[:d:Q136822|югары белем]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969783|quality metrics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q48968323|quantitative biology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7268922|quantitative comparative linguistics]]''
|
| ''[[:d:Q878226|comparative linguistics]]''<br/>''[[:d:Q190375|historical linguistics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7268923|quantitative ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>[[статистика]]<br/>[[математика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q730675|quantitative research]]''
|
| ''[[:d:Q2155640|empirical research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110245393|quantity surveying]]''
|
| ''[[:d:Q816425|surveying]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113303619|quantum combinatorial design]]''
|
| ''[[:d:Q5150824|combinatorial design]]''<br/>''[[:d:Q17995793|quantum computing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17995793|quantum computing]]''
|
| ''[[:d:Q12525525|computation]]''
| ''[[:d:Q176555|quantum computer]]''<br/>''[[:d:Q39086255|quantum supremacy]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107646240|quantum engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q122363403|Quantum robotics]]''
|
| ''[[:d:Q170978|робототехника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64800769|quantum technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q136186248|queer cartography]]''
|
| ''[[:d:Q124377615|веб-картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136190726|queer geography]]''
|
| [[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110257133|queer musicology]]''
|
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910066|query answering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969829|Question Answering over Linked Data]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1755260|questioned document examination]]''
|
|
| ''[[:d:Q2393642|handwriting]]''
|
|-
| ''[[:d:Q109734057|R2RML]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q21583222|rabbinic studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7278933|race and crime]]''
|
| ''[[:d:Q7278944|race and society]]''<br/>''[[:d:Q161733|криминология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12717855|radar meteorology]]''
|
| ''[[:d:Q25508248|radio meteorology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q80959271|radio and television]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137669714|radio cosmology]]''
|
| ''[[:d:Q4306|радиоастрономия]]''<br/>''[[:d:Q338|космология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q118793198|radio engineering]]''
|
| ''[[:d:Q2176252|broadcast engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q25508248|radio meteorology]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1363977|radio-frequency engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q128303932|radiochronometry]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q247760|radiometry]]''
|
| ''[[:d:Q1924397|measurement technique]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138744729|railfanning]]''
|
| ''[[:d:Q47728|һобби]]''<br/>''[[:d:Q11854486|spotting hobby]]''<br/>''[[:d:Q1093434|citizen science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4260703|railway engineering]]''
|
| ''[[:d:Q775325|transportation engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105441712|rainforest ecology]]''
|
| ''[[:d:Q2249329|forest ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q107646307|Random social choice]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q856741|random walk]]''
|
| ''[[:d:Q176737|stochastic process]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q877637|rangaku]]''
|
| ''[[:d:Q1987969|Dutch studies]]''
| ''[[:d:Q478958|көнбатыш мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q24965354|rangeland management]]''
|
| ''[[:d:Q3743137|natural resource management]]''<br/>''[[:d:Q5333882|ecosystem management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q14777816|rational design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969784|RDF Data Cube]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969834|RDF dataset profiling]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113787262|reactor physics]]''
|
| [[төш физикасы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q109569975|reading experience]]''
|
| ''[[:d:Q164359|тәҗрибә]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q58081477|real estate management]]''
|
| ''[[:d:Q1618728|property management]]''<br/>''[[:d:Q1660132|real estate industry]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7301272|reality mining]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3067311|reception aesthetics]]''
|
| ''[[:d:Q1479773|reader-response criticism]]''<br/>''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137602917|Reception history]]''
|
| [[тарих]]<br/>''[[:d:Q794605|biblical studies]]''<br/>''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q85796278|reconfiguration]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969796|recursive queries]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7306175|redology]]''
|
|
| [[Кызыл бүлмәдәге төш]]
|
|-
| ''[[:d:Q104376784|reef ecology]]''
|
| ''[[:d:Q4530312|marine ecology]]''
| ''[[:d:Q184358|reef]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64814348|refugee integration]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1061415|regenerative medicine]]''
|
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2011433|regiologie]]''
|
| ''[[:d:Q817121|илне өйрәнү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113066891|regional analysis and development]]''
|
| ''[[:d:Q64808211|urban and regional planning]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1781695|regional science]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113098209|regolith and landscape evolution]]''
|
| ''[[:d:Q113098245|physical geography and environmental geoscience]]''
| ''[[:d:Q106551|regolith]]''
|
|-
| ''[[:d:Q99485422|rehabilitation science]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7310755|relationship extraction]]''
|
| ''[[:d:Q676880|text mining]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111699084|religion and film studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q25111456|Renaissance studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q4692|Ренессанс]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55585836|renewable energy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1425625|reproducibility]]''
|
| ''[[:d:Q133798571|epistemological values]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11608188|reproductive ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q3640158|үрчү биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17145564|reproductive endocrinology and infertility]]''
|
| ''[[:d:Q80015|акушерлык һәм гинекология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106099201|reptile anatomy]]''
|
| ''[[:d:Q8198634|хайваннар анатомиясе]]''<br/>''[[:d:Q10818163|vertebrate anatomy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111680414|reptile genetics]]''
|
| ''[[:d:Q9307400|reptiliology]]''<br/>''[[:d:Q110310405|хайваннар генетикасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104862661|reptilian ecology]]''
|
| ''[[:d:Q73403730|vertebrate ecology]]''<br/>''[[:d:Q10900987|animal ecology]]''<br/>[[экология]]<br/>[[герпетология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q9307400|reptiliology]]''
|
| [[герпетология]]
| [[сөйрәлүчеләр]]
|
|-
| ''[[:d:Q653838|rescue archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>''[[:d:Q2916316|cultural resources management]]''<br/>''[[:d:Q572824|cultural heritage management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107567031|research analysis]]''
|
| ''[[:d:Q217602|анализ]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104923349|reservoir ecology]]''
|
| ''[[:d:Q20417087|freshwater ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q30894462|resilience engineering]]''
|
| ''[[:d:Q403605|robustness]]''<br/>[[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1051925|resolution]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q14431238|resource management]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7316100|restaurant management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64811455|restaurant operations]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2428433|restoration ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7316230|restorative dentistry]]''
|
| [[стоматология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q57416364|retail management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130326139|revolutionology]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q327657|rheumatology]]''
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7322390|ribonomics]]''
|
| ''[[:d:Q222046|геномика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110823158|rickettsiology]]''
|
| [[бактериология]]<br/>[[вирусология]]
| ''[[:d:Q627992|Rickettsia]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104233395|riparian ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104200566|wetland ecology]]''
| ''[[:d:Q13360049|riparian zone]]''
|
|-
| ''[[:d:Q189447|risk management]]''
|
| ''[[:d:Q757012|quality management]]''<br/>[[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115254931|ritual studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3505654|rock magnetism]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4389316|rocket dynamics]]''
|
| ''[[:d:Q128030|динамика]]''<br/>''[[:d:Q1446961|ракетотехника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q76749558|rodentology]]''
|
| [[зоология]]<br/>''[[:d:Q183904|териология]]''<br/>''[[:d:Q3108896|glirology]]''
| [[кимерүчеләр]]
|
|-
| ''[[:d:Q3833033|Romance linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1277348|Romance studies]]''
|
| ''[[:d:Q11790583|неофилология]]''<br/>''[[:d:Q1377029|European studies]]''
| [[роман телләре]]<br/>''[[:d:Q3157225|Romance people]]''<br/>''[[:d:Q6006948|culture of Romance peoples]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2037434|Romani studies]]''
|
| ''[[:d:Q41870|ethnic studies]]''
| [[романи теле]]<br/>[[чегәннәр]]
|
|-
| ''[[:d:Q2175941|Romanian studies]]''
|
| ''[[:d:Q1277348|Romance studies]]''
| [[румын теле]]<br/>''[[:d:Q1972914|Румыния мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q2077256|румын әдәбияты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q99976367|romanistique]]''
|
| ''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''
| ''[[:d:Q162314|Roman law]]''
|
|-
| ''[[:d:Q102104711|rotational seismology]]''
|
| ''[[:d:Q83371|сейсмология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q67511251|Royal Command and Staff College]]''
|
|
| ''[[:d:Q1063287|Согуд Гарәбстаны хәрби көчләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120969795|rule mining]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969789|rule-based reasoning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12354722|Rumi studies]]''
|
|
| [[Җәлаләтдин Руми]]
|
|-
| ''[[:d:Q113191892|rural and remote health services]]''
|
| ''[[:d:Q2518253|health services research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7380575|rural community development]]''
|
| ''[[:d:Q651571|development studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3045473|rural development]]''
|
| ''[[:d:Q4810841|socioeconomic development]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1393258|rural economics]]''
|
| ''[[:d:Q5962346|сыйныфлаштыру схемасы]]''
| ''[[:d:Q175185|rural area]]''
|
|-
| ''[[:d:Q102508531|rural education]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3473027|rural health]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116250315|rural social sciences]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| ''[[:d:Q175185|rural area]]''<br/>[[җәмгыять]]
|
|-
| ''[[:d:Q4261898|Russian linguistics]]''
|
| ''[[:d:Q375470|Russian studies]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
| [[рус теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q133519694|russian patrology]]''
|
| ''[[:d:Q1503585|patrology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q375470|Russian studies]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''<br/>''[[:d:Q1595873|төбәкне өйрәнү]]''
| [[Россия]]<br/>[[рус теле]]<br/>''[[:d:Q179161|рус әдәбияты]]''<br/>[[руслар]]<br/>''[[:d:Q161414|Россия тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115669585|Rwandan studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Руанда]]
|
|-
| ''[[:d:Q106484750|réparation du dommage corporel]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12718141|Saami linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q1663942|Sámi studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1187231|sabermetrics]]''
|
| ''[[:d:Q2155640|empirical research]]''<br/>''[[:d:Q1298380|спорт фәне]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4411719|sacred theology]]''
|
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11450377|safety science]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
| ''[[:d:Q10566551|куркынычсызлык]]''
|
|-
| ''[[:d:Q106918412|sagebrush steppe ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q106918414|steppe ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669616|Sahel studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Сәхил]]
|
|-
| ''[[:d:Q7404318|sales engineering]]''
|
| ''[[:d:Q194189|сатулар]]''<br/>[[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5657855|sales management]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q106918389|salt lake ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104923359|lake ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104233266|salt marsh ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104231397|marsh ecology]]''<br/>''[[:d:Q105081301|seashore ecology]]''<br/>[[экология]]
| ''[[:d:Q29925|salt marsh]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7406565|salvage ethnography]]''
|
| [[этнография]]
| ''[[:d:Q119376689|disappearing culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q135581741|santur performance]]''
|
| ''[[:d:Q104985225|percussion performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q29573983|Saqafi]]''
|
| ''[[:d:Q163727|бакалавр]]''<br/>''[[:d:Q849697|докторлык дәрәҗәсе]]''<br/>''[[:d:Q23015928|postgraduate degree]]''<br/>''[[:d:Q6008527|бакалавр дипломы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110093910|satellite communications]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''<br/>''[[:d:Q2226016|satellite technology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134882900|satellite gravity]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q109363651|satellite meteorology]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q111389636|saurology]]''
|
| ''[[:d:Q9307400|reptiliology]]''
| ''[[:d:Q15879|Lacertilia]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104804153|savanna ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115160941|saxophone performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910094|Scalable reasoning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2228736|Scalalogy]]''
|
|
| ''[[:d:Q12511|баскыч]]''
|
|-
| ''[[:d:Q922219|Scandinavian studies]]''
|
| ''[[:d:Q2620112|германик филология]]''
| ''[[:d:Q106085|North Germanic]]''<br/>''[[:d:Q367092|Scandinavian literature]]''<br/>[[норвег теле]]<br/>[[Норвегия]]<br/>[[швед теле]]<br/>[[Швеция]]<br/>[[дания теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q1337766|scatology]]''
|
|
| ''[[:d:Q496|тизәк]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7432063|scholarship of teaching and learning]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q118482223|school business administration]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q108906969|school librarianship]]''
|
| ''[[:d:Q199655|китапханәчелек]]''<br/>''[[:d:Q99231505|librarianship]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64869234|school, education, society and culture]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2251373|Schulmusik (Studienfach)]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11573530|science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64945598|science and health communication]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q34104|science and technology]]''
| Мәгънәләр бите Викимедиа проектында
| ''[[:d:Q930933|мөнәсәбәт]]''
|
| ''[[:d:Q2445082|фән һәм технология тикшеренүләре]]''
|-
| ''[[:d:Q3475787|science and technology of physical and sporting activities]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3026834|science didactics]]''
|
|
| ''[[:d:Q2485457|science education]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7433675|science diplomacy]]''
|
| [[дипломатия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2485457|science education]]''
|
| [[мәгариф]]<br/>''[[:d:Q1782301|study]]''
|
| ''[[:d:Q3026834|science didactics]]''
|-
| ''[[:d:Q90921720|science of christian orient]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2736989|science of public administration]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
| ''[[:d:Q31728|дәүләт идарәсе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7433707|science of team science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q22341214|Sciences de l'Homme et Société]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3475775|sciences de l'Univers]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107015976|scientonomy]]''
|
|
| [[фән]]
|
|-
| ''[[:d:Q3367000|scoring]]''
|
| ''[[:d:Q617028|instrumentation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116196774|Scottish studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113209603|screen and digital media arts]]''
|
| ''[[:d:Q2018526|сәнгать]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113128544|screen and media culture]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124626036|sculptural cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105081301|seashore ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104200509|яр буйлары экологиясе]]''<br/>[[экология]]
| ''[[:d:Q105081726|seashore]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1455178|second-language acquisition]]''
|
| ''[[:d:Q118500400|language acquisition]]''
|
| ''[[:d:Q160845|социолингвистика]]''
|-
| ''[[:d:Q18891569|secondary literature]]''
|
| [[әдәбият]]
| ''[[:d:Q905511|икенчел чыганак]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10369298|secretaryship]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55279456|section number]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q136670493|securities regulation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3952331|Security Science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q26710929|security science]]''
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q5769133|Factual science]]''
| ''[[:d:Q10566551|куркынычсызлык]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1280151|security studies]]''
|
| ''[[:d:Q166542|халыкара мөнәсәбәтләр]]''<br/>''[[:d:Q258307|national security]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q21702909|seed science]]''
|
| [[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q9261228|segmental phonology]]''
|
| ''[[:d:Q40998|фонология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q352650|seismic]]''
|
| ''[[:d:Q1202243|exploration geophysics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1409625|selenography]]''
|
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3614998|semantic analysis]]''
|
| ''[[:d:Q217602|анализ]]''<br/>''[[:d:Q3249551|процесс]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7449045|semantic architecture]]''
|
| ''[[:d:Q846636|software architecture]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910084|Semantic browsing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969778|semantic bus]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q139807903|Semantic Economy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969832|Semantic entity annotation system]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7449072|Semantic matching]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969817|semantic middleware]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q139807967|Semantic Physics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969798|semantic portal]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910076|semantic profiles]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910090|Semantic publishing models]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q62211950|Semantic Sensor Network Ontology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910069|Semantic Web of Things]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113127963|semi-supervised and unsupervised learning]]''
|
| ''[[:d:Q2539|машина өйрәнүе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56350988|semiconductor engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q957366|semiology]]''
|
| [[семиотика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1545237|semiology]]''
|
| [[семиотика]]
| ''[[:d:Q26473|Gregorian chant]]''<br/>''[[:d:Q41867|neumatic notation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2142577|Semitic studies]]''
|
| ''[[:d:Q4806809|Asian studies]]''<br/>''[[:d:Q38157|African studies]]''<br/>''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
| ''[[:d:Q34049|Semitic]]''<br/>''[[:d:Q62928|Semitic people]]''<br/>''[[:d:Q12561960|Semitic culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113071264|sensor technology]]''
|
| [[аналитик химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1298583|sensorimotor integration]]''
|
| ''[[:d:Q106511866|perceptual-motor process]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7451096|sensorium]]''
|
| ''[[:d:Q1229245|dispositif]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q96405291|sensory history]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q136298391|sensory physiology]]''
|
| [[физиология]]
| ''[[:d:Q173253|тойгы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120969819|sentence context ontology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2272224|Serbian studies]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''
| ''[[:d:Q2586126|серб әдәбияты]]''<br/>[[серб теле]]<br/>[[серблар]]
|
|-
| ''[[:d:Q26331146|Serbo-Croatian studies]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''
| [[сербохорват теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q109523058|serials librarianship]]''
|
| ''[[:d:Q199655|китапханәчелек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130270551|seroepidemiology]]''
|
| [[эпидемиология]]<br/>''[[:d:Q502159|serology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q502159|serology]]''
|
| [[микробиология]]<br/>''[[:d:Q177719|диагноз]]''<br/>[[иммунология]]
| ''[[:d:Q575241|immune complex]]''
|
|-
| ''[[:d:Q532781|service design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910081|services]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q60748471|settlement archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126955296|sex work industry studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q837322|sex industry]]''
|
|-
| ''[[:d:Q967177|sexual ethics]]''
|
| [[этика]]
| ''[[:d:Q105888744|sexual morality]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120969807|SHACL shape learning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q101243133|Shakespeare studies]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''<br/>''[[:d:Q960543|театр сәнгате белеме]]''
| [[Уильям Шекспир]]
|
|-
| ''[[:d:Q467230|shellfish anatomy]]''
|
| ''[[:d:Q21170188|invertebrate anatomy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12171528|Shevchenko studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q22948388|Shilha literature]]''
|
| ''[[:d:Q680555|бербер әдәбияты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17217481|Shinanology]]''
|
|
| [[Нагано (префектура)|Нагано]]
|
|-
| ''[[:d:Q114567052|Shinto studies]]''
|
| [[дин белеме]]
| [[Щинто]]
|
|-
| ''[[:d:Q65555004|shipping law]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q625568|show business]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104783371|shrubland ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q136458097|Siberian studies]]''
|
| ''[[:d:Q375470|Russian studies]]''<br/>''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
| [[Себер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115672782|Sierra Leone studies]]''
|
| ''[[:d:Q54255598|West African studies]]''
| [[Сьерра-Леоне]]
|
|-
| ''[[:d:Q137939741|Signal and Information Processing]]''
|
| ''[[:d:Q750843|information processing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q208163|signal processing]]''
|
| [[технология]]<br/>''[[:d:Q3249551|процесс]]''
|
| ''[[:d:Q2285159|signal theory]]''
|-
| ''[[:d:Q121409207|Sikh Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113104673|simulation, modelling, and programming of mechatronics systems]]''
|
| ''[[:d:Q113104535|control engineering, mechatronics and robotics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q9393074|Sindhology]]''
|
| ''[[:d:Q7125797|Pakistan studies]]''
| ''[[:d:Q5193638|culture of Sindh]]''<br/>''[[:d:Q2722997|Sindhi literature]]''<br/>''[[:d:Q37211|Sindh]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9350323|sindonology]]''
|
| ''[[:d:Q1800439|чиркәү тарихы]]''
| ''[[:d:Q178331|Shroud of Turin]]''
|
|-
| ''[[:d:Q135005825|Singularity studies]]''
|
|
| [[Технология сингулярлыгы|tехнология сингулярлыгы]]
|
|-
| ''[[:d:Q134880037|siphonapterology]]''
|
| [[энтомология]]
| [[борчалар]]
|
|-
| ''[[:d:Q19709905|sivilisaatiohistoria]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q19862564|Skaryna studies]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''<br/>''[[:d:Q6497044|history of literature]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115957183|skeletology]]''
|
|
| [[скелет]]
|
|-
| ''[[:d:Q116250780|Skolt Saami]]''
|
| ''[[:d:Q1663942|Sámi studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7539371|Slavic literature]]''
|
| [[әдәбият]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''
|
| ''[[:d:Q1413113|Eastern European studies]]''<br/>''[[:d:Q11790583|неофилология]]''<br/>''[[:d:Q1595873|төбәкне өйрәнү]]''
| [[славян телләре]]<br/>[[славяннар]]<br/>''[[:d:Q33251|чиркәү славян теле]]''<br/>''[[:d:Q66049360|Slavic culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q111109173|Slavonic palaeography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4423818|Slovak studies]]''
|
| ''[[:d:Q16872093|West Slavic Studies]]''
| [[словак теле]]<br/>''[[:d:Q3182860|словак әдәбияты]]''<br/>''[[:d:Q171336|словаклар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2294725|Slovene studies]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''
| [[словен теле]]<br/>''[[:d:Q15863|словеннар]]''<br/>''[[:d:Q1933509|словен әдәбияты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q112970946|Small Business Management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910102|Smart environments]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q59307863|social administration]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q59494941|social and behavioral sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64800834|social and community work]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q21505779|social and cultural anthropology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64869013|social and health studies and management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113212938|social and personality psychology]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113001585|social and political philosophy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q97581982|social and political sciences]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124704868|Social Cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1971461|social choice theory]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q118984366|social data science]]''
|
| ''[[:d:Q2374463|бирелмәләр буенча фән]]''<br/>''[[:d:Q12336277|social research]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]<br/>[[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2296657|social design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5803805|social development]]''
|
| ''[[:d:Q7562091|development]]''<br/>''[[:d:Q1510761|social change]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q96239348|social dialectology]]''
|
| [[диалектология]]
| [[социолект]]
|
|-
| ''[[:d:Q57204579|social ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1725719|social economy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q847808|social engineering]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16255222|social evolution]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137392723|Social health]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q17629812|social integrator]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1567259|social law]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q55693898|social management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q17081927|social marketing]]''
|
| [[маркетинг]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814368|social media communications]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1572493|social pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>''[[:d:Q205398|social work]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q828395|social policy]]''
|
| ''[[:d:Q546113|дәүләт сәясәте]]''<br/>''[[:d:Q769620|social action]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113192699|social program evaluation]]''
|
| ''[[:d:Q205398|social work]]''<br/>''[[:d:Q1061410|program evaluation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7551361|social science education]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1193625|social science methodology]]''
|
| ''[[:d:Q46857|фәнни метод]]''<br/>''[[:d:Q17079481|scholarly method]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104648323|social science teaching]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64688552|social sciences and cultural innovation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q103459375|social sciences humanities & the arts for people & the economy]]''
|
| ''[[:d:Q4671286|төп предмет]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2622873|social technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1990987|social theory]]''
|
| ''[[:d:Q5389993|фәлсәфи теория]]''<br/>''[[:d:Q1377163|социологик теория]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2724244|social web]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q66306401|social welfare]]''
|
| [[социология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2305240|social work science]]''
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''
| ''[[:d:Q205398|social work]]''
|
|-
| ''[[:d:Q18415368|socio-anthropology of adolescence]]''
|
| ''[[:d:Q29051|иҗтимагый антропология]]''
| ''[[:d:Q131774|үсмерлек]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107640362|socio-economic geography and spatial management]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q139582272|socio-environmental science]]''
|
| [[социология]]<br/>''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''
| [[җәмгыять]]<br/>[[әйләнә-тирә мохит]]
|
|-
| ''[[:d:Q19843738|socio-history]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7552779|sociocultural linguistics]]''
|
| ''[[:d:Q7552777|социомәдәни антропология]]''<br/>''[[:d:Q160845|социолингвистика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3487479|sociodemography]]''
|
| [[социология]]<br/>[[демография]]
| [[Халык (демография)|халык]]
|
|-
| ''[[:d:Q1643441|socioeconomics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113115861|sociological studies of crime]]''
|
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120200571|sociology of change]]''
|
| [[социология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q20669236|sociology of scientific ignorance]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q60790442|sociophonetics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q24327151|soft robotics]]''
|
| ''[[:d:Q170978|робототехника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10296989|soft science]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q846636|software architecture]]''
|
| ''[[:d:Q477538|systems architecture]]''<br/>''[[:d:Q80993|software engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3398377|software construction]]''
|
| ''[[:d:Q80993|software engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q638608|software development]]''
|
| ''[[:d:Q1395034|new product development]]''<br/>''[[:d:Q739302|җитештерү]]''<br/>''[[:d:Q880371|програм тәэминат сәнәгате]]''
|
| ''[[:d:Q80993|software engineering]]''
|-
| ''[[:d:Q80993|software engineering]]''
|
| ''[[:d:Q682496|системотехника]]''<br/>[[информатика]]
| ''[[:d:Q638608|software development]]''
|
|-
| ''[[:d:Q121141798|software ethics]]''
|
| [[этика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7921330|software quality engineering]]''
|
| ''[[:d:Q2919644|verification and validation]]''<br/>''[[:d:Q80993|software engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7554370|software studies]]''
|
| ''[[:d:Q1570681|мәдәният социологиясе]]''
| [[Программа белән тәэмин ителеш|програм тәэминат]]
|
|-
| ''[[:d:Q135896413|soil mycology]]''
|
| [[микология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7554969|soil zoology]]''
|
| [[зоология]]<br/>''[[:d:Q12370533|туфраклар биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q26792203|Solap]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6144418|solar energetic particles]]''
|
| [[физика]]<br/>[[астрономия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12538735|solar technology]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1080293|solid mechanics]]''
|
| [[механика]]<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113135079|solid tumour oncology]]''
|
| ''[[:d:Q113066539|oncology and carcinogenesis]]''
| ''[[:d:Q223911|саркома]]''<br/>[[Карцинома|карсынума]]
|
|-
| ''[[:d:Q135483403|somatotypology]]''
|
| ''[[:d:Q27214933|typology]]''<br/>''[[:d:Q28598684|биология бүлеге]]''<br/>''[[:d:Q6656244|антропометрия]]''
| ''[[:d:Q1501937|somatotype]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7560824|Sonata theory]]''
|
|
| ''[[:d:Q131269|соната]]''
|
|-
| ''[[:d:Q149594|Sorbian studies]]''
|
| ''[[:d:Q16872093|West Slavic Studies]]''
| ''[[:d:Q25442|Sorbian]]''<br/>''[[:d:Q1607177|Sorbian literature]]''<br/>''[[:d:Q146521|Sorbs]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2348858|sound and music computing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1937950|sound design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131399705|sound engineering]]''
|
| ''[[:d:Q2137554|direction]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7564965|soundscape ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669494|South African studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
|
|-
| ''[[:d:Q118987766|South and Southeast Asian languages]]''
|
| ''[[:d:Q2624777|Азия телләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105397778|South Asia studies]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''<br/>''[[:d:Q4806809|Asian studies]]''
| [[Көньяк Азия]]<br/>''[[:d:Q60140|Һинд субкыйтгасы]]''<br/>''[[:d:Q100251275|South Asians]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113128868|South-East Asian literature]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''<br/>''[[:d:Q149512|Азия әдәбияты]]''
| ''[[:d:Q137163888|South-East Asian literature]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7569309|Southeast Asian studies]]''
|
| ''[[:d:Q4806809|Asian studies]]''
| [[Көньяк-Көнчыгыш Азия|Көньяк-көнчыгыш Азия]]
|
|-
| ''[[:d:Q7571745|Soviet and Communist studies]]''
|
| ''[[:d:Q570018|фикерләр тарихы]]''<br/>''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111017081|Soviet politics]]''
|
|
| ''[[:d:Q462214|politics of the Soviet Union]]''
|
|-
| ''[[:d:Q76243567|Soviet studies]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|-
| ''[[:d:Q2306058|Sozialökonomie (Universität Hamburg)]]''
|
| ''[[:d:Q5817147|Social economy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7572564|space architecture]]''
|
| [[архитектура]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7572581|space environment]]''
|
| ''[[:d:Q22719|галәмгизәрчелек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105441472|space systems engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q111950383|space systems management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q66565628|Spanish linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q94310568|Spanish studies]]''
|
| ''[[:d:Q1109432|hispanism]]''
| [[Испания]]
|
|-
| ''[[:d:Q1938983|spatial analysis]]''
|
| ''[[:d:Q117467429|spatial statistics]]''
|
| ''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|-
| ''[[:d:Q130857428|Spatial biology]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1502855|spatial data infrastructure]]''
|
| ''[[:d:Q5227304|data infrastructure]]''<br/>[[бирелмәләр нигезе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7574062|spatial econometrics]]''
|
| ''[[:d:Q1938983|spatial analysis]]''<br/>''[[:d:Q160039|econometrics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6083625|spatial informatics]]''
|
| ''[[:d:Q4027615|информатика]]''<br/>''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q149013|spatial planning]]''
|
| ''[[:d:Q309100|планлаштыру]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q212105|special education]]''
|
| [[мәгариф]]<br/>''[[:d:Q627208|disability studies]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1595434|special education]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130798461|special metaphysics]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q107337904|special operations low intensity conflict]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113104235|specialist studies in education]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64814334|specific learning difficulties]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q65306641|spectrometry]]''
|
| ''[[:d:Q2165586|characterization]]''<br/>''[[:d:Q4751159|аналитик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q49840227|speculative fiction studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q9326077|фантастик]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2313306|speech act theory]]''
|
| ''[[:d:Q175661|action theory]]''
| ''[[:d:Q25481968|speech act]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11888975|speech communication]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105549868|speech physiology]]''
|
| ''[[:d:Q2313389|speech science]]''<br/>''[[:d:Q2892439|кеше физиологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2313389|speech science]]''
|
| ''[[:d:Q110761784|phonetics and speech science]]''
| ''[[:d:Q1322198|spoken language]]''
|
|-
| ''[[:d:Q33226|speech-language pathology]]''
|
| ''[[:d:Q179661|терапия]]''
|
| ''[[:d:Q569965|аудиология]]''
|-
| ''[[:d:Q134880060|sphagnology]]''
|
| ''[[:d:Q899719|бриология]]''
| ''[[:d:Q30019|сфагнум]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7577047|spider anatomy]]''
|
| ''[[:d:Q2845653|arthropod anatomy]]''<br/>''[[:d:Q8198634|хайваннар анатомиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q168796|spirituality]]''
|
| ''[[:d:Q781413|cognitive process]]''
|
| ''[[:d:Q461659|дин социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q25400332|sociology of spirituality]]''
|-
| ''[[:d:Q18392412|spongiology]]''
|
| ''[[:d:Q12744095|умырткасызлар зоологиясе]]''<br/>''[[:d:Q7173|океан биологиясе]]''
| [[Болытлар (хайваннар)|болытлар]]
|
|-
| ''[[:d:Q55714014|sport and health education]]''
|
| ''[[:d:Q60894|health education]]''<br/>''[[:d:Q17105999|sport pedagogy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q48519|sport management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64689287|sport science and health]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q9357109|Sport theory]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7579398|sports communication]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q650483|sports journalism]]''
|
| ''[[:d:Q1391316|specialised journalism]]''<br/>''[[:d:Q1262864|special interest journalism]]''<br/>''[[:d:Q192581|эш]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3321471|sports marketing]]''
|
| [[маркетинг]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q908560|sports nutrition]]''
|
| ''[[:d:Q1231861|dietetics]]''<br/>''[[:d:Q113129166|nutrition and dietetics]]''<br/>''[[:d:Q1231847|dietary products]]''<br/>[[ризык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q135529961|sports studies]]''
|
| ''[[:d:Q69975710|interdisciplinary studies]]''
| [[спорт]]
|
|-
| ''[[:d:Q107373802|stage direction for opera]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''<br/>''[[:d:Q36492844|planned production]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1048598|state finance]]''
|
| ''[[:d:Q43015|финанслар]]''<br/>''[[:d:Q274490|public finance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910099|statistical analysis]]''
|
| [[математик анализ]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112969953|Statistical and quantitative genetics]]''
|
| ''[[:d:Q110231341|биоинформатика һәм хисаплау биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q25631227|statistical biochemistry]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[статистика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q127740473|statistical ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>[[статистика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130798483|statistical radiophysics]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q104996128|steelpan performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q85711371|stem cell biology]]''
|
| [[медицина]]
| ''[[:d:Q48196|stem cell]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107637924|stem cell ethics]]''
|
| ''[[:d:Q237151|medical ethics]]''<br/>''[[:d:Q1132684|research ethics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106918414|steppe ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113209107|stochastic analysis and modelling]]''
|
| [[статистика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q136276928|Stochastic finance]]''
|
| ''[[:d:Q335632|финанс математикасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115166304|storiology]]''
|
|
| [[риваять]]
|
|-
| ''[[:d:Q105972375|Straintronics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7621829|strategic communication]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107344275|strategic history]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105812576|strategic policy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2353818|strategic studies]]''
|
| ''[[:d:Q101626226|national security and strategic studies]]''<br/>''[[:d:Q192386|хәрби фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113071172|strategic, metropolitan and regional planning]]''
|
| ''[[:d:Q64808211|urban and regional planning]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113146439|strategy, management and organisational behaviour]]''
|
| ''[[:d:Q113043123|commerce, management, tourism and services]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104780697|stream ecology]]''
|
| ''[[:d:Q20417087|freshwater ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910070|stream reasoning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110406819|street design]]''
|
| ''[[:d:Q63100|шәһәр төзелешен проектлаштыру]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12158264|strophics]]''
|
| ''[[:d:Q15401579|versology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q908902|structural biology]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q811197|structural dynamics]]''
|
| ''[[:d:Q1762403|structural analysis]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q633538|structural engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110734964|structural geology and tectonics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113128944|structural properties of condensed matter]]''
|
| ''[[:d:Q214781|condensed matter physics]]''<br/>''[[:d:Q4373292|физик үзлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113141546|structure and dynamics of materials]]''
|
| ''[[:d:Q113135490|макромолекуляр һәм материаллар химиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969780|structured machine learning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q97164575|Strukturdynamik]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6522361|student affairs]]''
|
| ''[[:d:Q4671162|academic administration]]''
| ''[[:d:Q10682341|student life]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120200947|student sociology]]''
|
| ''[[:d:Q829367|мәгариф социологиясе]]''
| ''[[:d:Q10682341|student life]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2358261|students' history]]''
|
| ''[[:d:Q1667633|university history]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124624035|studies in cartography]]''
|
| ''[[:d:Q106387954|earth science studies]]''
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|-
| ''[[:d:Q97338598|Studies of Clothings and Textiles]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11626477|Studies of Culture and Representation]]''
|
|
| ''[[:d:Q2145270|representation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7628268|studio art]]''
|
| [[Sänğät|сәнгать]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q10913522|study of chapter and sentence annotations]]''
|
| [[филология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q135655141|study of fairy tales]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| [[Әкият]]
|
|-
| ''[[:d:Q28856|stylistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939999|stylistics and textual analysis]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669513|Sudan studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Судан]]
|
|-
| ''[[:d:Q2365225|Sumerology]]''
|
| ''[[:d:Q4752891|ancient Near Eastern studies]]''
| ''[[:d:Q35355|Sumer]]''
|
|-
| ''[[:d:Q17397651|supersonic aerodynamics]]''
|
| ''[[:d:Q8424|аэродинамика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q9261230|suprasegmental phonology]]''
|
| ''[[:d:Q40998|фонология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113128949|surface properties of condensed matter]]''
|
| ''[[:d:Q214781|condensed matter physics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113114824|surface water quality processes and contaminated sediment assessment]]''
|
| ''[[:d:Q113043256|pollution and contamination]]''
| ''[[:d:Q106987552|surface water quality]]''
|
|-
| ''[[:d:Q40821|surgery]]''
|
| ''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''<br/>[[Медицина алымнары]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113468962|surgical science]]''
|
| ''[[:d:Q40821|surgery]]''<br/>[[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q814232|survey methodology]]''
|
| ''[[:d:Q3490295|survey study]]''<br/>''[[:d:Q64418432|statistical investigation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q816425|surveying]]''
|
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110252355|Sustainable agricultural development]]''
|
| ''[[:d:Q65554733|agricultural development]]''<br/>''[[:d:Q131201|тотрыклы үсеш]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q185035|sustainable architecture]]''
|
| [[архитектура]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q523256|sustainable design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1962383|sustainable energy]]''
|
| [[энергия]]
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|-
| ''[[:d:Q64803113|sustainable energy conversion processes]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64803273|sustainable energy in buildings and built environment]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64853720|sustainable energy in buildings and built environment]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64803586|sustainable energy systems and markets]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7649653|sustainable engineering]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q24963174|energy and environmental engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64853857|sustainable metals processing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64816625|sustainable use of renewable natural resources]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104200524|swamp ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q104200566|wetland ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11698105|Swedish studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q129978132|Sylheti/Practical Lessons]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>''[[:d:Q129978142|сильхети теле филологиясе]]''
| ''[[:d:Q2044560|силоти теле]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7661192|symbolic systems]]''
|
|
|
| [[санак лингвистикасы]]
|-
| ''[[:d:Q3510806|symptomatology]]''
|
| [[медицина]]
| ''[[:d:Q1441305|clinical sign]]''<br/>[[симптом]]
|
|-
| ''[[:d:Q135207716|synoptic climatology]]''
|
| [[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130221760|synoptic meteorology]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q29864664|syntactics]]''
|
|
| [[Нәхү|синтаксис]]
|
|-
| ''[[:d:Q15696405|synthetic biogeography]]''
|
| ''[[:d:Q52106|биогеография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7663197|Syriac studies]]''
|
| ''[[:d:Q2142577|Semitic studies]]''
| ''[[:d:Q33538|сүрияни теле]]''<br/>''[[:d:Q80292|Syriac Christianity]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7663864|systems geology]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7663865|systems immunology]]''
|
| ''[[:d:Q815297|системалар биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107123912|systems technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q9352339|sztuki muzyczne]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q121201610|Sámi Journalism from an Indigenous Perspective]]''
|
| ''[[:d:Q106136048|indigenous journalism]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124610260|tactile cartography]]''
|
| ''[[:d:Q124610170|thematic cartography]]''<br/>''[[:d:Q124610312|Inclusive Cartography]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17149027|Taiwan studies]]''
|
| ''[[:d:Q162817|Көнчыгыш Азия тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q269915|синология]]''
| ''[[:d:Q36778|кытай теленең тайвань диалекты]]''<br/>''[[:d:Q707133|Taiwanese people]]''<br/>''[[:d:Q707465|culture of Taiwan]]''<br/>[[Кытай Җөмһүрияте]]<br/>[[Тайвань]]
|
|-
| ''[[:d:Q26830783|Talmudic studies]]''
|
| ''[[:d:Q42002|Jewish studies]]''
| ''[[:d:Q43290|Talmud]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7681446|Tamilology]]''
|
| ''[[:d:Q1128227|Dravidian studies]]''<br/>''[[:d:Q625510|Indology]]''<br/>''[[:d:Q105397778|South Asia studies]]''
| [[тамил теле]]<br/>''[[:d:Q173491|тамиллар]]''<br/>''[[:d:Q10549089|тамил әдәбияты]]''<br/>''[[:d:Q7681409|тамил мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7683174|Tangutology]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q162817|Көнчыгыш Азия тикшеренүләре]]''
| ''[[:d:Q756608|Tanguts]]''<br/>''[[:d:Q2727930|Tangut]]''<br/>''[[:d:Q1373610|Tangut script]]''
|
|-
| ''[[:d:Q596086|taphonomy]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
| ''[[:d:Q772845|fossilization]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104370513|taraxacology]]''
|
| [[ботаника]]
| [[тузганак]]
|
|-
| ''[[:d:Q12471333|Tax accounting]]''
|
| ''[[:d:Q949180|financial accounting]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969800|Taxonomy enrichment]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10504412|Tea science]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| ''[[:d:Q4348225|чәй мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1374230|teacher education]]''
|
| ''[[:d:Q828812|һөнәри белем бирү]]''<br/>''[[:d:Q118135396|educational personnel training]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7691272|teaching English as a second or foreign language]]''
|
| ''[[:d:Q1455196|second-language education]]''<br/>''[[:d:Q2313213|language education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q350453|teaching methodology]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|-
| ''[[:d:Q105300453|teaching science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64820995|team science]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7433707|science of team science]]''
|-
| ''[[:d:Q110495845|tech entrepreneurship]]''
|
| ''[[:d:Q3908516|entrepreneurship]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2860371|technical architecture]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1132530|technical communication]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126472910|Technical Skills]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113547265|Techniques de génie mécanique]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1417293|technology management]]''
|
| [[менеджмент]]<br/>''[[:d:Q5508836|functional management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7695672|tectonic geomorphology]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107568706|telecommunication operations]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1061219|telecommunications engineering]]''
|
| ''[[:d:Q43035|электротехника]]''
| ''[[:d:Q1780543|communication technology]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7696095|telecommunications systems management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q485669|telematics]]''
|
| [[информатика]]<br/>[[Телекоммуникация|электр элемтәсе]]
| [[информатика]]<br/>[[Телекоммуникация|электр элемтәсе]]
|
|-
| ''[[:d:Q120269639|television engineering]]''
|
| ''[[:d:Q2176252|broadcast engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2065951|television studies]]''
|
| ''[[:d:Q165650|media studies]]''
| [[Телевидение|телевизия]]
|
|-
| ''[[:d:Q105441814|temperate rainforest ecology]]''
|
| ''[[:d:Q105441712|rainforest ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910096|Temporal reference system]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137184069|Temporal Systems Research]]''
|
| ''[[:d:Q849516|metastability]]''<br/>''[[:d:Q2761146|દેવડા (તા. વિજાપુર)]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969802|terminology enrichment]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910078|Terminology generation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3436765|terotechnology]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1413626|Terraristik]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137660079|terrorism studies]]''
|
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
| [[террорчылык]]
|
|-
| ''[[:d:Q110246148|Testing, assessment and psychometrics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55227852|textile archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>''[[:d:Q48258816|текстиль тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1718437|textile chemistry]]''
|
| ''[[:d:Q911772|химик технология]]''
| ''[[:d:Q28823|textile]]''
|
|-
| ''[[:d:Q61433673|textile conservation]]''
|
| ''[[:d:Q217102|реставрация]]''<br/>''[[:d:Q12227706|textile science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q85806111|textile management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q59202023|textile research]]''
|
|
| ''[[:d:Q28823|textile]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12227706|textile science]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
| ''[[:d:Q28823|textile]]''
|
|-
| ''[[:d:Q138672995|Textual Criticism of the Hebrew Bible]]''
|
| ''[[:d:Q373665|biblical criticism]]''<br/>''[[:d:Q275456|текстология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q13232341|textual criticism of the New Testament]]''
|
|
| ''[[:d:Q18813|Яңа Гәһед]]''
|
|-
| ''[[:d:Q174028|Thai studies]]''
|
| ''[[:d:Q7569309|Southeast Asian studies]]''
| [[Таиланд]]
|
|-
| ''[[:d:Q61959057|theater arts]]''
|
|
| ''[[:d:Q184485|башкарма сәнгатьләр]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6031015|theater arts education]]''
|
| ''[[:d:Q1757598|visual art education]]''<br/>''[[:d:Q910179|theatre pedagogy]]''<br/>''[[:d:Q29585976|cultural education]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q84831181|theater design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2416230|theatre criticism]]''
|
| ''[[:d:Q3059502|тәнкыйть]]''<br/>''[[:d:Q58854|әдәби критика]]''<br/>''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''<br/>''[[:d:Q265158|review]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q910179|theatre pedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>[[театр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q109568007|theatre performance studies]]''
|
| ''[[:d:Q7168264|performance studies]]''<br/>''[[:d:Q960543|театр сәнгате белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124610170|thematic cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7782229|Theological hermeneutics]]''
|
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107508911|theological studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64687996|theology and religious studies]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''<br/>[[дин]]
|
|-
| ''[[:d:Q125145874|theology of food]]''
|
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124568661|theoretical cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7782365|theoretical ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110245453|theory and design of materials]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>''[[:d:Q113135490|макромолекуляр һәм материаллар химиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q844718|theory of computation]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''
| [[алгоритм]]<br/>''[[:d:Q5157286|computational complexity]]''<br/>''[[:d:Q8037118|worst-case complexity]]''<br/>''[[:d:Q4828244|average-case complexity]]''
|
|-
| ''[[:d:Q127374077|theory of history]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''<br/>''[[:d:Q24457356|historiographical concept]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q921767|theory of language]]''
|
| ''[[:d:Q3239681|фәнни назария]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q21698871|theory of machines]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q126078535|thermology]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64808940|theoretical and computational methods]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q56350999|thought]]''
|
| [[уй]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3110778|thracology]]''
|
| ''[[:d:Q439072|classical studies]]''
| ''[[:d:Q41741|Thrace]]''<br/>''[[:d:Q4492323|Thracian religion]]''<br/>''[[:d:Q99304188|Thracian]]''<br/>''[[:d:Q144964|Thracians]]''<br/>''[[:d:Q36793|Thracian]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107040808|throat surgery]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q559770|Thymology]]''
|
|
| ''[[:d:Q331769|кәеф]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1143760|Tibetology]]''
|
| ''[[:d:Q162817|Көнчыгыш Азия тикшеренүләре]]''
| [[тибет теле]]<br/>''[[:d:Q187985|тибетлылар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q105081275|tidal flat ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q6057206|intertidal ecology]]''
| ''[[:d:Q105080952|tidal flat]]''
|
|-
| ''[[:d:Q105081450|tide pool ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q4530312|marine ecology]]''<br/>''[[:d:Q105081301|seashore ecology]]''
| ''[[:d:Q1521187|tide pool]]''
|
|-
| ''[[:d:Q110617528|timber engineering]]''
|
| ''[[:d:Q77590|төзелеш инженериясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q186027|time geography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11850042|time series analysis]]''
|
| [[статистика]]
| ''[[:d:Q186588|time series]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113209158|time series and spatial modelling]]''
|
| [[статистика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7804835|time-resolved spectroscopy]]''
|
| ''[[:d:Q483666|спектроскопия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124419987|tintinologie]]''
|
| ''[[:d:Q459381|әдәбият назариясе]]''
| ''[[:d:Q52985|Hergé]]''<br/>''[[:d:Q744536|The Adventures of Tintin]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1898664|tobaccology]]''
|
| ''[[:d:Q2362817|аддиктология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115669553|Togolese studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Того]]
|
|-
| ''[[:d:Q16706727|Tolstoy studies]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| [[Лев Толстой]]
|
|-
| ''[[:d:Q3531650|tonology]]''
|
| ''[[:d:Q40998|фонология]]''
| ''[[:d:Q833734|tone]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120969822|tools]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969799|Topic evolution]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q20825826|Topik]]''
|
|
| ''[[:d:Q15177520|literary topos]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115161680|topographic cartography]]''
|
| ''[[:d:Q124610170|thematic cartography]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969811|topographic data science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q134435|topography]]''
|
| ''[[:d:Q52107|физик география]]''
|
| ''[[:d:Q115161680|topographic cartography]]''
|-
| ''[[:d:Q55713991|tourism and hospitality management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15851294|tourism management]]''
|
|
| [[менеджмент]]
|
|-
| ''[[:d:Q120969815|tourism ontology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q119465881|tourism planning]]''
|
| ''[[:d:Q9323634|tourism industry]]''<br/>''[[:d:Q309100|планлаштыру]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113093764|tourism resource appraisal]]''
|
| [[Туризм|туристлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939014|Tourist behaviour and visitor experience]]''
|
| ''[[:d:Q976962|туризм өйрәнүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10871911|Traditional Chinese medicine and pharmacy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110105899|traditional Chinese veterinary medicine]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>''[[:d:Q200253|traditional Chinese medicine]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113191939|traditional, complementary and integrative medicine]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3536414|Traductique]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q109301444|training engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7833793|transatlantic studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113561123|transdiagnostic process]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7834086|Transformation design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125458750|transgender archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q637003|gender archaeology]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2305545|transgenesis]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q845562|transitional justice]]''
|
| ''[[:d:Q5167661|гәдәләт]]''<br/>''[[:d:Q1194317|низагларны өйрәнү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11704681|translation and interpretation]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113784867|translation into English]]''
|
| ''[[:d:Q113784815|translation by target language]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q501778|translation studies]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| [[тәрҗемә]]
|
|-
| ''[[:d:Q64814363|translation technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7834541|translational bioinformatics]]''
|
| ''[[:d:Q110231341|биоинформатика һәм хисаплау биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2449515|transnational history]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1049976|transplantology]]''
|
| [[медицина]]
| [[Трансплантация]]
|
|-
| ''[[:d:Q114588918|transport management]]''
|
|
| ''[[:d:Q2516403|traffic management]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2516517|transport sciences]]''
|
| [[фән]]
| [[транспорт]]
| ''[[:d:Q2516529|transport ecology]]''<br/>''[[:d:Q775325|transportation engineering]]''<br/>''[[:d:Q8421|аэронавтика]]''
|-
| ''[[:d:Q775325|transportation engineering]]''
|
| ''[[:d:Q77590|төзелеш инженериясе]]''<br/>''[[:d:Q2516517|transport sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q125197414|transportation safety administration]]''
|
| ''[[:d:Q2399986|transport safety]]''<br/>''[[:d:Q55693887|public administration theory]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113043173|transportation, logistics and supply chains]]''
|
| ''[[:d:Q113043123|commerce, management, tourism and services]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108304567|tree island ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104200566|wetland ecology]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110298471|tree nutrition and physiology]]''
|
| [[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q128995729|trematodology]]''
|
| [[зоология]]<br/>[[гельминтология]]
| ''[[:d:Q207547|Trematoda]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7839940|trial advocacy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105279810|trombone performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104019027|tropical forest sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3333930|tropical meteorology]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q105280408|trumpet performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q103964477|tuba performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q42170949|tungustology]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
| ''[[:d:Q868179|Tungusic peoples]]''<br/>[[тунгус-маньчжур телләре]]
|
|-
| ''[[:d:Q3991234|typhlology]]''
|
| ''[[:d:Q627208|disability studies]]''
| [[сукырлык]]
|
|-
| ''[[:d:Q113128717|typological linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q108398262|Técnicas y Lenguajes de Medias]]''
|
| ''[[:d:Q359146|Mediology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11526189|Tōhoku studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q129465|Tōhoku region]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4470675|Ukrainian linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| [[украин теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q491679|Ukrainian studies]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''
| [[украин теле]]<br/>''[[:d:Q2462146|украин мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q1276062|украин әдәбияты]]''<br/>[[украиннар]]<br/>''[[:d:Q210701|Төркем:Украина тарихы]]''<br/>''[[:d:Q95736217|Украина мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q24841516|ultrasonics]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6005263|Uluslararası Güvenlik]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q169411|Unified Modeling Language]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104800917|underground ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q56300741|underrättelsevetenskap]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q47913|махсус хезмәт]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120910087|understandability]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q637916|universology]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2499930|uralistics]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''<br/>''[[:d:Q11790583|неофилология]]''
| [[урал телләре]]<br/>''[[:d:Q16086148|Uralic peoples]]''
|
|-
| ''[[:d:Q21212481|Urartology]]''
|
| ''[[:d:Q4752891|ancient Near Eastern studies]]''
| [[Урарту]]<br/>''[[:d:Q36934|Urartian]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104777744|urban affairs]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112947524|urban analysis and development]]''
|
| ''[[:d:Q23578769|urban studies]]''<br/>''[[:d:Q64808211|urban and regional planning]]''
| ''[[:d:Q13138136|urban development]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64808211|urban and regional planning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q117304714|urban biophysics]]''
|
| [[биофизика]]<br/>''[[:d:Q1430301|urban ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113115902|urban community development]]''
|
| ''[[:d:Q651571|development studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q385256|urban economics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120198045|urban education]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11643670|urban environmental engineering]]''
|
| ''[[:d:Q146326|environmental engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1569011|urban history]]''
|
| [[тарих]]
| [[шәһәр]]<br/>''[[:d:Q59950|урбанизм]]''<br/>''[[:d:Q30324006|шәһәр тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3143696|urban hydraulics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q111327099|urban hydrology]]''
|
| [[гидрология]]
| ''[[:d:Q4358090|urban runoff]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28130265|urban informatics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1385705|urban morphology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q23578769|urban studies]]''
|
| ''[[:d:Q12831143|human geography]]''
| ''[[:d:Q30443872|urban environment]]''<br/>''[[:d:Q13138136|urban development]]''<br/>''[[:d:Q63100|шәһәр төзелешен проектлаштыру]]''<br/>[[шәһәр]]<br/>''[[:d:Q131201|тотрыклы үсеш]]''<br/>''[[:d:Q25099680|digital twin]]''<br/>''[[:d:Q4145732|urban resident]]''<br/>''[[:d:Q59950|урбанизм]]''
|
|-
| ''[[:d:Q127388251|uredinology]]''
|
| [[микология]]
| ''[[:d:Q1130524|Pucciniales]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3487487|US sociology]]''
|
| [[социология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q97127105|usable privacy and security]]''
|
| ''[[:d:Q7246002|privacy-enhancing technologies]]''<br/>''[[:d:Q207434|human–computer interaction]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q125843162|Usable security]]''
|
| [[информатика]]<br/>''[[:d:Q207434|human–computer interaction]]''<br/>''[[:d:Q3510521|computer security]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q22909581|User Behavior Analytics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11248500|user experience design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969812|user experiment]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120969818|user interaction]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135707|user interface design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q818362|user modeling]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2321196|Usul al-fiqh]]''
|
| ''[[:d:Q670732|дини хокук]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12712210|Usuluddin]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q27133094|vaccine development]]''
|
| ''[[:d:Q66648976|biomedical investigative technique]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130798492|vacuum physics]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q63307393|validated numerics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q104780631|valley ecology]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q104780697|stream ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4008379|valuation]]''
|
| ''[[:d:Q1663833|appraisal]]''<br/>''[[:d:Q1379672|бәяләмә]]''<br/>''[[:d:Q791801|бәя]]''
|
| ''[[:d:Q48967834|asset pricing]]''
|-
| ''[[:d:Q138333181|vascular biology]]''
|
| [[физиология]]<br/>''[[:d:Q10546286|clinical physiology]]''
| [[кан тамырлары]]
|
|-
| ''[[:d:Q31157641|vase science]]''
|
| ''[[:d:Q50637|сәнгать белеме]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''
| ''[[:d:Q191851|vase]]''<br/>''[[:d:Q45621|керамика]]''
|
|-
| ''[[:d:Q29970507|Vedic science]]''
|
| ''[[:d:Q376022|Indian philosophy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q48061040|vegetation ecology]]''
|
| ''[[:d:Q1387972|үсемлекләр экологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3569610|vehicular automation]]''
|
| [[транспорт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7919304|velology]]''
|
| ''[[:d:Q208165|collecting]]''
| ''[[:d:Q135929037|tax disc]]''
|
|-
| ''[[:d:Q108809697|venomics]]''
|
| [[фән]]
| ''[[:d:Q3386847|агулы хайваннар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7920412|venture management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124650805|vermeology]]''
|
| ''[[:d:Q12744095|умырткасызлар зоологиясе]]''
| ''[[:d:Q47253|worm]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64800955|Vernacular Language (Tongan and Niuafo'ou)]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| [[тонга теле]]<br/>''[[:d:Q36173|Niuafo'ou]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107217372|vernal pool ecology]]''
|
| ''[[:d:Q104196941|aquatic ecology]]''<br/>[[экология]]
| ''[[:d:Q1103796|vernal pool]]''
|
|-
| ''[[:d:Q109450440|Verplegingswetenschappen]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| [[сәламәтлекне саклау]]<br/>''[[:d:Q121176|nursing]]''
|
|-
| ''[[:d:Q15401579|versology]]''
|
| ''[[:d:Q835023|poetics]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q10818163|vertebrate anatomy]]''
|
| ''[[:d:Q8198634|хайваннар анатомиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q73403730|vertebrate ecology]]''
|
| ''[[:d:Q10900987|animal ecology]]''<br/>''[[:d:Q18358830|умырткалылар зоологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106099091|vertebrate embryology]]''
|
| [[эмбриология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3634677|vertebrate paleontology]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>[[палеозоология]]<br/>''[[:d:Q18358830|умырткалылар зоологиясе]]''
| ''[[:d:Q104415882|fossil vertebrate]]''
|
|-
| ''[[:d:Q117286492|Veterans studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110245130|veterinary anaesthesiology and intensive care]]''
|
| ''[[:d:Q110245063|veterinary science]]''<br/>[[анестезиология]]<br/>''[[:d:Q679690|intensive care medicine]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110245169|veterinary anatomy and physiology]]''
|
| ''[[:d:Q110245063|veterinary science]]''<br/>[[анатомия]]<br/>[[физиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110245095|veterinary bacteriology]]''
|
| [[бактериология]]<br/>''[[:d:Q110245063|veterinary science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110245171|veterinary diagnosis and diagnostics]]''
|
| ''[[:d:Q110245063|veterinary science]]''<br/>''[[:d:Q177719|диагноз]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107428576|veterinary hygiene]]''
|
| [[гигиена]]<br/>[[ветеринария]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112114868|veterinary microbiology]]''
|
| [[микробиология]]<br/>[[ветеринария]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q111326847|veterinary mycology]]''
|
| [[микология]]<br/>[[ветеринария]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113884077|veterinary neurology]]''
|
| [[неврология]]<br/>[[ветеринария]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q9258064|veterinary pharmacology]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>[[фармакология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7923729|veterinary public health]]''
|
| [[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]<br/>[[ветеринария]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110245063|veterinary science]]''
|
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q110231626|agricultural, veterinary and food sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111326845|veterinary urology]]''
|
| [[урология]]<br/>[[ветеринария]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q137764047|vexillosemiotics]]''
|
| [[семиотика]]<br/>''[[:d:Q186083|вексиллология]]''
| [[байрак]]
|
|-
| ''[[:d:Q645938|victimology]]''
|
| ''[[:d:Q1742975|psychotraumatology]]''<br/>''[[:d:Q161733|криминология]]''
| ''[[:d:Q373752|victimisation]]''<br/>''[[:d:Q10436169|crime victim]]''
|
|-
| ''[[:d:Q110857459|Victorian studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q182688|Victorian era]]''
|
|-
| ''[[:d:Q131154259|video game composition]]''
|
| ''[[:d:Q105107008|music composition]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q118489408|video game research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12996592|video production]]''
|
| ''[[:d:Q21198548|аудио-видео җитештерү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55586006|Viking and Medieval Norse Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105279242|viola performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104733130|violence prevention]]''
|
| ''[[:d:Q1717246|prevention]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104998197|violin performance]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q118369303|virolinguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4112105|virtual screening]]''
|
| ''[[:d:Q910164|хемоинформатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7936208|vision science]]''
|
| ''[[:d:Q113129180|офтальмология һәм оптометрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1757598|visual art education]]''
|
| ''[[:d:Q352842|укыту]]''<br/>[[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q55659407|visual arts and visual communication design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1899679|visual communication]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64800727|visual communication design]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''<br/>''[[:d:Q1899679|visual communication]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4110914|visual journalism]]''
|
| [[журналистика]]<br/>''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110793597|vocabulary instruction]]''
|
| ''[[:d:Q2313213|language education]]''
|
| ''[[:d:Q520855|language pedagogy]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
|-
| ''[[:d:Q105664001|vocational agriculture]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q87189890|voice synthesis]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q180388|waste management]]''
|
| ''[[:d:Q17163083|sustainability and environmental management]]''<br/>''[[:d:Q24963174|energy and environmental engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q83283234|waste management industry]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106372193|water resources engineering and management]]''
|
| ''[[:d:Q9347372|studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110968692|watershed hydrology]]''
|
| [[гидрология]]<br/>''[[:d:Q105277236|watershed science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4387041|watershed management]]''
|
| ''[[:d:Q5333882|ecosystem management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105277236|watershed science]]''
|
| [[фән]]
| [[сулык бассейны]]
|
|-
| ''[[:d:Q138447910|wealthology]]''
|
| ''[[:d:Q1570681|мәдәният социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1783057|sociology of consumption]]''<br/>[[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q106961278|weapons and systems engineering]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1196135|web engineering]]''
|
| [[информатика]]<br/>''[[:d:Q80993|software engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124605925|web map design]]''
|
| ''[[:d:Q124617861|map design]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12341449|Web-integrator]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q139323519|Wedding Entertainment Design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q102345996|Welfare biology]]''
|
|
| ''[[:d:Q17395477|wild animal suffering]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11594373|welfare studies]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q16880640|Welsh literature]]''
|
| [[әдәбият]]
|
| ''[[:d:Q125747095|Welsh studies]]''
|-
| ''[[:d:Q7981983|Welsh School]]''
|
| ''[[:d:Q1280151|security studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q125747095|Welsh studies]]''
|
| ''[[:d:Q27997|кельт телләре филологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1377029|European studies]]''
| [[Уэльс|Велс]]<br/>[[велс теле]]<br/>''[[:d:Q2075956|culture of Wales]]''<br/>''[[:d:Q1063608|history of Wales]]''<br/>''[[:d:Q2670632|Уэлс географиясе]]''<br/>''[[:d:Q1280918|politics of Wales]]''<br/>''[[:d:Q3398585|Уэлс икътисады]]''<br/>''[[:d:Q16880640|Welsh literature]]''<br/>''[[:d:Q188353|Welsh people]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55586091|West Nordic Studies: Governance and Sustainable Management]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q16872093|West Slavic Studies]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''
| ''[[:d:Q145852|West Slavic]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11629020|Western medicine]]''
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q478958|көнбатыш мәдәнияте]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135238310|wetland archaeology]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7990118|wetland conservation]]''
|
| ''[[:d:Q20113959|табигатьне саклау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104200566|wetland ecology]]''
|
| [[экология]]
| ''[[:d:Q170321|су-сазлык җирләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64711016|Whiteness studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''<br/>''[[:d:Q7552863|этносоциология]]''
| ''[[:d:Q60738844|whiteness theory]]''
|
|-
| ''[[:d:Q21450407|wiki studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q130313479|wikiverse]]''<br/>''[[:d:Q3568028|Викимедиа хәрәкәте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q112980866|Wildlife and habitat management]]''
|
| ''[[:d:Q3743137|natural resource management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q766328|wildlife conservation]]''
|
| ''[[:d:Q20113959|табигатьне саклау]]''<br/>''[[:d:Q451967|кешенең алдан уйланган гамәле]]''<br/>''[[:d:Q138651013|protection de la biodiversité]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q99303595|wildlife ecology]]''
|
| ''[[:d:Q10900987|animal ecology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q8001344|wildlife forensic science]]''
|
| ''[[:d:Q1328688|суд биологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1772875|кыргый табигать биологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106151920|wildlife recovery]]''
|
| ''[[:d:Q580178|wildlife management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105575936|wildlife resources]]''
|
| ''[[:d:Q105575840|табигый ресурслар]]''
| ''[[:d:Q241741|wildlife]]''
|
|-
| ''[[:d:Q249|wireless communication]]''
|
| [[Телекоммуникация|электр элемтәсе]]<br/>''[[:d:Q1061219|telecommunications engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q329170|Wissenschaft des Judentums]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1279400|women's history]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
| [[хатын-кызлар тикшеренүләре]]<br/>''[[:d:Q4810748|feminist theory]]''
|-
| ''[[:d:Q17345318|women's writing]]''
|
| ''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137324235|women’s and gender studies]]''
|
| ''[[:d:Q1662673|җенсият тикшеренүләре]]''<br/>[[хатын-кызлар тикшеренүләре]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110298430|wood fibre processing]]''
|
| ''[[:d:Q1609891|wood processing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1609891|wood processing]]''
|
| ''[[:d:Q3249551|процесс]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105596644|wood science]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>''[[:d:Q1710723|materials engineering]]''<br/>[[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1504881|wood technology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3307703|word processing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q64945944|work & organisational psychology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q8034614|work design]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q628843|work physiology]]''
|
| ''[[:d:Q2892439|кеше физиологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q96415517|work-integrated learning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2072240|workforce planning]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q8034856|workforce sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113077260|workplace wellbeing and quality of working life]]''
|
| ''[[:d:Q110407373|human resources and industrial relations]]''
| ''[[:d:Q7268795|quality of working life]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136304713|world cartography]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134369650|world law]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113534285|writing for children and young adults]]''
|
| [[язу]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q104248068|writing instruction]]''
|
| ''[[:d:Q352842|укыту]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q9378283|Wschodoznawstwo]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105550293|xeric ecology]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1688921|Yiddish studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115675891|Yoruba studies]]''
|
|
| ''[[:d:Q190168|Yoruba people]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1233720|young adult literature]]''
|
| ''[[:d:Q11163999|children's and young adult literature]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116255688|youth counseling]]''
|
| ''[[:d:Q4390239|counseling]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1711291|youth studies]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111795045|Yugoslav studies]]''
|
| ''[[:d:Q156864|Slavic studies]]''<br/>''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q1639580|Yugoslavism]]''<br/>''[[:d:Q2985477|creation of Yugoslavia]]''<br/>[[Югославия корольлеге]]<br/>''[[:d:Q36704|Югославия]]''<br/>''[[:d:Q236807|Yugoslavs]]''<br/>''[[:d:Q9928185|culture of Yugoslavia]]''<br/>''[[:d:Q1516468|history of Yugoslavia]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4024129|zemiology]]''
|
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131581772|zenology]]''
|
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
| [[Юпитер (планета)|Юпитер]]
|
|-
| ''[[:d:Q115669479|Zimbabwean studies]]''
|
| ''[[:d:Q38157|African studies]]''
| [[Зимбабве]]
|
|-
| ''[[:d:Q21201317|zoology in Armenia]]''
|
| [[зоология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2755197|zoomusicology]]''
|
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''<br/>''[[:d:Q2904159|comparative biology]]''<br/>''[[:d:Q864191|биоакустика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q97200241|zoonotic virology]]''
|
| [[вирусология]]
| ''[[:d:Q136026810|zoonotic virus]]''<br/>''[[:d:Q182672|зооноз]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11903225|Äidinkieli ja kirjallisuus]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q122382480|études sur la transidentité]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135116545|ακτινοδιαγνωστική]]''
|
| ''[[:d:Q77604|radiology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1434024|авиацион метеорология]]''
|
| ''[[:d:Q11062968|гамәли метеорология]]''<br/>''[[:d:Q8421|аэронавтика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130236362|авиацион климатология]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q103450882|авиацион системалар]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105771153|авиацион системалар]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105870754|авиацион электроника]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2555318|автоматик фикерләү]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q70359543|авыз сәламәтлеге]]''
|
| [[сәламәтлек]]
|
| ''[[:d:Q4117950|dental public health]]''
|-
| ''[[:d:Q396340|авыл хуҗалыгы икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q132731824|авыл хуҗалыгы икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
| [[авыл хуҗалыгы]]
|
|-
| ''[[:d:Q9178165|агроботаника]]''
|
| [[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2827229|агроклиматология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q16941540|агрология]]''
| туфраклар турында фәннең үсемлекчелеккә караган бүлеге
| ''[[:d:Q9161265|туфрак турында фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q396152|агрометеорология]]''
|
| [[метеорология]]<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''<br/>''[[:d:Q1898366|биоклиматология]]''
|
|
|-
| [[агрономия]]
|
| ''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''<br/>''[[:d:Q110252479|crop and pasture production]]''
| [[Яшелчә культуралары|яшелчә]]<br/>[[авыл хуҗалыгы]]
|
|-
| ''[[:d:Q397350|агроурманчылык]]''
|
| ''[[:d:Q2739133|polyculture]]''<br/>[[урманчылык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q396338|агроэкология]]''
|
| [[экология]]<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2043282|административ бизнес]]''
|
| ''[[:d:Q5283295|administration]]''<br/>''[[:d:Q19862406|business activity]]''
| ''[[:d:Q19862406|business activity]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1285373|аерым басмалар филологиясе]]''
|
| [[филология]]
| ''[[:d:Q3331189|юрама яки басма]]''
|
|-
| ''[[:d:Q100709157|Азия илләре хокукы]]''
|
| [[хокук]]<br/>''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1648514|Ай геологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q126181255|селенология]]''<br/>''[[:d:Q751439|планетар геология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120407434|айну әдәбияты]]''
|
| ''[[:d:Q15945785|East Asian literature]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105252429|аксымнар химиясе]]''
| химия бүлеге
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>''[[:d:Q731154|химик биология]]''<br/>''[[:d:Q50490180|protein science]]''
| [[аксым]]
|
|-
| ''[[:d:Q121713|акупунктура]]''
|
|
| ''[[:d:Q67374260|acupuncture therapy]]''
|
|-
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
| [[физика]]
| ''[[:d:Q11461|аваз]]''
|
|-
| ''[[:d:Q233762|АКШ әдәбияты]]''
|
| ''[[:d:Q116476|Western literature]]''
|
| ''[[:d:Q25340364|американ әдәбияты]]''
|-
| ''[[:d:Q104203314|АКШ әдәбияты һәм мәдәнияте]]''
|
|
|
|
|-
| [[Акыллы шәһәр]]
|
| [[шәһәр]]
|
|
|-
| [[Аллергия|алиргия]]
|
| ''[[:d:Q14905917|immunoglobulin mediated immune response]]''<br/>''[[:d:Q5958765|hypersensitivity]]''<br/>[[авыру]]
|
| ''[[:d:Q1046686|аллергология]]''
|-
| [[аналитик химия]]
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115690351|анархизм географиясе]]''
|
| [[география]]
| [[анархизм]]
|
|-
| ''[[:d:Q52084073|анархист антропология]]''
|
| [[антропология]]
| [[сәясәт]]
|
|-
| [[анатомия]]
|
| [[биология]]
| ''[[:d:Q4936952|анатомик структура]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11015354|анемология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| [[анестезиология]]
|
| ''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''
| [[анестезия]]
|
|-
| ''[[:d:Q841090|антик дәвер белеме]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''<br/>''[[:d:Q439072|classical studies]]''
| [[Борынгы юнан теле|борынгы грек теле]]<br/>[[латин теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q20072760|Антик дөнья мәдәнияте]]''
|
| ''[[:d:Q486761|антик дөнья]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q83944|антропогенез]]''
|
| [[эволюция]]<br/>''[[:d:Q7206|палеоантропология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q114664467|антропогенетика]]''
|
| [[антропология]]<br/>[[генетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4773888|антропогения]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q29407|антропологик лингвистика]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| [[антропология]]
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| [[кешелек]]
|
|-
| ''[[:d:Q3136952|антропология тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q5076869|иҗтимагый фәннәр тарихы]]''
| [[антропология]]
|
|-
| ''[[:d:Q6656244|антропометрия]]''
|
| ''[[:d:Q27172|физик антропология]]''
|
|
|-
| [[антропонимика]]
|
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
| ''[[:d:Q4067625|anthroponymy]]''<br/>[[Антропоним|кешеат]]
|
|-
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
| ''[[:d:Q6031064|мәгълүмат алмашу]]''
|
| ''[[:d:Q11680831|коммуникацияләр турында фән]]''<br/>''[[:d:Q59163546|pragmatic information theory]]''<br/>''[[:d:Q97008347|үзара тәэсир итешүләр фәне]]''<br/>''[[:d:Q8772471|educommunication]]''<br/>''[[:d:Q1396881|коммуникация социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q20181823|коммуникацион психология]]''<br/>''[[:d:Q769420|medical humanities]]''<br/>''[[:d:Q6966214|narrative medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q707818|артериография]]''
|
| [[ангиография]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3520855|артрападалугия]]''
|
| ''[[:d:Q12744095|умырткасызлар зоологиясе]]''
| [[буынтыкаяклылар]]
|
|-
| ''[[:d:Q463923|археоастрономия]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>[[астрономия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q23498|археология]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q839954|археологик урын]]''<br/>''[[:d:Q2686349|archaeological record]]''
|
|-
| ''[[:d:Q380313|архивчылык белеме]]''
|
| ''[[:d:Q16387|information science]]''<br/>''[[:d:Q770723|auxiliary science of history]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55619696|архитектоника]]''
|
| [[архитектура]]
|
|
|-
| [[архитектура]]
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
| ''[[:d:Q635370|архитектура социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q47537|архитектура теориясе]]''<br/>''[[:d:Q831154|архитектура аналитикасы]]''
|-
| ''[[:d:Q831154|архитектура аналитикасы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q47537|архитектура теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''
| [[архитектура]]
| [[архитектура]]
|-
| ''[[:d:Q4787070|архитектура технологиясе]]''
|
| [[технология]]<br/>''[[:d:Q2695280|техника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q127608456|астроархеология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q411|астробиология]]''
|
| [[биология]]<br/>[[астрономия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q30587747|астроботаника]]''
|
| ''[[:d:Q411|астробиология]]''<br/>[[ботаника]]
| ''[[:d:Q17105286|plant in space]]''
|
|-
| ''[[:d:Q98072944|астрогеофизика]]''
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''<br/>[[астрономия]]<br/>[[геофизика]]
|
|
|-
| [[астрометрия]]
|
| [[астрономия]]
|
|
|-
| [[астрономия]]
| күк йөзендә урнашкан барлык системаларны өйрәнгән фәнне һәм белем өлкәсен белдергән термин
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q475023|төгәл фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>[[фән]]
| [[Күк җисеме|астрономик җисем]]<br/>''[[:d:Q5223514|кара сыекча]]''
| ''[[:d:Q1332231|фән белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q50056|астрономия тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q56296765|табигый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
|
| [[астрономия]]<br/>[[физика]]<br/>''[[:d:Q25508843|cosmic physics]]''
| [[кара тишек]]<br/>''[[:d:Q6472|stellar evolution]]''<br/>[[нейтрон йолдыз]]<br/>[[кара матдә]]<br/>[[кара энергия]]<br/>[[Йолдызларның магнит кыры]]<br/>''[[:d:Q4274059|planetary magnetic field]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11680018|астрохимия]]''
|
| [[химия]]<br/>''[[:d:Q37547|астрофизика]]''<br/>''[[:d:Q11491273|гамәли химия]]''<br/>[[астрономия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q757520|атмосфера турында фәннәр]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1151533|атом һәм молекулалар физикасы]]''
|
| [[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113041763|атом һәм молекуляр физикасы]]''
|
| ''[[:d:Q1151533|атом һәм молекулалар физикасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q181487|аудит]]''
|
| ''[[:d:Q1379672|бәяләмә]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130257029|аутопсихология]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4181964|аучылык]]''
|
| ''[[:d:Q2465832|фән өлкәсе]]''
| [[Сунар|ау]]
|
|-
| ''[[:d:Q149813|Африка тарихы]]''
|
| [[дөнья тарихы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q207930|Африка теллләре]]''
|
| ''[[:d:Q13192321|languages of the Earth]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q119021657|африканистика]]''
|
| [[филология]]<br/>''[[:d:Q38157|African studies]]''
| ''[[:d:Q207930|Африка теллләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q627371|ашамлыклар җитештерү]]''
|
| ''[[:d:Q104637425|material process]]''<br/>''[[:d:Q130751223|food production]]''
|
|
|-
| [[Ачлы-туклы яшәү|ашап җиткермәү]]
|
| ''[[:d:Q1361144|туклану кагыйдәләрен бозу]]''<br/>''[[:d:Q1441305|clinical sign]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130261998|ашкайнату физиологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q2432331|хайваннар физиологиясе]]''
| [[ашкайнату]]
|
|-
| ''[[:d:Q2861470|ашыгыч медицина]]''
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q123028|педиатрия]]''<br/>''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126364885|аэробактериология]]''
|
| [[бактериология]]<br/>''[[:d:Q381392|аэробиология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q381392|аэробиология]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q123172092|аэрогеофизика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q8424|аэродинамика]]''
|
| ''[[:d:Q216320|гидроаэродинамика]]''<br/>''[[:d:Q6593690|аэромеханика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126366418|аэролитология]]''
|
| ''[[:d:Q6538759|литология]]''
| [[метеорит]]
|
|-
| ''[[:d:Q6593690|аэромеханика]]''
|
| ''[[:d:Q172145|fluid mechanics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111182436|базар шартларыннан тыш икътисади системалар тикшеренүләре]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q407784|бала үсеше]]''
|
| ''[[:d:Q2347178|кеше үсеше]]''
|
| ''[[:d:Q3411686|бала психологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q113097664|балалар клиник психологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q199906|клиник психология]]''<br/>''[[:d:Q3411686|бала психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131539|балалар әдәбияты]]''
|
| ''[[:d:Q11163999|children's and young adult literature]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q8248157|балык үрчетү биологиясе]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q1772875|кыргый табигать биологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1420050|fisheries science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q20730570|батология]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q602740|рубус]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2482496|берестология]]''
|
|
| [[туз грамоталары]]
|
|-
| ''[[:d:Q4086340|библиография фәне]]''
|
| ''[[:d:Q134995|bibliography]]''
| ''[[:d:Q1631107|библиография]]''
|
|-
| ''[[:d:Q603441|библиометрия]]''
|
| ''[[:d:Q355654|informetrics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111843526|бизнеслар антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q177304|гамәли антропология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q13649246|билгесезлек]]''
|
| ''[[:d:Q86923152|риск чыганагы]]''<br/>''[[:d:Q3968640|психик халәте]]''
|
| [[психология]]
|-
| ''[[:d:Q864191|биоакустика]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106508917|биогеронтология]]''
|
| ''[[:d:Q10387|геронтология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110231341|биоинформатика һәм хисаплау биологиясе]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1898366|биоклиматология]]''
|
| [[климатология]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q864269|биокүптөрлелек информатикасы]]''
|
| [[биология]]<br/>[[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q18378619|биологик океанография]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q214746|биологик статистика]]''
|
| [[биология]]<br/>[[статистика]]<br/>''[[:d:Q67364833|биометрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q8269924|биологик таксономия]]''
|
| ''[[:d:Q27214933|typology]]''
|
|
|-
| [[биология]]
| тере тормышны, тереклекне һәм аның табигать белән бәйләнешен өйрәнә торган фән
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
| [[тереклек]]<br/>[[организм]]
|
|-
| ''[[:d:Q1048526|биомедицина информатикасы]]''
|
| ''[[:d:Q4027615|информатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q13439429|биомедицина фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''<br/>''[[:d:Q28598684|биология бүлеге]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q67364833|биометрия]]''
|
| ''[[:d:Q351682|methodics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130320558|биомолекуляр археология]]''
|
| ''[[:d:Q637284|archaeological science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q189131|бионика]]''
|
| [[биология]]<br/>[[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12535564|биосферология]]''
|
| [[экология]]
| [[биосфера]]
|
|-
| [[биотехнология]]
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q864896|биотипология]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q27214933|typology]]''
| ''[[:d:Q16868682|биотип]]''
|
|-
| ''[[:d:Q111325032|биотөрлелек фәне]]''
| биотөрлелекнең бар аспектларын өйрәнүче фәнни дисциплина
|
| [[биотөрлелек]]
|
|-
| ''[[:d:Q1521926|биофармакология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q803860|биофармация]]''
|
| ''[[:d:Q7180763|фармацевтик фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| [[биофизика]]
|
| [[биология]]<br/>[[физика]]<br/>''[[:d:Q113212772|medical and biological physics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113042237|биохимия һәм күзәнәк биологиясе]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| [[биоценология]]
|
| [[экология]]
| [[биоценоз]]
|
|-
| ''[[:d:Q12535586|биоэкология]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q194294|биоэтика]]''
|
| [[этика]]<br/>''[[:d:Q538733|гамәли этика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2374463|бирелмәләр буенча фән]]''
|
| [[фән]]
| [[бирелмәләр]]
|
|-
| [[Блоклар чылбыры]]
|
| ''[[:d:Q25110971|distributed ledger]]''<br/>[[бирелмәләр нигезе]]<br/>''[[:d:Q339678|distributed data storage]]''<br/>''[[:d:Q15836568|челтәр протоколы]]''<br/>''[[:d:Q175263|бирелмәләр төзелеше]]''<br/>''[[:d:Q27948|исемлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q435608|Борынгы дөнья тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| [[Борынгы Рим]]<br/>[[Борынгы Греция]]
|
|-
| ''[[:d:Q112800417|борынгы мәдәниятләр]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q63368312|ботаник историография]]''
|
| ''[[:d:Q2495041|history of botany]]''
|
|
|-
| [[ботаника]]
|
| [[биология]]
| [[үсемлекләр]]
|
|-
| ''[[:d:Q124032307|Бразилия икътисади географиясе]]''
|
| [[география]]<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q899719|бриология]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q29993|мүксыманнар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5258544|буддология]]''
|
| [[дин белеме]]
| [[Буддачылык|буддизм]]
|
|-
| ''[[:d:Q177635|бөербелем]]''
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q11180|эчке авырулар]]''
|
|
|-
| [[Васту]]
|
| [[архитектура]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124377615|веб-картография]]''
|
| ''[[:d:Q4115141|digital cartography]]''
|
|
|-
| [[ветеринария]]
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q21012419|animal care]]''<br/>''[[:d:Q110245063|veterinary science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q8317|визуал эффектлар]]''
|
| ''[[:d:Q1001378|cinematic technique]]''<br/>''[[:d:Q11398090|башкару]]''<br/>''[[:d:Q381243|махсус эффект]]''<br/>''[[:d:Q15088947|film effect]]''<br/>''[[:d:Q932586|киноҗитештерү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2746658|визуаль антропология]]''
|
| ''[[:d:Q29051|иҗтимагый антропология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q57205841|визуаль этнография]]''
|
| [[этнография]]<br/>''[[:d:Q2746658|визуаль антропология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q25504439|витаминология]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
| [[Витаминнар|витамин]]
|
|-
| ''[[:d:Q105245071|вокаль чыгыш]]''
|
| ''[[:d:Q6942562|musical performance]]''<br/>''[[:d:Q27939|җырлау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q102904|вулканология]]''
|
|
| ''[[:d:Q505748|вулканизм]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1708176|Вьетнам тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q7569309|Southeast Asian studies]]''
| ''[[:d:Q1791615|Вьетнам мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q1759908|Vietnamese literature]]''<br/>[[Вьетнам]]
|
|-
| ''[[:d:Q207892|гавами хокук]]''
| аерым затлар һәм дәүләт арасындагы мөнәсәбәтләргә яисә дәүләтнең үз эшчәнлегенә кагыла торган хокук тармагы
| [[хокук]]<br/>''[[:d:Q15831440|сәяси фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q28135689|гаделлеккә ирешү]]''
| хокуки ярдәм һәм вәкиллек мәсьәләдә авырлыкларга дүчар була алган кешеләргә юридик хезмәтләр күрсәтү
| ''[[:d:Q49773|иҗтимагый хәрәкәт]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1460420|гадәттән тыш хәлләр идарәсе]]''
|
| ''[[:d:Q18357734|operational risk management]]''<br/>''[[:d:Q294240|public security]]''<br/>''[[:d:Q1141276|crisis management]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1144718|газодинамика]]''
|
| ''[[:d:Q95326007|gas flow]]''<br/>''[[:d:Q8424|аэродинамика]]''<br/>''[[:d:Q216320|гидроаэродинамика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q623006|гаилә икътисады]]''
|
| ''[[:d:Q117742678|гаилә фәне]]''<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q502038|гайре галактик астрономия]]''
|
| [[астрономия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q58908|галактик астрономия]]''
|
| [[астрономия]]
| [[Киек Каз Юлы]]
|
|-
| ''[[:d:Q1995140|галактикалар барлыкка килүе һәм эволюциясе]]''
| астрофизика өлкәсе
| ''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
| [[галактика]]
|
|-
| ''[[:d:Q131148155|гамәли алгебра]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[алгебра]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131148150|гамәли аналитик химия]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[аналитик химия]]<br/>''[[:d:Q11491273|гамәли химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q177304|гамәли антропология]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112778530|гамәли биология]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131148152|гамәли биомеханика]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q193378|биомеханика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12817915|гамәли геометрия]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11062967|гамәли геоморфология]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55693916|гамәли геофизика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112225704|гамәли гидробиология]]''
|
| ''[[:d:Q1130698|гидробиология]]''<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113883996|гамәли гидрология]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[гидрология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131148154|гамәли гидромеханика]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q31191973|hydromechanics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q97186107|гамәли демография]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[демография]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3296256|гамәли икътисад]]''
| гамәли икътисади теория
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113043051|гамәли иммунология]]''
|
| [[иммунология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131148149|гамәли картография]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130217800|гамәли климатология]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q321249|гамәли лингвистика]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
| ''[[:d:Q1455196|second-language education]]''<br/>''[[:d:Q15879993|тел хатасы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''
|
| [[математика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11062968|гамәли метеорология]]''
|
| [[метеорология]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55033061|гамәли метрология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q538904|гамәли психология]]''
|
| [[психология]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1967088|гамәли статистика]]''
|
| [[статистика]]<br/>''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3179130|гамәли сәясәт тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
| ''[[:d:Q1156854|policy]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4781600|гамәли тарих]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q117289639|гамәли ясалма интеллект]]''
|
| [[ясалма интеллект]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q30082957|гарәп теле филологиясе]]''
|
| [[филология]]
| [[гарәп теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q194380|гарәп әдәбияты]]''
|
| [[әдәбият]]
|
| ''[[:d:Q109607817|гарәп әдәбияты]]''
|-
| ''[[:d:Q2740627|гелиофизика]]''
|
| [[физика]]<br/>[[астрономия]]<br/>''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
|
|
|-
| [[гельминтология]]
|
| [[паразитология]]<br/>''[[:d:Q124650805|vermeology]]''
| ''[[:d:Q3129936|helminth]]''
|
|-
| [[генетика]]
| тере организмнарындагы төрлелекне, геннар һәм нәселдәнлекне өйрәнүче фән
| [[биология]]
| ''[[:d:Q7020|геном]]''
|
|-
| [[Геном информатикасы]]
|
| ''[[:d:Q222046|геномика]]''<br/>[[информатика]]<br/>''[[:d:Q128570|биоинформатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q222046|геномика]]''
|
| [[генетика]]<br/>''[[:d:Q177005|хисаплау биологиясе]]''<br/>''[[:d:Q158666|-омика]]''
| ''[[:d:Q7020|геном]]''
|
|-
| ''[[:d:Q112939581|геномика һәм транскриптомика]]''
|
| [[генетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1456948|геоботаника]]''
|
| [[ботаника]]
|
|
|-
| [[география]]
| табигый һәм территориаль хуҗалык комплексларын һәм аларның компонентларын өйрәнүче фәннәр тупламасы
| [[фән]]
| ''[[:d:Q2221906|географик урынлашу]]''
| ''[[:d:Q911070|география тарихы]]''<br/>''[[:d:Q3589295|география гносеологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q911070|география тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q5076869|иҗтимагый фәннәр тарихы]]''
| [[география]]
|
|-
| [[геодезия]]
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
| ''[[:d:Q124623971|Geodesy and Geoinformation]]''<br/>''[[:d:Q31837702|Geodesy and Geoinformatics]]''
|-
| ''[[:d:Q2469844|геоикътисад]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q159385|геосәясәт]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q918779|геоинформатика]]''
|
| ''[[:d:Q124468378|geoinformation science]]''<br/>''[[:d:Q4027615|информатика]]''
|
| ''[[:d:Q31837702|Geodesy and Geoinformatics]]''
|-
| [[геология]]
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| [[литосфера]]
|
|-
| ''[[:d:Q619798|геоматика]]''
|
| ''[[:d:Q1870019|spatial science]]''<br/>[[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''
| рельеф формаларын һәм аларны формалаштыручы процессларны фәнни өйрәнү
| ''[[:d:Q52107|физик география]]''
| ''[[:d:Q186131|terrain]]''<br/>[[тау]]<br/>[[Рельеф формалары|рельеф формасы]]<br/>''[[:d:Q1349417|Җир йөзе]]''<br/>''[[:d:Q944588|сөзәклек]]''
|
|-
| ''[[:d:Q159385|геосәясәт]]''
|
| ''[[:d:Q166542|халыкара мөнәсәбәтләр]]''
|
| ''[[:d:Q12831143|human geography]]''
|-
| [[геофизика]]
|
| [[физика]]<br/>''[[:d:Q104499|планетология]]''
| [[Җир]]<br/>''[[:d:Q10928429|геологик процесс]]''<br/>''[[:d:Q1467769|магматизм]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3123544|геофизиология]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| [[геохимия]]
|
| [[химия]]<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q213891|геохронология]]''
|
| ''[[:d:Q130788|хронология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134805772|гепатикология]]''
|
| [[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q18336|геральдика]]''
| тамгалар һәм туграларны, аларның кулланылыш традиция һәм практикаларны өйрәнүче фәнни дисциплина
| ''[[:d:Q770723|auxiliary science of history]]''
| ''[[:d:Q494452|blazonry]]''<br/>[[илтамга]]
|
|-
| ''[[:d:Q2620112|германик филология]]''
|
| ''[[:d:Q11790583|неофилология]]''<br/>''[[:d:Q1377029|European studies]]''
| ''[[:d:Q21200|Germanic languages]]''
|
|-
| ''[[:d:Q122131|Германия тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q7787|Европа тарихы]]''
|
|
|-
| [[герменевтика]]
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q24885798|гигрология]]''
|
| ''[[:d:Q757520|атмосфера турында фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q179509|гидрогеология]]''
|
| [[гидрология]]<br/>[[геология]]
| ''[[:d:Q124714|чишмә]]''<br/>''[[:d:Q161598|җир асты сулары]]''<br/>''[[:d:Q3335983|җирасты сулык]]''
|
|-
| ''[[:d:Q182468|гидрография]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>[[география]]
| [[сулык]]<br/>''[[:d:Q139619664|hydrography]]''
|
|-
| [[гидрология]]
|
| [[фән]]
| ''[[:d:Q1148989|су балансы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1130265|гидротехника]]''
|
| ''[[:d:Q77590|төзелеш инженериясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q912065|гидрохимия]]''
|
| [[гидрология]]<br/>[[геохимия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1640693|гимнология]]''
|
| ''[[:d:Q1244108|liturgics]]''<br/>''[[:d:Q1383443|practical theology]]''<br/>''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
| ''[[:d:Q856713|Christian hymn]]''<br/>''[[:d:Q63203971|religious hymn]]''<br/>[[һимн]]
|
|-
| ''[[:d:Q1221899|гинекология]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| ''[[:d:Q8031191|хатын-кыз сәламәтлеге]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2725393|глобаль сәламәтлек]]''
|
| [[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124422551|гнотобиология]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1971225|гомуми биология]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q10660901|гомуми икътисад]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| [[Госман империясенен тарихы]]
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q20098764|Гражданла судтăвăм]]''
|
|
|
|
|-
| [[грамматика]]
|
| ''[[:d:Q367293|килешү]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q185925|график дизайн]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113127945|графика, өстәмә чынбарлык һәм уеннар]]''
| тикшеренү өлкәсе
| [[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131476|графлар теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''<br/>[[математика]]
| ''[[:d:Q141488|graph]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2033429|грунт белеме]]''
|
|
| ''[[:d:Q16766187|grunt]]''
|
|-
| ''[[:d:Q944537|гуманитар фән]]''
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>[[фән]]
|
|
|-
| [[гуманитар фәннәр]]
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
| [[тел]]<br/>[[әдәбият]]<br/>[[Sänğät|сәнгать]]<br/>[[тарих]]<br/>[[дин]]<br/>''[[:d:Q27654|фәлсәфә тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3736210|гөрҗи әдәбияты]]''
|
| ''[[:d:Q107560101|Georgian studies]]''
|
| ''[[:d:Q107560101|Georgian studies]]''
|-
| ''[[:d:Q1567856|дарулар куллану икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q631931|декоратив-гамәли сәнгать]]''
|
| ''[[:d:Q1078913|plastic arts]]''<br/>''[[:d:Q207241|applied arts]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1965979|демографик статистика]]''
|
| [[статистика]]
| [[Халык (демография)|халык]]
|
|-
| [[демография]]
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]<br/>[[география]]
| ''[[:d:Q2725376|demographics]]''
|
|-
| ''[[:d:Q73941450|демография антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]<br/>[[демография]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q171171|дерматология]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''
| [[тире]]<br/>''[[:d:Q949302|skin disease]]''
|
|-
| ''[[:d:Q131344606|десмидиология]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q199077|Desmidiales]]''
|
|-
| ''[[:d:Q126364739|десмология]]''
|
| [[анатомия]]
| ''[[:d:Q39888|ligament]]''
|
|-
| [[диалектология]]
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q1130761|variation]]''<br/>[[Söyläm|сөйләм]]
| ''[[:d:Q160845|социолингвистика]]''
|-
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
| ''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''<br/>''[[:d:Q104637332|планлаштырылган процесс]]''<br/>''[[:d:Q1519454|design]]''
|
| ''[[:d:Q5264373|design research]]''<br/>''[[:d:Q41607440|design studies]]''
|-
| ''[[:d:Q110299057|дизайн антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q41607440|design studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130217834|димнамик митияралугия]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| [[дин]]
| дөньяга карашның иманга нигезләнгән төре
| ''[[:d:Q5390013|belief system]]''<br/>''[[:d:Q49447|дөньяга караш]]''<br/>''[[:d:Q136485030|non-rational belief system]]''
|
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''<br/>[[дин белеме]]<br/>''[[:d:Q846742|диннәр тарихы]]''<br/>''[[:d:Q209295|дин фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q461659|дин социологиясе]]''<br/>[[гуманитар фәннәр]]
|-
| ''[[:d:Q27890|дин антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]<br/>[[дин белеме]]
|
|
|-
| [[дин белеме]]
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| [[дин]]
|
|-
| ''[[:d:Q614221|дин һәм җәгърафия]]''
|
| ''[[:d:Q12831143|human geography]]''<br/>[[дин белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q34178|дин өйрәтмәләре]]''
|
| академик дисциплина<br/>[[гуманитар фәннәр]]
| [[дин]]<br/>[[Иман (дин)|иман]]<br/>[[Ходай]]
| ''[[:d:Q5947973|seminary student]]''<br/>''[[:d:Q107508911|theological studies]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|-
| ''[[:d:Q3630257|динамик геология]]''
|
| ''[[:d:Q128894857|физик геология]]''<br/>[[геофизика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q670732|дини хокук]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q14254438|дини этика]]''
|
| [[этика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q846742|диннәр тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| [[дин]]
|
|-
| [[дипломатия]]
|
| ''[[:d:Q202875|negotiation]]''<br/>[[тышкы сәясәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2177756|дипломатия тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q55022436|history of international relations]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126364785|диңгез вирусологиясе]]''
|
| [[вирусология]]<br/>''[[:d:Q43528365|marine microbiology]]''
| ''[[:d:Q96392018|диңгез вируслары]]''
|
|-
| ''[[:d:Q109534974|диңгез геофизикасы]]''
|
| [[геофизика]]<br/>''[[:d:Q1337681|физик океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126364871|диңгезләр бактериологиясе]]''
|
| [[бактериология]]<br/>''[[:d:Q43528365|marine microbiology]]''
| ''[[:d:Q126364873|диңгез бактерияләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1050578|диңгезләр геологиясе]]''
|
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q3349060|океанология]]''<br/>''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q74128869|диңгезчелек антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q25372|драма]]''
|
| ''[[:d:Q1318295|narrative]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q31728|дәүләт идарәсе]]''
|
| ''[[:d:Q11771944|дәүләт граждан хезмәте]]''
|
| ''[[:d:Q2736989|science of public administration]]''<br/>''[[:d:Q125461740|дәүләт идарәсе социологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q546113|дәүләт сәясәте]]''
|
| ''[[:d:Q1156854|policy]]''
|
| ''[[:d:Q85710967|public policy studies]]''<br/>''[[:d:Q6005872|impact assessment]]''
|-
| ''[[:d:Q680004|дәүләт һәм хокук тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1331392|дәүләт һәм хокук теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''<br/>''[[:d:Q17737|теория]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q610018|дәүләтара мөнәсәбәтләр]]''
| хөкүмәтләр дәрәҗәсендә мөнәсәбәтләр
| ''[[:d:Q546113|дәүләт сәясәте]]''<br/>''[[:d:Q930933|мөнәсәбәт]]''<br/>''[[:d:Q1762091|халыкара сәясәт]]''
|
| ''[[:d:Q166542|халыкара мөнәсәбәтләр]]''
|-
| ''[[:d:Q6457238|дөнья тарихы (өлкә)]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| [[дөнья тарихы]]
|
|-
| ''[[:d:Q7787|Европа тарихы]]''
|
| [[дөнья тарихы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1127717|Журналист тикшеренүләре]]''
|
| [[журналистика]]<br/>''[[:d:Q1193236|хәбәрләр медиалары]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2116549|журналистика фәне]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12183345|заманча гарәп әдәбияты]]''
|
| ''[[:d:Q194380|гарәп әдәбияты]]''
|
|
|-
| [[зоология]]
|
| [[биология]]
| [[хайваннар]]
|
|-
| ''[[:d:Q10861331|зоопсихология]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q739465|иврит теле филологиясе]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>[[филология]]<br/>''[[:d:Q2142577|Semitic studies]]''
| [[яһүд теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q1553864|идарә ителү механизмы]]''
|
| ''[[:d:Q428148|regulation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q22811962|идарә турында фән]]''
|
| ''[[:d:Q18564125|business management]]''
| [[менеджмент]]
|
|-
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| [[икътисад]]<br/>[[Икътисади байлыклар|мал]]<br/>[[хезмәт]]
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|-
| ''[[:d:Q47398|икътисад тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q5076869|иҗтимагый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2473359|икътисад фәне методологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q185698|фәнни методология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55693902|икътисад һәм менеджмент]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>[[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q27841|икътисади антропология]]''
|
| [[антропология]]
| [[икътисад]]
|
|-
| ''[[:d:Q112976881|икътисади модельләр һәм фаразлау]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
| ''[[:d:Q2180497|икътисади модель]]''
|
|-
| ''[[:d:Q582577|икътисади сәясәт]]''
|
| ''[[:d:Q546113|дәүләт сәясәте]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113098404|икътисадта керем һәм салымнар]]''
|
| ''[[:d:Q3296256|гамәли икътисад]]''
| [[салым]]
|
|-
| ''[[:d:Q58038005|иминиятләштерү тармагы икътисады]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q58037997|иминиятләштерү теориясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113533807|иммуногематология]]''
|
| [[иммунология]]<br/>[[гематология]]
|
|
|-
| [[иммунология]]
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q864601|биомедицина]]''<br/>''[[:d:Q123028|педиатрия]]''
| [[иммунитет]]<br/>[[иммун системасы]]<br/>''[[:d:Q3843811|иммун системасы авыруы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q42985020|инвазион биология]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q113050263|invasion science]]''
| ''[[:d:Q446911|биологик инвазия]]''<br/>''[[:d:Q183368|инвазион төр]]''
|
|-
| ''[[:d:Q85769822|инвазион генетика]]''
|
| ''[[:d:Q42985020|инвазион биология]]''<br/>[[генетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q27968|инглиз теле филологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q11790583|неофилология]]''<br/>[[филология]]
| [[инглиз теле]]<br/>[[инглиз әдәбияты]]
|
|-
| ''[[:d:Q107550344|инглиз телен укыту]]''
|
| ''[[:d:Q27968|инглиз теле филологиясе]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109587623|инглиз әдәбияты фәне]]''
|
|
| [[инглиз әдәбияты]]
|
|-
| ''[[:d:Q5867819|инженерия тарихы]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q2183341|history of science and technology]]''
|
|
|-
| [[инженерлык]]
| фән һәм технология казанышларын куллану
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''<br/>[[технология]]
| ''[[:d:Q108375738|engineering]]''
|-
| [[инновация]]
|
| ''[[:d:Q104637332|планлаштырылган процесс]]''<br/>''[[:d:Q105606485|intellectual activity]]''<br/>''[[:d:Q3249551|процесс]]''<br/>''[[:d:Q8187769|икътисади эшмәкәрлек]]''
|
| ''[[:d:Q4201165|инноватика]]''<br/>''[[:d:Q135995350|evolutionary geography]]''
|-
| ''[[:d:Q1118654|институциональ икътисад]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105898109|интегратив биология]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1195695|интеллектуаль тарих]]''
|
| ''[[:d:Q858517|мәдәният тарихы]]''<br/>[[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q667404|интертекст]]''
| текстның мәгънәсен бүтән текст белән формалаштыру
|
|
|
|-
| [[инфекцион авырулар]]
|
| [[авыру]]<br/>''[[:d:Q42417296|infection associated with diseases]]''
|
| ''[[:d:Q788926|infectious diseases]]''<br/>''[[:d:Q102123539|human disease ecology]]''
|-
| [[информатика]]
| мәгълүматны автоматлаштырылган эшкәртү яки исәпләү мөмкинлеген бирә торган формаль нигезне теоретик яктан өйрәнү, мәсәлән, санакта яки мәгълүмат тапшыру челтәрендә
| ''[[:d:Q816264|формаль фәннәр]]''
| ''[[:d:Q179310|компьютиңг]]''
| ''[[:d:Q11492827|computer science and engineering]]''
|-
| [[иппология]]
|
| ''[[:d:Q183904|териология]]''
| [[Йорт аты|ат]]
|
|-
| ''[[:d:Q852732|исбатлау теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q1166618|математик логика]]''
| [[математик исбатлау]]
|
|-
| ''[[:d:Q843909|Ислам белеме]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q193104|ислам фәлсәфәсе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3155376|исламология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3381164|испан теле филологиясе]]''
|
| [[филология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q238499|испан әдәбияты]]''
|
| [[әдәбият]]
|
| ''[[:d:Q109606544|испан әдәбияты фәне]]''
|-
| ''[[:d:Q3745495|итальян теле филологиясе]]''
|
| [[филология]]
| [[итальян теле]]<br/>''[[:d:Q74217|итальян әдәбияты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q515601|итальянистика]]''
|
| ''[[:d:Q1277348|Romance studies]]''<br/>[[филология]]
| [[итальян теле]]<br/>[[итальяннар]]<br/>''[[:d:Q74217|итальян әдәбияты]]''<br/>''[[:d:Q1992919|Италия мәдәнияте]]''
|
|-
| ''[[:d:Q160289|ишетү]]''
|
| ''[[:d:Q160402|хисләрне тою]]''<br/>''[[:d:Q14908172|sensory perception of mechanical stimulus]]''
|
| ''[[:d:Q103884376|hearing science]]''<br/>''[[:d:Q569965|аудиология]]''
|-
| ''[[:d:Q29051|иҗтимагый антропология]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| җәмгыять һәм җәмгыятьтәге аерым шәхесләр арасындагы мөнәсәбәтләрне өйрәнүче академик дисциплиналар
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q97929320|humanities, arts and social sciences]]''
| [[җәмгыять]]
|
|-
| ''[[:d:Q14565700|иҗтимагый фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q600134|курс]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q111146040|иң яңа заман]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q107407196|йокы нейрофәне]]''
|
|
| [[баш мие]]<br/>''[[:d:Q36348|төш]]''<br/>[[йокы]]<br/>''[[:d:Q660910|нейрофизиология]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1752583|йокыбелем]]''
|
|
| [[йокы]]
|
|-
| ''[[:d:Q2295061|йолдыз астрономиясе]]''
|
| [[астрономия]]
|
|
|-
| [[йөрәк-кан тамырлары чирләре]]
|
| ''[[:d:Q18557436|disease of anatomical entity]]''<br/>[[авыру]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130384071|казылма байлыкларны чыгару тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q17524420|тарих аспекты]]''<br/>''[[:d:Q259209|сәнәгый археология]]''
| ''[[:d:Q44497|тау эше]]''
|
|-
| ''[[:d:Q130236442|кан физиологиясе]]''
|
| [[физиология]]
| ''[[:d:Q70680972|канның физиологик феноменнары]]''
|
|-
| ''[[:d:Q177571|карарлар кабул итү теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>[[статистика]]<br/>''[[:d:Q5862903|ихтималлылык теориясе]]''
|
|
|-
| [[кардиология]]
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q113129005|cardiovascular medicine and haematology]]''
| [[йөрәк]]
|
|-
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>[[география]]
| [[харита]]<br/>''[[:d:Q60533375|картографик ресурслар]]''
| ''[[:d:Q124623978|Cartography & GIS]]''<br/>''[[:d:Q124624035|studies in cartography]]''
|-
| ''[[:d:Q1735560|каталан теле филологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q24260742|catalanistics]]''<br/>[[филология]]
| [[каталан теле]]
| ''[[:d:Q24260742|catalanistics]]''
|-
| ''[[:d:Q1323170|квакерлар экклезиологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q223693|экклезиология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q27997|кельт телләре филологиясе]]''
|
| [[филология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5058556|кельт әдәбияты]]''
|
| [[әдәбият]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q13526509|кериялистикы]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q33289|creole]]''<br/>''[[:d:Q33831|pidgin]]''
|
|-
| ''[[:d:Q622439|кече һәм урта предприятиеләр]]''
|
| [[предприятие]]<br/>''[[:d:Q10541491|хокуки форма]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3999|кеше анатомиясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q23852|кеше тәне]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113884025|кеше морфологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q183252|морфология]]''<br/>''[[:d:Q27172|физик антропология]]''
|
|
|-
| [[кеше хокуклары]]
|
| [[хаклар]]<br/>''[[:d:Q367293|килешү]]''
|
| ''[[:d:Q180592|социаль фәлсәфә]]''<br/>''[[:d:Q488059|фәлсәфи антропология]]''
|-
| ''[[:d:Q2347178|кеше үсеше]]''
|
| ''[[:d:Q41805950|animal development]]''<br/>[[мәгариф]]<br/>[[социология]]<br/>[[сәламәтлек]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q123637|кибернетика]]''
|
| ''[[:d:Q682496|системотехника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q29583|кием дизайны]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2501507|кием тарихы]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q119285919|кием тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q657632|кинезиология]]''
|
| [[фән]]
| ''[[:d:Q3326454|хәрәкәт]]''
|
|-
| [[кинология]]
| этләрне өйрәнү
|
| [[эт]]
|
|-
| ''[[:d:Q7140480|кисәкчекләр зурлыгын анализлау]]''
|
| ''[[:d:Q217602|анализ]]''<br/>''[[:d:Q7140504|particle technology]]''<br/>''[[:d:Q12097476|гранулометрия]]''
| ''[[:d:Q98815202|droplet size]]''<br/>''[[:d:Q7140503|particle size]]''<br/>''[[:d:Q466491|grain size]]''
|
|-
| ''[[:d:Q118227618|китапханәләр икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q118248041|library planning]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q199655|китапханәчелек]]''
|
| ''[[:d:Q16387|information science]]''
| ''[[:d:Q1929761|knowledge organization]]''
|
|-
| ''[[:d:Q856600|китапханәчелек тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q199655|китапханәчелек]]''<br/>[[тарих]]<br/>[[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q10913068|классик кытай теле библиографиясе]]''
|
| [[филология]]<br/>''[[:d:Q576921|Chinese classics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q8011708|классик кытай теле семантикасы]]''
|
| [[филология]]<br/>''[[:d:Q10958685|小学 (学問)]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q495527|классик чор филологиясе]]''
|
| [[филология]]<br/>''[[:d:Q841090|антик дәвер белеме]]''
| [[латин теле]]<br/>[[Борынгы юнан теле|борынгы грек теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q112939741|климат үзгәреше процесслары]]''
|
| ''[[:d:Q112939747|Climate change science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110469028|климат үзгәреше хокукы]]''
|
| ''[[:d:Q328798|экологик хокук]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5133463|климат үзгәреше һәм экосистемалар]]''
|
|
|
|
|-
| [[климатология]]
|
| ''[[:d:Q52107|физик география]]''<br/>''[[:d:Q5334416|atmospheric physics]]''<br/>[[метеорология]]<br/>''[[:d:Q43518|океанография]]''
| [[климат]]
|
|-
| ''[[:d:Q1774688|клиник фармакология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''
| тикшеренү өлкәсе
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2853045|когнитив антропология]]''
|
| ''[[:d:Q147638|когнитивистика]]''<br/>[[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124610929|когнитив картография]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2668072|коллекция]]''
| җисемнәрнең ниндидер максат белән җыелган җыелмасы
| ''[[:d:Q386724|әсәр]]''<br/>''[[:d:Q16887380|төркем]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116250825|колтта-саам теле һәм мәдәнияте]]''
|
| ''[[:d:Q1663942|Sámi studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131560888|кометология]]''
|
| [[астрономия]]
| [[комета]]
|
|-
| ''[[:d:Q26643|коммерция]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
| ''[[:d:Q601401|сәүдә]]''
|
|-
| ''[[:d:Q118930251|коммуникацияләр икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11680831|коммуникацияләр турында фән]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|-
| ''[[:d:Q287983|кониология]]''
|
| [[фән]]
| ''[[:d:Q498957|particulates]]''<br/>''[[:d:Q165632|тузан]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12112477|конструктивна географія і раціональне використання природних ресурсів]]''
|
| [[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1784169|коптология]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''<br/>''[[:d:Q439072|classical studies]]''
| ''[[:d:Q146744|коптлар]]''<br/>''[[:d:Q66711947|копт христианлыгы]]''<br/>''[[:d:Q36155|копт теле]]''<br/>''[[:d:Q321083|копт язуы]]''<br/>''[[:d:Q577622|копт сәнгате]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104376880|корал рифлары биологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q7173|океан биологиясе]]''
| ''[[:d:Q11292|coral reef]]''
|
|-
| ''[[:d:Q127676088|корткычларга каршы көрәш]]''
|
| [[фән]]
| ''[[:d:Q2306047|pest control]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2370897|Коръән белеме]]''
|
| ''[[:d:Q843909|Ислам белеме]]''<br/>[[дин белеме]]
| [[Коръән]]
|
|-
| ''[[:d:Q10453718|космик астрономия]]''
| космостагы астрономик тикшеренүләр
| [[астрономия]]
|
|
|-
| [[Космик биология]]
|
| ''[[:d:Q22719|галәмгизәрчелек]]''<br/>[[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q338|космология]]''
| астрономиянең тулаем галәмнең үзенчәлекләрен һәм эволюциясен өйрәнә торган бүлеге
| [[астрономия]]
| [[кара энергия]]<br/>''[[:d:Q5223514|кара сыекча]]''<br/>[[Галәм]]<br/>[[кара матдә]]
|
|-
| ''[[:d:Q25054415|космос психологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q538904|гамәли психология]]''<br/>[[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q338|космология]]''<br/>[[фән]]
| ''[[:d:Q180046|space exploration]]''<br/>''[[:d:Q686876|space colonization]]''
| ''[[:d:Q6643326|кусмик пылазмы физикысы]]''<br/>''[[:d:Q10453718|космик астрономия]]''
|-
| ''[[:d:Q113884132|космохронология]]''
|
| ''[[:d:Q130788|хронология]]''<br/>''[[:d:Q338|космология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q129261095|космоэкология]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1640995|котып тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q6502154|exploration]]''<br/>[[география]]
| ''[[:d:Q60670|котып төбәкләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136352|кошлар анатомиясе]]''
|
| ''[[:d:Q8198634|хайваннар анатомиясе]]''<br/>''[[:d:Q10818163|vertebrate anatomy]]''
| ''[[:d:Q105395991|bird body]]''
|
|-
| ''[[:d:Q111680421|кошлар генетикасы]]''
|
| ''[[:d:Q4869597|batrachology]]''<br/>''[[:d:Q110310405|хайваннар генетикасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111680396|кошлар физиологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q2432331|хайваннар физиологиясе]]''<br/>[[орнитология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112031785|Кояш-Җир бәйләнеше]]''
|
| [[геофизика]]<br/>''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
| ''[[:d:Q17996169|кояш нурланышы]]''<br/>[[кояш җиле]]<br/>''[[:d:Q11547|космик нурланыш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q43504|криминалистика]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q161733|криминология]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| [[җинаять]]<br/>''[[:d:Q623184|девиация]]''
|
|-
| ''[[:d:Q8789|криптография]]''
|
| ''[[:d:Q365674|security engineering]]''<br/>''[[:d:Q2695280|техника]]''
| ''[[:d:Q976521|cryptosystem]]''
|
|-
| ''[[:d:Q160398|кристаллография]]''
| матдәнең кристаллик халәте һәм кристаллар турындагы фән
| [[аналитик химия]]<br/>''[[:d:Q83353|минералогия]]''<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
| [[кристалл]]
|
|-
| ''[[:d:Q5186702|критик картография]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''<br/>''[[:d:Q301751|тәнкыйди социология]]''
| ''[[:d:Q133871657|critical mapping]]''<br/>''[[:d:Q133871677|critical map]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5186711|критик этнография]]''
|
| ''[[:d:Q301751|тәнкыйди социология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2626091|Крыніцазнаўства]]''
|
| [[тарихнамә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q833495|кулланучы сайлавы]]''
| файдалылыкны билгеләүче теория
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q1416170|preference]]''
|
| [[микроикътисад]]
|-
| ''[[:d:Q110566862|купалазнаўства]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| [[Янка Купала]]
|
|-
| ''[[:d:Q165194|кушымталарны программалау интерфейсы]]''
| тышкы программаларда куллану өчен әзер аст-программа, структура, константлар һ.б. җыентыгы
| ''[[:d:Q23808|арайөз]]''<br/>''[[:d:Q241317|компьютер платформасы]]''<br/>''[[:d:Q132364|communication protocol]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1772875|кыргый табигать биологиясе]]''
|
| [[экология]]<br/>[[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q67312597|кытай теле лексикологиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q456012|Кытай әдәбияты]]''
|
| ''[[:d:Q15945785|East Asian literature]]''
|
| ''[[:d:Q109673446|Chinese literature]]''<br/>''[[:d:Q7306175|redology]]''
|-
| ''[[:d:Q139119281|кітабістыка]]''
|
| [[Төркият|төркиятчелек]]<br/>''[[:d:Q816139|Belarusian studies]]''
| ''[[:d:Q139119380|беларуска-татарскае пісьменства]]''<br/>[[Польша-Литва татарлары]]
|
|-
| ''[[:d:Q110495051|күзәнәкләр иммунологиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q133806408|күзәнәкләр эволюциясе биологиясе]]''
|
| [[цитология]]<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q165838|күлбелем]]''
|
| ''[[:d:Q4782809|aquatic science]]''
| ''[[:d:Q863944|land waters]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1660119|күчемсез милек икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
| ''[[:d:Q1660132|real estate industry]]''<br/>''[[:d:Q202346|real estate market]]''
|
|-
| ''[[:d:Q162817|Көнчыгыш Азия тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q4806809|Asian studies]]''
| [[Көнчыгыш Азия]]
|
|-
| ''[[:d:Q15609389|Көньяк Азия телләре]]''
|
| ''[[:d:Q2624777|Азия телләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q149267|Көньяк Азия әдәбияты]]''
|
| ''[[:d:Q149512|Азия әдәбияты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q184524|лексикография]]''
|
| [[лексикология]]
| [[лексика]]
|
|-
| [[лексикология]]
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q111352|лексема]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2442870|лепидоптерология]]''
|
| [[энтомология]]
| [[Күбәләкләр|тәңкәканатлылар]]
|
|-
| ''[[:d:Q9259810|леттонистика]]''
|
| ''[[:d:Q463604|baltistics]]''<br/>[[филология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q840436|Лимнология]]''
|
| ''[[:d:Q165838|күлбелем]]''
| ''[[:d:Q337567|сулык]]''
|
|-
| ''[[:d:Q772835|лингвистик антропология]]''
|
| [[антропология]]<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
|
| ''[[:d:Q160845|социолингвистика]]''
|-
| ''[[:d:Q6556376|липидомика]]''
|
|
| ''[[:d:Q6556375|липидом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6538759|литология]]''
|
| ''[[:d:Q163082|петрология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16000119|магматик тау токымы петрологиясе]]''
| магматик тау токымын өйрәнүе
| ''[[:d:Q163082|петрология]]''
| [[магмалы тау токымнары]]
|
|-
| ''[[:d:Q121353464|магнитоакустика]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
|
|-
| [[магнитогидродинамика]]
|
| ''[[:d:Q172145|fluid mechanics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113135490|макромолекуляр һәм материаллар химиясе]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1270672|малаистика]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''<br/>[[филология]]<br/>''[[:d:Q7569309|Southeast Asian studies]]''
| [[Малайя теле|малай теле]]<br/>[[индонезия теле]]<br/>''[[:d:Q15065|малайзияле малай теле]]''<br/>''[[:d:Q5193538|Бруней мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q66753730|малай халкы мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q2576866|Малайзия мәдәнияте]]''
|
|-
| [[маори теле]]
|
| ''[[:d:Q38937|Tahitic]]''<br/>''[[:d:Q99547709|Mātauranga Māori]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110391017|маориләр мәдәни икътисады]]''
|
| ''[[:d:Q110373936|Māori peoples, society and community]]''<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| [[маркетинг]]
| кыйммәтне тикшерү, тудыру һәм клиентларга ирештерү процессы һәм аны өйрәнү өлкәсе
| ''[[:d:Q122827343|public communication]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2853046|марксист антропология]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11033|массакүләм мәгълүмат чаралары]]''
|
| ''[[:d:Q340169|мәгълүмат таратучы]]''<br/>''[[:d:Q121182|мәгълүмат системасы]]''
|
| ''[[:d:Q165650|media studies]]''<br/>''[[:d:Q11680831|коммуникацияләр турында фән]]''<br/>''[[:d:Q97008347|үзара тәэсир итешүләр фәне]]''<br/>''[[:d:Q727825|медиасоциология]]''<br/>''[[:d:Q50636|медиа тарихы]]''
|-
| ''[[:d:Q3972943|матбагачылык]]''
|
| ''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''<br/>''[[:d:Q11024|аралашу]]''<br/>[[гуманитар фәннәр]]
|
| ''[[:d:Q86430648|нәшриятчылык тарихы]]''
|-
| [[матди мирас]]
|
| [[мәдәният]]
|
| ''[[:d:Q1671076|урта гасырлар археологиясе]]''<br/>''[[:d:Q50637|сәнгать белеме]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>''[[:d:Q58854|әдәби критика]]''<br/>''[[:d:Q15873402|history of the book]]''<br/>[[антропология]]
|-
| [[математик анализ]]
|
| ''[[:d:Q837863|pure mathematics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q747534|математик икътисад]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q141495|математик оптимизация]]''
|
| ''[[:d:Q24476018|optimization]]''
| ''[[:d:Q984063|оптимизация мәсьәләсе]]''
| ''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''
|-
| ''[[:d:Q745328|математик статистика]]''
|
|
|
|
|-
| [[математика]]
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| ''[[:d:Q246672|математик объект]]''
|
|-
| ''[[:d:Q74130636|математика антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| ''[[:d:Q214609|материал]]''<br/>''[[:d:Q112225193|материал үзлеге]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11944354|материаллар химиясе]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>[[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q751611|матиматик биялугия]]''
|
| ''[[:d:Q2419229|теоретик биология]]''<br/>''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''
| ''[[:d:Q4299308|modelling biological systems]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1908242|матирьяллар физикысы]]''
|
| [[физика]]<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2539|машина өйрәнүе]]''
| ясалма интеллект өлкәсе
| [[ясалма интеллект]]
| ''[[:d:Q115215420|machine learning model]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12586619|машиналар белеме]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q50636|медиа тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q858517|мәдәният тарихы]]''<br/>''[[:d:Q3633560|history of communication]]''
| ''[[:d:Q340169|мәгълүмат таратучы]]''
|
|-
| [[медицина]]
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1779521|медицина антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q126945|медицина белеме бирү]]''
|
| [[мәгариф]]<br/>''[[:d:Q16861871|өйрәнү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3499804|медицина биологиясе]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1933330|медицина геологиясе]]''
| табигый геологик факторларны һәм аларның кеше һәм хайваннар сәламәтлегенә тәэсирен өйрәнүе
| [[геология]]<br/>[[медицина]]
|
|
|-
| [[медицина тарихы]]
|
| ''[[:d:Q201486|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11790210|медицина фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q9189409|медицина һәм биомолекуляр химиясе]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q104712717|мембранология]]''
|
| [[цитология]]
|
|
|-
| [[менеджмент]]
| планлаштыру, оештыру, координация һәм контроль фәне
| ''[[:d:Q1783823|coordination]]''<br/>''[[:d:Q29017603|control]]''<br/>''[[:d:Q338754|контроль]]''
|
| ''[[:d:Q113884213|менеджмент социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q22811962|идарә турында фән]]''<br/>''[[:d:Q2414942|менеджмент фәне]]''
|-
| ''[[:d:Q2414942|менеджмент фәне]]''
|
| ''[[:d:Q5001951|бизнес тикшеренүләре]]''
| [[менеджмент]]
|
|-
| ''[[:d:Q12149006|метаболомика]]''
|
| ''[[:d:Q177005|хисаплау биологиясе]]''<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>''[[:d:Q158666|-омика]]''
| ''[[:d:Q407595|метаболит]]''<br/>''[[:d:Q903667|метаболом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q903778|метагеномика]]''
|
| ''[[:d:Q222046|геномика]]''
| ''[[:d:Q65980717|метагеном]]''
|
|-
| ''[[:d:Q111968621|метаморфик тау токымнары петрологиясе]]''
| метаморфик тау токымнарын өйрәнү
| ''[[:d:Q163082|петрология]]''
| ''[[:d:Q47069|метаморфик тау токымы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q35277|метафизика]]''
|
| ''[[:d:Q596284|metaphilosophy]]''
| ''[[:d:Q2326055|хәрәкатләнмичә хәрәкәть иттерүче]]''
|
|-
| [[метеорология]]
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q757520|атмосфера турында фәннәр]]''
| [[һава торышы]]<br/>''[[:d:Q2615451|atmospheric circulation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q394|метрология]]''
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q26425130|микенология]]''
|
| ''[[:d:Q1413128|Indo-European studies]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>[[филология]]
| ''[[:d:Q181264|Mycenaean Greece]]''<br/>''[[:d:Q668366|Mycenaean Greek]]''
|
|-
| [[микология]]
|
|
| [[гөмбәләр]]
|
|-
| ''[[:d:Q127478574|микоплазмология]]''
|
| [[бактериология]]
| ''[[:d:Q210975|микоплазма]]''
|
|-
| [[микробиология]]
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q475023|төгәл фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135471402|микрогеология]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| [[микроикътисад]]
| аерым икътисади агентлар гамәлләрен өйрәнүче икътисади теория бүлеге
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
| ''[[:d:Q166656|таләп һәм тәкъдим]]''<br/>''[[:d:Q833495|кулланучы сайлавы]]''<br/>[[икътисади чыгымнар]]<br/>''[[:d:Q877707|базар структурасы]]''<br/>''[[:d:Q622657|базар механизмы уңышсызлыгы]]''<br/>''[[:d:Q282640|гомуми тигезләнеш теориясе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1074953|микроскопия]]''
|
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''<br/>''[[:d:Q217602|анализ]]''<br/>''[[:d:Q3918374|фәнни технология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134810742|микротуфрак белеме]]''
|
| ''[[:d:Q215501|туфракны өйрәнү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q175403|микроэлектроника]]''
|
| [[электроника]]
|
|
|-
| [[Милли холык]]
|
| [[антропология]]
| ''[[:d:Q15836344|national character]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4314780|милләтчелек тикшеренүләре]]''
|
|
| [[милләтчелек]]
|
|-
| ''[[:d:Q83353|минералогия]]''
|
| [[геология]]
| ''[[:d:Q7946|минерал]]''
|
|-
| ''[[:d:Q674407|миология]]''
|
| [[анатомия]]
| [[Мускуллар|мускул]]
|
|-
| ''[[:d:Q25101906|мирас өйрәнүләре]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| [[мәдәни мирас]]
| ''[[:d:Q112939606|architectural heritage and conservation]]''
|-
| ''[[:d:Q580854|мифография]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q118906198|мода психологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q538904|гамәли психология]]''
| [[мода]]<br/>''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3848331|молекуляр антропология]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q133806416|молекуляр паразитология]]''
|
| [[паразитология]]<br/>[[молекуляр биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1056943|молекуляр патология]]''
|
| [[патология]]<br/>''[[:d:Q3523816|molecular medicine]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113884277|молекуляр фармакология]]''
|
| [[фармакология]]<br/>[[молекуляр биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q127693658|молекуляр һәм күзәнәкләр фармакологиясе]]''
|
| [[фармакология]]<br/>''[[:d:Q113884277|молекуляр фармакология]]''<br/>''[[:d:Q127693772|күзәнәкләр фармакологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1944500|монгол халыкларын өйрәнү]]''
|
| ''[[:d:Q162817|Көнчыгыш Азия тикшеренүләре]]''
| [[монгол теле]]<br/>''[[:d:Q41975|монголлар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3324383|морфотектоника]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''<br/>''[[:d:Q7950|plate tectonics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q460162|музейчылык фәне]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| [[музей]]
| ''[[:d:Q12036434|музейчылыкның гомуми теориясе]]''
|-
| ''[[:d:Q10590700|музыйка тарихы]]''
|
| [[тарих]]<br/>''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
| ''[[:d:Q846047|history of music]]''
|
|-
| ''[[:d:Q208365|музыйкый итнаграфия]]''
|
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''<br/>[[этнография]]
|
|
|-
| [[музыка]]
| сәнгатьнең бер төре
| ''[[:d:Q173799|күңел ачу]]''<br/>''[[:d:Q2018526|сәнгать]]''
|
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''<br/>''[[:d:Q193544|музыка теориясе]]''<br/>''[[:d:Q1955278|музыка социологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q1955092|музыка антропологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
|
| ''[[:d:Q136076495|musicking]]''<br/>''[[:d:Q944537|гуманитар фән]]''<br/>[[культурология]]
| [[музыка]]<br/>''[[:d:Q11921029|musical style]]''<br/>''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
|
|-
| ''[[:d:Q193544|музыка теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q17737|теория]]''
| [[музыка]]
|
|-
| ''[[:d:Q510293|музыкаль акустика]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q207628|музыкаль композиция]]''
|
| ''[[:d:Q2188189|musical work]]''
|
| ''[[:d:Q105107008|music composition]]''
|-
| ''[[:d:Q11748889|музыкаль тәнкыйть]]''
|
| ''[[:d:Q17955|тәнкыйть]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4450944|мытная справа]]''
|
|
| ''[[:d:Q12123618|митна система]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5341272|мәгариф антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1394203|мәгълүмат икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
| ''[[:d:Q871337|мәгълүмати икътисад]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6031108|мәгълүмат тарихы]]''
|
| [[фән]]
| [[мәгълүмат]]<br/>[[тарих]]
|
|-
| ''[[:d:Q131222|мәгълүмат теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q20026918|математик теория]]''
|
|
|-
| [[мәгълүмат технологияләре]]
|
| ''[[:d:Q5268834|мәгълүмати-коммуникацион технологияләр]]''
|
| ''[[:d:Q4027615|информатика]]''<br/>''[[:d:Q64812807|information systems studies]]''
|-
| ''[[:d:Q5268834|мәгълүмати-коммуникацион технологияләр]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1041282|мәдәният икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1858421|мәкальбелем]]''
|
| ''[[:d:Q1126894|phraseology]]''
| ''[[:d:Q12773435|paroimia]]''<br/>[[мәкаль]]
|
|-
| ''[[:d:Q12244500|мәкасид]]''
| шәригать максатлары
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q28065|мәхкәмәи антропология]]''
|
| ''[[:d:Q495304|forensic science]]''<br/>[[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q647525|мөгамәләи икътисад фәне]]''
| психология, белем үзләштерү, хис, мәдәни һәм иҗтимагый үзенчәлекләрнең икътисади карарлар кабул итүгә тәэсирне өйрәнүче дисциплина
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>[[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3919817|мөгамәләи фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
| [[тотыш]]
|
|-
| ''[[:d:Q3450906|мөгәмәләи биология]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q912169|нанофән]]''
|
| [[фән]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q382451|нарраталугия]]''
|
| ''[[:d:Q459381|әдәбият назариясе]]''<br/>''[[:d:Q132116|фольклористика]]''
| ''[[:d:Q1318295|narrative]]''<br/>''[[:d:Q42109240|әдәби сюжет]]''<br/>''[[:d:Q217086|story]]''
|
|-
| [[неврология]]
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q131850943|medicine of the nerves]]''<br/>''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
| [[нерв системасы]]
|
|-
| ''[[:d:Q6041275|невроэмбриология]]''
|
| [[эмбриология]]<br/>''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q948647|нейроанатомия]]''
|
| [[анатомия]]<br/>''[[:d:Q207011|нейрофән]]''<br/>''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''<br/>[[неврология]]
| ''[[:d:Q123385511|brain region]]''<br/>[[нерв системасы]]
|
|-
| ''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''
|
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''<br/>[[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q129093219|нейрогистология]]''
|
| [[гистология]]<br/>''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1045712|нейроикътисад]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3872|нейропсихология]]''
|
| [[психология]]<br/>[[неврология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
|
| [[фән]]<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
| [[баш мие]]<br/>''[[:d:Q47273|үзәк нерв системасы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q129092748|нейроцитология]]''
|
| ''[[:d:Q3009579|цитология]]''<br/>''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''
| [[нейрон]]
|
|-
| ''[[:d:Q1335366|нейроэндокринология]]''
|
|
| ''[[:d:Q11364|гормоннар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12040626|некрология]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q76996465|немец теле филологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q166153|German studies]]''<br/>[[филология]]
| ''[[:d:Q11860432|герман телләре әдәбияты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q24952707|нео-латин филология]]''
| урта гасырлардан башлап XIX гасырына кадәр латинча әдәбиятне өйрәнүче филология бүлеге
| [[филология]]
| ''[[:d:Q1248221|яңа чор латынчасы]]''<br/>''[[:d:Q499083|Ренессанс чоры латынчасы]]''<br/>''[[:d:Q1163234|урта гасырлар латынчасы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11790583|неофилология]]''
| кулланылыштагы телләрне өйрәнүче академик дисциплина
| [[филология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1273174|Нефть промыселы эше]]''
| һөнәр
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1194317|низагларны өйрәнү]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''<br/>''[[:d:Q730920|problem solving]]''
|
| ''[[:d:Q55659895|conflict analysis and resolution]]''
|-
| ''[[:d:Q114476|ноология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12134363|ноосферология]]''
|
| [[экология]]
| ''[[:d:Q729672|ноосфера]]''
|
|-
| ''[[:d:Q131819730|Норвегия административ хокукы]]''
|
| ''[[:d:Q16915192|Норвегия хокукы]]''<br/>''[[:d:Q171251|административ хокук]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q26086|норматив икътисади теория]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3125341|ноэтика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q25615885|нуклеоника]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q86430648|нәшриятчылык тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q50636|медиа тарихы]]''<br/>''[[:d:Q257933|матбагачылык тарихы]]''
| ''[[:d:Q3972943|матбагачылык]]''<br/>''[[:d:Q16023725|нәшриятчылык тармагы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1937189|оешма коммуникацияләре]]''
|
| ''[[:d:Q1066689|human communication]]''
|
| ''[[:d:Q2029930|organizational studies]]''
|-
| ''[[:d:Q7173|океан биологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q5728861|сулыклар биологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1130698|гидробиология]]''
| ''[[:d:Q1230015|диңгез тормышы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3349060|океанология]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| [[океан]]
|
|-
| ''[[:d:Q2305675|окситан әдәбияты]]''
|
|
|
|
|-
| [[онкология]]
|
| [[медицина]]
| [[яман шеш]]
|
|-
| ''[[:d:Q44325|онтология]]''
|
|
| [[чынбарлык]]<br/>[[яшәү]]<br/>''[[:d:Q461674|becoming]]''<br/>[[яшәеш]]
|
|-
| ''[[:d:Q618211|оптометрия]]''
| шәхеснең күрү үзенчәлекләрне ачыклау һәм төзәтүгә багышланган сәламәтлек саклау тармагы
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''<br/>''[[:d:Q113129180|офтальмология һәм оптометрия]]''
|
|
|-
| [[органик булмаган химия]]
|
| [[химия]]
| ''[[:d:Q190065|органик булмаган кушылма]]''
|
|-
| [[органик химия]]
|
| [[химия]]
| [[органик кушылмалар]]
|
|-
| ''[[:d:Q1297776|органология]]''
|
| ''[[:d:Q183252|морфология]]''<br/>[[анатомия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7102834|орисмология]]''
| техник терминнарны шәрехләү
| [[фән]]<br/>''[[:d:Q184524|лексикография]]''<br/>[[лексикология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q107547967|орлык экологиясе]]''
| орлыклар экологиясе
| ''[[:d:Q1387972|үсемлекләр экологиясе]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130239031|осфрезиология]]''
|
| ''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''<br/>[[химия]]
|
|
|-
| [[офтальмология]]
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q113129180|офтальмология һәм оптометрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113129180|офтальмология һәм оптометрия]]''
|
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7206|палеоантропология]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>[[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q192694|палеоботаника]]''
|
| ''[[:d:Q1578310|палеобиология]]''<br/>[[ботаника]]
| ''[[:d:Q3391551|prehistoric plant]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12137569|палеогеоморфология]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106099227|палеогерпетология]]''
|
| ''[[:d:Q3634677|vertebrate paleontology]]''<br/>[[герпетология]]
| ''[[:d:Q106099235|fossil amphibian]]''<br/>''[[:d:Q106099256|fossil reptile]]''
|
|-
| ''[[:d:Q27808133|палеоихтиология]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>[[палеозоология]]<br/>[[ихтиология]]
| ''[[:d:Q106112742|fish fossil]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
|
| ''[[:d:Q1402508|field research]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1501881|палеосейсмология]]''
|
| ''[[:d:Q83371|сейсмология]]''
| ''[[:d:Q11410991|палео җир тетрәве]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12909430|палеоэтноботаника]]''
|
| ''[[:d:Q841408|ethnobotany]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q108941726|палеоэтнология]]''
|
| ''[[:d:Q43455|этнология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q757248|папирология]]''
|
| ''[[:d:Q841090|антик дәвер белеме]]''
|
|
|-
| [[патология]]
| чирләрне өйрәнү һәм диагнозлауга багышланган медицина өлкәсе
| ''[[:d:Q2057971|сәламәтлек проблемасы]]''<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q57409595|педагогик фикер тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q116698620|педагогика тарихы]]''<br/>''[[:d:Q1195695|интеллектуаль тарих]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
| ''[[:d:Q944537|гуманитар фән]]''<br/>[[мәгариф]]
| [[мәгариф]]
| ''[[:d:Q8772471|educommunication]]''
|-
| ''[[:d:Q116698620|педагогика тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q861408|history of education]]''<br/>''[[:d:Q5341232|education theory]]''<br/>''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q123028|педиатрия]]''
|
| [[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q163082|петрология]]''
|
| [[геология]]
| [[тау токымы]]
|
|-
| ''[[:d:Q751439|планетар геология]]''
|
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q104499|планетология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
|
| ''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
| [[планета]]<br/>[[Астероидлар|астероид]]<br/>''[[:d:Q1022867|кече планета]]''<br/>[[кәрлә планета]]<br/>[[Иярчен|табигый иярчен]]<br/>[[планеталар системасы]]
|
|-
| ''[[:d:Q26110|позитив икътисади теория]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q31151|популяцион генетика]]''
|
| [[генетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q97360329|порнография тикшеренүләре]]''
|
|
| [[порнография]]
|
|-
| ''[[:d:Q116173051|португал телен укыту]]''
|
| ''[[:d:Q1455196|second-language education]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1721024|португалистика]]''
|
| ''[[:d:Q1277348|Romance studies]]''
| [[португал теле]]<br/>''[[:d:Q548144|Portuguese literature]]''<br/>[[Португалия]]
|
|-
| ''[[:d:Q7234391|постмодернист антропология]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q86008805|постсоциализм]]''
|
|
| ''[[:d:Q1673271|regime change]]''
|
|-
| ''[[:d:Q80006|программалау]]''
|
| ''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''<br/>''[[:d:Q205961|күнекмә]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q471857|протеомика]]''
|
| ''[[:d:Q3516872|molecular biology technique]]''<br/>''[[:d:Q4751159|аналитик химия]]''
| ''[[:d:Q860947|протеом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7251632|протестант экклезиологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q223693|экклезиология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q695827|прототарих]]''
|
| [[тарих]]
|
| ''[[:d:Q2310752|prehistoric archaeology]]''
|-
| [[Профилактик медицинасы|профилактик медицина]]
|
| [[сәламәтлекне саклау]]<br/>[[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7256237|психиатрик эпидемиология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7867|психиатрия]]''
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''<br/>[[психология]]<br/>''[[:d:Q131850943|medicine of the nerves]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2115942|психобиология]]''
|
| [[психология]]<br/>[[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1204375|психогенетика]]''
|
| [[генетика]]<br/>[[психология]]
| ''[[:d:Q784237|genetic predisposition]]''<br/>''[[:d:Q1773859|nature versus nurture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2116028|психологик антропология]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q12572036|этнопсихология]]''<br/>''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''
|
|
|-
| [[психология]]
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''<br/>''[[:d:Q3919817|мөгамәләи фәннәр]]''
| ''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]''<br/>''[[:d:Q3968640|психик халәте]]''<br/>''[[:d:Q10355314|psychism]]''<br/>''[[:d:Q194034|психика]]''<br/>''[[:d:Q12047512|психик күренеш]]''<br/>''[[:d:Q3491351|психик сыйфатлар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q129676870|психонозология]]''
|
| [[нозология]]<br/>[[психология]]<br/>''[[:d:Q7867|психиатрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q183257|психотерапия]]''
|
| ''[[:d:Q179661|терапия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11830794|птеридология]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q178249|Pteridophyta]]''
|
|-
| ''[[:d:Q203337|пульмонология]]''
|
| ''[[:d:Q11180|эчке авырулар]]''<br/>''[[:d:Q123028|педиатрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3631294|пәнҗаб теле әдәбияты]]''
|
| ''[[:d:Q149512|Азия әдәбияты]]''
|
|
|-
| [[радиобиология]]
|
| [[биология]]
| [[ионлаштыручы нурланыш]]
|
|-
| ''[[:d:Q1446961|ракетотехника]]''
|
| ''[[:d:Q3798668|aerospace engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65281066|раса тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q27172|физик антропология]]''<br/>[[генетика]]
| [[раса]]
|
|-
| ''[[:d:Q1802210|регионнар буенча тарих]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q17524420|тарих аспекты]]''
| ''[[:d:Q63313685|history of a geographic region]]''
| ''[[:d:Q115160632|regional historiography]]''
|-
| [[реклама]]
| төрле формада, төрле чаралар ярдәмендә физик һәм юридик зат, товар, идея, башлангычлар турында таратыла торган мәгълүмат
| [[мәгълүмат]]<br/>''[[:d:Q17537576|иҗади эш]]''<br/>[[хезмәт]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130326133|ретровирусология]]''
|
| [[вирусология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1637030|ризык фәне]]''
|
| [[фән]]<br/>''[[:d:Q83588|химик инженерлык]]''<br/>''[[:d:Q123518019|food and nutritional science]]''
| [[ризык]]
|
|-
| [[риторика]]
|
| ''[[:d:Q1799072|ысул]]''
| ''[[:d:Q11680831|коммуникацияләр турында фән]]''
| ''[[:d:Q97008347|үзара тәэсир итешүләр фәне]]''<br/>''[[:d:Q11680831|коммуникацияләр турында фән]]''
|-
| ''[[:d:Q170978|робототехника]]''
|
| ''[[:d:Q180165|мехатроника]]''<br/>''[[:d:Q113104535|control engineering, mechatronics and robotics]]''
| ''[[:d:Q47538882|Mélina Gallopin]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12292472|Родинознание]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q9311551|родология]]''
|
| [[ботаника]]
| [[гөлҗимеш]]
|
|-
| ''[[:d:Q2077256|румын әдәбияты]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2175941|Romanian studies]]''
|-
| ''[[:d:Q122969414|рус теле дәресе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55693890|рус теле филологиясе]]''
|
| [[филология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q108905184|саам теле һәм мәдәнияте]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120367159|саам теле һәм әдәбияты]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q628403|саклап калу]]''
|
| ''[[:d:Q875686|экологик этика]]''<br/>''[[:d:Q832237|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|
|
|-
| [[салым салу]]
|
| ''[[:d:Q1151067|кеше урнаштырган кагыйдә]]''
|
| ''[[:d:Q63676333|фискаль социология]]''
|-
| [[санак лингвистикасы]]
|
| [[информатика]]<br/>''[[:d:Q12553063|mathematical linguistics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131289096|санак технологияләре]]''
|
| ''[[:d:Q85753733|computing education]]''
| ''[[:d:Q428691|computer engineering]]''
|
|-
| ''[[:d:Q112107934|санскрит әдәбияты]]''
|
|
| ''[[:d:Q1053936|санскрит әдәбияты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5245796|саңгыраубелем]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12293401|Свят и личност]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12293407|Сградостроителство]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q9158025|секс антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q98929208|сексуальлек өлкәсе тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q170912|сексология]]''
|
| [[психология]]<br/>[[социология]]<br/>[[медицина]]
| [[Кеше сексуальлеге|кешенең сексуальлеге]]
|
|-
| ''[[:d:Q98929208|сексуальлек өлкәсе тикшеренүләре]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q1143546|культурология]]''<br/>[[ҺБТК]]
| [[Квир]]<br/>[[ҺБТК]]<br/>''[[:d:Q3404005|questioning]]''<br/>[[Кеше сексуальлеге|кешенең сексуальлеге]]
|
|-
| ''[[:d:Q126181255|селенология]]''
| Айны өйрәнүче астрономия бүлеге
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
| [[Ай (иярчен)|Ай]]
|
|-
| ''[[:d:Q54837|семантик пәрәвез]]''
|
| [[бөтендөнья пәрәвезе]]<br/>''[[:d:Q1045785|семантик челтәр]]''<br/>''[[:d:Q7449064|Semantic integration]]''
|
| ''[[:d:Q1540472|knowledge engineering]]''
|-
| [[семиотика]]
|
| ''[[:d:Q84771819|interdisciplinary program]]''
| ''[[:d:Q681696|semiosis]]''<br/>''[[:d:Q3695082|билге]]''<br/>[[символ]]
|
|-
| ''[[:d:Q129978142|сильхети теле филологиясе]]''
|
| [[филология]]<br/>''[[:d:Q11790583|неофилология]]''
|
|
|-
| [[симерү]]
|
| ''[[:d:Q16956975|overnutrition]]''<br/>[[авыру]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130216732|синаптология]]''
|
| ''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''
| [[синапс]]
|
|-
| ''[[:d:Q269915|синология]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''<br/>''[[:d:Q162817|Көнчыгыш Азия тикшеренүләре]]''
| [[кытай теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q682496|системотехника]]''
|
| [[инженерлык]]
| ''[[:d:Q994895|техник систем]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7663779|систиматик музыйка белеме]]''
|
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11894281|советология]]''
|
| ''[[:d:Q76243567|Soviet studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2299570|соматология]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q219488|primatology]]''
|
|
|-
| [[социобиология]]
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q160845|социолингвистика]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q1321978|linguistic prescription]]''<br/>[[стандарт тел]]<br/>''[[:d:Q6486741|language ideology]]''<br/>''[[:d:Q11825133|language attitude]]''<br/>''[[:d:Q17141634|codification]]''<br/>''[[:d:Q1759988|тел нормалары]]''<br/>''[[:d:Q1193729|communicative competence]]''<br/>''[[:d:Q2390977|телне белү]]''<br/>''[[:d:Q1036601|hyperadaptation]]''<br/>''[[:d:Q1047050|usage]]''<br/>''[[:d:Q493477|hypercorrection]]''<br/>''[[:d:Q17164913|linguistic insecurity]]''
| ''[[:d:Q160845|социолингвистика]]''
|-
| [[социология]]
| кешеләр җәмгыятен һәм төрле иҗтимагый системаларны өйрәнүче фәнни дисциплина
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| [[җәмгыять]]<br/>[[Гендер|җенсият]]<br/>''[[:d:Q3533467|төркем гамәле]]''<br/>[[мәгариф]]<br/>''[[:d:Q268378|хезмәт]]''<br/>''[[:d:Q187588|иҗтимагый сыйныф]]''<br/>''[[:d:Q2672648|социаль низаг]]''<br/>''[[:d:Q517966|социаль структура]]''
| ''[[:d:Q932233|социология тарихы]]''<br/>''[[:d:Q11588254|социология социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q113884047|социология фәлсәфәсе]]''
|-
| ''[[:d:Q932233|социология тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q5076869|иҗтимагый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7552777|социомәдәни антропология]]''
|
| ''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''<br/>''[[:d:Q29051|иҗтимагый антропология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2305217|социоэкология]]''
|
| [[социология]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1799172|спорт антропологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5817289|спорт икътисады]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q840545|спорт медицинасы]]''
|
| ''[[:d:Q472094|exercise physiology]]''<br/>[[медицина]]<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q3505712|гаилә медицинасы]]''<br/>''[[:d:Q11180|эчке авырулар]]''<br/>''[[:d:Q2678675|physical medicine and rehabilitation]]''<br/>[[Профилактик медицинасы|профилактик медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1298380|спорт фәне]]''
|
| [[фән]]<br/>''[[:d:Q657632|кинезиология]]''
| ''[[:d:Q219067|физик күнегүләр]]''<br/>''[[:d:Q309252|physical fitness]]''<br/>[[спорт]]
|
|-
| ''[[:d:Q2330376|стандартология]]''
|
| [[филология]]
| [[стандарт тел]]
|
|-
| [[стоматология]]
|
| [[медицина]]<br/>[[сәламәтлекне саклау]]
| [[теш]]
|
|-
| ''[[:d:Q134783|стратиграфия]]''
|
| [[геология]]
| ''[[:d:Q82480|утырма тау токымнары]]''<br/>''[[:d:Q785020|sedimentary basin]]''<br/>[[Катлам (геология)|катлам]]
|
|-
| ''[[:d:Q334823|структур геология]]''
|
| ''[[:d:Q128894857|физик геология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1367522|сугышбелем]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
| [[сугыш]]
|
|-
| ''[[:d:Q1328688|суд биологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q495304|forensic science]]''<br/>[[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5728861|сулыклар биологиясе]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q4782809|aquatic science]]''
| ''[[:d:Q11710365|aquatic organism]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3429919|сценарийлар язу]]''
|
| [[язу]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q737201|сценография]]''
|
| ''[[:d:Q12826253|design]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5438164|сынулар механикасы]]''
| геологик сынулар тирәсендәге хәлләрне өйрәнүче дисциплина
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q327358|сүзьясалыш]]''
|
| ''[[:d:Q11398090|башкару]]''
| ''[[:d:Q728001|derivation]]''
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q137460112|vārddarināšana]]''
|-
| [[сәламәтлек]]
|
| ''[[:d:Q7189713|физиологик халәт]]''<br/>''[[:d:Q16681739|normality]]''<br/>''[[:d:Q19829125|юклык]]''
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q31218|сәламәтлек саклау икътисады]]''<br/>''[[:d:Q7552854|сәламәтлек һәм авыру социологиясе]]''<br/>[[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|-
| ''[[:d:Q31218|сәламәтлек саклау икътисады]]''
| икътисад тармагы
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
| [[сәламәтлек]]<br/>[[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
|-
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
|
|-
| [[Sänğät|сәнгать]]
| чынбарлыкны сынлы тасвирларга чагылдыру эше, эчке һәм тышкы дөньяны автор һәм башка кешеләр мәнфәгатендә, иҗади эштә күрсәтү
| ''[[:d:Q17537576|иҗади эш]]''
|
| ''[[:d:Q50637|сәнгать белеме]]''<br/>''[[:d:Q62302889|art practice]]''<br/>''[[:d:Q1792635|сәнгать социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q55336315|art]]''<br/>[[гуманитар фәннәр]]
|-
| ''[[:d:Q50637|сәнгать белеме]]''
|
| ''[[:d:Q944537|гуманитар фән]]''<br/>[[гуманитар фәннәр]]<br/>''[[:d:Q1757598|visual art education]]''
| ''[[:d:Q838948|сәнгать әсәре]]''<br/>''[[:d:Q50641|сәнгать тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q45741429|сәнгать географиясе]]''
|
| ''[[:d:Q50637|сәнгать белеме]]''<br/>[[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q928865|сәнгать терапиясе]]''
|
| ''[[:d:Q838202|expressive therapy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1661989|Сәнәгать 4.0]]''
| дүртенче сәнәгый революция
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112980803|сәнәгый робототехника]]''
|
| ''[[:d:Q170978|робототехника]]''
| ''[[:d:Q1128980|сәнәгый робот]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6745636|сәнәгый химия]]''
|
| [[химия]]<br/>''[[:d:Q3958441|икътисад секторы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q27778|сәяси антропология]]''
|
| ''[[:d:Q29051|иҗтимагый антропология]]''
|
|
|-
| [[сәяси икътисад]]
|
| ''[[:d:Q15831440|сәяси фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3500207|сәяси фикер тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1147507|сәясәт тарихы]]''<br/>''[[:d:Q179805|сәяси фәлсәфә]]''<br/>''[[:d:Q27654|фәлсәфә тарихы]]''<br/>''[[:d:Q1195695|интеллектуаль тарих]]''<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q15831440|сәяси фәннәр]]''
| сәясәтне тулаем өйрәнүче академик дисциплиналар җыелмасы
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| [[сәясәт]]
|
| ''[[:d:Q3482410|group behaviour]]''<br/>''[[:d:Q4686698|adversarial process]]''<br/>''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>''[[:d:Q97008347|үзара тәэсир итешүләр фәне]]''<br/>''[[:d:Q745692|сәяси социология]]''<br/>''[[:d:Q1147507|сәясәт тарихы]]''<br/>''[[:d:Q52084073|анархист антропология]]''
|-
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
| ''[[:d:Q15831440|сәяси фәннәр]]''
| [[сәясәт]]
|
|-
| ''[[:d:Q1790516|сөйләм мәдәнияте]]''
|
| [[мәдәният]]<br/>[[филология]]
| ''[[:d:Q11823964|тел дөреслеге]]''<br/>''[[:d:Q1759988|тел нормалары]]''<br/>''[[:d:Q15879993|тел хатасы]]''<br/>''[[:d:Q2390977|телне белү]]''
|
|-
| ''[[:d:Q189436|сөйләмне тану]]''
|
| [[санак лингвистикасы]]<br/>''[[:d:Q30642|табигый телне эшкәртү]]''<br/>''[[:d:Q40889874|sound recognition]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q52946|сөйләшү]]''
|
| ''[[:d:Q1066689|human communication]]''<br/>''[[:d:Q11461|аваз]]''<br/>''[[:d:Q4127956|second signal system]]''
|
| ''[[:d:Q208365|музыйкый итнаграфия]]''
|-
| ''[[:d:Q484591|табигать тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[табигать]]
|
|-
| ''[[:d:Q20113959|табигатьне саклау]]''
|
| ''[[:d:Q628403|саклап калу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105575840|табигый ресурслар]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
| ''[[:d:Q188460|табигый ресурслар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q30642|табигый телне эшкәртү]]''
|
| [[ясалма интеллект]]<br/>[[информатика]]<br/>[[санак лингвистикасы]]<br/>академик дисциплина<br/>''[[:d:Q750843|information processing]]''
| ''[[:d:Q2554325|lemmatisation]]''<br/>''[[:d:Q1271424|part-of-speech tagging]]''<br/>''[[:d:Q194152|parsing]]''<br/>''[[:d:Q7451191|sentence boundary disambiguation]]''<br/>''[[:d:Q1416732|stemming]]''<br/>''[[:d:Q2748079|terminology extraction]]''<br/>''[[:d:Q1759657|lexical semantics]]''<br/>''[[:d:Q79798|machine translation]]''<br/>''[[:d:Q403574|named-entity recognition]]''<br/>''[[:d:Q1513879|natural language generation]]''<br/>''[[:d:Q167555|текстны тану]]''<br/>''[[:d:Q1074173|question answering]]''<br/>''[[:d:Q6588467|textual entailment]]''<br/>''[[:d:Q7310755|relationship extraction]]''<br/>''[[:d:Q2271421|sentiment analysis]]''<br/>''[[:d:Q1948408|text segmentation]]''<br/>''[[:d:Q48522|word-sense disambiguation]]''<br/>''[[:d:Q1394144|automatic summarization]]''<br/>''[[:d:Q63087|coreference]]''<br/>''[[:d:Q1129466|discourse analysis]]''<br/>''[[:d:Q189436|сөйләмне тану]]''<br/>''[[:d:Q2266173|speech segmentation]]''<br/>''[[:d:Q16346|speech synthesis]]''<br/>''[[:d:Q18395344|word embedding]]''<br/>''[[:d:Q47165059|decompounding]]''<br/>''[[:d:Q2438971|tokenization]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| табигат күренешләрен тикшерүгә һәм өйрәнүгә җаваплы фән өлкәсе
| [[фән]]
| [[табигать]]
|
|-
| ''[[:d:Q620462|танатология]]''
|
| [[фән]]<br/>''[[:d:Q538904|гамәли психология]]''
|
|
|-
| [[танып-белү]]
|
| ''[[:d:Q781413|cognitive process]]''<br/>''[[:d:Q14912053|nervous system process]]''
|
| ''[[:d:Q147638|когнитивистика]]''
|-
| ''[[:d:Q358120|тарих антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q754590|тарихи геология]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| [[тарихнамә]]
| дисциплина һәм эшләр җыелмасы өчен гомуми термин
| ''[[:d:Q109023778|epistemology of history]]''
| [[тарих]]
|
|-
| ''[[:d:Q2699662|тарихнамә]]''
|
|
| ''[[:d:Q30277550|историография]]''<br/>''[[:d:Q1145106|язма тарих]]''
|
|-
| ''[[:d:Q36649|тасвирый сәнгать]]''
|
| [[Sänğät|сәнгать]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q44497|тау эше]]''
| файдалы казылмаларны чыгару
| ''[[:d:Q548599|exploitation of natural resources]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1370637|таучылык фәннәре]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q55648438|natural resources engineering]]''<br/>''[[:d:Q44497|тау эше]]''
|
|
|-
| [[театр]]
|
| ''[[:d:Q184485|башкарма сәнгатьләр]]''
|
| ''[[:d:Q60971539|театр социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q960543|театр сәнгате белеме]]''<br/>''[[:d:Q139495810|philosophy of theater]]''
|-
| ''[[:d:Q3620447|театр антропологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q960543|театр сәнгате белеме]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
| [[театр]]
|
|-
| ''[[:d:Q48258816|текстиль тарихы]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q275456|текстология]]''
|
| ''[[:d:Q17955|тәнкыйть]]''<br/>''[[:d:Q15473066|textual scholarship]]''
|
|
|-
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
| [[гуманитар фәннәр]]<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
| [[тел]]<br/>''[[:d:Q28923954|лангоид сыйныфы]]''<br/>''[[:d:Q17376908|languoid]]''<br/>[[Söyläm|сөйләм]]<br/>''[[:d:Q34770|тел]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5333591|тел икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| [[тензометрия]]
|
| ''[[:d:Q12453|үлчәү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q122016408|Тенозиометрия]]''
|
| ''[[:d:Q12453|үлчәү]]''
| ''[[:d:Q170749|surface tension]]''<br/>''[[:d:Q1545763|interfacial tension]]''
|
|-
| [[теоретик механика]]
|
| [[классик механика]]<br/>[[теоретик физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7782373|теоретик психология]]''
|
| [[психология]]<br/>[[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q351625|теоретик тел белеме]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| ''[[:d:Q1187300|grammaticality]]''<br/>''[[:d:Q424518|acceptability]]''
|
|-
| ''[[:d:Q110245486|теоретик һәм исәпләү химия]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| [[Тератология (фән)|тератология]]
|
| ''[[:d:Q213713|үсеш биологиясе]]''
| ''[[:d:Q2852249|congenital abnormality]]''
|
|-
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[тереклек]]<br/>[[организм]]
|
|-
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
| [[биология]]<br/>[[органик химия]]
| ''[[:d:Q864276|биоэлемент]]''
|
|-
| [[терлекчелек]]
|
| ''[[:d:Q168091|хайваннар турында фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q56299222|авыл хуҗалыгы продукциясен җитештерү]]''<br/>''[[:d:Q17277530|husbandry]]''<br/>''[[:d:Q110231626|agricultural, veterinary and food sciences]]''
|
|
|-
| [[Терминология (фән)|терминология фәне]]
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q1235196|документлау белеме]]''
| ''[[:d:Q8380731|terminija]]''<br/>''[[:d:Q1725664|терминология]]''<br/>[[термин]]<br/>''[[:d:Q6499736|vocabulary]]''
|
|-
| ''[[:d:Q109676580|термобиология]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| [[термодинамика]]
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
| [[җылылык]]<br/>[[температура]]<br/>''[[:d:Q42213|механик эш]]''<br/>[[энергия]]<br/>''[[:d:Q503327|термодинамик система]]''<br/>''[[:d:Q213016|термодинамик процесс]]''<br/>''[[:d:Q911916|интенсивлык яки экстенсивлыкның физик зурлыгы]]''<br/>''[[:d:Q230875|термодинамик халәт]]''<br/>[[басым]]<br/>''[[:d:Q45003|энтропия]]''<br/>''[[:d:Q51363|термодинамик тигезләнеш]]''<br/>''[[:d:Q849392|термодинамика башлангычлары]]''<br/>''[[:d:Q2420179|термодинамик потенциал]]''<br/>''[[:d:Q900231|термодинамик эш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q5352191|техник]]''
|
| ''[[:d:Q702269|профессионал]]''
|
|
|-
| [[технология]]
| матдә, гайрәт, мәгълүматның үзгәртү чарасы
| ''[[:d:Q34104|science and technology]]''
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''
| ''[[:d:Q746994|technology assessment]]''<br/>''[[:d:Q2445082|фән һәм технология тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q1380539|технологияләр социологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q1380539|технологияләр социологиясе]]''
|
| [[социология]]
| [[технология]]
|
|-
| ''[[:d:Q5700493|тешләр антропологиясе]]''
|
| [[стоматология]]<br/>[[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1864603|Тибет белгече]]''
|
| ''[[:d:Q84505214|East Asian studies scholar]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q125517135|тире биохимиясе]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2964004|торакаль хирургия]]''
| күкрәк читлеге эчендә органнарны хирургик дәвалау белән бәйле медицина белгечлеге
| ''[[:d:Q40821|surgery]]''<br/>[[хирургик кисеп алу]]
| ''[[:d:Q64843275|thoracic surgical procedures]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7649562|тотрыклылык тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>''[[:d:Q442321|тотрыклылык фәне]]''
| [[тотрыклылык]]
|
|-
| ''[[:d:Q442321|тотрыклылык фәне]]''
|
| [[фән]]<br/>[[фәнни тикшеренү]]
| [[тотрыклылык]]
|
|-
| ''[[:d:Q7832334|традицион экологик белем]]''
|
| ''[[:d:Q108352346|indigenous studies]]''<br/>''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''<br/>''[[:d:Q1428168|традицион белем]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17014367|трансгендер тикшеренүләр]]''
|
| ''[[:d:Q1662673|җенсият тикшеренүләре]]''
| [[трансгендер]]<br/>''[[:d:Q1771029|transidentity]]''<br/>''[[:d:Q4135211|gender non-conformity]]''<br/>''[[:d:Q190965|transsexualism]]''
|
|-
| ''[[:d:Q193870|трибология]]''
|
| ''[[:d:Q101333|машина төзү сәнәгате]]''<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>[[физика]]
| ''[[:d:Q82580|ышкылу]]''<br/>''[[:d:Q617224|wear]]''<br/>''[[:d:Q1455803|lubrication]]''
|
|-
| ''[[:d:Q20098721|трибохимия]]''
|
| ''[[:d:Q193870|трибология]]''<br/>[[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q17652193|туклану белеме]]''
|
| [[фән]]<br/>''[[:d:Q113129166|nutrition and dietetics]]''
| ''[[:d:Q2138622|nutrition]]''<br/>''[[:d:Q181394|nutrient]]''<br/>[[ризык]]<br/>''[[:d:Q213449|туклану]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10385492|тупинология]]''
|
| ''[[:d:Q27752|Native American studies]]''<br/>[[филология]]
| ''[[:d:Q56944|тупи теле]]''<br/>''[[:d:Q10318963|тупи теле әдәбияты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10309676|туризм антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q976962|туризм өйрәнүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1350203|туризм географиясе]]''
|
| ''[[:d:Q187097|икътисади география]]''<br/>''[[:d:Q524273|социаль география]]''<br/>''[[:d:Q976962|туризм өйрәнүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q976962|туризм өйрәнүләре]]''
|
| ''[[:d:Q9347372|studies]]''
| [[Туризм|туристлык]]
|
|-
| ''[[:d:Q135013268|туфрак климатологиясе]]''
|
| [[климатология]]<br/>''[[:d:Q9161265|туфрак турында фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q9161265|туфрак турында фән]]''
| җир өслегендә табигый ресурс буларак туфракны өйрәнү
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| [[туфрак]]
|
|-
| ''[[:d:Q104666928|туфраклар физик химиясе]]''
|
| ''[[:d:Q11372|физик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q215501|туфракны өйрәнү]]''
| табигый яшәү тирәлегендә туфракны өйрәнү
| ''[[:d:Q9161265|туфрак турында фән]]''
| [[туфрак]]
|
|-
| ''[[:d:Q113208003|Тын океан утраулары халыкларының мәдәни икътисадлары]]''
|
| ''[[:d:Q113127725|Pacific Peoples society and community]]''<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5468430|тышкы сәясәт анализы]]''
|
| ''[[:d:Q2101508|policy analysis]]''
| [[тышкы сәясәт]]
|
|-
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
|
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''<br/>''[[:d:Q23010558|area, ethnic, cultural, gender, and group studies]]''<br/>''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1595873|төбәкне өйрәнү]]''
|
| [[фән]]<br/>[[фәнни тикшеренү]]<br/>''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q77590|төзелеш инженериясе]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q136580777|civil and environmental engineering]]''
|
| ''[[:d:Q106372013|civil engineering studies]]''
|-
| ''[[:d:Q105664419|төзелеш технологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q385378|төзелеш]]''
|
|
|-
| [[төзелеш фәне]]
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q3958441|икътисад секторы]]''<br/>''[[:d:Q206615|төзелеш материаллары]]''<br/>''[[:d:Q2674423|construction engineering]]''
| ''[[:d:Q385378|төзелеш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113128838|Төньяк Америка әдәбияты]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6098912|төрек теле һәм әдәбияты]]''
|
|
|
|
|-
| [[Төркият|төркиятчелек]]
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
| [[төрки телләр]]<br/>[[төрки халыклар]]<br/>''[[:d:Q30968713|Turkic culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113042730|төрләр барлыкка килүе һәм юкка чыгуы]]''
| тикшеренүләр өлкәсе
| ''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''
| ''[[:d:Q39350|төрләр барлыкка килүе]]''<br/>[[юкка чыгу]]
|
|-
| ''[[:d:Q105582462|төс биологиясе]]''
|
| [[биология]]
| ''[[:d:Q105096490|color in nature]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3306816|төче сулар биологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q5728861|сулыклар биологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1130698|гидробиология]]''<br/>''[[:d:Q165838|күлбелем]]''
| ''[[:d:Q3356145|freshwater organism]]''
|
|-
| ''[[:d:Q135179633|уку психологиясе]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110542446|уку-укыту планы һәм педагогика]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q8236|укый-язе белү]]''
|
| ''[[:d:Q205961|күнекмә]]''<br/>''[[:d:Q116671462|basic study subject]]''
|
| ''[[:d:Q160845|социолингвистика]]''
|-
| ''[[:d:Q352842|укыту]]''
|
| ''[[:d:Q4350200|information transfer]]''<br/>''[[:d:Q61788126|белем бирү эшчәнлеге]]''<br/>''[[:d:Q3249551|процесс]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12744095|умырткасызлар зоологиясе]]''
|
| [[зоология]]
| [[умырткасызлар]]
|
|-
| ''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
|
| [[агрономия]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q110231626|agricultural, veterinary and food sciences]]''<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''<br/>''[[:d:Q16021386|forestry engineer]]''<br/>''[[:d:Q372561|forest management]]''
| [[урман]]<br/>''[[:d:Q720362|урманчылык]]''<br/>[[Сунар|ау]]<br/>[[агач]]
|
|-
| [[урманчылык]]
|
| ''[[:d:Q1801887|agriculture and forestry]]''<br/>[[инженерлык]]
|
|
|-
| [[урология]]
|
| ''[[:d:Q930752|медицина белгечлеге]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q27992545|урта гасырлар тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| [[урта гасырлар]]
|
|-
| ''[[:d:Q853915|файдалы казылмалар геологиясе]]''
|
| [[геология]]
| ''[[:d:Q889659|файдалы казылмалар]]''<br/>''[[:d:Q15104915|файдалы казылмалар ятмасы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2085182|фарингология]]''
|
| [[медицина]]<br/>[[анатомия]]
| [[йоткылык]]
|
|-
| ''[[:d:Q186249|фармасифтикы]]''
|
| ''[[:d:Q7180763|фармацевтик фәннәр]]''<br/>[[технология]]<br/>''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7180763|фармацевтик фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5442878|феминист антропология]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q272737|фенология]]''
|
| [[биология]]
| ''[[:d:Q30513971|flowering stage]]''<br/>''[[:d:Q1470944|fructification]]''<br/>''[[:d:Q10688145|season]]''<br/>[[ел фасыллары]]
|
|-
| ''[[:d:Q6497275|феномика]]''
|
|
| ''[[:d:Q844116|феном]]''
|
|-
| ''[[:d:Q27172|физик антропология]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q52107|физик география]]''
|
| [[география]]<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q128894857|физик геология]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q18346|физик космология]]''
|
| ''[[:d:Q338|космология]]''<br/>[[астрономия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1337681|физик океанография]]''
|
| ''[[:d:Q43518|океанография]]''<br/>[[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11372|физик химия]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| [[физика]]
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
| ''[[:d:Q35758|матдә]]''<br/>[[энергия]]
|
|-
| [[физиология]]
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q570018|фикерләр тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q858517|мәдәният тарихы]]''<br/>[[тарих]]<br/>[[фәлсәфә]]
|
|
|-
| [[фикһ]]
|
| [[шәригать]]<br/>''[[:d:Q670732|дини хокук]]''<br/>''[[:d:Q11022655|case law]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3744958|филематология]]''
|
| ''[[:d:Q1636628|human ethology]]''<br/>''[[:d:Q29051|иҗтимагый антропология]]''<br/>''[[:d:Q170912|сексология]]''
| ''[[:d:Q7307|kiss]]''
|
|-
| [[филология]]
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q944537|гуманитар фән]]''
|
|
|-
| [[Финанс идарәсе]]
|
| ''[[:d:Q852740|management]]''<br/>[[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2294553|финанс икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q268592|икътисад тармагы]]''
| [[финанс базары]]
|
|-
| ''[[:d:Q43015|финанслар]]''
| бизнес һәм инвестицияләрне өйрәнүче академик дисциплина
| ''[[:d:Q18564125|business management]]''<br/>''[[:d:Q113141571|banking, finance and investment studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130217803|фитоклиматология]]''
|
| ''[[:d:Q1898366|биоклиматология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q133501250|фитология]]''
|
| [[ботаника]]
| [[югары төзелешле үсемлекләр]]
|
|-
| ''[[:d:Q130253346|фитосерология]]''
|
| ''[[:d:Q502159|serology]]''<br/>[[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130253279|фитотератология]]''
|
| [[Тератология (фән)|тератология]]<br/>[[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130253639|фитофенология]]''
| үсемлекләр фенологиясе
| ''[[:d:Q272737|фенология]]''<br/>[[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1138244|фитоценология]]''
|
| ''[[:d:Q1387972|үсемлекләр экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q900651|coenology]]''
| [[фитоценоз]]
|
|-
| ''[[:d:Q132116|фольклористика]]''
|
| ''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''
|
|
|-
| [[фонетика]]
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q110761784|phonetics and speech science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q40998|фонология]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| [[Фонема|фаним]]<br/>''[[:d:Q49124804|phonological system]]''
|
|-
| ''[[:d:Q128893816|фотогеология]]''
| һавадан яки иярченнән ясалган фотографияләрнең геологик мәгълүмат туплауда куллану
| [[геология]]
|
|
|-
| [[фотография]]
|
| ''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q625648|фотометрия]]''
|
| ''[[:d:Q12453|үлчәү]]''<br/>[[оптика]]
|
|
|-
| [[Фотометрия (астрономия)|фотометрия]]
| астрономия фәне бүлеге
| ''[[:d:Q625648|фотометрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3082422|франкология]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''<br/>''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]
| [[Франция]]<br/>''[[:d:Q1003588|франкофоннар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7778|Франция тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q7787|Европа тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q90921731|француз социологиясе]]''
|
| [[социология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11333703|француз теле филологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q1277348|Romance studies]]''<br/>''[[:d:Q1450761|French studies]]''<br/>''[[:d:Q11790583|неофилология]]''<br/>[[филология]]
| [[француз теле]]<br/>''[[:d:Q61436224|француз әдәбияты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120462065|француз теле һәм цивилизациясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6689|француз әдәбияты]]''
|
| [[әдәбият]]
|
| ''[[:d:Q61436224|француз әдәбияты]]''
|-
| ''[[:d:Q108107660|ФТИМ укыту]]''
|
| [[мәгариф]]<br/>''[[:d:Q110542446|уку-укыту планы һәм педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q130453901|функциональ морфология]]''
|
| ''[[:d:Q183252|морфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3839507|функциональ программалау теле]]''
|
| [[Программалау теле|програмлау теле]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q488059|фәлсәфи антропология]]''
|
| [[антропология]]<br/>[[фәлсәфә]]
|
|
|-
| [[фәлсәфә]]
| иң гомуми теория, дөньяга карашның бер төре, кеше эшчәнлегенең бер формасы
| ''[[:d:Q105948247|белем системасы]]''
| ''[[:d:Q813912|шарт]]''<br/>''[[:d:Q16722960|күренеш]]''<br/>[[чынбарлык]]<br/>[[белем]]
|
|-
| ''[[:d:Q121267483|фәлсәфә историографиясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q27654|фәлсәфә тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q22811234|фәлсәфә юнәлеше]]''
|
| академик дисциплина
|
|
|-
| ''[[:d:Q2777850|фәлсәфә, сәясәт һәм икътисад]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12408688|Фәләстыйн тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q3123438|geography of the Middle East]]''<br/>''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
| [[Фәлистыйн]]<br/>''[[:d:Q556079|history of Palestine]]''
|
|-
| [[фән]]
|
| ''[[:d:Q105948247|белем системасы]]''<br/>[[белем]]<br/>''[[:d:Q221173|Академик дисциплиналар исемлеге]]''<br/>[[эпистемология]]<br/>[[фәнни тикшеренү]]<br/>''[[:d:Q105606485|intellectual activity]]''
|
| ''[[:d:Q30599095|метафән]]''<br/>''[[:d:Q107015976|scientonomy]]''<br/>''[[:d:Q1332231|фән белеме]]''<br/>''[[:d:Q2445082|фән һәм технология тикшеренүләре]]''<br/>[[эпистемология]]<br/>''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q2747152|фән социологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q1332231|фән белеме]]''
|
| ''[[:d:Q9347372|studies]]''
| [[фән]]
|
|-
| ''[[:d:Q201486|фән тарихы]]''
| фән һәм фәнни белемнең тарихи үсешен өйрәнүче фән
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>[[тарих]]
|
| ''[[:d:Q2189701|фән тарихы социологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
| ''[[:d:Q30277550|историография]]''<br/>''[[:d:Q17524420|тарих аспекты]]''<br/>[[тарих]]
| ''[[:d:Q9293033|historiology]]''
|-
| ''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2445082|фән һәм технология тикшеренүләре]]''
|
|
| ''[[:d:Q34104|science and technology]]''
|
|-
| ''[[:d:Q185698|фәнни методология]]''
| фәнни тикшеренү метод һәм ысулларны өйрәнүче белем өлкәсе
| ''[[:d:Q217602|анализ]]''
| ''[[:d:Q17079481|scholarly method]]''<br/>''[[:d:Q46857|фәнни метод]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55029126|фәнни метрология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113042979|хайван күзәнәге физиологиясе]]''
|
| [[зоология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q110310405|хайваннар генетикасы]]''
|
| [[генетика]]<br/>[[зоология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939936|хайваннар күзәнәк һәм молекуляр биологиясе]]''
|
| [[цитология]]<br/>[[молекуляр биология]]<br/>[[зоология]]
| ''[[:d:Q3305627|хайван күзәнәге]]''
|
|-
| ''[[:d:Q111327232|хайваннар нейробиологиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q111604218|хайваннар экофизиологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q295425|экофизиология]]''<br/>''[[:d:Q10900987|animal ecology]]''<br/>''[[:d:Q2432331|хайваннар физиологиясе]]''<br/>[[зоология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q47417|халыкара икътисади мөнәсәбәтләр]]''
| академик дисциплина
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
| ''[[:d:Q178803|халыкара сәүдә]]''<br/>''[[:d:Q2048185|халыкара финанслар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q166542|халыкара мөнәсәбәтләр]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>''[[:d:Q1762091|халыкара сәясәт]]''
| ''[[:d:Q610018|дәүләтара мөнәсәбәтләр]]''
| ''[[:d:Q5654877|international studies]]''
|-
| ''[[:d:Q1762091|халыкара сәясәт]]''
|
| [[сәясәт]]
|
| ''[[:d:Q166542|халыкара мөнәсәбәтләр]]''
|-
| ''[[:d:Q2048185|халыкара финанслар]]''
|
| ''[[:d:Q2294553|финанс икътисады]]''<br/>''[[:d:Q113141571|banking, finance and investment studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2477868|халыкара хезмәттәшлек]]''
|
|
|
|
|-
| [[халыкара хокук]]
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q388618|хастаханә фармациясе]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q8031191|хатын-кыз сәламәтлеге]]''
|
| [[сәламәтлек]]
|
| ''[[:d:Q1221899|гинекология]]''
|-
| [[хатын-кызлар тикшеренүләре]]
|
| ''[[:d:Q1662673|җенсият тикшеренүләре]]''
| [[хатын-кыз хокуклары]]<br/>''[[:d:Q1279400|women's history]]''<br/>[[феминизм]]<br/>''[[:d:Q866081|femininity]]''<br/>[[хатын-кыз]]<br/>''[[:d:Q84048852|хатын кеше]]''<br/>''[[:d:Q3031|кыз]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28161|хезмәт икътисады]]''
| хезмәт базарларының эшләве һәм динамикасы, һәм боларны өйрәтү тармагы
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
| ''[[:d:Q268378|хезмәт]]''
|
|-
| ''[[:d:Q15783860|хезмәт социологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q1570681|мәдәният социологиясе]]''<br/>''[[:d:Q629107|work studies]]''<br/>''[[:d:Q610859|икътисади социология]]''<br/>''[[:d:Q9339103|оешмалар социологиясе]]''<br/>[[социология]]
| ''[[:d:Q268378|хезмәт]]''
|
|-
| ''[[:d:Q629029|Хезмәтне саклау]]''
|
| ''[[:d:Q10566551|куркынычсызлык]]''<br/>[[гигиена]]
|
| ''[[:d:Q628764|occupational medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q24002214|хелонология]]''
|
| ''[[:d:Q9307400|reptiliology]]''
| ''[[:d:Q223044|Testudines]]''<br/>''[[:d:Q16114972|Testudinata]]''
|
|-
| ''[[:d:Q910067|хемометрика]]''
|
| [[химия]]<br/>[[статистика]]<br/>''[[:d:Q2539|машина өйрәнүе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q491481|хеттология]]''
|
| ''[[:d:Q4752891|ancient Near Eastern studies]]''
| ''[[:d:Q5406|хеттлар]]''<br/>''[[:d:Q4496560|Хеттлар патшалыгы]]''<br/>[[хетт теле]]
|
|-
| ''[[:d:Q83588|химик инженерлык]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q911772|химик технология]]''
|
| ''[[:d:Q11491273|гамәли химия]]''<br/>[[технология]]
|
|
|-
| [[химия]]
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
| [[Химик кушылмалар|химик кушылма]]<br/>''[[:d:Q17339814|химик тоташмалар төркеме]]''<br/>[[химик элемент]]<br/>''[[:d:Q79529|матдә]]''
|
|-
| ''[[:d:Q177005|хисаплау биологиясе]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q117801|хисап фәннәре]]''<br/>''[[:d:Q16387|information science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q110259460|хисаплау физиологиясе]]''
|
| [[физиология]]<br/>''[[:d:Q117801|хисап фәннәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1122523|хисаплау филологиясе]]''
|
| [[филология]]<br/>''[[:d:Q117801|хисап фәннәре]]''
|
|
|-
| [[хокук]]
|
| ''[[:d:Q1151067|кеше урнаштырган кагыйдә]]''
|
| ''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''<br/>''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''
|
| [[фән]]
| [[хокук]]
|
|-
| ''[[:d:Q126842|хокук фәлсәфәсе]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1195662|хокуки антропология]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55070421|хокуки метрология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1568255|Холокост тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q42002|Jewish studies]]''
| [[Holokost]]
|
|-
| ''[[:d:Q2665156|христиан этикасы]]''
|
| ''[[:d:Q14254438|дини этика]]''<br/>''[[:d:Q216545|христиан теологиясе]]''<br/>''[[:d:Q4392985|дини кемлек]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q128284215|хромосомология]]''
|
| ''[[:d:Q3009579|цитология]]''
| [[хромосома]]
|
|-
| ''[[:d:Q30971997|хімічна технологія палива і пальномастильних матеріалів]]''
|
|
| ''[[:d:Q42501|ягулык]]''<br/>[[казылма ягулык]]<br/>''[[:d:Q4146210|petroleum, oils and lubricants]]''
|
|-
| [[хәдис]]
|
| ''[[:d:Q47461344|язма әсәр]]''
|
| ''[[:d:Q2737409|хәдис гыйлеме]]''
|-
| ''[[:d:Q2737409|хәдис гыйлеме]]''
| Ислам пәйгамбәре Мөхәммәд (с.г.с.) сүзләре һәм гамәлләре турында мәкалләрне (хәдисләр) өйрәнү
| ''[[:d:Q843909|Ислам белеме]]''
| [[хәдис]]
|
|-
| ''[[:d:Q186075|хәзерге заман тарихы]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q192781|хәрби тарих]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q17524420|тарих аспекты]]''
| [[сугыш]]
|
|-
| ''[[:d:Q192386|хәрби фән]]''
|
| [[фән]]
| [[хәрби эш]]
| [[психология]]<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q117455498|Process science]]''
|-
| ''[[:d:Q126368867|цецидология]]''
|
| [[биология]]
| ''[[:d:Q224107|gall]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3009543|цитоархитектура]]''
|
|
|
| [[гистология]]
|-
| [[цитология]]
|
| [[биология]]
| [[күзәнәк]]
|
|-
| ''[[:d:Q3009579|цитология]]''
|
| [[биология]]
| [[күзәнәк]]
|
|-
| ''[[:d:Q18388542|цифрлаштыру икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q127601778|branch of economics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10481248|цифрлы коммуникация]]''
|
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10334763|цифрлы медиалар]]''
|
| ''[[:d:Q10481248|цифрлы коммуникация]]''<br/>''[[:d:Q165650|media studies]]''
| ''[[:d:Q202833|социаль медиа]]''<br/>[[мәгълүмат йөртүче]]
| ''[[:d:Q8772471|educommunication]]''<br/>''[[:d:Q65007508|communication]]''<br/>''[[:d:Q138732555|creative media]]''
|-
| ''[[:d:Q601854|цифрлы мохит антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5862006|чагыштырма филология]]''
|
| [[филология]]<br/>''[[:d:Q17625876|comparatism]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1284814|чагыштырма фәлсәфә]]''
| мәдәниятара чагыштырмалар фәлсәфәсе
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q741338|чагыштырма хокук]]''
|
| ''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1800439|чиркәү тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q846742|диннәр тарихы]]''<br/>''[[:d:Q216545|христиан теологиясе]]''
| ''[[:d:Q235329|history of Christianity]]''
|
|-
| ''[[:d:Q119175782|чүлләр фәне]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2143237|чәчбелем]]''
|
| ''[[:d:Q171171|дерматология]]''
| ''[[:d:Q9622|scalp]]''<br/>[[чәч]]
|
|-
| ''[[:d:Q30594891|чәчәк ату биологиясе]]''
|
| [[ботаника]]
|
|
|-
| [[шигърият]]
|
| ''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4530398|ширкәт икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''
|
| ''[[:d:Q928786|төбәкне өйрәнү]]''
|
|
|-
| [[шәригать]]
|
| ''[[:d:Q670732|дини хокук]]''<br/>[[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6817915|шәригать фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q107313311|Islamic sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q63100|шәһәр төзелешен проектлаштыру]]''
|
| ''[[:d:Q82604|дизайн]]''
|
| ''[[:d:Q23578769|urban studies]]''
|-
| ''[[:d:Q69883|шәһәр төзү]]''
|
| ''[[:d:Q149013|spatial planning]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q27977|шәһәрләр антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q59950|урбанизм]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112971079|шәһәрләр һәм төбәкләр икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q31452095|Ыр таануу]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''
|
| ''[[:d:Q5333289|ecology and evolutionary biology]]''
| [[эволюция]]
|
|-
| ''[[:d:Q3809431|экзопланетология]]''
|
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''<br/>''[[:d:Q125975922|ology]]''
| [[экзопланета]]
|
|-
| ''[[:d:Q1384130|экзополитика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130111976|эккринология]]''
|
| [[физиология]]
| ''[[:d:Q84230|secretion]]''
|
|-
| ''[[:d:Q130304428|экоклиматология]]''
|
| [[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2984315|экологик антропология]]''
|
| [[антропология]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112939668|экологик биогеохимия]]''
|
| ''[[:d:Q864379|биогеохимия]]''<br/>''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q328798|экологик хокук]]''
|
| [[хокук]]<br/>''[[:d:Q55714778|natural resources law and international environmental law]]''<br/>''[[:d:Q110590221|environmental regulation by humans]]''
|
|
|-
| [[экология]]
|
| ''[[:d:Q5333289|ecology and evolutionary biology]]''
| ''[[:d:Q56575300|экологик төшенчә]]''<br/>[[экосистема]]
|
|-
| ''[[:d:Q15088481|экопсихология]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q295465|экософия]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1412144|экотоксикология]]''
|
| ''[[:d:Q3995923|әйләнә-тирә мохит токсикологиясе]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q295425|экофизиология]]''
|
| [[физиология]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130262075|эксперименталь метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q18366|эксперименталь физика]]''
|
| ''[[:d:Q5769081|experimental science]]''<br/>[[физика]]
|
| [[физика]]
|-
| ''[[:d:Q11777885|электр кулланылышын үлчәү]]''
|
| ''[[:d:Q394|метрология]]''
|
|
|-
| [[Телекоммуникация|электр элемтәсе]]
|
| ''[[:d:Q1472062|remote communication]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q131151532|электроаналитик химия]]''
|
| [[аналитик химия]]
|
|
|-
| [[электроника]]
| Вакуум көпшә, транзистор, диодлар һәм интеграль микросхемалар белән эш итүче фән һәм технология тармагы
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''
|
| [[инженерлык]]
|-
| ''[[:d:Q43035|электротехника]]''
|
| [[инженерлык]]
|
| ''[[:d:Q11492827|computer science and engineering]]''
|-
| ''[[:d:Q4531103|электротехнология]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5862008|элленистика]]''
| элленистик период чорын өйрәнүче филология бүлеге
| [[филология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5374252|эмпирик психология]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| [[эндокринология]]
|
| ''[[:d:Q11180|эчке авырулар]]''<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''<br/>[[биология]]
| ''[[:d:Q11364|гормоннар]]''<br/>[[эндокрин система]]
|
|-
| ''[[:d:Q297672|энология]]''
|
| ''[[:d:Q110735073|oenology and viticulture]]''
| ''[[:d:Q213376|шәраб ясау]]''
|
|-
| [[энтомология]]
| бөҗәкләрне өйрәнүче фәнни белем өлкәсе
| ''[[:d:Q3520855|артрападалугия]]''
| [[бөҗәкләр]]
|
|-
| [[Эпизоотология]]
|
| [[эпидемиология]]<br/>''[[:d:Q110245063|veterinary science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1750812|эргономика]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| [[этика]]
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4533017|этник антропология]]''
|
| ''[[:d:Q43455|этнология]]''<br/>''[[:d:Q27172|физик антропология]]''
| ''[[:d:Q5404323|ethnicity]]''<br/>''[[:d:Q41710|этник төркем]]''<br/>''[[:d:Q12104193|ethnic culture]]''
|
|-
| [[этнография]]
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124611847|этнокартография]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''<br/>[[этнография]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q43455|этнология]]''
|
| ''[[:d:Q28598|мәдәни антропология]]''<br/>''[[:d:Q1143546|культурология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12572036|этнопсихология]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2181985|этнотарих]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q29051|иҗтимагый антропология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1371415|этнофармакология]]''
|
| ''[[:d:Q1418791|drug discovery]]''
|
|
|-
| [[этология]]
|
| [[зоология]]<br/>''[[:d:Q475042|эксперименталь психология]]''
| ''[[:d:Q2990593|animal behavior]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11180|эчке авырулар]]''
|
| [[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q180592|социаль фәлсәфә]]''<br/>''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''
| [[хаклар]]<br/>[[хокук]]
| ''[[:d:Q847034|хокук социологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q4483589|Юғары нервы эшмәкәрлеге физиологияһы]]''
|
| [[физиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q85709956|яман шеш биологиясе]]''
| яман шешнең биологик аспектларын өйрәнүче гамәли биология бүлеге
| [[медицина]]<br/>[[биология]]
| [[яман шеш]]
|
|-
| ''[[:d:Q112939624|яман шеш күзәнәкләре биологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q85709956|яман шеш биологиясе]]''<br/>[[цитология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q875592|Япония мәдәни тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q476294|шәрекъ белеме]]''<br/>''[[:d:Q162817|Көнчыгыш Азия тикшеренүләре]]''
| [[япон теле]]<br/>[[японнар]]<br/>''[[:d:Q231425|Япония әдәбияте]]''<br/>''[[:d:Q831454|Япония мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q97242000|Japanese culture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q231425|Япония әдәбияте]]''
|
| ''[[:d:Q15945785|East Asian literature]]''<br/>''[[:d:Q149512|Азия әдәбияты]]''
|
| ''[[:d:Q875592|Япония мәдәни тикшеренүләре]]''
|-
| ''[[:d:Q115827802|яр буйлары гидрогеологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q179509|гидрогеология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104200509|яр буйлары экологиясе]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11943008|яшүсмер психологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q161272|социаль психология]]''<br/>''[[:d:Q175002|үсеш психологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q8059302|яшүсмерләр сәламәтлеге]]''
|
| [[сәламәтлек]]
|
|
|-
| [[Яңа заман|Яңа вакыт]]
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q114082643|Яңа Зеландия шигърияте]]''
|
| [[шигърият]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q936855|Яңа Зеландия әдәбияты]]''
|
| [[әдәбият]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q120411401|яңартыла торган энергия өлкәсе тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''<br/>''[[:d:Q25584060|energy development]]''<br/>''[[:d:Q7649562|тотрыклылык тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q442321|тотрыклылык фәне]]''
| ''[[:d:Q12705|яңартыла торган энергия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q97374093|җенес һәм сексуальлек антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1662673|җенсият тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''<br/>[[социология]]
| [[Гендер|җенсият]]
|
|-
| ''[[:d:Q3624786|җинаи антропология]]''
|
| ''[[:d:Q6656244|антропометрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1139238|җинаи психология]]''
|
| [[психология]]<br/>''[[:d:Q161733|криминология]]''<br/>''[[:d:Q2479662|хокукый психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6484062|җир икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q396340|авыл хуҗалыгы икътисады]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q105989597|җирасты биология]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| Җирне һәм аның якын тирәлеген төрле яктан өйрәнүче фәннәрнең уртак атамасы
| ''[[:d:Q107287417|earth and planetary science]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[Җир]]
| ''[[:d:Q106387954|earth science studies]]''
|-
| ''[[:d:Q1080208|җитештерү теориясе]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2585592|җылылык техникасы]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| [[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
|
| ''[[:d:Q31218|сәламәтлек саклау икътисады]]''
|-
| ''[[:d:Q56453016|җәмгыять сәламәтлеге икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>[[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q720858|җәмгыять экологиясе]]''
|
| [[экология]]
|
| ''[[:d:Q102123539|human disease ecology]]''
|-
| ''[[:d:Q133080|җәмәгәтьчелек белән элемтәләр]]''
|
| ''[[:d:Q478594|reputation management]]''<br/>''[[:d:Q4115749|business communication]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q97008347|үзара тәэсир итешүләр фәне]]''
|
| [[фән]]
| ''[[:d:Q52948|үзара бәйләнеш]]''<br/>''[[:d:Q601401|сәүдә]]''<br/>''[[:d:Q1166072|financial transaction]]''<br/>''[[:d:Q11024|аралашу]]''<br/>''[[:d:Q340169|мәгълүмат таратучы]]''<br/>''[[:d:Q327197|хокукый килешү]]''<br/>''[[:d:Q380962|cooperation]]''<br/>''[[:d:Q37654|базар]]''<br/>''[[:d:Q330284|базар]]''<br/>''[[:d:Q251212|әйберләр интернеты]]''<br/>''[[:d:Q16513426|decision]]''<br/>''[[:d:Q202875|negotiation]]''<br/>[[сәясәт]]<br/>''[[:d:Q609298|social interaction]]''<br/>[[финанс базары]]<br/>''[[:d:Q484275|leadership]]''<br/>''[[:d:Q771773|намуслык]]''<br/>[[риторика]]<br/>''[[:d:Q626225|teamwork]]''<br/>[[Фирма|ширкәт]]<br/>''[[:d:Q11033|массакүләм мәгълүмат чаралары]]''<br/>''[[:d:Q202833|социаль медиа]]''<br/>[[Интернет]]
|
|-
| ''[[:d:Q134675696|үзэшчән микология]]''
|
| ''[[:d:Q124628259|amateur science]]''<br/>[[микология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5060376|Үзәк Азия тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q4806809|Asian studies]]''
| [[Үзәк Азия]]
|
|-
| ''[[:d:Q3640158|үрчү биологиясе]]''
|
| [[биология]]
| [[репродуктив система]]<br/>''[[:d:Q101065|puberty]]''<br/>[[үрчү]]<br/>''[[:d:Q964401|fertility]]''
|
|-
| ''[[:d:Q130304869|үрчү физиологиясе]]''
|
| [[физиология]]
| ''[[:d:Q67014925|reproductive physiological phenomenon]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7201518|үсемлекләр генетикасы]]''
|
|
| [[үсемлекләр]]<br/>''[[:d:Q16335078|үсемлекләр геномы]]''<br/>[[хлоропласт]]
|
|-
| ''[[:d:Q116251723|үсемлекләр микробиологиясе]]''
|
| [[микробиология]]<br/>[[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q100985929|үсемлекләр молекуляр биологиясе]]''
|
| [[молекуляр биология]]<br/>[[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q655362|үсемлекләр морфологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q183252|морфология]]''<br/>[[ботаника]]
| ''[[:d:Q20011319|үсемлек өлеше]]''
|
|-
| [[үсемлекләр систематикасы]]
|
| ''[[:d:Q3516404|биологик систематикасы]]''<br/>[[биологик классификация]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1795341|үсемлекләр стрессы физиологиясе]]''
|
| [[стресс]]<br/>''[[:d:Q185973|үсемлекләр физиологиясе]]''<br/>''[[:d:Q295425|экофизиология]]''<br/>''[[:d:Q1387972|үсемлекләр экологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q185973|үсемлекләр физиологиясе]]''
|
| [[физиология]]<br/>[[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q106604818|үсемлекләр эволюцион биологиясе]]''
|
| [[ботаника]]<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''
| ''[[:d:Q7201511|үсемлекләр эволюциясе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q123412953|үсемлекләр экогеографиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q100913396|үсемлекләр экологик физиологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q185973|үсемлекләр физиологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1387972|үсемлекләр экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q295425|экофизиология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1387972|үсемлекләр экологиясе]]''
|
| [[экология]]<br/>[[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q84861608|үсемлекләрне саклау]]''
|
| ''[[:d:Q20113959|табигатьне саклау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q8328350|үсемлекләрне тукландыру]]''
|
| ''[[:d:Q397334|агрохимия]]''<br/>''[[:d:Q185973|үсемлекләр физиологиясе]]''<br/>''[[:d:Q17652193|туклану белеме]]''
| ''[[:d:Q98605589|plant nutrient]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1345628|үсеш антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q651571|development studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1127188|үсеш икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
| ''[[:d:Q4530482|икътисади үсеш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q135108968|һәлакәтләр өлкәсендә тикшеренүләр]]''
|
| [[фәнни тикшеренү]]
| ''[[:d:Q3839081|һәлакәт]]''
|
|-
| ''[[:d:Q129260008|һөнәри психология]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q65325222|әдәбият антропологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''<br/>[[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
| матур әдәбиятне кешеләр мәдәнияте феномены буларак өйрәнүче фән
| [[филология]]<br/>[[гуманитар фәннәр]]
| [[әдәбият]]
|
|-
| ''[[:d:Q459381|әдәбият назариясе]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5381194|әйләнә-тирә мохит антропологиясе]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''
|
| [[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| ''[[:d:Q832237|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''<br/>[[әйләнә-тирә мохит]]
|
|-
| ''[[:d:Q832237|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|
| ''[[:d:Q2251595|protection]]''
|
| ''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''<br/>[[антропология]]<br/>[[социология]]
|-
| ''[[:d:Q104673525|إخراج مسرحي]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q96463190|إعلام دولي]]''
|
| ''[[:d:Q340169|мәгълүмат таратучы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56179507|العزف بالعود]]''
|
| ''[[:d:Q21166956|lutenist]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12218851|شعر الصعاليك]]''
|
| ''[[:d:Q194380|гарәп әдәбияты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12230961|فقه مقارن]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12248834|نقد النقد]]''
|
| ''[[:d:Q3059502|тәнкыйть]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q114778863|irrigation engineering]]''
|
| ''[[:d:Q77590|төзелеш инженериясе]]''<br/>''[[:d:Q194118|seed technology]]''<br/>''[[:d:Q1130265|гидротехника]]''
| [[сугару]]
|
|-
| ''[[:d:Q113476418|医療福祉研究]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10877842|安全科学]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10958685|小学 (学問)]]''
|
| ''[[:d:Q5369632|Chinese Classical Studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109364835|岩盤力学]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125399444|掩蔽天文学]]''
|
| ''[[:d:Q818557|күзәтүләр астрономиясе]]''
| [[Каплау (астрономия)]]
|
|-
| ''[[:d:Q10308243|方志学]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11533186|林産学]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15895758|溫病學]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55694741|爆破地震学]]''
|
| ''[[:d:Q83371|сейсмология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10405762|版本目录学]]''
|
| ''[[:d:Q134995|bibliography]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11615971|芸術学]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q109595305|蚕学]]''
|
| ''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65283811|農林科]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15896735|金瓶梅学]]''
|
|
| ''[[:d:Q753535|Jin Ping Mei]]''
|
|-
| ''[[:d:Q65292904|風景学]]''
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|}}
{{Мәгълүмати исемлек}}
[[Төркем:Фән һәм югары белем]]
[[Төркем:Исемлекләр]]
8pxn5tegyw1uzovzmdm307ft8g9xjib
Галәветдин Зыятдинов
0
864394
5936201
4455061
2026-06-03T17:41:17Z
~2026-21991-09
60323
5936201
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Галәветдин Зыятдинов''' (1940 ел, [[Бичер]], [[Олы Нырсы авыл җирлеге]], [[Теләче районы]], [[ТАССР]], [[ССРБ]] — 31 май 2017, [[Казан]], [[Татарстан]]) — 40 елга якын [[«Татарстан» дәүләт телерадиокомпаниясе]]ндә «Авыл офыклары» тапшыруын алып барган журналист.<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/telace-raionynda-veteran-zurnalist-galavetdin-zyyatdinovny-iska-algannar-5870588 Теләче районында ветеран журналист Галәветдин Зыятдиновны искә алганнар]</ref>
==Тормыш юлы==
Зыятдинов Галәветдин Фәхретдин улы Теләче районының [[Бичер]] (икенче исеме Кече Мирәтәк) авылында дөньяга килә.
Казанда һөнәри училище, аннары [[Казан театр училищесы]]нда укый. [[Республика күчмә театры]]нда эшли. Үз исеменең артык гади булып күренгәнлектән,[[Сара Садыйкова]] киңәшен тыңлап, ''Алик Зыятдинов'' псевдонимы белән уйный. Профессиональ сәхнәдән телевидениегә килә. Авыл хуҗалыгы редакциясенең өлкән мөхәррире буларак эшли. 40 елга якын «Авыл офыклары» тапшыруын алып бара.
Алик Зыятдинов төркеме белән районнардан кайтып керми иде. Һөнәрдәшлере биргән бәяләмә буенча, тапшырулары җылы, эчкерсез, халыкчан була иде, чөнки алар гади авыл хуҗалыгы хезмәтчәннәре белән әңгәмәләргә күбрәк корылган булган.
2017 елның 31 маенда озакка сузылган авырудан соң 76 яшендә вафат була. 1 июньдә туган ягы – Татарстанның Теләче районы Бичер авылында мөселманча җирләнде.
== Истәлеге ==
[[Теләче районы]]нда Галәветдин Зыятдинов истәлегенә багышлап «Яшь журналист» район бәйгесе уздырыла.
== Сылтамалар ==
* [https://vatantat.ru/2019/08/4331/ Казан телевидениесе 60 яшьлек юбилеен билгели: нәрсәләр булган, ниләр көтә? 19.08.2019]© Ватаным Татарстан
* [https://tatar-today.ru/2017/06/20683/ "Татарстан" каналының "Туган як" тапшыруы "атасы"...]
* {{YouTube|RPm5--8JmUY|Журналист Алик Зыятдиновның "Туган як" тапшыруыннан өзекләр. "Татарстан" ДТРК архивыннан (2004)}}
[[Төркем:Теләче районында туганнар]]
[[Төркем:Казан театр укуханәсен тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Тележурналистлар]]
[[Төркем:Татар журналистлары]]
[[Төркем:Телетапшырулар алып баручылар]]
{{DEFAULTSORT:Зыятдинов, Галәветдин}}
ak3iqy3stiu616hncz9zk5tcvtipor4
Санкт-Петербург политехник университетын тәмамлаучылар исемлеге
0
927502
5936237
5935136
2026-06-03T22:01:47Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5936237
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{seealso|ru:К:Выпускники Санкт-Петербургского политехнического университета}}
'''Санкт-Петербург политехник университетын тәмамлаучылар исемлеге''' ({{lang-ru|{{Label|Q136698633|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q136698633|lang=en}}}}) — төрле елларда [[Санкт-Петербург политехник университеты]]нда (1899-бүгенгәчә) укып чыккан шәхесләр исемлеге.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели.
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q1379834. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p69/Q113788/p582
|columns=number:#,label:исем,p69/Q1379834/p582:тәмамлау,p106,p108,p569,p19,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! исем
! тәмамлау
! һөнәр төре
! эш урыны
! туу датасы
! туу урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| style='text-align:right'| 1
| ''[[:d:Q46471|Vladimir Peshekhonov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4531079|CSRI Elektropribor]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2
| ''[[:d:Q53683|Alexei L. Efros]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q168515|Юта университеты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q1075148|Риверсайдтагы Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-11
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3
| ''[[:d:Q72983|Nikolaus Riehl]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q157808|Мюнхен техника университеты]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1990" | 1990-08-02
| [[Мүнхен]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Сәфәрморат Ниязов]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''
|
| data-sort-value="1940" | 1940-02-19
| ''[[:d:Q60654|Кыпчак]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-12-21
| [[Ашкабад]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| ''[[:d:Q178865|Mikhail Botvinnik]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q2106721|шаһмат тренеры]]''<br/>[[инженер]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''<br/>''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]''<br/>''[[:d:Q105269|Grandmaster]]''
|
| data-sort-value="1911" | 1911-08-17
| ''[[:d:Q252510|Repino]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-05-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| ''[[:d:Q185110|Igor Kurchatov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q724207|Азәрбайҗан дәүләт нефть һәм сәнәгать академиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q16669689|Laboratory No. 2 of the Academy of Sciences of the USSR]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-01-08<br/>1902-12-30
| [[Сем (Чиләбе өлкәсе)|Сем]]
| data-sort-value="1960" | 1960-02-07
| ''[[:d:Q2042212|Barvikha]]''
|-
| style='text-align:right'| 7
| ''[[:d:Q248454|Yevgeny Kulikov]]''
|
| ''[[:d:Q10866633|тимераякчы-егерүче]]''
|
| data-sort-value="1950" | 1950-05-25
| [[Богданович (шәһәр)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 8
| ''[[:d:Q312908|David Bronstein]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
|
| data-sort-value="1924" | 1924-02-19
| [[Била Церква|Била-Серква]]
| data-sort-value="2006" | 2006-12-05
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Олег Антонов (1906)|Олег Антонов]]
|
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q379318|flight instructor]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q333780|Yakovlev]]''<br/>''[[:d:Q212268|Antonov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-01-25
| ''[[:d:Q4463393|Troitsa]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-04-04
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| ''[[:d:Q314035|Nikolai Polikarpov]]''
|
| ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''<br/>''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''
| ''[[:d:Q856331|Polikarpov]]''<br/>''[[:d:Q2177339|Russo-Balt]]''<br/>''[[:d:Q15736605|ZKB-39]]''<br/>''[[:d:Q726141|Dux Factory]]''<br/>''[[:d:Q136426|Progress State Research and Production Rocket Space Center]]''<br/>''[[:d:Q1572992|Sokol]]''<br/>''[[:d:Q4304023|Moscow Aviation Plant № 39]]''<br/>''[[:d:Q899438|Tashkent Mechanical Plant]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-05-28
| [[Орёл]]
| data-sort-value="1944" | 1944-07-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Василий Кузнецов]]
| 1926
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q25393819|Elektrostal]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-01-31
| ''[[:d:Q18801729|Sofilovka]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-06-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| ''[[:d:Q325767|Valéry Inkijinoff]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="1895" | 1895-03-25
| ''[[:d:Q4095249|Bokhan (rural locality)]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-26
| [[Брюнуа]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| ''[[:d:Q329302|Sergei Izotov]]''
|
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>[[галим]]
|
| data-sort-value="1917" | 1917-06-30
| [[Сынельныкове|Сынелныкове]]
| data-sort-value="1983" | 1983-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Абрам Алиханов]]
| 1929
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q1487403|Теоретик һәм эксперименталь физика институты]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-02-20
| [[Гәнҗә]]
| data-sort-value="1970" | 1970-12-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| ''[[:d:Q331067|Абрам Йоффе]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4483544|Physico-Mathematical Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q24897059|Агрофизик фәнни тикшеренү институты]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-10-17
| [[Ромны]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| ''[[:d:Q333265|Leon Theremin]]''
| 1926
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Музыка фәннәре дәүләт институты]]<br/>''[[:d:Q4502932|TsKB-29 NKVD]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-08-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1993" | 1993-11-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| ''[[:d:Q366471|Yakov Zeldovich]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1914" | 1914-02-23
| [[Минск]]
| data-sort-value="1987" | 1987-12-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[Сергей Миронов]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1953" | 1953-02-14
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 19
| ''[[:d:Q421478|Aksel Berg]]''
|
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q3492027|су асты диңгезчесе]]''<br/>[[инженер]]<br/>[[Адмирал]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q4502950|TsNIRTI]]''<br/>''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]''<br/>''[[:d:Q4129767|Ф. Э. Дзержинский исемендәге югары хәрби-диңгез инженерлар укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''<br/>''[[:d:Q136764743|Scientific Research Naval Communications Institute]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-10-29
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value="1979" | 1979-07-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| ''[[:d:Q426749|Nikolay Vasilyevich Belov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| ''[[:d:Q4201552|РФА бәллүрбелем институты]]''<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-12-02
| ''[[:d:Q991840|Янув-Лүбелски]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-03-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| ''[[:d:Q433318|Aleksandr Ilyich Leypunskiy]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''<br/>''[[:d:Q126824|Александр Ильич Лейпунский исемендәге Физика һәм энергетика институты — Россия Федерациясе дәүләт фәнни үзәге]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-11-24
| [[Драхле]]
| data-sort-value="1972" | 1972-08-14
| [[Обнинск]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| ''[[:d:Q445660|Matt Taibbi]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17342450|editorial columnist]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q33511|Rolling Stone]]''<br/>''[[:d:Q1202611|The Moscow Times]]''<br/>''[[:d:Q4038428|The eXile]]''<br/>''[[:d:Q7716057|The Beast]]''<br/>''[[:d:Q31176|New York Press]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-02
| [[Нью-Брансвик (Нью-Джерси)|Нью-Брансвик]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 23
| ''[[:d:Q452273|Nicolai Reshetikhin]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q214341|Амстердам университеты]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 24
| ''[[:d:Q459927|Serguei Adoniev]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]
|
| data-sort-value="1961" | 1961-01-28
| [[Львов]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 25
| ''[[:d:Q463464|Mikhail Eisenstein]]''
| 1893
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="1867" | 1867-09-05
| [[Била Церква|Била-Серква]]
| data-sort-value="1920" | 1920-07-01
| [[Берлин]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| ''[[:d:Q466228|Bronislav Kaminski]]''
| 1932
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1899" | 1899-06-16
| ''[[:d:Q995806|Добжин-над-Вислон]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-28
| [[Луҗ]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| ''[[:d:Q487983|Anatoly Petrovich Alexandrov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4315019|Милли тыйб университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201800|РФА Физик проблемнар институты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-01-31
| ''[[:d:Q65380|Тарачча]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-02-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| ''[[:d:Q519878|Daniil Granin]]''
| 1940-06-23
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''
|
| data-sort-value="1919" | 1919-01-01
| ''[[:d:Q19798954|Volynka]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-07-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| ''[[:d:Q551204|Stephen Timoshenko]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''<br/>''[[:d:Q632404|Westinghouse Electric Corporation]]''<br/>[[Мичиган университеты]]<br/>[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-12-10
| ''[[:d:Q4526531|Shpotivka]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-29
| [[Вупперталь]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[Юлий Харитон]]
| 1925
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-02-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-18
| [[Сарыкылыч]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| ''[[:d:Q573811|Emanuel Kviring]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1227195|political economist]]''
|
| data-sort-value="1888" | 1888-09-01
| ''[[:d:Q18793338|Nowolipowka]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| ''[[:d:Q684141|Averky Aristov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-11-04<br/>1903-10-22
| ''[[:d:Q1946320|Krasnyy Yar]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-07-11
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| ''[[:d:Q716067|Semyon Aranovich Gershgorin]]''
| 1923
| [[математик]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-08-24
| [[Пружаны]]
| data-sort-value="1933" | 1933-05-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| ''[[:d:Q721979|Aleksandr Zheleznyakov]]''
|
| ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>[[инженер]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q133270798|Ingenieur Luft- und Raumfahrttechnik]]''
|
| data-sort-value="1957" | 1957-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 35
| ''[[:d:Q723033|Georgy Flyorov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-02-17<br/>1913-03-02
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value="1990" | 1990-11-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| ''[[:d:Q893667|Boris Galerkin]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
| ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-03-04
| [[Полоцк|Полатск]]
| data-sort-value="1945" | 1945-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[Анатолий Благонравов]]
| 1916
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4114348|Бөек Пётр исемендәге Стратегик максатлардагы ракета гаскәрләренең хәрби академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4201585|РФА машинабелем институты]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-05-20<br/>1894-06-01
| ''[[:d:Q4067859|Ankovo]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-02-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| ''[[:d:Q921167|Yuri Kondratyuk]]''
|
| ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q133270798|Ingenieur Luft- und Raumfahrttechnik]]''
|
| data-sort-value="1897" | 1897-06-09
| [[Полтава]]
| data-sort-value="1942" | 1942-02-23
| [[Калуга]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| ''[[:d:Q935258|Georgy Beriev]]''
|
| ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q642622|Beriev]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-02-13
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value="1979" | 1979-07-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| ''[[:d:Q935366|Isaak Kikoin]]''
| 1930
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2421092|Kvant]]''<br/>''[[:d:Q4201784|РФА Урал бүлекчәсенең Металлар физикасы институты]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-03-15<br/>1908-03-28
| ''[[:d:Q393332|Жагаре]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-12-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| ''[[:d:Q948740|Leonid Yudasin]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
| data-sort-value="1959" | 1959-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 42
| ''[[:d:Q984156|Tadeusz Kondrusiewicz]]''
|
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q611644|католик епископ]]''
|
| data-sort-value="1946" | 1946-01-03
| [[Адэльск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 43
| ''[[:d:Q999467|Lev Shubnikov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1901" | 1901-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1937" | 1937-11-10
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| ''[[:d:Q1186441|Frol Kozlov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1908" | 1908-08-05
| ''[[:d:Q16321364|Loshchinino]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| ''[[:d:Q1342003|Mikhail Solomentsev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1913" | 1913-10-25
| ''[[:d:Q19615440|Ярылаўка]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-02-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| ''[[:d:Q1380864|Viktor Plakida]]''
| 1979
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1956" | 1956-08-02
| [[Хрустальный]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 47
| ''[[:d:Q1382350|Isaak Pomeranchuk]]''
|
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[профессор]]
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''<br/>''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>''[[:d:Q16669689|Laboratory No. 2 of the Academy of Sciences of the USSR]]''<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q1487403|Теоретик һәм эксперименталь физика институты]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-05-07
| [[Варшава]]
| data-sort-value="1966" | 1966-12-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| ''[[:d:Q1675052|Vladimir Alekseyev]]''
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q13581129|orienteer]]''
|
| data-sort-value="1961" | 1961
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 49
| ''[[:d:Q1688628|Yevgeny Gnedin]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1898" | 1898-11-29
| [[Дрезден]]
| data-sort-value="1983" | 1983-08-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| ''[[:d:Q1743077|Vladimir Berestetsky]]''
|
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1487403|Теоретик һәм эксперименталь физика институты]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-10-03
| [[Харьков]]
| data-sort-value="1977" | 1977-01-25
|
|-
| style='text-align:right'| 51
| ''[[:d:Q1900207|Mark Gallai]]''
|
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1914" | 1914-04-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1998" | 1998-07-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| ''[[:d:Q1900820|Leonid Romankov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-11-01
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 53
| ''[[:d:Q1903853|Mikhail Kane]]''
|
| ''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-01
| [[Курган]]
| data-sort-value="2020" | 2020-10-28
|
|-
| style='text-align:right'| 54
| ''[[:d:Q1930289|Mikhail Budyko]]''
|
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1113838|климатолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4146795|State Hydrological Institute]]''<br/>''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-01-20
| [[Гомель]]
| data-sort-value="2001" | 2001-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| ''[[:d:Q1960532|Viktor Kyrpychov]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''
| data-sort-value="1845" | 1845-09-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1913" | 1913-10-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| ''[[:d:Q1990033|Nick Perumov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q5434338|fantasy author]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q14906342|биофизик]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="1963" | 1963-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[Элевтер Андроникашвили]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-12-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1989" | 1989-09-08
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| ''[[:d:Q2272920|Sergey Ivanov]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
| data-sort-value="1961" | 1961-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 59
| ''[[:d:Q2340192|Boris Markarov]]''
|
| ''[[:d:Q17524364|ватырпалис]]''
|
| data-sort-value="1935" | 1935-06-16
| [[Волхов (шәһәр)]]
| data-sort-value="2023" | 2023-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| ''[[:d:Q2493345|Mikhail Koshkin]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q151197|хәрби инженер]]''<br/>''[[:d:Q112133923|сугыш кораллары инженеры]]''
| ''[[:d:Q7072608|OKMO]]''<br/>''[[:d:Q2425254|Kharkiv Morozov Machine Building Design Bureau]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-11-21
| ''[[:d:Q4097379|Brynchagi]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-09-26
| ''[[:d:Q2216204|Zmiiv Raion]]''
|-
| style='text-align:right'| 61
| ''[[:d:Q2587132|Vladimir Filov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4314501|Профессор Н. Н. Петров исемендәге онкология фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2006" | 2006-10-20
|
|-
| style='text-align:right'| 62
| ''[[:d:Q2587186|Vladimir Pasechnik]]''
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-10-12
| [[Волгоград]]
| data-sort-value="2001" | 2001-11-21
| ''[[:d:Q160642|Salisbury]]''<br/>''[[:d:Q23183|Вилтшир]]''
|-
| style='text-align:right'| 63
| ''[[:d:Q2894431|Mikhail Oseevsky]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1960" | 1960-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 64
| ''[[:d:Q2902600|Herman Branover]]''
| 1953
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>''[[:d:Q133485|раввин]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''<br/>''[[:d:Q125998886|Institute of Physics of University of Latvia]]''<br/>''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''<br/>''[[:d:Q737332|Бен-Гурион университеты]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-13
| [[Рига]]
| data-sort-value="2026" | 2026-05-04
| ''[[:d:Q2354222|Crown Heights]]''
|-
| style='text-align:right'| 65
| ''[[:d:Q2911003|Boris Aleksandrovich Mamyrin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1919" | 1919-05-25
| [[Липецк]]
| data-sort-value="2007" | 2007-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| ''[[:d:Q3350295|Oleg Sokolov]]''
| 1979
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q53951715|Institut des sciences sociales, économiques et politiques]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 67
| ''[[:d:Q3508781|Aleksey Bonch-Bruyevich]]''
| 1939
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-05-23
| [[Тверь]]
| data-sort-value="2006" | 2006-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| ''[[:d:Q3615114|Anatoly Lurie]]''
| 1925
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q327029|механик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-07-06
| [[Могилёв]]
| data-sort-value="1980" | 1980-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| ''[[:d:Q3632297|Arkady Astapovich]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q17505902|рәссам-акварелист]]''
|
| data-sort-value="1896" | 1896-09-18
| [[Минск]]
| data-sort-value="1941" | 1941-08-21
| ''[[:d:Q21335056|Berezina, Unechsky District, Bryansk Oblast]]''
|-
| style='text-align:right'| 70
| ''[[:d:Q4056833|N. V. Ageev]]''
|
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4201634|РФА гомуми һәм органик химия институты]]''<br/>''[[:d:Q4201596|Россия фәннәр академиясенең Александр Александрович Байков исемендәге Металлургия һәм материаллар белеме институты]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-06-17<br/>1903-07-13
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| ''[[:d:Q4059998|Gennady Aksyonov]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1900" | 1900-11-03
| [[Варшава]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-22
|
|-
| style='text-align:right'| 72
| ''[[:d:Q4061110|Eugene Alexandrov]]''
| 1960
| ''[[:d:Q29909337|физик-экспериментатор]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1936" | 1936-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 73
| ''[[:d:Q4061884|Nikolay Alekseyevsky]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201800|РФА Физик проблемнар институты]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-05-10<br/>1912-05-23
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
| data-sort-value="1993" | 1993-09-23
|
|-
| style='text-align:right'| 74
| ''[[:d:Q4062731|Aleksandra Almazova]]''
|
| [[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q2643890|вокалист]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 75
| ''[[:d:Q4063784|Vladimir Alyokhin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-05-02
| [[Костанай|Куштанай]]
| data-sort-value="1990" | 1990-09-25
| [[Таганрог]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| ''[[:d:Q4064317|Agha Aminov]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1888" | 1888
| [[Бакы]]
| data-sort-value="1921" | 1921
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| ''[[:d:Q4067326|Aleksey Antonov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1912" | 1912-06-08
| [[Гродно|Һродна]]
| data-sort-value="2010" | 2010-07-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| ''[[:d:Q4069860|Yury Aroshidze]]''
|
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''
|
| data-sort-value="1929" | 1929-07-09
| [[Налчык]]
| data-sort-value="2010" | 2010-11-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| ''[[:d:Q4070488|Valentin Osipovitsj Aroetjunov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4110485|Вибратор (завод)]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4127511|D.I. Mendeleyev All-Russian Institute for Metrology]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-03-23
| [[Ашкабад]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| ''[[:d:Q4070526|Naghusz Harutiunian]]''
|
| ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q952960|Әрмәнстан милли политехник университеты]]''<br/>''[[:d:Q2379496|Әрмәнстан Җөмһүрияте милли фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4201677|Institute for Problems in Mechanics of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-11-10
| [[Ереван]]
| data-sort-value="1993" | 1993-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| ''[[:d:Q4071592|Aleksei Astakhov]]''
|
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
| data-sort-value="1903" | 1903-12-19
| ''[[:d:Q4440090|Старобешеве]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-13
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| ''[[:d:Q4073226|Якуп Әхтәмов]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1911" | 1911-01-23
| [[Симәй]]
| data-sort-value="2003" | 2003-12-30
| [[Чиләбе]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| ''[[:d:Q4073324|Vladimir Atsyukovsky]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1930" | 1930-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 84
| ''[[:d:Q4074510|Evgeny Babulevich]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-12-31
| [[Кронштадт]]
| data-sort-value="1975" | 1975-07-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| ''[[:d:Q4074511|Roald Babun]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="1934" | 1934-01-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2020" | 2020-11-24
| [[Новокузнецк]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| ''[[:d:Q4074864|Pyotr Bagrov]]''
| 2005
| ''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-09-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 87
| ''[[:d:Q4075247|Sergey Bazilevsky]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-02-06
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1991" | 1991
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| ''[[:d:Q4078221|Vladimir Barilovich]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1931" | 1931-08-05
| [[Тула]]
| data-sort-value="2022" | 2022-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| ''[[:d:Q4078687|Arkady Bartov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2010" | 2010-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| ''[[:d:Q4081182|Mikhail Beyzer]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
| ''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]''<br/>''[[:d:Q1702533|American Jewish Joint Distribution Committee]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 91
| ''[[:d:Q4083454|Pavel Belyayev]]''
|
|
|
| data-sort-value="1904" | 1904-01-06
| ''[[:d:Q5567367|Glazok]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-10-10
| [[Чиләбе]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| ''[[:d:Q4083465|Sergey Belyayev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1954" | 1954-04-06
| [[Гатчина]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 93
| ''[[:d:Q4088370|Vilgelm Bluvshtein]]''
|
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="1900" | 1900-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1972" | 1972-05-06
|
|-
| style='text-align:right'| 94
| ''[[:d:Q4088613|Vasily Bobolev]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-07-28
| ''[[:d:Q4134619|Гдов өязе]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-12-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| ''[[:d:Q4088956|Georgy Bovin]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value="1909" | 1909
| [[Санкт-Петербург]]
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 96
| ''[[:d:Q4094464|Бородавкин, Пётр Петрович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1930" | 1930-07-14
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 97
| ''[[:d:Q4097672|Samoeil Markovitsj Boebnovskiy]]''
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1902" | 1902
| [[Кишинёв]]
| data-sort-value="1937" | 1937-12-31
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 98
| ''[[:d:Q4100245|Hillel Butman]]''
|
|
|
| data-sort-value="1932" | 1932
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2019" | 2019-05-22
| [[Иерусалим|Котдус]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| ''[[:d:Q4100688|Ivan Bushney]]''
|
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
| ''[[:d:Q7072608|OKMO]]''<br/>''[[:d:Q16670708|Leningrad Voroshilov Factory]]''<br/>''[[:d:Q4183140|Завод №183]]''
| data-sort-value="1906" | 1906
| ''[[:d:Q23957633|Gornaya Proleyka]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|-
| style='text-align:right'| 100
| ''[[:d:Q4103101|Anton Karlowitsch Walter]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''<br/>''[[:d:Q56826|Харкау милли афтамабил юллары үнивирситите]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-12-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1965" | 1965-08-13
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| ''[[:d:Q4103461|Vladimir Vanchikov]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1929" | 1929-03-03
| ''[[:d:Q4512933|Cherepovets Okrug]]''
| data-sort-value="2005" | 2005
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| ''[[:d:Q4104577|Vladimir Vasilyev]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1951" | 1951-04-01
| [[Ставрополь]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 103
| ''[[:d:Q4104718|Юрий Васильев (1929-2023)]]''
|
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
| data-sort-value="1929" | 1929-04-10
| [[Иркутск]]
| data-sort-value="2023" | 2023-12-29
|
|-
| style='text-align:right'| 104
| ''[[:d:Q4105750|Sergey Vedeneyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
| data-sort-value="1957" | 1957-08-05
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 105
| ''[[:d:Q4106117|Sergey Vekshinskiy]]''
| 1921
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4410293|Svetlana]]''<br/>''[[:d:Q4314552|NPP Istok]]''<br/>''[[:d:Q139255653|Научно-исследовательский институт вакуумной техники им. С.А.Векшинского]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-10-15
| [[Псков]]
| data-sort-value="1974" | 1974-09-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| ''[[:d:Q4107885|Yury Vermenich]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1934" | 1934-08-14
| [[Воронеж]]
| data-sort-value="2016" | 2016-12-14
| [[Воронеж]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| ''[[:d:Q4107938|Sergey Vernov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1910" | 1910-06-28
| [[Сестрорецк]]
| data-sort-value="1982" | 1982-09-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| ''[[:d:Q4113489|Mikhail Vlasov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1910" | 1910-10-24
| ''[[:d:Q4539104|Yarygino, Vologodsky District, Vologda Oblast]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-26
| [[Выборг районы (Ленинград өлкәсе)|Выборг районы]]
|-
| style='text-align:right'| 109
| ''[[:d:Q4114282|Ivan Voyevodin]]''
|
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| ''[[:d:Q12105861|Zaporozhtransformator]]''<br/>''[[:d:Q119625277|АТ «ВІТ»]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-17
| ''[[:d:Q3881415|Oktyabrsky District]]''
| data-sort-value="1998" | 1998
| [[Запорожье]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| ''[[:d:Q4114295|Vladislav Voyevodsky]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-07-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1967" | 1967-02-20
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| ''[[:d:Q4123663|Viktor Vologdin]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1883" | 1883-07-28
| ''[[:d:Q18808338|Kuva, Perm Krai]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| ''[[:d:Q4124143|Yevgeny Voloshchuk]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| data-sort-value="1957" | 1957-05-26
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 113
| ''[[:d:Q4125613|Avenir Voronov]]''
| 1938
| ''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q19908739|НПА ЦКТІ імя І. І. Паўзунова]]''<br/>''[[:d:Q4318614|Нижегородская ГРЭС имени А. В. Винтера]]''<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q16690205|Идарә итү проблемнары институты]]''<br/>''[[:d:Q3272997|"Мәскәү радиотехника, электроника һәм автоматика институты" (МИРЭА) Россия технология университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q16655664|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Автоматика һәм идарә процесслары институты]]''<br/>''[[:d:Q4201724|Institute for Systems Analysis]]''<br/>''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''<br/>''[[:d:Q136769596|Институт электромеханики]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-11-15
| [[Ломоносов (шәһәр)|Ломоносов]]
| data-sort-value="1992" | 1992-10-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 114
| ''[[:d:Q4125712|Giennadij Woronowski]]''
|
|
|
| data-sort-value="1924" | 1924-07-06
| ''[[:d:Q1122648|Opochetsky District]]''
| data-sort-value="2008" | 2008
|
|-
| style='text-align:right'| 115
| ''[[:d:Q4131056|Dmitry Gavra]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 116
| ''[[:d:Q4132273|Feodosiy Jakovlevitsj Galachov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
| data-sort-value="1906" | 1906-01-29
| [[Чернигов|Черниһив]]
| data-sort-value="1994" | 1994
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 117
| ''[[:d:Q4132709|Lydia Galle]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201408|Institute for Analytical Instrumentation]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2023" | 2023
|
|-
| style='text-align:right'| 118
| ''[[:d:Q4132882|Gennadiy Aronovitsj Galperin]]''
|
|
|
| data-sort-value="1961" | 1961-07-31
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 119
| ''[[:d:Q4135082|Vladimir Gelman]]''
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 120
| ''[[:d:Q4136034|Pavel Gerasimov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1915" | 1915-06
|
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|-
| style='text-align:right'| 121
| ''[[:d:Q4137668|Daniil Gessen]]''
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| data-sort-value="1897" | 1897
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1943" | 1943-05-05
|
|-
| style='text-align:right'| 122
| ''[[:d:Q4139600|Igor Glebov]]''
| 1938
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4125415|Воронеж дәүләт инженер технологияләр университеты]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-01-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2002" | 2002-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 123
| ''[[:d:Q4141303|Viktor Golant]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2008" | 2008-10-18
|
|-
| style='text-align:right'| 124
| ''[[:d:Q4143870|Igor Gordin]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 125
| ''[[:d:Q4146090|Igor Gorynin]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q18212308|Central Research Institute of Structural Materials Prometey]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2015" | 2015-05-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 126
| ''[[:d:Q4149269|Vladimir Grigoryev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1949" | 1949-08-09
| [[Новокузнецк]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 127
| ''[[:d:Q4149566|Oleg Grinbaum]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1950" | 1950-12-26
| [[Кишинёв]]
| data-sort-value="2015" | 2015-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 128
| ''[[:d:Q4149575|Georgiy Grinberg]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1900" | 1900-06-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1991" | 1991-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 129
| ''[[:d:Q4150482|Aleksandr Aleksandrovitsj Groezdev]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1909" | 1909-09-18
| [[Новгород губернасы]]
| data-sort-value="2000" | 2000-09-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 130
| ''[[:d:Q4150938|Peter Grushin]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| ''[[:d:Q4304023|Moscow Aviation Plant № 39]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>''[[:d:Q3543800|Харкау авиация завыты]]''<br/>''[[:d:Q1572992|Sokol]]''<br/>''[[:d:Q3704992|MKB Fakel]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-01-02
| [[Вольск]]
| data-sort-value="1993" | 1993-11-29
| [[Химки]]
|-
| style='text-align:right'| 131
| ''[[:d:Q4151867|Vladimir Gulyga]]''
|
| ''[[:d:Q18576630|думнычы]]''<br/>[[инженер]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| [[Макийивка|Макиивка]]<br/>[[Kireç|Киреч]]<br/>[[Екатеринбург]]<br/>[[Донецк]]
| data-sort-value="1882" | 1882
| [[Кубан өлкәсе]]
| data-sort-value="1938" | 1938-02-08
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 132
| ''[[:d:Q4153587|Viktor Aleksandrovich Davidenko]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''
| ''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-02-26
| ''[[:d:Q3702213|Даниловка]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-02-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| ''[[:d:Q4153605|Vladimir Davidovich]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-09-27
| [[Жмерынка]]
| data-sort-value="1978" | 1978-12-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 134
| ''[[:d:Q4154565|Yanush Danilevich]]''
| 1955
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1931" | 1931-12-06
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="2011" | 2011-05-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 135
| ''[[:d:Q4154669|Igor Danilov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-08-15
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 136
| ''[[:d:Q4155624|Grigory Dvas]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| data-sort-value="1965" | 1965-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 137
| ''[[:d:Q4156522|Nikolay Devyatkov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4314552|NPP Istok]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-03-29
| [[Вологда]]
| data-sort-value="2001" | 2001-02-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 138
| ''[[:d:Q4156923|Mikhail Deutch]]''
| 1938
| [[галим]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-10-30
| [[Ярославль]]
| data-sort-value="1994" | 1994-01-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 139
| ''[[:d:Q4157482|Georgy Demidov]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-11-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1987" | 1987-02-19
| [[Мәскәү]]<br/>[[Калуга]]
|-
| style='text-align:right'| 140
| ''[[:d:Q4157585|Kamo Seropovič Demirčjan]]''
| 1953
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1327627|электротехник]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-25
| [[Ростов-на-Дону]]<br/>[[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 141
| ''[[:d:Q4157776|Alexander Petrowitsch Demjanow]]''
|
| ''[[:d:Q1058375|double agent]]''
|
| data-sort-value="1910" | 1910-10-19
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value="1975" | 1975-10-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 142
| ''[[:d:Q4157953|Aleksey Denisov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1934" | 1934-06-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2010" | 2010-04-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 143
| ''[[:d:Q4158958|Aleksandr Ilitsj Derkatsj]]''
|
|
|
| data-sort-value="1895" | 1895
|
| data-sort-value="1969" | 1969
|
|-
| style='text-align:right'| 144
| ''[[:d:Q4160133|Venedikt Dzhelepov]]''
| 1937
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>[[галим]]
|
| data-sort-value="1913" | 1913-04-12
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1999" | 1999-03-12
| [[Дубна]]
|-
| style='text-align:right'| 145
| ''[[:d:Q4163858|Anatoly Mikhailovich Dobrynin]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="1916" | 1916-04-15
| ''[[:d:Q4080721|Bezhetsky Uyezd]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
| [[Ярославль]]
|-
| style='text-align:right'| 146
| ''[[:d:Q4167127|Jakov Dorfman]]''
| 1925
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q2537306|VINITI]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1974" | 1974-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 147
| ''[[:d:Q4167458|Giliary Drabkin]]''
| 1948
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1922" | 1922-12-23
| [[Могилёв]]
| data-sort-value="2014" | 2014-06-27
|
|-
| style='text-align:right'| 148
| ''[[:d:Q4168919|Victor Druin]]''
| 1953
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''<br/>''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-10
| [[Тверь]]
| data-sort-value="2004" | 2004-01-24
|
|-
| style='text-align:right'| 149
| ''[[:d:Q4171280|Nikolai Dukhov]]''
|
| [[инженер]]<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q4991371|солдат]]''
| ''[[:d:Q2621070|Kirov Plant]]''<br/>''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-10-26
| ''[[:d:Q4107322|Vepryk]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 150
| ''[[:d:Q4171746|Yury Dyshlenko]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1936" | 1936
| [[Новосибирск]]
| data-sort-value="1995" | 1995-01-30
| [[Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 151
| ''[[:d:Q4171908|Vasily Dyachenko]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201836|Россия фәннәр академиясенең Икътисад институты]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-08-10
| [[Костанай|Куштанай]]
| data-sort-value="1971" | 1971-03-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 152
| ''[[:d:Q4176514|Yakov Yerman]]''
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| data-sort-value="1896" | 1896-02-04
| ''[[:d:Q4240128|Kremenchug Uyezd]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-07-17
| [[Николаевск (Волгоград өлкәсе)|Николаевск]]
|-
| style='text-align:right'| 153
| ''[[:d:Q4177382|Igor Yefimov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-08-08
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="2020" | 2020-08-12
| [[Оберн (Пенсильвания)|Оберн]]
|-
| style='text-align:right'| 154
| ''[[:d:Q4177493|Dmitry Yefremov]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="1900" | 1900-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1960" | 1960-11-27
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 155
| ''[[:d:Q4180649|Alexander Zhitinsky]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1941" | 1941-01-19<br/>1941-03-20
| [[Акмәсҗит]]
| data-sort-value="2012" | 2012-01-25
| [[Финляндия]]
|-
| style='text-align:right'| 156
| [[Владимир Журин]]
|
| [[галим]]
| [[Төркистан Автономияле Социалистик Совет Республикасы|Төркистан Айрат Сәвит Сатсиялислар Җөмһүрияте]]<br/>''[[:d:Q4081685|Белбалтлаг]]''<br/>''[[:d:Q3033142|Dmitlag]]''<br/>''[[:d:Q4123010|Волгострой]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт төзелеш университеты]]
| data-sort-value="1891" | 1891-04-22
| [[Тәтеш]]
| data-sort-value="1962" | 1962-08-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 157
| ''[[:d:Q4182747|Andrei Georgijewitsch Sabrodski]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-26
| [[Херсон]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 158
| ''[[:d:Q4184186|Dmitry Zaikin]]''
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1909" | 1909
|
| data-sort-value="1983" | 1983
|
|-
| style='text-align:right'| 159
| ''[[:d:Q4192488|Boris Zlotin]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1946" | 1946-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 160
| ''[[:d:Q4194398|Iwan Zubowicz]]''
|
|
|
| data-sort-value="1901" | 1901
| [[Чэрыкав|Черыкау]]
| data-sort-value="1956" | 1956-07-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 161
| ''[[:d:Q4197024|Dmitry Ivashintsov]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1944" | 1944-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 162
| ''[[:d:Q4198815|Ισαάκ Ιζραΐλιεφ]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1927" | 1927-02-20
|
| data-sort-value="2005" | 2005-07-25
| [[Снежинск]]
|-
| style='text-align:right'| 163
| ''[[:d:Q4200460|Ilya Imyanitov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1918" | 1918-03-14
| [[Торжок]]
| data-sort-value="1987" | 1987-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 164
| ''[[:d:Q4200687|Dmitry Indeytsev]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1948" | 1948-12-02
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="2022" | 2022-12-28
|
|-
| style='text-align:right'| 165
| ''[[:d:Q4202361|Michail Vasilevitsj Injusjin]]''
|
|
|
| data-sort-value="1906" | 1906-04-25
| [[Тула]]
| data-sort-value="1965" | 1965-02-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 166
| ''[[:d:Q4207326|Pyotr Kadochnikov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| data-sort-value="1944" | 1944-12-27
| [[Кропоткин (шәһәр)|Кропоткин]]
| data-sort-value="1981" | 1981-07-21
| ''[[:d:Q2069330|Ignalina District Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 167
| ''[[:d:Q4207573|Nikolay Kazakov]]''
|
| ''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1900" | 1900-07-06
| [[Балахна өязе]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 168
| ''[[:d:Q4210099|I. F. Kallinikov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
| data-sort-value="1890" | 1890-01-01
| ''[[:d:Q2708394|Pochepsky District]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-05-04
| [[Теплице|Теплитсе]]
|-
| style='text-align:right'| 169
| ''[[:d:Q4210648|Anatoly Kalyayev]]''
| 1951
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''<br/>''[[:d:Q136416072|Научно-исследовательский институт многопроцессорных вычислительных систем]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-06-29
| [[Ртищево]]
| data-sort-value="2004" | 2004-03-10
| [[Таганрог]]
|-
| style='text-align:right'| 170
| ''[[:d:Q4213293|Yakov Kapustin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904
| [[Тверь губернасы]]
| data-sort-value="1950" | 1950-10-01
| ''[[:d:Q2993085|Levashovo]]''
|-
| style='text-align:right'| 171
| ''[[:d:Q4214086|Konstantin Karandeev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1817355|«Львов политехникасы» илкүләм университеты]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-07-05
| ''[[:d:Q23848713|Napolnoye]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-21
| [[Львов]]
|-
| style='text-align:right'| 172
| ''[[:d:Q4214300|Gury Karatayev]]''
|
| ''[[:d:Q151197|хәрби инженер]]''
|
| data-sort-value="1910" | 1910-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1983" | 1983
|
|-
| style='text-align:right'| 173
| ''[[:d:Q4219863|Igor Kefeli]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 174
| ''[[:d:Q4223143|Ilya Klebanov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1951" | 1951-05-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 175
| ''[[:d:Q4223726|Vitaly Klimov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1952" | 1952-01-11
| ''[[:d:Q4414117|Сельское поселение Андомское]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| ''[[:d:Q4223758|Yury Klimov]]''
|
| ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]''
|
| data-sort-value="1940" | 1940-07-22
| [[Сыктывкар]]
| data-sort-value="2022" | 2022-10-17
|
|-
| style='text-align:right'| 177
| ''[[:d:Q4227789|Semyon Kolesnikov]]''
|
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1909" | 1909-05-23
| [[Самар (Украина)|Новомосковск]]
| data-sort-value="1945" | 1945-02-01
| ''[[:d:Q54184|Вармия-Мазурия воеводалыгы]]''
|-
| style='text-align:right'| 178
| ''[[:d:Q4227921|Yuri Kolker]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="1946" | 1946-03-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 179
| ''[[:d:Q4229289|Igor Komarov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="1960" | 1960-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 180
| ''[[:d:Q4229772|Leonid Naftolevitsj Komm]]''
|
|
|
| data-sort-value="1947" | 1947-10-16
| [[Умань|Уман]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 181
| ''[[:d:Q4230920|Конников, Самуил Григорьевич]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1938" | 1938-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 182
| ''[[:d:Q4231140|Kir Konoplev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-04-04
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="2022" | 2022-10-19
|
|-
| style='text-align:right'| 183
| ''[[:d:Q4232496|Nikolai Kopilov]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q30176225|язышу аркылы шаһмат уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="1919" | 1919-10-26
| [[Новосибирск]]
| data-sort-value="1995" | 1995-05-07
| [[Воронеж]]
|-
| style='text-align:right'| 184
| ''[[:d:Q4232947|Moisei Korets]]''
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-10-12
| [[Акъяр]]
| data-sort-value="1984" | 1984-02-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 185
| ''[[:d:Q4233333|Gennadiy Aleksandrovitsj Kornienko]]''
|
|
|
| data-sort-value="1954" | 1954-09-30
| [[Лахденпохья]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 186
| ''[[:d:Q4233830|Dmitry Korolkov]]''
|
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| data-sort-value="1925" | 1925
| [[Гомель]]
| data-sort-value="1984" | 1984
|
|-
| style='text-align:right'| 187
| ''[[:d:Q4235321|Mikhail Kostenko]]''
| 1918
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''
| ''[[:d:Q136222214|Kharkiv Electromechanical Factory]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q136769596|Институт электромеханики]]''<br/>''[[:d:Q4314496|Ėnergeticheskiĭ institut im. G.M. Krzhizhanovskogo]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-12-16
| ''[[:d:Q1967547|Veydelevka]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 188
| ''[[:d:Q4244943|Viktor Kuznetsov]]''
| 1938
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q3704987|Marine Scientific Research Institute of radioelectronics]]''<br/>''[[:d:Q4231871|Concern Morinformsystem-Agat]]''<br/>''[[:d:Q21643408|Научно-исследовательский институт прикладной механики имени академика В. И. Кузнецова]]''<br/>''[[:d:Q4531079|CSRI Elektropribor]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-04-14
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1991" | 1991-03-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 189
| ''[[:d:Q4245002|Леонид Кузнецов (инженер)]]''
|
|
|
| data-sort-value="1947" | 1947-07-19
| ''[[:d:Q370727|Kaduysky District]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 190
| ''[[:d:Q4245975|Anatoly Kulakov]]''
|
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-07-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2024" | 2024-11-26
|
|-
| style='text-align:right'| 191
| ''[[:d:Q4247909|Leonid Kurbatov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1913" | 1913-01-02
| [[Фәрганә]]
| data-sort-value="2004" | 2004-07-16
|
|-
| style='text-align:right'| 192
| ''[[:d:Q4248182|Vasiliy Alekseevitsj Koerdjukov]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1903" | 1903
| ''[[:d:Q4439956|Staritsky Uyezd]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Караганда|Караганды]]
|-
| style='text-align:right'| 193
| ''[[:d:Q4248202|Georgii Kurdyumov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201789|Россия фәннәр академиясенең Каты җисем физикасы институты]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-02-01
| [[Рыльск]]
| data-sort-value="1996" | 1996-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 194
| ''[[:d:Q4255063|Georgy Latyshev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-02-04
| ''[[:d:Q2058364|Bezhitsa]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-03
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 195
| ''[[:d:Q4255711|Viktor Lebedev]]''
|
|
|
| data-sort-value="1910" | 1910-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1976" | 1976-03-22
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 196
| ''[[:d:Q4255786|Oleg Lebedev]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q4146982|Дәүләт төсле металлар һәм алтын университеты]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-03
| [[Чапаевск]]
| data-sort-value="2007" | 2007-12-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 197
| ''[[:d:Q4256009|Lew Sergejewitsch Lebedjanski]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4228338|Коломна завуты]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-10-24
| [[Воронеж]]
| data-sort-value="1968" | 1968-01-30
| [[Коломна]]
|-
| style='text-align:right'| 198
| ''[[:d:Q4259410|Aleksandr Vasilevitsj Leskov]]''
|
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1906" | 1906-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1963" | 1963-10-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 199
| ''[[:d:Q4261014|Yuri Liverovsky]]''
| 1918
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2645793|Dokuchaev Soil Science Institute]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1983" | 1983-03-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 200
| ''[[:d:Q4264147|Ivan Likhachyov]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1896" | 1896-06-03
| ''[[:d:Q23872753|Ozerenskaia]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 201
| ''[[:d:Q16628332|Буравлев, Сергей Григорьевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1911" | 1911-04-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 202
| ''[[:d:Q16631635|Fyodor Volkenstein]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q19908085|Frumkin Institute of Physical Chemistry and Electrochemistry]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1985" | 1985-02-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| ''[[:d:Q16643117|Juriy Gavrilovitsj Derevjanko]]''
|
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q2106711|кораб төзүчесе]]''
|
| data-sort-value="1912" | 1912-04-23
| ''[[:d:Q148896|Рожычче]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-11-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 204
| ''[[:d:Q16651308|Vladimir Zharov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1954" | 1954-05-26
| [[Донецк өлкәсе]]
| data-sort-value="2002" | 2002-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 205
| ''[[:d:Q16662232|Abram Kassatsier]]''
|
| ''[[:d:Q2860259|диңгезчелек архитекторы]]''
| ''[[:d:Q530989|Балтыйк заводы]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-09-18
| [[Ржев]]
| data-sort-value="1965" | 1965
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 206
| ''[[:d:Q16665299|Viktor Nikolaevič Kondratʹev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-01-19
| [[Рыбинск]]
| data-sort-value="1979" | 1979-02-22
| ''[[:d:Q27537021|Bugor]]''
|-
| style='text-align:right'| 207
| ''[[:d:Q16670067|Sergey Larenkov]]''
|
| ''[[:d:Q254651|штурман]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
| data-sort-value="1970" | 1970-01-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 208
| ''[[:d:Q16670417|Sjimon Levit]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1947" | 1947-09-29
| [[Кишинёв]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 209
| ''[[:d:Q16674512|Мартынов, Фёдор Кузьмич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1910" | 1910-02-27
| [[Балашау өязе|Балашу өязе]]
| data-sort-value="1972" | 1972-06-05
| [[Чиләбе]]
|-
| style='text-align:right'| 210
| ''[[:d:Q16674689|Мастеров, Вадим Фёдорович]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1941" | 1941-12-17
| [[Архангельск]]
| data-sort-value="1999" | 1999-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 211
| ''[[:d:Q16675042|Jakov Matskin]]''
|
|
|
| data-sort-value="1908" | 1908-10-27
| [[Рига]]
| data-sort-value="1981" | 1981-02-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 212
| ''[[:d:Q16680089|Vasiliy Ivanovitsj Neganov]]''
| 1931
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1899" | 1899-12-17
| [[Рожки (Малмыж районы)|Рожки]]
| data-sort-value="1978" | 1978-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 213
| [[Камил Рәхимов]]
|
| [[композитор]]
| [[Башкорт дәүләт академия драма театры]]
| data-sort-value="1900" | 1900-08-12
| [[Акъяр]]
| data-sort-value="1978" | 1978-02-25
| [[Уфа]]
|-
| style='text-align:right'| 214
| ''[[:d:Q16692287|Pjotr Ivanovitsj Rodionov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1951" | 1951-01-26
| [[Каракул|Каракол]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 215
| ''[[:d:Q16713984|Fjodor Aleksandrovitsj Hilkevitsj]]''
|
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| ''[[:d:Q491289|ArcelorMittal Kryvyi Rih]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-02-28
| [[Минск]]
| data-sort-value="1973" | 1973-12-09
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 216
| [[Константин Шилкин]]
|
| [[галим]]
| [[Белорет металлургия комбинаты]]
| data-sort-value="1901" | 1901-04-17
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
| data-sort-value="1976" | 1976-09-11
| [[Белорет]]
|-
| style='text-align:right'| 217
| ''[[:d:Q16722976|Λούκα Λαζάρεβιτς Γιαντζίγιεφ]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1910" | 1910-06-29
| [[Таврия губернасы]]
| data-sort-value="1993" | 1993-08-15
| [[Днипро]]
|-
| style='text-align:right'| 218
| ''[[:d:Q17154828|Γιεβγκένι Μάζετς]]''
| 1954
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-14
| [[Тверь]]
| data-sort-value="2013" | 2013-06-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 219
| ''[[:d:Q17371716|Abba Glauberman]]''
| 1948
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-11-11
| [[Варшава]]
| data-sort-value="1974" | 1974-06-12
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 220
| ''[[:d:Q17416315|Michail Jakovlevitsj Alferev]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2860259|диңгезчелек архитекторы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q9149093|альпинист]]''
| ''[[:d:Q4123106|Идел дәүләт су транспорты университеты]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-10-06
| ''[[:d:Q4162863|Dmitrievskoe]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-06-26
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 221
| ''[[:d:Q17427582|Vadim Burlakov]]''
|
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1909" | 1909-09-02
|
| data-sort-value="1993" | 1993-06-16
|
|-
| style='text-align:right'| 222
| ''[[:d:Q17427862|Aleksey Efimovitsj Smirnov]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1913" | 1913-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 223
| ''[[:d:Q17446900|Julius Vambola]]''
| 1912
| ''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]''<br/>''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
| data-sort-value="1876" | 1876-12-04
| [[Таллинн]]
| data-sort-value="1949" | 1949-06-25
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 224
| ''[[:d:Q17617255|Anatoly Pervozvansky]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1507207|Klimov]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1932" | 1932-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1999" | 1999-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 225
| ''[[:d:Q17617310|Nikolay Pavlovitsj Sobolev]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-04-07
| [[Дмитровск]]
| data-sort-value="1961" | 1961-05-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 226
| ''[[:d:Q17619559|Anatoliy Nikolaevitsj Patrasjev]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q4129767|Ф. Э. Дзержинский исемендәге югары хәрби-диңгез инженерлар укуханәсе]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-09-13
| [[Вологда губернасы|Вологда гөбернәсе]]
| data-sort-value="1988" | 1988-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 227
| ''[[:d:Q17619589|Alexander Filippovich Walter]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-05-08
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value="1941" | 1941-12-15
| [[Волхов районы]]
|-
| style='text-align:right'| 228
| ''[[:d:Q17619594|Nikolay Ignatyev]]''
|
| [[галим]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value="1903" | 1903-03-28
| ''[[:d:Q23957587|Боровск]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-03-23
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 229
| ''[[:d:Q17746497|Viktor Vladimirovitsj Asjik]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q530989|Балтыйк заводы]]''<br/>''[[:d:Q17164145|Bureau d'études Nevskoïe]]''<br/>''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
|
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 230
| [[Яков Евграфов]]
|
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904-10-10
| [[Күкшем (Ядернә районы)|Күкшем]]
| data-sort-value="1970" | 1970-09-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 231
| ''[[:d:Q18043507|Zosima Aleksandrovitsj Deribin]]''
|
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1901" | 1901-09-28
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value="1986" | 1986
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 232
| ''[[:d:Q18043521|Viktor Leonidovitsj Brodskiy]]''
|
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1903" | 1903-09-07
| [[Полтава]]
| data-sort-value="1958" | 1958-02-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 233
| ''[[:d:Q18043882|Aleksandr Sergeevitsj Savitsjev]]''
|
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904-08-20
| [[Рязань губернасы]]
| data-sort-value="1983" | 1983-03-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 234
| ''[[:d:Q18043888|Boris Georgievitsj Tsjilikin]]''
|
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1905" | 1905
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1967" | 1967
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 235
| ''[[:d:Q18043916|Fedot Evdokimovitsj Bespolov]]''
|
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1895" | 1895-11-13
| [[Сарытау]]
| data-sort-value="1983" | 1983
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 236
| ''[[:d:Q18043936|Pavel Vasilevitsj Frolov]]''
|
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904
| [[Таганрог]]
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 237
| ''[[:d:Q18043974|Orest Yakob]]''
|
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1897" | 1897-10-12
| [[Бөек Луки|Великие-Луки]]
| data-sort-value="1975" | 1975
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 238
| ''[[:d:Q18044273|Boris Solomonovitsj Froemkin]]''
|
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1897" | 1897
| [[Мсцислав]]
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 239
| ''[[:d:Q18045008|Pavel Ivanovitsj Sedov]]''
|
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
|
| data-sort-value="1906" | 1906-10-16
| ''[[:d:Q2624164|Bezhetsky District]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 240
| ''[[:d:Q18045098|Nikolay Antonovich Kalchenko]]''
|
|
|
| data-sort-value="1911" | 1911-01-31
| [[Днипро]]
| data-sort-value="1978" | 1978-10-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 241
| ''[[:d:Q18045882|Aleksandr Spitsyn]]''
|
|
|
| data-sort-value="1932" | 1932-06-10
| ''[[:d:Q18782350|Kremyanoye]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-07-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 242
| ''[[:d:Q18084476|Andrey Chizhik]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-03-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2001" | 2001-08-01
|
|-
| style='text-align:right'| 243
| ''[[:d:Q18091728|Solomon Ryvkin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-11-23
| [[Хоцимск]]
| data-sort-value="1981" | 1981-11<br/>1981
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 244
| ''[[:d:Q18107546|Wiktor Nikolajewitsch Werzner]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-11-04
| [[Каховка]]
| data-sort-value="1980" | 1980-04-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 245
| ''[[:d:Q18115577|Solomon Abramovitsj Kantor]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1908" | 1908
| [[Браслав|Браслау]]
| data-sort-value="1971" | 1971-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 246
| ''[[:d:Q18117417|Αλεξάντρ Σταροστένκο]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1903" | 1903-10-11
| ''[[:d:Q4221562|Tavriiske]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 247
| ''[[:d:Q18120262|Mykola Fedorenko]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-12-18
| [[Чернигов|Черниһив]]
| data-sort-value="1972" | 1972-02-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 248
| ''[[:d:Q18120264|Стрелков, Пётр Георгиевич]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1899" | 1899-10-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1968" | 1968-11-11
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 249
| ''[[:d:Q18121363|Αλεξάντρ Τσίζικ]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1912" | 1912-02-24
| [[Рэчыца (авыл)|Речытса]]
| data-sort-value="1985" | 1985-07-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 250
| ''[[:d:Q18156036|Sergey Anisimov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2019" | 2019-10-15
|
|-
| style='text-align:right'| 251
| ''[[:d:Q18167740|Mikhail Mikheev]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q16632212|All-Russian Thermal Engineering Institute]]''<br/>''[[:d:Q4314496|Ėnergeticheskiĭ institut im. G.M. Krzhizhanovskogo]]''<br/>''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-05-25
| ''[[:d:Q19691100|Khobotovo]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 252
| ''[[:d:Q18238321|Μαρκ Γκρίνμπεργκ]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1896" | 1896-02-22
| [[Одесса]]
| data-sort-value="1957" | 1957
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 253
| ''[[:d:Q18246478|Муинов, Абдурахман Муинович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1936" | 1936-03-01
| [[Бохара]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 254
| ''[[:d:Q18275294|Nikolay Otten]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="1907" | 1907-11-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1983" | 1983-07-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 255
| ''[[:d:Q18275473|Панков, Михаил Михайлович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1921" | 1921-10-08
| ''[[:d:Q2624164|Bezhetsky District]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-12-21
| [[Гатчина]]
|-
| style='text-align:right'| 256
| ''[[:d:Q18279714|Fiodor Carkow]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1888" | 1888
| ''[[:d:Q23958106|Derevenskoye]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-13
| [[Самар]]
|-
| style='text-align:right'| 257
| ''[[:d:Q18279782|Vladimir Chezhin]]''
|
|
|
| data-sort-value="1905" | 1905
| [[Ташкент]]
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|-
| style='text-align:right'| 258
| ''[[:d:Q18280304|Кирилл Константинович Широков]]''
|
| [[композитор]]
|
| data-sort-value="1960" | 1960-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 259
| ''[[:d:Q18280562|Elena Alexandrovna Ianson-Manizer]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="1890" | 1890-01-17
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| data-sort-value="1971" | 1971-09-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 260
| ''[[:d:Q18399324|Boris Andreevitsj Kolovandin]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-01-21
| [[Архангельск]]
| data-sort-value="1998" | 1998-06-07
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 261
| ''[[:d:Q18400746|Серікбай Жолдыбайұлы Бисекеев]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-07-03
| [[Камысты (Костанай өлкәсе)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 262
| ''[[:d:Q18401248|Boroech Voelfovitsj Braoede]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1910" | 1910-08-08
| [[Даугавпилс]]
| data-sort-value="1999" | 1999-02-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 263
| ''[[:d:Q18409851|Georgiy Urazov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| data-sort-value="1884" | 1884-01-06
| [[Терек өлкәсе]]
| data-sort-value="1957" | 1957-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 264
| ''[[:d:Q18543306|Πιοτρ Μποζένοφ]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1904" | 1904-07-12
|
| data-sort-value="1999" | 1999-01-28
|
|-
| style='text-align:right'| 265
| ''[[:d:Q18543525|Ovsey Leypunsky]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-01-04
| [[Бялысток|Белосток]]
| data-sort-value="1990" | 1990
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 266
| ''[[:d:Q18543553|Vasiliy Savvitsj Ljasjenko]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4406400|Самар дәүләт аэрокосмос университеты]]''<br/>''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''<br/>''[[:d:Q126824|Александр Ильич Лейпунский исемендәге Физика һәм энергетика институты — Россия Федерациясе дәүләт фәнни үзәге]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-02-06
| [[Екатеринослав губернасы]]
| data-sort-value="1961" | 1961-08-09
|
|-
| style='text-align:right'| 267
| ''[[:d:Q18634420|Gertroeda Aleksandrovna Kirakosjants]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q16632212|All-Russian Thermal Engineering Institute]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-06-13
|
| data-sort-value="1974" | 1974-12-04
|
|-
| style='text-align:right'| 268
| ''[[:d:Q18634545|Juliy Sergeevitsj Loere]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| data-sort-value="1904" | 1904
| [[Могилёв]]
| data-sort-value="1982" | 1982
|
|-
| style='text-align:right'| 269
| ''[[:d:Q18634659|Μαρκ Νέμτσοφ]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
| data-sort-value="1900" | 1900-11-23
| [[Велиж]]
| data-sort-value="1997" | 1997-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 270
| ''[[:d:Q18707824|Pavel Zhilin]]''
|
| [[математик]]<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| ''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-02-08
|
| data-sort-value="2005" | 2005-12-04
|
|-
| style='text-align:right'| 271
| ''[[:d:Q18786174|Anatoly Kholkin]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-08
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 272
| ''[[:d:Q18921886|Henessy]]''
|
| ''[[:d:Q488111|порнография актёры]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-11-15
| [[Амурдагы Комсомольск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 273
| ''[[:d:Q19613024|Stanislav Avramenko]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1936" | 1936
|
| data-sort-value="1996" | 1996
|
|-
| style='text-align:right'| 274
| ''[[:d:Q19614031|Dmitriy Emeljanovitsj Brill]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1901" | 1901-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1981" | 1981-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 275
| ''[[:d:Q19614385|Vladimir Gaitsgory]]''
|
| [[математик]]
|
| data-sort-value="1950" | 1950-11-09
| [[Бишкәк]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 276
| ''[[:d:Q19619078|Aleksey Makarov]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4201862|Energy Research Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-01
| [[Смоленск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 277
| ''[[:d:Q19661483|Boris Konstantinov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 278
| ''[[:d:Q19721924|Mikhail Kim]]''
|
| ''[[:d:Q1651055|инженер-гидротехник]]''
|
| data-sort-value="1907" | 1907-08-08
| ''[[:d:Q1297509|Kedrovaya Pad Nature Reserve]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-04
| [[Красноярск]]
|-
| style='text-align:right'| 279
| ''[[:d:Q19845029|Gu Leguan]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q16952|Бейҗиң үнивирситите]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01
| ''[[:d:Q42622|Suzhou]]''
| data-sort-value="2001" | 2001
| [[Чуңчиң]]
|-
| style='text-align:right'| 280
| ''[[:d:Q19896491|Nikolay Minkevich]]''
| 1907
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-02-05
| [[Малмыж]]
| data-sort-value="1942" | 1942-10-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 281
| [[Владимир Бургсдорф (1910)|Владимир Бургсдорф]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1910" | 1910-04-24
| [[Казан]]
| data-sort-value="1992" | 1992-08-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 282
| [[Александр Ваничев]]
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-08-11
| [[Казан]]
| data-sort-value="1994" | 1994-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 283
| ''[[:d:Q19907749|Aleksandr Gorshkov]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1964" | 1964-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 284
| ''[[:d:Q19907887|Εμμανουήλ Ντολίνσκι]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1914" | 1914
|
| data-sort-value="1986" | 1986
|
|-
| style='text-align:right'| 285
| ''[[:d:Q19907961|Mikhail Georgievich Valiashko]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1907" | 1907-09-12
| [[Харьков]]
| data-sort-value="1984" | 1984-10-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 286
| ''[[:d:Q19907988|Dmitry Vasilyev]]''
|
| ''[[:d:Q128124|тавыш режиссёры]]''
|
| data-sort-value="1978" | 1978-10-13
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 287
| ''[[:d:Q19908173|Ντμίτρι Μπούζιν]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1903" | 1903-02-23
| [[Ярославль]]
| data-sort-value="1992" | 1992-01-02
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 288
| ''[[:d:Q19908424|Nikolay Vlodavets]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
| data-sort-value="1890" | 1890-06-01
| ''[[:d:Q27039|Овруч]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 289
| ''[[:d:Q19908460|Aleksey Krokhin]]''
|
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="1912" | 1912-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1983" | 1983-10-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 290
| ''[[:d:Q19908539|Ναούμ Μονοσζον]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1913" | 1913-11-08
| ''[[:d:Q269523|Пырятын]]''
| data-sort-value="1998" | 1998
| [[Әнн-Арбор]]
|-
| style='text-align:right'| 291
| ''[[:d:Q19908628|I. F. Gindin]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 292
| ''[[:d:Q19908818|Igor Pavlov]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]<br/>''[[:d:Q4201596|Россия фәннәр академиясенең Александр Александрович Байков исемендәге Металлургия һәм материаллар белеме институты]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-06-23
| [[Красный Сулин]]
| data-sort-value="1985" | 1985-10-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 293
| ''[[:d:Q19908835|Ολέγκ Γκρόντσκι]]''
|
|
|
| data-sort-value="1909" | 1909-07-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1975" | 1975-04-28
|
|-
| style='text-align:right'| 294
| ''[[:d:Q19908893|Aleksandr Gukhman]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q107290369|физик-җылылыкчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-02-05
| [[Бакы]]
| data-sort-value="1991" | 1991
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 295
| ''[[:d:Q19909742|Βαλεντίν Τσελνόκοφ]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1929" | 1929
|
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
| style='text-align:right'| 296
| ''[[:d:Q19910537|Stephan Lukyanov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4237979|Ericsson factory, Saint Petersburg]]''<br/>''[[:d:Q1540876|Санкт-Петербург дәүләт кино һәм телевидение университеты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q16669689|Laboratory No. 2 of the Academy of Sciences of the USSR]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-08-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1996" | 1996
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 297
| ''[[:d:Q19913295|Dmitriy Velikanov]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1908" | 1908-10-12
| [[Одесса]]
| data-sort-value="1986" | 1986-01-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 298
| ''[[:d:Q19915396|Boris Konstantinovitsj Sjembel]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1900" | 1900-11-20
| ''[[:d:Q4106750|Великие-Луки өязе]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-08-14
| [[Протвино]]
|-
| style='text-align:right'| 299
| ''[[:d:Q19915427|Boris Michaylovitsj Sjolkovitsj]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1900" | 1900
|
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|-
| style='text-align:right'| 300
| ''[[:d:Q20021025|Yaroslav Slinin]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-31
| ''[[:d:Q4443867|Stremutka]]''
| data-sort-value="2026" | 2026-03-11
|
|-
| style='text-align:right'| 301
| ''[[:d:Q4497489|Georgy Khizha]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-05-02
| [[Ашкабад]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 302
| ''[[:d:Q4508090|Чеботарёв, Николай Николаевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="1964" | 1964-06-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 303
| ''[[:d:Q4508106|Yury Chebrakov]]''
|
| [[математик]]
|
| data-sort-value="1953" | 1953-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2015" | 2015-06-10
|
|-
| style='text-align:right'| 304
| ''[[:d:Q4513785|Чернов, Геннадий Иванович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4239688|Красный котельщик]]''<br/>''[[:d:Q28665967|Taqanroq kombayn zavodu]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-07-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2004" | 2004-12-08
| [[Таганрог]]
|-
| style='text-align:right'| 305
| ''[[:d:Q4518103|Timofey Petrovitsj Tsjoepachin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q190610|Baranov Central Institute of Aviation Motor Development]]''<br/>''[[:d:Q2630674|Malyshev Factory]]''<br/>''[[:d:Q1983444|Uralmash]]''
| data-sort-value="1896" | 1896
|
| data-sort-value="1966" | 1966
|
|-
| style='text-align:right'| 306
| ''[[:d:Q4522504|Roeben Asjotovitsj Sjek-Iovsepjants]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1930" | 1930-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2012" | 2012-11-18
|
|-
| style='text-align:right'| 307
| ''[[:d:Q4522642|Petr Shelisch]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1945" | 1945-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 308
| ''[[:d:Q4525013|Edmund Shklyarsky]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2643890|вокалист]]''<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[композитор]]<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1955" | 1955-09-26
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 309
| ''[[:d:Q4527280|Yury Shuvalov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-02-01
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 310
| ''[[:d:Q4527494|Mikhail Vasilyevich Shuleikin]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[инженер]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1884" | 1884-10-21
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1939" | 1939-07-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 311
| ''[[:d:Q4529173|Aleksandr Shchukin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q16707391|NSV Liidu Ministrite Nõukogu juures asuv Kolmas Peavalitsus]]''<br/>''[[:d:Q30893327|Central Radio Laboratory]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1990" | 1990-06-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 312
| ''[[:d:Q4529304|Gleb Stepanovitsj Sjtsjjogolev]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q6522615|Leningradsky Metallichesky Zavod]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-08-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1983" | 1983-12-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 313
| ''[[:d:Q4530019|Vitas Eyzenakh]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-01-31
| [[Кемерово]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 314
| ''[[:d:Q4531582|Nikolay Emanuel]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-09-18
| [[Тим (бистә)|Тим]]
| data-sort-value="1984" | 1984-12-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 315
| ''[[:d:Q4531612|Sergei Emdin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-12-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1976" | 1976-08-23
|
|-
| style='text-align:right'| 316
| ''[[:d:Q4538725|Yury Yarovoy]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1932" | 1932-04-11
| ''[[:d:Q17333484|Dalnerechensk Urban Okrug]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-08-07
| ''[[:d:Q1075061|Tarumovsky District]]''
|-
| style='text-align:right'| 317
| ''[[:d:Q4715280|Aleksandr Loran]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1849" | 1849
| [[Кишинёв]]
| data-sort-value="1911" | 1911
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 318
| ''[[:d:Q4721317|Alexey Kavokin]]''
| 1992-01-30
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q76473|Саутһәмптон университеты]]''<br/>''[[:d:Q612648|Blaise Pascal University (Clermont II)]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 319
| ''[[:d:Q4755846|Andrei Lapushkin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-11-09
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 320
| ''[[:d:Q5306810|James Alex Msekela]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1959" | 1959-09-03
| ''[[:d:Q158725|Tanganyika Territory]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 321
| ''[[:d:Q5345521|Edward Szturm de Sztrem]]''
|
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''
| ''[[:d:Q1394594|SGH Warsaw School of Economics]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-07-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1962" | 1962
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 322
| ''[[:d:Q6526327|Leonid A. Umansky]]''
|
| ''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''
| ''[[:d:Q54173|General Electric]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-07-23
| [[Донецк]]
| data-sort-value="1957" | 1957-04-03
| [[Скенектади]]
|-
| style='text-align:right'| 323
| ''[[:d:Q6550664|Ян Цеханоўскі]]''
| 1909
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q13133789|Belarusian Gymnasium of Navahrudak]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-03-30
| [[Якимавка (авыл, Рэчыцкий районы)|Якимавка]]
| data-sort-value="1938" | 1938-10-05
| [[Ашмяны]]
|-
| style='text-align:right'| 324
| ''[[:d:Q6633174|Alexander Zarchin]]''
| 1931
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''<br/>''[[:d:Q20021288|Development Ministry of Israel]]''<br/>''[[:d:Q19878963|IDE Technologies]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-01-02
| [[Золотоноша]]
| data-sort-value="1988" | 1988-10-18
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]
|-
| style='text-align:right'| 325
| ''[[:d:Q7086029|Oleg Bodrug]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-02-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 326
| ''[[:d:Q7453813|Sergei Soldatov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-06-24
| [[Нарва]]
| data-sort-value="2003" | 2003-01-24
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 327
| ''[[:d:Q7688561|Tatyana Savelyeva]]''
|
| ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
| data-sort-value="1947" | 1947-05-22
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 328
| ''[[:d:Q7938635|Vladimir Shcherbina]]''
|
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''
|
| data-sort-value="1907" | 1907-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1978" | 1978-07-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 329
| ''[[:d:Q8861733|Emilia Hiżowa]]''
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1895" | 1895-02-27
| [[Брест]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-01
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 330
| ''[[:d:Q9145620|Aleksander Krupkowski]]''
|
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q21329070|материаллар белеме галиме]]''
| ''[[:d:Q414245|AGH University of Science and Technology]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-03-27
| [[Надажин (Мазовия воеводалыгы)]]
| data-sort-value="1978" | 1978-05-01
| [[Краков]]
|-
| style='text-align:right'| 331
| ''[[:d:Q9146060|Aleksander Szniolis]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1891" | 1891-09-13
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1963" | 1963-05-16
| [[Вроцлав|Вротслав]]
|-
| style='text-align:right'| 332
| ''[[:d:Q9156726|Antoni Garnuszewski]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q2264760|Гдыня диңгез академиясе]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-03-26
| [[Варшава]]
| data-sort-value="1964" | 1964-08-17
| [[Гдыня|Гдынә]]
|-
| style='text-align:right'| 333
| ''[[:d:Q9354055|Tadeusz Balicki]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q11875786|транспорт инженеры]]''
|
| data-sort-value="1857" | 1857-08-20
| [[Люблин|Лүблин]]
| data-sort-value="1921" | 1921-08-10
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 334
| ''[[:d:Q9382014|Władysław Kuczewski]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1887" | 1887-04-27
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| data-sort-value="1963" | 1963-02-28
| ''[[:d:Q403100|Поләнитса-Здруй]]''
|-
| style='text-align:right'| 335
| ''[[:d:Q11711126|Ignacy Bujnicki]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1891" | 1891-07-23
| [[Празароки]]
| data-sort-value="1939" | 1939
| [[Калиш]]
|-
| style='text-align:right'| 336
| ''[[:d:Q11767397|Marceli Siedlanowski]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| ''[[:d:Q4899048|Huta Stalowa Wola]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-01-12
| [[Варшава]]
| data-sort-value="1976" | 1976-03-10
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 337
| ''[[:d:Q11781617|Mir Yagub Mehdiyev]]''
| 1915
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1891" | 1891-09-24
| [[Хырдалан]]
| data-sort-value="1949" | 1949-11-07
| [[Истанбул]]
|-
| style='text-align:right'| 338
| ''[[:d:Q12079279|Vladimir Arkharov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4476754|Урал дәүләт педагоика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4166262|Donetsk Institute for Physics and Technology]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-02-14
| [[Одесса]]
| data-sort-value="1997" | 1997-09-26
| [[Донецк]]
|-
| style='text-align:right'| 339
| ''[[:d:Q12084155|Боровик, Евгений Станиславович]]''
| 1937
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1966" | 1966-02-07
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 340
| ''[[:d:Q12084287|Ilʹko Borshchak]]''
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="1892" | 1892-07-12
| [[Херсон]]
| data-sort-value="1959" | 1959-10-11
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 341
| ''[[:d:Q12110909|Vadym Kovalenko]]''
|
|
|
| data-sort-value="1907" | 1907-03-03
| [[Харьков]]
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|-
| style='text-align:right'| 342
| ''[[:d:Q12116934|Boris Lazarev]]''
| 1930
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-08-06
| ''[[:d:Q4296188|Myropillia]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-03-20
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 343
| ''[[:d:Q12117309|Lev Gurevich]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1904" | 1904-06-14
| [[Париж]]
| data-sort-value="1990" | 1990-06-28
|
|-
| style='text-align:right'| 344
| ''[[:d:Q12135498|Окулов, Пётр Владимирович]]''
|
|
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-08-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1956" | 1956-07-15
|
|-
| style='text-align:right'| 345
| ''[[:d:Q12137275|Georgiy Evstafevitsj Pavlenko]]''
| 1924
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q4331466|Odesa National Maritime University]]''<br/>''[[:d:Q12074586|Institute of Hydromechanics of NAS Ukraine]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-03-13
| ''[[:d:Q4256105|Lebiazhe]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-04
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 346
| ''[[:d:Q12149109|Yuriy Rudenko]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1931" | 1931-08-30
| [[Макийивка|Макиивка]]
| data-sort-value="1994" | 1994-11-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 347
| ''[[:d:Q12158433|Aleksandr Stupin]]''
|
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| ''[[:d:Q80171|Донецк илкүләм университеты]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-05
| [[Иваново өлкәсе]]
| data-sort-value="2013" | 2013-05-04
| [[Донецк]]
|-
| style='text-align:right'| 348
| ''[[:d:Q12158945|Суходольський Володимир Олексійович]]''
|
| [[Драматурглар|драматург]]
|
| data-sort-value="1889" | 1889-06-04
| [[Ромны]]
| data-sort-value="1962" | 1962
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 349
| ''[[:d:Q12172296|Liudmyla Shpynova]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1918" | 1918-09-09
| ''[[:d:Q192176|Bender]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-12-14
|
|-
| style='text-align:right'| 350
| ''[[:d:Q12358705|Aleksander Oinas]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| data-sort-value="1887" | 1887-12-28
| [[Тарту]]
| data-sort-value="1942" | 1942-03-03
| [[Саликам]]
|-
| style='text-align:right'| 351
| ''[[:d:Q12358765|Aleksander Voldek]]''
|
| ''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-04-15
| [[Сембер губернасы]]
| data-sort-value="1977" | 1977-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 352
| ''[[:d:Q12359596|Arnold Under]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q1475726|филателист]]''
|
| data-sort-value="1897" | 1897-07-11<br/>1897-07-28
| ''[[:d:Q146530|Hiiumaa]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-31
| [[Ройтлинген]]
|-
| style='text-align:right'| 353
| ''[[:d:Q12362601|Ferdinand Petersen]]''
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| data-sort-value="1887" | 1887-03-13
| ''[[:d:Q16409787|Lehtse Rural Municipality]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-02-18
| [[Чапел-Гилл (Төньяк Каролина)|Чапел-Гилл]]
|-
| style='text-align:right'| 354
| ''[[:d:Q12373901|Richard Mahl]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1898" | 1898-08-28
| [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]]
| data-sort-value="1964" | 1964-06-26
| [[Таллинн]]
|-
| style='text-align:right'| 355
| ''[[:d:Q12538388|Вулис Лев Абрамович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1912" | 1912-08-07
| [[Житомир]]
| data-sort-value="1973" | 1973-12-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 356
| ''[[:d:Q12554242|Moisey Korsunsky]]''
| 1926
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4418320|Sibirisches physikalisch-technisches Institut]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''<br/>''[[:d:Q12572201|Institute of Nuclear Physics]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-04-19
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-06
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 357
| ''[[:d:Q12825204|Коржавин, Борис Дмитриевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1892" | 1892-09-28
|
| data-sort-value="1984" | 1984-11-24
| [[Ташкент]]
|-
| style='text-align:right'| 358
| ''[[:d:Q12845186|Rüfat Asadov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q47541952|продюсер]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
|
| data-sort-value="1960" | 1960-08-30
| [[Нахчыван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 359
| [[Çıñğız Qacar]]
|
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q4201780|Institute of Physics]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-06
| [[Бакы]]
| data-sort-value="2021" | 2021-06-12
|
|-
| style='text-align:right'| 360
| ''[[:d:Q13167067|Mikhail Bolshakov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1907" | 1907-11-12
| [[Калуга]]
| data-sort-value="1992" | 1992-06-12
| [[Бишкәк]]
|-
| style='text-align:right'| 361
| ''[[:d:Q15041713|Yuri Raizer]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201677|Institute for Problems in Mechanics of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-26
| [[Харьков]]
| data-sort-value="2021" | 2021-06-25
|
|-
| style='text-align:right'| 362
| ''[[:d:Q15061277|Aleksandr Ivanovitsj Tsjoerin]]''
|
|
|
| data-sort-value="1907" | 1907-10-11
| [[Брянка|Брәнка]]
| data-sort-value="1981" | 1981-07-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 363
| ''[[:d:Q15061498|Leonid Michaylovitsj Tsivjan]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-06-02
| [[Петрозаводск]]
| data-sort-value="2007" | 2007-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 364
| ''[[:d:Q15064541|Aleksandr Bovkalo]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| data-sort-value="1947" | 1947-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 365
| [[Борис Гаев]]
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Чистай сәгать заводы]]
| data-sort-value="1905" | 1905
| [[Кривоозерки|Кәкрекүл]]
| data-sort-value="1974" | 1974
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 366
| ''[[:d:Q15065307|Pjotr Konstantinovitsj Georgievskiy]]''
|
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="1902" | 1902-07-16
| ''[[:d:Q4082456|Белозерск өязе]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 367
| ''[[:d:Q15065396|Levan Gogoberidze]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''
|
| data-sort-value="1896" | 1896-01-21<br/>1896-01-22
| [[Кутаис губернасы|Кутаиси губернасы]]
| data-sort-value="1937" | 1937-03-21
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 368
| ''[[:d:Q15065696|Leonid Davydov-Suboch]]''
| 1955
|
| ''[[:d:Q1970338|М. Н. Ермолов ис. Мәскәү драма театры]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-20
| ''[[:d:Q748363|Balaklava]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-01-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 369
| ''[[:d:Q15066547|Leonid Vasilevitsj Zjegalov]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1913" | 1913-01-24
| ''[[:d:Q4177837|Zhadovka]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-08-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 370
| ''[[:d:Q15066916|Nikolay Zakharov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1919" | 1919-05-02
| [[Барнавыл]]
| data-sort-value="1982" | 1982-09-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 371
| ''[[:d:Q15068594|Abram Kikoin]]''
| 1936
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q9149093|альпинист]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201784|РФА Урал бүлекчәсенең Металлар физикасы институты]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-02-23
| ''[[:d:Q393332|Жагаре]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-09-22
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 372
| ''[[:d:Q15071391|Νικολάι Λουτάι]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1911" | 1911-12-16
| [[Таганрог]]
| data-sort-value="1994" | 1994-02-09
| [[Таганрог]]
|-
| style='text-align:right'| 373
| ''[[:d:Q15073986|Ivan Shiktorov]]''
| 1935
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="1908" | 1908-05-06
| ''[[:d:Q19897019|Горны]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-12-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 374
| ''[[:d:Q15074487|Муслимов Аннас Поясович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1936" | 1936-09-04
| [[Бишкәк]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 375
| ''[[:d:Q15074678|Βλαντιμίρ Ναζαρένκο]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1934" | 1934-07-07
| [[Ленск]]
| data-sort-value="2006" | 2006-10-19
|
|-
| style='text-align:right'| 376
| ''[[:d:Q15081026|Grigorij Aleksandrovič Sedov]]''
|
| ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''
|
| data-sort-value="1917" | 1917-01-02<br/>1917-01-15
| [[Бакы]]
| data-sort-value="2014" | 2014-04-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 377
| ''[[:d:Q15081027|Ratmir Poluektov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q24897059|Агрофизик фәнни тикшеренү институты]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-04-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2012" | 2012-03-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 378
| ''[[:d:Q15081049|Pyotr Polyakov]]''
|
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| ''[[:d:Q1540721|VSMPO-AVISMA]]''<br/>''[[:d:Q4146982|Дәүләт төсле металлар һәм алтын университеты]]''<br/>[[Себер федераль университеты]]
| data-sort-value="1935" | 1935-06-05
| [[Биштау|Пятигорск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 379
| ''[[:d:Q15088309|David Fishman]]''
| 1941
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-02-21
| ''[[:d:Q70602|Тетиив]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-01-03
| [[Сарыкылыч]]
|-
| style='text-align:right'| 380
| ''[[:d:Q15089105|Gennadiy Ivanovitsj Roebanko]]''
|
|
|
| data-sort-value="1933" | 1933-04-23
| [[Алтай крае]]
| data-sort-value="2009" | 2009-01-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 381
| ''[[:d:Q15139206|Yevgeny Matusevich]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q126824|Александр Ильич Лейпунский исемендәге Физика һәм энергетика институты — Россия Федерациясе дәүләт фәнни үзәге]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-01
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 382
| ''[[:d:Q15205768|Nikolay Bogoroditskiy]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| data-sort-value="1902" | 1902-05-15<br/>1902
| [[Ташкент]]
| data-sort-value="1967" | 1967
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 383
| ''[[:d:Q15206738|Зусман, Алла Вениаминовна]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1945" | 1945-02-01
| [[Кишинёв]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 384
| ''[[:d:Q15455722|Evgeny Sklyanin]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 385
| [[Эрнест Крүгер]]
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q530989|Балтыйк заводы]]''
| data-sort-value="1889" | 1889
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="1941" | 1941-08-18
| [[Казан интенсив күзәтүле махсус типтагы психиатрия хастаханәсе|Интенсив күзәтүле махсуслаштырылган типтагы Казан психиатрия хастаханәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 386
| ''[[:d:Q15686442|Gennady Smolin]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Шацк]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 387
| ''[[:d:Q15714550|Nikolay Krasilnikov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-22
| [[Иркутск]]
| data-sort-value="2020" | 2020-02-06
|
|-
| style='text-align:right'| 388
| ''[[:d:Q15714624|Gennadiy Alekseevitsj Sjoetkov]]''
| 1959
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="1936" | 1936-06-27
| ''[[:d:Q13637152|Свищевка]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-01-11
| [[Колпино]]
|-
| style='text-align:right'| 389
| ''[[:d:Q15992650|Evgeniy Antonovitsj Gaylisj]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1914" | 1914-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 390
| ''[[:d:Q16013015|Oleg Savelyev]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-10-27
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 391
| ''[[:d:Q16194369|Charles Tizeba]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| data-sort-value="1961" | 1961-01-01
| ''[[:d:Q158725|Tanganyika Territory]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 392
| ''[[:d:Q16235991|Ignat Yepifanov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-04-06
| [[Волхов (шәһәр)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 393
| ''[[:d:Q16364061|Abbas bey Atamalibeyov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1895" | 1895-02-26
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value="1971" | 1971-03-03
| [[Кливленд]]
|-
| style='text-align:right'| 394
| ''[[:d:Q16398471|Ruben Angaladyan]]''
| 1972
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
| data-sort-value="1947" | 1947-06-10<br/>1947-07-10
| ''[[:d:Q212546|Akhaltsikhe]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 395
| ''[[:d:Q16407501|Enn Tõugu]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-20
| [[Таллинн]]
| data-sort-value="2020" | 2020-03-30
|
|-
| style='text-align:right'| 396
| ''[[:d:Q16437431|Aleksandr Andreevitsj Belobokiy]]''
|
|
|
| data-sort-value="1903" | 1903-09-12
| [[Санкт-Петербург]]
| No/unknown value
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 397
| ''[[:d:Q16437759|Ibrahim Tazhiyev]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1904" | 1904-01-20
| [[Сырдәрья өлкәсе (Россия империясе)|Сырдәрья өлкәсе]]
| data-sort-value="1960" | 1960-09-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 398
| ''[[:d:Q16562754|Jerzy Sobczak]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| ''[[:d:Q25403365|Faculty of Foundry Engineering, AGH University of Science and Technology]]''
| data-sort-value="1952" | 1952
| ''[[:d:Q848983|Ясло]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 399
| ''[[:d:Q16567662|Konstanty Kontrym]]''
|
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="1891" | 1891-12-21
| [[Дубно]]
| data-sort-value="1967" | 1967
| [[Ейск]]
|-
| style='text-align:right'| 400
| ''[[:d:Q16606125|Stanisław Penczek]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q11689596|Centre of Molecular and Macromolecular Studies, Polish Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-24
| [[Варшава]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 401
| ''[[:d:Q20029680|Ivan Makaraw]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1903" | 1903-11-04
| [[Вязники|Вәзники]]
| data-sort-value="1989" | 1989-12-15
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 402
| [[Иосиф Дядькин]]
|
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q181043|диссидент]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1928" | 1928-11-24
| [[Била Церква|Била-Серква]]
| data-sort-value="2015" | 2015-03-08
| [[Тверь]]
|-
| style='text-align:right'| 403
| ''[[:d:Q20065950|Ilya Blekhman]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1928" | 1928-11-29
| [[Харьков]]
| data-sort-value="2021" | 2021-02-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 404
| ''[[:d:Q20067259|Illia Ivanov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904
| [[Херсон]]
| data-sort-value="1979" | 1979
|
|-
| style='text-align:right'| 405
| ''[[:d:Q20067850|Крауз Олексій Антонович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1889" | 1889-06-03
|
| data-sort-value="1931" | 1931-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 406
| ''[[:d:Q20068443|Fyodor Matyushyn]]''
| 1936
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904-04-21
| ''[[:d:Q2058364|Bezhitsa]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-03
|
|-
| style='text-align:right'| 407
| ''[[:d:Q20510016|Ալեքսանդր Մարջանյան]]''
| 1934
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904-07-08
| [[Гөмре]]
| data-sort-value="1987" | 1987
|
|-
| style='text-align:right'| 408
| ''[[:d:Q20510161|Սերգեյ Նարինյան]]''
| 1932
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q4114348|Бөек Пётр исемендәге Стратегик максатлардагы ракета гаскәрләренең хәрби академиясе]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-10-20
| [[Бакы]]
| data-sort-value="1983" | 1983-03-23
|
|-
| style='text-align:right'| 409
| ''[[:d:Q20511155|مارتین وارطانیان]]''
| 1929
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q112033468|Red Triangle]]''<br/>''[[:d:Q18405631|Պոլիմերացված պլաստմասսաների գիտահետազոտական ինստիտուտ]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4249249|Կուսկովսկու քիմիական գործարան]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-10-06
| [[Гөмре]]
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|-
| style='text-align:right'| 410
| ''[[:d:Q20511911|Sergei Shanshiev]]''
| 1924
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
|
| data-sort-value="1893" | 1893-11-22
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value="1974" | 1974-11-14
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 411
| ''[[:d:Q20560459|Mikel Pataridze]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1895" | 1895-04-05
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-07
| ''[[:d:Q799920|Baghdati]]''
|-
| style='text-align:right'| 412
| ''[[:d:Q20607467|Нарзиқұлов Ибадулла Қасымұлы]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1909" | 1909-11-12
| [[Сәмәрканд]]
| data-sort-value="1974" | 1974-04-02
| [[Дүшәнбе]]
|-
| style='text-align:right'| 413
| ''[[:d:Q20677059|Dmitry Ignatenko]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="1969" | 1969-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 414
| ''[[:d:Q20742430|Georgiy Kruzhilin]]''
|
| ''[[:d:Q107290369|физик-җылылыкчы]]''
|
| data-sort-value="1911" | 1911-06-06
| ''[[:d:Q4242055|Kruzhilin]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-05-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 415
| ''[[:d:Q20742497|Μιχαήλ Ουσάκεβιτς]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1922" | 1922
|
| data-sort-value="2001" | 2001-05-30
|
|-
| style='text-align:right'| 416
| ''[[:d:Q20925379|Anatoliĭ Vasilʹevich Rzhanov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1327627|электротехник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201787|Institute of Semiconductor Physics]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-04-09
| [[Иваново]]
| data-sort-value="2000" | 2000-07-25
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 417
| ''[[:d:Q20992922|Aleksandr Koval'skiy]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q4201816|Institute of Chemical Kinetics and Combustion]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-09-10<br/>1906-08-28
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value="1978" | 1978-03-31
| [[Новосибирск]]
|-
| style='text-align:right'| 418
| ''[[:d:Q21088504|Aron Markovich Arnoldov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
| data-sort-value="1894" | 1894
| ''[[:d:Q737925|Бар]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 419
| [[Иван Башилов]]
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-11-17
| [[Кашин]]
| data-sort-value="1953" | 1953-08-20
| [[Красноярск]]
|-
| style='text-align:right'| 420
| ''[[:d:Q21089374|Konstantin Borodkin]]''
| 1931
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904-03-14
| [[Владимир губернасы]]
| data-sort-value="1970" | 1970-05-02
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 421
| ''[[:d:Q21092087|Sofron Vladimirov]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1907" | 1907-03-23
| ''[[:d:Q4298139|Міхейкава (Ярцаўскі раён)]]''
| data-sort-value="1960" | 1960s
|
|-
| style='text-align:right'| 422
| ''[[:d:Q21092798|Aleksandr Fomitsj Garmasjev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1907" | 1907
| [[Дебальцеве|Дебальцево]]
| data-sort-value="1973" | 1973-03-05
|
|-
| style='text-align:right'| 423
| ''[[:d:Q21094022|Гомоюнов, Константин Константинович]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1923" | 1923-11-19
| [[Владивосток]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 424
| ''[[:d:Q21094367|Грешневиков, Анатолий Константинович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1935" | 1935-04-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1991" | 1991-09-04
|
|-
| style='text-align:right'| 425
| ''[[:d:Q21096513|Владимир Дахнов]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| data-sort-value="1905" | 1905-04-05
| ''[[:d:Q4087837|Blahodatne]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 426
| ''[[:d:Q21097044|Dmitriy Zavalishin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-04-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1968" | 1968-02-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 427
| ''[[:d:Q21097096|Aleksandr Michaylovitsj Zalesskiy]]''
| 1920
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1892" | 1892-11-27
| [[Урюпинск]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 428
| ''[[:d:Q21101804|Корнилов, Юрий Георгиевич]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1907" | 1907
| ''[[:d:Q2980442|Myropil]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-07-30
|
|-
| style='text-align:right'| 429
| ''[[:d:Q21103113|Mikhail Kuznetsov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1929" | 1929-05-15
| ''[[:d:Q4126851|Vokhma]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-11-06
| [[Сосновый Бор (шәһәр)]]
|-
| style='text-align:right'| 430
| ''[[:d:Q21103833|Vladimir Ivanovich Lazutkin]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1933" | 1933-06-11
| [[Бакы]]
| data-sort-value="2003" | 2003-07-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 431
| ''[[:d:Q21104116|Aron Levin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q6522615|Leningradsky Metallichesky Zavod]]''
| data-sort-value="1905" | 1905
| [[Даугавпилс]]
| data-sort-value="1974" | 1974
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 432
| ''[[:d:Q21104299|Vladimir Lenyashin]]''
| 1963
| [[галим]]
| ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-22
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 433
| ''[[:d:Q21104391|Липчин, Нохим Нахманович]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value="1910" | 1910-05-25
| ''[[:d:Q675279|Drybin district]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-11-02
|
|-
| style='text-align:right'| 434
| ''[[:d:Q21130937|Ανατόλι Μιχαήλοβιτς Γιάκοβλεφ]]''
|
|
|
| data-sort-value="1902" | 1902
|
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|-
| style='text-align:right'| 435
| ''[[:d:Q21133334|Nikolai Shashmurin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q21843380|Mobile Vehicle Engineering Institute]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1910" | 1910-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1996" | 1996
| ''[[:d:Q1116052|Bologovsky District]]''
|-
| style='text-align:right'| 436
| ''[[:d:Q21141794|Νικολάι Φραντσούζοφ]]''
|
| [[галим]]<br/>[[инженер]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1920" | 1920
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 437
| ''[[:d:Q21147046|Ferdinand Tavadze]]''
|
| [[галим]]<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1912" | 1912-05-21
|
| data-sort-value="1989" | 1989-11-19
|
|-
| style='text-align:right'| 438
| ''[[:d:Q21149164|Michail Andreevitsj Sitkov]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1907" | 1907-11-08
| ''[[:d:Q18766811|Березник (Мезенан кӀошт)]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-05-02
| [[Магнитогорск]]
|-
| style='text-align:right'| 439
| ''[[:d:Q21152467|Nikołaj Surkin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1910" | 1910
| ''[[:d:Q110258468|Маис]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 440
| ''[[:d:Q21152735|Bronislav Stanislavovitsj Svirsjtsjevskiy]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1904" | 1904-02-10
| [[Витебск]]
| data-sort-value="1954" | 1954-04-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 441
| [[Александр Сауков]]
| 1929
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''<br/>''[[:d:Q96657311|Institute of Geological Sciences USSR Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q39082666|Lomonosov Institut]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-08-02
| ''[[:d:Q4300535|Молога өязе]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 442
| ''[[:d:Q21153600|Σαμουήλ Ρουμπτσίνσκι]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1906" | 1906
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 443
| ''[[:d:Q21153725|Рейнов, Наум Моисеевич]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q599969|MeMZ]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1897" | 1897
| [[Мелитополь]]
| data-sort-value="1980" | 1980-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 444
| ''[[:d:Q21154136|Померанцев, Виктор Владимирович]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2878105|инженер-энергетик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q19908739|НПА ЦКТІ імя І. І. Паўзунова]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1906" | 1906-10
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 445
| ''[[:d:Q21154217|Ίλια Πογκοζιόφ]]''
|
|
|
| data-sort-value="1903" | 1903-09-08
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 446
| ''[[:d:Q21154292|Natalya Petukhova]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1954" | 1954-05-02
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 447
| ''[[:d:Q21183504|Jurij Vadimovič Pimenov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4304299|Мәскәү элемтә һәм информатика техник университеты]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-11-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2006" | 2006-09-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 448
| ''[[:d:Q21183525|Igor Semjonowitsch Panassjuk]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q16669689|Laboratory No. 2 of the Academy of Sciences of the USSR]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-06-14
| [[Ковров]]
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 449
| ''[[:d:Q21183545|Boris Gavrilovitsj Pavlov]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1904" | 1904-05-20
| ''[[:d:Q4300899|Moloskovitsy]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-04-19
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 450
| ''[[:d:Q21531579|Isaak Mironovitsj Gamoes]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1917" | 1917-12-30
| [[Полоцк|Полатск]]
| data-sort-value="2003" | 2003-06-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 451
| ''[[:d:Q21534003|Nikolai Nikolajewitsch Juryschew]]''
|
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="1912" | 1912-04-05
| [[Кострома губернасы]]
| data-sort-value="1990" | 1990-05-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 452
| ''[[:d:Q21534224|Pavel Khalileev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1909" | 1909-11-06
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="2004" | 2004-09-04
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 453
| ''[[:d:Q21534367|Vasiliy Petrovitsj Fjodorov]]''
|
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q2284263|Elektrosila]]''
| data-sort-value="1898" | 1898
| [[Гатчина]]
| data-sort-value="1955" | 1955
|
|-
| style='text-align:right'| 454
| ''[[:d:Q21534913|Селиванов, Александр Иванович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1908" | 1908-08-14
| ''[[:d:Q69096|Yarensk Uyezd]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-10-10
|
|-
| style='text-align:right'| 455
| ''[[:d:Q21559012|Boris Pines]]''
| 1926
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-11-25
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| data-sort-value="1968" | 1968-10-17
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 456
| ''[[:d:Q21635784|Aleksandr Vasilevitsj Bazilevitsj]]''
|
|
|
| data-sort-value="1896" | 1896
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 457
| ''[[:d:Q21635864|Доминик Баркан]]''
|
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| data-sort-value="1904" | 1904
|
| data-sort-value="1987" | 1987
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 458
| ''[[:d:Q21637852|Viktor Gessen]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 459
| ''[[:d:Q21638919|Aleksandr Dmitrochenko]]''
|
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''
| ''[[:d:Q4407660|Санкт-Петербург дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q48945090|Дзяржаўны інстытут вопытнай аграноміі]]''<br/>''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q4123678|Вологда дәүләт сөтчелек сәнәгате академиясе]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-09-01
| [[Ула (агрошәһәрчек)|Ула]]
| data-sort-value="1981" | 1981-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 460
| ''[[:d:Q21639581|Nikolay Zaytsev]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1931" | 1931-12-21
| ''[[:d:Q1036102|Kondopozhsky District]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-01-23
| [[Петрозаводск]]
|-
| style='text-align:right'| 461
| ''[[:d:Q21639983|Μάνφρεντ Καζάκ]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1908" | 1908-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1998" | 1998
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 462
| ''[[:d:Q21640710|Viktor Kreutzer]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| data-sort-value="1908" | 1908
| [[Дрезден]]
| data-sort-value="1966" | 1966-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 463
| ''[[:d:Q21640922|Nikolay Nikolaevitsj Koeraev]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1910" | 1910-07-06
| [[Фатеж]]
| data-sort-value="1982" | 1982-10-10
|
|-
| style='text-align:right'| 464
| ''[[:d:Q21640954|Кусаков, Михаил Михайлович]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''<br/>[[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| data-sort-value="1910" | 1910-08-28
| [[Самар]]
| data-sort-value="1971" | 1971
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 465
| ''[[:d:Q21641763|Aleksandr Leonidovitsj Mozjevitinov]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1906" | 1906-12-29
| [[Сарытау]]
| data-sort-value="1993" | 1993
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 466
| ''[[:d:Q21643444|Bertold Neporent]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-08-11
|
| data-sort-value="1997" | 1997
|
|-
| style='text-align:right'| 467
| ''[[:d:Q21644242|Vsevolod Roubtsov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28616|GAZ]]''
| data-sort-value="1906" | 1906
| [[Нижгарның Сормово районы|Сормово районы]]
| data-sort-value="1965" | 1965-12-10
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 468
| ''[[:d:Q21644662|Тиходеев, Николай Николаевич]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4314507|Научно-исследовательский институт по передаче электроэнергии постоянным током высокого напряжения]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-12-07
| [[Рязань]]
| data-sort-value="2008" | 2008-11-08
|
|-
| style='text-align:right'| 469
| ''[[:d:Q21645778|Щукин, Виктор Николаевич]]''
| 1951
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1928" | 1928-04-14
| ''[[:d:Q743428|Balakhtinsky District]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 470
| ''[[:d:Q21663803|Лузин, Ян Вячеславович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1972" | 1972-09-16
| [[Псков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 471
| ''[[:d:Q21700061|اوسکان اوسکانیان]]''
| 1933
| ''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q4410293|Svetlana]]''
| data-sort-value="1906" | 1906
| [[Нәсирваз]]
| data-sort-value="1944" | 1944-11-12
| [[Ереван]]
|-
| style='text-align:right'| 472
| ''[[:d:Q21811969|Aleksandr Baryshnikov]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1893" | 1893-08-20
|
| data-sort-value="1976" | 1976-05
|
|-
| style='text-align:right'| 473
| ''[[:d:Q21843688|Ivan Sidorovitsj Lesjtsjinskiy]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''
|
| data-sort-value="1901" | 1901
| [[Ярцево]]
| data-sort-value="1974" | 1974
|
|-
| style='text-align:right'| 474
| ''[[:d:Q21856787|Yury Aksyonov]]''
|
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| ''[[:d:Q1981162|Товстоногов исемендәге Зур дырам тиятры]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-07-22
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| data-sort-value="2020" | 2020-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 475
| ''[[:d:Q21856828|Voelf Elevitsj Berg]]''
|
|
|
| data-sort-value="1899" | 1899
|
| data-sort-value="1965" | 1965
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 476
| ''[[:d:Q21856831|Konstantin Bogdanov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1905" | 1905-03-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1958" | 1958-11-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 477
| [[Илья Гинзбург]]
|
| ''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-01-13
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1965" | 1965-04-15<br/>1965
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 478
| ''[[:d:Q21857490|Pavel Andreyev]]''
|
|
|
| data-sort-value="1967" | 1967-04-05
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 479
| ''[[:d:Q21905411|Alexander Fjodorowitsch Myrzymow]]''
|
|
|
| data-sort-value="1907" | 1907
| ''[[:d:Q4453026|Tashla]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 480
| ''[[:d:Q22008963|Avraam Zinovevitsj Rotsjild]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1900" | 1900-07-19
| [[Павлоград (Украина)|Павлоһрад]]
| data-sort-value="1977" | 1977-07-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 481
| ''[[:d:Q22016602|Pavel Zhukov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1903" | 1903-07-16
| [[Кострома]]
| data-sort-value="1968" | 1968-10-09
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 482
| ''[[:d:Q22045585|מיכאיל ברדוב]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-09-23
| [[Смила]]
| data-sort-value="1976" | 1976-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 483
| ''[[:d:Q22045681|Abram Damsky]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1908" | 1908-07-30
| [[Каунас]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-17
|
|-
| style='text-align:right'| 484
| ''[[:d:Q22046278|Борис Абелевич Селибер]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1915" | 1915-06-21
|
| data-sort-value="1990" | 1990-01-19
|
|-
| style='text-align:right'| 485
| ''[[:d:Q22046394|Степаненков, Георгий Григорьевич]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1932" | 1932-04-08
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 486
| ''[[:d:Q22918451|Βαντίμ Αφροσίμοφ]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-04-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2019" | 2019-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 487
| ''[[:d:Q23655079|Dmitry Belyakov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1910" | 1910-10-24
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 488
| ''[[:d:Q23655314|Брауде, Гирш Вульфович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-05-03
| [[Витебск]]
| data-sort-value="1992" | 1992-03-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 489
| ''[[:d:Q23655398|Igor Valik]]''
| 1941
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1917" | 1917
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| data-sort-value="1993" | 1993
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 490
| ''[[:d:Q23656204|Juri Petrowitsch Maslakowez]]''
| 1927
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1899" | 1899-08-08
| [[Өрҗем]]
| data-sort-value="1967" | 1967
|
|-
| style='text-align:right'| 491
| ''[[:d:Q23656214|Мигачёв, Всеволод Иванович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1917" | 1917-12-30
|
| data-sort-value="1997" | 1997
|
|-
| style='text-align:right'| 492
| ''[[:d:Q23656646|Vitaliy Petrovitsj Foenikov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1901" | 1901
|
| data-sort-value="1958" | 1958
|
|-
| style='text-align:right'| 493
| ''[[:d:Q23656657|Nikolay Khitarov]]''
| 1930
| ''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q7263638|Россия фәннәр академиясенең Владимир Иванович Вернадский исемендәге Геохимия һәм аналитик химия институты]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-10-03
| [[Биштау|Пятигорск]]
| data-sort-value="1985" | 1985-02-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 494
| ''[[:d:Q23656734|Μιχαήλ Βασιλίεβιτς Γιακούτοβιτς]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201784|РФА Урал бүлекчәсенең Металлар физикасы институты]]''<br/>''[[:d:Q4476797|Ural Electrochemical Plant]]''<br/>''[[:d:Q25395226|Luch Scientific Production Association]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-08-10
| ''[[:d:Q18794088|Ogarevka]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-06-20
| [[Подольск]]
|-
| style='text-align:right'| 495
| ''[[:d:Q23725833|Vadim Regel]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201800|РФА Физик проблемнар институты]]''<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201552|РФА бәллүрбелем институты]]''
| data-sort-value="1917" | 1917
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 496
| ''[[:d:Q23725836|Anatoly Regel]]''
| 1938
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-05-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1989" | 1989-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 497
| ''[[:d:Q23727144|ニコライ・チェルネツォフ]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1908" | 1908
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 498
| ''[[:d:Q23894150|Olga Anisimovna Vorobiova]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q11424604|Җир белегече]]''
|
| data-sort-value="1902" | 1902-12-19
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value="1974" | 1974-02-14
|
|-
| style='text-align:right'| 499
| ''[[:d:Q24009789|Филатов, Олег Геннадьевич]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1951" | 1951-09-28
| [[Бакы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 500
| ''[[:d:Q24009794|Nikolay Michaylovitsj Dechanov]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1909" | 1909-07-16
| [[Яңа Ржев]]
| data-sort-value="2001" | 2001-03-30
| [[Запорожье]]
|-
| style='text-align:right'| 501
| ''[[:d:Q4265116|Fyodor Loginov]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1900" | 1900-02-06
| ''[[:d:Q23755707|Немчуга]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 502
| ''[[:d:Q4266793|Vitaly Lopota]]''
| 1978
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4502946|Russian State Scientific Center for Robotics and Technical Cybernetics]]''<br/>''[[:d:Q763402|Энергия]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-28
| [[Грозный]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 503
| ''[[:d:Q4269125|Лукошков, Владимир Сергеевич]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4314552|NPP Istok]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-07-13
|
| data-sort-value="1975" | 1975
|
|-
| style='text-align:right'| 504
| ''[[:d:Q4270944|Viktor Konstantinovich Lvov]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1898" | 1898-09-21
| [[Павицце]]
| data-sort-value="1976" | 1976-12-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 505
| ''[[:d:Q4272485|Viktor Lyagin]]''
|
| ''[[:d:Q1397808|хәрби каршылык хәрәкәте сугышчысы]]''
|
| data-sort-value="1908" | 1908-12-31
| [[Сельцо (шәһәр)|Сельцо]]
| data-sort-value="1943" | 1943-07-17
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
|-
| style='text-align:right'| 506
| ''[[:d:Q4275190|Arthur Mac]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-15
| [[Каманича]]
| data-sort-value="2016" | 2016-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 507
| ''[[:d:Q4276054|Yuriy Maksarev]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1903" | 1903-08-10
| ''[[:d:Q11085373|Port Lüshun]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-11-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 508
| ''[[:d:Q4276147|Sergey Maximishin]]''
|
| ''[[:d:Q957729|фотокорреспондент]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''
| ''[[:d:Q16679158|Летняя школа «Рускага рэпарцёра»]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-29
| ''[[:d:Q889573|Кодыма]]''<br/>[[Америка Кушма Штатлары]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 509
| ''[[:d:Q4279305|Nikolay Malyshev]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1911" | 1911-11-23
| [[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]]
| data-sort-value="2005" | 2005-03-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 510
| ''[[:d:Q4281104|Vladimir Marakhov]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1929" | 1929-03-07<br/>1929
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-01
|
|-
| style='text-align:right'| 511
| ''[[:d:Q4282028|Vladimir Markov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1936" | 1936
| [[Шуя]]
| data-sort-value="2002" | 2002-12
| [[Липецк]]
|-
| style='text-align:right'| 512
| ''[[:d:Q4287279|Grigory Medvedev]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1933" | 1933-12-13
| [[Одесса]]
| data-sort-value="2016" | 2016-06-27
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 513
| ''[[:d:Q4287609|Vladimir Medeiko]]''
| 1941
| ''[[:d:Q196721|кырдыручы]]''<br/>''[[:d:Q327029|механик]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q811122|төзүче]]''
| ''[[:d:Q837412|LOMO]]''<br/>''[[:d:Q4258530|Lenmetrogiprotrans]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-11-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2000" | 2000-11-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 514
| ''[[:d:Q4289338|Lev Melentyev]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1908" | 1908-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1986" | 1986-07-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 515
| ''[[:d:Q4290824|Nikołaj Mierieniszczew]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1919" | 1919-12-06
| [[Людиново]]
| data-sort-value="2010" | 2010-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 516
| ''[[:d:Q4292767|Vladimir Migulin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201509|IZMIRAN]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1911" | 1911-07-10
| [[Фурманов (шәһәр)|Фурманов]]
| data-sort-value="2002" | 2002-09-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 517
| ''[[:d:Q4294231|Evgeniĭ Minin]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1949" | 1949-06-10
| [[Невель]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 518
| ''[[:d:Q4296851|Tichon Mitrochin]]''
|
|
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-06-12
| ''[[:d:Q4283454|Марьинка]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 519
| ''[[:d:Q4297725|Mikhail Mikhailovsky]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-27
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 520
| ''[[:d:Q4302846|Vladimir Moroz]]''
|
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1926" | 1926-10-25
| ''[[:d:Q2568979|Katerynopil Raion]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-01-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 521
| ''[[:d:Q4307722|Valentin Pavlovitsj Moeravjov]]''
|
| ''[[:d:Q1162163|директор]]''
|
| data-sort-value="1908" | 1908-04-24
| [[Иркутск]]
| data-sort-value="1988" | 1988-06-16
| [[Сосновый Бор (шәһәр)]]
|-
| style='text-align:right'| 522
| [[Зиннәт Моратов]]
| 1930
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1628775|Санкт-Петербург дәүләт су коммуникацияләре университеты]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-12-27
| [[Яңа Калмаш]]
| data-sort-value="1988" | 1988-05-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 523
| ''[[:d:Q4315797|Невинский, Виктор Васильевич]]''
|
| [[язучы]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1929" | 1929
|
| data-sort-value="1995" | 1995
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 524
| ''[[:d:Q4316410|Leonid Neyman]]''
| 1930
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1902" | 1902-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1975" | 1975-02-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 525
| ''[[:d:Q4316412|Mikhail Neiman]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q30893327|Central Radio Laboratory]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-03-07
| [[Акъяр]]
| data-sort-value="1975" | 1975-06-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 526
| ''[[:d:Q4317654|Efim Izrailevitsj Nesis]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q104387855|Ставрополь дәүләт педагогика институты]]''<br/>''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-09-09
| [[Каманича]]
| data-sort-value="2009" | 2009-04-30
| [[Ставрополь]]
|-
| style='text-align:right'| 527
| ''[[:d:Q4319730|Vladimir Aleksandrovitsj Nikitin]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q4129767|Ф. Э. Дзержинский исемендәге югары хәрби-диңгез инженерлар укуханәсе]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-10-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1977" | 1977
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 528
| ''[[:d:Q4319943|Ivan Nikiforov]]''
| 1935
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1905" | 1905-05-13
| ''[[:d:Q4448670|Сясьские Рядки]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 529
| ''[[:d:Q4320138|Vsevolod Nikolaev]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
| data-sort-value="1907" | 1907-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1979" | 1979-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 530
| ''[[:d:Q4321775|Муза Ниязова]]''
|
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-06-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 531
| ''[[:d:Q4322685|Kiriłł Nowikow]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1905" | 1905-03
| ''[[:d:Q4521433|Шахцінска-Данецкая акруга]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 532
| ''[[:d:Q4323966|Valentin Novozhilov]]''
|
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1910" | 1910-05-05
| [[Люблин|Лүблин]]
| data-sort-value="1987" | 1987-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 533
| ''[[:d:Q4329786|Natalja Wladimirowna Obraszowa]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="1915" | 1915-02-09
| [[Таганрог]]
| data-sort-value="2004" | 2004-07-05
| [[Таганрог]]
|-
| style='text-align:right'| 534
| ''[[:d:Q4332140|Dmitry Ozersky]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1278335|коралчы]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''
|
| data-sort-value="1963" | 1963-10-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 535
| ''[[:d:Q4334830|Chimit-Dorzhu Ondar]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1932" | 1932-04-28
| ''[[:d:Q28482810|Кызыл-Тайга (эвла)]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 536
| ''[[:d:Q4341531|Николай Васильевич Павлов]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1918" | 1918-12-20
| ''[[:d:Q4290680|Meniusha]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-12-01
| [[Барнавыл]]
|-
| style='text-align:right'| 537
| ''[[:d:Q4344058|Nikolay Aleksandrovitsj Panitsjev]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1934" | 1934-08-03
| ''[[:d:Q675279|Drybin district]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 538
| ''[[:d:Q4344101|Tatyana Pankova]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| data-sort-value="1916" | 1916-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2011" | 2011-07-09
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 539
| ''[[:d:Q4344703|Peter Feodorovich Papkovich]]''
| 1911
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q2860259|диңгезчелек архитекторы]]''
|
| data-sort-value="1887" | 1887-04-05
| [[Брест]]
| data-sort-value="1946" | 1946-04-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 540
| ''[[:d:Q4346313|Pjotr Iwanowitsch Parschin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1899" | 1899-10-04
| ''[[:d:Q4081947|Belinskaya railway station]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-10-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 541
| ''[[:d:Q4349604|Anton Pervushin]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1970" | 1970-05-27
| [[Иваново]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 542
| ''[[:d:Q4351639|Georgiy Vasil'evich Perov]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1905" | 1905-12
| ''[[:d:Q4303501|Моршанск өязе]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-04-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 543
| ''[[:d:Q4359578|Aleksandr Koezmitsj Perkov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4412193|Severnoye Design Bureau]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-08-31
| [[Сестрорецк]]
| data-sort-value="1993" | 1993-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 544
| ''[[:d:Q4361815|Valentin Petukhov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-12-03
| [[Харьков]]
| data-sort-value="1977" | 1977-05-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 545
| ''[[:d:Q4361931|Vladimir Pekhtin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1651055|инженер-гидротехник]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1950" | 1950-12-09
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 546
| ''[[:d:Q4363033|Boris Ilitsj Pinsker]]''
|
|
|
| data-sort-value="1907" | 1907
|
| data-sort-value="1982" | 1982
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 547
| ''[[:d:Q4364749|Vladimir Plakhty]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-25
| [[Херсон]]
| data-sort-value="2009" | 2009-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 548
| ''[[:d:Q4366503|Ivan Povkh]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q80171|Донецк илкүләм университеты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value="1909" | 1909-11-11
| ''[[:d:Q4296188|Myropillia]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-02-15
| [[Донецк]]
|-
| style='text-align:right'| 549
| ''[[:d:Q4368819|Boris Sergeevitsj Pozdnjakov]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="1903" | 1903-01-15
| [[Орёл]]
| data-sort-value="1979" | 1979-09-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 550
| ''[[:d:Q4368963|Fjodor Nikolaevitsj Poyda]]''
|
|
|
| data-sort-value="1906" | 1906-02-15
|
| data-sort-value="1979" | 1979-09-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 551
| ''[[:d:Q4370680|Boris Poloskin]]''
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1932" | 1932-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2018" | 2018-11-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 552
| ''[[:d:Q4372179|Avenir Popandopulo]]''
|
| ''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]''
|
| data-sort-value="1920" | 1920-05-01
|
| data-sort-value="1988" | 1988-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 553
| ''[[:d:Q4372606|Sergey Popov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1960" | 1960-04-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 554
| ''[[:d:Q4374251|Ivan Matveevitsj Postnikov]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1906" | 1906-09-10
| [[Кострома өлкәсе]]
| data-sort-value="1990" | 1990-08-08
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 555
| ''[[:d:Q4379308|Ivan Prikhodko]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="1910" | 1910-05-29
| [[Екатеринослав губернасы]]
| data-sort-value="1991" | 1991-01-28
| [[Кирмәнчек]]
|-
| style='text-align:right'| 556
| ''[[:d:Q4379318|Antonina Prikhot'ko]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201788|Institute of Physics NAS of Ukraine]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-04-26
| [[Биштау|Пятигорск]]
| data-sort-value="1995" | 1995-09-29
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 557
| ''[[:d:Q4379692|Pjotr Nikolaevitsj Provorov]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1900" | 1900-07-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1962" | 1962
|
|-
| style='text-align:right'| 558
| ''[[:d:Q4382467|Elena Prudnikova]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1958" | 1958-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 559
| ''[[:d:Q4388564|Razin Vasil'evich]]''
| 1928
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4245579|Куйбышевгидрострой]]''<br/>''[[:d:Q1810796|Hydroproject]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-05-09
| ''[[:d:Q4108826|Верхни Гора]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-07-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 560
| ''[[:d:Q4390914|Yakov Rauzin]]''
| 1930
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1906" | 1906-04-07
| [[Омск өлкәсе]]
| data-sort-value="1975" | 1975-11-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 561
| ''[[:d:Q4394269|Boris Rzhonsnicky]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value="1909" | 1909-01-05
| [[Одесса]]
| data-sort-value="1983" | 1983-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 562
| ''[[:d:Q4397084|Nikolay Romanetskiy]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="1953" | 1953-06-26
| [[Новгород өлкәсе]]
| data-sort-value="2024" | 2024-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 563
| ''[[:d:Q4397135|Valentin Stepanovitsj Romanov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-10-29
| [[Валдай]]
| data-sort-value="2018" | 2018-03-28
|
|-
| style='text-align:right'| 564
| ''[[:d:Q4397344|Boris Romanovsky]]''
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1932" | 1932-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1996" | 1996-05-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 565
| ''[[:d:Q4398938|Nikolay Ruban]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q29817148|badminton executive and administrator]]''
|
| data-sort-value="1913" | 1913-01-17
| [[Раквере]]
| data-sort-value="1987" | 1987-02-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 566
| ''[[:d:Q4399056|Ksenofont Ivanovitsj Roeberovskiy]]''
| 1912
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1886" | 1886
| ''[[:d:Q4145797|Гороховец өязе]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-28
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 567
| ''[[:d:Q4399758|Андрей Рудской]]''
|
|
|
| data-sort-value="1957" | 1957-02-19
| ''[[:d:Q1650873|Федоров районы]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 568
| ''[[:d:Q4399783|Yevgeny Rudyak]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="1908" | 1908-01-02
| [[Грозный]]
| data-sort-value="1991" | 1991-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 569
| ''[[:d:Q4400219|Konstantin Rusakov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1909" | 1909-12-31
| [[Торопец]]
| data-sort-value="1993" | 1993-12-29
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 570
| ''[[:d:Q4401362|Valentin Ruškis]]''
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1910" | 1910-08-02
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2004" | 2004
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 571
| ''[[:d:Q4403799|Виталий Савельев]]''
| 1977
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| data-sort-value="1954" | 1954-01-18
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 572
| ''[[:d:Q4404784|Mikhail Sadovsky]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-10-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1994" | 1994-10-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 573
| ''[[:d:Q4405528|Сактоев, Владимир Евгеньевич]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="1956" | 1956-09-12
| [[Улан-Удэ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 574
| ''[[:d:Q4406931|Alexander Ivanovich Samokhvalov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1902" | 1902-02-19
| [[Бакы]]
| data-sort-value="1956" | 1956-12-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 575
| ''[[:d:Q4409513|Сахиниди Иван Константинович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1917" | 1917-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2003" | 2003-11-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 576
| ''[[:d:Q4412643|Dmitry Severyukhin]]''
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
| data-sort-value="1954" | 1954-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 577
| ''[[:d:Q4416076|Lev Sena]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1907" | 1907-12-28
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 578
| ''[[:d:Q4416784|Aleksey Sergeyev]]''
|
|
|
| data-sort-value="1954" | 1954-09-24
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 579
| ''[[:d:Q4424691|Kirill Ivanovitsi Smirnov]]''
| 1934
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q4245579|Куйбышевгидрострой]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-05-09
| ''[[:d:Q4217509|Katunky]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-04-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 580
| ''[[:d:Q4424966|Georgiy Smolenskiy]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-06-23
| [[Ялта]]
| data-sort-value="1986" | 1986-11-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 581
| ''[[:d:Q4427252|Taras Nikolajewitsch Sokolow]]''
| 1935
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q136762248|НПО Импульс]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-04-17
| ''[[:d:Q4244303|Kugulta]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 582
| ''[[:d:Q4428135|Viktor Sologub]]''
|
| ''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>[[композитор]]
|
| data-sort-value="1957" | 1957-04-01
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 583
| ''[[:d:Q4431172|Pyotr Spivak]]''
| 1936
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''
| ''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-03-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1992" | 1992-03-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 584
| ''[[:d:Q4431268|Aleksey Spiridonov]]''
|
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| ''[[:d:Q737127|TsNIIMash]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-12-04
|
| data-sort-value="1976" | 1976-07-21
| [[Королёв (шәһәр)|Королёв]]
|-
| style='text-align:right'| 585
| ''[[:d:Q4437913|David Michaylovitsj Spitkovskiy]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q19908469|Россия медицина фәннәре академиясенең Медико-генетик тикшеренүләр үзәге]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-09-20
|
| data-sort-value="2006" | 2006-01-05
|
|-
| style='text-align:right'| 586
| ''[[:d:Q4441754|Aleksandr Stepanov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1908" | 1908-08-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1972" | 1972-05-16
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 587
| ''[[:d:Q4457216|Тиктинский, Эдуард Саульевич]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| data-sort-value="1972" | 1972-10-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 588
| ''[[:d:Q4461227|N. A. Toropov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201812|Institute of Silicate Chemistry named after IV Grebenshchikov]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-06-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1968" | 1968-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 589
| ''[[:d:Q4462281|Mikhail Trevgoda]]''
|
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q1303887|Imperial Porcelain Factory]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-08-22
| [[Кизләү]]
| data-sort-value="2000" | 2000
|
|-
| style='text-align:right'| 590
| ''[[:d:Q4478745|Il'ja Davydovič Usyskin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-11-13
| ''[[:d:Q4092435|Bolshoye Selo]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-30
| [[Инсар районы]]
|-
| style='text-align:right'| 591
| ''[[:d:Q4482090|Vladimir Fedoseyev]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| data-sort-value="1932" | 1932-02-12
| [[Тверь өлкәсе]]
| data-sort-value="2007" | 2007-11-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 592
| ''[[:d:Q4482902|Pyotr Feofilov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-03-31
| [[Сольвычегодск]]
| data-sort-value="1980" | 1980-04-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 593
| ''[[:d:Q4483894|Valery Filimonov]]''
|
| ''[[:d:Q17166634|агиограф]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="1946" | 1946-07-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2020" | 2020-11-30
|
|-
| style='text-align:right'| 594
| ''[[:d:Q4485062|Viktor Fistul]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2011" | 2011-06-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 595
| ''[[:d:Q4492662|Viktor Frenkel]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 596
| ''[[:d:Q4492667|Sergey Jakovlevitsj Frenkel]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''
| data-sort-value="1923" | 1923
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1998" | 1998
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 597
| ''[[:d:Q4492668|Mark Isaakovitsj Frenkel]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1909" | 1909-08-14
| ''[[:d:Q737925|Бар]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-06-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 598
| ''[[:d:Q4492887|Фролов, Александр Вадимович]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="1952" | 1952-02-16
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 599
| ''[[:d:Q4493547|Sergey Fursenko]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q26481809|спорт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1954" | 1954-03-11
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 600
| ''[[:d:Q4493996|Михаил Фёдоров]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1945" | 1945-05-11
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 601
| ''[[:d:Q24009914|Степанов, Пётр Григорьевич]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1910" | 1910
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 602
| ''[[:d:Q24010032|Mikhail Katz]]''
|
|
|
| data-sort-value="1908" | 1908-07-01
| [[Сураж (Вицебский районы)|Сураж]]
| data-sort-value="1983" | 1983-05-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 603
| ''[[:d:Q24010078|Yuri Gnedin]]''
|
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-13
| [[Тула]]
| data-sort-value="2018" | 2018-03-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 604
| ''[[:d:Q24010721|Lazar Stilbans]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-06-04
| [[Минск]]
| data-sort-value="1988" | 1988
|
|-
| style='text-align:right'| 605
| ''[[:d:Q24351050|Anatoly Moskalyov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-01-18
|
|-
| style='text-align:right'| 606
| ''[[:d:Q24351089|Φιόντορ Μιλιάκοφ]]''
|
|
|
| data-sort-value="1911" | 1911-02-21
|
| data-sort-value="2003" | 2003-06-08
|
|-
| style='text-align:right'| 607
| ''[[:d:Q24351235|Solomon Person]]''
| 1927
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1953" | 1953-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 608
| ''[[:d:Q24352430|Глинтерник, Савелий Романович]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1920" | 1920-05-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 609
| ''[[:d:Q24352562|Kirill Prigoda]]''
|
| ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-12-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 610
| ''[[:d:Q24352617|N. I. Voropaĭ]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1943" | 1943-11-01
| ''[[:d:Q1953376|Vaŭkavysk District]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-02-28
|
|-
| style='text-align:right'| 611
| ''[[:d:Q24641982|Ekaterina Artemevna Tsjachmachsazjan]]''
| 1939
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1915" | 1915-05-01
| [[Ереван]]
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 612
| ''[[:d:Q24846246|Окинчиц, Евдоким Гаврилович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1911" | 1911-07-30
| [[Фашчавка (Гомельский районы)|Фашчавка]]
| data-sort-value="1989" | 1989-12-18
| [[Полтава]]
|-
| style='text-align:right'| 613
| ''[[:d:Q24935498|Савченко, Николай Николаевич]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| data-sort-value="1972" | 1972-11-01
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 614
| ''[[:d:Q24936655|Nikolay Dmitrievitsj Michaylov]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q12800682|саксофонист]]''<br/>''[[:d:Q12902372|флейтист]]''
|
| data-sort-value="1953" | 1953-03-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 615
| [[Михаил Суетин]]
|
|
|
| data-sort-value="1906" | 1906
| [[Брянск]]
| data-sort-value="1986" | 1986
| [[Красноярск]]
|-
| style='text-align:right'| 616
| ''[[:d:Q26234995|Tiit Metusala]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''
| ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]''
| data-sort-value="1937" | 1937
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 617
| ''[[:d:Q26255581|Mikhail Zolotonosov]]''
|
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
|
| data-sort-value="1954" | 1954-01-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 618
| ''[[:d:Q26295055|Konstantin Grigorevitsj Sacharov]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="1939" | 1939-08-04
| ''[[:d:Q276859|Һайнувка]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-04-30
| [[Тольятти]]
|-
| style='text-align:right'| 619
| ''[[:d:Q26756015|Урия Езекиилович Ривош]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1902" | 1902
| [[Витебск]]
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 620
| ''[[:d:Q26776708|Dmitry Mikhalevsky]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
| data-sort-value="1951" | 1951-03-11
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 621
| ''[[:d:Q26776711|Yury Kukushkin]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1931" | 1931-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1998" | 1998-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 622
| ''[[:d:Q27734091|Abraham B Korol]]''
|
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| ''[[:d:Q591115|University of Haifa]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-18
| ''[[:d:Q192176|Bender]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 623
| ''[[:d:Q27868360|Evgeny Elin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1962" | 1962-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 624
| ''[[:d:Q27940958|Boris Stepanov]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1990" | 1990-06-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 625
| ''[[:d:Q27978217|Holm Altenbach]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q655866|University of Magdeburg]]''<br/>''[[:d:Q32120|Һалле-Виттенберг үнивирситите]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-08
| [[Лейпциг]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 626
| ''[[:d:Q27981660|Pyotr Nakhmanovich]]''
| 1969
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''
| ''[[:d:Q4056180|Банк АВБ]]''<br/>''[[:d:Q2309|AvtoVAZ]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-25
| ''[[:d:Q903241|Bratslav]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 627
| ''[[:d:Q28133402|Vladimir Vlodavets]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1893" | 1893-07-15
| [[Седлец губернасы|Седлец гөбернәсе]]
| data-sort-value="1993" | 1993-01-27
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 628
| ''[[:d:Q28357728|Gerontiy Vasilyevich Kruglikov]]''
| 1941
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1916" | 1916-04-08
| ''[[:d:Q21854246|Усох]]''
| data-sort-value="1998" | 1998
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 629
| ''[[:d:Q28358400|Solomon Savelevitsj Gindinson]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1902" | 1902-08-07
| [[Воронеж]]
| data-sort-value="1982" | 1982-02-02
| [[Ижау]]
|-
| style='text-align:right'| 630
| [[Николай Трифонов]]
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value="1891" | 1891-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1958" | 1958-12-09
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 631
| ''[[:d:Q28359538|Nikolai Efremov]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[укытучы]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4201634|РФА гомуми һәм органик химия институты]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-02-22
| [[Сумы]]
| data-sort-value="1947" | 1947-02-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 632
| ''[[:d:Q28359993|Vladimir Gerashchenko]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]<br/>''[[:d:Q4398497|Ростов дәүләт икътисад университеты]]''<br/>[[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| data-sort-value="1905" | 1905-07-26
| [[Галичы]]
| data-sort-value="1995" | 1995-05-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 633
| ''[[:d:Q28479811|Dina Belenkaya]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 634
| ''[[:d:Q28495216|Nikolay Alekseyev]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-02-27
|
| data-sort-value="1984" | 1984-03-12
|
|-
| style='text-align:right'| 635
| ''[[:d:Q28497800|Aleksey Dmitrenko]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-07-09<br/>1971-07-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 636
| ''[[:d:Q28498105|Густав Густавович Ильвер]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1904" | 1904
|
| data-sort-value="1975" | 1975
|
|-
| style='text-align:right'| 637
| ''[[:d:Q28498370|Yury Kondratyev]]''
|
|
|
| data-sort-value="1932" | 1932
| [[Торжок]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 638
| ''[[:d:Q28498420|Denis Kravchenko]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1976" | 1976-04-17
| [[Волгоград]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 639
| ''[[:d:Q28500528|Ольга Николаевна Секунова]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 640
| ''[[:d:Q28500771|Βολφ Φρένκελ]]''
| 1952
|
|
| data-sort-value="1927" | 1927-05-15
| [[Луҗ]]
| data-sort-value="2020" | 2020-02-26
| [[Бруклин]]
|-
| style='text-align:right'| 641
| [[Георгий Щипанов]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1903" | 1903-06-28
|
| data-sort-value="1953" | 1953
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 642
| ''[[:d:Q28665639|Gavriil Semjonovitsj Sjapiro]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-09-13
|
| data-sort-value="1984" | 1984-11-23
|
|-
| style='text-align:right'| 643
| ''[[:d:Q28703455|Дмитрий Фёдорович Савельев]]''
|
|
|
| data-sort-value="1906" | 1906-11-20
| ''[[:d:Q809783|Bazarnyy Karabulak]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-02-01
| [[Ижау]]
|-
| style='text-align:right'| 644
| ''[[:d:Q28816071|Veneamin Shvab]]''
| 1932
| ''[[:d:Q107290369|физик-җылылыкчы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1908" | 1908-02-13
| [[Сарытау]]
| data-sort-value="1985" | 1985-05-13
| [[Тум|Томск]]
|-
| style='text-align:right'| 645
| ''[[:d:Q28864000|Nikolay Baranov]]''
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
|
| data-sort-value="1887" | 1887
| [[Орёл]]
| data-sort-value="1981" | 1981
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 646
| ''[[:d:Q29011582|Reda Kerbush]]''
| 2017
| ''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q2217507|финанс менеджеры]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1988" | 1988-12-20
| [[Астана]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 647
| ''[[:d:Q29113471|Аляксей Ільіч Золаў]]''
|
|
|
| data-sort-value="1906" | 1906-01-23
| [[Пинск]]
| data-sort-value="1989" | 1989-02-08
|
|-
| style='text-align:right'| 648
| ''[[:d:Q29864968|Илья Владимирович Вольфсон]]''
|
|
|
| data-sort-value="1913" | 1913-07-30
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value="1982" | 1982-05-05
|
|-
| style='text-align:right'| 649
| ''[[:d:Q30231323|Roman Brelewski]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1878" | 1878-04-01
| [[Ченстохова]]
| data-sort-value="1944" | 1944-01-04
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 650
| ''[[:d:Q30313977|Viktor Volynkin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4410293|Svetlana]]''<br/>''[[:d:Q4183127|Kozitsky radio plant (Saint Petersburg)]]''<br/>''[[:d:Q1540876|Санкт-Петербург дәүләт кино һәм телевидение университеты]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-10-12
| ''[[:d:Q12101643|Dovhyntseve]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 651
| ''[[:d:Q30345778|Rostislav Plechko]]''
|
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>[[эшкуар]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989-01-05
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 652
| ''[[:d:Q30346233|Александр Владимирович Иванчик]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-11-27
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 653
| ''[[:d:Q30346654|آرتاشس آتومیان]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-06-25
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value="1979" | 1979
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 654
| ''[[:d:Q30502479|Alexey Tomilin]]''
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''
| ''[[:d:Q1912076|Max Planck Institute of Immunobiology and Epigenetics]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Pensilvaniä universitetı|Пенсилвания университеты]]<br/>''[[:d:Q695267|Аурупа молекуляр биология тәҗрибәханәсе]]''<br/>''[[:d:Q568554|Кан-Нормандия үнивирситите]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-25
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 655
| ''[[:d:Q30879900|Vitaliy Vladimirovitsj Soesjtsjinskiy]]''
|
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''
|
| data-sort-value="1890" | 1890-06-01
| ''[[:d:Q135108114|Галдобуршчына]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-10-08
| [[Архангельск]]
|-
| style='text-align:right'| 656
| [[Михаил Басс]]
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
| data-sort-value="1970" | 1970-07-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2018" | 2018-08-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 657
| ''[[:d:Q31226284|Nikolay Sobolev]]''
|
| ''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>[[җырчы]]<br/>[[язучы]]<br/>[[эшкуар]]
|
| data-sort-value="1993" | 1993-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 658
| ''[[:d:Q32362194|Гельфенштейн, Григорий Ильич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1922" | 1922-01-03
| [[Одесса]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 659
| ''[[:d:Q32362414|Vsevolod Ierusalimsky]]''
|
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
| data-sort-value="1905" | 1905-04-13
|
| data-sort-value="1989" | 1989-02-27
|
|-
| style='text-align:right'| 660
| ''[[:d:Q35595598|Гутников, Валентин Сергеевич]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1939" | 1939-04-04
| [[Клинцы]]
| data-sort-value="2005" | 2005-12-12
|
|-
| style='text-align:right'| 661
| ''[[:d:Q37369986|Svetlana Nikolaeva]]''
| 2006-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 662
| ''[[:d:Q39040016|Бугов, Хазретали Умарович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28656901|Валерий Мухамедович Коков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт аграр университеты]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-11-07
| ''[[:d:Q4243451|Kuba]]''
| data-sort-value="2009" | 2009
| [[Налчык]]
|-
| style='text-align:right'| 663
| ''[[:d:Q39040535|Oleg Igorevitsj Soembaev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-04
| [[Иркутск]]
| data-sort-value="2002" | 2002-10-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 664
| ''[[:d:Q39082911|Шуляков, Илья Павлович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1913" | 1913-08
| ''[[:d:Q61366771|Amur, Dnipro]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 665
| ''[[:d:Q39083041|Boris Popov]]''
| 1941
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1917" | 1917-06-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1997" | 1997-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 666
| ''[[:d:Q39083068|Губкин, Павлин Николаевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1903" | 1903-01-11
| ''[[:d:Q13651600|Nikolsk]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 667
| ''[[:d:Q39083105|Веденяпин, Георгий Александрович]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904-07-07
| ''[[:d:Q4373489|Порхов өязе]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-07
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 668
| ''[[:d:Q39083634|Ivan Loskutov]]''
| 1934
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q484876|chief executive officer]]''
| ''[[:d:Q28616|GAZ]]''<br/>''[[:d:Q658242|УАЗ]]''<br/>''[[:d:Q114288179|Ministry of automotive industry of the USSR]]''<br/>''[[:d:Q497757|Gosplan]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-07-07
| [[Көҗәңәр районы]]
| data-sort-value="1982" | 1982-11-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 669
| ''[[:d:Q39083751|Юдин, Михаил Васильевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1904" | 1904
| ''[[:d:Q2706889|Novorzhevsky District]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|-
| style='text-align:right'| 670
| ''[[:d:Q39256808|Ekaterina Gorokhova]]''
|
| ''[[:d:Q2072298|recruiter]]''
|
| data-sort-value="1967" | 1967-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 671
| ''[[:d:Q39382737|Sergei Nikitin]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201800|РФА Физик проблемнар институты]]''<br/>''[[:d:Q1487403|Теоретик һәм эксперименталь физика институты]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''<br/>''[[:d:Q16669689|Laboratory No. 2 of the Academy of Sciences of the USSR]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-04-03
| [[Таганрог]]
| data-sort-value="1990" | 1990
|
|-
| style='text-align:right'| 672
| ''[[:d:Q39385513|Пётр Герасимович Бураков]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1905" | 1905-02-10
| [[Армавир (Россия)|Армавир]]
| data-sort-value="1994" | 1994
| [[Армавир (Россия)|Армавир]]
|-
| style='text-align:right'| 673
| ''[[:d:Q39387797|Иосиф Исаакович Вульфсон]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4407701|Санкт-Петербург дәүләт технология һәм дизайн университеты]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-11
| [[Рига]]
| data-sort-value="2024" | 2024-08-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 674
| ''[[:d:Q39388810|Евгений Георгиевич Шрамков]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1894" | 1894-10-19
| [[Воронеж]]
| data-sort-value="1991" | 1991
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 675
| ''[[:d:Q39389194|Георгий Петрович Антропов]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1924" | 1924-03-30
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value="2011" | 2011-09-16
| [[Сарыкылыч]]
|-
| style='text-align:right'| 676
| ''[[:d:Q39389221|Georgy Stolyarov]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1917" | 1917-02-01
|
| data-sort-value="1997" | 1997
|
|-
| style='text-align:right'| 677
| ''[[:d:Q39391636|Фремке Андрей Владимирович]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| data-sort-value="1910" | 1910
|
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|-
| style='text-align:right'| 678
| ''[[:d:Q39391968|Aleksey Andreyev]]''
|
|
|
| data-sort-value="1905" | 1905
|
| data-sort-value="1988" | 1988
|
|-
| style='text-align:right'| 679
| ''[[:d:Q39391977|Alexey Vorobyev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1931" | 1931-12-20
| ''[[:d:Q1970038|Selizharovo]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-11-02
|
|-
| style='text-align:right'| 680
| ''[[:d:Q39582377|Yury O. Tsybin]]''
| 2000-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q33121176|Spectroswiss (Switzerland )]]''<br/>''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q6973069|National High Magnetic Field Laboratory]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 681
| ''[[:d:Q40022277|Aleksandr Terekhov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-08
| [[Донецк]]
| data-sort-value="2021" | 2021-11-30
| [[Курган]]
|-
| style='text-align:right'| 682
| ''[[:d:Q40246278|Maria Sokolova]]''
| 2013-06-14
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''<br/>''[[:d:Q110636214|Max Planck Institute for Multidisciplinary Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 683
| ''[[:d:Q41199565|Eoegenijus Levovitsj Ivtsjenko]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]
| data-sort-value="1946" | 1946-02-02
| [[Литва Совет Социалистик Республикасы|Литва Сәвит Кораучыл Илкенеше]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 684
| ''[[:d:Q41201500|Ширяев, Пётр Андреевич]]''
|
| [[галим]]
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| data-sort-value="1913" | 1913
| [[Балакау]]
| data-sort-value="1992" | 1992
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 685
| ''[[:d:Q41551683|Olga Tsaplina]]''
| 2008-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 686
| ''[[:d:Q41573712|Yevgeny Bogdanov]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1913" | 1913-08-19
| [[Новочеркасск]]
| data-sort-value="1993" | 1993-08-12
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|-
| style='text-align:right'| 687
| ''[[:d:Q41573769|Петреня, Юрий Кириллович]]''
|
| [[галим]]
|
|
| [[Глуск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 688
| ''[[:d:Q41573845|Nikolay Lotorev]]''
|
|
|
| data-sort-value="1934" | 1934-05-18
| ''[[:d:Q737748|Osakarov District]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-08-26
|
|-
| style='text-align:right'| 689
| ''[[:d:Q41580567|Gurgen Ter-Akopyan]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1935" | 1935-10-11
| [[Краснодар]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 690
| ''[[:d:Q41636090|Vladimir V. Egorov]]''
| 2003-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 691
| ''[[:d:Q42295371|Покусаев, Борис Григорьевич]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201757|S.S. Kutateladze Institute of Thermophysics SB RAS]]''<br/>''[[:d:Q4304096|Мәскәү дәүләт инженер экологиясе университеты]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-07
| [[Алматы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 692
| ''[[:d:Q42295459|Silnikov Mikhail]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q16694417|St. Petersburg University of the Russian Interior Ministry]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-03
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 693
| ''[[:d:Q42295505|Шнеерсон, Герман Абрамович]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1932" | 1932-06-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 694
| ''[[:d:Q42295518|Dmitry Yakovlev]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1947" | 1947-09-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 695
| ''[[:d:Q42302508|Harry Tani]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1930" | 1930-05-30
| [[Тарту]]
| data-sort-value="2007" | 2007-08-13
|
|-
| style='text-align:right'| 696
| ''[[:d:Q42566895|Georgy Rychkov]]''
| 2003-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 697
| ''[[:d:Q42566903|Alexander Yakimov]]''
| 2008
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''<br/>''[[:d:Q217741|Пердью үнивирситите]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 698
| ''[[:d:Q42857143|Tatiana Latychevskaia]]''
| 1996
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q351857|Paul Scherrer Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 699
| ''[[:d:Q43424215|David Kaminker]]''
| 1938
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-05-24
| [[Житомир]]
| data-sort-value="1976" | 1976-11-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 700
| ''[[:d:Q43424274|Raisa Fedorovna Konopleva]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-07-10
| ''[[:d:Q25397322|Valya]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-06-02
| [[Гатчина]]
|-
| style='text-align:right'| 701
| ''[[:d:Q43424740|Шмарцев, Юрий Васильевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1929" | 1929
| [[Ташкент]]
| data-sort-value="1993" | 1993-01-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 702
| ''[[:d:Q43427856|Georgy D. Alkhazov]]''
| 1963
| [[галим]]
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-27
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 703
| ''[[:d:Q43427873|Глазов, Михаил Михайлович]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-06-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 704
| ''[[:d:Q43428632|Valentin Zaytsev]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1945" | 1945-09-29
| ''[[:d:Q4070448|Artyom Urban Okrug]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-02-13
|
|-
| style='text-align:right'| 705
| ''[[:d:Q43429350|Карзов, Георгий Павлович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-11-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2017" | 2017-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 706
| ''[[:d:Q43429474|Giorgi Chogovadze]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2878105|инженер-энергетик]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1906" | 1906-12-28
| ''[[:d:Q1944249|Shorapani]]''
| data-sort-value="1996" | 1996<br/>1997
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 707
| ''[[:d:Q44057886|Котляров Валерій Павлович]]''
|
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-11
| ''[[:d:Q3623602|Dergachi, Saratov Oblast]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 708
| ''[[:d:Q44155626|Исаак Яковлевич Кушнир]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1951" | 1951-11-23
| [[Кыпрешти (Флорешти)|Кыпрешт]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 709
| ''[[:d:Q47131558|Albert G Nasibulin]]''
| 2011-07-08
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''<br/>''[[:d:Q4661410|Aalto University School of Science]]''<br/>''[[:d:Q1791348|VTT Technical Research Centre of Finland]]''<br/>[[Кемерово дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q300980|Aalto University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 710
| ''[[:d:Q47452911|Николай Буинович Пивоваров]]''
|
|
|
| data-sort-value="1912" | 1912
| ''[[:d:Q18923819|Shunta, Irkutsk Oblast]]''
| data-sort-value="1998" | 1998
|
|-
| style='text-align:right'| 711
| ''[[:d:Q47453035|Viktor Ignatov]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1932" | 1932-09-20
| [[Ставрополь крае]]
| data-sort-value="1992" | 1992-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 712
| ''[[:d:Q47453163|Nikolay Popov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1901" | 1901-07-14
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="1994" | 1994-07-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 713
| ''[[:d:Q47453165|Андрей Борисович Слепушкин]]''
|
|
|
| data-sort-value="1903" | 1903-09-19
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1981" | 1981
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 714
| ''[[:d:Q47453430|Пётр Ефимович Кодесс]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1911" | 1911
| ''[[:d:Q5620556|Вилкомир өязе]]''
| data-sort-value="1987" | 1987
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 715
| ''[[:d:Q47453989|Алексей Иванович Боровков]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1955" | 1955-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 716
| ''[[:d:Q47489387|Leonid Afanasyev]]''
|
|
|
| data-sort-value="1889" | 1889-04-17
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| data-sort-value="1971" | 1971-10-30
| [[Воронеж]]
|-
| style='text-align:right'| 717
| ''[[:d:Q47502897|Andrey Zorin]]''
| 1997-05-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1341845|EMBL's European Bioinformatics Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 718
| ''[[:d:Q47513968|Abram Ayzikovitsj Forsjter]]''
| 1935
|
|
| data-sort-value="1911" | 1911-09-25
| [[Минск]]
| data-sort-value="2004" | 2004-11-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 719
| ''[[:d:Q48505311|Viktor Alekseevitsj Romanov]]''
| 1954
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4533980|Дон дәүләт техник университетының Хезмәт күрсәтү һәм эшмәкәрлек өлкәсе институты]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-06-08
| [[Тверь өлкәсе]]
| data-sort-value="2014" | 2014-04-15
| [[Шахты]]
|-
| style='text-align:right'| 720
| ''[[:d:Q48855940|Władysław Łoskiewicz]]''
|
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| ''[[:d:Q414245|AGH University of Science and Technology]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-12-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1956" | 1956-08-04
| ''[[:d:Q1005356|Рабка-Здруй]]''
|-
| style='text-align:right'| 721
| ''[[:d:Q48953548|Кривцов, Антон Мирославович]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1967" | 1967-02-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 722
| ''[[:d:Q48954191|Konstantin Seleznev]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1920" | 1920-11-22
|
| data-sort-value="1998" | 1998-07-14
|
|-
| style='text-align:right'| 723
| ''[[:d:Q48955258|Дементьев, Александр Андреевич]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''
|
| data-sort-value="1912" | 1912-11-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2010" | 2010-08-26
| [[Королёв (шәһәр)|Королёв]]
|-
| style='text-align:right'| 724
| ''[[:d:Q48956720|Шнееров, Яков Аронович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1909" | 1909-06-29
| [[Брагин]]
| data-sort-value="1997" | 1997-05-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 725
| ''[[:d:Q48956766|Каменев, Евгений Михайлович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1910" | 1910-02-26
| [[Ташкент]]
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 726
| ''[[:d:Q50327217|Moses Dlugach]]''
|
|
|
| data-sort-value="1907" | 1907
| [[Била Церква|Била-Серква]]
| data-sort-value="1973" | 1973-02-23
|
|-
| style='text-align:right'| 727
| [[Гөргери Мельников|Гөргери Мелников]]
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4407686|Санкт-Петербург хәрби-диңгез институты]]''<br/>[[Киңәш (гәҗит)|«Киҥяш»]]
| data-sort-value="1903" | 1903-01-07
| [[Керәшен Казысы]]
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 728
| ''[[:d:Q51446365|Vladimir Katkovnik]]''
| 1974-04-09<br/>1964-05-08<br/>1960-05-15
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q277664|Tampere University of Technology]]''<br/>''[[:d:Q56403399|Tampere University]]''<br/>''[[:d:Q677993|Көньяк Африка университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 729
| ''[[:d:Q51667532|Мария Алексеевна Акопова]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1958" | 1958-06-06
|
| data-sort-value="2015" | 2015-04-14
|
|-
| style='text-align:right'| 730
| ''[[:d:Q51667908|Pavel Menushenkov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918-06-10
|
| data-sort-value="1988" | 1988-02-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 731
| ''[[:d:Q51667950|Mike Gelprin]]''
|
| ''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''
|
| data-sort-value="1961" | 1961-05-08
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 732
| ''[[:d:Q51668203|Элиазар-Симон Аронович Аркин]]''
| 1933
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2621070|Kirov Plant]]''
| data-sort-value="1908" | 1908
| [[Олександрия]]
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|-
| style='text-align:right'| 733
| ''[[:d:Q51668257|Алексей Иванович Захарьин]]''
|
|
|
| data-sort-value="1902" | 1902-03-02
| [[Карсун өязе]]
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 734
| ''[[:d:Q51668436|Иван Сергеевич Исаев]]''
|
|
|
| data-sort-value="1899" | 1899-12-17
| [[Сарытау губернасы]]
| data-sort-value="1992" | 1992-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 735
| ''[[:d:Q51668542|Michail Aleksandrovič Gol'dštik]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1930" | 1930-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1997" | 1997-12-18
|
|-
| style='text-align:right'| 736
| ''[[:d:Q51669540|Николай Николаевич Лисицын]]''
|
|
|
| data-sort-value="1897" | 1897-11-15
| [[Тула]]
| data-sort-value="1938" | 1938-09-27
|
|-
| style='text-align:right'| 737
| ''[[:d:Q51669569|Павел Григорьевич Лин]]''
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1898" | 1898-04-19
| [[Измаил]]
| data-sort-value="1958" | 1958-10-22
|
|-
| style='text-align:right'| 738
| ''[[:d:Q51670219|Юрий Петрович Гангрский]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-02-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2013" | 2013-07-28
|
|-
| style='text-align:right'| 739
| ''[[:d:Q51670564|Иосиф Львович Зельманов]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-06-10
| [[Беларусия|Беларусь]]
| data-sort-value="1979" | 1979-11-20
|
|-
| style='text-align:right'| 740
| ''[[:d:Q51670793|Alexander Konstantinovich van der Bellen]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4146982|Дәүләт төсле металлар һәм алтын университеты]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-01-14
| [[Псков губернасы]]
| data-sort-value="1944" | 1944-05-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 741
| ''[[:d:Q51884075|Бутков, Дмитрий Алексеевич]]''
|
| [[галим]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| data-sort-value="1897" | 1897
| [[Сумы]]
| data-sort-value="1961" | 1961
| [[Новгород өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 742
| ''[[:d:Q52145011|Nikolaj Oskarovič Okerblom]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-12-12
|
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|-
| style='text-align:right'| 743
| ''[[:d:Q52559653|Andrey Rimsky-Korsakov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q3272997|"Мәскәү радиотехника, электроника һәм автоматика институты" (МИРЭА) Россия технология университеты]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-08-29
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2002" | 2002
|
|-
| style='text-align:right'| 744
| ''[[:d:Q52600495|Georgiy Nikolayevich Aleksandrov]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1930" | 1930-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2008" | 2008-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 745
| ''[[:d:Q52646106|Vyacheslav Ryzhov]]''
| 1971-02-17
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 746
| ''[[:d:Q52738166|Sergey Izbash]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| data-sort-value="1904" | 1904
| [[Лозанна]]
| data-sort-value="1986" | 1986
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 747
| ''[[:d:Q52738236|Минов, Дмитрий Константинович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| data-sort-value="1896" | 1896
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 748
| ''[[:d:Q53375568|Boris Kupletsky]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1965" | 1965-01-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 749
| ''[[:d:Q53855494|Sergei Tretyakov]]''
| 1980
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q300980|Aalto University]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 750
| ''[[:d:Q53863733|Timur Aitov]]''
|
| [[эшкуар]]
|
| data-sort-value="1962" | 1962-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 751
| ''[[:d:Q54152367|Georgii G Samsonidze]]''
| 1999-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 752
| ''[[:d:Q54801285|Pavel Ivanovitsj Davidov]]''
| 1931
| ''[[:d:Q7063944|тимер юлчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1896" | 1896
| [[Покровск (Донецк өлкәсе)|Покровск]]
| data-sort-value="1941" | 1941-07-27
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 753
| ''[[:d:Q54823951|Andrew Krizhanovsky]]''
| 2002
| ''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201665|Institute of Applied Mathematical Research of Karelian Research Centre of RAS]]''<br/>''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 754
| ''[[:d:Q55093905|Mukharbek Organokov]]''
| 2013
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q3152464|Hubert Curien Multi-disciplinary Institute]]''
| data-sort-value="1987" | 1987
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 755
| ''[[:d:Q55102100|Зеленохат, Николай Иосифович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-17
|
| data-sort-value="2016" | 2016-10-26
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 756
| ''[[:d:Q55102488|Леонов, Леонид Васильевич]]''
| 1934
|
|
| data-sort-value="1910" | 1910-03-19
| [[Курск губернасы|Курск гөбернәсе]]
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 757
| ''[[:d:Q55102784|Nikolay Charin]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1905" | 1905-12-09
| [[Пыёлдино]]
| data-sort-value="1982" | 1982-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 758
| ''[[:d:Q55102940|Виссарионов, Владимир Иванович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-07-25
|
| data-sort-value="2014" | 2014-04-13
|
|-
| style='text-align:right'| 759
| ''[[:d:Q55102960|Leonid Zubov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-09-01
| ''[[:d:Q69268|Yarensk]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 760
| ''[[:d:Q55102973|Мелков, Михаил Петрович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-05-16
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 761
| ''[[:d:Q55103159|Мотылёв, Валерий Михайлович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1939" | 1939-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2022" | 2022-11-14
|
|-
| style='text-align:right'| 762
| ''[[:d:Q55103216|Беляев, Александр Фёдорович]]''
|
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-07-12
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1967" | 1967-01-12
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 763
| ''[[:d:Q55103790|Сергеев, Виталий Владимирович]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1971" | 1971-11-18
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 764
| ''[[:d:Q55105067|Ivan Arsentevitsj Tichomirov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-06-25
| ''[[:d:Q2218553|Vichugsky District]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-12-10
|
|-
| style='text-align:right'| 765
| ''[[:d:Q55105868|Михаил Радиевич Подгузов]]''
| 1997
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
| data-sort-value="1974" | 1974-05-29
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 766
| ''[[:d:Q55105884|Фридберг, Евгений Евгеньевич]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4502950|TsNIRTI]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-07-04
|
| data-sort-value="1985" | 1985-06-24
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 767
| ''[[:d:Q55106328|Valeriy Kirpichnikov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1946" | 1946-06-29
| [[Ростов-на-Дону]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 768
| ''[[:d:Q55106384|Lev Blumberg]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1913" | 1913-08-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1975" | 1975-01-16
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 769
| ''[[:d:Q55106643|Теляковский, Вениамин Александрович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1904" | 1904-07-26
|
| data-sort-value="1969" | 1969
|
|-
| style='text-align:right'| 770
| ''[[:d:Q55138261|Alexey A. Gurevich]]''
| 2010
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q30261353|Helmholtz Institute for Pharmaceutical Research Saarland]]''<br/>''[[:d:Q700758|Saarland University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 771
| ''[[:d:Q55168143|Александр Каганский]]''
| 1998
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| ''[[:d:Q6717453|MRC Human Genetics Unit]]''<br/>[[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q30259060|Wellcome Trust Centre for Cell Biology]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-19
| [[Калинин районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Калинин районы]]
|-
| style='text-align:right'| 772
| ''[[:d:Q55202911|Fətəli Axundov]]''
|
|
|
|
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value="1938" | 1938-06-28
|
|-
| style='text-align:right'| 773
| ''[[:d:Q55209299|Yaroslava G. Yingling]]''
| 1996-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q664846|National Cancer Institute]]''<br/>''[[:d:Q1132346|North Carolina State University]]''<br/>''[[:d:Q3747179|National Cancer Institute]]''<br/>''[[:d:Q739627|Пенсилвания штаты университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 774
| ''[[:d:Q55388981|Wincenty Podgurski]]''
|
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1882" | 1882-10-07
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1940" | 1940-02-17
| ''[[:d:Q9275025|Gołąbki]]''
|-
| style='text-align:right'| 775
| ''[[:d:Q55589937|S. K. Bushuev]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1906" | 1906-01-29
| ''[[:d:Q13643269|Берёзовка (Истран кӀошт)]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-23
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 776
| ''[[:d:Q55653087|Казаринов, Юрий Михайлович (ОИЯИ)]]''
| 1947
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-10-12
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1994" | 1994-06-03
|
|-
| style='text-align:right'| 777
| ''[[:d:Q55654358|Ногид, Лев Маркович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1892" | 1892
| [[Варшава]]
| data-sort-value="1972" | 1972-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 778
| ''[[:d:Q55974499|Boris Vasilevitsj Zonov]]''
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1895" | 1895-07-25
| [[Бодайбо (шәһәр)]]
| data-sort-value="1975" | 1975
|
|-
| style='text-align:right'| 779
| ''[[:d:Q56308076|Шамшев, Валерий Павлович]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| data-sort-value="1953" | 1953-04-30
| ''[[:d:Q4318487|Nivsky]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 780
| ''[[:d:Q56309866|Yelena Kalínina]]''
|
| ''[[:d:Q378622|узышчы]]''<br/>''[[:d:Q17519504|кайтсёрфингист]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-07-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 781
| ''[[:d:Q56310277|Куксенко, Виктор Степанович]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1935" | 1935-11-04
| [[Георгиевск]]
| data-sort-value="2015" | 2015-08-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 782
| ''[[:d:Q56310507|Ивашов, Валентин Иванович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1929" | 1929-06-24
|
| data-sort-value="2018" | 2018-04-30
|
|-
| style='text-align:right'| 783
| ''[[:d:Q56310786|Белков, Борис Владимирович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1914" | 1914-01-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1994" | 1994-12-01
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 784
| ''[[:d:Q56311004|Iosif Sjolomovitsj Kvater]]''
|
|
|
| data-sort-value="1911" | 1911-01-07
| [[Бялысток|Белосток]]
| data-sort-value="1990" | 1990-03-28
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 785
| ''[[:d:Q56311950|Корнюшин, Владимир Юрьевич]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1977" | 1977-05-11
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 786
| ''[[:d:Q56559861|Ilya G. Usoskin]]''
| 1988-02-14
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1357517|Оулу университеты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q30265287|INFN Sezione di Milano]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-17
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 787
| ''[[:d:Q56640586|Francisco Ignacio Garcia Fuentes]]''
| 2000-12-30<br/>1996-06-30<br/>1995-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 788
| ''[[:d:Q56870619|Ivan Ivanovich Wiebe]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1902" | 1902-12-27
|
| data-sort-value="1969" | 1969-12-27
| [[Чиләбе]]
|-
| style='text-align:right'| 789
| ''[[:d:Q57021045|Alexey Petrov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 790
| ''[[:d:Q57031913|Alexander B Freidin]]''
| 1976-03
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 791
| ''[[:d:Q57037212|Anton Nalitov]]''
| 2010-06-18
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q196559|Исландия үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q76473|Саутһәмптон университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 792
| ''[[:d:Q57060849|Vitaly A Kuzkin]]''
| 2009
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 793
| ''[[:d:Q57061949|Mikhail Feygenson]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q697111|Forschungszentrum Jülich]]''<br/>''[[:d:Q714439|Oak Ridge National Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q585777|Brookhaven National Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q839231|European Spallation Source]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 794
| ''[[:d:Q57169122|Yury Barmenkov]]''
| 1991-06-30<br/>1984-02-28
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q5062923|Centro de Investigaciones en Optica]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 795
| ''[[:d:Q57274875|Victoria V Lunyak]]''
| 1989
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4982877|Buck Institute for Research on Aging]]''<br/>''[[:d:Q913861|San Diego State University]]''<br/>[[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 796
| ''[[:d:Q57445306|Vladimir Itsykson]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 797
| ''[[:d:Q57569892|Vasily Romanov]]''
| 2004-06<br/>2002-08
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q767319|Wiley-Blackwell]]''<br/>[[Pensilvaniä universitetı|Пенсилвания университеты]]<br/>''[[:d:Q2496390|Jena University Hospital]]''<br/>''[[:d:Q1743407|Fritz Lipmann Institute]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 798
| ''[[:d:Q57832388|Natalia Sherina]]''
| 2009-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q219564|Каролинска институты]]''<br/>''[[:d:Q4314501|Профессор Н. Н. Петров исемендәге онкология фәнни-тикшеренү институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 799
| ''[[:d:Q57902936|Alexander Lavrov]]''
| 1973-03-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 800
| ''[[:d:Q57939641|Alexey Filimonov]]''
| 1992-03-15
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 801
| ''[[:d:Q57979775|Valery Zelensky]]''
| 1969
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="1944" | 1944
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 802
| ''[[:d:Q58153796|Vladislav A. Yastrebov]]''
| 2007-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q280413|Милли фәнни тикшеренүләр үзәге]]''<br/>''[[:d:Q1189954|Париж тау эше мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 803
| ''[[:d:Q58303987|Alexey Shvetsov]]''
| 2009-07<br/>2007-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 804
| ''[[:d:Q58327750|Olga Sokolova]]''
| 2017-07-16
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q351857|Paul Scherrer Institute]]''<br/>''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 805
| ''[[:d:Q58327753|Nikolay Korovkin]]''
| 1978
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 806
| ''[[:d:Q58420197|Віталій Яўгенавіч Ямны]]''
| 1966
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-17
| ''[[:d:Q4420173|Synivka]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 807
| ''[[:d:Q58789836|Anton S Bukatin]]''
| 2008-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 808
| ''[[:d:Q58833230|Tatiana N Moiseeva]]''
| 2007<br/>2005
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q235034|Питтсбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 809
| ''[[:d:Q58863835|Zhanna Berdygulova]]''
| 2011-06-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''<br/>''[[:d:Q30263871|National Center for Biotechnology]]''<br/>''[[:d:Q7961213|Waksman Institute of Microbiology]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 810
| ''[[:d:Q58865913|Alexander Shevelev]]''
| 1996-03-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 811
| ''[[:d:Q59095676|Konstantin Gusev]]''
| 2000-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 812
| ''[[:d:Q59157284|Artem Fadeev]]''
| 2013-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 813
| ''[[:d:Q59160234|Elena Vashukova]]''
| 2006-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 814
| ''[[:d:Q59178885|Горный, Игорь Викторович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-11
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 815
| ''[[:d:Q59393443|Александр Петрович Ломовцев]]''
| 1940
|
|
| data-sort-value="1910" | 1910-09-08
| ''[[:d:Q21854059|Темяшево]]''
| data-sort-value="2006" | 2006
| [[Белгород]]
|-
| style='text-align:right'| 816
| ''[[:d:Q59426430|Ivan D. Rukhlenko]]''
| 2003<br/>2001
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q598841|Monash University]]''<br/>''[[:d:Q1122926|University of Lisbon]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 817
| ''[[:d:Q59439372|Zarina F Sadrieva]]''
| 2013-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 818
| ''[[:d:Q59439384|Andrey A Bogdanov]]''
| 2009-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q16390131|cryptologist]]''
| ''[[:d:Q1122926|University of Lisbon]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q1269766|Дания техника университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 819
| ''[[:d:Q59445559|Mikhail O Nestoklon]]''
| 2003
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q685557|Technical University of Dortmund]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>[[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]<br/>''[[:d:Q3151940|Centre de nanosciences et de nanotechnologies]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 820
| ''[[:d:Q59484334|Alexander Andreev]]''
| 1972-02-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q39395963|Extreme Light Infrastructure - Attosecond Light Pulse Source]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 821
| ''[[:d:Q59571068|Aleksey Andreevitsj Bezdenezjnich]]''
| 1932
| [[галим]]
| [[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]]
| data-sort-value="1893" | 1893-03-09
| [[Малмыж]]
| data-sort-value="1966" | 1966-05-24
| [[Магнитогорск]]
|-
| style='text-align:right'| 822
| ''[[:d:Q59599479|Vladimir Smirnov]]''
| 2012-06-20<br/>2010-06-20
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q597758|University of Oldenburg]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 823
| ''[[:d:Q59636380|Gennady Razdobarin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-30
|
| data-sort-value="2007" | 2007-11-11
|
|-
| style='text-align:right'| 824
| ''[[:d:Q59665918|Alexander Fonin]]''
| 2010-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 825
| ''[[:d:Q59669898|Petr Kravchuk]]''
| 2013
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q635642|Institute for Advanced Study]]''<br/>''[[:d:Q245247|Лондон король көллияте]]''<br/>''[[:d:Q7520479|Simons Center for Geometry and Physics]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 826
| ''[[:d:Q59684355|Victor Karpov]]''
| 1973-04-18
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2302319|University of Toledo]]''<br/>''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''<br/>''[[:d:Q1138888|First Solar]]''<br/>''[[:d:Q649120|Argonne National Laboratory]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 827
| ''[[:d:Q59694803|Sergey V Bozhokin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 828
| ''[[:d:Q59698205|Alexander Goryaynov]]''
| 2007
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1961140|Yale School of Medicine]]''<br/>''[[:d:Q1420239|Temple University]]''<br/>''[[:d:Q895457|Bowling Green State University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 829
| ''[[:d:Q59833627|Oleg Shumilov]]''
| 1958
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4371607|Polar Geophysical Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 830
| ''[[:d:Q59916842|Denis Vasyukov]]''
| 2001-06-26
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 831
| ''[[:d:Q59919287|Sergei Ivanovich Tomkeieff]]''
|
| ''[[:d:Q19356817|петролог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1892" | 1892<br/>1892-10-20
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1968" | 1968-10-27
| [[Ньюкасл-апон-Тайн|Ньюкәсл-апон-Тайн]]
|-
| style='text-align:right'| 832
| ''[[:d:Q59951693|Anatoli Kheifets]]''
| 1977-02-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q127990|Аустралия милли университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 833
| ''[[:d:Q60029610|Якаў Абрамавіч Шыфрын]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="1907" | 1907
| [[Балонав Сялец]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 834
| ''[[:d:Q60193305|Alexander A. Kaurov]]''
| 2011
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q635642|Institute for Advanced Study]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 835
| ''[[:d:Q60400232|Natalia Sobczak]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q11713123|Institute of Metallurgy and Materials Science, Polish Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q651690|Польша фәннәр академиясе]]''
| data-sort-value="1956" | 1956<br/>1956-04-21
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 836
| ''[[:d:Q60524919|Mikhail Ulanov]]''
| 2002-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 837
| ''[[:d:Q60694499|Алфеев, Валерий Семёнович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-11-25
|
| data-sort-value="2018" | 2018-03-08
|
|-
| style='text-align:right'| 838
| ''[[:d:Q60694624|Сабуров, Эдуард Николаевич]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1939" | 1939-02-16
| ''[[:d:Q2600629|Mezensky District]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-09-07
| [[Архангельск]]
|-
| style='text-align:right'| 839
| ''[[:d:Q60694773|Ерихов, Макс Львович]]''
|
| [[галим]]
| [[Курган дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1937" | 1937-05-10
| [[Бөек Луки|Великие-Луки]]
| data-sort-value="2002" | 2002-03-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 840
| ''[[:d:Q60694841|Aleksandr Nikolajevič Morozov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2000" | 2000-05-19
| [[Чиләбе]]
|-
| style='text-align:right'| 841
| ''[[:d:Q60694844|Бакши, Оскар Александрович]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-03-28
| [[Акмәсҗит]]
| data-sort-value="2004" | 2004-11-02
| [[Чиләбе]]
|-
| style='text-align:right'| 842
| ''[[:d:Q60695076|Биржаков, Михаил Борисович]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1940" | 1940-09-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2017" | 2017-12-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 843
| ''[[:d:Q60761223|Alexander Lukin]]''
| 1975
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 844
| ''[[:d:Q60826475|Шрейбер, Георгий Яковлевич]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1896" | 1896-11-09
|
| data-sort-value="1944" | 1944-10-03
|
|-
| style='text-align:right'| 845
| ''[[:d:Q60826482|Качко, Аркадий Семёнович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value="1895" | 1895
| [[Тула]]
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Кәфә]]
|-
| style='text-align:right'| 846
| ''[[:d:Q60826757|Пушлёнков, Михаил Фёдорович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-09-19
| ''[[:d:Q4199749|Ilyinskoe]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-06-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 847
| ''[[:d:Q60826808|Pavel Vasilevitsj Tsjernogorov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q16721893|Elektroapparat]]''<br/>''[[:d:Q2562433|Volgograd Tractor Factory]]''<br/>''[[:d:Q600277|Чиләбе трактор заводы]]''<br/>''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-06-24
| ''[[:d:Q4218138|Kashinsky Uyezd]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-12-30
| [[Чиләбе]]
|-
| style='text-align:right'| 848
| ''[[:d:Q60826813|Хасин, Герш Аронович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-07-24
| [[Бердычив]]
| data-sort-value="1996" | 1996-02-06
| [[Златоуст]]
|-
| style='text-align:right'| 849
| ''[[:d:Q60827208|Рик, Георгий Рудольфович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1914" | 1914
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1974" | 1974
|
|-
| style='text-align:right'| 850
| ''[[:d:Q60829409|Vladimir Palmov]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1934" | 1934-07-07
| [[Батум]]
| data-sort-value="2018" | 2018-10-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 851
| ''[[:d:Q60830414|Кожевников, Леонид Иванович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1904" | 1904-05-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1992" | 1992-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 852
| ''[[:d:Q60830822|Виленкин, Борис Ильич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1907" | 1907-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1977" | 1977-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 853
| ''[[:d:Q60831368|Рис, Владимир Фёдорович]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1907" | 1907-09-28
|
| data-sort-value="1991" | 1991-05-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 854
| ''[[:d:Q60831671|Stanislav Markov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1973" | 1973-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 855
| ''[[:d:Q60831780|Оконешников, Антон Андреевич]]''
|
| ''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988-02-18
| [[Киренск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 856
| ''[[:d:Q60833134|Виноградов, Константин Константинович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1908" | 1908-06-14
| [[Владимир (шәһәр)|Владимир]]
| data-sort-value="1997" | 1997-04-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 857
| ''[[:d:Q60833635|Emil Aslan]]''
| 2004
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''<br/>''[[:d:Q15476020|Institute of International Relations Prague]]''<br/>''[[:d:Q5429072|Faculty of Social Sciences, Charles University]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-11-19
| [[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 858
| ''[[:d:Q60836309|Максимова, Надежда Тимофеевна]]''
|
|
|
| data-sort-value="1926" | 1926
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 859
| ''[[:d:Q60838207|Гельвич, Эдуард Альбертович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1925" | 1925-01-09
|
| data-sort-value="2008" | 2008
|
|-
| style='text-align:right'| 860
| ''[[:d:Q60839073|Голушкевич, Сергей Сергеевич]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Могилёв]]
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 861
| ''[[:d:Q60962487|Igor A Zobkalo]]''
| 1980-03-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 862
| ''[[:d:Q61006220|Elena Zholdybayeva]]''
| 2002-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263871|National Center for Biotechnology]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 863
| ''[[:d:Q61114222|Брюханов Олексій Омелянович]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-02-16
|
| data-sort-value="1980" | 1980-01-22
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 864
| ''[[:d:Q61114338|Vaibhav Shah]]''
| 2005
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q29673|Минью үнивирситите]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 865
| ''[[:d:Q61163028|Evgeny Zatulovskiy]]''
| 2007-06-30<br/>2005-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q185800|Молекуляр биология тәҗрибәханәсе]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 866
| ''[[:d:Q61294675|Boris Kashevnik]]''
|
| ''[[:d:Q9149093|альпинист]]''<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1928" | 1928-04-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2018" | 2018-03-06
|
|-
| style='text-align:right'| 867
| ''[[:d:Q61439719|Alexander Tolstoguzov]]''
| 1982-03-12
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q13428010|NOVA School of Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q4402649|Владимир Фёдорович Уткин исемендәге Рязань дәүләт радиотехника университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 868
| ''[[:d:Q61479718|Konstantin Mikhaylov]]''
| 2008-06<br/>2006-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1357517|Оулу университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 869
| ''[[:d:Q61630998|Elizaveta S Semenova]]''
| 2001-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30294858|Laboratoire de Photonique et de Nanostructures]]''<br/>''[[:d:Q3151940|Centre de nanosciences et de nanotechnologies]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 870
| ''[[:d:Q61750034|Yana Zabrodskaya]]''
| 2012-07<br/>2010-07
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''<br/>''[[:d:Q52845571|State Research Institute of Highly Pure Biopreparations]]''<br/>''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 871
| ''[[:d:Q61906521|Vasily V Spirin]]''
| 1977
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q495631|Ensenada Center for Scientific Research and Higher Education]]''<br/>''[[:d:Q39949|KAIST]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 872
| ''[[:d:Q61964074|Nikita Jurevitsj Baymakov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1927" | 1927-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2004" | 2004-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 873
| ''[[:d:Q61979785|Shi Nguyen-Kuok]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-20
| [[Hanoy]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 874
| ''[[:d:Q62050859|Yordan M. Georgiev]]''
| 1987-02-17
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2303775|Technical University of Sofia]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q883545|Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf]]''<br/>''[[:d:Q1003730|Bulgarian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q16902157|Tyndall National Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 875
| ''[[:d:Q62102469|Ivan Shelykh]]''
| 1999
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q196559|Исландия үнивирситите]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 876
| ''[[:d:Q62439891|Israel Vagner]]''
|
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''
| ''[[:d:Q333705|Технион]]''<br/>''[[:d:Q6019423|Max Planck Institute]]''<br/>''[[:d:Q955647|Joseph Fourier University]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
| ''[[:d:Q37801|Bălți]]''
| data-sort-value="2006" | 2006
| ''[[:d:Q208725|Bat Yam]]''
|-
| style='text-align:right'| 877
| ''[[:d:Q62680593|Vasilii Sevriuk]]''
| 2011-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q300980|Aalto University]]''<br/>''[[:d:Q1912088|Max Planck Institute for Microstructure Physics]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q78055037|IQM Quantum Computers]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 878
| ''[[:d:Q62712705|Aleksandr Rimsky-Korsakov]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2018" | 2018-03-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 879
| ''[[:d:Q62712769|Донец, Евгений Денисович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1935" | 1935-10-15
| ''[[:d:Q1011327|Starominskaya]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-06-17
|
|-
| style='text-align:right'| 880
| ''[[:d:Q62713382|Козлов, Фёдор Алексеевич]]''
| 1956
| [[галим]]
| ''[[:d:Q126824|Александр Ильич Лейпунский исемендәге Физика һәм энергетика институты — Россия Федерациясе дәүләт фәнни үзәге]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-27
| ''[[:d:Q4500547|Хохлово (Дедовичин кӀошт)]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-10-02
| [[Обнинск]]
|-
| style='text-align:right'| 881
| ''[[:d:Q62713479|Лобанов, Юрий Владимирович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1934" | 1934-08-14
|
| data-sort-value="2009" | 2009-11-26
|
|-
| style='text-align:right'| 882
| ''[[:d:Q62713629|Михеев, Всеволод Леонидович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-13
| [[Псков]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 883
| ''[[:d:Q62713896|Вольвич, Сергей Иосифович]]''
|
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="1910" | 1910-04-01
| [[Рогачёв|Раһачоу]]
| data-sort-value="1970" | 1970
| [[Сарытау]]
|-
| style='text-align:right'| 884
| ''[[:d:Q62713976|Цуккерман, Илья Иоаннович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1921" | 1921
| [[Киев]]
| data-sort-value="1995" | 1995
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 885
| ''[[:d:Q62714013|Рыфтин, Яков Александрович]]''
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| data-sort-value="1905" | 1905-07-06
|
| data-sort-value="1989" | 1989-07-12
|
|-
| style='text-align:right'| 886
| ''[[:d:Q62714445|Мартынов, Тимофей Валерьевич]]''
|
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-06-09
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 887
| ''[[:d:Q62714471|Колокольцов, Никита Александрович]]''
| 1937
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-08-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1973" | 1973-06-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 888
| ''[[:d:Q62714848|Владимирский, Николай Николаевич]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1916" | 1916-02-09
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 889
| ''[[:d:Q62748177|Georgy Kazakov]]''
| 2007-04-18<br/>2002-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Вена университеты]]<br/>''[[:d:Q30295968|Wolfgang Pauli Institute]]''<br/>''[[:d:Q689400|Вена техника университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 890
| ''[[:d:Q62757661|Gjuvara Dzjachangir kizi Noerieva]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1912" | 1912-04-28
| [[Гәнҗә]]
| data-sort-value="1945" | 1945-04-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 891
| ''[[:d:Q62901958|Валерий Иванович Штыков]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-28
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 892
| [[Владимир Беляев]]
| 1955
|
|
| data-sort-value="1929" | 1929-12-07
| ''[[:d:Q13650579|Malinovo]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-02-06
| [[Түбән Кама]]
|-
| style='text-align:right'| 893
| ''[[:d:Q63346094|Nikolai Zharkov]]''
|
| ''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-11-17
| [[Биштау|Пятигорск]]
| data-sort-value="2022" | 2022-04-15
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 894
| ''[[:d:Q63433601|Nadia Bolshakova]]''
| 1996-02
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q258464|Тринити көллияте]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 895
| ''[[:d:Q63772392|Vadim Backman]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q19902880|инженер-биомедик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| ''[[:d:Q309350|Төньяк-Көнбатыш университет]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-07
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 896
| [[Андрей Болгарский|Андрей Болгарски]]
| 1914
|
|
| data-sort-value="1886" | 1886-08-27
| [[Казан]]
| data-sort-value="1967" | 1967-11-27
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 897
| ''[[:d:Q63930603|Arsen Subashiev]]''
| 1965
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''
|
| data-sort-value="1943" | 1943-10-24
| [[Прокопьевск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 898
| ''[[:d:Q63966088|Antoni Kozłowski]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| ''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''<br/>''[[:d:Q465922|Gdańsk University of Technology]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-05-03
| [[Бялысток|Белосток]]
| data-sort-value="1955" | 1955-09-28
| [[Гданьск]]
|-
| style='text-align:right'| 899
| ''[[:d:Q64157004|Валерый Аляксандравіч Скотнікаў]]''
| 1952
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4082743|Беларус дәүләт аграр техника университеты]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-02-14
| [[Тверь]]
| data-sort-value="1988" | 1988-05-27
|
|-
| style='text-align:right'| 900
| ''[[:d:Q64176435|Grant Kocharov]]''
| 1956
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-09-21
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value="2007" | 2007-11-24
|
|-
| style='text-align:right'| 901
| ''[[:d:Q64220949|Maria Morits]]''
| 2009-06-27<br/>2007-07-14
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q300980|Aalto University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 902
| ''[[:d:Q64482989|Ivan Yu. Pavlov]]''
| 2017
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 903
| ''[[:d:Q64500269|Lunts Efim Borisovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q348791|Admiral Makarov National University of Shipbuilding]]''<br/>''[[:d:Q4331410|Одесса илкүләм ризык технологияләре академиясе]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-09-04
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1964" | 1964-10-29
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 904
| ''[[:d:Q65125237|Лабайдин, Александр Фёдорович]]''
|
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="1906" | 1906-12-25
|
| data-sort-value="1962" | 1962
|
|-
| style='text-align:right'| 905
| ''[[:d:Q65130777|Фёдоров, Мстислав Михайлович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1908" | 1908-12-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1987" | 1987-12-30
|
|-
| style='text-align:right'| 906
| ''[[:d:Q65131166|Чарахчьян, Агаси Назаретович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1905" | 1905-11-01
| ''[[:d:Q83061|Van]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
|
|-
| style='text-align:right'| 907
| ''[[:d:Q65134693|Михеев, Анжелий Михайлович]]''
| 1959
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1935" | 1935-10-25
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| data-sort-value="1999" | 1999-12-23
|
|-
| style='text-align:right'| 908
| ''[[:d:Q65137030|Sergey Skolskiy]]''
|
| ''[[:d:Q23845879|powerlifter]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-10-06
| [[Йошкар-Ола]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 909
| ''[[:d:Q65137603|Амромин, Арон Наумович]]''
|
| ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''
|
| data-sort-value="1910" | 1910-05-08
| [[Ромны]]
| data-sort-value="1992" | 1992-05-18
|
|-
| style='text-align:right'| 910
| ''[[:d:Q65146253|Andrian Melnikov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-08-07
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 911
| ''[[:d:Q65152055|Pawel Ossipowitsch Trachtenberg]]''
|
|
|
| data-sort-value="1900" | 1900-09-10
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value="1937" | 1937-05-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 912
| ''[[:d:Q65152258|Alekseĭ Vitalʹevich Dubinin]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1903" | 1903-09-02
|
| data-sort-value="1953" | 1953-12-15
|
|-
| style='text-align:right'| 913
| ''[[:d:Q65155890|Ivan Liventsov]]''
|
| ''[[:d:Q114009157|хуҗалык эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904-06-30
| [[Курск губернасы|Курск гөбернәсе]]
| data-sort-value="1977" | 1977-08-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 914
| ''[[:d:Q65155901|Левшин, Серафим Александрович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1903" | 1903-08-12
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1995" | 1995-11-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 915
| ''[[:d:Q65211122|Yakov Semenovich Itshoki]]''
| 1935
| ''[[:d:Q1425343|радиоэлектроника]]''<br/>''[[:d:Q12146795|радиотехнология]]''
| ''[[:d:Q1934904|Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе]]''
| data-sort-value="1906" | 1906
|
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 916
| ''[[:d:Q66363273|Anna Biryukova]]''
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 917
| ''[[:d:Q67188399|Վլադիմիր Ամատունի]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| data-sort-value="1939" | 1939-09-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1999" | 1999-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 918
| ''[[:d:Q68638613|Прощицкий, Хаим Шлёмович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1907" | 1907-03-06
| [[Минск]]
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 919
| ''[[:d:Q70251466|Липин, Ефим Соломонович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1922" | 1922-02-23
| [[Витебск]]
| data-sort-value="1995" | 1995-10-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 920
| ''[[:d:Q70252057|Тиходеев, Павел Михайлович]]''
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q4127511|D.I. Mendeleyev All-Russian Institute for Metrology]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-12-17
|
| data-sort-value="1978" | 1978-08-03
|
|-
| style='text-align:right'| 921
| ''[[:d:Q70252878|Франкевич, Евгений Леонидович]]''
| 1954
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-19
| [[Каен (Новосибирск өлкәсе)|Каен]]
| data-sort-value="2006" | 2006-04-21
|
|-
| style='text-align:right'| 922
| ''[[:d:Q70253561|Кузнецов, Яков Яковлевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1911" | 1911-10-06
| [[Рязань]]
| data-sort-value="1986" | 1986-08-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 923
| ''[[:d:Q70253710|Andrey Voznesensky]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1903" | 1903-08-07
| [[Ковель|Ковел]]
| data-sort-value="1974" | 1974-10-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 924
| ''[[:d:Q70898597|Nina Zheleznova]]''
| 1979-12-01<br/>1973-02-22
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 925
| ''[[:d:Q71164319|Аверин, Николай Матвеевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1903" | 1903
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 926
| ''[[:d:Q71167967|Sergey Martynov]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value="1959" | 1959-08-22
| [[Шатки районы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 927
| ''[[:d:Q73742874|Банных Александр Михайлович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4175536|Yenakiieve Iron and Steel Works]]''<br/>''[[:d:Q1884500|Магниттау металлургия комбинаты]]''<br/>[[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]]
| data-sort-value="1899" | 1899-11-08
| ''[[:d:Q4262510|Липецк өязе]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Магнитогорск]]
|-
| style='text-align:right'| 928
| ''[[:d:Q73880105|Mikhail Boyarshinov]]''
|
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| ''[[:d:Q4192426|Zlatoust Metallurgical Plant]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]]
| data-sort-value="1904" | 1904-11-20
| [[Сыростан (авыл)]]
| data-sort-value="1988" | 1988-09-01
| [[Магнитогорск]]
|-
| style='text-align:right'| 929
| ''[[:d:Q74480166|Guerman A. Korolev]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 930
| ''[[:d:Q74496445|Заморуев Георгий Михайлович]]''
|
|
| ''[[:d:Q1884500|Магниттау металлургия комбинаты]]''<br/>[[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]]
| data-sort-value="1904" | 1904
| [[Днипро]]
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Магнитогорск]]
|-
| style='text-align:right'| 931
| ''[[:d:Q75189577|Ivan A. Dmitriev]]''
| 2000-10-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q574571|Регенсбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q835529|Max Planck Institute for Solid State Research]]''<br/>''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 932
| ''[[:d:Q76903023|Nikolai N. Lebedev]]''
|
| [[профессор]]<br/>[[математик]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1911" | 1911-05-01
| [[Украина]]
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|-
| style='text-align:right'| 933
| ''[[:d:Q78142637|Alexander Nabereznov]]''
| 1974-02-28
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 934
| ''[[:d:Q78907464|Николай Тимофеевич Черпак]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201706|Украина МФА А. Я. Усиков исемендәге Радиофизика һәм электроника институты]]''<br/>''[[:d:Q1980701|Харьков илкүләм радиоэлектроника университеты]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-19
| [[Самар (Украина)|Новомосковск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 935
| ''[[:d:Q79225403|Evgeny L. Wasserman]]''
| 1998
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4407710|Питырбур информатика һәм автоматлаштыру институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 936
| ''[[:d:Q80205829|Maksim Vonsky]]''
| 1986
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4127511|D.I. Mendeleyev All-Russian Institute for Metrology]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 937
| ''[[:d:Q82227104|Mikhail Kantor]]''
| 1981-03-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2288739|Dutch Institute for Fundamental Energy Research]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 938
| ''[[:d:Q82562101|Ivan Sukhov]]''
| 2011-06-07<br/>2009-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>[[Санкт-Петербург хакимият органнары|Санкт-Петербург хөкүмәте]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 939
| ''[[:d:Q82578723|Marina Baryshnikova]]''
| 2014-04-29<br/>2010-02-25
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1667937|Interuniversity Microelectronics Centre]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 940
| ''[[:d:Q82594622|Alexei V. Platonov]]''
| 1996-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 941
| ''[[:d:Q82644940|Ilia A Solov'yov]]''
| 2006<br/>2004
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q597758|University of Oldenburg]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Көньяк Дания Университеты|Көнъяк Дания Университеты]]<br/>''[[:d:Q457281|Урбана-Шампейндагы Иллинойс университеты]]''<br/>''[[:d:Q50662|Франкфурт университеты]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 942
| ''[[:d:Q83011286|Khaled S. Abdel-Halim]]''
| 2001-11-22
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30294468|University of Hail]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 943
| ''[[:d:Q83080219|Ivan Arellano]]''
| 2007-02
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2441962|Technological University of Pereira]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 944
| ''[[:d:Q83394970|Tatiana A. Smolonogina]]''
| 2008-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 945
| ''[[:d:Q84019335|高福晖]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="1930" | 1930-03-28
| ''[[:d:Q1362024|Jinzhou District]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-04
|
|-
| style='text-align:right'| 946
| ''[[:d:Q84413421|Valentina Zhurikhina]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 947
| [[Виталий Журавлёв]]
|
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q839979|Krasnoye Sormovo Factory No. 112]]''<br/>''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''<br/>[[Удмурт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1941" | 1941-02-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2007" | 2007-01-27
| [[Ижау]]
|-
| style='text-align:right'| 948
| ''[[:d:Q84721469|Emmanuil Vainshtein]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| data-sort-value="1917" | 1917
| ''[[:d:Q853785|Soroca]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-07-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 949
| ''[[:d:Q84722926|Alexander Ipatov]]''
|
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-04-14
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 950
| ''[[:d:Q84723222|Щедрин, Николай Николаевич]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1891" | 1891-09-21
|
| data-sort-value="1974" | 1974-12-07
|
|-
| style='text-align:right'| 951
| ''[[:d:Q84723599|Гринберг, Анатолий Павлович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1910" | 1910
| [[Кременец|Кременетс]]
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 952
| ''[[:d:Q84724164|Сергеев, Георгий Николаевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1916" | 1916-01-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2004" | 2004-12-14
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 953
| ''[[:d:Q84724307|Aleksej Andrejevič Konakov]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''
|
| data-sort-value="1985" | 1985-09-24
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 954
| ''[[:d:Q84724454|Александр Александрович Вульф]]''
|
| [[профессор]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1895" | 1895
| ''[[:d:Q4335416|Опочка өязе]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-01
|
|-
| style='text-align:right'| 955
| ''[[:d:Q84725310|Albina Yegorova]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1958" | 1958-10-29
| [[Чабаксар районы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 956
| ''[[:d:Q84725618|Рождественский, Пётр Алексеевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1896" | 1896-10-02
| [[Әстерхан]]
| No/unknown value
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 957
| ''[[:d:Q84882850|Andrey I. Chugunov]]''
| 2004
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 958
| ''[[:d:Q85137618|Alexander Semenovich Tager]]''
| 1950
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[профессор]]
|
| data-sort-value="1926" | 1926-12-14
| [[Киев]]
| data-sort-value="1996" | 1996-01-01
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 959
| ''[[:d:Q85138817|Орлов, Николай Васильевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1907" | 1907-12-19
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1985" | 1985-01-02
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 960
| ''[[:d:Q85315268|Evgeny G Chulkov]]''
| 2012-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q6806307|Medical College of Wisconsin]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 961
| ''[[:d:Q85409430|Pavel Krakhmalev]]''
| 1999<br/>1996
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1858061|Karlstad University]]''<br/>''[[:d:Q836805|Чалмер технология институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 962
| ''[[:d:Q85554919|Alexandra S Sheremet]]''
| 2013-12-31<br/>2010-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q273638|Парижның сәнәгый физика һәм химия югары мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q1144549|Пьер һәм Мария Күри университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 963
| ''[[:d:Q85681772|Агафонов, Сергей Петрович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918-02-23
| [[Түбән Тагил]]
| data-sort-value="1993" | 1993-03-07
|
|-
| style='text-align:right'| 964
| ''[[:d:Q85784439|Mikhail Beznogov]]''
| 2010-08-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q222738|Мексика милли автономияле университеты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q12730485|Horia Hulubei National Institute of Physics and Nuclear Engineering]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 965
| ''[[:d:Q85906717|Pavel A Orlov]]''
| 2012
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 966
| ''[[:d:Q85997404|Alexander Schmidt]]''
| 1972-02-13
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 967
| ''[[:d:Q86306178|Якаў Навумавіч Каган]]''
|
| ''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| data-sort-value="1902" | 1902
| [[Чачэрск|Чачерск]]
| data-sort-value="1982" | 1982
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 968
| ''[[:d:Q86344586|Olga Zaharova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 969
| ''[[:d:Q86594893|Andrei V Metrikine]]''
| 1992
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q752663|Делфт техника университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 970
| ''[[:d:Q86918056|Victoria Matyushenko]]''
| 2012-06-15
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 971
| ''[[:d:Q87392183|Kseniia Baryshnikova]]''
| 2013-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 972
| ''[[:d:Q87875022|Ju S Ivanova]]''
| 2017-06-15
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 973
| ''[[:d:Q87917850|Ruslan Yu Smyslov]]''
| 1993-02-20
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 974
| ''[[:d:Q87935668|Gleb Yushin]]''
|
| ''[[:d:Q21329070|материаллар белеме галиме]]''
| ''[[:d:Q864855|Җорҗия технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q64142529|Sila Nanotechnologies (United States)]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 975
| ''[[:d:Q88044707|Maria S Tikhomirova]]''
| 2010-06-30<br/>2012-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 976
| ''[[:d:Q88082043|Anton M Krivtsov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 977
| ''[[:d:Q88118677|Polina Anikeeva]]''
| 2003
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''<br/>[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]
| data-sort-value="1982" | 1982
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 978
| ''[[:d:Q88305053|Luba A Astakhova]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 979
| ''[[:d:Q88325744|Andrey Anisimov]]''
| 2014-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q883545|Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 980
| ''[[:d:Q88558091|Sofia Ivanovna Naboko]]''
|
| ''[[:d:Q7940086|вулканолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q19909683|Central Research Institute of Geological Prospecting for Base and Precious Metals]]''<br/>''[[:d:Q4201470|РФА Руда чыганаклары геологиясе, петрография, минералогия һәм геохимия институты]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2005" | 2005-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 981
| ''[[:d:Q88711189|Alexei Bouravleuv]]''
| 1999
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q300980|Aalto University]]''<br/>''[[:d:Q1301275|Tokyo University of Agriculture and Technology]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 982
| ''[[:d:Q88977939|Alexander Pikin]]''
| 1968-06-05
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Awrupanıñ Töş Tikşerenüläre Oyışması|Аурупа төш тикшеренүләре оешмасы]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 983
| ''[[:d:Q88989791|Ruslan Masharipov]]''
| 2016<br/>2014
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201606|Institute of the Human Brain]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 984
| ''[[:d:Q89206850|Edgar Semmel]]''
| 1952
|
| ''[[:d:Q336811|ČKD]]''<br/>''[[:d:Q1063665|Prague University of Economics and Business]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-04-13
| [[Теплице|Теплитсе]]
| data-sort-value="2004" | 2004
|
|-
| style='text-align:right'| 985
| ''[[:d:Q89278658|Pavel D Terekhov]]''
| 2016-06-21
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Дьюк университеты|Дьюк үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q737332|Бен-Гурион университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 986
| ''[[:d:Q89281443|Vladislav S Sorokin]]''
| 2010-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q492467|Окленд университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''<br/>''[[:d:Q1269766|Дания техника университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 987
| ''[[:d:Q89487556|Olga Povarova]]''
| 2003-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 988
| ''[[:d:Q89576121|Artur Ishteev]]''
| 2013-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q1781394|Дәластагы Техас университеты]]''<br/>''[[:d:Q18212308|Central Research Institute of Structural Materials Prometey]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 989
| ''[[:d:Q89781224|Alexander Kobak]]''
| 1976
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q7241052|preservationist]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| ''[[:d:Q98271144|Likhachev Foundation]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-17
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 990
| ''[[:d:Q89797649|Andrey Akimov]]''
| 1976-03-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 991
| ''[[:d:Q90053003|Duc Cuong Nguyen]]''
| 2009-02-22<br/>2007-06-22
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1076729|Vietnam National University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 992
| ''[[:d:Q90186064|Sergey A Samsonov]]''
| 2006-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Дрезден техник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 993
| ''[[:d:Q90340817|Tatiana Kotomina]]''
| 2013-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 994
| ''[[:d:Q90522394|Tupak García-Fernández]]''
| 1992-02-24
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7894243|Universidad Autónoma de la Ciudad de México]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 995
| ''[[:d:Q90567024|Evgenia P Gilshteyn]]''
| 2012-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q683116|Swiss Federal Laboratories for Materials Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q1153275|RIKEN]]''<br/>''[[:d:Q300980|Aalto University]]''<br/>''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''<br/>''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q29718|I Хайме үнивирситите]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 996
| ''[[:d:Q90854141|Irina Baranovskaya]]''
| 2022-12-28
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''<br/>''[[:d:Q5547686|Augusta University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 997
| ''[[:d:Q90888919|Roman M Balagula]]''
| 2017-12-21<br/>2012-06-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q782600|Linköping University]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q30285236|Center for Physical Sciences and Technology]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 998
| ''[[:d:Q90905429|Dora Leypunskaya]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1912" | 1912
| [[Бялысток|Белосток]]
| data-sort-value="1978" | 1978
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 999
| ''[[:d:Q90951577|Elena Plekhanova]]''
| 2017-07-15
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1000
| ''[[:d:Q91174615|Evgenii Oborin]]''
| 2015-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q682739|Johannes Kepler University Linz]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q689400|Вена техника университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1001
| ''[[:d:Q91335635|Jelena Lillepärg]]''
| 2004-05
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1290544|Helmholtz Centre Hereon]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1002
| ''[[:d:Q91444391|Konstantin Morozov]]''
| 2015-06-19
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>[[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1003
| ''[[:d:Q91598327|Sergei I Pavlov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1004
| ''[[:d:Q91861339|Alexey B Terentjev]]''
| 2014-06-30<br/>2012-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1005
| ''[[:d:Q91861344|Pavel O Smirnov]]''
| 2014-03<br/>2005-07<br/>2002-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1006
| ''[[:d:Q91869670|Igor Polozov]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1007
| ''[[:d:Q92051759|Anton Naumov]]''
| 2010-05-24<br/>2005-02-15<br/>2004-02-15
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1008
| ''[[:d:Q92306540|Anastasiia Kashirina]]''
| 2009-06<br/>2011-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q18212308|Central Research Institute of Structural Materials Prometey]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1009
| ''[[:d:Q92777526|Vladislav A Sharov]]''
| 2016
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1010
| ''[[:d:Q92813420|Igor Zhukov]]''
| 1984-02-11
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q11712965|Institute of Biochemistry and Biophysics, Polish Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q348402|Adam Mickiewicz University in Poznań]]''<br/>''[[:d:Q12793602|National Institute of Chemistry]]''<br/>''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1011
| ''[[:d:Q92991232|Maria S Zharkova]]''
| 2014-06-30<br/>2012-06-30<br/>2010-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1012
| ''[[:d:Q93083746|Pavel A Yakovlev]]''
| 2012-06-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4086882|BIOCAD (Russia)]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1013
| ''[[:d:Q94555960|Anastasia Polyanskaya]]''
| 2022
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1014
| ''[[:d:Q96020769|E E Vyazemskaya]]''
| 2007-08-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52842931|Saint-Petersburg Research Institute of Ear, Throat, Nose and Speech]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1015
| ''[[:d:Q96204761|Vladimir V Klimenko]]''
| 2009
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]<br/>''[[:d:Q30269838|State Budget Institution of Health St. Petersburg Clinical Research Center Specialized Types of Medical Care]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1016
| ''[[:d:Q96205468|Constantine Korikov]]''
| 2013-09-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q160120|Huawei]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1017
| ''[[:d:Q96341139|Aleksei Kalinkevich]]''
| 1994
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q6039876|Institute of Applied Physics, National Academy of Sciences of Ukraine]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1018
| ''[[:d:Q96428879|Elena Velichko]]''
| 2005
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1019
| ''[[:d:Q96683893|Anton Sabantsev]]''
| 2009-06-30<br/>2011-06-30
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Уппсала университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1020
| ''[[:d:Q97170041|Wera Wjatscheslawowna Saorskaja-Alexandrowa]]''
|
|
|
| data-sort-value="1882" | 1882-08-18
| [[Мөрәм|Муром]]
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1021
| ''[[:d:Q97181452|Andrei Wassiljewitsch Michailow]]''
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1996" | 1996-03-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1022
| ''[[:d:Q97275742|Яковлев, Вадим Сергеевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1924" | 1924
| [[Бологое]]
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[Рыбинск]]
|-
| style='text-align:right'| 1023
| ''[[:d:Q97278680|Скобелев, Виктор Ефимович]]''
| 1930
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1907" | 1907-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2001" | 2001-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1024
| ''[[:d:Q97280674|Цукшвердт, Александр Эдуардович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1894" | 1894-06-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1025
| ''[[:d:Q97314235|Иконников, Евгений Павлович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1893" | 1893-01-05
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1945" | 1945-02-20
| [[Пермь]]
|-
| style='text-align:right'| 1026
| ''[[:d:Q97382610|Aleksandr Belyaev]]''
| 1976
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1027
| ''[[:d:Q97659851|Georgijs Gaile]]''
|
| ''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''
|
| data-sort-value="1905" | 1905-04-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1968" | 1968-08-25
| [[Рига]]
|-
| style='text-align:right'| 1028
| ''[[:d:Q97660044|Вадим Сергеевич Горский]]''
| 1927
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-05-01
| [[Гатчина]]
| data-sort-value="1937" | 1937-11-08
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 1029
| ''[[:d:Q98239986|Fyodor Popov]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1897" | 1897-04-22
|
| data-sort-value="1955" | 1955-08-05
| [[Франция]]
|-
| style='text-align:right'| 1030
| ''[[:d:Q98283496|Kazimierz Bielski]]''
|
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="1860" | 1860-07-29
|
| data-sort-value="1939" | 1939-05-23
| [[Познань]]
|-
| style='text-align:right'| 1031
| ''[[:d:Q98381864|Аляксандр Іванавіч Колышкін]]''
| 1936
|
|
| data-sort-value="1907" | 1907-03-19
| ''[[:d:Q19923585|Slabtsovo]]''
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1032
| ''[[:d:Q98618250|Ekaterina Savchenko]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1033
| ''[[:d:Q98904577|Nikolai Vatin]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1034
| ''[[:d:Q99214053|Andrey Chechulin]]''
| 2005-07-01<br/>2003-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1035
| ''[[:d:Q99570569|Ekaterina Babich]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1036
| ''[[:d:Q100313238|Vladimir Badenko]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1037
| ''[[:d:Q101165702|Kseniia Usanova]]''
| 2014-07-01
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1038
| ''[[:d:Q101215323|Ekaterina Mironova]]''
| 2018-08-01
|
| ''[[:d:Q30274144|St. Petersburg Institute of Bioregulation and Gerontology]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1039
| ''[[:d:Q101235494|Alexey Mayzel]]''
| 2010-06-25
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q1544413|National Instruments]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1040
| ''[[:d:Q101351367|Верхозин, Анатолий Николаевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1939" | 1939-12-13
| [[Тверь]]
| data-sort-value="2019" | 2019-01-11
| [[Псков]]
|-
| style='text-align:right'| 1041
| ''[[:d:Q101366084|Gleb Iankevich]]''
| 2016-07-06
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1042
| ''[[:d:Q102075318|Boris Oskotsky]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1061104|Сан-Францискодагы Калифорния университеты]]''<br/>[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1043
| ''[[:d:Q102123160|Vadim Glebiovich Korneev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1044
| ''[[:d:Q102232780|Sergiu Calin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1045
| ''[[:d:Q102276735|Andrej V Cherkaev]]''
| 1979<br/>1973
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q168515|Юта университеты]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1046
| ''[[:d:Q102277684|Isaak Исаак Абрамович Kunin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1047
| ''[[:d:Q102278419|Leonid Slavin]]''
| 1996
| [[математик]]
| ''[[:d:Q153265|Цинциннати үнивирситите]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1048
| ''[[:d:Q102394761|Leonid M. Zubov]]''
|
| ''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1049
| ''[[:d:Q102405336|Inna Kirillova]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1050
| ''[[:d:Q102405723|Gavriil Semenovich Shapiro]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1051
| ''[[:d:Q102421212|Michael Nosonovsky]]''
| 1992
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="1969" | 1969
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1052
| ''[[:d:Q102425940|Gleb Turichin]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-02
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1053
| ''[[:d:Q102792470|Anton M. Krivtsov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1054
| ''[[:d:Q103050779|Alexandr Vorobyev]]''
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1055
| ''[[:d:Q103813305|Konstantin Sevenard]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1967" | 1967-11-16
| ''[[:d:Q29888|Aswan]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1056
| ''[[:d:Q103833625|Дурягин, Иван Николаевич]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1953" | 1953-12-10
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1057
| ''[[:d:Q104030887|Мороз, Антон Михайлович]]''
| 2007
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q26481809|спорт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1058
| ''[[:d:Q104058758|Tatiana L Simonenko]]''
| 2013-07<br/>2013
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201634|РФА гомуми һәм органик химия институты]]''<br/>''[[:d:Q4201812|Institute of Silicate Chemistry named after IV Grebenshchikov]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1059
| ''[[:d:Q104070889|Abhiroop Chellu]]''
| 2018
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1060
| ''[[:d:Q104092437|Лагодовский, Владимир Ефимович]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1895" | 1895-11-25
| ''[[:d:Q604610|Kokhanivka]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-11-24
| [[Сен-Жермен-ан-Ле]]
|-
| style='text-align:right'| 1061
| ''[[:d:Q104498463|Andrey Andreev]]''
| 2012-05-01
|
| ''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1062
| ''[[:d:Q104507996|Уладзімір Нілавіч Беланогаў]]''
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q55658519|Mahilioŭ Regional Executive Committee]]''<br/>''[[:d:Q4299214|Магілёўскі абласны камітэт КП Беларусі]]''<br/>''[[:d:Q6510229|Belarusian State University of Food and Chemical Technologies]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-04
| [[Каменск-Уральски|Каменск-Уральский]]
| data-sort-value="2012" | 2012-06-25
|
|-
| style='text-align:right'| 1063
| ''[[:d:Q104614345|Alexander S Berestennikov]]''
| 2015-08-31
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1064
| ''[[:d:Q105061498|Viktor Kochubey]]''
| 1916
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="1893" | 1893-06-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1953" | 1953-11-20
| [[Ипсвич (Массачусетс)|Ипсвич]]
|-
| style='text-align:right'| 1065
| ''[[:d:Q105570766|Палеев, Илья Исаакович]]''
| 1929
| ''[[:d:Q107290369|физик-җылылыкчы]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1901" | 1901
| [[Глуск]]
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|-
| style='text-align:right'| 1066
| ''[[:d:Q105966528|Matthias Putz]]''
| 1981
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q338337|шәрәфле профессор]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1957" | 1957-04-06
| [[Шнееберг (Руда таулары)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1067
| ''[[:d:Q106599330|Vitaliĭ Valentinovich Slezov]]''
|
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-03-09
| [[Сокол (шәһәр)|Сокол]]
| data-sort-value="2013" | 2013-10-30
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 1068
| ''[[:d:Q107283059|Эвеліна Рыгораўна Тутава]]''
| 1957
|
| ''[[:d:Q4201754|A.V. Luikov Heat and Mass Transfer Institute]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-08-23
| [[Киев]]
| data-sort-value="1995" | 1995-06-18
|
|-
| style='text-align:right'| 1069
| ''[[:d:Q107550206|Alexander Yu Gelfgat]]''
| 1989
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]]<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q107542013|School of Mechanical Engineering]]''<br/>''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1070
| ''[[:d:Q108040998|Andrey Artyukhov]]''
| 1981
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q16652988|Ямал-Ненец автономияле округы законнар чыгару җыелышы]]''<br/>''[[:d:Q24933250|government of Tyumen Oblast]]''<br/>[[Федерация Советы]]<br/>''[[:d:Q4467481|Төмән өлкә думасы]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-18
| [[Дим (станция)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1071
| ''[[:d:Q108319258|Michael S. Kovalenko]]''
| 1912
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''
|
| data-sort-value="1888" | 1888-11-20
| [[Таганрог]]
| data-sort-value="1954" | 1954-04-02
| [[Стәмфорд]]
|-
| style='text-align:right'| 1072
| ''[[:d:Q108528739|Файнштейн, Эммануил Григорьевич]]''
| 1944
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-11-07
| [[Кривой Рог]]
| data-sort-value="1991" | 1991-11-19
| [[Кривой Рог]]
|-
| style='text-align:right'| 1073
| ''[[:d:Q108786513|Релин, Данил Захарович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4760297|Kurganmashzavod]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-14
| [[Краснаполле]]
| data-sort-value="2022" | 2022-12-10
| [[Курган]]
|-
| style='text-align:right'| 1074
| ''[[:d:Q108786860|Кузьминых, Иван Николаевич]]''
| 1928
|
|
| data-sort-value="1899" | 1899-11
| ''[[:d:Q27579007|Бугаево]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1075
| ''[[:d:Q109110321|Leonid Dmirtenko]]''
| 1955
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''<br/>''[[:d:Q109112558|ВНИИГидролиз]]''<br/>''[[:d:Q4407665|Санкт-Петербург дәүләт химия-фармацевтика университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| data-sort-value="1930" | 1930-11-06
| [[Харьков]]
| data-sort-value="1996" | 1996-03-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1076
| ''[[:d:Q109296138|Александр Николаевич Жиронкин]]''
| 1925
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
| data-sort-value="1899" | 1899-04-04
| [[Курск]]
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1077
| ''[[:d:Q109337484|Hennadiy Bakan]]''
| 1962
| ''[[:d:Q96241329|электрофизик]]''
| ''[[:d:Q114959112|Radioprylad]]''<br/>''[[:d:Q4201543|Glushkov Institute of Cybernetics]]''<br/>''[[:d:Q7878518|Ukrainian Space Research Institute]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-27
| ''[[:d:Q4266649|Lopatino]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1078
| ''[[:d:Q109485154|Yuri Viktorovich Novozhilov]]''
| 1947
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1924" | 1924-11-13
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2011" | 2011-05-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1079
| ''[[:d:Q109485965|Сорокин, Виктор Сергеевич]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q4146794|State Far Eastern University]]''<br/>''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Иваново дәүләт университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value="1908" | 1908-10-27
| [[Вязьма]]
| data-sort-value="1994" | 1994-05
| [[Иваново]]
|-
| style='text-align:right'| 1080
| ''[[:d:Q109486054|Аэро, Эрон Люттович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1934" | 1934-05-14
| ''[[:d:Q18791716|Нарышкино]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-07-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1081
| ''[[:d:Q109486375|Кулигин, Константин Николаевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q839974|Severnaya Verf]]''<br/>''[[:d:Q1980771|Mykolayiv Shipyard]]''<br/>''[[:d:Q4154210|Dalzavod]]''<br/>''[[:d:Q2628643|Sevmash]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-11-27
| ''[[:d:Q16022558|Посолодино]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1082
| ''[[:d:Q109486717|Дормидонтов, Николай Константинович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1891" | 1891
| [[Самар]]
| data-sort-value="1975" | 1975
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1083
| ''[[:d:Q109487022|Рябинин, Николай Александрович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1885" | 1885-12-30
| [[Финляндия]]
| data-sort-value="1938" | 1938
| [[Иваново]]
|-
| style='text-align:right'| 1084
| ''[[:d:Q109487783|Тайманова, Татьяна Соломоновна]]''
|
|
|
| data-sort-value="1954" | 1954-10-04<br/>1954-04-10
|
| data-sort-value="2020" | 2020-08-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1085
| ''[[:d:Q109487882|Пашков, Пётр Осипович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4122969|Волгоград дәүләт техник университеты]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-09-05
| ''[[:d:Q18797749|Почезерье]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Волгоград]]
|-
| style='text-align:right'| 1086
| ''[[:d:Q109488036|Власов, Александр Никифорович]]''
|
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q1062083|billionaire]]''
|
| data-sort-value="1884" | 1884
| [[Новочеркасск]]
| data-sort-value="1961" | 1961-10-03
| [[Җенова]]
|-
| style='text-align:right'| 1087
| ''[[:d:Q109488645|Петров, Леонид Алексеевич]]''
| 1963
|
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-09
|
| data-sort-value="1999" | 1999-02-01
|
|-
| style='text-align:right'| 1088
| ''[[:d:Q109490053|Шур, Соломон Саулович]]''
| 1945
|
| ''[[:d:Q30274257|Scientific-Research Institute of Electric Power Transmission]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1920" | 1920-01-09
| [[Орша]]
| data-sort-value="2009" | 2009-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1089
| ''[[:d:Q109490429|Коллегаев, Юрий Сергеевич]]''
| 1960
| ''[[:d:Q124322658|радиоинженер]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
| data-sort-value="1935" | 1935-10-13
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value="1999" | 1999-12-07
| [[Балахна]]
|-
| style='text-align:right'| 1090
| ''[[:d:Q109491890|Aliou Tounkara]]''
| 1989<br/>2000
|
|
| data-sort-value="1960" | 1960-09-02
| ''[[:d:Q771251|Кати]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1091
| ''[[:d:Q109493187|Симонов, Лев Алексеевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1911" | 1911
|
| data-sort-value="1989" | 1989-06-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1092
| ''[[:d:Q109494584|Кубецкий, Леонид Александрович]]''
|
|
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201434|Institute of Cell Biophysics]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-07-25
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value="1959" | 1959-09-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1093
| ''[[:d:Q109495300|Іван Клюквін]]''
| 1932
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1896" | 1896-11-24
| ''[[:d:Q21673430|Staroe Utkino]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-10-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1094
| ''[[:d:Q109539653|Dmitry Skobov]]''
|
| [[галим]]<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-10
|
| data-sort-value="1963" | 1963
|
|-
| style='text-align:right'| 1095
| ''[[:d:Q109612111|Бутылкин Альвиан Фёдорович]]''
|
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
| ''[[:d:Q949211|NPO Lavochkin]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1096
| ''[[:d:Q109676612|István Artinger]]''
| 1957
| ''[[:d:Q27947380|инженер-металлург]]''
|
| data-sort-value="1933" | 1933
| ''[[:d:Q830411|Körmend]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-09-29
|
|-
| style='text-align:right'| 1097
| ''[[:d:Q109767852|Elazar Y. Gutmanas]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q333705|Технион]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-28
| [[Каунас]]
| data-sort-value="2019" | 2019-10-26
| ''[[:d:Q41621|Haifa]]''
|-
| style='text-align:right'| 1098
| ''[[:d:Q109805441|Yuri Melvil]]''
| 1936
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1993" | 1993-06-04
|
|-
| style='text-align:right'| 1099
| ''[[:d:Q110258581|Николай Иванович Олчи-Оглу]]''
| 1921
| ''[[:d:Q2106711|кораб төзүчесе]]''
|
| data-sort-value="1900" | 1900-02-25
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value="1979" | 1979
|
|-
| style='text-align:right'| 1100
| ''[[:d:Q110371998|Alexander B. Romanovsky]]''
| 1987-11-01
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q837164|Ньюкасл университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1101
| ''[[:d:Q111140976|Аляксей Мікалаевіч Смірноў]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''<br/>''[[:d:Q28110637|Shirokov Institute of Modern Knowledge]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-17
| [[Моршанск]]
| data-sort-value="2006" | 2006-03-18
| [[Минск]]
|-
| style='text-align:right'| 1102
| ''[[:d:Q111154328|Mikhail Pevzner]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-08-08
| [[Ашкабад]]
| data-sort-value="1970" | 1970
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1103
| ''[[:d:Q111378846|Leonid Bindar]]''
|
|
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value="1940" | 1940-08-29
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1104
| ''[[:d:Q111398934|Aris Ivanovich Studzenek]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1910" | 1910-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1955" | 1955-08-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1105
| ''[[:d:Q111419574|Artur Chernin]]''
|
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1853182|Sternberg Astronomical Institute]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-05
| [[Биштау|Пятигорск]]
| data-sort-value="2021" | 2021-01-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1106
| ''[[:d:Q111443924|Mikhail Tsypkin]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1889" | 1889-03-14
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1938" | 1938-04-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1107
| ''[[:d:Q111893646|Юрий Станиславович Филиппов]]''
|
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q2462658|менеджер]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-01-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1108
| ''[[:d:Q112988847|Кузнецов, Борис Иванович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2284263|Elektrosila]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-12-20
|
| data-sort-value="1993" | 1993-07-29
|
|-
| style='text-align:right'| 1109
| ''[[:d:Q112994860|Станюкович, Алексей Владимирович]]''
| 1937
|
| ''[[:d:Q19908739|НПА ЦКТІ імя І. І. Паўзунова]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1996" | 1996-09-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1110
| ''[[:d:Q113129890|Emeric Székely]]''
|
| [[инженер]]<br/>[[галим]]
|
| data-sort-value="1922" | 1922-08-06
| [[Бенишор]]
| data-sort-value="1999" | 1999-06-04
| [[Клуж-Напока]]
|-
| style='text-align:right'| 1111
| ''[[:d:Q113653605|Браніслаў Іосіфавіч Фірага]]''
| 1961
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-09
| [[Мсциж]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1112
| ''[[:d:Q114662952|Віктар Антонавіч Гальдадзе]]''
| 1971
|
| ''[[:d:Q30274138|Institute of Mechanics of Metal-Polymer Systems]]''<br/>''[[:d:Q114646121|факультэт фізікі і інфармацыйных тэхналогій ГДУ імя Ф. Скарыны]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-19
| ''[[:d:Q1762890|Mikhaylovsky District, Altai Krai]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1113
| ''[[:d:Q114679773|Юрый Жучэнка]]''
| 1970
|
| ''[[:d:Q104670357|біялагічны факультэт ГДУ імя Ф. Скарыны]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-05-29
| [[Пенза]]
| data-sort-value="2015" | 2015
|
|-
| style='text-align:right'| 1114
| ''[[:d:Q114965588|Анатоль Хрыстафоравіч Ляфараў]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28616|GAZ]]''<br/>''[[:d:Q1251215|Minsk Automobile Plant]]''<br/>''[[:d:Q57538714|Automotive and Tractor Faculty of BNTU]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-02-02
| [[Qarasubazar|Карасубазар]]
| data-sort-value="1992" | 1992-02-10
|
|-
| style='text-align:right'| 1115
| ''[[:d:Q115053400|Васіль Іванавіч Бяляеў]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-01-03
| [[Минск]]
| data-sort-value="2002" | 2002-06-10
|
|-
| style='text-align:right'| 1116
| ''[[:d:Q115098433|Вадзім Іванавіч Тутаў]]''
|
|
| ''[[:d:Q30274094|Беларусь илкүләм фәннәр академиясенең Физик-техник институты]]''<br/>''[[:d:Q66312746|Faculty of Mechanics and Technology of BNTU]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-05-02
| [[Богучар]]
| data-sort-value="1999" | 1999-01-21
|
|-
| style='text-align:right'| 1117
| ''[[:d:Q115125646|Георгій Іосіфавіч Жыхар]]''
|
|
| ''[[:d:Q55724955|Faculty of Energy of BNTU]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-03-15
| [[Засулле]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1118
| ''[[:d:Q115128160|Уладзімір Іванавіч Новаш]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q55724955|Faculty of Energy of BNTU]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-03-29
| [[Минск]]
| data-sort-value="2004" | 2004-10-07
|
|-
| style='text-align:right'| 1119
| ''[[:d:Q115166737|Віктар Дзмітрыевіч Цвяткоў]]''
|
|
| ''[[:d:Q4502947|ЦНДІ сістэм кіравання]]''<br/>''[[:d:Q4330437|United Institute of Informatics Problems of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q98915405|Гомельскі станкабудаўнічы завод імя С. М. Кірава]]''<br/>''[[:d:Q26712807|Мінскі завод аўтаматычных ліній]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-13
| ''[[:d:Q2706882|Palkinsky District]]''
| data-sort-value="2008" | 2008
|
|-
| style='text-align:right'| 1120
| ''[[:d:Q115433686|Васіль Якаўлевіч Савельеў]]''
|
|
| ''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-04-25
| ''[[:d:Q23848238|Màloie Skuràtovo]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-11-13
|
|-
| style='text-align:right'| 1121
| ''[[:d:Q115624227|Усевалад Юшкін]]''
| 1941
|
| ''[[:d:Q4315879|Nevsky plant]]''<br/>''[[:d:Q4470834|Ulan-Ude Railway Repair Shop]]''<br/>''[[:d:Q4418285|Себер дәүләт сәнәгый университеты]]''<br/>''[[:d:Q3918587|Беларусь-Россия университеты]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-08-07
| [[Таганрог]]
| data-sort-value="2000" | 2000
|
|-
| style='text-align:right'| 1122
| ''[[:d:Q115921603|Alexander Aleksandrovich Konge]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="1891" | 1891-05-28
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1916" | 1916-07-17
| [[Көнбатыш фронт (Беренче бөтендөнья сугышы, Россия)|Көнбатыш фронт]]
|-
| style='text-align:right'| 1123
| ''[[:d:Q116541453|Dmitry Stogov]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1124
| ''[[:d:Q116926100|Serhiy Fedorenko]]''
| 1930
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1371796|хәрби коралчы]]''
|
| data-sort-value="1907" | 1907-03-31
| [[Чернигов|Черниһив]]
| data-sort-value="1986" | 1986-12-25
| [[Чиләбе]]
|-
| style='text-align:right'| 1125
| ''[[:d:Q116997200|Воробьёв, Леонид Евгеньевич]]''
| 1962
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1939" | 1939-06-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2023" | 2023-03-03
|
|-
| style='text-align:right'| 1126
| ''[[:d:Q117037358|Vladimir Frolow]]''
| 1918
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="1890" | 1890-08-20
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1973" | 1973-08-03
| [[Фавроль-сюр-Шер]]
|-
| style='text-align:right'| 1127
| ''[[:d:Q117300753|Konstantin Petrov]]''
| 1939
| ''[[:d:Q20757589|аэродинамика белгече]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
| ''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| data-sort-value="1915" | 1915
| [[Кольчугино]]
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
| style='text-align:right'| 1128
| ''[[:d:Q117352551|Яўген Аляксандравіч Старадзетка]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4330437|United Institute of Informatics Problems of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q4318648|Түбән Новгород дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-01
| [[Барысав (шәһәр)|Барысау]]
| data-sort-value="2007" | 2007-10-13
|
|-
| style='text-align:right'| 1129
| ''[[:d:Q117409581|Michael Sheitelman]]''
| 1991
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q978044|executive]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| data-sort-value="1968" | 1968-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1130
| ''[[:d:Q117869886|Николай Петрович Былинкин]]''
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1900" | 1900-11-26
| [[Тверь]]
| data-sort-value="1993" | 1993
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1131
| ''[[:d:Q119701975|Aleksey Borisov (engineer)]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1904" | 1904
|
| data-sort-value="1980" | 1980
|
|-
| style='text-align:right'| 1132
| ''[[:d:Q120265980|Кендысь, Павел Николаевич]]''
| 1933
|
| ''[[:d:Q19908739|НПА ЦКТІ імя І. І. Паўзунова]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1908" | 1908-08-16
| [[Орёл]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1133
| ''[[:d:Q120267413|Глухов, Владимир Викторович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1947" | 1947-05-16
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1134
| ''[[:d:Q120277396|Дружинский, Исаак Абрамович]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1908" | 1908
| [[Бәрәкәт (шәһәр)|Бәрәкәт]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1135
| ''[[:d:Q121355349|Igor Baryshnikov]]''
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1959" | 1959-01-20
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1136
| ''[[:d:Q121757774|Vasili Pyatibrat]]''
| 1953
|
|
| data-sort-value="1930" | 1930-11-01
| ''[[:d:Q4074438|Babychivka]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1137
| ''[[:d:Q122149231|יצחק וילנצ'וק]]''
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q50326480|Сионизм активисты]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1894" | 1894-12-07
| [[Брянск]]
| data-sort-value="1974" | 1974-12-28
| [[Исраил]]
|-
| style='text-align:right'| 1138
| ''[[:d:Q122998658|Gheorghe Zgură]]''
| 1964
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1465448|Politehnica University of Bucharest]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-24
| [[Фекеень (Яломица)|Фекеень]]
| data-sort-value="2008" | 2008-11-28
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|-
| style='text-align:right'| 1139
| ''[[:d:Q123529990|Аверкий Алексеевич Фролов]]''
|
|
| ''[[:d:Q4508723|Tscheljabinsker Elektrostahl-Kombinat]]''<br/>''[[:d:Q497757|Gosplan]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-11-06
| ''[[:d:Q18793494|Novoselye]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-12-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1140
| ''[[:d:Q123843656|Mikhail Yakovlev]]''
|
| ''[[:d:Q1340643|төзүче]]''
|
| data-sort-value="1893" | 1893
|
| No/unknown value
|
|-
| style='text-align:right'| 1141
| ''[[:d:Q124214173|Яўген Анатолевіч Соцікаў]]''
|
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q61982745|Mahiliow Metallurgical Works]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-15
| [[Шмаки (Беларусия)|Шмаки]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1142
| ''[[:d:Q124371410|Витольд Сигизмундович Сырокомский]]''
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
| data-sort-value="1892" | 1892-10-01
| ''[[:d:Q193325|Мәрв каласы археологик аланы]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-23
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 1143
| ''[[:d:Q124769989|Юффа, Лейб Давидович]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1144
| ''[[:d:Q125119669|Яков Самуилович Щедровицкий]]''
|
|
| ''[[:d:Q4508723|Tscheljabinsker Elektrostahl-Kombinat]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-06-18
| [[Смоленск]]
| data-sort-value="1994" | 1994-08-15
| [[Чиләбе]]
|-
| style='text-align:right'| 1145
| ''[[:d:Q125201733|Vsevolod Dyakonov]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q4095118|Botanical garden of Saint Petersburg State University]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1898" | 1898-05-23
|
| data-sort-value="1942" | 1942-04-28
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 1146
| ''[[:d:Q125807861|Oskar-Herman Hansen]]''
| 1904
| ''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
| ''[[:d:Q21635977|Белгород-Сумская железная дорога]]''
| data-sort-value="1881" | 1881-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1964" | 1964-01-07
| [[Штутгарт]]
|-
| style='text-align:right'| 1147
| ''[[:d:Q126970914|Лазарев, Юрий Александрович]]''
| 1969
|
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-29
| [[Рига]]
| data-sort-value="1996" | 1996-04-15
| [[Дубна]]
|-
| style='text-align:right'| 1148
| ''[[:d:Q126974107|Ilya Dvorkin]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q5121550|иудаика галиме]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1149
| ''[[:d:Q130348208|Левин, Лев Яковлевич]]''
|
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4163164|KAMET-STEEL]]''<br/>''[[:d:Q491289|ArcelorMittal Kryvyi Rih]]''<br/>''[[:d:Q643133|Nizhniy Tagil Iron and Steel Works]]''<br/>''[[:d:Q638448|Severstal]]''
| data-sort-value="1912" | 1912
| No/unknown value
| data-sort-value="1987" | 1987
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 1150
| ''[[:d:Q130360139|Konstantin Night]]''
|
| ''[[:d:Q378622|узышчы]]''<br/>''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
| data-sort-value="1987" | 1987-05-11
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1151
| ''[[:d:Q130475477|Konstantin Simovski]]''
| 1980
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q300980|Aalto University]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1152
| ''[[:d:Q130529722|Vadim Makarov]]''
| 1998
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1049470|Ватерлоо университеты]]''<br/>''[[:d:Q4398085|Russian Quantum Center]]''<br/>[[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]<br/>''[[:d:Q666916|Vigo University]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-03-25
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1153
| ''[[:d:Q131520208|Artemiy Shakhnazarov]]''
| 1915
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q7045618|Nobel & Lessner]]''<br/>''[[:d:Q131312318|Technical Faculty in Zagreb]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-10-08
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-12-01
| [[Загреб]]
|-
| style='text-align:right'| 1154
| ''[[:d:Q131730018|Коловский, Захар Михайлович]]''
|
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
| data-sort-value="1956" | 1956-06-21
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1155
| ''[[:d:Q131782260|Javier Sotomayor Moriano]]''
|
| [[инженер]]
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1156
| ''[[:d:Q131833315|Угінчус Олександр Антонович]]''
| 1925
| [[галим]]
| [[Омск дәүләт аграр университеты|Пётр Аркадьевич Столыпин исемендәге Омск дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q6687296|Ukrainian State University of Railway Transport]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-06-03
| [[Можайск]]
| data-sort-value="1972" | 1972-01-22
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 1157
| ''[[:d:Q131850398|Константин Георгиевич Асатур]]''
|
| [[инженер]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]<br/>''[[:d:Q1810796|Hydroproject]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2011" | 2011-05-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1158
| ''[[:d:Q131931420|Александр Фёдорович Шингарев]]''
| 1931
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q4373218|Port of Magadan]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-03-18
| [[Таганрог]]
| data-sort-value="1991" | 1991
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1159
| ''[[:d:Q131935414|Jaan Järvik]]''
|
| ''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1939" | 1939-08-11
| ''[[:d:Q12367990|Käru Rural Municipality]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1160
| ''[[:d:Q132657179|Alexander Khrabry]]''
| 2009
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1077236|Princeton Plasma Physics Laboratory]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1161
| ''[[:d:Q133521182|Mikhail Petrichenko]]''
| 1973
|
|
| data-sort-value="1951" | 1951
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-31
|
|-
| style='text-align:right'| 1162
| ''[[:d:Q134837754|Михаил Васильевич Черкасов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1810796|Hydroproject]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-01-24
| ''[[:d:Q4174735|Елецкая Лозовка]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-17
|
|-
| style='text-align:right'| 1163
| ''[[:d:Q135192620|Andrey Dostoyevsky]]''
| 1936
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1908" | 1908-02-10
| [[Акмәсҗит]]
| data-sort-value="1968" | 1968-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 1164
| ''[[:d:Q135231520|Василий Фёдорович Чекризов]]''
| 1930
| ''[[:d:Q2106711|кораб төзүчесе]]''
|
| data-sort-value="1902" | 1902
| [[Батум]]
| data-sort-value="1999" | 1999
|
|-
| style='text-align:right'| 1165
| ''[[:d:Q135481808|Michail Shishakov]]''
|
| [[математик]]
| ''[[:d:Q2630637|Һомел дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1964941|Belarusian State University of Transport]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-21
| ''[[:d:Q385458|Ветка районы]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1166
| ''[[:d:Q135590491|Барсков, Виктор Валентинович]]''
|
| ''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q2878105|инженер-энергетик]]''
|
| data-sort-value="1987" | 1987-11-23
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1167
| ''[[:d:Q136166130|Павел Аляксеевіч Лапато]]''
| 1929
|
| ''[[:d:Q4304067|В. П. Горячкин исемендәге Мәскәү дәүләт авыл хуҗалыгы инженерлары университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1168
| ''[[:d:Q136346354|Жуков Виктор Петрович]]''
|
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q7882396|Cheboksary Electrical Apparatus Plant]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1169
| ''[[:d:Q136659022|Витенберг Моисей Израилевич]]''
|
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q4237979|Ericsson factory, Saint Petersburg]]''<br/>''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1170
| ''[[:d:Q136661071|Мартынов Дмитрий Иванович]]''
|
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q131730113|FZMT]]''<br/>''[[:d:Q130572165|Severnaya Zarya]]''<br/>''[[:d:Q136093892|Научно-сисследовательский институт коммутационной техники]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1171
| ''[[:d:Q136698462|Доманский Борис Иосифович]]''
| 1914
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1172
| ''[[:d:Q136698592|Mark Tsukkerman]]''
| 1910
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1173
| ''[[:d:Q136699754|Evgeny Yurevich]]''
| 1949
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4502946|Russian State Scientific Center for Robotics and Technical Cybernetics]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-11-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2020" | 2020-06-03
|
|-
| style='text-align:right'| 1174
| ''[[:d:Q136702777|Сабинин Юрий Алексеевич]]''
| 1938
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1175
| ''[[:d:Q136708944|Игнатьев Михаил Борисович]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1176
| ''[[:d:Q136709646|Солодовников Александр Александрович]]''
| 1913
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4237979|Ericsson factory, Saint Petersburg]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1177
| ''[[:d:Q137302068|Ponkratenko Оleg А.]]''
| 1984
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q12074706|Institute for Nuclear Research of NASU]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-18
| [[Красноярск]]
| data-sort-value="2025" | 2025-08-27
| [[Бровары]]
|-
| style='text-align:right'| 1178
| ''[[:d:Q138412041|Andrej Selyunin]]''
|
| ''[[:d:Q12374149|rock musician]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1179
| ''[[:d:Q138609769|Шелаев, Игорь Александрович]]''
| 1958
|
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''<br/>''[[:d:Q1664876|Institute for High Energy Physics]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-05
| [[Кореновск]]
| data-sort-value="2004" | 2004-12-09
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Шәхесләр|Мәгариф|Россия}}
* [[Санкт-Петербург политехник университеты укытучылары һәм хезмәткәрләре исемлеге]]
* [[Казан университетын тәмамлаучылар исемлеге]]
[[Төркем:Санкт-Петербург югары уку йортларын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Исемлекләр:Югары уку йортлары буенча шәхесләр]]
eb7pxow732cb4sz49slejgflbnt2vfq
Калып:Удмуртия татар авыллары
10
927753
5936226
5935759
2026-06-03T19:44:34Z
Il Nur
6874
5936226
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Удмуртия татар авыллары
|title = <span style="color:white;">Удмуртия татар авыллары</span>
|titlestyle = background:#008000
|state =
|above =
|abovestyle =
|image =[[Файл:Flag of Udmurtia.svg|100px]]
|imagestyle =
|imageleft =
|imageleftstyle =
|group1 = [[Юкамен районы|<span style="color:white;">Юкамен районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list1 = [[Атабай (Юкамен районы)|Атабай]] • [[Нырык]] • [[Дасис]] • [[Имәнәй]] • [[Кесшур (Юкамен районы)|Кесшур]] • [[Максут]] • [[Мулла авыл (Удмуртия)|Мулла]] • [[Одинцы (Удмуртия)|Одинцы]] • [[Палагай]] • [[Пүчинкә авыл]] • [[Төгермән авыл|Төгермән]] • [[Шәфи авыл|Шәфи]] • [[Байгазы (Удмуртия)|Байгазы]]† • [[Югары Кошопи]]† <!-- <small>(Зяглуд)</small>--> • [[Түбән Кошопи]]† <!-- <small>(Юнусенки)</small>-->
|group2 = [[Алнаш районы|<span style="color:white;">Алнаш районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list2 = [[Бакыр Завод]] <!-- <small>(Варзино-Алексеево)</small>--> • [[Игенче (Удмуртия)|Игенче]] • [[Татар Тоймабашы]] • [[Татар Көҗәге]]†
|group3 = [[Глазов районы|<span style="color:white;">Глазов районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list3 = [[Татар Парҗысы]] • [[Кече Парҗы]]†
|group4 = [[Кече Пурга районы|<span style="color:white;">Кече Пурга районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list4 = [[Әбделмән]]
|group5 = [[Кыяс районы|<span style="color:white;">Кыяс районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list5 = [[Тауҗамал]] • [[Байсар (Удмуртия)|Байсар]] • [[Кызыл Сука (Удмуртия)|Кызыл Сука]]†
|group6 = [[Можга районы|<span style="color:white;">Можга районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list6 = [[Сосмак (Удмуртия)|Сосмак]]
|group7 = [[Балезино районы|<span style="color:white;">Балезино районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list7 = [[Кистем]] • [[Паюра]] • [[Әхмәди]] • [[Үрьякала]] • [[Биктеш]] • [[Гурзишур Пүчинкәсе]]† • [[Унсекшурский]]†
|group8 = [[Грахово районы|<span style="color:white;">Грахово районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list8 = [[Порым (авыл)|Порым]] • [[Җанка]] <small>(Гаранькино)</small> • [[Керәшен Тыловае|Түбән Тыловай]] • [[Мишәр (Удмуртия)|Мишәр]] • [[Шарбирде]] • [[Тайшиперка]]† • [[Тайшинер]]†
|group9 = [[Кизнәр районы|<span style="color:white;">Кизнәр районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list9 = [[Корбанай (Удмуртия)|Корбанай]] <small>(Ямушан-Ключи)</small> • [[Яңа Борнак]] • [[Булды]] <small>(Балдейка)</small>
|belowstyle = background:#008000; color:white;
|group10 = [[Вавож районы|<span style="color:white;">Вавож районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list10 = [[Малиновка (Вавож районы)|Малиновка]]†
|belowstyle = background:#008000; color:white;
|group11 = [[Красногорское районы|<span style="color:white;">Красногорское районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list11 = [[Кызыл (Удмуртия)|Кызыл Бистә]]†
|belowstyle = background:#008000; color:white;
}}
<includeonly>[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]</includeonly>
<noinclude>[[Төркем:Калыплар:География]]</noinclude>
hqvhzaj4utnrxkbn88fsklpnrw6ae4j
Сан Мигел Контла (Санта Круз Тласкала)
0
1354880
5936256
5774394
2026-06-04T03:46:56Z
Blackisnewyellow
44652
Сурәт өстәлде
5936256
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=апрель 2026}}
{{ТП-Мексика}}
[[Файл:Iglesia_de_San_Miguel_Contla,_Santa_Cruz_Tlaxcala,_Tlaxcala.jpg|мини]]
'''Сан Мигел Контла''' — [[Мексика]]ның [[Тласкала]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Сан Мигел Контла [[Мексика]]ның үзәк өлешендә урнашкан.<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 |accessdate=2026-01-14 |archivedate=2021-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ }}</ref>
== Климаты ==
{{Климатограмма|Сан Мигел Контла
|6 |21 |5
|7 |23 |5
|9 |25 |10
|11 |26 |15
|12 |26 |40
|13 |24 |140
|12 |23 |160
|12 |23 |150
|12 |23 |120
|11 |22 |50
|8 |21 |10
|6 |20 |5
|float=right
|clear=right
|units=metric
}}
Җирлек климаты тулаем алганда уртача субгумид, җәйге яңгырлар хас. Уртача температура 10-16 °C. Явым-төшем җәй айларында июньнән сентябрьгә кадәр ява, ә уртача еллык явым 900 мм тәшкил итә.<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>
== Тарихы ==
Биредә якынча безнең эрага кадәр 20 000 елдан башлап Азиядән Беринг бугазын кичеп килгән борынгы кешеләр яши башлаган. Бу районда табылган археологик дәлилләргә караганда, алар күчмә тормыш рәвеше алып барганнар, мамонт кебек эре хайваннарны аулаганнар һәм җиләк-җимеш җыйганнар. Евопалылар килеп җиткән вакытка бу якларда җирле халыкның ацтек, пурепеча, чичимек, акольуа, масауа кабиләләре яшәгән.<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>
Колумбка кадәрге заманнарда ацтекларның зур империясен төзегән вакытта ук бу җирләр аерым Тласхала дәүләте буларак үскән. XIV йөздән бу ике халык даими диярлек сугыш хәлендә була. Әмма, ацтеклар Мезоамерикада иң зур империя төзи алуга карамастан, алар Тласкаланы яулап ала алмаганнар. XVI гасырда испаннар килү моментына Тласкала тулысынча диярлек ацтеклар империясе белән чолгап алынган бәйсез анклав булып торган. Бу Тласкаланы икътисадый изоляциядә калдырган, аны мамык һәм тоз кебек товарлардан мәхрүм иткән. Болар, шулай ук башка даими сугышлар, тласкалалыларга испаннар белән союзга керергә нигез бирә. Ацтеклар империясен яулап алганнан соң территория автоном яшәп алса да, соңрак Мексика корольлеге составына кертелә.<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>
1856 елның 9 декабреннән Тласкала штаты составында.<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>
== Халкы ==
{{Wikidata/Population}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146
[[Төркем:Мексика торак пунктлары]]
[[Төркем:Тласкала торак пунктлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
{{Mexico-geo-stub}}
8t4ck1fbju8uo8mvy1ujsi7nwbk9uq8
Буенос Аирес (Тепик)
0
1371286
5936297
5863765
2026-06-04T10:52:59Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5936297
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Буенос Аирес''' — [[Мексика]]ның [[Наярит]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Буенос Аирес [[Мексика]]ның көнбатышында урнашкан.<ref>{{cite web |url=http://www.elbalero.gob.mx/kids/explora/html/nayarit/orografia.html |title=Gov Mx |website=elbalero.gob.mx |access-date=16 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303235141/http://www.elbalero.gob.mx/kids/explora/html/nayarit/orografia.html |archive-date=3 March 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>
== Климаты ==
{{Климатограмма|Буенос Аирес
|8 |25 |30 <!-- Enero -->
|8 |26 |10 <!-- Febrero -->
|8 |27 |7 <!-- Marzo -->
|10 |29 |9 <!-- Abril -->
|13 |30 |9 <!-- Mayo -->
|17 |29 |170 <!-- Junio -->
|19 |28 |379 <!-- Julio -->
|19 |28 |286 <!-- Agosto -->
|19 |28 |222 <!-- Septiembre -->
|16 |28 |73 <!-- Octubre -->
|11 |27 |18 <!-- Noviembre -->
|10 |25 |29 <!-- Diciembre -->
|float=right
|clear=right
|units=metric
}}
Биредә тропик дымлы климат өстенлек итә. Бу районда климат эссе һәм чагыштырмача дымлы, явым-төшемнең күп өлеше җәй көне, октябрьга кадәр ява.<ref name=cuevas>{{cite journal |last=Cuevas Arias |first=Carmen Teresa |author2=Ofelia Vargas |author3=Aarón Rodríguez |date=June 2008 |title=Solanaceae Diversity in the State of Jalisco, Mexico |journal=Revista Mexicana de Biodiversidad |volume=79 |issue=1 |pages=67–79 |location=Mexico City |publisher=UNAM |issn=1870-3453 |access-date=9 September 2011 |url=https://www.redalyc.org/pdf/425/42579105.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111203135319/http://redalyc.uaemex.mx/src/inicio/ArtPdfRed.jsp?iCve=42579105 |archive-date=December 3, 2011}}</ref>
== Тарихы ==
Уичоль һәм кора кебек уто-ацтек җирле халыклары яшәгән төбәк XVI гасырда Эрнан Кортес һәм Нуньо де Гусман конкистадорлары һөҗүменә дучар була. Испан идарәсе җирле халыкның баш күтәрүләре һәм Сьерра-дель-Наярның уңайсыз рельефы аркасында кыенлаша. Соңгы бәйсез кора җәмгыятьләре 1722 елда гына буйсындырыла.<ref>Coyle, Philip E. The Customs of our Ancestros: Cora Religious Conversion and Millennailism, 2000-1722. Ethnohistory. 45:3 (summer 1998), pp. 509-42.</ref>
1823 елның 23 декабреннән Халиско штаты составында.<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref> 1917 елның 26 гыйнварыннан яңа оештырылган Наярит штаты составында.<ref>{{cite news |title=Diciembre en la Historia de Nayarit |url=http://www.nayaritas.net/content/view/105/33/ |language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20080119150911/http://www.nayaritas.net/content/view/105/33/ |archive-date=19 January 2008 |work=nayaritas.net |trans-title=December in the History of Nayarit }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080119150911/http://www.nayaritas.net/content/view/105/33/ |date=2008-01-19 }}</ref>
== Халкы ==
{{Wikidata/Population}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* Burton, Tony (2008). Lake Chapala through the ages: an anthology of traveller's tales. Ladysmith, B.C., Canada: Sombrero Books. p. 213. ISBN 978-0-9735191-2-9.
[[Төркем:Мексика торак пунктлары]]
[[Төркем:Наярит торак пунктлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
{{Mexico-geo-stub}}
ns3led7e9c8tbtswrzf87oxzybgh2qe
Википедия:Проект:Төмән/Таблица/Технология
4
1390354
5936309
5881111
2026-06-04T11:28:30Z
Баныу
35185
5936309
wikitext
text/x-wiki
[[Рәсем:Empty Star.svg|18px]] — 609 мәкалә һич юк.<br />
[[Рәсем:Star empty.svg|16px]] — 144 кыска мәкалә.<br />
[[Рәсем:Star half.svg|16px]] — 20 уртача мәкалә.<br />
[[Рәсем:Star full.svg|16px]] — 26 зур мәкалә.<br />
''<small>{{Үзгәртү вакыты|Соңгы яңарту: }}</small>''
{| class="sortable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0; background:#f9f9f9; border:1px #aaa solid; border-collapse:collapse; font-size:90%;"
|- bgcolor=#FFE0E0 align="center"
!№ !! Мәкалә !! Урыс телендә !! Зурлыгы !! Викимәгълүмат !! Статус
|- bgcolor=#FFFBB3
| 1
| [[Технология]]
| [[:ru:Технология|Технология]]
| align=right| 5853
| align=right| [[d:Q11016]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 2
| [[Инженерлык]]
| [[:ru:Инженерное дело|Инженерное дело]]
| align=right| 1627
| align=right| [[d:Q11023]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 3
| [[Ясалма интеллект]]
| [[:ru:Искусственный интеллект|Искусственный интеллект]]
| align=right| 87995
| align=right| [[d:Q11660]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 4
| [[Биотехнология]]
| [[:ru:Биотехнология|Биотехнология]]
| align=right| 1827
| align=right| [[d:Q7108]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 5
| [[]]
| [[:ru:Клонирование (биология)|Клонирование (биология)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q120877]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 6
| [[]]
| [[:ru:Генетически модифицированный организм|Генетически модифицированный организм]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q182726]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 7
| [[]]
| [[:ru:Генетическая инженерия|Генетическая инженерия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q159236]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 8
| [[]]
| [[:ru:Нанотехнология|Нанотехнология]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q11468]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 9
| [[]]
| [[:ru:Ядерные технологии|Ядерные технологии]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q348091]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 10
| [[]]
| [[:ru:Трансгуманизм|Трансгуманизм]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q194100]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 11
| [[]]
| [[:ru:Теория автоматического управления|Теория автоматического управления]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q4917288]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 12
| [[]]
| [[:ru:Стандартизация|Стандартизация]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q369577]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 13
| [[]]
| [[:ru:Подрывные инновации|Подрывные инновации]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1192297]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 14
| [[]]
| [[:ru:Транспортная инженерия|Транспортная инженерия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q775325]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 15
| [[]]
| [[:ru:Строительная инженерия|Строительная инженерия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q2674423]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 16
| [[]]
| [[:ru:Нефтепромысловое дело|Нефтепромысловое дело]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1273174]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 17
| [[Диңгез архитектурасы]]
| [[:ru:Морская архитектура|Морская архитектура]]
| align=right| 20534
| align=right| [[d:Q1136352]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 18
| [[Инновация]]
| [[:ru:Инновация|Инновация]]
| align=right| 744
| align=right| [[d:Q174165]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 19
| [[]]
| [[:ru:Технофобия|Технофобия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1042900]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 20
| [[]]
| [[:ru:Микротехнология|Микротехнология]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1484779]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 21
| [[]]
| [[:ru:Чертёж|Чертёж]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q192521]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 22
| [[]]
| [[:ru:Автоматизация|Автоматизация]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q184199]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 23
| [[]]
| [[:ru:Технологическая конвергенция|Технологическая конвергенция]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q2207328]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 24
| [[]]
| [[:ru:Науковедение|Науковедение]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1332231]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 25
| [[]]
| [[:ru:Антропология технологий|Антропология технологий]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q2445082]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 26
| [[Югары технологияләр]]
| [[:ru:Высокие технологии|Высокие технологии]]
| align=right| 3088
| align=right| [[d:Q466410]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 27
| [[]]
| [[:ru:Управление проектированием|Управление проектированием]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q6314146]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 28
| [[]]
| [[:ru:Пищевая инженерия|Пищевая инженерия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q6631525]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 29
| [[]]
| [[:ru:Технологические изменения|Технологические изменения]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q762702]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 30
| [[]]
| [[:ru:Человеческий фактор|Человеческий фактор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q186289]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 31
| [[]]
| [[:ru:Технологический детерминизм|Технологический детерминизм]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q605434]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 32
| [[]]
| [[:ru:Жилищно-коммунальное хозяйство|Жилищно-коммунальное хозяйство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1380395]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 33
| [[]]
| [[:ru:Сейсмостойкое строительство|Сейсмостойкое строительство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q909789]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 34
| [[]]
| [[:ru:Береговая защита|Береговая защита]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1316027]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 35
| [[]]
| [[:ru:Техническая керамика|Техническая керамика]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1936199]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 36
| [[]]
| [[:ru:Инженерная этика|Инженерная этика]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1133029]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 37
| [[]]
| [[:ru:Агротехника|Агротехника]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q194118]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 38
| [[]]
| [[:ru:Аэрокосмическая техника|Аэрокосмическая техника]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q3798668]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 39
| [[]]
| [[:ru:Биомедицинская инженерия|Биомедицинская инженерия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q327092]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 40
| [[]]
| [[:ru:Гражданское строительство|Гражданское строительство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q77590]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 41
| [[]]
| [[:ru:Электротехника|Электротехника]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q43035]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 42
| [[]]
| [[:ru:Промышленная инженерия|Промышленная инженерия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q4489420]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 43
| [[]]
| [[:ru:Инженерные войска|Инженерные войска]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q158797]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 44
| [[]]
| [[:ru:Ядерная инженерия|Ядерная инженерия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q83504]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 45
| [[]]
| [[:ru:Программная инженерия|Программная инженерия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q80993]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 46
| [[]]
| [[:ru:Сельскохозяйственные науки|Сельскохозяйственные науки]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q3606845]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 47
| [[Агрономия]]
| [[:ru:Агрономия|Агрономия]]
| align=right| 2488
| align=right| [[d:Q173113]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 48
| [[Йортлаштыру]]
| [[:ru:Одомашнивание|Одомашнивание]]
| align=right| 18538
| align=right| [[d:Q11395]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 49
| [[Ферма]]
| [[:ru:Ферма|Ферма]]
| align=right| 1187
| align=right| [[d:Q131596]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 50
| [[]]
| [[:ru:Фермер|Фермер]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q131512]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 51
| [[]]
| [[:ru:Зелёная революция|Зелёная революция]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q186050]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 52
| [[]]
| [[:ru:Селекция|Селекция]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q995745]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 53
| [[Колхоз]]
| [[:ru:Колхоз|Колхоз]]
| align=right| 8850
| align=right| [[d:Q485016]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 54
| [[]]
| [[:ru:Овин|Овин]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1303167]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 55
| [[Келәт]]
| [[:ru:Амбар|Амбар]]
| align=right| 1872
| align=right| [[d:Q114768]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 56
| [[]]
| [[:ru:Зерновой элеватор|Зерновой элеватор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1520009]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 57
| [[]]
| [[:ru:Конюшня|Конюшня]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q214252]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 58
| [[]]
| [[:ru:Теплица|Теплица]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q165044]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 59
| [[]]
| [[:ru:Зерноуборочный комбайн|Зерноуборочный комбайн]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q26886]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 60
| [[]]
| [[:ru:Сорт|Сорт]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q4886]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 61
| [[Ашламалар]]
| [[:ru:Удобрения|Удобрения]]
| align=right| 36339
| align=right| [[d:Q83323]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 62
| [[Бакчачылык]]
| [[:ru:Садоводство|Садоводство]]
| align=right| 1826
| align=right| [[d:Q124946]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 63
| [[]]
| [[:ru:Уборка урожая|Уборка урожая]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q213753]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 64
| [[]]
| [[:ru:Инсектициды|Инсектициды]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q181322]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 65
| [[Сугару]]
| [[:ru:Орошение|Орошение]]
| align=right| 17400
| align=right| [[d:Q11453]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 66
| [[Бөҗәк үтергечләр]]
| [[:ru:Пестициды|Пестициды]]
| align=right| 615
| align=right| [[d:Q131656]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 67
| [[Үсемлек үтергечләр]]
| [[:ru:Гербициды|Гербициды]]
| align=right| 314
| align=right| [[d:Q178266]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 68
| [[]]
| [[:ru:Селекция растений|Селекция растений]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q788558]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 69
| [[]]
| [[:ru:Вспашка|Вспашка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q878333]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 70
| [[]]
| [[:ru:Веяние|Веяние]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q961751]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 71
| [[Терлекчелек]]
| [[:ru:Животноводство|Животноводство]]
| align=right| 2268
| align=right| [[d:Q80962]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 72
| [[Умартачылык]]
| [[:ru:Пчеловодство|Пчеловодство]]
| align=right| 6960
| align=right| [[d:Q176353]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 73
| [[]]
| [[:ru:Сельскохозяйственные животные|Сельскохозяйственные животные]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q103459]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 74
| [[]]
| [[:ru:Порода (животноводство)|Порода (животноводство)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q38829]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 75
| [[Кошчылык]]
| [[:ru:Домашние птицы|Домашние птицы]]
| align=right| 1619
| align=right| [[d:Q178559]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 76
| [[Бакча]]
| [[:ru:Сад|Сад]]
| align=right| 1366
| align=right| [[d:Q1107656]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 77
| [[]]
| [[:ru:Сельскохозяйственные культуры|Сельскохозяйственные культуры]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q235352]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 78
| [[Киҗе-мамык]]
| [[:ru:Хлопок|Хлопок]]
| align=right| 4444
| align=right| [[d:Q11457]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 79
| [[]]
| [[:ru:Пенька|Пенька]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q7150699]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 80
| [[]]
| [[:ru:Сено|Сено]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q336989]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 81
| [[]]
| [[:ru:Сорные растения|Сорные растения]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q101879]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 82
| [[]]
| [[:ru:Молочное хозяйство|Молочное хозяйство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q637776]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 83
| [[]]
| [[:ru:Экстенсивное сельское хозяйство|Экстенсивное сельское хозяйство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1643366]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 84
| [[Балыкчылык]]
| [[:ru:Рыбоводство|Рыбоводство]]
| align=right| 2675
| align=right| [[d:Q209894]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 85
| [[]]
| [[:ru:Агропромышленный комплекс|Агропромышленный комплекс]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1347753]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 86
| [[]]
| [[:ru:Интенсивное сельское хозяйство|Интенсивное сельское хозяйство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1148482]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 87
| [[]]
| [[:ru:Плодовый сад|Плодовый сад]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q236371]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 88
| [[]]
| [[:ru:Органическое сельское хозяйство|Органическое сельское хозяйство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q165647]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 89
| [[]]
| [[:ru:Пермакультура|Пермакультура]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q4572]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 90
| [[Ефәкчелек]]
| [[:ru:Шелководство|Шелководство]]
| align=right| 3945
| align=right| [[d:Q864650]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 91
| [[]]
| [[:ru:Потребительское сельское хозяйство|Потребительское сельское хозяйство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q2787508]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 92
| [[]]
| [[:ru:Устойчивое сельское хозяйство|Устойчивое сельское хозяйство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q2751054]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 93
| [[]]
| [[:ru:Городское фермерство|Городское фермерство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1194826]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 94
| [[]]
| [[:ru:Аграрная политика|Аграрная политика]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q396198]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 95
| [[Битумнар]]
| [[:ru:Битум|Битум]]
| align=right| 1598
| align=right| [[d:Q167510]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 96
| [[]]
| [[:ru:Адоба|Адоба]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q183496]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 97
| [[]]
| [[:ru:Висячий мост|Висячий мост]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q12570]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 98
| [[Timer-beton]]
| [[:ru:Железобетон|Железобетон]]
| align=right| 2084
| align=right| [[d:Q184190]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 99
| [[]]
| [[:ru:Ров|Ров]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q88480]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 100
| [[]]
| [[:ru:Грязь|Грязь]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q170449]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 101
| [[]]
| [[:ru:Бульдозер|Бульдозер]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q131677]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 102
| [[]]
| [[:ru:Строительный раствор|Строительный раствор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q189566]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 103
| [[]]
| [[:ru:Штукатурка|Штукатурка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q274988]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 104
| [[]]
| [[:ru:Керамическая плитка|Керамическая плитка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q468402]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 105
| [[]]
| [[:ru:Строительные материалы|Строительные материалы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q206615]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 106
| [[Фундамент]]
| [[:ru:Фундамент|Фундамент]]
| align=right| 2771
| align=right| [[d:Q191360]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 107
| [[]]
| [[:ru:Числовое программное управление|Числовое программное управление]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q190247]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 108
| [[]]
| [[:ru:Стукко|Стукко]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q33526]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 109
| [[]]
| [[:ru:Волнолом|Волнолом]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q215635]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 110
| [[]]
| [[:ru:Здание|Здание]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q41176]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 111
| [[]]
| [[:ru:Архитектурная инженерия|Архитектурная инженерия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q150737]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 112
| [[]]
| [[:ru:Строительные нормы и правила|Строительные нормы и правила]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q2333573]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 113
| [[]]
| [[:ru:Инфраструктура|Инфраструктура]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q121359]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 114
| [[]]
| [[:ru:Структурная инженерия|Структурная инженерия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q633538]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 115
| [[Кадаклар]]
| [[:ru:Гвоздь|Гвоздь]]
| align=right| 2731
| align=right| [[d:Q37077]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 116
| [[Кирпеч]]
| [[:ru:Кирпич|Кирпич]]
| align=right| 1065
| align=right| [[d:Q40089]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 117
| [[]]
| [[:ru:Цемент|Цемент]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q45190]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 118
| [[Beton]]
| [[:ru:Бетон|Бетон]]
| align=right| 711
| align=right| [[d:Q22657]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 119
| [[]]
| [[:ru:Каменная кладка|Каменная кладка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q272999]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 120
| [[]]
| [[:ru:Строительные леса|Строительные леса]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q233320]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 121
| [[Arka]]
| [[:ru:Арка|Арка]]
| align=right| 3474
| align=right| [[d:Q12277]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 122
| [[]]
| [[:ru:Потолок|Потолок]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q221706]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 123
| [[]]
| [[:ru:Колонна|Колонна]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q4817]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 124
| [[Gömbäz]]
| [[:ru:Купол|Купол]]
| align=right| 3493
| align=right| [[d:Q12493]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 125
| [[]]
| [[:ru:Дверь|Дверь]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q36794]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 126
| [[Фасад]]
| [[:ru:Фасад|Фасад]]
| align=right| 539
| align=right| [[d:Q183061]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 127
| [[]]
| [[:ru:Пол (настил)|Пол (настил)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q217164]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 128
| [[Түбә (архитектура)]]
| [[:ru:Крыша|Крыша]]
| align=right| 1584
| align=right| [[d:Q83180]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 129
| [[]]
| [[:ru:Комната|Комната]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q180516]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 130
| [[]]
| [[:ru:Лестница|Лестница]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q12511]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 131
| [[Дивар]]
| [[:ru:Стена|Стена]]
| align=right| 2035
| align=right| [[d:Q42948]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 132
| [[Тәрәзә]]
| [[:ru:Окно|Окно]]
| align=right| 1152
| align=right| [[d:Q35473]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 133
| [[Гавань]]
| [[:ru:Гавань|Гавань]]
| align=right| 5513
| align=right| [[d:Q283202]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 134
| [[]]
| [[:ru:Маяк|Маяк]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q39715]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 135
| [[]]
| [[:ru:Пирс (причал)|Пирс (причал)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q863454]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 136
| [[]]
| [[:ru:Офис|Офис]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q182060]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 137
| [[Амбар]]
| [[:ru:Склад|Склад]]
| align=right| 2543
| align=right| [[d:Q181623]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 138
| [[]]
| [[:ru:Квартира|Квартира]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q188507]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 139
| [[]]
| [[:ru:Казарма|Казарма]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q131263]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 140
| [[Йорт]]
| [[:ru:Жилище|Жилище]]
| align=right| 3708
| align=right| [[d:Q3947]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 141
| [[Пагода]]
| [[:ru:Пагода|Пагода]]
| align=right| 7238
| align=right| [[d:Q199451]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 142
| [[]]
| [[:ru:Дворец|Дворец]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q16560]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 143
| [[]]
| [[:ru:Пентхаус|Пентхаус]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q2069469]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 144
| [[]]
| [[:ru:Пирамида (архитектура)|Пирамида (архитектура)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q12516]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 145
| [[Күктерәү]]
| [[:ru:Небоскрёб|Небоскрёб]]
| align=right| 13709
| align=right| [[d:Q11303]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 146
| [[]]
| [[:ru:Башня|Башня]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q12518]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 147
| [[]]
| [[:ru:Высотное здание|Высотное здание]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q18142]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 148
| [[]]
| [[:ru:Вилла|Вилла]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q3950]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 149
| [[]]
| [[:ru:Хижина|Хижина]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q5784097]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 150
| [[]]
| [[:ru:Иглу|Иглу]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q101805]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 151
| [[]]
| [[:ru:Подвал|Подвал]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q234852]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 152
| [[]]
| [[:ru:Ванная|Ванная]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q190771]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 153
| [[]]
| [[:ru:Спальня|Спальня]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q193837]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 154
| [[]]
| [[:ru:Столовая (помещение)|Столовая (помещение)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q661199]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 155
| [[]]
| [[:ru:Гараж|Гараж]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q22733]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 156
| [[]]
| [[:ru:Кухня (помещение)|Кухня (помещение)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q43164]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 157
| [[]]
| [[:ru:Гостиная|Гостиная]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q475018]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 158
| [[]]
| [[:ru:Чулан|Чулан]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q258313]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 159
| [[Чатыр]]
| [[:ru:Палатка|Палатка]]
| align=right| 4064
| align=right| [[d:Q170544]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 160
| [[Тирмә]]
| [[:ru:Юрта|Юрта]]
| align=right| 1803
| align=right| [[d:Q15680]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 161
| [[]]
| [[:ru:Градостроительство|Градостроительство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q69883]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 162
| [[]]
| [[:ru:Градостроительное проектирование|Градостроительное проектирование]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q63100]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 163
| [[]]
| [[:ru:Кампус|Кампус]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q209465]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 164
| [[]]
| [[:ru:Городской квартал|Городской квартал]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1348006]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 165
| [[]]
| [[:ru:Даунтаун|Даунтаун]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1050303]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 166
| [[]]
| [[:ru:Гетто|Гетто]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q152018]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 167
| [[]]
| [[:ru:Промышленный парк|Промышленный парк]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1662100]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 168
| [[Парк]]
| [[:ru:Парк|Парк]]
| align=right| 2770
| align=right| [[d:Q22698]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 169
| [[]]
| [[:ru:Улица|Улица]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q79007]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 170
| [[]]
| [[:ru:Городская площадь|Городская площадь]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q174782]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 171
| [[]]
| [[:ru:Градостроительное зонирование|Градостроительное зонирование]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q702232]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 172
| [[Буа (корылма)]]
| [[:ru:Плотина|Плотина]]
| align=right| 5616
| align=right| [[d:Q12323]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 173
| [[]]
| [[:ru:Плотина Гувера|Плотина Гувера]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q172822]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 174
| [[Öç tarlawıq (GES)]]
| [[:ru:Три ущелья (электростанция)|Три ущелья (электростанция)]]
| align=right| 4972
| align=right| [[d:Q12514]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 175
| [[Күпер]]
| [[:ru:Мост|Мост]]
| align=right| 134028
| align=right| [[d:Q12280]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 176
| [[Akaşi-Kaikyö küpere]]
| [[:ru:Акаси-Кайкё|Акаси-Кайкё]]
| align=right| 2621
| align=right| [[d:Q184213]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 177
| [[]]
| [[:ru:Магистраль Банг На|Магистраль Банг На]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q806452]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 178
| [[]]
| [[:ru:Бруклинский мост|Бруклинский мост]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q125006]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 179
| [[]]
| [[:ru:Даньян-Куньшаньский виадук|Даньян-Куньшаньский виадук]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q595768]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 180
| [[]]
| [[:ru:Фемарнбельтский тоннель|Фемарнбельтский тоннель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q18541]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 181
| [[]]
| [[:ru:Мост Джорджа Вашингтона|Мост Джорджа Вашингтона]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q125821]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 182
| [[]]
| [[:ru:Золотые Ворота (мост)|Золотые Ворота (мост)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q44440]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 183
| [[]]
| [[:ru:Мост Большой Бельт|Мост Большой Бельт]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q213962]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 184
| [[]]
| [[:ru:Мост Гонконг — Чжухай — Макао|Мост Гонконг — Чжухай — Макао]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1191515]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 185
| [[]]
| [[:ru:Мост-дамба через озеро Пончартрейн|Мост-дамба через озеро Пончартрейн]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1132510]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 186
| [[London küpere]]
| [[:ru:Лондонский мост|Лондонский мост]]
| align=right| 3351
| align=right| [[d:Q130206]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 187
| [[]]
| [[:ru:Эресуннский мост|Эресуннский мост]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q297871]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 188
| [[]]
| [[:ru:Русский мост|Русский мост]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q209710]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 189
| [[]]
| [[:ru:Тауэрский мост|Тауэрский мост]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q83125]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 190
| [[]]
| [[:ru:Тоннель|Тоннель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q44377]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 191
| [[Ла-Манш тоннеле]]
| [[:ru:Евротоннель|Евротоннель]]
| align=right| 1678
| align=right| [[d:Q10257]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 192
| [[]]
| [[:ru:Сэйкан|Сэйкан]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q99250]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 193
| [[]]
| [[:ru:Промышленный робот|Промышленный робот]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1128980]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 194
| [[]]
| [[:ru:Поточное производство|Поточное производство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q215768]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 195
| [[]]
| [[:ru:Механизация|Механизация]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1160362]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 196
| [[]]
| [[:ru:Отходы|Отходы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q45701]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 197
| [[]]
| [[:ru:Свалка|Свалка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q152810]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 198
| [[]]
| [[:ru:Переработка отходов|Переработка отходов]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q132580]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 199
| [[]]
| [[:ru:Система управления отходами|Система управления отходами]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q180388]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 200
| [[]]
| [[:ru:Деревообработка|Деревообработка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q816871]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 201
| [[]]
| [[:ru:Геотермальная энергетика|Геотермальная энергетика]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q127993]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 202
| [[]]
| [[:ru:Гидроэнергетика|Гидроэнергетика]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q80638]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 203
| [[Атом-төш энергиясе]]
| [[:ru:Ядерная энергетика|Ядерная энергетика]]
| align=right| 10718
| align=right| [[d:Q12739]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 204
| [[]]
| [[:ru:Солнечная энергия|Солнечная энергия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q40015]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 205
| [[]]
| [[:ru:Солнечная энергетика|Солнечная энергетика]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1483757]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 206
| [[]]
| [[:ru:Возобновляемая энергия|Возобновляемая энергия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q12705]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 207
| [[]]
| [[:ru:Ветроэнергетика|Ветроэнергетика]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q43302]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 208
| [[]]
| [[:ru:Свеча|Свеча]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q12888135]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 209
| [[]]
| [[:ru:Ветряная мельница|Ветряная мельница]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q38720]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 210
| [[]]
| [[:ru:Гидроэнергия|Гидроэнергия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q170196]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 211
| [[]]
| [[:ru:Генерация электроэнергии|Генерация электроэнергии]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q383973]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 212
| [[Электр станциясе]]
| [[:ru:Электростанция|Электростанция]]
| align=right| 8247
| align=right| [[d:Q159719]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 213
| [[]]
| [[:ru:Градирня|Градирня]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q193886]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 214
| [[]]
| [[:ru:Фотоэлемент|Фотоэлемент]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q58803]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 215
| [[]]
| [[:ru:Турбина|Турбина]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q130760]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 216
| [[]]
| [[:ru:Ветрогенератор|Ветрогенератор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q49833]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 217
| [[]]
| [[:ru:Электрическая сеть|Электрическая сеть]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1096907]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 218
| [[]]
| [[:ru:Передача электроэнергии|Передача электроэнергии]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q200928]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 219
| [[]]
| [[:ru:Распределение электроэнергии|Распределение электроэнергии]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q844861]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 220
| [[Казылма ягулык]]
| [[:ru:Ископаемое топливо|Ископаемое топливо]]
| align=right| 18245
| align=right| [[d:Q12748]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 221
| [[]]
| [[:ru:Ископаемый уголь|Ископаемый уголь]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q24489]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 222
| [[Бензин]]
| [[:ru:Бензин|Бензин]]
| align=right| 1964
| align=right| [[d:Q39558]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 223
| [[]]
| [[:ru:Керосин|Керосин]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q76904]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 224
| [[Tabiği gaz]]
| [[:ru:Природный газ|Природный газ]]
| align=right| 1941
| align=right| [[d:Q40858]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 225
| [[Нефть]]
| [[:ru:Нефть|Нефть]]
| align=right| 9281
| align=right| [[d:Q22656]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 226
| [[Микродулкынлы мич]]
| [[:ru:Микроволновая печь|Микроволновая печь]]
| align=right| 1775
| align=right| [[d:Q127956]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 227
| [[]]
| [[:ru:Пастеризация|Пастеризация]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q58148]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 228
| [[Суыткыч]]
| [[:ru:Холодильник|Холодильник]]
| align=right| 2145
| align=right| [[d:Q37828]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 229
| [[Сабын]]
| [[:ru:Мыло|Мыло]]
| align=right| 6044
| align=right| [[d:Q34396]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 230
| [[]]
| [[:ru:Домашняя печь|Домашняя печь]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q203789]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 231
| [[]]
| [[:ru:Акваланг|Акваланг]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q2079255]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 232
| [[]]
| [[:ru:Термос|Термос]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q23664]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 233
| [[]]
| [[:ru:Стирка|Стирка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q852100]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 234
| [[]]
| [[:ru:Санитария|Санитария]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q949149]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 235
| [[]]
| [[:ru:Канализация|Канализация]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q156849]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 236
| [[]]
| [[:ru:Очистка сточных вод|Очистка сточных вод]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q221275]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 237
| [[]]
| [[:ru:Водоочистка|Водоочистка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1463025]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 238
| [[]]
| [[:ru:Акведук|Акведук]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q474]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 239
| [[]]
| [[:ru:Водопроводная система|Водопроводная система]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q3241671]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 240
| [[]]
| [[:ru:Насосная станция|Насосная станция]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q446013]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 241
| [[]]
| [[:ru:Водонапорная башня|Водонапорная башня]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q274153]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 242
| [[]]
| [[:ru:Колодец|Колодец]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q43483]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 243
| [[]]
| [[:ru:Взрывчатые вещества|Взрывчатые вещества]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q12870]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 244
| [[Динамит]]
| [[:ru:Динамит|Динамит]]
| align=right| 910
| align=right| [[d:Q80728]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 245
| [[Металлургия]]
| [[:ru:Металлургия|Металлургия]]
| align=right| 9415
| align=right| [[d:Q11467]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 246
| [[]]
| [[:ru:Пластмассы|Пластмассы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q11474]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 247
| [[]]
| [[:ru:Каучуки|Каучуки]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q18113858]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 248
| [[]]
| [[:ru:Клей|Клей]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q131790]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 249
| [[]]
| [[:ru:Руда|Руда]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q102798]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 250
| [[]]
| [[:ru:Бумага|Бумага]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q11472]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 251
| [[]]
| [[:ru:Папирус|Папирус]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q125576]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 252
| [[]]
| [[:ru:Лесоматериалы|Лесоматериалы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1370714]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 253
| [[]]
| [[:ru:Дистилляты нефти|Дистилляты нефти]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1364904]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 254
| [[]]
| [[:ru:Металлообработка|Металлообработка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q953045]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 255
| [[]]
| [[:ru:Кузнец|Кузнец]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1639825]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 256
| [[]]
| [[:ru:Литьё металлов под давлением|Литьё металлов под давлением]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q3325511]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 257
| [[]]
| [[:ru:Сверление|Сверление]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q890886]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 258
| [[]]
| [[:ru:Экструзия (технологический процесс)|Экструзия (технологический процесс)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q139143]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 259
| [[]]
| [[:ru:Лазерная резка|Лазерная резка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q593053]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 260
| [[]]
| [[:ru:Пресс (механизм)|Пресс (механизм)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q674484]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 261
| [[]]
| [[:ru:Закалка|Закалка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q871335]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 262
| [[]]
| [[:ru:Прокатка|Прокатка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q452648]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 263
| [[]]
| [[:ru:Пайка|Пайка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q211387]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 264
| [[]]
| [[:ru:Сварка|Сварка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q131172]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 265
| [[]]
| [[:ru:Машиностроение|Машиностроение]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q101333]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 266
| [[]]
| [[:ru:Машина|Машина]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q11019]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 267
| [[]]
| [[:ru:Центрифуга|Центрифуга]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q191134]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 268
| [[Yörtkeç]]
| [[:ru:Двигатель|Двигатель]]
| align=right| 3315
| align=right| [[d:Q44167]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 269
| [[]]
| [[:ru:Электрический двигатель|Электрический двигатель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q72313]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 270
| [[]]
| [[:ru:Двигатель внутреннего сгорания|Двигатель внутреннего сгорания]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q12757]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 271
| [[]]
| [[:ru:Реактивный двигатель|Реактивный двигатель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q178777]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 272
| [[Bu yörtkeçe (maşina)]]
| [[:ru:Паровая машина|Паровая машина]]
| align=right| 4390
| align=right| [[d:Q12760]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 273
| [[Робот]]
| [[:ru:Робот|Робот]]
| align=right| 131767
| align=right| [[d:Q11012]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 274
| [[]]
| [[:ru:Простейший механизм|Простейший механизм]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q186713]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 275
| [[]]
| [[:ru:Наклонная плоскость|Наклонная плоскость]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q161462]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 276
| [[]]
| [[:ru:Рычаг|Рычаг]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q40164]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 277
| [[]]
| [[:ru:Блок (механика)|Блок (механика)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q48378]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 278
| [[Шөреп]]
| [[:ru:Винт (деталь)|Винт (деталь)]]
| align=right| 1705
| align=right| [[d:Q11022]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 279
| [[]]
| [[:ru:Клин (механика)|Клин (механика)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q131408]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 280
| [[Тәгәрмәч]]
| [[:ru:Колесо|Колесо]]
| align=right| 698
| align=right| [[d:Q446]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 281
| [[]]
| [[:ru:Ворот|Ворот]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q592289]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 282
| [[]]
| [[:ru:Робототехника|Робототехника]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q170978]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 283
| [[]]
| [[:ru:Система|Система]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q58778]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 284
| [[]]
| [[:ru:Грузоподъёмный кран|Грузоподъёмный кран]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q178692]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 285
| [[]]
| [[:ru:Ось (техника)|Ось (техника)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q188209]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 286
| [[]]
| [[:ru:Подшипник|Подшипник]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q190100]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 287
| [[]]
| [[:ru:Сцепление (автомобиль)|Сцепление (автомобиль)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q194302]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 288
| [[]]
| [[:ru:Зубчатое колесо|Зубчатое колесо]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q143873]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 289
| [[]]
| [[:ru:Червячная передача|Червячная передача]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q12529]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 290
| [[Кабель]]
| [[:ru:Кабель|Кабель]]
| align=right| 1764
| align=right| [[d:Q188447]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 291
| [[]]
| [[:ru:Цепь|Цепь]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q2397485]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 292
| [[]]
| [[:ru:Трос|Трос]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q31029]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 293
| [[]]
| [[:ru:Сеть (приспособление)|Сеть (приспособление)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q986291]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 294
| [[]]
| [[:ru:Шпагат (нить)|Шпагат (нить)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q762984]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 295
| [[Ныгытма материаллар]]
| [[:ru:Крепёжные изделия|Крепёжные изделия]]
| align=right| 2180
| align=right| [[d:Q2002016]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 296
| [[]]
| [[:ru:Гайка|Гайка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q190977]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 297
| [[]]
| [[:ru:Узел|Узел]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q527395]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 298
| [[]]
| [[:ru:Заклёпка|Заклёпка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q212500]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 299
| [[]]
| [[:ru:Шайба (деталь)|Шайба (деталь)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q637321]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 300
| [[]]
| [[:ru:Кинематическая пара|Кинематическая пара]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q526016]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 301
| [[]]
| [[:ru:Замок (устройство)|Замок (устройство)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q228039]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 302
| [[Йозак ачкычы]]
| [[:ru:Замковый ключ|Замковый ключ]]
| align=right| 1599
| align=right| [[d:Q132041]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 303
| [[]]
| [[:ru:Труба (изделие)|Труба (изделие)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q41551]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 304
| [[]]
| [[:ru:Уплотняющая прокладка|Уплотняющая прокладка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1132541]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 305
| [[]]
| [[:ru:Пружина|Пружина]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q102836]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 306
| [[]]
| [[:ru:Цепная пила|Цепная пила]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q208040]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 307
| [[]]
| [[:ru:Коттон-джин|Коттон-джин]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1136790]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 308
| [[]]
| [[:ru:Культиватор|Культиватор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1273840]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 309
| [[]]
| [[:ru:Опрыскиватель|Опрыскиватель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q998539]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 310
| [[]]
| [[:ru:Газонокосилка|Газонокосилка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q260521]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 311
| [[]]
| [[:ru:Швейная машина|Швейная машина]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q49013]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 312
| [[]]
| [[:ru:Трактор|Трактор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q39495]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 313
| [[]]
| [[:ru:Кондиционирование воздуха|Кондиционирование воздуха]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q173725]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 314
| [[]]
| [[:ru:Сушильная машина|Сушильная машина]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q496334]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 315
| [[]]
| [[:ru:Кофеварка|Кофеварка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q211841]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 316
| [[]]
| [[:ru:Посудомоечная машина|Посудомоечная машина]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q186263]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 317
| [[]]
| [[:ru:Печь|Печь]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q36539]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 318
| [[]]
| [[:ru:Раковина (сантехника)|Раковина (сантехника)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q140565]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 319
| [[]]
| [[:ru:Электрическая плита|Электрическая плита]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1211746]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 320
| [[]]
| [[:ru:Туалетное оборудование|Туалетное оборудование]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q7857]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 321
| [[]]
| [[:ru:Пылесос|Пылесос]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q101674]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 322
| [[Кер юу машинасы]]
| [[:ru:Стиральная машина|Стиральная машина]]
| align=right| 1688
| align=right| [[d:Q124441]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 323
| [[Корал]]
| [[:ru:Инструмент|Инструмент]]
| align=right| 466
| align=right| [[d:Q39546]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 324
| [[]]
| [[:ru:Архимедов винт|Архимедов винт]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q189155]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 325
| [[]]
| [[:ru:Топор|Топор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q39397]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 326
| [[]]
| [[:ru:Молоток|Молоток]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q25294]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 327
| [[]]
| [[:ru:Пила|Пила]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q125356]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 328
| [[Кискеч]]
| [[:ru:Зубило|Зубило]]
| align=right| 4192
| align=right| [[d:Q474188]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 329
| [[]]
| [[:ru:Струбцина|Струбцина]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q846600]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 330
| [[]]
| [[:ru:Токарный станок|Токарный станок]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q187833]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 331
| [[]]
| [[:ru:Рубанок|Рубанок]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q204260]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 332
| [[]]
| [[:ru:Шлифовальная шкурка|Шлифовальная шкурка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q142274]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 333
| [[]]
| [[:ru:Ножницы|Ножницы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q40847]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 334
| [[]]
| [[:ru:Отвёртка|Отвёртка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q161071]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 335
| [[]]
| [[:ru:Метла|Метла]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q172833]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 336
| [[]]
| [[:ru:Линейка|Линейка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q104555]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 337
| [[]]
| [[:ru:Стремянка|Стремянка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q168639]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 338
| [[]]
| [[:ru:Зубная щётка|Зубная щётка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q134205]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 339
| [[]]
| [[:ru:Дрель|Дрель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q58964]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 340
| [[]]
| [[:ru:Наковальня|Наковальня]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q104363]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 341
| [[Үтүк]]
| [[:ru:Утюг|Утюг]]
| align=right| 4032
| align=right| [[d:Q483634]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 342
| [[]]
| [[:ru:Стирательная резинка|Стирательная резинка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q171888]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 343
| [[]]
| [[:ru:Борона|Борона]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q209042]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 344
| [[]]
| [[:ru:Мотыга|Мотыга]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q131154]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 345
| [[]]
| [[:ru:Мачете|Мачете]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q230711]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 346
| [[]]
| [[:ru:Вилы|Вилы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q107293]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 347
| [[Сабан]]
| [[:ru:Плуг|Плуг]]
| align=right| 753
| align=right| [[d:Q11464]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 348
| [[]]
| [[:ru:Грабли|Грабли]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q200822]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 349
| [[]]
| [[:ru:Полевой каток|Полевой каток]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1334343]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 350
| [[]]
| [[:ru:Коса (инструмент)|Коса (инструмент)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q130912]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 351
| [[]]
| [[:ru:Серп|Серп]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q42233]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 352
| [[Көрәк]]
| [[:ru:Лопата|Лопата]]
| align=right| 2450
| align=right| [[d:Q7220961]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 353
| [[]]
| [[:ru:Лейка|Лейка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q50643]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 354
| [[]]
| [[:ru:Съёмочная камера|Съёмочная камера]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q15328]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 355
| [[Күзлек]]
| [[:ru:Очки|Очки]]
| align=right| 1332
| align=right| [[d:Q37501]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 356
| [[Лазер]]
| [[:ru:Лазер|Лазер]]
| align=right| 10857
| align=right| [[d:Q38867]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 357
| [[Линза]]
| [[:ru:Линза|Линза]]
| align=right| 321
| align=right| [[d:Q768575]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 358
| [[]]
| [[:ru:Микроскоп|Микроскоп]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q196538]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 359
| [[Призма (оптика)]]
| [[:ru:Призма (оптика)|Призма (оптика)]]
| align=right| 4745
| align=right| [[d:Q165896]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 360
| [[Телескоп]]
| [[:ru:Телескоп|Телескоп]]
| align=right| 2332
| align=right| [[d:Q4213]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 361
| [[]]
| [[:ru:Голография|Голография]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q527628]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 362
| [[]]
| [[:ru:Оптическое волокно|Оптическое волокно]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q162]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 363
| [[]]
| [[:ru:Фотодетектор|Фотодетектор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q210765]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 364
| [[]]
| [[:ru:Оптическая иллюзия|Оптическая иллюзия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q174923]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 365
| [[Альбедо]]
| [[:ru:Альбедо|Альбедо]]
| align=right| 4427
| align=right| [[d:Q101038]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 366
| [[]]
| [[:ru:Глубина резко изображаемого пространства|Глубина резко изображаемого пространства]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q215932]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 367
| [[]]
| [[:ru:Фотодиод|Фотодиод]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q175943]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 368
| [[]]
| [[:ru:Камера-обскура|Камера-обскура]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q183998]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 369
| [[]]
| [[:ru:Перископ|Перископ]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q183122]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 370
| [[]]
| [[:ru:Просветление оптики|Просветление оптики]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q583040]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 371
| [[]]
| [[:ru:Дифракционная решётка|Дифракционная решётка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q653294]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 372
| [[]]
| [[:ru:Фокусное расстояние|Фокусное расстояние]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q193540]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 373
| [[]]
| [[:ru:Фокус (физика)|Фокус (физика)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q190909]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 374
| [[]]
| [[:ru:Линза Френеля|Линза Френеля]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q14672]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 375
| [[]]
| [[:ru:Зеркало|Зеркало]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q35197]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 376
| [[]]
| [[:ru:Поляризатор|Поляризатор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q11942175]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 377
| [[Рэлей чәчелүе]]
| [[:ru:Рэлеевское рассеяние|Рэлеевское рассеяние]]
| align=right| 5478
| align=right| [[d:Q193709]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 378
| [[]]
| [[:ru:Дисперсия света|Дисперсия света]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q182893]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 379
| [[Бинокль]]
| [[:ru:Бинокль|Бинокль]]
| align=right| 1716
| align=right| [[d:Q102626]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 380
| [[]]
| [[:ru:Интерферометрия|Интерферометрия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q850283]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 381
| [[]]
| [[:ru:Зеркально-линзовые оптические системы|Зеркально-линзовые оптические системы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1142960]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 382
| [[]]
| [[:ru:Рефлектор (телескоп)|Рефлектор (телескоп)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q35221]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 383
| [[]]
| [[:ru:Рефрактор|Рефрактор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q216778]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 384
| [[Электроника]]
| [[:ru:Электроника|Электроника]]
| align=right| 30479
| align=right| [[d:Q11650]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 385
| [[]]
| [[:ru:Переменный ток|Переменный ток]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q124164]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 386
| [[]]
| [[:ru:Усилитель низкой частоты|Усилитель низкой частоты]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q27094]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 387
| [[]]
| [[:ru:Операционный усилитель|Операционный усилитель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q178947]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 388
| [[]]
| [[:ru:Схемотехника|Схемотехника]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q3245116]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 389
| [[]]
| [[:ru:Постоянный ток|Постоянный ток]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q159241]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 390
| [[]]
| [[:ru:Электронный усилитель|Электронный усилитель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q211554]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 391
| [[]]
| [[:ru:Осциллограф|Осциллограф]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q174320]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 392
| [[]]
| [[:ru:Реле|Реле]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q174053]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 393
| [[]]
| [[:ru:Обработка сигналов|Обработка сигналов]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q208163]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 394
| [[]]
| [[:ru:Мехатроника|Мехатроника]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q180165]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 395
| [[]]
| [[:ru:Электронные компоненты|Электронные компоненты]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q11653]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 396
| [[]]
| [[:ru:Антенна|Антенна]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q131214]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 397
| [[]]
| [[:ru:Батарея (электротехника)|Батарея (электротехника)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q267298]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 398
| [[Конденсатор]]
| [[:ru:Электрический конденсатор|Электрический конденсатор]]
| align=right| 55333
| align=right| [[d:Q5322]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 399
| [[Диод]]
| [[:ru:Диод|Диод]]
| align=right| 69823
| align=right| [[d:Q11656]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 400
| [[]]
| [[:ru:Светодиод|Светодиод]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q25504]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 401
| [[]]
| [[:ru:Плоскопанельные дисплеи|Плоскопанельные дисплеи]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q125171]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 402
| [[]]
| [[:ru:Лампа накаливания|Лампа накаливания]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q47616]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 403
| [[Индуктивлык кәтүге]]
| [[:ru:Катушка индуктивности|Катушка индуктивности]]
| align=right| 55733
| align=right| [[d:Q5325]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 404
| [[]]
| [[:ru:Интегральная схема|Интегральная схема]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q80831]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 405
| [[]]
| [[:ru:Магнетрон|Магнетрон]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q194154]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 406
| [[Резистор]]
| [[:ru:Резистор|Резистор]]
| align=right| 22114
| align=right| [[d:Q5321]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 407
| [[]]
| [[:ru:Полупроводник|Полупроводник]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q11456]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 408
| [[Трансформатор]]
| [[:ru:Трансформатор|Трансформатор]]
| align=right| 98608
| align=right| [[d:Q11658]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 409
| [[Tranzistor]]
| [[:ru:Транзистор|Транзистор]]
| align=right| 4479
| align=right| [[d:Q5339]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 410
| [[]]
| [[:ru:Электронная лампа|Электронная лампа]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q3574371]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 411
| [[]]
| [[:ru:Волновод|Волновод]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q11233438]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 412
| [[]]
| [[:ru:Электронно-лучевые приборы|Электронно-лучевые приборы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q83913]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 413
| [[]]
| [[:ru:Печатная плата|Печатная плата]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q173350]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 414
| [[]]
| [[:ru:Электрический соединитель|Электрический соединитель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q2119531]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 415
| [[]]
| [[:ru:Громкоговоритель|Громкоговоритель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q570]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 416
| [[]]
| [[:ru:Вторичный источник электропитания|Вторичный источник электропитания]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q204157]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 417
| [[]]
| [[:ru:Ключ (электротехника)|Ключ (электротехника)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q5320]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 418
| [[]]
| [[:ru:Автоматический выключатель|Автоматический выключатель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q211058]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 419
| [[]]
| [[:ru:Электрический предохранитель|Электрический предохранитель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q182221]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 420
| [[]]
| [[:ru:Проволока|Проволока]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q551997]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 421
| [[]]
| [[:ru:Триггер|Триггер]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q183406]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 422
| [[]]
| [[:ru:Тиристор|Тиристор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q180805]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 423
| [[]]
| [[:ru:Атомные часы|Атомные часы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q227467]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 424
| [[]]
| [[:ru:Астрономическая навигация|Астрономическая навигация]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1063512]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 425
| [[Сәгать (корал)]]
| [[:ru:Часы|Часы]]
| align=right| 6895
| align=right| [[d:Q376]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 426
| [[Компас]]
| [[:ru:Компас|Компас]]
| align=right| 20893
| align=right| [[d:Q34735]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 427
| [[]]
| [[:ru:Счисление координат|Счисление координат]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q152255]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 428
| [[GPS]]
| [[:ru:GPS|GPS]]
| align=right| 2538
| align=right| [[d:Q18822]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 429
| [[]]
| [[:ru:Гироскоп|Гироскоп]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q483400]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 430
| [[Маятник]]
| [[:ru:Маятник|Маятник]]
| align=right| 680
| align=right| [[d:Q20702]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 431
| [[]]
| [[:ru:Радиолокационная станция|Радиолокационная станция]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q47528]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 432
| [[]]
| [[:ru:Гидролокатор|Гидролокатор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q133220]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 433
| [[Кояш сәгате]]
| [[:ru:Солнечные часы|Солнечные часы]]
| align=right| 1466
| align=right| [[d:Q80793]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 434
| [[]]
| [[:ru:Навигация|Навигация]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q102066]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 435
| [[]]
| [[:ru:Секстант|Секстант]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q179430]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 436
| [[]]
| [[:ru:|ru:]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q178794]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 437
| [[Азимут (геодезия)]]
| [[:ru:Азимут|Азимут]]
| align=right| 628
| align=right| [[d:Q124274]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 438
| [[Йолдыз вакыты]]
| [[:ru:Звёздное время|Звёздное время]]
| align=right| 5927
| align=right| [[d:Q191747]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 439
| [[]]
| [[:ru:Астролябия|Астролябия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q164992]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 440
| [[]]
| [[:ru:Водяные часы|Водяные часы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q194173]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 441
| [[]]
| [[:ru:Спутниковая система навигации|Спутниковая система навигации]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q179435]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 442
| [[]]
| [[:ru:Песочные часы|Песочные часы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q179904]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 443
| [[Мәгълүмат технологияләре]]
| [[:ru:Информационные технологии|Информационные технологии]]
| align=right| 8654
| align=right| [[d:Q11661]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 444
| [[]]
| [[:ru:Абак|Абак]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q12806]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 445
| [[]]
| [[:ru:Калькулятор|Калькулятор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q31087]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 446
| [[]]
| [[:ru:Вычислительная техника|Вычислительная техника]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q179310]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 447
| [[]]
| [[:ru:Данные (вычислительная техника)|Данные (вычислительная техника)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q494756]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 448
| [[]]
| [[:ru:Экспертная система|Экспертная система]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q184609]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 449
| [[]]
| [[:ru:Интернационализация и локализация|Интернационализация и локализация]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q41271]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 450
| [[Информатика]]
| [[:ru:Информатика|Информатика]]
| align=right| 924
| align=right| [[d:Q21198]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 451
| [[Алгоритм]]
| [[:ru:Алгоритм|Алгоритм]]
| align=right| 72342
| align=right| [[d:Q8366]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 452
| [[]]
| [[:ru:Компилятор|Компилятор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q47506]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 453
| [[]]
| [[:ru:Сжатие данных|Сжатие данных]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q2493]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 454
| [[]]
| [[:ru:Структура данных|Структура данных]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q175263]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 455
| [[]]
| [[:ru:Контроль ошибок|Контроль ошибок]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1062839]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 456
| [[]]
| [[:ru:Численное интегрирование|Численное интегрирование]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q753445]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 457
| [[]]
| [[:ru:Поисковая машина|Поисковая машина]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q19541]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 458
| [[]]
| [[:ru:Криптография|Криптография]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q8789]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 459
| [[]]
| [[:ru:Аутентификация|Аутентификация]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q212108]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 460
| [[]]
| [[:ru:Шифрование|Шифрование]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q141090]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 461
| [[Серсүз]]
| [[:ru:Пароль|Пароль]]
| align=right| 958
| align=right| [[d:Q161157]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 462
| [[]]
| [[:ru:Программирование|Программирование]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q80006]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 463
| [[]]
| [[:ru:Парадигма программирования|Парадигма программирования]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q188267]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 464
| [[]]
| [[:ru:Функциональное программирование|Функциональное программирование]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q193076]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 465
| [[]]
| [[:ru:Объектно-ориентированное программирование|Объектно-ориентированное программирование]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q79872]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 466
| [[]]
| [[:ru:Структурное программирование|Структурное программирование]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q223335]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 467
| [[Санак]]
| [[:ru:Компьютер|Компьютер]]
| align=right| 23437
| align=right| [[d:Q68]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 468
| [[]]
| [[:ru:Загрузчик операционной системы|Загрузчик операционной системы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q180256]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 469
| [[]]
| [[:ru:Компакт-диск|Компакт-диск]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q34467]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 470
| [[]]
| [[:ru:ЭНИАК|ЭНИАК]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q169399]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 471
| [[Каты диск]]
| [[:ru:Жёсткий диск|Жёсткий диск]]
| align=right| 153584
| align=right| [[d:Q4439]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 472
| [[]]
| [[:ru:Материнская плата|Материнская плата]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q4321]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 473
| [[Үзәк эшкәрткеч җайланма]]
| [[:ru:Центральный процессор|Центральный процессор]]
| align=right| 100120
| align=right| [[d:Q5300]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 474
| [[]]
| [[:ru:Запоминающее устройство с произвольным доступом|Запоминающее устройство с произвольным доступом]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q5295]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 475
| [[]]
| [[:ru:DRAM|DRAM]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q189396]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 476
| [[]]
| [[:ru:Постоянное запоминающее устройство|Постоянное запоминающее устройство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q160710]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 477
| [[]]
| [[:ru:Периферийное устройство|Периферийное устройство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q178648]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 478
| [[]]
| [[:ru:Интерфейс пользователя|Интерфейс пользователя]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q47146]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 479
| [[Sanaq töymäsarı]]
| [[:ru:Компьютерная клавиатура|Компьютерная клавиатура]]
| align=right| 3312
| align=right| [[d:Q250]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 480
| [[]]
| [[:ru:Монитор (устройство)|Монитор (устройство)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q5290]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 481
| [[]]
| [[:ru:Жидкокристаллический дисплей|Жидкокристаллический дисплей]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q83341]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 482
| [[]]
| [[:ru:Компьютерная мышь|Компьютерная мышь]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q7987]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 483
| [[]]
| [[:ru:Сенсорный экран|Сенсорный экран]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q165970]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 484
| [[Программа белән тәэмин ителеш]]
| [[:ru:Программное обеспечение|Программное обеспечение]]
| align=right| 2257
| align=right| [[d:Q7397]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 485
| [[]]
| [[:ru:Компьютерная программа|Компьютерная программа]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q40056]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 486
| [[Бирелмәләр нигезе]]
| [[:ru:База данных|База данных]]
| align=right| 13165
| align=right| [[d:Q8513]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 487
| [[]]
| [[:ru:Хранилище данных|Хранилище данных]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q193351]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 488
| [[]]
| [[:ru:Графический интерфейс пользователя|Графический интерфейс пользователя]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q782543]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 489
| [[]]
| [[:ru:Вредоносная программа|Вредоносная программа]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q14001]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 490
| [[]]
| [[:ru:Открытое программное обеспечение|Открытое программное обеспечение]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1130645]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 491
| [[]]
| [[:ru:Электронная таблица|Электронная таблица]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q183197]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 492
| [[]]
| [[:ru:Текстовый процессор|Текстовый процессор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q54277]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 493
| [[Гизгеч]]
| [[:ru:Браузер|Браузер]]
| align=right| 8578
| align=right| [[d:Q6368]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 494
| [[]]
| [[:ru:Виртуальная реальность|Виртуальная реальность]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q170519]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 495
| [[Операцион система]]
| [[:ru:Операционная система|Операционная система]]
| align=right| 15300
| align=right| [[d:Q9135]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 496
| [[]]
| [[:ru:BSD|BSD]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q34264]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 497
| [[Linux]]
| [[:ru:Linux|Linux]]
| align=right| 6016
| align=right| [[d:Q388]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 498
| [[]]
| [[:ru:Mac OS|Mac OS]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q43627]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 499
| [[Microsoft Windows]]
| [[:ru:Windows|Windows]]
| align=right| 773
| align=right| [[d:Q1406]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 500
| [[]]
| [[:ru:MS-DOS|MS-DOS]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q47604]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 501
| [[]]
| [[:ru:Multics|Multics]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q739186]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 502
| [[]]
| [[:ru:OpenVMS|OpenVMS]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q479882]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 503
| [[Unix]]
| [[:ru:Unix|Unix]]
| align=right| 1132
| align=right| [[d:Q11368]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 504
| [[Программалау теле]]
| [[:ru:Язык программирования|Язык программирования]]
| align=right| 18094
| align=right| [[d:Q9143]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 505
| [[]]
| [[:ru:Ада (язык программирования)|Ада (язык программирования)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q154755]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 506
| [[]]
| [[:ru:Язык ассемблера|Язык ассемблера]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q165436]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 507
| [[]]
| [[:ru:Бейсик|Бейсик]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q42979]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 508
| [[Си (программалау теле)]]
| [[:ru:Си (язык программирования)|Си (язык программирования)]]
| align=right| 2008
| align=right| [[d:Q15777]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 509
| [[C++]]
| [[:ru:C++|C++]]
| align=right| 1344
| align=right| [[d:Q2407]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 510
| [[]]
| [[:ru:Кобол|Кобол]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q131140]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 511
| [[]]
| [[:ru:Фортран|Фортран]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q83303]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 512
| [[Java]]
| [[:ru:Java|Java]]
| align=right| 6802
| align=right| [[d:Q251]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 513
| [[JavaScript]]
| [[:ru:JavaScript|JavaScript]]
| align=right| 1530
| align=right| [[d:Q2005]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 514
| [[]]
| [[:ru:Лисп|Лисп]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q132874]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 515
| [[]]
| [[:ru:PHP|PHP]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q59]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 516
| [[Python]]
| [[:ru:Python|Python]]
| align=right| 993
| align=right| [[d:Q28865]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 517
| [[SQL]]
| [[:ru:SQL|SQL]]
| align=right| 2765
| align=right| [[d:Q47607]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 518
| [[Компьютер челтәре]]
| [[:ru:Вычислительная сеть|Вычислительная сеть]]
| align=right| 4421
| align=right| [[d:Q1301371]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 519
| [[]]
| [[:ru:Ethernet|Ethernet]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q79984]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 520
| [[]]
| [[:ru:Маршрутизатор|Маршрутизатор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q5318]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 521
| [[]]
| [[:ru:Wi-Fi|Wi-Fi]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q29643]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 522
| [[Интернет]]
| [[:ru:Интернет|Интернет]]
| align=right| 19690
| align=right| [[d:Q75]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 523
| [[]]
| [[:ru:Электронная почта|Электронная почта]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q9158]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 524
| [[]]
| [[:ru:Transmission Control Protocol|Transmission Control Protocol]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q8803]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 525
| [[Бөтендөнья пәрәвезе]]
| [[:ru:Всемирная паутина|Всемирная паутина]]
| align=right| 11296
| align=right| [[d:Q466]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 526
| [[]]
| [[:ru:HTTP|HTTP]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q8777]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 527
| [[]]
| [[:ru:HTML|HTML]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q8811]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 528
| [[]]
| [[:ru:TCP/IP|TCP/IP]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q81414]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 529
| [[]]
| [[:ru:Поисковая система|Поисковая система]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q4182287]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 530
| [[Сайт]]
| [[:ru:Сайт|Сайт]]
| align=right| 3212
| align=right| [[d:Q35127]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 531
| [[Wiki]]
| [[:ru:Вики|Вики]]
| align=right| 19012
| align=right| [[d:Q171]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 532
| [[]]
| [[:ru:Радиовещание|Радиовещание]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q273623]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 533
| [[]]
| [[:ru:Спутник связи|Спутник связи]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q149918]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 534
| [[Фотография]]
| [[:ru:Фотография|Фотография]]
| align=right| 24663
| align=right| [[d:Q11633]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 535
| [[]]
| [[:ru:Книгопечатание|Книгопечатание]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q11034]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 536
| [[]]
| [[:ru:Принтер|Принтер]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q82]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 537
| [[]]
| [[:ru:Ручной типографский станок|Ручной типографский станок]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q144334]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 538
| [[]]
| [[:ru:Издательское дело|Издательское дело]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q3972943]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 539
| [[Радио]]
| [[:ru:Радио|Радио]]
| align=right| 4114
| align=right| [[d:Q872]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 540
| [[]]
| [[:ru:Любительская радиосвязь|Любительская радиосвязь]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q185727]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 541
| [[]]
| [[:ru:Радиодом|Радиодом]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q14350]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 542
| [[Телекоммуникация]]
| [[:ru:Электросвязь|Электросвязь]]
| align=right| 5917
| align=right| [[d:Q418]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 543
| [[]]
| [[:ru:Телеграфия|Телеграфия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q721587]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 544
| [[Телефон]]
| [[:ru:Телефон|Телефон]]
| align=right| 19047
| align=right| [[d:Q11035]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 545
| [[Телевидение]]
| [[:ru:Телевидение|Телевидение]]
| align=right| 9028
| align=right| [[d:Q289]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 546
| [[]]
| [[:ru:Кабельное телевидение|Кабельное телевидение]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q184452]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 547
| [[]]
| [[:ru:Спутниковое телевидение|Спутниковое телевидение]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q209588]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 548
| [[]]
| [[:ru:Пишущая машинка|Пишущая машинка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q46335]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 549
| [[]]
| [[:ru:Видео|Видео]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q34508]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 550
| [[]]
| [[:ru:Видеокамера|Видеокамера]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q313614]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 551
| [[]]
| [[:ru:Видеокассета|Видеокассета]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q747779]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 552
| [[]]
| [[:ru:Запоминающее устройство|Запоминающее устройство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q193395]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 553
| [[]]
| [[:ru:Дискета|Дискета]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q5293]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 554
| [[]]
| [[:ru:Магнитная лента|Магнитная лента]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q193663]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 555
| [[]]
| [[:ru:Карта памяти|Карта памяти]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q183731]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 556
| [[]]
| [[:ru:Оптический диск|Оптический диск]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q234870]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 557
| [[Почта]]
| [[:ru:Почта|Почта]]
| align=right| 617
| align=right| [[d:Q49845]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 558
| [[]]
| [[:ru:Почтовая марка|Почтовая марка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q37930]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 559
| [[]]
| [[:ru:Курьер|Курьер]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q848466]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 560
| [[]]
| [[:ru:Мобильное устройство|Мобильное устройство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q5082128]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 561
| [[Кесә телефоны]]
| [[:ru:Сотовый телефон|Сотовый телефон]]
| align=right| 12983
| align=right| [[d:Q17517]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 562
| [[]]
| [[:ru:Копировальный аппарат|Копировальный аппарат]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q185369]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 563
| [[]]
| [[:ru:Социальные медиа|Социальные медиа]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q202833]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 564
| [[Blog]]
| [[:ru:Блог|Блог]]
| align=right| 3654
| align=right| [[d:Q30849]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 565
| [[]]
| [[:ru:Звукозапись|Звукозапись]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q5057302]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 566
| [[]]
| [[:ru:Микрофон|Микрофон]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q46384]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 567
| [[]]
| [[:ru:Синтез речи|Синтез речи]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q16346]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 568
| [[]]
| [[:ru:Теория кодирования|Теория кодирования]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q602136]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 569
| [[]]
| [[:ru:Передача данных|Передача данных]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q389772]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 570
| [[]]
| [[:ru:Прямая коррекция ошибок|Прямая коррекция ошибок]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q989220]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 571
| [[]]
| [[:ru:Модуляция|Модуляция]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q170474]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 572
| [[]]
| [[:ru:Игровая приставка|Игровая приставка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q8076]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 573
| [[]]
| [[:ru:Atacama Large Millimeter Array|Atacama Large Millimeter Array]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q725364]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 574
| [[Awrupa ğälämi agentlığı]]
| [[:ru:Европейское космическое агентство|Европейское космическое агентство]]
| align=right| 3790
| align=right| [[d:Q42262]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 575
| [[]]
| [[:ru:Великие обсерватории|Великие обсерватории]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q901553]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 576
| [[]]
| [[:ru:Гершель (космическая обсерватория)|Гершель (космическая обсерватория)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q209630]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 577
| [[]]
| [[:ru:Хаббл (телескоп)|Хаббл (телескоп)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q2513]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 578
| [[Xalıqara ğälämi stansiä]]
| [[:ru:Международная космическая станция|Международная космическая станция]]
| align=right| 10075
| align=right| [[d:Q25271]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 579
| [[]]
| [[:ru:Джеймс Уэбб (телескоп)|Джеймс Уэбб (телескоп)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q186447]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 580
| [[]]
| [[:ru:Список прилунений|Список прилунений]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q495307]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 581
| [[NASA]]
| [[:ru:НАСА|НАСА]]
| align=right| 2300
| align=right| [[d:Q23548]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 582
| [[]]
| [[:ru:Аполлон (космическая программа)|Аполлон (космическая программа)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q46611]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 583
| [[]]
| [[:ru:Аполлон-11|Аполлон-11]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q43653]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 584
| [[Ракета]]
| [[:ru:Ракета|Ракета]]
| align=right| 3056
| align=right| [[d:Q41291]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 585
| [[Cirneñ yasalma iärçene]]
| [[:ru:Искусственный спутник Земли|Искусственный спутник Земли]]
| align=right| 2536
| align=right| [[d:Q26540]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 586
| [[Soyuz (ğälämi qorab)]]
| [[:ru:Союз (космический корабль)|Союз (космический корабль)]]
| align=right| 5074
| align=right| [[d:Q579421]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 587
| [[Космик очышлар]]
| [[:ru:Космический полёт|Космический полёт]]
| align=right| 22868
| align=right| [[d:Q5916]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 588
| [[]]
| [[:ru:Спейс шаттл|Спейс шаттл]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q48806]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 589
| [[Orbital' stantsiä]]
| [[:ru:Орбитальная станция|Орбитальная станция]]
| align=right| 2220
| align=right| [[d:Q25956]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 590
| [[]]
| [[:ru:Спитцер (космический телескоп)|Спитцер (космический телескоп)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q201953]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 591
| [[]]
| [[:ru:Very Large Telescope|Very Large Telescope]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q265628]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 592
| [[]]
| [[:ru:WMAP|WMAP]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q274106]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 593
| [[Галәмче]]
| [[:ru:Космонавт|Космонавт]]
| align=right| 5698
| align=right| [[d:Q11631]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 594
| [[]]
| [[:ru:Ракета-носитель|Ракета-носитель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q697175]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 595
| [[]]
| [[:ru:Ракетный двигатель|Ракетный двигатель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q335225]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 596
| [[Төшү аппараты]]
| [[:ru:Спускаемый аппарат|Спускаемый аппарат]]
| align=right| 23672
| align=right| [[d:Q957055]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 597
| [[Галәм аланы]]
| [[:ru:Космодром|Космодром]]
| align=right| 3251
| align=right| [[d:Q194188]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 598
| [[Планетаара автоматик станция]]
| [[:ru:Автоматическая межпланетная станция|Автоматическая межпланетная станция]]
| align=right| 15819
| align=right| [[d:Q26529]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 599
| [[]]
| [[:ru:Скафандр|Скафандр]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q223571]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 600
| [[Bayqoñğır ğäläm alanı]]
| [[:ru:Байконур|Байконур]]
| align=right| 6217
| align=right| [[d:Q177477]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 601
| [[]]
| [[:ru:Китайское национальное космическое управление|Китайское национальное космическое управление]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q320644]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 602
| [[]]
| [[:ru:Японское агентство аэрокосмических исследований|Японское агентство аэрокосмических исследований]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q179103]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 603
| [[]]
| [[:ru:Космический центр Кеннеди|Космический центр Кеннеди]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q48821]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 604
| [[]]
| [[:ru:Геосинхронная орбита|Геосинхронная орбита]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q472251]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 605
| [[]]
| [[:ru:Спутник-1|Спутник-1]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q80811]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 606
| [[]]
| [[:ru:Вояджер|Вояджер]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q155311]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 607
| [[]]
| [[:ru:Протон (ракета-носитель)|Протон (ракета-носитель)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q249231]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 608
| [[]]
| [[:ru:Сатурн-5|Сатурн-5]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q54363]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 609
| [[]]
| [[:ru:Межамериканская обсерватория Серро-Тололо|Межамериканская обсерватория Серро-Тололо]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1056113]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 610
| [[]]
| [[:ru:Обсерватория Мауна-Кеа|Обсерватория Мауна-Кеа]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q831790]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 611
| [[]]
| [[:ru:Маунт-Вилсон|Маунт-Вилсон]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q466863]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 612
| [[]]
| [[:ru:Паломарская обсерватория|Паломарская обсерватория]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q191684]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 613
| [[]]
| [[:ru:Лаборатория реактивного движения|Лаборатория реактивного движения]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q189325]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 614
| [[]]
| [[:ru:Ионный двигатель|Ионный двигатель]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q205702]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 615
| [[]]
| [[:ru:Космонавтика|Космонавтика]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q22719]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 616
| [[]]
| [[:ru:Восток (космическая программа)|Восток (космическая программа)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q623873]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 617
| [[]]
| [[:ru:Восток-1|Восток-1]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q182524]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 618
| [[Күн]]
| [[:ru:Кожа (материал)|Кожа (материал)]]
| align=right| 642
| align=right| [[d:Q286]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 619
| [[]]
| [[:ru:Шёлк|Шёлк]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q37681]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 620
| [[]]
| [[:ru:Шерсть (материал)|Шерсть (материал)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q42329]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 621
| [[]]
| [[:ru:Груз|Груз]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q319224]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 622
| [[]]
| [[:ru:Ленточный конвейер|Ленточный конвейер]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q770135]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 623
| [[]]
| [[:ru:Лифт|Лифт]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q132911]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 624
| [[]]
| [[:ru:Эскалатор|Эскалатор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q15003]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 625
| [[]]
| [[:ru:ISO-контейнер|ISO-контейнер]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q187956]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 626
| [[]]
| [[:ru:Логистика|Логистика]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q177777]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 627
| [[]]
| [[:ru:Пассажир|Пассажир]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q319604]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 628
| [[]]
| [[:ru:Трубопроводный транспорт|Трубопроводный транспорт]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q725864]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 629
| [[]]
| [[:ru:Общественный транспорт|Общественный транспорт]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q178512]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 630
| [[]]
| [[:ru:Час пик|Час пик]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q868252]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 631
| [[Транспорт]]
| [[:ru:Транспорт|Транспорт]]
| align=right| 3867
| align=right| [[d:Q7590]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 632
| [[]]
| [[:ru:Путешествие|Путешествие]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q61509]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 633
| [[]]
| [[:ru:Транспортное средство|Транспортное средство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q42889]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 634
| [[Hawa transportı]]
| [[:ru:Воздушное судно|Воздушное судно]]
| align=right| 2143
| align=right| [[d:Q11436]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 635
| [[]]
| [[:ru:Авиакомпания|Авиакомпания]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q46970]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 636
| [[Очкыч]]
| [[:ru:Самолёт|Самолёт]]
| align=right| 7212
| align=right| [[d:Q197]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 637
| [[Аэропорт]]
| [[:ru:Аэропорт|Аэропорт]]
| align=right| 2343
| align=right| [[d:Q1248784]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 638
| [[Dirijabl]]
| [[:ru:Дирижабль|Дирижабль]]
| align=right| 3767
| align=right| [[d:Q133585]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 639
| [[]]
| [[:ru:Авиация|Авиация]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q765633]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 640
| [[Һава шары]]
| [[:ru:Воздушный шар|Воздушный шар]]
| align=right| 792
| align=right| [[d:Q183951]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 641
| [[Боралак]]
| [[:ru:Вертолёт|Вертолёт]]
| align=right| 11477
| align=right| [[d:Q34486]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 642
| [[]]
| [[:ru:Воздушный змей|Воздушный змей]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q42861]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 643
| [[]]
| [[:ru:Парашют|Парашют]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q482816]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 644
| [[Dron]]
| [[:ru:Беспилотный летательный аппарат|Беспилотный летательный аппарат]]
| align=right| 1280
| align=right| [[d:Q484000]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 645
| [[]]
| [[:ru:Airbus|Airbus]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q67]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 646
| [[]]
| [[:ru:Bombardier Aerospace|Bombardier Aerospace]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q891779]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 647
| [[Boeing]]
| [[:ru:Boeing|Boeing]]
| align=right| 2969
| align=right| [[d:Q66]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 648
| [[]]
| [[:ru:Embraer|Embraer]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q105557]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 649
| [[]]
| [[:ru:Туполев (конструкторское бюро)|Туполев (конструкторское бюро)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q194009]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 650
| [[Пекин Башкала халыкара һава аланы]]
| [[:ru:Шоуду (аэропорт)|Шоуду (аэропорт)]]
| align=right| 4065
| align=right| [[d:Q32190]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 651
| [[Һартсфилд-Җексон Атланта Халыкара һава аланы]]
| [[:ru:Атланта (аэропорт)|Атланта (аэропорт)]]
| align=right| 3223
| align=right| [[d:Q214861]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 652
| [[Los-Anceles Xalıqara hawa alanı]]
| [[:ru:Лос-Анджелес (аэропорт)|Лос-Анджелес (аэропорт)]]
| align=right| 4503
| align=right| [[d:Q8731]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 653
| [[]]
| [[:ru:Самоходная баржа|Самоходная баржа]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q16518]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 654
| [[]]
| [[:ru:Лодка|Лодка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q35872]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 655
| [[]]
| [[:ru:Каноэ|Каноэ]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q171529]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 656
| [[]]
| [[:ru:Каравелла|Каравелла]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q169560]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 657
| [[]]
| [[:ru:Контейнеровоз|Контейнеровоз]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q17210]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 658
| [[]]
| [[:ru:Круизное судно|Круизное судно]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q39804]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 659
| [[]]
| [[:ru:Паром|Паром]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q25653]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 660
| [[]]
| [[:ru:Судно на воздушной подушке|Судно на воздушной подушке]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q185757]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 661
| [[]]
| [[:ru:Джонка|Джонка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q205011]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 662
| [[Port]]
| [[:ru:Порт|Порт]]
| align=right| 2094
| align=right| [[d:Q44782]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 663
| [[]]
| [[:ru:Плот|Плот]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q200433]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 664
| [[]]
| [[:ru:Гребное судно|Гребное судно]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1195684]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 665
| [[]]
| [[:ru:Парус|Парус]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q25999]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 666
| [[]]
| [[:ru:Плавание под парусом|Плавание под парусом]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q192520]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 667
| [[]]
| [[:ru:Судно|Судно]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q11446]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 668
| [[]]
| [[:ru:Танкер|Танкер]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q14970]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 669
| [[]]
| [[:ru:Плавсредство|Плавсредство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1229765]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 670
| [[]]
| [[:ru:Высокоскоростной наземный транспорт|Высокоскоростной наземный транспорт]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q211382]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 671
| [[]]
| [[:ru:Локомотив|Локомотив]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q93301]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 672
| [[]]
| [[:ru:Паровоз|Паровоз]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q171043]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 673
| [[]]
| [[:ru:Маглев|Маглев]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q160047]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 674
| [[Тимер юл транспорты]]
| [[:ru:Железнодорожный транспорт|Железнодорожный транспорт]]
| align=right| 7211
| align=right| [[d:Q3565868]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 675
| [[]]
| [[:ru:Железнодорожный сигнал|Железнодорожный сигнал]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q862562]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 676
| [[Тимер юллар]]
| [[:ru:Железная дорога|Железная дорога]]
| align=right| 2854
| align=right| [[d:Q22667]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 677
| [[Поезд]]
| [[:ru:Поезд|Поезд]]
| align=right| 3592
| align=right| [[d:Q870]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 678
| [[]]
| [[:ru:Железнодорожная станция|Железнодорожная станция]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q55488]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 679
| [[Трамвай]]
| [[:ru:Трамвай|Трамвай]]
| align=right| 11650
| align=right| [[d:Q3407658]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 680
| [[Метрополитен]]
| [[:ru:Метрополитен|Метрополитен]]
| align=right| 2792
| align=right| [[d:Q5503]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 681
| [[Лондон метрополитены]]
| [[:ru:Лондонский метрополитен|Лондонский метрополитен]]
| align=right| 697
| align=right| [[d:Q20075]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 682
| [[Мәскәү метрополитены]]
| [[:ru:Московский метрополитен|Московский метрополитен]]
| align=right| 9001
| align=right| [[d:Q5499]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 683
| [[Нью-Йорк метрополитены]]
| [[:ru:Нью-Йоркский метрополитен|Нью-Йоркский метрополитен]]
| align=right| 672
| align=right| [[d:Q7733]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 684
| [[Париж метрополитены]]
| [[:ru:Парижский метрополитен|Парижский метрополитен]]
| align=right| 709
| align=right| [[d:Q50716]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 685
| [[Транссебер магистрале]]
| [[:ru:Транссибирская магистраль|Транссибирская магистраль]]
| align=right| 5558
| align=right| [[d:Q58767]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 686
| [[]]
| [[:ru:Моторикша|Моторикша]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q59720]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 687
| [[Велосипед]]
| [[:ru:Велосипед|Велосипед]]
| align=right| 6537
| align=right| [[d:Q11442]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 688
| [[Автобус]]
| [[:ru:Автобус|Автобус]]
| align=right| 3300
| align=right| [[d:Q5638]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 689
| [[Trolleybus]]
| [[:ru:Троллейбус|Троллейбус]]
| align=right| 1077
| align=right| [[d:Q5639]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 690
| [[]]
| [[:ru:Автостанция|Автостанция]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q494829]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 691
| [[]]
| [[:ru:Карета|Карета]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q235356]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 692
| [[]]
| [[:ru:Мотоцикл|Мотоцикл]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q34493]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 693
| [[]]
| [[:ru:Дорога|Дорога]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q34442]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 694
| [[]]
| [[:ru:Автомагистраль|Автомагистраль]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q46622]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 695
| [[]]
| [[:ru:Седло|Седло]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q192249]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 696
| [[]]
| [[:ru:Стремя|Стремя]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q191657]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 697
| [[]]
| [[:ru:Дорожное движение|Дорожное движение]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q4323994]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 698
| [[Юл-транспорт казасы]]
| [[:ru:Дорожно-транспортное происшествие|Дорожно-транспортное происшествие]]
| align=right| 4740
| align=right| [[d:Q9687]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 699
| [[]]
| [[:ru:Дорожный знак|Дорожный знак]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q170285]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 700
| [[]]
| [[:ru:Тропа|Тропа]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q628179]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 701
| [[]]
| [[:ru:Грузовой автомобиль|Грузовой автомобиль]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q43193]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 702
| [[]]
| [[:ru:Фургон (автомобиль)|Фургон (автомобиль)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q193468]]
|
|- bgcolor=#E0FFE0
| 703
| [[Автомобиль]]
| [[:ru:Автомобиль|Автомобиль]]
| align=right| 27804
| align=right| [[d:Q1420]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 704
| [[]]
| [[:ru:Автомобильная промышленность|Автомобильная промышленность]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q190117]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 705
| [[]]
| [[:ru:Электромобиль|Электромобиль]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q193692]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 706
| [[Такси]]
| [[:ru:Такси|Такси]]
| align=right| 792
| align=right| [[d:Q82650]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 707
| [[]]
| [[:ru:Ford|Ford]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q44294]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 708
| [[]]
| [[:ru:General Motors|General Motors]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q81965]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 709
| [[]]
| [[:ru:Honda|Honda]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q9584]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 710
| [[]]
| [[:ru:Hyundai Motor|Hyundai Motor]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q55931]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 711
| [[]]
| [[:ru:Nissan|Nissan]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q20165]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 712
| [[]]
| [[:ru:Renault|Renault]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q6686]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 713
| [[]]
| [[:ru:Stellantis|Stellantis]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q97439162]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 714
| [[]]
| [[:ru:Toyota|Toyota]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q53268]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 715
| [[]]
| [[:ru:Volkswagen|Volkswagen]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q246]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 716
| [[]]
| [[:ru:Ford Model T|Ford Model T]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q182323]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 717
| [[]]
| [[:ru:Volkswagen Käfer|Volkswagen Käfer]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q152946]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 718
| [[]]
| [[:ru:Toyota Corolla|Toyota Corolla]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q243543]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 719
| [[]]
| [[:ru:ВАЗ-2101|ВАЗ-2101]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q837297]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 720
| [[]]
| [[:ru:Оружие|Оружие]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q728]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 721
| [[]]
| [[:ru:Колесница|Колесница]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q203788]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 722
| [[]]
| [[:ru:Стелс-технология|Стелс-технология]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q339042]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 723
| [[Танк]]
| [[:ru:Танк|Танк]]
| align=right| 7206
| align=right| [[d:Q12876]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 724
| [[]]
| [[:ru:Торпеда|Торпеда]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q165363]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 725
| [[]]
| [[:ru:Боевые слоны|Боевые слоны]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q223694]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 726
| [[]]
| [[:ru:Боевые припасы|Боевые припасы]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q185785]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 727
| [[]]
| [[:ru:Оружейный патрон|Оружейный патрон]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q37144]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 728
| [[Дары]]
| [[:ru:Дымный порох|Дымный порох]]
| align=right| 7907
| align=right| [[d:Q12861]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 729
| [[Ук]]
| [[:ru:Стрела|Стрела]]
| align=right| 5259
| align=right| [[d:Q45922]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 730
| [[]]
| [[:ru:Пуля|Пуля]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q174583]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 731
| [[]]
| [[:ru:Калибр|Калибр]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q170417]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 732
| [[]]
| [[:ru:Доспехи|Доспехи]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q485027]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 733
| [[]]
| [[:ru:Бронежилет|Бронежилет]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q391752]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 734
| [[]]
| [[:ru:Шлем (доспех)|Шлем (доспех)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q3579211]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 735
| [[]]
| [[:ru:Каска|Каска]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q173603]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 736
| [[]]
| [[:ru:Кольчуга|Кольчуга]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q659631]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 737
| [[]]
| [[:ru:Латные доспехи|Латные доспехи]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q3391846]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 738
| [[]]
| [[:ru:Щит|Щит]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q131559]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 739
| [[]]
| [[:ru:Бомба|Бомба]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q127197]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 740
| [[]]
| [[:ru:Бомбовая кассета|Бомбовая кассета]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q184158]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 741
| [[]]
| [[:ru:Самодельное взрывное устройство|Самодельное взрывное устройство]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1249453]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 742
| [[Граната]]
| [[:ru:Граната|Граната]]
| align=right| 2037
| align=right| [[d:Q173517]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 743
| [[]]
| [[:ru:Наземная мина|Наземная мина]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q178795]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 744
| [[]]
| [[:ru:Ракетное оружие|Ракетное оружие]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q974850]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 745
| [[]]
| [[:ru:Греческий огонь|Греческий огонь]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q179537]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 746
| [[]]
| [[:ru:Коктейль Молотова|Коктейль Молотова]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q167096]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 747
| [[Напалм]]
| [[:ru:Напалм|Напалм]]
| align=right| 948
| align=right| [[d:Q181822]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 748
| [[]]
| [[:ru:Нунчаки|Нунчаки]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q204206]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 749
| [[]]
| [[:ru:Штык|Штык]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q173366]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 750
| [[]]
| [[:ru:Боевой топор|Боевой топор]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q852049]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 751
| [[]]
| [[:ru:Кинжал|Кинжал]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q182780]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 752
| [[]]
| [[:ru:Спортивная шпага|Спортивная шпага]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q840419]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 753
| [[]]
| [[:ru:Катана|Катана]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q172736]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 754
| [[]]
| [[:ru:Нож|Нож]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q32489]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 755
| [[]]
| [[:ru:Рапира|Рапира]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q816745]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 756
| [[]]
| [[:ru:Сабля|Сабля]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q231204]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 757
| [[]]
| [[:ru:Копьё|Копьё]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q44475]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 758
| [[]]
| [[:ru:Меч|Меч]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q12791]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 759
| [[]]
| [[:ru:Томагавк|Томагавк]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q86436]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 760
| [[]]
| [[:ru:Палица|Палица]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q392326]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 761
| [[]]
| [[:ru:Огнестрельное оружие|Огнестрельное оружие]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q12796]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 762
| [[Автомат (корал)]]
| [[:ru:Автомат (оружие)|Автомат (оружие)]]
| align=right| 1819
| align=right| [[d:Q177456]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 763
| [[]]
| [[:ru:АК-47|АК-47]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q37116]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 764
| [[]]
| [[:ru:Пистолет|Пистолет]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1907525]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 765
| [[Уксибәр]]
| [[:ru:Пулемёт|Пулемёт]]
| align=right| 3365
| align=right| [[d:Q12800]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 766
| [[]]
| [[:ru:Uzi|Uzi]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q155644]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 767
| [[]]
| [[:ru:Винтовка|Винтовка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q124072]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 768
| [[]]
| [[:ru:Артиллерия|Артиллерия]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q64418]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 769
| [[]]
| [[:ru:Таран|Таран]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q208129]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 770
| [[]]
| [[:ru:Пушка|Пушка]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q81103]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 771
| [[]]
| [[:ru:Гаубица|Гаубица]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q180126]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 772
| [[]]
| [[:ru:Мортира|Мортира]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q7905205]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 773
| [[]]
| [[:ru:Военно-воздушное судно|Военно-воздушное судно]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q216916]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 774
| [[Bombağa totuçı]]
| [[:ru:Бомбардировщик|Бомбардировщик]]
| align=right| 1833
| align=right| [[d:Q170877]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 775
| [[İstrebitel]]
| [[:ru:Истребитель|Истребитель]]
| align=right| 1121
| align=right| [[d:Q127771]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 776
| [[Һөҗүм итүче очкыч]]
| [[:ru:Штурмовик|Штурмовик]]
| align=right| 3252
| align=right| [[d:Q208187]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 777
| [[]]
| [[:ru:Линейный корабль|Линейный корабль]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q182531]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 778
| [[Авиаташучы]]
| [[:ru:Авианосец|Авианосец]]
| align=right| 1655
| align=right| [[d:Q17205]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 779
| [[]]
| [[:ru:Дредноут (класс кораблей)|Дредноут (класс кораблей)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q847109]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 780
| [[]]
| [[:ru:Дромон|Дромон]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q731662]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 781
| [[Галера]]
| [[:ru:Галера|Галера]]
| align=right| 281
| align=right| [[d:Q188924]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 782
| [[Су асты кәмәсе]]
| [[:ru:Подводная лодка|Подводная лодка]]
| align=right| 46
| align=right| [[d:Q2811]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 783
| [[]]
| [[:ru:Крупный корабль|Крупный корабль]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q1194368]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 784
| [[]]
| [[:ru:Линейный корабль (парусный)|Линейный корабль (парусный)]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q207452]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 785
| [[]]
| [[:ru:Трирема|Трирема]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q208420]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 786
| [[]]
| [[:ru:Боевой корабль|Боевой корабль]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q3114762]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 787
| [[]]
| [[:ru:Баллиста|Баллиста]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q219433]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 788
| [[Бумеранг]]
| [[:ru:Бумеранг|Бумеранг]]
| align=right| 5331
| align=right| [[d:Q131536]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 789
| [[Җәя]]
| [[:ru:Лук (оружие)|Лук (оружие)]]
| align=right| 3596
| align=right| [[d:Q46311]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 790
| [[]]
| [[:ru:Катапульта|Катапульта]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q184393]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 791
| [[]]
| [[:ru:Арбалет|Арбалет]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q181947]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 792
| [[]]
| [[:ru:Мушкет|Мушкет]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q178243]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 793
| [[]]
| [[:ru:Ружьё|Ружьё]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q486396]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 794
| [[]]
| [[:ru:Праща|Праща]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q199771]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 795
| [[]]
| [[:ru:Оружие массового поражения|Оружие массового поражения]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q49394]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 796
| [[]]
| [[:ru:Биологическое оружие|Биологическое оружие]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q170907]]
|
|- bgcolor=#FFE0E0
| 797
| [[]]
| [[:ru:Химическое оружие|Химическое оружие]]
| align=right| 0
| align=right| [[d:Q3639228]]
|
|- bgcolor=#FFDAB9
| 798
| [[Атом-төш коралы]]
| [[:ru:Ядерное оружие|Ядерное оружие]]
| align=right| 14864
| align=right| [[d:Q12802]]
|
|- bgcolor=#FFFBB3
| 799
| [[Термотөш коралы]]
| [[:ru:Термоядерное оружие|Термоядерное оружие]]
| align=right| 5324
| align=right| [[d:Q625107]]
|
|}
o5gp23b7d61v1peoyj15uw0wvcobygl
Википедия:Марафоннар/Төмән
4
1390388
5936236
5793014
2026-06-03T21:44:57Z
Frhdkazan
3171
/* Дан аллеясе */ + ![[Википедия:Марафоннар/Төмән/II#Нәтиҗәләр|II]]
5936236
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Төмән''' вики-марафоны — Википедиянең [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|10 000 иң әһәмиятле мәкаләсен]] язу һәм яхшырту [[Википедия:Проект:Төмән|проектының]] алгарышын тәэмин итү чарасы. Елга 4 тапкыр бер календарь ае (февраль-май-август-ноябрь) дәвамында үтә. Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәрбер [[Википедия:Кулланучылар|кулланучы]] катнаша ала.
== Таләпләр ==
*Мәкаләләр
** Мәкалә [[Википедия:Һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле мәкаләләр/Киңәйтелгән|һәрбер тел бүлегендә булырга тиешле 10 000 мәкалә исемлегендә]] алынырга тиеш.
** '''Бәйге барышы дәвамында''' булдырылган яки тулыландырылган булырга тиеш. Башка тел бүлекләрендәге тематик мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала.
** Өстәлгән материал күләме кимендә мәгънәле '''3000 байт''' (<small>мәкалә тарихыннан карап була</small>).
** Татарча Википедиянең '''[[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге тәртипләрен]] бозмаска тиеш'''
** [[Википедия:Ботлар|Вики-бот]] ярдәмендә язылган һәм эчтәлеге статистик күрсәткечләр белән генә аерылган мәкалә '''булмаска тиеш'''.
* Мәкаләне бәйгегә кертү югарыдагы нигезләрне һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү тәртибен]] кабул итүне аңлата.
* Сертификат һәм дипломнар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә (4 мәкаләне булдырган/яхшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә), урыннар һәм призлар исә туплаган сыйфат баллары нигезендә билгеләнә.
** Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Бәйле мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру белән башкарыла. Баетылган/булдырылган мәкаләләр бәхәс битенә түбәндәге калыпны урнаштыруыгыз сорала:<pre>{{Төмән вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=I|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз}}</pre>
** Бәйгенең Татарча Википедиядәге [[#Дан аллеясе|Дан аллеясенә]] һәр елгы чыгарылышы дәвамында булдырылган мәкаләләр өчен иң күп баллар алган 3-5 катнашучы кертелә.
* Казыйлар карары шикаять ителә алмый.
== Оештыручылар ==
<gallery mode=packed widths="80px" heights="80px">
Файл:Татнетны үстерү фонды.png|[[Татнетны үстерү фонды]]
Файл:Белем җәүһәрләре.png|[[Белем җәүһәрләре]]
File:Spbmf logo.jpg|[[Санкт-Петербург татар медиафорумы]]
File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|[[Татар порталлары берлеге]]
File:Black square.jpg|[[YASALMALAR|«YASALMALAR» халыкара татар программистлары берләшмәсе]]
File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|[[Википедия:Татарча язучы викимедистлар төркеме|Татарча язучы викимедистлар төркеме]]
File:Wiki science conference.svg|[[Википедия:Фән|Вики-Фән]]
</gallery>
== Чыгарылышлар ==
# [[Википедия:Марафоннар/Төмән/I|2026 февраль]]
# [[Википедия:Марафоннар/Төмән/II|2026 май]]
# [[Википедия:Марафоннар/Төмән/III|2026 август]]
# [[Википедия:Марафоннар/Төмән/IV|2026 ноябрь]]
# [[Википедия:Марафоннар/Төмән/V|2027 февраль]]
== Гамәлдәге тематик материаллар ==
{{seealso|Википедия:Проект:Төмән/Мәкаләләр исемлеге}}
== Дан аллеясе ==
<gallery mode=packed widths="100px" heights="100px">
Файл:TT-КышкыТөмән-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (TT)
Файл:RU-КышкыТөмән-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (RU)
Файл:EN-КышкыТөмән-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (EN)
</gallery>
{| cellpadding=4 cellspacing="0" class="wikitable sortable"
!#
!User
!'''Σ'''
![[Википедия:Марафоннар/Төмән/I#Нәтиҗәләр|I]]
![[Википедия:Марафоннар/Төмән/II#Нәтиҗәләр|II]]
|-
|1
|{{u|Динә Абдуллина}}
|1
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
| -
|-
|2
|{{u|Баныу}}
|1
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
| -
|-
|3
|{{u|A.Khamidullin}}
|1
|[[File:Bronze medal icon.svg|20px]]
| -
|-
|4
|{{u|Таңһылыу}}
|1
| -
|[[File:Gold medal icon.svg|20px]]
|-
|5
|{{u|Timlesj}}
|1
| -
|[[File:Silver medal icon.svg|20px]]
|-
|}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Фән|Татар теле}}
* [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Википедия:Марафоннар/Төмән Бу биткә мөрәҗәгатьләр статистикасы]
{{Википедия бүләкләре, медальләре һәм танылу юллары}}
[[Төркем:Проект:Төмән]]
fzqhtye9t8vl36dmrrbrwnb3bpqmkf2
Кызыл Сука (Удмуртия)
0
1390596
5936270
5792211
2026-06-04T08:22:50Z
Il Nur
6874
/* Тарихы */
5936270
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Кызыл Сука''' ({{lang-ru|Красная Соха}}, {{Lang-udm|Красная Соха}}) — [[Удмуртия|Удмурт Республикасының]] [[Кыяс районы]]ндагы юкка чыккан татар авылы. [[Тауҗамал]] авылы советына карган булган.
== Географиясе ==
Авыл республиканың көньяк өлешендә, ылыслы-киң яфраклы урманнар зонасында<ref name="стп">{{Cite web|url=http://kiyasovo.udmurt.ru/regulatory/grad/kiyas_2ispravlenno.doc|title=Схема территориального планирования Киясовского района Удмуртской Республики|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190728143618/http://kiyasovo.udmurt.ru/regulatory/grad/kiyas_2ispravlenno.doc|archivedate=2019-07-28|publisher=Официальный сайт администрации Киясовского района|accessdate=2021-11-28}}</ref>, [[Сарапул калкулыгы]] эчендә<ref name="стп" />, районның административ үзәге [[Кыяс (Удмуртия)|Кыяс]] авылыннан якынча 14 километр (туры сызык буенча) көньяк-көнбатышта урнашкан. Абсолют биеклек диңгез өслегеннән 98 метр биеклектә<ref>{{Cite web|url=https://www.geonames.org/483932/tavzyamal.html|title=Tavzyamal|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211128183514/https://www.geonames.org/483932/tavzyamal.html|archivedate=2021-11-28|language=en|publisher=GeoNames|accessdate=2021-11-28}}</ref> .
=== Климаты ===
Климат уртача континенталь дип характерлана, озын, салкын кышлар, кар аз ява һәм җәй чагыштырмача җылы була. Уртача еллык һава температурасы 2,3 °C. Иң җылы айның (июль) уртача һава температурасы 18,9 °C (абсолют максимум — 38 °C); иң салкынныкы (гыйнвар) −14,3 °C (абсолют минимум — 48 °C). Актив үсү чоры 130—135 көн дәвам итә. Уртача еллык явым-төшем күләме 500—600 мм, шуның 371 ммы апрель һәм октябрь арасында ява. Кар капламы 160—165 көн дәвам итә<ref name="стп"/> .
== Тарихы ==
Авыл 1930-еллардан билгеле, ул вакытта биредә 31 кеше яшәгән.<ref>[https://rodnaya-vyatka.ru/atd1930-tatar/pages/source/1 Списки сельсоветов и населенных пунктов по районам ТАССР. Казань, 1930.]</ref> 1948 елга кадәр Әгерҗе районына карган, аннары Удмуртиягә күчә.<ref>Татарская АССР: Административно-территориальное деление на 1 января 1948 года/ Сост.: Г.С.Губайдуллин. - Казань: Татгосиздат, 1948. - 220 с.</ref>
Соңгы тапкыр 1959 елда исәпкә алына, ул вакыт 80 кеше яшәгән, халкы татарлардан торган.<ref>[https://rodnaya-vyatka.ru/perepis1959/pages/source/5 Всесоюзная перепись населения 1959 г. Предварительные итоги. Численность наличного и постоянного населения и лиц в возрасте 18 лет и старше по каждому сельскому населенному пункту с указанием численно преобладающей национальности (форма Б) по Удмуртской АССР. // РГАЭ. Ф. 1562. Оп. 336. Д. 3704.]</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
[[Төркем:Кыяс районы торак пунктлары]]
8iglvi2bk6fw5acroli8fqjw9vy6mgm
Эгберт Хиршфельдер
0
1391589
5936274
5792456
2026-06-04T08:39:14Z
Il Nur
6874
5936274
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=апрель 2026}}
{{Спортчы}}
'''Эгберт Хиршфельдер''' ({{Lang-de|Egbert Hirschfelder}}; [[1942 ел]]ның [[13 июль|13 июле]], [[Берлин]] — [[2022 ел]]ның [[31 май|31 мае]], шунда ук<ref>{{Cite web|url=https://www.berliner-ruder-club.de/915-der-berliner-ruder-club-trauert-um-egbert-hirschfelder.html|title=Der Berliner Ruder-Club trauert um Egbert Hirschfelder|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221021191127/https://www.berliner-ruder-club.de/915-der-berliner-ruder-club-trauert-um-egbert-hirschfelder.html|archivedate=2022-10-21|last=Veit|first=Quack, Dr.|language=de-de|work=www.berliner-ruder-club.de|accessdate=2026-02-19}}</ref>) — немец ишкәкчесе.<ref>{{Cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics.html|title=Olympics Site Closed {{!}} Olympics at Sports-Reference.com|work=www.sports-reference.com|accessdate=2026-02-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sport-komplett.de/sport-komplett/sportarten/r/rudern/hst/68.html|title=Weltmeisterschaften (Herren - Teil 1)|work=www.sport-komplett.de|accessdate=2026-02-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://olympteka.ru/olymp/athlets/profile/2503.html|title=Хиршфельдер Эгберт (гребля академическая) — Двукратный Олимпийский чемпион|language=ru|work=Olympteka.ru: олимпийская энциклопедия, новости спорта, результаты, статистика|accessdate=2026-03-15}}</ref>
== Карьеры ==
1956 елдан 1964 елга кадәр ФРГ һәм ГДР спортчылары бер әләм астында Германиянең Берләшкән җыелмасы буларак ярышалар. 1964 елда Токиода үткән Олимпия уеннарында составында Петер Нойзель, Бернхард Бриттинг, Йоахим Вернер, Эгберт Хиршфельдер һәм Юрген Олке (рулевой) дүртәү алтын медаль яулыйлар. Финалда италиялеләр җыелмасын 2,40 секундка узып һәм Голландиялеләр җыелмасын 6,02 секундка узып китәләр. 1968 елда Мексикадагы Олимпия уеннарында ул сигезледә чыгыш ясый. Финалда Хорст Майер, Дирк Шрайер, Рюдигер Хеннинг, Вольфганг Хоттенротт, Лутц Убрихт, Эгберт Хиршфельдер, Йорг Зиберт, Нико Отт һәм Гюнтер Тирш җиңделәр, алар 0,98 секундка Австралия җыелмасын һәм 2,11 секундка СССР җыелмасын җиңәләр.
Копенгагенда Ауропа чемпионатында (1963) хиршфельдер рулевой белән дүртледә алтын медаль откан, ә Амстердамда Ауропа чемпионатында (1964) шул ук ярышларда икенче булган. Моннан тыш, ул вишида (1967) Ауропа чемпионатында сигезлелектә җиңә.
1972 елда Мюнхенда Олимпия уеннарын ачу тантанасы вакытында көнбатыш Алман сигезлеге Мюнхен олимпия стадионына Олимпия әләмен күтәрә.
1968 елда көмеш лавр яфрагы белән бүләкләнә, бу югары спорт Дәүләт бүләге.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
kv5tuv0xuwnwpe8ajtbisauyd7njprs
Википедия:Марафоннар/Төмән/II
4
1488187
5936235
5935710
2026-06-03T21:40:55Z
Frhdkazan
3171
/* Җәдвәл */ бәяләнде
5936235
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin-right:1em; float:right;">{{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}</div>
{{УК}}
«'''[[Википедия:Марафоннар/Төмән|Төмән]]'''» сезонлы вики-марафонының икенче (II) чыгарылышы, 1-31.05.2026 арасында үтә. Призлар фонды 10 000 сум <small>(Ozon.ru бүләк сертификатлары [[#Җәдвәл|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә таратыла)</small>
<p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>https://w.wiki/LEvN</nowiki></small>
== Туры килүче мәкаләләр ==
{{Википедия:Проект:Төмән/Мәкаләләр исемлеге}}
== Тәртип ==
* Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәркем катнаша ала.
* Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә:
*# Мәкалә 2026 елның 1-31 май арасында татар телендә язылырга тиеш.
*# Мәкалә [[ВП:Проект:Төмән]] исемлегенә керә.
*# Башка тел бүлекләрендәге тематик мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала.
*# Яңа булдырылган яки баетылган мәкалә 150 сүздән һәм 2500 байттан артык булырга тиеш.
*# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел.
*# Мәкаләне бәйгегә кертү өчен бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Төмән вики-марафоны мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла:
<pre>{{Төмән вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=II|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз исеме}}</pre>
* Жюри темага туры килмәүче мәкаләләрне бәйгедән чыгара, исәпләнгән сыйфат баллары нигезендә бүләкләрне тарата. Казыйлар карары шикәят ителә алмый.
* Бүләкләү:
*# 1 яки күбрәк квалификацион мәкаләне кертү = катнашу сертификатны тутыру/бастыру/куллану хокукы, кулланучы хисап язмагыз бәяләү таблицасына, мәкаләгез марафон материалларны караулар статистикасында күрсәтелә, Викимедиа хисап язмагыз битенә вики-марафонның электрон сертификаты урнаштырыла.
*# 4 яки күбрәк квалификацион мәкаләне кертү = + финалист дипломы + акчалы бүләк сертификаты (күләме тупланган сыйфат баллары нигезендә билгеләнә, 500 сум яки күбрәк өлешкә хокукы булганнарга тапшырыла).
*# Сыйфат баллары буенча алдынгы 3 катнашучы = + хисап язмалары марафонның [[Википедия:Марафоннар/Төмән#Дан аллеясе|Дан аллеясенә]] дә кертелә.
* Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Бәйле мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру белән башкарыла. Мәкаләне бәйгегә кертү югарыдагы нигезләрне һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү тәртибен]] кабул итүне аңлата (''яңа булдырылган мәкалә гадәттә күбрәк сыйфат балларны китерә ала!'').
== Оештыручылар ==
<gallery mode=packed widths="80px" heights="100px">
Файл:Татнетны үстерү фонды.png|[[Татнетны үстерү фонды]]
File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|[[Татар порталлары берлеге]]
File:Black square.jpg|[[YASALMA|«YASALMA» халыкара татар программистлары берләшмәсе]]
File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|[[Википедия:Татарча язучы викимедистлар төркеме|Татарча Википедия волонтёрлары]]
</gallery>
* Бүләкләү өчен жюри җаваплы.
** Жюри рәисе — {{u|Il Nur}} (Казан)
** Жюри рәисе ярдәмчесе — {{u|Blackisnewyellow}} (Казан)
* Техник бит-коралларны булдыручы — [[Фәрһад Фәткуллин]]
== Ярдәм материаллары ==
{{seealso|d:Q6173448#sitelinks-wikipedia}}
== Бәяләү ==
<gallery mode=packed widths="60px" heights="100px">
Файл:TT-ЯзгыТөмән-2026-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (TT)
Файл:RU-ЯзгыТөмән-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (RU)
Файл:EN-ЯзгыТөмән-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (EN)
Файл:TT-ЯзгыТөмән-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (TT)
Файл:RU-ЯзгыТөмән-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (RU)
Файл:EN-ЯзгыТөмән-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (EN)
</gallery>
* Исәпләнүгә марафон темасына туры килүче, [[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге вики-тәртипләрне]] бозмаган, [[Википедия:Татар Википедиясе теле|әдәби телнең белешмә-энциклопедик стиле нормаларына туры килгән эчтәлек]] кенә кертелә.
=== Процесс ===
* Бәйге тәмамлануга жюри кабул иткән мәкаләләр нигезендә башкарыла.
* Техник исәпләү өчен җаваплысы — [[Фәрһад Фәткуллин]] ({{u|frhdkazan}}, Казан)
* [https://www.youtube.com/watch?v=c3AW-hPtOVs Мәкаләне бәяләү процессы видеосы] <small>(«[[Википедия:Бәйгеләр/Минем Татарстан|Минем Татарстан 2020-2021]]» үрнәгендә)</small>
* Процедура:
*# Ярым-автоматик күләм-вакыт буенча пре-квалификацияләү һәм кулланучы битләренә катнашу калыпларын урнаштыру. <pre>{{Төмән вики-марафоны катнашучысы|чыгарылыш=II}}</pre>
*# Узганнар арасыннан, катнашучы ''булдырылган'' һәм ''тулыландырылган'' мәкаләләрдән очраклы рәвештә 2шәр мәкалә сайланыла һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|Баллар бирү тәртибе]] нигезендә тирән тикшерелә (''яңа булдырылган мәкалә гадәттә күбрәк сыйфат балларны китерә ала!'')
*# Катнашучы һәр бер категориягә керткән мәкаләләре өчен уртача балл исәпләнелә
*# Уртача баллар бу категориядә булган квалификацион мәкаләләре санына тапкырлана, нәтиҗәләре кушыла.
=== Җәдвәл ===
(8) Тәҗрибә коэффициенты — бәйге башлануга вики-тәҗрибәсе 6 һәм 12 айдан ким булган яңа кулланучылардан таләп ителгән ихтыяр көчен тану өчен ясала.
{| cellpadding=4 cellspacing="0" class="wikitable sortable"
!№
!Кулланучы</br><small>User</small></br>(2)
!Теркәлгәне</br><small>Registered</small></br>(3)
!Квалификация яңа</br><small>Qualified New</small></br>(4)
!Бәяләү яңа</br><small>Random mean New</small></br>(5)
!Квалификация тулыл.</br><small>Qualified Improved</small></br>(6)
!Бәяләү тулыл.</br><small>Random mean Improved</small></br>(7)
!Тәҗрибә коэф</br><small>Experience coef.</small></br>(8)
!Тулаем балл</br><small>Total Points</small></br><small>[(4)*(5)+(6)*(7)]*(8)</small>
!Өлеше(%)</br><small>Contribution %</small>
!Өлеше(сум)</br><small>Ozon.ru</small>
|-
|Σ
|[[:Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре|2]]
|[[:Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре|45]]
|[https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-II-new 45]
|([[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|#]]+[[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|#]])/2=Ур.арифм.
|[https://fountain.toolforge.org/editathons/myriadtatar-II-improved 0]
|0
|<small>1-тәҗрибәле, 2-12 айгача, 3-6 айгача</small>
|<!--Σ результатов в строках ниже -->{{#expr:{{formatnum:9450|R}}+{{formatnum:6180|R}}}}
|100%
|10000
|-
|1
|{{u|Таңһылыу}}
|[[:Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре — Таңһылыу|30]]
|<!-- [4] -->30
|<!-- [5] -->([[Бәхәс:Диэлектрик#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|342]]+[[Бәхәс:Трансплантация#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|288]])/2=315
|<!-- [6] -->0
|<!-- [7] -->0
|<!-- [8] 1-тәҗрибәле, 2 - 12 айгача, 3 - 6 айгача -->[[Special:CentralAuth/Таңһылыу|1]]
|<!-- [9] -->{{#expr:({{formatnum:30|R}}*{{formatnum:315|R}}+{{formatnum:0|R}}*{{formatnum:0|R}})*{{formatnum:1|R}}}}
|<!-- [10] -->{{#expr:({{formatnum:30|R}}*{{formatnum:315|R}}+{{formatnum:0|R}}*{{formatnum:0|R}})*{{formatnum:1|R}}/15630*100 round 2}}
|<!-- [11] -->{{#expr:({{formatnum:30|R}}*{{formatnum:315|R}}+{{formatnum:0|R}}*{{formatnum:0|R}})*{{formatnum:1|R}}/15630*10000 round 0}}
|-
|2
|{{u|Timlesj}}
|[[:Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре — Timlesj|15]]
|<!-- [4] -->15
|<!-- [5] -->([[Бәхәс:Кентавр#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|504]]+[[Бәхәс:Театр (архитектура корылмасы)#II_Төмән_вики-марафоны бәяләү җәдвәле|320]])/2=412
|<!-- [6] -->0
|<!-- [7] -->0
|<!-- [8] 1-тәҗрибәле, 2 - 12 айгача, 3 - 6 айгача -->[[Special:CentralAuth/Timlesj|1]]
|<!-- [9] -->{{#expr:({{formatnum:412|R}}*{{formatnum:15|R}}+{{formatnum:0|R}}*{{formatnum:0|R}})*{{formatnum:1|R}}}}
|<!-- [10] -->{{#expr:({{formatnum:412|R}}*{{formatnum:15|R}}+{{formatnum:0|R}}*{{formatnum:0|R}})*{{formatnum:1|R}}/15630*100 round 2}}
|<!-- [11] -->{{#expr:({{formatnum:412|R}}*{{formatnum:15|R}}+{{formatnum:0|R}}*{{formatnum:0|R}})*{{formatnum:1|R}}/15630*10000 round 0}}
|-
|}
== Шулай ук карагыз ==
<div style="margin-right:1em; float:right;">
{{Кнопка|:Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре төркеме|class=mw-ui-progressive}}
</div>
* Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Википедия:Марафоннар/Төмән/II Бу биткә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-10&pages=Төркем:Википедия:II_Төмән_марафоны_мәкаләләре Теркәлгән мәкаләләр төркеменә]
[[Төркем:Проект:Төмән]]
7b9cam72op5lo10xc62gajryab5b6dw
Бәхәс:Трансплантация
1
1488681
5936231
5853968
2026-06-03T20:40:31Z
Frhdkazan
3171
II Төмән вики-марафоны бәяләү җәдвәле 288 балл
5936231
wikitext
text/x-wiki
{{10000}}
{{Төмән вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=II|кулланучы= Таңһылыу}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Таңһылыу| ил = Русия| ил2 = | ил3 = | тема= медицина| тема2=фән | тема3=}}
== II Төмән вики-марафоны бәяләү җәдвәле ==
«[[Википедия:Марафоннар/Төмән/II|II Төмән]]» бәйгесе чикләрендә булдырылган мәкаләне [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү җәдвәле]]:
{|
| #
| Критерий
| күрсәткеч
| +/*
|-
| 1
| '''Мәгълүмати калыплар''': {{tl|УК}} яки тематик карточкасы, {{tl|Тышкы сылтамалар}}, {{tl|Бу темага Татнетта}}, башка төр [[:Төркем:Навигацион калыплар|навигацион калыплар]] - юк, 1-2, 3+
| 2
| *
|-
| 2
| '''Тексттагы вики-сылтамалар''': Мәкаләдән башкаларга [[ВП:Викиләштерү|вики-сылтамалар]] урнаштырылган (0-2/3-7/8+, визуаль)
| 3
| *
|-
| 3
| '''Википедия:Бирегә нәрсә сылтый''': Мәкалә Вики эченә яхшы кертелгән (0/1-5/6+, сул баганадан ''Кораллар: Бирегә нәрсә сылтый'' төймәсенә басып күренә)
| 2
| *
|-
| 4
| '''Википедия:Таләп ителгән көч''': Тулыландыру (1), тәрҗемә юлы белән булдырылган яңа мәкалә (2) яки чыганаклар буенча язылган яңа мәкалә (3) - Мәкалә тарихыннан һәм вики-ара тикшерү белән билгеләнә.
| 2
| *
|-
| 5
| '''Кереш өлеше''': Феноменның [[w:tt:Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятлелеген]] һәм асылын кыскача ачыклаучы кереш бүлеге (''калганын укымасам, нәрсә белүем җитә'', юк - бар - темага юлны ача - җитәрлек аңлата)
| 1
| +
|-
| 6
| '''Мәкалә [[w:tt:Википедия:Сурәтләү|сурәтләнгән]]'''
| 1
| +
|-
| 7
| '''Чыганаклар саны/тасвирланышы''': [[w:tt:Википедия:Тикшереп булучанлык|Мәгълүматны тикшереп алу]] өчен бәйсез чыганакларга [[w:tt:Википедия:Чыганакларны күрсәтү|искәрмәләр]], сылтамалар, аларның күләме, табу җиңеллеге һәм [[w:tt:Википедия:Абруйлы чыганаклар|абруйлылык дәрәҗәсе]]
| 2
| +
|-
| 8
| '''Татар фәнен һәм татарча чыганакларны популярлаштыру''': [[ТР ФА]]нең татар институтлары, [[Татмедиа]], [[Бөтендөнья татарлар конгрессы]] басмалары һәм башка татар телле сайтлары мәкаләләренә, [[Викимәгълүмат]] элементында — «[[Tatarica (энциклопедия)|Tatarica]]» энциклопедиясенең бәйле татар/рус версияләренә сылтама урнаштыру
| 0
| +
|-
| 9
| '''Мәгариф, фән, югары белем һәм мәдәният өлкәсендә эшләүче Татарстан, дөньяның бар суверен илләре, БМО һәм башка дәүләтара оешмаларга караган рәсми тематик авторитетларны таныту''': мәкаләдә бәйле Татарстан, дөньяның бар суверен илләренең рәсми илкүләм һәм төбәк, ЮНЕСКО, гомумән БМО системасы һәм башка дәүләтара оешмаларының тематик институтлары мәгълүматлары телгә алына һәм/яки сайтларындагы тематик материалларга искәрмәләр/сылтамалар китерелгән (0/1-2/3-4/5+, визуаль)
| 1
| +
|-
| 10
| '''[[w:tt:Википедия:Төркемләү|Төркемләү]] төгәллеге'''
| 2
| +
|-
| 11
| '''Мәкалә структурасы''': Стандарт бүлекләре барлыгы, детальлелеге
| 1
| +
|-
| 12
| '''Татар теле һәм стиль''': Белешмә-энциклопедик стильдә, нейтраль караштан, лексика сайлавы.
| 3
| +
|-
| 13
| '''Текст күләме''': (Стандарт, *2/+, *3/+, *4/+)
| 1
| +
|-
| 14
| '''Викимәгълүмат: ясалма интеллект аңларлык элементы татарчалаштырылган''': (0/Тамгасы/Тасвирламасы/Синонимнары)
| 0
| +
|-
| 15
| '''Викимәгълүмат: элементы фактлар белән тутырылган''': (0-2/3-7/8+, визуаль)
| 1
| *
|-
| 16
| '''Викимәгълүмат: элемент чыганаклар белән дәлилләнгән''': (0/1-2/3+, визуаль)
| 1
| *
|-
| 17
| '''Викимәгълүмат:Бирегә нәрсә сылтый''': Элемент Вики эченә яхшы кертелгән (0/1-5/6+, сул баганадан ''Кораллар: Бирегә нәрсә сылтый'' төймәсенә басып күренә)
| 1
| *
|-
| colspan="2" |'''Нәтиҗә:''' [1]*[2]*[3]*[4]*([5]+[6]+[7]+[8]+[9]+[10]+[11]+[12]+[13]+[14])*[15]*[16]*[17]=24*(12)
|'''288'''
|}
'''Казый''' --[[Кулланучы:Frhdkazan|frhdkazan]] ([[Кулланучы бәхәсе:Frhdkazan|бәхәс]]) 3 июн 2026, 20:40 (UTC)
gwh14va2lh33t11cjsoxeipxk849vlz
Бәхәс:Диэлектрик
1
1488771
5936233
5864167
2026-06-03T21:30:46Z
Frhdkazan
3171
II Төмән вики-марафоны бәяләү җәдвәле 342
5936233
wikitext
text/x-wiki
{{10000}}
{{Төмән вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=II|кулланучы= Таңһылыу}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел= 2026|кулланучы= Таңһылыу| ил = Русия| ил2 = | ил3 = | тема= физика| тема2=фән | тема3=}}
== II Төмән вики-марафоны бәяләү җәдвәле ==
«[[Википедия:Марафоннар/Төмән/II|II Төмән]]» бәйгесе чикләрендә булдырылган мәкаләне [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү җәдвәле]]:
{|
| #
| Критерий
| күрсәткеч
| +/*
|-
| 1
| '''Мәгълүмати калыплар''': {{tl|УК}} яки тематик карточкасы, {{tl|Тышкы сылтамалар}}, {{tl|Бу темага Татнетта}}, башка төр [[:Төркем:Навигацион калыплар|навигацион калыплар]] - юк, 1-2, 3+
| 1
| *
|-
| 2
| '''Тексттагы вики-сылтамалар''': Мәкаләдән башкаларга [[ВП:Викиләштерү|вики-сылтамалар]] урнаштырылган (0-2/3-7/8+, визуаль)
| 3
| *
|-
| 3
| '''Википедия:Бирегә нәрсә сылтый''': Мәкалә Вики эченә яхшы кертелгән (0/1-5/6+, сул баганадан ''Кораллар: Бирегә нәрсә сылтый'' төймәсенә басып күренә)
| 3
| *
|-
| 4
| '''Википедия:Таләп ителгән көч''': Тулыландыру (1), тәрҗемә юлы белән булдырылган яңа мәкалә (2) яки чыганаклар буенча язылган яңа мәкалә (3) - Мәкалә тарихыннан һәм вики-ара тикшерү белән билгеләнә.
| 2
| *
|-
| 5
| '''Кереш өлеше''': Феноменның [[w:tt:Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятлелеген]] һәм асылын кыскача ачыклаучы кереш бүлеге (''калганын укымасам, нәрсә белүем җитә'', юк - бар - темага юлны ача - җитәрлек аңлата)
| 3
| +
|-
| 6
| '''Мәкалә [[w:tt:Википедия:Сурәтләү|сурәтләнгән]]'''
| 1
| +
|-
| 7
| '''Чыганаклар саны/тасвирланышы''': [[w:tt:Википедия:Тикшереп булучанлык|Мәгълүматны тикшереп алу]] өчен бәйсез чыганакларга [[w:tt:Википедия:Чыганакларны күрсәтү|искәрмәләр]], сылтамалар, аларның күләме, табу җиңеллеге һәм [[w:tt:Википедия:Абруйлы чыганаклар|абруйлылык дәрәҗәсе]]
| 3
| +
|-
| 8
| '''Татар фәнен һәм татарча чыганакларны популярлаштыру''': [[ТР ФА]]нең татар институтлары, [[Татмедиа]], [[Бөтендөнья татарлар конгрессы]] басмалары һәм башка татар телле сайтлары мәкаләләренә, [[Викимәгълүмат]] элементында — «[[Tatarica (энциклопедия)|Tatarica]]» энциклопедиясенең бәйле татар/рус версияләренә сылтама урнаштыру
| 0
| +
|-
| 9
| '''Мәгариф, фән, югары белем һәм мәдәният өлкәсендә эшләүче Татарстан, дөньяның бар суверен илләре, БМО һәм башка дәүләтара оешмаларга караган рәсми тематик авторитетларны таныту''': мәкаләдә бәйле Татарстан, дөньяның бар суверен илләренең рәсми илкүләм һәм төбәк, ЮНЕСКО, гомумән БМО системасы һәм башка дәүләтара оешмаларының тематик институтлары мәгълүматлары телгә алына һәм/яки сайтларындагы тематик материалларга искәрмәләр/сылтамалар китерелгән (0/1-2/3-4/5+, визуаль)
| 1
| +
|-
| 10
| '''[[w:tt:Википедия:Төркемләү|Төркемләү]] төгәллеге'''
| 2
| +
|-
| 11
| '''Мәкалә структурасы''': Стандарт бүлекләре барлыгы, детальлелеге
| 3
| +
|-
| 12
| '''Татар теле һәм стиль''': Белешмә-энциклопедик стильдә, нейтраль караштан, лексика сайлавы.
| 3
| +
|-
| 13
| '''Текст күләме''': (Стандарт, *2/+, *3/+, *4/+)
| 3
| +
|-
| 14
| '''Викимәгълүмат: ясалма интеллект аңларлык элементы татарчалаштырылган''': (0/Тамгасы/Тасвирламасы/Синонимнары)
| 0
| +
|-
| 15
| '''Викимәгълүмат: элементы фактлар белән тутырылган''': (0-2/3-7/8+, визуаль)
| 1
| *
|-
| 16
| '''Викимәгълүмат: элемент чыганаклар белән дәлилләнгән''': (0/1-2/3+, визуаль)
| 1
| *
|-
| 17
| '''Викимәгълүмат:Бирегә нәрсә сылтый''': Элемент Вики эченә яхшы кертелгән (0/1-5/6+, сул баганадан ''Кораллар: Бирегә нәрсә сылтый'' төймәсенә басып күренә)
| 1
| *
|-
| colspan="2" |'''Нәтиҗә:''' [1]*[2]*[3]*[4]*([5]+[6]+[7]+[8]+[9]+[10]+[11]+[12]+[13]+[14])*[15]*[16]*[17]=18*(19)=
|'''342'''
|}
'''Казый''' --[[Кулланучы:Frhdkazan|frhdkazan]] ([[Кулланучы бәхәсе:Frhdkazan|бәхәс]]) 3 июн 2026, 21:30 (UTC)
e0nxqkhjoye2rg5hgvfdhybsqlwtcbc
Гимннар тәрҗемәләре
0
1488961
5936249
5935719
2026-06-04T01:48:35Z
LiebSinger
60321
5936249
wikitext
text/x-wiki
== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==
'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br>
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br>
=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br>
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br>
Уара уда, Аԥсынра!<br>
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br>
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br>
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br>
Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br>
Рада, Раида, Рарира!<br>
Рада, Рерама, Рерашьа!<br>
Нарҭаа риира-зиироу<br>
Афырхацәа Ран-Гәашьа<br>
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br>
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br>
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br>
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br>
Аишьцәа, шәнеибац!<br>
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br>
Ҳазшаз илаԥш<br>
Ҳхыуп иаҳхымшәо<br>
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br>
Игылеит ҳамра,<br>
Иақәым ҭашәара!<br>
Урылагәырӷьа,<br>
Анра-ахшара,<br>
Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br>
https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg
=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br>
'''''English'''''<br>
Australians all let us rejoice<br>
For we are one and free;<br>
We’ve golden soil and wealth for toil,<br>
Our home is girt by sea;<br>
Our land abounds in nature’s gifts,<br>
Of beauty rich and rare;<br>
In history’s page let every stage,<br>
Advance Australia Fair!<br>
In joyful strains then let us sing:<br>
“Advance Australia Fair!”<br>
Beneath our radiant southern Cross,<br>
We’ll toil with hearts and hands;<br>
To make this Commonwealth of ours<br>
Renowned of all the lands;<br>
For those who’ve come across the seas<br>
We’ve boundless plains to share;<br>
With courage let us all combine<br>
To advance Australia fair.<br>
In joyful strains then let us sing<br>
«Advance Australia fair!»<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
https://wikiway.com/australia/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Хезмәт куеп, алтын җирне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа,<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Land der Berge, Land am Strome'''<br>
Land der Berge, Land am Strome,<br>
Land der Äcker, Land der Dome,<br>
Land der Hämmer, zukunftreich:<br>
Heimat grosser Töchter und Söhne,<br>
Volk, begnadet für das Schöne,<br>
Vielgerühmtes Österreich,<br>
Vielgerühmtes Österreich.<br>
Heiss umfehdet, wild umstritten,<br>
Liegst dem Erdteil du inmitten,<br>
Einem starken Herzen gleich.<br>
Hast seit frühen Ahnentagen<br>
Hoher Sendung Last getragen,<br>
Vielgeprüftes Österreich,<br>
Vielgeprüftes Österreich.<br>
Mutig in die neuen Zeiten,<br>
Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br>
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br>
Einig laß in Jubelchören,<br>
Vaterland, dir Treue schwören,<br>
Vielgeliebtes Österreich,<br>
Vielgeliebtes Österreich!<br>
https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg
https://wikiway.com/austria/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br>
Таулар һәм дәрьялар иле,<br>
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br>
Килер көнгә мәдхия;<br>
Олы шәхесләр Ватаны,<br>
Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия.<br>
Дәгъва-яуларны күп күргән,<br>
Урыны кыйтга түреннән –<br>
Куәтле йөрәк гүя;<br>
Ул борынгы заманнардан<br>
Бөек максатка юлланган –<br>
Күп сыналган Австрия,<br>
Күп сыналган Австрия.<br>
Яңа чорга кыю атлый,<br>
Иреккә инабәт саклый<br>
Һәм хезмәткә баш ия!<br>
Туганнар бердәмлегендә,<br>
Безнең тугрылык гаһдендә –<br>
Сөекле ил Австрия,<br>
Сөекле ил Австрия!<br>
=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''<br>
Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br>
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br>
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br>
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Minlərlə can qurban oldu, <br>
Sinən hərbə meydan oldu! <br>
Hüququndan keçən əsgər! <br>
Hərə bir qəhrəman oldu! <br>
Sən olasan gülüstan, <br>
Sənə hər an can qurban! <br>
Sənə min bir məhəbbət <br>
Sinəmdə tutmuş məkan!<br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Bayrağını yüksəltməyə, <br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Cümlə gənclər müştaqdır! <br>
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/
https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/
https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/
'''''Татар телендә'''''<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br>
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br>
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Җирең хәрби мәйдан булды,<br>
Меңләгәннәр корбан булды!<br>
Синең хаклыгыңны яклап,<br>
Барчасы каһарман булды!<br>
Син булсын дип гөлстан,<br>
Сиңа һәрбер җан корбан!<br>
Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br>
Йөрәктә тотам мәкян!<br>
Намусыңны керләмәскә,<br>
Байрагыңны кимсетмәскә,<br>
Намусыңны керләмәскә<br>
Барча яшьләр җан аткан!<br>
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)<br>
'''''Në shqip'''''<br>
'''Himni i Flamurit'''<br>
Rreth flamurit të përbashkuar<br>
Me një dëshir’ e një qëllim,<br>
Të gjith’ atje duke u betuar<br>
Të lidhim besën për shpëtim.<br>
Chorus (2):<br>
Prej lufte veç ai largohet<br>
Që është lindur tradhëtor,<br>
Kush është burrë nuk frikësohet,<br>
Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br>
https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Байрак гимны'''<br>
Байрак астында без берләштек<br>
Уртак теләкләр-максатларда,<br>
Ант иттек без, көрәшергә дип<br>
Азатлыгыбызны якларга.<br>
Кушымта (2):<br>
Читләшер бу изге көрәштән<br>
Сатлык булып туган гына,<br>
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br>
Шәһит булыр ил хакына.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Auferstanden aus Ruinen...'''<br>
Auferstanden aus Ruinen<br>
und der Zukunft zugewandt,<br>
laßt uns Dir zum Guten dienen,<br>
Deutschland, einig Vaterland.<br>
Alte Not gilt es zu zwingen,<br>
und wir zwingen sie vereint,<br>
denn es muß uns doch gelingen,<br>
daß die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
Glück und Friede sei beschieden<br>
Deutschland, unserm Vaterland,<br>
alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br>
reicht den Völkern eure Hand.<br>
Wenn wir brüderlich uns einen,<br>
schlagen wir des Volkes Feind,<br>
laßt das Licht des Friedens scheinen,<br>
daß nie eine Mutter mehr<br>
ihren Sohn beweint,<br>
ihren Sohn beweint.<br>
Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br>
lernt und schafft wie nie zuvor,<br>
und der eig’nen Kraft vertrauend<br>
steigt ein frei Geschlecht empor.<br>
Deutsche Jugend, bestes Streben<br>
unsres Volks in dir vereint,<br>
wirst du Deutschlands neues Leben.<br>
Und die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br>
Хәрабәдән күтәрелеп,<br>
киләчәккә юл тоткан,<br>
без Сиңа итик игелек,<br>
Алмания, бердәм Ватан.<br>
Бердәм булгач, барча киртә<br>
юкка чыга бүген дә, –<br>
һәм безнең кулдан бу килә;<br>
кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
Ураз-бәхет насыйп булсын<br>
алманнар Ватанына,<br>
дуслык кулларын ул сузсын<br>
дөнья халыкларына.<br>
Туганнарча бердәмлектә<br>
җиңеп халык дошманын,<br>
яшик хөрлек-иминлектә, –<br>
ана, улын югалтып,<br>
һич еламасын,<br>
һич еламасын.<br>
Иҗат итеп, белем алып,<br>
йортлар салыйк, җир сөрик,<br>
үз көчебезгә таянып,<br>
яңа буын үстерик.<br>
Алман яшьләре, гавамның<br>
омтылышлары – сездә,<br>
сез – киләчәге Ватанның.<br>
Кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Für das deutsche Vaterland.<br>
Danach laßt uns alle streben<br>
Brüderlich mit Herz und Hand.<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Sind des Glückes Unterpfand.<br>
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/
https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Алман җирендә хаким.<br>
Изге туганлык хисләрен<br>
Йөртсен күңeлендә һәркем.<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Безнең бәхет солтаны.<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''<br>
Кӧк теҥери јылдыстар,<br>
Улу, јайым Кан-Алтай.<br>
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br>
Агару, јебрен Алтай.<br>
Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br>
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br>
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br>
Ӧчӱп калар учуры јок.<br>
Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br>
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br>
Элен чактарга корула,<br>
Россияла бис јажына.<br>
Алтай!<br>
https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg
Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Күк йөзендә йолдызлар,<br>
Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br>
Өчтүбә, урманлы таулар –<br>
Борынгы, изге Алтай.<br>
Өч түбәле Хан-Алтай,<br>
Юк янтык булган чагы.<br>
Мәңгелек ут янган җирнең<br>
Юк сүрелер учагы.<br>
Алтай – без үскән төбәк,<br>
Алтай – мәңгелек терәк.<br>
Гомерлек бу язмышыбыз,<br>
Русиядә тормышыбыз.<br>
Алтай!<br>
=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''<br>
'''The Star-Spangled Banner'''<br>
Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br>
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br>
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br>
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br>
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br>
Gave proof through the night that our flag was still there. <br>
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave? <br>
On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br>
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br>
What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br>
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br>
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br>
In fully glory reflected, now shines on the stream: <br>
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave. <br>
And where is that band who so vauntingly swore <br>
That the havoc of war and the battle’s confusion <br>
A home and a country should leave us no more! <br>
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br>
No refuge could save the hireling and slave <br>
From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br>
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave!<br>
Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br>
Between their loved home and the war’s desolation: <br>
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br>
Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br>
Then conquer we must, when our cause it is just. <br>
And this be our motto: “In God is our trust”. <br>
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave.<br>
https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br>
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br>
Без аны данладык кич кояш батканда?<br>
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br>
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br>
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br>
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br>
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br>
Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br>
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br>
Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br>
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br>
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br>
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br>
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br>
Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br>
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br>
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br>
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br>
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br>
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br>
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br>
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br>
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br>
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br>
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br>
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br>
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
=== '''АНГОЛА''' ===
=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''<br>
'''El Gran Carlemany'''<br>
El gran Carlemany, mon pare,<br>
dels alarbs em deslliurà,<br>
I del cel vida em donà,<br>
de Meritxell, la gran Mare.<br>
Princesa nasquí i Pubilla<br>
entre dues nacions, neutral;<br>
sols resto l'única filla,<br>
de l'imperi Carlemany.<br>
Creient i lliure onze segles,<br>
creient i lliure vull ser.<br>
Siguin els furs mos tutors<br>
i mos Prínceps defensors!<br>
I mos Prínceps defensors!<br>
https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/
https://wikiway.com/andorra/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Бөек Карл'''<br>
Гарәпләрдән азат иткән<br>
Бөек Карл, газиз атам,<br>
Һәм күктән бүләк иңдергән<br>
Меричель, изге анам.<br>
Кыйрал кызы булып тудым –<br>
Ике халыкка бердән;<br>
Ялгыз варис булып калдым<br>
Бөек Карл дәүләтеннән.<br>
Азат, диндар унбер гасыр,<br>
Шул халәттә калсамчы.<br>
Кануннар булсын яклаучым,<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''<br>
We thy sons and daughters stand<br>
Strong and firm in<br>
Peace or danger<br>
To safe-guard our Native Land<br>
We commit ourselves to building<br>
A true nation brave and free;<br>
Ever striving, ever seeking,<br>
Dwell in love and unity<br>
Raise the standard! Raise it boldly!<br>
Answer now to duty’s call<br>
To the service of thy country,<br>
Sparing nothing, giving all;<br>
Gird your loins and join the battle<br>
‘Gainst fear, hate and poverty,<br>
Each endeavouring, all achieving,<br>
Live in peace where man is free.<br>
God of nations, let Thy blessings<br>
Fall upon this land of ours;<br>
Rain and sunshine ever sending,<br>
Fill her fields with crops and flowers;<br>
We her children do implore Thee,<br>
Give us strength, faith, loyalty,<br>
Never failing, all enduring<br>
To defend her liberty.<br>
https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/
=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''<br>
'''¡Oid mortales!'''<br>
¡Oid mortales! el grito sagrado:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Oid el ruido de rotas cadenas:<br>
Ved en trono a la noble Igualdad.<br>
¡Ya su trono dignísimo abrieron<br>
Las provincias unidas del Sud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
'''''Refren''''':<br>
Sean eternos los laureles<br>
Que supimos conseguir,<br>
Que supimos conseguir.<br>
Coronados de gloria vivamos<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir!<br>
https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg
'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br>
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br>
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br>
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br>
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br>
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br>
Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br>
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
Уңышларга ирешәбез,<br>
Булсын ил мәңгелектә,<br>
Булсын ил мәңгелектә.<br>
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br>
=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''<br>
(гарәп тексты транскрипциясе)<br>
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br>
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br>
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br>
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br>
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br>
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br>
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br>
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br>
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br>
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br>
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br>
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br>
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br>
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br>
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br>
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br>
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br>
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br>
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br>
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br>
Qad madadnā laka yā majdu yadā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg
https://wikiway.com/algeria/gimn/
'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br>
Барысын да юк итүче яшен белән,<br>
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br>
Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br>
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br>
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br>
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br>
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br>
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br>
Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br>
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br>
Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br>
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br>
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br>
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Батырларыбыз төзер батальоннар,<br>
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br>
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br>
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br>
“Азатлык фронты”на турылыклы<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br>
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br>
Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br>
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br>
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br>
=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''<br>
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br>
Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br>
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br>
Csaba királyfi, csillagösvényen!<br>
'''''Refrén (2):'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br>
Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br>
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br>
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br>
'''''Refrén:'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg
'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br>
Язмышлар безне йөртми кайда гына<br>
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br>
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br>
Алып чык аны йолдызлы юлга.<br>
'''''Кушымтасы (2):'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
Маҗар телле кавемнәр арасында<br>
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br>
Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br>
Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br>
=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''<br>
'''Մեր Հայրենիք'''<br>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br>
Որ ապրել է դարեդար<br>
Յուր որդիքը արդ կանչում են<br>
Ազատ, անկախ Հայաստան։<br>
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br>
Որ իմ ձեռքով գործեցի<br>
Գիշերները ես քուն չեղայ,<br>
Արտասուքով լվացի։<br>
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br>
Նուիրական մեր նշան<br>
Թող փողփողի թշնամու դեմ<br>
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br>
Ամենայն տեղ մահը մի է<br>
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br>
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br>
Ազատության կը զոհվի։<br>
https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Безнең Ватаныбыз'''<br>
Безнең азат Ватаныбыз –<br>
Яшьтәш ул гасырларга,<br>
Балаларын чакыра бүген<br>
Ирекле Әрмәнстанга.<br>
Менә сиңа байрак, абый,<br>
Үз кулым белән тектем,<br>
Төннәр буена йокламый,<br>
Күз яшьләремне түктем.<br>
Кара әле өч төс туга –<br>
Безнең изге тамгабыз,<br>
Балкып торсын бар дошманга<br>
Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br>
Юктыр узмыш язмышлардан,<br>
Кеше үлә бер генә,<br>
Халкына җан фида булган –<br>
Изгелектә мәңгегә.<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود'''<br>
دا وطن افغانستان دى<br>
دا عزت د هر افغان دى<br>
كور د سولې، كور د تورې<br>
هر بچى يې قهرمان دى<br>
دا وطن د ټولو كور دى<br>
د بلوڅو، د ازبكو<br>
د پښتون او هزارهوو<br>
د تركمنو، د تاجكو<br>
ور سره عرب، ګوجر دي<br>
پاميريان، نورستانيان<br>
براهوي دي، قزلباش دي<br>
هم ايماق، هم پشايان<br>
دا هيواد به تل ځلېږي<br>
لكه لمر پر شنه آسمان<br>
په سينې كې د آسيا به<br>
لكه زړه وي جاويدان<br>
نوم د حق مو دى رهبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
Укылышы:<br>
'''Milli surud'''<br>
Dā watan Afgānistān dai,<br>
dā izat də har Afgān dai<br>
Kor də sor, kor də ture,<br>
har bačai ye qahramān dai<br>
Dā watan də ttolo kor dai,<br>
də Baločo, də Uzbəko<br>
də Pax̌tun aw Hazārawo,<br>
də Turkməno, də Tāǰəko<br>
Wər sara Arəb, Guǰər di,<br>
Pāmiryān, Nuristānyān<br>
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br>
ham Aymāq, ham Pašāyān<br>
Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br>
ləka lmar pər šnə āsmān<br>
Pə sine ke də Āsyā ba,<br>
ləka zrrə wi ǰāwidān<br>
Num də haq mo dai rahbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar<br>
https://wikiway.com/afganistan/gimn/
https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/
'''Милли суруд'''<br>
Бу ил — безнең Әфганстан,<br>
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br>
Солых җире, кылыч җире,<br>
Һәр улы аның каһарман.<br>
Күп кавем илгә ватандар:<br>
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br>
Һәм пуштуннар, һазаралар,<br>
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br>
Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br>
Памирлылар, нурстанлылар,<br>
Кызылбашлар, браһүиләр,<br>
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br>
Балкыр ил дөнья күгендә<br>
Галәмдәге Кояш кебек,<br>
Азиянең иң түрендә<br>
Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br>
Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس:<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
۱<br>
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br>
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br>
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br>
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br>
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۲<br>
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۳<br>
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۴<br>
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br>
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br>
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br>
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br>
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
𝄇 کورس 𝄆<br>
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br>
https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169
'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
I<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
II<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
III<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
IV<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны...<br>
=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br>
deutsche Erde, Vaterland!<br>
Über deinen weiten Gauen<br>
ruhe Seine Segenshand!<br>
||:Er behüte deine Fluren,<br>
schirme deiner Städte Bau<br>
Und erhalte dir die Farben<br>
Seines Himmels, weiß und blau!:||<br>
2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br>
dass wir, uns’rer Väter wert,<br>
fest in Eintracht und in Frieden<br>
bauen uns’res Glückes Herd!<br>
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br>
einig uns ein jeder schau<br>
und den alten Ruhm bewähre<br>
unser Banner, weiß und blau!:||<br>
https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg
'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br>
Ходай Байар илен яклый,<br>
Алман нәселе Ватанын,<br>
Киң җирләребез сагында –<br>
Аның кодрәт калканы!<br>
||:Иминлектә ил-көнебез,<br>
Шәһәрләр төзелеше,<br>
Безнең ак-зәңгәр байракта –<br>
Изге күкләрнең төсе.:||<br>
Ходай Байар халкын саклый,<br>
Без – бабалар мирасын,<br>
Бердәмлектә, татулыкта<br>
Корып бәхет оясын.<br>
||:Байар халкы, алман нәселе!<br>
Ходай биргән байлыгың:<br>
Борынгы даның сурәте – <br>
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br>
=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br>
Gora ta Gora Euzkadi,<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari.<br>
Areitz bat Bizkaian da<br>
Zar sendo sindo<br>
bera ta bere lagia lakua.<br>
Areitz gainean dogu<br>
gurutza deuna<br>
beti geure goi buru.<br>
Abestu gora Euzkadi<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari!<br>
https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br>
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Баск халкы гимны'''<br>
Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br>
мактау-дан бөек<br>
Кодрәт иясе Аллага!<br>
Бискайяда, яр буенда,<br>
изге Синдо күле янында<br>
имән — борынгы, нык.<br>
Бу имәндә нурлар сибеп<br>
изге хач балкый —<br>
өметебез символы.<br>
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br>
мактау һәм дан<br>
кодрәт иясе Аллага!”<br>
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Gernikako Arbola'''<br>
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br>
Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br>
Eman ta zabal zazu munduan frutua<br>
adoratzen zaitugu arbola santua.<br>
Mila urte inguru da esaten dutela<br>
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br>
Zaude bada zutikan orain da denbora<br>
eroritzen bazera arras galdu gera.<br>
2. Ez zera eroriko arbola maitea<br>
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br>
Laurok hartuko degu zurekin partea<br>
pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br>
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br>
jarri gaitezen danok laister belauniko.<br>
Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br>
arbola biziko da orain eta gero.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br>
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Герника Агачы'''<br>
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br>
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br>
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br>
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br>
халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br>
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br>
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br>
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br>
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br>
2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br>
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br>
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br>
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br>
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br>
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br>
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br>
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br>
=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br>
March on to glory, your bright banners waving high.<br>
See how the world marks the manner of your bearing!<br>
Pledge to excel through love and unity.<br>
Pressing onward, march together<br>
to a common loftier goal;<br>
Steady sunward, tho’ the weather<br>
hide the wide and treachrous shoal.<br>
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br>
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br>
March on, Bahamaland.<br>
https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga
=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''<br>
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br>
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br>
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br>
Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br>
Еңеү яулап алға бараhың.<br>
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br>
Һинең ғорур рухлы байрағың.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br>
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br>
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br>
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg
'''''татар телендә'''''<br>
Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br>
Халкыбызның изге Ватаны,<br>
Чал Уралдан калка бар тарафка<br>
Туган илнең тыныч ал таңы.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br>
Җиңү яулап алга барасың. <br>
Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br>
Синең горур рухлы байрагың.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Республикам, йолдыз булып балкы син,<br>
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br>
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br>
Туган телдә тынмас җырыбыз.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''<br>
<u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br>
Илләтсу башланган урманнар,<br>
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br>
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br>
Зур бүләк якташлар, туганнар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br>
Халыклар дуслыгы терәге,<br>
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br>
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br>
Иделгә ашкына суларың.<br>
Дөньяга танылган улларың.<br>
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br>
Иң тәмле икмәкле районым.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Таң ата, уяна туган як.<br>
Яңгырый иртәнге моң-азан.<br>
Бу җирне яраткан изге зат.<br>
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''''Олыкмарий йылмеште'''''<br>
<u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br>
Чодыра дене ялым эртен,<br>
Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br>
Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br>
Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Ик еш семын келшен илена.<br>
Ойго ден куаннам пайлена.<br>
Куш, чаплане, шумбел мландына,<br>
Чон шепка — Параньга кундымна!<br>
Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br>
Рвезе тукым шарналын ила.<br>
Перкем налше киндетым акла,<br>
Родо-влакшем эн порын сийла.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Эр кынелын, пашаш каена,<br>
Торшымаш ден лумет нолтена.<br>
Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br>
Шочмо мланде тудлан таушта.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''''На русском языке'''''<br>
<u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br>
Обнимая деревни, поля<br>
Протекает Илеть и Ноля.<br>
Край родной, в этих дивных местах<br>
Развернул Сабантуй торжества.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Братской дружбой единой сильна<br>
Ты для славы великой дана.<br>
Будь всех краше, богаче, мила,<br>
Параньгинская наша земля!<br>
Сыновей, дочерей имена<br>
Помнит с гордостью, знает страна<br>
С чудным вкусом ржаные хлеба -<br>
Угощаешь соседей любя.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Над землей встала зорька светла,<br>
Ждут нас свершенья, дела.<br>
Всем, кому мать-земля так мила,<br>
Благодарность, почет и хвала.<br>
'''''Припев.'''''<br>
=== '''БӘХРӘЙН''' ===
https://wikiway.com/bahrain/gimn/
=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Мы, беларусы'''<br>
Мы, беларусы – мірныя людзі,<br>
Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br>
Шчыра сябруем, сілы гартуем<br>
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br>
Прыпеў:<br>
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br>
Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Разам з братамі мужна вякамі<br>
Мы баранілі родны парог,<br>
У бітвах за волю, бітвах за долю<br>
Свой здабывалі сцяг перамог!<br>
Прыпеў.<br>
Дружба народаў — сіла народаў,<br>
Наш запаветны, сонечны шлях.<br>
Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br>
Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br>
Прыпеў.<br>
https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br>
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без, белоруслар'''<br>
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br>
Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br>
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br>
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br>
Кушымтасы:<br>
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br>
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Туганнар белән гасырлар буе<br>
Ватаныбызны бергә сакладык,<br>
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br>
Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br>
Кушымтасы.<br>
Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br>
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br>
Горур җилфердә илебез күгендә,<br>
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br>
Кушымтасы.<br>
=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Магутны Божа'''<br>
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br>
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br>
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br>
Рассып праменьнi свае хвалы.<br>
Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br>
На хлеб штодзённы, на родны край.<br>
Павагу, сiлу i велiч веры<br>
Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br>
Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br>
Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br>
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br>
Краiну нашу i наш народ!<br>
https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/
https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кодрәтле Алла'''<br>
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br>
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br>
Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br>
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br>
Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br>
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br>
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br>
Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br>
Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br>
Булсын балалар игелекле.<br>
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br>
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br>
=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===
https://wikiway.com/belgium/gimn/
=== '''БЕЛИЗ''' ===
=== '''БЕНИН''' ===
=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''<br>
'''Мила Родино'''<br>
Горда Стара Планина,<br>
до ней Дунава синей,<br>
сълнце Тракия огрява,<br>
над Пирина пламеней.<br>
Припев (2):<br>
О мило!<br>
Мила Родино,<br>
ти си земен рай,<br>
твойта хубост, твойта прелест,<br>
ах, те нямат край.<br>
https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br>
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br>
'''''татар телендә'''''<br>
'''Сөекле Ватаным'''<br>
Горур Иске Планина,<br>
Ага зәңгәрсу Дунай,<br>
Кояш Фракияне нурлый,<br>
Пирин өстендә балкый.<br>
Кушымтасы (2):<br>
Сөеклем!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Син – җир җәннәте,<br>
Күркәмлегең, гүзәллегең –<br>
Бакый халәтең.<br>
=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''<br>
'''Himno Nacional de Bolivia'''<br>
1. Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelos.<br>
Es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso,<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
De la Patria, el alto nombre,<br>
en glorioso esplendor conservemos.<br>
Y en sus aras de nuevo juremos:<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br>
cuyo heroico valor y firmeza,<br>
conquistaron las glorias que empieza<br>
hoy Bolivia feliz a gozar.<br>
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br>
a remotas edades transmitan,<br>
y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
3. Aquí alzó la justicia su trono<br>
que la vil opresión desconoce,<br>
y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, Libertad, Libertad.<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
que ha debido a Bolívar su nombre<br>
es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
4. Si extranjero poder alqún día<br>
sojuzgar a Bolivia intentare,<br>
al destino fatal se prepare<br>
que amenaza a soberbio invasor.<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
hayan mil y mil veces jurado:<br>
morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
Morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/
https://wikiway.com/bolivia/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Боливия милли гимны'''<br>
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br>
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br>
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br>
Көрәшеп коллыктан котылды.<br>
Үткән көннәр быргы тавышын,<br>
Сугышның коточкыч даулашын<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Без исемен бөек тотканда,<br>
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br>
Ант итәбез Аллаһ каршында:<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Мәңгелек дан батырларыбызга,<br>
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br>
Ирек яулады Ватаныбызга,<br>
Боливиягә — бәхет ләззәте.<br>
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br>
Уеп гасырларга озатыйк,<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br>
Явыз җәберләүне санга сукмады,<br>
Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br>
Боливарның исеме куелган.<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан,<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br>
Боливияне буйсындырырга,<br>
Туры килер тәкәббер баскынга<br>
Хурлыклы язмышын татырга:<br>
Бөек Боливарның торыннары<br>
Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===
https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/
https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg
'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br>
=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә<br>
'''Fatshe leno la rona'''<br>
'''I.''' Fatshe leno la rona<br>
Ke mpho ya Modimo,<br>
Ke boswa jwa borraetsho;<br>
a le nne ka kagiso.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br>
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br>
Re kopanele go direla<br>
Lefatshe la rona.<br>
'''II.''' 'Ina lentle la tumo<br>
la tšhaba ya Botswana,<br>
Ka kutlwano le kagisano,<br>
e bopagantswe mmogo.<br>
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br>
Инглиз телендә<br>
'''This Land of Ours'''<br>
'''I.''' Blessed be this noble land,<br>
Gift to us from God's strong hand,<br>
Heritage our fathers left to us.<br>
May it always be at peace.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Awake, awake, O men, awake!<br>
And women close beside them stand,<br>
Together we'll work and serve<br>
This land, this happy land!<br>
'''II.''' Word of beauty and of fame,<br>
The name Botswana to us came.<br>
Through our unity and harmony,<br>
We'll remain at peace as one.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/
https://wikiway.com/botsvana/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg
'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br>
...........................
=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''<br>
'''God save the King''' *<br>
God save our gracious King!<br>
Long live our noble King!<br>
God save the King!<br>
Send him victorious,<br>
Happy and glorious,<br>
Long to reign over us:<br>
God save the King!<br>
https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алла, сакла патшаны'''<br>
Алла, сакла аны,<br>
Күрекле патшаны,<br>
Алла, сакла!<br>
Җиңүләр бүләк ит,<br>
Данлы, бәхетле ит,<br>
Хакимебез дип хакла,<br>
Алла, сакла!<br>
* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br>
=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''<br>
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br>
de um povo heroico o brado retumbante.<br>
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br>
brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br>
Se o penhor dessa igualdade,<br>
conseguimos conquistar com braço forte!<br>
Em teu seio, ó Liberdade,<br>
desafia o nosso peito a própria morte!<br>
Ó Pátria amada,<br>
idolatrada,<br>
salve, salve!<br>
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br>
de amor e de esperança à terra desce.<br>
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br>
a imagem do Cruzeiro resplandece.<br>
Gigante pela própria natureza<br>
És belo, és forte, impávido colosso<br>
E o teu futuro espelha essa grandeza<br>
Coro:<br>
Terra adorada<br>
Entre outras mil<br>
és tu, Brasil,<br>
ó Pátria amada<br>
Dos filhos deste solo és mãe gentil<br>
Pátria amada,<br>
Brasil! Brasil! Brasil!<br>
https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/
Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br>
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''
'''''Татар телендә'''''<br>
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br>
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br>
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br>
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br>
Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br>
Бу куәтле куллар белән казандык,<br>
Каршы алырбыз үлем сәгатен<br>
Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Кодрәт ал Хактан,<br>
Имин бул син!<br>
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br>
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br>
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br>
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br>
Табигать үзе тудырган гигантсың;<br>
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br>
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br>
Кушымтасы:<br>
Меңнәр арасыннан<br>
Өзелеп яраткан ил,<br>
Әй сөекле Ватан,<br>
Син ул, Бразил!<br>
Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br>
Әй сөекле Бразил!<br>
Бразил! Бразил!<br>
=== '''БРУНЕЙ''' ===
=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===
=== '''БУРУНДИ''' ===
=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br>
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br>
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br>
Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br>
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br>
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br>
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br>
Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br>
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br>
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br>
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br>
Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br>
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br>
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br>
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Эхэ нютаг!<br>
https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg
Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br>
Изге кояш нуры белән син тулы.<br>
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br>
Бәхетле бул, туган ягым!<br>
...............................
=== '''БУТАН''' ===
=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''<br>
'''Tiến quân ca'''<br>
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br>
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br>
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br>
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br>
Đường vinh quang xây xác quân thù,<br>
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br>
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br>
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br>
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br>
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br>
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алга баручы гаскәр җыры'''<br>
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br>
Бара озын, тар сукмакларда.<br>
Ил рухы – канлы байракта,<br>
Туп гөрселдәве – җырларда.<br>
Юл буйлап – дошман сөяге,<br>
Күңелдә – җиңү теләге.<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br>
Карап ил чыга олы юлга,<br>
Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br>
Богауларны өзеп – уңышка.<br>
Озак булдык михнәт-кайгыда,<br>
Ватан өчен җаннар фида,<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''<br>
Tarafım, san tarafım,<br>
Ne gözelsin, korafım:<br>
Çok comerţin sän, topraam,<br>
Gagauz Yerim, Bucaam!<br>
Refren:<br>
Gagauziya – hoşluum,<br>
Çok sevin, koru dostluu,<br>
Bayraanı üüsek kaldır,<br>
Sän benim paalı halkım!<br>
İIk adım sendi yaptık,<br>
Hem ana da biz dedik,<br>
Kaușu sevdik dinmäz,<br>
«Oglanı» çaldık bitmäz.<br>
Refren.<br>
Gagauziya, mutlu yerim,<br>
Vatanımsın sän benim,<br>
Pek işçidir insanın,<br>
Yelleri keser altın.<br>
Refren.<br>
Ne zorluk seni kırdı,<br>
Ne zaman dolaştırdı.<br>
Allahım, koru topraa:<br>
Gagauz Yeri, Bucaa!<br>
Refren.<br>
https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg
'''Тарафым'''<br>
=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''<br>
'''Gaudeamus igitur!'''<br>
I. Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus,<br>
Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus!<br>
Post jucundam juventutem<br>
Post molestam senectutem<br>
Nos habebit humus,<br>
Nos habebit humus.<br>
II. Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ade as a inferos<br>
Transe as a superos<br>
Hos si vis videre,<br>
Hos si vis videre.<br>
III. Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur,<br>
Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur.<br>
Venit mors velociter<br>
Rapit nos atrociter<br>
Nemini parcetur,<br>
Nemini parcetur.<br>
IV. Vivat academia,<br>
Vivant professores,<br>
Vivat academia,<br>
Vivant professores!<br>
Vivat membrum quodlibet,<br>
Vivat membra quaelibet,<br>
Semper sint in flore,<br>
Semper sint in flore.<br>
V. Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae,<br>
Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae.<br>
Vivant et mulieres,<br>
Tenerae amabiles,<br>
Bonae laboriosae,<br>
Bonae laboriosae.<br>
VI. Vivant et republica<br>
et qui illam regit,<br>
Vivant et republica<br>
et qui illam regit.<br>
Vivat nostra civitas,<br>
Maecenatum caritas,<br>
Quae nos hic protegit,<br>
Quae nos hic protegit.<br>
VII. Pereat tristitia,<br>
Pereant osores,<br>
Pereat tristitia,<br>
Pereant osores.<br>
Pereat diabolus,<br>
Qui vis antiburschius,<br>
Atque irrisores,<br>
Atque irrisores.<br>
https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3
https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/
'''Әйдәгез, күңелләник!'''<br>
I. Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат,<br>
Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат!<br>
Яшь гомерләр үтеп китәр,<br>
Тынгысыз картлык та җитәр –<br>
Алыр безне туфрак,<br>
Алыр безне туфрак.<br>
II. Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә,<br>
Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә.<br>
Әҗәл тиз килеп җитә,<br>
Дөньядан алып китә,<br>
Аяу юк һичкемгә,<br>
Аяу юк һичкемгә.<br>
III. Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Күкләргә менеп эзлә,<br>
Ахирәттә дә күзлә –<br>
Очратырлык түгел,<br>
Очратырлык түгел.<br>
IV. Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар,<br>
Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар!<br>
Яшәсен һәркайсысы,<br>
Яшәсен һәрбарчасы<br>
Һәм чәчәк атсыннар,<br>
Һәм чәчәк атсыннар!<br>
V. Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр,<br>
Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр!<br>
Яшәсеннәр ханымнар –<br>
Ягымлылар, назлылар,<br>
Хезмәт сөючәннәр,<br>
Хезмәт сөючәннәр!<br>
VI. Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр,<br>
Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр!<br>
Яшәсен шәһәребез,<br>
Иганәчеләребез –<br>
Химая иткәннәр,<br>
Химая иткәннәр.<br>
VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр,<br>
Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр!<br>
Олаксын шайтаны да,<br>
Шәкертләр дошманы да –<br>
Гыйлемнән көлгәннәр,<br>
Гыйлемнән көлгәннәр!<br>
=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''¡Guatemala feliz...!'''<br>
¡Guatemala feliz...! que tus aras<br>
no profane jamás el verdugo;<br>
ni haya esclavos que laman el yugo<br>
ni tiranos que escupan tu faz.<br>
Si mañana tu suelo sagrado<br>
lo amenaza invasión extranjera,<br>
libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará.<br>
'''''Coro I'''''<br>
Libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará;<br>
que tu pueblo con ánima fiera<br>
antes muerto que esclavo será.<br>
De tus viejas y duras cadenas<br>
tú forjaste con mano iracunda,<br>
el arado que el suelo fecunda<br>
y la espada que salva el honor.<br>
Nuestros padres lucharon un día<br>
encendidos en patrio ardimiento,<br>
y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor.<br>
'''''Coro II'''''<br>
Y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor,<br>
que de patria en enérgico acento<br>
dieron vida al ideal redentor. <br>
https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga
'''''Испан телендә'''''<br>
'''Гватемала – бәхетле!..'''*<br>
Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br>
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br>
Юк коллар, ялаучы богавын,<br>
Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br>
Һәм әгәр бу изге туфрагың<br>
Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br>
Чакырыр азатлык байрагың –<br>
Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Чакырыр азатлык байрагың<br>
Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br>
Кол булмас һич горур улларың,<br>
Ителсә дә дучар үләргә.<br>
Күптәнге һәм авыр богауны<br>
Онытып, алырсың кулларга<br>
Бәрәкәт бирүче суканы<br>
Һәм кылыч – намусың сакларга.<br>
Милли хис ялкынында янган<br>
Бабалар тапкан үз бәхетен:<br>
Кан коймый, азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Кан коймый азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br>
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br>
Тергезгән идеал-өметен.<br>
* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br>
=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''<br>
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br>
والشعب بالأوطان<br>
بالعز والإيمان<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
يا عمان نحن من عهد النبي<br>
أوفياء من كرام العرب<br>
أبشري قابوس جاء<br>
فلتباركه السماء<br>
واسعدي والتقيه بالدعاء<br>
https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg
Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br>
халкын, Ватанын сакла,<br>
гыйззәт-иманын хакла!<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br>
без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br>
Кабуска догаң хаслап,<br>
хатиб рухына баглап,<br>
шатландыр аны, мөбарәкләп.<br>
=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად<br>
'''თავისუფლება'''<br>
ჩემი ხატია სამშობლო,<br>
სახატე მთელი ქვეყანა,<br>
განათებული მთა-ბარი,<br>
წილნაყარია ღმერთთანა.<br>
თავისუფლება დღეს ჩვენი<br>
მომავალს უმღერს დიდებას,<br>
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br>
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br>
და დიდება თავისუფლებას,<br>
თავისუფლებას დიდება.<br>
https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg
'''''Гөрҗи телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Ватаным – изге иконам,<br>
Дөнья җирләре түрендә,<br>
Тау-үзәннәре Алладан<br>
Без туганнарга бирелгән.<br>
Киләчәгебезне данлап<br>
Азатлык-ирек яулыйбыз,<br>
Ике диңгез арасында<br>
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br>
Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br>
Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br>
=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''<br>
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br>
niaqqut ulissimavoq qiinik.<br>
Qitornatit kissumiaannarpatit<br>
tunillugit sineriavit piinik.<br>
5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br>
kalaallit siumut makigitsi.<br>
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br>
saperasi isumaqaleritsi.<br>
https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg
'''''Гренланд телендә'''''<br>
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br>
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br>
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br>
Байлык-муллыкта океан ярларың.<br>
5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br>
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br>
Уалучан булса да безнең тормыш,<br>
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br>
'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br>
=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br>
=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
'''مَوْطِنِيْ'''<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br>
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br>
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br>
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br>
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br>
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br>
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br>
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br>
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br>
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br>
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br>
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br>
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br>
رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br>
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br>
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br>
عِزُّنَا عِزُّنَا<br>
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br>
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br>
https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg
'''''татарча'''''<br>
'''Ватаным'''<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br>
Тауларда, тауларда,<br>
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br>
Һаваңда, һаваңда —<br>
Насыйпмы бу миңа?<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br>
Насыйпмы? Бу намың<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Ватаным, Ватаным!<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br>
Йә шәһит булмакка,<br>
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br>
Түнмәсләр коллыкка —<br>
Мәңгелек хурлыкка.<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br>
Иҗтиһад кылганым —<br>
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br>
Байрагым һәм туграм.<br>
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br>
Гомерлек вазифам.<br>
Безнең дан, безнең дан —<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br>
Куәтле рух-җаның,<br>
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
'''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''
=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''<br>
'''''Дания телендә'''''<br>
Der er et yndigt land<br>
Der er et yndigt land,<br>
det står med brede bøge<br>
nær salten østerstrand,<br>
nær salten østerstrand.<br>
Det bugter sig i bakke dal,<br>
det hedder gamle Danmark,<br>
og det er Frejas sal,<br>
og det er Frejas sal!<br>
Vort gamle Danmark skal bestå<br>
så længe bøgen spejler,<br>
sin top i bølgen blå,<br>
sin top i bølgen blå.<br>
https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg
'''Әй, сөекле Ватан!'''<br>
Әй, сөекле Ватан!<br>
Тозлы диңгез ярында<br>
бүкләрең тезелеп баскан,<br>
тезелеп баскан.<br>
Борынгы Данмарк илен,<br>
диңгездән искән җилен<br>
Фрайя яраткан,<br>
Фрайя яраткан!<br>
Мәңге яшә, урманнар күк,<br>
кодрәт алып, даннар иле,<br>
зәңгәр дулкыннардан,<br>
зәңгәр дулкыннардан.<br>
'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br>
=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Quisqueyanos valientes'''<br>
I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br>
Nuestro canto con viva emoción,<br>
Y del mundo a la faz ostentemos<br>
Nuestro invicto glorioso pendón. <br>
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br>
A la guerra a morir se lanzó <br>
Cuando en bélico reto de muerte<br>
Sus cadenas de esclavo rompió. <br>
'''''(+acompañamiento)'''''<br>
Ningun pueblo ser libre merece <br>
Si es esclavo indolente y servil; <br>
Si en su pecho la llama no crece<br>
Que templó el heroismo viril.<br>
Mas Quisqueya la indómita y brava <br>
Siempre altiva la frente alzará: <br>
Que si fuere mil veces esclava<br>
Otras tantas ser libre sabrá.<br>
https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br>
(башта ике юллык кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кискейя кыюлары'''<br>
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br>
Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br>
Соклансын күреп бар Җир шары<br>
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br>
Дан батыр йөрәкле халыкка —<br>
Аяусыз көрәшкә атлады,<br>
Җан фида кылып һәр сугышта,<br>
Богауларны ватып ташлады!<br>
'''''(+аккомпанемент)'''''<br>
Һичкайчан булалмас хөр-азат<br>
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br>
Күкрәгендә ялкынланмаса<br>
Гайрәте кабызган бер учак.<br>
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br>
Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br>
Горур тотар үзен, килешмәс,<br>
Булыр ул яңадан хөр-азат.<br>
=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''<br>
Freude, schöner Götterfunken,<br>
Tochter aus Elysium,<br>
Wir betreten feuertrunken,<br>
Himmlische, dein Heiligtum!<br>
Deine Zauber binden wieder<br>
Was die Mode streng geteilt;<br>
Alle Menschen werden Brüder,<br>
Wo dein sanfter Flügel weilt.<br>
Seid umschlungen, Millionen!<br>
Diesen Kuß der ganzen Welt!<br>
Brüder, über‘m Sternenzelt<br>
Muß ein lieber Vater wohnen.<br>
Wem der große Wurf gelungen,<br>
eines Freundes Freund zu sein;<br>
wer ein holdes Weib errungen,<br>
mische seinen Jubel ein!<br>
Ja, wer auch nur eine Seele<br>
Sein nennt auf dem Erdenrund!<br>
Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br>
Weinend sich aus diesem Bund!<br>
https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg
'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br>
Күңелләргә иңә шатлык<br>
Илаһият нурында,<br>
Низагтан туеп сыендык<br>
Тәңребез хозурына!<br>
Берләшә рухи нигездә<br>
Элек аерылганнар,<br>
Ходай канат җәйгән җирдә<br>
Без бәндәләр – туганнар.<br>
Миллионнар, иң куеп иңгә,<br>
Шатлыкка җирне күмсен!<br>
Туганнар Галәм түрендә<br>
Әл-Вәдүд барын белсен!<br>
Тормышта туры юл тоткан,<br>
Иңдәшен дус дип тойган,<br>
Гомер юлдашын яраткан –<br>
Булсын ул безнең туган!<br>
Тәкәбберлеккә бирелгән,<br>
Башканы күреп түбән,<br>
Дуслык кадерен белмәгән –<br>
Китсен безнең берлектән!<br>
'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br>
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br>
=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''<br>
Hinjinne u sara kaca,<br>
Calankaan harraad iyo<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Hir cagaarku qariyayiyo.<br>
Habkay samadu tahayoo;<br>
Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br>
Caddaan lagu hadheeyaay.<br>
||: Maxaa haybad kugu yaal!<br>
Maxaa haybad kugu yaal! :||<br>
https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg
'''''Афар телендә'''''<br>
Doogehiik inkih solaa,<br>
Simbiliiy kah ningicle<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bulci kaak qaran sido,<br>
Gubi kak way anxar lusa;<br>
Cutukti caxte caydu,<br>
Qidi wagri silaalo.<br>
||: Maysooy heebati kumuu!<br>
Maysooy heebati kumuu! :||<br>
https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/
https://wikiway.com/djibouti/gimn/
Күтәрел, байрагыбыз,<br>
Дәррәү торып басыгыз!<br>
Алдык аны яу итеп,<br>
Әрнүләр, сусау үтеп.<br>
Безнең мәңгелек төсләр:<br>
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br>
Ак төс — иминлек хасы,<br>
Канлы йолдыз — уртасы.<br>
||: Байрак — безнең горурлык!<br>
Байрак — безнең хозурлык! :||<br>
=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''<br>
سر زد از افق مهر خاوران<br>
فروغ دیدهی حقباوران<br>
بهمن فر ایمان ماست<br>
پیامت ای امام، استقلال<br>
آزادی، نقش جان ماست<br>
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br>
پاینده مانی و جاودان<br>
جمهوری اسلامی ایران<br>
https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br>
(башта кыска гына кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br>
Хак мөселман күңелен ул назлый,<br>
Баһман – иман йөзек кашы.<br>
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br>
Азатлык, ирек тоткасы.<br>
Шәһитләр!<br>
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br>
“Ул яши һәм мәңге булачак –<br>
Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br>
=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''<br>
'''Amhrán na bhFiann'''<br>
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br>
Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br>
Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br>
‘S an spéir go min réaltogach<br>
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br>
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br>
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Sinne Fianna Fáil<br>
Atá faoi gheall ag Éirinn,<br>
Buíon dár slua<br>
Thar toinn do ráinig chugainn,<br>
Faoi mhóid bheith saor.<br>
Seantír ár sinsir feasta<br>
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br>
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br>
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br>
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''English'''''<br>
'''The soldier’s song'''<br>
We’ll sing a song, a soldier’s song,<br>
With cheering rousing chorus,<br>
As round our blazing fires we throng,<br>
The starry heavens o’er us;<br>
Impatient for the coming fight,<br>
And as we wait the morning’s light,<br>
Here in the silence of the night,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
Chorus:<br>
Soldiers are we<br>
whose lives are pledged to Ireland;<br>
Some have come from a land beyond the wave.<br>
Sworn to be free,<br>
No more our ancient sire land<br>
Shall shelter the despot or the slave.<br>
Tonight we man the gap of danger<br>
In Erin’s cause, come woe or weal<br>
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br>
(бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br>
https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/<br>
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Яугирләр җыры'''<br>
Җырлыйк әле яугир җырын,<br>
Басып байраклар астына.<br>
Йолдызлар һәм учак уты<br>
Төнлә күздә чагыла;<br>
Безнең күңел ярсыр яуга,<br>
Иртән кояш сипсә нурын,<br>
Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br>
Җырлыйк яугир җырын.<br>
Кушымтасы:<br>
Без яугирләр,<br>
Ирландия рухы йөрәктә,<br>
Без ант иттек,<br>
кайда туып үссәк тә:<br>
Булмас һич безнең изге утарлар<br>
Залим белән кол сыеныр урын.<br>
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br>
Сибәр кояш илгә нурын,<br>
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br>
Җырларбыз яугир җырын.<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br>
=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''<br>
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br>
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br>
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br>
þínir herskarar, tímanna safn.<br>
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br>
og þúsund ár dagur, ei meir:<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
Íslands þúsund ár,<br>
Íslands þúsund ár,<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ил Алласы! Аллалы ил!<br>
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br>
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br>
Бакый гаскәрең тарафына.<br>
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br>
Мең еллар бер көндәй уза:<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''<br>
'''הַתִּקְוָה'''<br>
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br>
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br>
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br>
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br>
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br>
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br>
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br>
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br>
'''''Укылышы''''':<br>
Kol ‘od balevav p’nimah –<br>
Nefesh Yehudi homiyah<br>
Ulfa’ati mizrakh kadimah<br>
‘ayin LeTsion tsofiyah –<br>
‘od lo avdah tikvatenu<br>
Hatikvah bat sh’not alpayim:<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br>
Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br>
Төбәп күзләрне гел Сионга,<br>
Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br>
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br>
Ике мең ел аны сакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык.<br>
=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''<br>
'''Fratelli d’Italia'''<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
'''''Coro''''':<br>
Stringiamoci a coorte,<br>
Siam pronti alla morte<br>
Siam pronti alla morte:<br>
Italia chiamò! Italia chiamò!<br>
Si!!!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Italy_-_U.S._Navy_Band_(long_version).ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Италия туганнары'''<br>
Әй, туганнар, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипионың данлы очламын<br>
Таҗ итеп ул киеп алды.<br>
Олы җиңү – кайда соң ул?<br>
Ул бит безгә баш иде:<br>
Рум коллары торыннары<br>
Ил хуҗасы булсын, диде.<br>
Әй, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипио очламын<br>
Таҗ итеп ул алды.<br>
Олы җиңү – кайда?<br>
Ул безгә баш иде:<br>
Рум оныклары<br>
Хуҗа булсын, дип.<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br>
Италия дәшә! Италия дәшә!<br>
Һәй!!!<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br>
=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''<br>
'''Ӏожалла я маршо'''<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br>
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br>
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br>
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br>
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br>
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br>
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br>
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br>
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br>
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br>
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br>
(берничә куплеты яңадан кабатлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Йә үлем, йә азатлык'''<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br>
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br>
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br>
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br>
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br>
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br>
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br>
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br>
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br>
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br>
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br>
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br>
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br>
وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br>
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br>
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br>
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br>
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br>
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br>
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br>
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br>
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br>
عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br>
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br>
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br>
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br>
https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br>
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br>
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br>
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br>
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br>
Берлегем, Берлегем,<br>
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br>
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br>
Байрагым, байрагым,<br>
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br>
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br>
Өммәтем, өммәтем,<br>
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br>
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br>
Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br>
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br>
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br>
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br>
=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===
=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''<br>
'''Менің Қазақстаным'''<br>
Алтын күн аспаны,<br>
Алтын дән даласы,<br>
Ерліктің дастаны —<br>
Еліме қарашы!<br>
Ежелден ер деген,<br>
Даңқымыз шықты ғой,<br>
Намысын бермеген,<br>
Қазағым мықты ғой!<br>
'''''Қайырмасы:'''''<br>
Менің елім, менің елім,<br>
Гүлің болып егілемін,<br>
Жырың болып төгілемін, елім!<br>
Туған жерім менің —<br>
Қазақстаным!<br>
Ұрпаққа жол ашқан,<br>
Кең байтақ жерім бар.<br>
Бірлігі жарасқан,<br>
Тәуелсіз елім бар.<br>
Қарсы алған уақытты,<br>
Мәңгілік досындай.<br>
Біздің ел бақытты,<br>
Біздің ел осындай!<br>
'''''Қайырмасы.'''''<br>
https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Минем Казакъстаным'''<br>
Алтын көн асманы,<br>
Мул ашлык даласы,<br>
Батырлык дастаны —<br>
Илемә карачы!<br>
Күптәннән ир дигән<br>
Даныбыз кодрәте,<br>
Намусын бирмәгән<br>
Казагым куәте!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Минем илем, минем илем,<br>
Гөлең булып сибеләмен,<br>
Җырың булып түгеләмен, илем!<br>
Туган җирем минем —<br>
Казакъстаным!<br>
Килергә юл ачкан<br>
Чиксез киң җирем бар,<br>
Берлеге ярашкан<br>
Ирекле илем бар.<br>
Каршылый вакытны<br>
Мәңгелек дустыдай,<br>
Безнең ил — бәхетле,<br>
Безнең ил — шушындый!<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''<br>
'''Хальмг Таңһчин Частр'''<br>
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br>
Сансн тоотан күцәнә,<br>
Авта җирһлин бат җолаг<br>
Алдр һартан атхна.<br>
'''''Давтвр:'''''<br>
Улан залата хальмг улс,<br>
Улата теегән кеерүлий!<br>
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br>
Толһа менд җирһий!<br>
Олн келн-әмтнлә хамдан<br>
Уралан Таңһчин зүткнә<br>
Иньгллтин залин өндр герлд<br>
Иргч мана батрна.<br>
'''''Давтвр.'''''<br>
Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br>
Буурл теемг өснә.<br>
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br>
Сул нерән дуудулна.<br>
'''''Давтвр.'''''
https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br>
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Калмыкстан җыры'''<br>
Гүзәл туган Калмык Иле<br>
Бар даланы яктырта,<br>
Төзек тормыш дилбегәсен<br>
Көчле кулында тота.<br>
'''''Кушымта''''':<br>
Калмык халкы, алсу төскә<br>
Иркен даланы бизә!<br>
Туган йортка куәт өстәп,<br>
Имин бул син мәңгегә!<br>
Төрле телле кешеләре<br>
Алга әйди Ватанны.<br>
Дуслык нурында киләчәк<br>
Ышанычлы һәм данлы.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
Батыр-чыдам балаларың<br>
Чал даланы үстерә,<br>
Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br>
Азат исемен күтәрә.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''<br>
'''បទនគររាជ'''<br>
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br>
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br>
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br>
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br>
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br>
ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br>
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br>
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br>
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br>
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br>
គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br>
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br>
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br>
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br>
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br>
'''''Françaıse'''''<br>
'''Le Chant Royal'''<br>
1. Que le ciel protège notre Roi<br>
Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br>
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br>
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br>
Gouverne le fier et vieux Royaume.<br>
2. Les temples dorment dans la forêt,<br>
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br>
Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br>
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br>
L'Empire qui défie les années.<br>
3. Les chants montent dans les pagodes<br>
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br>
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br>
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br>
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br>
https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Мәһабәт Кыйраллык'''<br>
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br>
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br>
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br>
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br>
Шәрәфле нәсел варисы.<br>
2. Пагодалар сыенган урманга,<br>
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br>
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br>
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br>
Тиңдәш булсын ил заманга.<br>
3. Багышлаек догалар-җыруны,<br>
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br>
Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br>
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br>
Кһмер иле Моһа Ноконы.<br>
=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''<br>
1. Beramu isi pepeza,<br>
I nadi ukombozi piya;<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Tasibabu yahe dini voya<br>
tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya<br>
huvendza ya masiwa.<br>
Yatru...<br>
2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br>
Wasiwa Komori dini ndzima.<br>
Ya masiwa razaliwa,<br>
Ya masiwa yarileya,<br>
Mola nde yari sayidiya;<br>
Narike niya ndzima,<br>
Rivendze uwatwaniya,<br>
Mahaba ya dini na duniya.<br>
3. Beramu isi pepeza,<br>
Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Zisiwa zatru zi katruha:<br>
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br>
4. Tasibabu yahe dini voya<br>
Tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya,<br>
Ya huvendza, ya masiwa.<br>
https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br>
(дүртенче куплеты уйналмаган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җилферди ил байрагыбыз,<br>
Тулы бәйсезлек белгертеп;<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br>
Яшик шушы ямьле урында<br>
Туганлык, сөю хозурында.<br>
Яшик...<br>
2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br>
Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br>
Бу утрауларда туганбыз,<br>
Монда тәрбия алганбыз,<br>
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br>
Кыю, тәвәккәл булыйк,<br>
Ватан диеп җан атыйк,<br>
Динне, дөньяны без яратыйк!<br>
3. Җилферди ил байрагыбыз<br>
Алтынчы Июльдән башлап,<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Утраулары баскан тигез сафка:<br>
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br>
4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br>
Яшик шушы ямьле урында,<br>
Сөю, туганлык хозурында.<br>
'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''
=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''<br>
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br>
Va debout et jaloux de ta liberté.<br>
Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br>
Un symbole ardent de foi et d'unité.<br>
Que tous tes enfants du nord au sud,<br>
de l'est à l'ouest soient tout amour,<br>
Te servir que ce soit leur seul but,<br>
Pour remplir leur devoir toujours.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Chère patrie, terre chérie,<br>
Tu es notre seul et vrai bonheur,<br>
notre joie et notre vie,<br>
À toi l'amour et le grand honneur<br>
II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br>
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br>
Nous travaillons pour te rendre prospère,<br>
Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br>
De l'Afrique sois fidèle enfant<br>
Et progresse toujours en paix,<br>
Espérant que tes jeunes enfants<br>
T'aimeront sans bornes à jamais.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
'''RALLYING SONG'''<br>
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br>
Holy Shrine where in our midst they now repose,<br>
Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br>
On thy hills and valleys once their tillage rose.<br>
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br>
How can we ever pay thy due?<br>
Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br>
Will be to thy name ever true!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Land of Promise, land of Glory!<br>
Thou, of life and joy, our only store!<br>
Thine be honour, thine devotion,<br>
And deep endearment, for evermore.<br>
II. From Shari, from where the Mungo meanders<br>
From along the banks of lowly Boumba Stream,<br>
Muster thy sons in union close around thee,<br>
Mighty as the Buea Mountain be their team;<br>
Instil in them the love of gentle ways,<br>
Regret for errors of the past;<br>
Foster, for Mother Africa, a loyalty<br>
That true shall remain to the last.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/
https://wikiway.com/cameroon/gimn/
'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br>
=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Ô Canada!'''<br>
Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br>
Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br>
Car ton bras sait porter l’epée,<br>
Il sait porter la croix!<br>
Ton histoire est une epopée<br>
Des plus brillants exploits,<br>
Et ta valeur, de foi trempée,<br>
Protégera nos foyers et nos droits,<br>
Protégera nos foyers et nos droits.<br>
https://wikiway.com/canada/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633
'''Татар телендә'''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Ата-баба җире,<br>
Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br>
Кулларың кылыч тотарга оста,<br>
Тота белер хачны!<br>
Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br>
Җиңүләреңне колачлый.<br>
Кыю холкың, ныклы рухың, –<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны,<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны.<br>
'''''English'''''<br>
'''O Canada!'''<br>
O Canada! Our home and native land!<br>
True patriot-love in all thy sons command.<br>
With glowing hearts we see thee rise,<br>
The True North, strong and free,<br>
And stand on guard, O Canada,<br>
We stand on guard for thee.<br>
O Canada, glorious and free!<br>
We stand on guard, we stand on guard for thee.<br>
O Canada, we stand on guard for thee!<br>
https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br>
Сине сөя бар ватандашыбыз.<br>
Безнең бәхет – уңышларыңда,<br>
Тугры Төньяк – нык, азат!<br>
Без синең сагыңда, Канада,<br>
Торырбыз сине хаклап.<br>
Әй Канада, азат бул һәм данла!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''<br>
Жайхун жағасында өскен байтерек,<br>
Түби бир шақасы мың болар демек,<br>
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br>
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
Айдын келешекке шақырар заман,<br>
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br>
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br>
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br>
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br>
Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br>
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br>
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br>
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br>
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''<br>
'''Ој свијетла мајска зоро'''<br>
1. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
Волимо вас, брда тврда,<br>
И стравичне ваше кланце<br>
Који никад не познаше<br>
Срамотнога ропства ланце.<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо.<br>
2. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Док ловћенској нашој мисли<br>
Наша слога даје крила,<br>
Биће горда, биће славна<br>
Домовина наша мила.<br>
Ријека ће наших вала<br>
Ускачући у два мора,<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора,<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, якты май ае таңы'''<br>
1. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Синең намусыңның сагы,<br>
Синең намусыңның сагы.<br>
Дәһшәтле тау-кыяларың<br>
Халкым сөйгән, кадерләгән,<br>
Хурлыклы коллык богавын<br>
Илем һичкайчан кимәгән.<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
2. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Ловчен фикерләрен, эшен,<br>
Дәвамлап канатланырбыз,<br>
Горур, данлы булсын өчен,<br>
Син сөекле Ватаныбыз.<br>
Илнең дулкынлы елгасы —<br>
Ике диңгезгә ул коя,<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!<br>
Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br>
'''Oj svijetla majska zoro'''<br>
1. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
I čuvari tvog poštenja,<br>
I čuvari tvog poštenja.<br>
Volimo vas, brda tvrda,<br>
I stravične vaše klance<br>
Koji nikad ne poznaše<br>
Sramotnoga ropstva lance.<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro.<br>
2. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Dok lovćenskoj našoj misli<br>
Naša sloga daje krila,<br>
Bit će gorda, bit će slavna<br>
Domovina naša mila.<br>
Rijeka će naših vala<br>
Uskačući u dva mora<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora,<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''<br>
'''Kodirandu – Karjalu!'''<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Igäine kaunis meijän mua.<br>
Heimokanzat yhteh suat,<br>
Karjalu!<br>
Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br>
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br>
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br>
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Ozan kel elä igä kai.<br>
||: Ryndähis meijän yksi vai –<br>
Karjalu! :||<br>
Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br>
Kai eletäh salolois, järvien ies.<br>
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br>
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Runot dai pajot elos piet.<br>
Nägyy tiä päivännouzu vies,<br>
Karjalu!<br>
Päiväzen nouzu nägyy vies,<br>
Karjalu!<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha kaunis maa.<br>
Veljeskansat yhteen saa<br>
Karjala!<br>
'''''Suomeksi'''''<br>
'''Kotimaamme Karjala!'''<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala!<br>
Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br>
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br>
Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br>
ja suljin syliini mitä näin.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
||: Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala! :||<br>
Ne urhot ja sankarit laulujen –<br>
ne asuvat täällä entiselleen.<br>
Soita, soma kantele, jatku, työ!<br>
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Rahvas rehti, ahkera<br>
töin ja lauluin ikuistaa<br>
Karjala!<br>
Töin ja lauluin ylistää<br>
Karjala!<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg
https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/
'''''Tatar telendä'''''<br>
'''Tuğan yağım – Karyala!'''<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala!<br>
Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br>
Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br>
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br>
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala! :||<br>
Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br>
Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br>
Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br>
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br>
Karyala – tuğan yağım!<br>
Run-riwayät moñnarım.<br>
Cır häm xezmät uçağım,<br>
Karyala!<br>
Küräm nurlı tañnarıñ,<br>
Karyala!<br>
=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''<br>
'''Catalunya triomfant'''<br>
1. Catalunya triomfant,<br>
tornarà a ser rica i plena.<br>
Endarrera aquesta gent<br>
tan ufana i tan superba.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
2. Ara és hora, segadors.<br>
Ara és hora d'estar alerta.<br>
Per quan vingui un altre juny<br>
esmolem ben bé les eines.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra,<br>
Bon colp de falç!<br>
3. Que tremoli l'enemic<br>
en veient la nostra ensenya.<br>
Com fem caure espigues d'or,<br>
quan convé seguem cadenes.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Җиңүчән Каталония'''<br>
1. Каталония, җиңүчән,<br>
Кайтырсың мул тормышыңа.<br>
Таян батыр улларыңа,<br>
Алар горур, тәвәккәл.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
2. Сәгать сукты, уракчы,<br>
Килде урыр, орыр көннәр,<br>
Киләсе июньгә кадәр<br>
Янә кайрап куйсаңчы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
3. Калтырансын дошманнар —<br>
Горур җилфердәсен байрак.<br>
Урылган күк алтын башак,<br>
Коелып төшәр богаулар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Gens du pays'''<br>
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br>
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br>
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br>
Chacun les récolte en soi-même<br>
Aux beaux jardin du temps qui court.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour,<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour.<br>
Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br>
Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br>
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br>
Ces yeux où nos regards se mirent,<br>
C’est demain que j’avais vingt ans.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br>
Et forme un étang ou chacun peut voir<br>
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br>
Pour ces coeurs à qui je souhaite<br>
Le temps de vivre nos espoirs.<br>
'''''Chorus (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/
Жиль Виньо башкаруында
https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, ватандаш!'''<br>
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br>
Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br>
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br>
Китерер лаеклы уңыш —<br>
Гадел хөкемдар бу язмыш.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br>
Язгы кар сыман, югала эреп;<br>
Тәүге сагышның, назлы карашның<br>
Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br>
Унсигез яшьтәге кебек.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br>
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br>
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br>
Саф мәхәббәтең чагылыр —<br>
Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br>
'''''Кушымта (2)'''''.<br>
=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br>
=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''<br>
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br>
Teirake kaaini Kiribati,<br>
Anene ma te kakatonga,<br>
Tauraoi nakon te mwioko,<br>
Ma ni buokia aomata.<br>
||: Tauaninne nte raoiroi,<br>
Tangiria aomata nako. :||<br>
Reken te kabaia ma te rau,<br>
Ibuakoia kaain abara,<br>
Bon reken te nano ae banin,<br>
Ma te i-tangitangiri naba.<br>
||: Ma ni wakina te kabaia,<br>
Ma n neboa i eta abara. :||<br>
Ti butiko ngkoe Atuara,<br>
Kawakinira ao kairira,<br>
Nakon taai aika i maira,<br>
Buokira ni baim ae akoi.<br>
||: Kakabaia ara Tautaeka,<br>
Ma ake a makuri iai. :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga
https://wikiway.com/kiribati/gimn/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br>
Бас, Кирибати, аягүрә!<br>
Кушыл рухланып безнең җырга,<br>
Җаваплы бул, бурычың үтә<br>
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br>
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br>
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br>
Яшәү өчен канәгатьлектә,<br>
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br>
Чынга ашыр барча теләк тә,<br>
Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br>
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br>
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br>
Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br>
Туры юлга юнәлт халкыңны,<br>
Имин булсын киләчәгебез,<br>
Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br>
||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br>
Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br>
'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''<br>
'''Варыш поз'''<br>
Ылын-ылын Войвылын<br>
Джуджыд парма сулалö.<br>
Парма шöрын варыш поз<br>
Кыпыд горöн шыалö.<br>
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br>
Вына бордъяс шеныштлöй,<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Лачын оясы'''<br>
Бик еракта Төньякта,<br>
Тауда чыршылык тора,<br>
Кыю лачын ояда<br>
Яңгыратып кычкыра.<br>
Как канатың, гаярем,<br>
Көчле урман лачыны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны!<br>
'''''Удмурт кылын'''''<br>
'''Тылобурдо кар'''<br>
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br>
Жужыд парма сылэ.<br>
Парма шорын тылобурдо кар,<br>
Шулдыр гур силё.<br>
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br>
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)<br>
'''애국가''' (Aegukga)<br>
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br>
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br>
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br>
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br>
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br>
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br>
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br>
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br>
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)<br>
1. 아침은 빛나라 이 강산<br>
은금에 자원도 가득한<br>
이 세상 아름다운 내 조국<br>
반만년 오랜 력사에<br>
||: 찬란한 문화로 자라난<br>
슬기론 인민의 이 영광<br>
몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br>
길이 받드세 :||<br>
2. 백두산 기상을 다 안고<br>
근로의 정신은 깃들어<br>
진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br>
온 세계 앞서 나가리<br>
||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br>
인민의 뜻으로 선 나라<br>
한없이 부강하는 이 조선<br>
길이 빛내세 :||<br>
https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br>
Алтын-көмеш таң нурларында,<br>
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br>
Биш мең ел данлы тарихында<br>
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br>
Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br>
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br>
Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br>
2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br>
Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br>
Пәкту тавы рухын колачлап,<br>
Дөньялыкта алгарган чагы –<br>
||: Халык үзе тудырган илдә,<br>
Шашкын давылларны йөгәнләп.<br>
Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br>
Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br>
=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Noble Patria'''<br>
Noble Patria, tu hermosa bandera, <br>
Expresión de tu vida nos da: <br>
Bajo el límpido azul de tu cielo <br>
Blanca y pura descansa la paz.<br>
En la lucha tenaz de fecunda labor<br>
Que enrojece del hombre la faz,<br>
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br>
Eterno prestigio, estima y honor, <br>
Eterno prestigio, estima y honor. <br>
¡Salve oh tierra gentil! <br>
¡Salve oh madre de amor!<br>
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br>
Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br>
La tosca herramienta en arma trocar.<br>
¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br>
Dulce abrigo y sustento nos da.<br>
Bajo el límpido azul de tu cielo<br>
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br>
https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Затлы Ватан'''<br>
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br>
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында —<br>
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br>
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br>
Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br>
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br>
Илебез абруе һәм даны,<br>
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br>
Имин бул, затлы җир,<br>
Мәхәббәт мәкяны!<br>
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br>
Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br>
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br>
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br>
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында<br>
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br>
=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''L'Abidjanaise'''<br>
'''''Premier couplet:'''''<br>
1. Salut ô terre d’espérance,<br>
Pays de l’hospitalité!<br>
Tes légions remplies de vaillance,<br>
Ont relevé ta dignité.<br>
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br>
Fiers artisans de ta grandeur,<br>
Tous rassemblés et pour ta gloire,<br>
Te bâtiront dans le bonheur.<br>
'''''Premier refrain:'''''<br>
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br>
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br>
Notre devoir sera d’être un modèle<br>
De l’espérance promise à l’humanité<br>
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br>
La patrie de la vraie fraternité.<br>
'''''Deuxième couplet:'''''<br>
2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br>
Ô grand pays des bonnes gens !<br>
Nous apportons dans la victoire,<br>
L’hommage de nos cœurs ardents.<br>
Dans l’amitié des peuples frères,<br>
Dieu guide nous vers l’idéal,<br>
Soumise à la devise chère :<br>
Union, discipline, travail.<br>
'''''Deuxième Refrain:'''''<br>
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br>
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br>
De cœurs unis, au cours de notre vie,<br>
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br>
De cœurs unis au cours de notre vie,<br>
À tes appels nous serons tous présents.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:L'Abidjanaise_jouée_devant_Houphouët-Boigny_le_26_octobre_1992.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Абидҗан җыры'''<br>
'''''Беренче куплет:'''''<br>
Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br>
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br>
Синең гайрәтле легионнарың<br>
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br>
Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br>
Горур бөеклегең сагында,<br>
Үстерә үз Ватаны данын<br>
Җиң сызганып алар тагын да.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br>
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br>
Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br>
Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br>
Без берләштек яңа инануда<br>
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br>
'''''Икенче куплет:'''''<br>
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br>
Игелекле кешеләр иле!<br>
Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br>
Кайнар йөрәк кадерли сине.<br>
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br>
Идеалга Алла бара әйдәп,<br>
Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br>
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br>
Ярат һәм инан, атла гел алга.<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Таян намуска һәм кануннарга,<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Без әзер иңне иңгә куярга.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Vencemos o colonialismo, gritamos:<br>
abaixo o imperialismo.<br>
Terra livre, povo livre,<br>
não, não, não à exploração.<br>
Avante unidos firmes e decididos.<br>
Na luta contra o imperialismo<br>
o inimigo dos povos, até à vitória final.<br>
Pelo caminho da revolução.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк<br>
ақти бизниң қанимиз,<br>
Сән үчүн, әй юртимиз,<br>
болсун пида бу җанимиз.<br>
Қан кичип, һәм җан бирип,<br>
ахир қутулдурдуқ сини,<br>
Қәлбимиздә қутқулушқа<br>
бар иди иманимиз.<br>
Юртумиз биз йүз-көзүңни<br>
қан билән пакизлидуқ<br>
Өрлиген ялқун билән<br>
пакланди белки намимиз.<br>
Яр-и һәмдәм болди бизниң<br>
һиммәтимиз сән үчүн.<br>
Шавну шөһрәтлик иди<br>
һиммәт билән әҗдадимиз.<br>
Атиларниң җәңләри<br>
өчмәйду тарих бетидин.<br>
Нәсли қалди җәңгивар<br>
биз униң әвлади биз.<br>
Ақти қан һәм чиқти җан<br>
дүшмәндин болсун әл аман.<br>
Яшисун, миң яшисун,<br>
парлансун истиқбалимиз!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Котылу юлында'''<br>
Азатлык юлында су күк<br>
акты безнең каныбыз,<br>
Синең өчен, ил-йортыбыз,<br>
булсын фида җаныбыз.<br>
Без кан түгеп һәм җан биреп,<br>
коткарып калдык сине,<br>
Кальбебездә котылуга<br>
иманыбыз бар иде.<br>
Кан белән йөзең-күзеңне<br>
сафландырдык, йортыбыз,<br>
Үрләгән ут-ялкын белән<br>
пакьләнгәндер намыбыз.<br>
Һиммәтебез — синең өчен<br>
сөю-кайгыртуыбыз.<br>
Шанлы һәм шөһрәтле булды<br>
һиммәт белән элгәрләр,<br>
Тарихтан һич җуелмады<br>
ирешелгән җинүләр.<br>
Җиңүчән бер нәсел калды,<br>
без – дәвам итүчеләр.<br>
Акты кан һәм чыкты җан,<br>
дошманнарга әл-әман.<br>
Яшә син, мең яшә син,<br>
Киләчәгебез, нурлан!<br>
=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''<br>
('''''коса һәм зулу''''')<br>
Nkosi sikelel’ iAfrika<br>
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br>
Yizwa imithandazo yethu,<br>
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br>
('''''сото-суто''''')<br>
Morena Boloka setjhaba sa heso,<br>
O fedise dintwa la matshwenyeho,<br>
O se Boloke,<br>
O se Boloke setjhaba sa heso,<br>
Setjhaba sa South Afrika.<br>
South Afrika!<br>
('''''африкаанс''''')<br>
Uit die blou van onse hemel,<br>
Uit die diepte van ons see,<br>
Oor ons ewige gebergtes<br>
Waar die kranse antwoord gee,<br>
('''''инглиз''''')<br>
Sounds the call to come together,<br>
And united we shall stand,<br>
Let us live and strive for freedom,<br>
In South Africa our land!<br>
https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br>
Арттыр аның данын, арттыр данын,<br>
Кабул ит безнең догаларны,<br>
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br>
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br>
Юкка чыгар Син барча низагларны.<br>
Йа Илаһыбыз,<br>
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br>
Ярлыка Көньяк Африканы.<br>
Көньяк Африка!<br>
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br>
Диңгез тирәнлегеннән,<br>
Кыя-тау мәңгелегеннән<br>
Илгә бер өндәү иңә:<br>
“Бүген без иңгә-иң бастык,<br>
Уртак җырларыбыз да,<br>
Тату-тыныч тормыш корыйк<br>
Көньяк Африкабызда!”<br>
=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/
https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/
=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''La Bayamesa'''<br>
Al combate corred bayameses<br>
que la Patria os contempla orgullosa,<br>
no temáis una muerte gloriosa<br>
que morir por la Patria es vivir.<br>
'''''Coro (2)''''':<br>
En cadenas vivir es morir,<br>
en afrenta y oprobio sumidos,<br>
del clarín escuchad el sonido<br>
a las armas valientes corred.<br>
https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br>
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Байамо җыры'''<br>
Байамолылар, алга, көрәшкә –<br>
Горур Ватаннан сезгә гозер.<br>
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br>
Шәһит китү – тагын бер гомер.<br>
'''''Кушымтасы (2)''''':<br>
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br>
Хурлыклы бер җан асрау бары.<br>
Быргы авазы сугышка әйдәр,<br>
Алга, Ватан каһарманнары!<br>
=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
جوقة:<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
١<br>
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br>
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br>
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br>
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br>
جوقة<br>
۲<br>
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br>
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br>
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br>
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br>
جوقة<br>
٣<br>
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br>
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br>
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br>
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br>
جوقة<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br>
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br>
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)
'''Ватаным Күвәйт'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br>
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br>
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br>
'''I'''<br>
Иңдерелгән ата-баба чорында,<br>
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br>
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br>
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''II'''<br>
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br>
Имин яшәтергә дип җан атасың,<br>
Булдыруга ихлас итеп сакладың<br>
Игелек кораллы тормыш бинасын.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III'''<br>
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br>
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br>
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br>
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''<br>
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br>
Элибиздин жаны менен барабар.<br>
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br>
Сактап келди биздин ата-бабалар.<br>
'''''Кайырма:'''''<br>
Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br>
Азаттыктын жолунда.<br>
Өркүндөй бер, өсө бер,<br>
Өз тагдырың колуңда.<br>
Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br>
Желбиреди эркиндиктин желеги.<br>
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br>
Ыйык сактап урпактарга берели.<br>
'''''Кайырма.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br>
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br>
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br>
Саклап килгән сине ата-бабалар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Алга атла, Кыргыз Иле,<br>
Азат тормыш юлында,<br>
Иркенәя, үсә бир син,<br>
Тәкъдирең үз кулыңда!<br>
Илебезнең изге өмет, теләге —<br>
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br>
Ата-бабалардан җиткән мирасны<br>
Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br>
=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''<br>
'''Ant etkenmen'''<br>
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br>
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br>
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br>
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br>
Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br>
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br>
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br>
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br>
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br>
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br>
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br>
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br>
https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/
https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ант иттем мин'''<br>
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br>
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br>
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br>
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br>
Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br>
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br>
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br>
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br>
Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br>
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br>
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br>
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br>
'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''
=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''<br>
三民主義,吾黨所宗,<br>
以建民國,以進大同。<br>
咨爾多士,為民前鋒;<br>
夙夜匪懈,主義是從。<br>
矢勤矢勇,必信必忠;<br>
一心一德,貫徹始終。<br>
'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br>
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br>
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br>
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br>
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br>
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br>
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br>
https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br>
Ирекле илдә – хөррият;<br>
Һәрбарчабыз – якын туган,<br>
Каһарманнар иңен куйган;<br>
Бер фикердә, бер терәктә,<br>
Уртак максат – һәр йөрәктә.<br>
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br>
=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''<br>
起来!不愿作奴隶的人们,<br>
把我们血肉筑成我们的新的长城<br>
中华民族到了危险的时候,<br>
每个人被迫着发出最后的吼声<br>
起来!起来!起来!<br>
我们万众一心冒着敌人的炮火<br>
前进!前进!前进!进!<br>
'''''Пинйин транскрипциясе'''''<br>
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br>
Bǎ wǒmen de xuèròu,<br>
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br>
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br>
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br>
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br>
https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br>
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br>
Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br>
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br>
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br>
Без бит миллионнар,<br>
Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br>
'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br>
=== '''ЛАТВИЯ''' ===
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg
https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/
=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br>
Lietuva, Tėvyne mūsų<br>
Tu didvyrių žeme,<br>
Iš praeities Tavo sūnūs<br>
Te stiprybę semia.<br>
Tegul Tavo vaikai eina<br>
Vien takais dorybės,<br>
Tegul dirba Tavo naudai<br>
Ir žmonių gėrybei.<br>
Tegul saulė Lietuvoj<br>
Tamsumas prašalina,<br>
Ir šviesa, ir tiesa<br>
Mūs žingsnius telydi.<br>
Tegul meilė Lietuvos<br>
Dega mūsų širdyse,<br>
Vardan tos Lietuvos<br>
Vienybė težydi!<br>
https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg
'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br>
Литва, безнең Ватаныбыз,<br>
Бөек угланнар җире,<br>
Без илһам, кодрәт алабыз<br>
Үткәннәреңнән синең.<br>
Синең балаларың бассын<br>
Гел әхлак юлларына,<br>
Игелек кылсыннар сиңа,<br>
Кешеләр файдасына.<br>
Литва күгендәге кояш<br>
Юк итсен бар золымны,<br>
Гаделлеккә, нурга күмеп,<br>
Яктыртсын безнең юлны.<br>
Литваны сөю дөрләсен<br>
Ялкын булып йөрәктә,<br>
Литваның олы бәхете –<br>
Ул безнең бердәмлектә!<br>
=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein<br>
Lehnet sich Liechtenstein<br>
An Alpenhöh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
5. Hoch lebe Liechtenstein,<br>
Blühend am jungen Rhein,<br>
Glücklich und treu.<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei,<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei.<br>
https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/
1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br>
Рейн башланган җирдән,<br>
Альп түреннән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Кадерле Ватанын<br>
Әл-Хәким безләргә<br>
Насыйп иткән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Сөекле Ватанын<br>
Хак Тәгалә безгә<br>
Насыйп иткән.<br>
5. Лихтенштейн, мең яшә,<br>
Рейннан бәхет өстә,<br>
Гел чәчәк ат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br>
سهلنا والجبل منبت للرجال<br>
قولنا والعمل في سبيل الكمال<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br>
أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br>
شرقنا قلبه أبداً لبنان<br>
صانه ربه لمدى الأزمان<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلنا للوطن<br>
بحره برّه درّة الشرقين<br>
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br>
إسمه عزّه منذ كان الجدود<br>
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br>
كلّنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg
'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br>
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br>
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br>
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br>
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br>
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br>
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br>
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br>
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''<br>
'''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br>
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br>
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br>
Den Himmel Wäin ons mécht:<br>
Dat as onst Land, fir dat mer géif<br>
Heinidden alles won,<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
'''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br>
Vum Fridde stëll bewaacht,<br>
Sou ouni Pronk an deire Glanz<br>
Gemittlech léif et laacht;<br>
Säi Vollek frou sech soë kann,<br>
An 't si keng eidel Dreem:<br>
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br>
Wéi as 't sou gutt doheem!<br>
'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br>
Der Äärd, déi äis gedron;<br>
D’Léift huet en treie Widderhall<br>
A jidder Broscht gedon;<br>
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br>
All Wuert, dat vun er klénkt,<br>
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br>
An d’A wéi Feier blénkt<br>
'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br>
Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br>
Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br>
Vum frieme Joch a Leed;<br>
Du hues ons all als Kanner schon<br>
De fräie Geescht jo ginn,<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg
https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919
https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/
'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br>
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br>
Зауэр – таулар иңләп,<br>
Мозель йөземнәрен нурлап,<br>
Күк иңдерә ширбәт.<br>
Илемнең иминлегенә<br>
Жәл түгел һич корбан,<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
'''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br>
Яшеллектә урыны,<br>
Купшылыктан йөз чөерә –<br>
Илем шуңа нурлы.<br>
Буш сүзле булмастыр халкы,<br>
Без бәхетле, диеп.<br>
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br>
Яшибез сөенеп.<br>
'''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br>
Тауга, үзәнлеккә,<br>
Сөю, тугрылык шаңдавы,<br>
Иңә һәр күкрәккә.<br>
Артык булмас һич Ватанга<br>
Мәдхия көй-сүзләр;<br>
Күк авазы сеңә җанга,<br>
Балкып тора күзләр.<br>
'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br>
Кулың туры юлдан,<br>
Саклагыл Люксембург җирен<br>
Золым-газаплардан!<br>
Азатлык бүләгең, Тәңре,<br>
Улларың күңелендә,<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''<br>
1. Isten, áldd meg a magyart<br>
Jó kedvvel, bőséggel,<br>
Nyújts feléje védő kart,<br>
Ha küzd ellenséggel;<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
2. Őseinket felhozád<br>
Kárpát szent bércére,<br>
Általad nyert szép hazát<br>
Bendegúznak vére.<br>
S merre zúgnak habjai<br>
Tiszának, Dunának,<br>
Árpád hős magzatjai<br>
Felvirágozának.<br>
3. Értünk Kunság mezein<br>
Ért kalászt lengettél,<br>
Tokaj szőlővesszein<br>
Nektárt csepegtettél.<br>
Zászlónk gyakran plántálád<br>
Vad török sáncára,<br>
S nyögte Mátyás bús hadát<br>
Bécsnek büszke vára.<br>
4. Hajh, de bűneink miatt<br>
Gyúlt harag kebledben,<br>
S elsújtád villámidat<br>
Dörgő fellegedben,<br>
Most rabló mongol nyilát<br>
Zúgattad felettünk,<br>
Majd töröktől rabigát<br>
Vállainkra vettünk.<br>
5. Hányszor zengett ajkain<br>
Ozman vad népének<br>
Vert hadunk csonthalmain<br>
Győzedelmi ének!<br>
Hányszor támadt tenfiad<br>
Szép hazám, kebledre,<br>
S lettél magzatod miatt<br>
Magzatod hamvvedre!<br>
6. Bújt az üldözött, s felé<br>
Kard nyúlt barlangjában,<br>
Szerte nézett s nem lelé<br>
Honját e hazában,<br>
Bércre hág és völgybe száll,<br>
Bú s kétség mellette,<br>
Vérözön lábainál,<br>
S lángtenger fölette.<br>
7. Vár állott, most kőhalom,<br>
Kedv s öröm röpkedtek,<br>
Halálhörgés, siralom<br>
Zajlik már helyettek.<br>
S ah, szabadság nem virul<br>
A holtnak véréből,<br>
Kínzó rabság könnye hull<br>
Árvák hő szeméből!<br>
8. Szánd meg Isten a magyart<br>
Kit vészek hányának,<br>
Nyújts feléje védő kart<br>
Tengerén kínjának.<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/
https://wikiway.com/hungary/gimn/
(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br>
'''ГИМН'''<br>
1. Йа Ходаем, маҗарны<br>
Саклагыл, ярлыкагыл,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны,<br>
Дошманнарын гаҗиз кыл.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
2. Юл сыздың Карпат аша<br>
Маҗар бабаларына,<br>
Бирдең Ватан-гөлбакча<br>
Бәндәгуз улларына.<br>
Тиса, Дунай сулары<br>
Үтә тауларны урап, –<br>
Батыр Арпад уллары<br>
Анда мул тормыш кора.<br>
3. Кун иле җирләрендә<br>
Чайкала тук башаклар,<br>
Токай тәлгәшләреннән<br>
Тама татлы шәраблар.<br>
Безнең ту еш балкыган<br>
Төрек кирмәннәрендә,<br>
Матьяш явы сыкраткан<br>
Вена түрәләрен дә.<br>
4. Гөнаһларыбыз үче<br>
Кысты Синең күкрәкне:<br>
Аттың болыттан яшен,<br>
Күкрәттең безнең күкне.<br>
Баскын монголлар угы<br>
Очты баш өстебездә,<br>
Аннан төрек коллыгы<br>
Йөк булды җилкәбездә.<br>
5. Күпме торды яңгырап<br>
Кыргый госман гаугасы,<br>
Яугир җәсәден таптап<br>
Җиңүләр тантанасы!<br>
Күпме сине улларың,<br>
Гүзәл ил, күкрәгеңә<br>
Басып изде, кыйнады,<br>
Әйләндереп кабергә!<br>
6. Эзәрләүдән капланып<br>
Утырмасын кай өндә,<br>
Сыеныр җир тапмады<br>
Үз Ватанында бәндә.<br>
Менсә тау түбәсенә –<br>
Ут диңгезе өстендә,<br>
Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br>
Кан үзәне бар җирдә.<br>
7. Кирмән иде – таш өеме,<br>
Хозур, бәхет югалган, <br>
Афәт, үлем сөреме<br>
Ватанны чолгап алган.<br>
Аһ, мәетләр каныннан<br>
Азатлык чәчәк атмый,<br>
Илсезләр елавыннан<br>
Шатлык күз яше акмый.<br>
8. Кызган, Ходай, маҗарны<br>
Дөнья михнәтләрендә,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны<br>
Газаплар диңгезендә.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
=== '''МАЛАВИ''' ===
=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''<br>
Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br>
Rakiat hidup bersatu dan maju,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br>
Raja kita selamat bertahta,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br>
Raja kita selamat bertahta.<br>
https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg
'''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br>
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br>
Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br>
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br>
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br>
'''МОЯ СТРАНА'''<br>
Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br>
Единство и прогресс наградой дан;<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан,<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан.<br>
=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br>
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br>
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br>
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br>
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br>
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br>
https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg
Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br>
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br>
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br>
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br>
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br>
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br>
=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл тый улат<br>
Авай гай кажнылан.<br>
Шке сурт гай тый кÿлат<br>
Чыла мÿндыр марийлан.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''2.''' Сакла чот кугешнен<br>
Шке сынжым калыкна.<br>
Йомартле улмыж ден<br>
Эре тудо чаплана.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''''Тау мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br>
Ылат каждойланок.<br>
Келӓт шачмы пӧрт гань<br>
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br>
Мары халык соок.<br>
Веселӓжӹ, сӹржӓт<br>
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''''Урыс телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br>
Для каждого в судьбе.<br>
Где бы ни был – вспоминать<br>
Твой сын будет о тебе.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
'''2.''' Свою честь сохранит <br>
Народ наш на века, <br>
И дружба, как гранит, –<br>
Всегда с братьями крепка.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/
https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161
'''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br>
'''1.''' Мари Ил – ана күк,<br>
Һәркем тәкъдирендә.<br>
Кайларда йөрсәм дә,<br>
Ул минем күңелемдә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
'''2.''' Намусын саклар ул –<br>
Халкым үз җирендә.<br>
Тугандаш халыклар<br>
Дуслыгы мәңгегә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br>
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br>
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br>
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br>
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br>
'''كورال:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br>
بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br>
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br>
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br>
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br>
'''كورال'''<br>
رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br>
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br>
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br>
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br>
'''كورال'''<br>
سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br>
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br>
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br>
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br>
'''كورال'''<br>
قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br>
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br>
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br>
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br>
'''كورال'''<br>
أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br>
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br>
'''كورال النهائي:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br>
https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg
'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br>
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br>
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br>
Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br>
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br>
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br>
Гарәп бабаларың сине үстергән,<br>
Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br>
Ул биргән табигать уңыш китерде.<br>
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br>
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br>
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br>
Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br>
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br>
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br>
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br>
Галәмнең мәңгелек агачы безне<br>
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br>
'''Кушымта.'''<br>
'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br>
Киләчәк буынга сине бирәбез.<br>
'''''Соңгы кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br>
De la Paz el arcangel divino,<br>
Que en el cielo tu eterno destino<br>
Por el dedo de Dios se escríbio. <br>
Mas si osare un extrano enemigo <br>
Profanar con su planta tu suelo, <br>
Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br>
Un soldado en cada hijo te dio,<br>
Un soldado en cada hijo te dio.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg
https://wikiway.com/mexico/gimn/
'''Мексика дәүләт гимны'''<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br>
Җәбраил әмере бу, Ватан,<br>
Синең тәкъдир Ходай хозурында<br>
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br>
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br>
Дошман аяк басса, яу җитеп,<br>
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп,<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br>
=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''<br>
Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land.<br>
Now all join the chorus, let union abide.<br>
Across all Micronesia join hands on every side,<br>
Across all Micronesia join hands on every side.<br>
We all work together, with hearts, voice and hand,<br>
Till we have made these islands another promised land,<br>
Till we have made these islands another promised land.<br>
https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/
https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/
'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br>
=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لك حبي و فؤادي<br>
مصر يا أم البلاد<br>
انت غايتي والمراد<br>
وعلى كل العباد<br>
كم لنيلك من اياد<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg
https://wikiway.com/egypt/gimn/
'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br>
Багышлап иң изге догамны, догамны.<br>
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br>
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br>
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br>
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br>
Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br>
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br>
=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''<br>
Na memória de África e do Mundo<br>
Pátria bela dos que ousaram lutar.<br>
Moçambique, o teu nome é liberdade,<br>
O Sol de Junho para sempre brilhará.<br>
'''''Coro:'''''<br>
||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br>
Pedra a pedra construindo um novo dia.<br>
Milhões de braços, uma só força,<br>
Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br>
Povo unido do Rovuma ao Maputo<br>
Colhe os frutos do combate pela paz,<br>
Cresce o sonho ondulando na bandeira<br>
E vai lavrando na certeza do amanhã.<br>
'''''Coro (2)'''''.<br>
Flores brotando do chão do teu suor,<br>
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br>
Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br>
Nenhum tirano nos irá escravizar!<br>
'''''Coro (2).'''''<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
https://wikiway.com/mozambique/gimn/
'''Сөекле Ватан'''<br>
Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br>
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br>
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br>
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br>
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br>
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br>
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br>
Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br>
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br>
Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br>
Тергезә инабәтле киләчәген.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br>
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br>
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br>
Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''<br>
Limba noastră-i o comoară<br>
În adîncuri înfundată<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
Limba noastră-i foc ce arde<br>
Într-un neam, ce fără veste<br>
S-a trezit din somn de moarte<br>
Ca viteazul din poveste.<br>
Limba noastră-i numai cîntec,<br>
Doina dorurilor noastre,<br>
Roi de fulgere, ce spintec<br>
Nouri negri, zări albastre.<br>
Limba noastră-i graiul pîinii,<br>
Cînd de vînt se mişcă vara;<br>
In rostirea ei bătrînii<br>
Cu sudori sfinţit-au ţara.<br>
Limba noastră-i frunză verde,<br>
Zbuciumul din codrii veşnici,<br>
Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br>
Ai luceferilor sfeşnici.<br>
Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br>
Că vi-i limba prea săracă,<br>
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br>
Graiul ţării noastre dragă.<br>
Limba noastră-i vechi izvoade.<br>
Povestiri din alte vremuri;<br>
Şi citindu-le 'nşirate, –<br>
Te-nfiori adînc şi tremuri.<br>
Limba noastră îi aleasă<br>
Să ridice slava-n ceruri,<br>
Să ne spiue-n hram şi-acasă<br>
Veşnicele adevăruri.<br>
Limba noastra-i limbă sfîntă,<br>
Limba vechilor cazanii,<br>
Care o plîng şi care o cîntă<br>
Pe la vatra lor ţăranii.<br>
Înviaţi-vă dar graiul,<br>
Ruginit de multă vreme,<br>
Stergeţi slinul, mucegaiul<br>
Al uitării 'n care geme.<br>
Strîngeţi piatra lucitoare<br>
Ce din soare se aprinde –<br>
Şi-ţi avea în revărsare<br>
Un potop nou de cuvinte.<br>
Răsări-va o comoară<br>
În adîncuri înfundată,<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg
https://wikiway.com/moldova/gimn/
'''Безнең телебез'''<br>
Безнең тел – бакый хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
Безнең тел – дөрләгән учак:<br>
Халкым үлем йокысыннан<br>
Уянсын тормышка сусап –<br>
Әкияттәге батыр сыман.<br>
Безнең телебез җырлары,<br>
Дойналардагы сагышлар<br>
Ача якты офыкларны,<br>
Тарала кара болытлар.<br>
Безнең тел – ул икмәк теле,<br>
Җәен җилләр сызгырганы,<br>
Бабалар, җиргә тир түгеп,<br>
Мөбарәк иткәннәр аны.<br>
Безнең тел – ул яшел яфрак,<br>
Кодру урманнары шавы.<br>
Нистру бормалары качыра<br>
Йолдызлар яктысы явын.<br>
Һич ачынып зарланмагыз,<br>
Ярлы дип телегез бигрәк,<br>
Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br>
Тора илебезне бизәп.<br>
Безнең тел – ул тарихи тел,<br>
Борынгы хәлләр дастаны.<br>
Өйрән аны һәм танып бел<br>
Хакыйкатьнең ни булганын.<br>
Безнең тел ул билгеләнгән<br>
Күкләрне мактау йөзеннән –<br>
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br>
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br>
Безнең тел – изгелек нуры,<br>
Аңарда ата-бабалар<br>
Елый-елый, җырлый-җырлый<br>
Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br>
Чыгарыйк телне хәяткә,<br>
Коткарып заман явыннан,<br>
Пакьлик пычрак-күгәректән,<br>
Онытылу аһ-зарыннан.<br>
Җыйыйк кояш нурларыннан<br>
Очкын алган чакматашын, –<br>
Ургылыр тел байлыгыннан<br>
Яңа сүзләр булып ташкын.<br>
Яшәячәк бу хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br>
=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br>
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br>
Даяар монголын ариун голомт<br>
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br>
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br>
Хамаг дэлхийн шударга улстай<br>
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br>
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br>
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br>
'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br>
Өргөн түмний минь заяа түшиж<br>
Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br>
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br>
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br>
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br>
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br>
Жавхлант манай орон мандтугай.<br>
https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/
https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389
'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br>
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br>
Монголның саф учагы,<br>
Һичкем аны җиңә алмас,<br>
Мәңгегә үскән чагы.<br>
Дөньяның гадел илләре<br>
Белән бердәмлек өчен,<br>
Үстерик Ватанны биреп<br>
Йөрәк дәртен, кул көчен.<br>
'''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br>
Мирас итеп тапшырыйк,<br>
Эшчән, кыю Монгол илен<br>
Бәхет-уңышка юллыйк.<br>
Хөрмәт итеп ил туграсын,<br>
Ил язмышына таян.<br>
Алгарышта чәчәк атсын,<br>
Яшәсен бөек Ватан!<br>
=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br>
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br>
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br>
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br>
'''''Морзюлма-мороютко:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br>
Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br>
верьга кандыть прят.<br>
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br>
Секс течис тон седейс ды оймес –<br>
прок ванькс лисьмапрят.<br>
'''''Мороютко-морзюлма:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/
https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187
'''Имин бул, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br>
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br>
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br>
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Исәнме, Мордовия!<br>
Куанып яшә, Мордовия!<br>
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br>
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br>
Имин бул син, Мордовия!<br>
Җырла, җырла, Мордовия!<br>
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br>
Мәңге яшә, мәңге яшә,<br>
Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br>
'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br>
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br>
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br>
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br>
России держалась и голову гордо несла.<br>
Давали силы вольные Мокша, Сура,<br>
Ты духом была и осталась сильна и добра.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br>
=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br>
'''सयौं थुँगा फूलका'''<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br>
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br>
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br>
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br>
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br>
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br>
'''''Укылышы'''''<br>
'''Sayaű thűgā phūlkā'''<br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br>
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br>
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br>
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br>
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br>
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br>
https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br>
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br>
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br>
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br>
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br>
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br>
=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''<br>
Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br>
Frères et sœurs nous sommes<br>
Enfants d’une même Patrie le Niger<br>
Nourris de la sève des mêmes idéaux<br>
Pour un Niger de paix libre fort et uni<br>
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br>
Pour l’honneur de la Patrie<br>
Incarnons la vaillance et la persévérance<br>
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br>
Guerriers intrépides déterminés et fiers<br>
Défendons la patrie au prix de notre sang<br>
Faisons du Niger symbole de dignité<br>
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br>
Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br>
En avant pour le travail en avant pour le combat<br>
Nous demeurons debout<br>
Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br>
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br>
Pour construire ensemble<br>
Un monde de justice de paix et de progrès<br>
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br>
'''Don darajar Uban'''<br>
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br>
Yan’uwa mune<br>
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br>
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br>
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br>
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br>
Don darajar Uban<br>
Haɗa ƙarfin hali da juriya<br>
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br>
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br>
Kare kasar nan akan kudin jininmu<br>
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br>
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br>
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br>
Gaba don aikin gaba don yaƙin<br>
Mun tsaya a tsaye<br>
Dauke tutar kasarmu mai daraja<br>
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br>
Don gina tare<br>
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br>
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br>
https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/
https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/
'''Ватан горурлыгы'''<br>
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br>
Без туганнар, кардәшләр,<br>
Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br>
Уртак барчабыз идеаллары.<br>
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br>
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br>
Ватан даны иңендә<br>
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br>
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br>
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br>
Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br>
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br>
Африка омтылышларының терәге.<br>
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br>
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br>
Бердәм күтәреләбез.<br>
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br>
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br>
Бергә үсә бездә<br>
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br>
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br>
'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br>
=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''<br>
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br>
ben ik, van Duitsen bloed,<br>
den vaderland getrouwe<br>
blijf ik tot in den dood.<br>
Een Prinse van Oranje<br>
ben ik, vrij onverveerd,<br>
den Koning van Hispanje<br>
heb ik altijd geёerd.<br>
'''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br>
zijt Gij, o God mijn Heer,<br>
op U zo wil ik bouwen,<br>
verlaat mij nimmermeer.<br>
Dat ik doch vroom mag blijven,<br>
uw dienaar t’aller stond,<br>
de tirannie verdrijven<br>
die mij mijn hart doorwondt.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg
Ясалма Интеллект "җырлый"<br>
https://wikiway.com/netherlands/gimn/
'''Вилһелм җыры'''<br>
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br>
Халкым каны калебемдә,<br>
Ватаныма биргән анттан<br>
Ваз кичмәм гомеремдә.<br>
Асыл зат Оран угланы,<br>
Тугрымын намусыма,<br>
Испан кыйралына бары<br>
Хөрмәт кылам гына.<br>
'''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br>
Кодрәтле, газиз Аллам.<br>
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br>
Сиңа гына таянам.<br>
Хак тарафыңда булырмын<br>
Мәңге Синең колың:<br>
Бетсен йөрәгемне, халкымны<br>
Телгәләгән золым.<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br>
=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''<br>
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Elsker, elsker det og tenker<br>
på vår far og mor<br>
og den saganatt som senker<br>
drømme på vår jord,<br>
og den saganatt som senker,<br>
senker drømme på vår jord.<br>
'''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br>
takk din store Gud!<br>
Landet ville han beskytte,<br>
skjønt det mørkt så ud.<br>
Alt hvad fedrene har kjempet,<br>
mødrene har grett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant vår rett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant, vi vant vår rett.<br>
'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Og som fedres kamp har hevet<br>
det av nød til seir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred slår leir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred, dets fred slår leir!<br>
https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg
https://wikiway.com/norway/gimn/
'''Туган илне яратабыз'''<br>
'''1.''' Туган илне яратабыз,<br>
Урман-тауларын,<br>
Чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
Мең-мең йортларын.<br>
Туган учак – ул сөекле<br>
Ата-анабыз:<br>
Суыгында, кояшында<br>
Хозурланабыз,<br>
Суыгында, кояшында<br>
Аның хозурланабыз.<br>
'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br>
Шомлы көнеңдә<br>
Тәңре сине ярлыкады<br>
Җир итәгендә.<br>
Канлы корбан биреп кенә,<br>
Керми сугышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч тормышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч һәм мул тормышка.<br>
'''8.''' Туган илне яратабыз,<br>
урман-тауларын,<br>
чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
ак болытларын.<br>
Ата-баба көрәшкән күк,<br>
без дә дауларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
җиңү яуларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
яңа җиңү яуларбыз!<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br>
=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''پاک سرزمین شاد باد'''<br>
پاک سرزمین شاد باد<br>
كشور حسين شاد باد <br>
تو نشان عزم علیشان <br>
! ارض پاکستان <br>
مرکز یقین شاد باد <br>
پاک سرزمین کا نظام <br>
قوت اخوت عوام <br>
قوم ، ملک ، سلطنت <br>
پائندہ تابندہ باد <br>
شاد باد منزل مراد <br>
پرچم ستارہ و ہلال <br>
رہبر ترقی و کمال <br>
ترجمان ماضی شان حال <br>
! جان استقبال <br>
سایۂ خدائے ذوالجلال<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG
https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/
https://wikiway.com/pakistan/gimn/
'''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br>
Саф-пакь җирем, шатлан,<br>
Гүзәллек илем, шатлан,<br>
Син бөек ихтыярга нишан,<br>
Әйа, Пакистан!<br>
Тугры мәркәзе, шатлан!<br>
Саф-пакь җиреңдә низам,<br>
Куәтле вә егәрле гавам,<br>
Ил, милләт, дәүләт, –<br>
Мәңге балкып чәчәк ат!<br>
Шатлан изге морадыңа,<br>
Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br>
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br>
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br>
Җаның – истикъбаль!<br>
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br>
'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''<br>
O arise all you sons of this land,<br>
Let us sing of our joy to be free,<br>
Praising God and rejoicing to be<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout our name from the mountains to seas<br>
Papua New Guinea;<br>
Let us raise our voices and proclaim<br>
Papua New Guinea.<br>
Now give thanks to the good Lord above<br>
For His kindness, His wisdom and love,<br>
For this land of our fathers so free,<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout again for the whole world to hear<br>
Papua New Guinea;<br>
We're independent and we're free<br>
Papua New Guinea.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg
https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/
'''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br>
Күтәрелегез, ил уллары,<br>
Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br>
Рәхмәтле Алланы мактарга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Исемең диңгездә-тауларда —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Рухланыйк без сине хакларга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br>
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br>
Бабалар Ватаны, син азат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br>
=== '''ПАРАГВАЙ''' ===
https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/
=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''6.''' En su cima los Andes sostengan<br>
la bandera o pendón bicolor,<br>
Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br>
que ser libre, que ser libre,<br>
que ser libre, por siempre nos dió.<br>
A su sombra vivamos tranquilos,<br>
y al nacer por sus cumbres el sol,<br>
Renovemos el gran juramento<br>
que rendimos, que rendimos,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
Al Dios de Jacob!<br>
'''Coro:'''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''Viva El Peru!'''<br>
https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg
'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез:<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br>
ике төс байрак беркетелгән,<br>
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br>
Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br>
Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br>
Байрак белән имин тормышта без, —<br>
Кояш менгәч күк капусына,<br>
Яңартылсын илаһи догабыз,<br>
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
Ягъкуб Раббысына!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''Яшәсен Перу!'''
'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>'''
=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br>
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br>
Kiedy my żyjemy,<br>
Co nam obca przemoc wzięła,<br>
Szablą odbierzemy.<br>
'''''Refren (2):'''''<br>
Marsz, marsz Dąbrowski,<br>
Z ziemi włoskiej do Polski,<br>
Za Twoim przewodem<br>
Złączym się z narodem.<br>
'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br>
Będziem Polakami,<br>
Dał nam przykład Bonaparte,<br>
Jak zwyciężać mamy.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br>
Po szwedzkim zaborze,<br>
Dla Ojczyzny ratowania<br>
Wrócim się przez morze.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br>
Cały zapłakany:<br>
“Słuchaj jeno, pono nasi<br>
Biją w tarabany!”<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg
'''Польша әле җуелмас'''<br>
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br>
Без исән булганда,<br>
Таланганны кайтарырбыз –<br>
Кылычлар кулларда.<br>
'''''Кушымта (2):'''''<br>
Кайтчы, Домбровский,<br>
Румнан – үз җиреңә:<br>
Бердәмлек – халкыңа,<br>
Азатлык – илеңә.<br>
'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br>
Поляк булып калыйк,<br>
Һәм җиңүчән Бонапарттан<br>
Без дә үрнәк алыйк.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br>
Швед богавын ташлап,<br>
Ватаныбыз исән булыр,<br>
Без әйләнеп кайтсак.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br>
Әйтер ватандашлар:<br>
“Безнекеләр өйгә кайта,<br>
Кага барабаннар!”<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''<br>
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br>
Nação valente e imortal,<br>
Levantai hoje de novo<br>
O esplendor de Portugal!<br>
Entre as brumas da memória,<br>
Ó Pátria, sente-se a voz<br>
Dos teus egrégios avós,<br>
Que há-de guiar-te à vitória!<br>
'''''Corus:'''''<br>
Às armas, às armas!<br>
Sobre a terra, sobre o mar,<br>
Às armas, às armas!<br>
Pela Pátria lutar!<br>
Contra os canhões marchar, marchar!<br>
'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br>
À luz viva do teu céu!<br>
Brade a Europa à terra inteira:<br>
Portugal não pereceu!<br>
Beija o solo teu jucundo<br>
O Oceano, a rugir d’amor;<br>
E teu braço vencedor<br>
Deu mundos novos ao Mundo!<br>
'''''Corus.'''''<br>
'''3.''' Saudai o Sol que desponta<br>
Sobre um ridente porvir;<br>
Seja o eco de uma afronta<br>
O sinal do ressurgir.<br>
Raios dessa aurora forte<br>
São como beijos de mãe,<br>
Que nos guardam, nos sustêm,<br>
Contra as injúrias da sorte.<br>
'''''Corus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg
'''Диңгезләрдә гаярь'''<br>
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br>
Затлы һәм үлемсез милләтем,<br>
Кайтар үзең яулаганны,<br>
Португалиянең зиннәтен!<br>
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br>
Аерып хәтер томаннарын,<br>
Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br>
Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Суда, җирдә сынатма,<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Көрәш, Ватанны хакла!<br>
Һәм тупларга каршы атла!<br>
'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br>
Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br>
Җиткер дөньяга: бирешмәс<br>
Португалиябез үлемгә!<br>
Ярсып давылланган океан<br>
Изге туфрагыңны үбә;<br>
Һәм кулларың итте бүләк<br>
Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br>
Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br>
Һәм өндәсен яңарышка<br>
Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br>
Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br>
Ватан-Ана гүя назлый,<br>
Ул көч бирә безгә, саклый<br>
Язмыш кагу-сугуларыннан.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===
=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''<br>
'''Rwanda nziza'''<br>
Rwanda nziza Gihugu cyacu<br>
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br>
Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br>
Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br>
Wowe utubumbiye hamwe twese<br>
Abanyarwanda uko watubyaye<br>
Berwa, sugira, singizwa iteka.<br>
https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Гүзәл Руанда'''<br>
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br>
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br>
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br>
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br>
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br>
Сыенып бергә синең итәгеңә;<br>
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br>
'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br>
=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''<br>
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br>
În care te-adînciră barbarii de tirani,<br>
barbarii de tirani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg
'''Уян, румын!'''<br>
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br>
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br>
богау салган тиран!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br>
=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,<br>
Россия — любимая наша страна.<br>
Могучая воля, великая слава —<br>
Твоё достоянье на все времена!<br>
'''''Припев''''':<br>
Славься, Отечество наше свободное,<br>
Братских народов союз вековой,<br>
Предками данная мудрость народная!<br>
Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg
https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/
(Ясалма Интеллект "башкаруы")<br>
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br>
Русия – безнең сөекле илебез,<br>
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br>
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br>
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br>
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br>
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br>
=== '''САЛЬВАДОР''' ===
=== '''САМОА''' ===
=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''<br>
Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br>
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br>
Илинтэн арҕаа ол кустуга<br>
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br>
'''''Хос ырыата:'''''<br>
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br>
Модун Россия киэн туттуута,<br>
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br>
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br>
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br>
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br>
Элбэх омукка эрчим эбэр,<br>
Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br>
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br>
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br>
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg
'''''Татарча'''''<br>
1. Сахам җире, шәрык нурларында<br>
иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br>
җиңүләргә әйдәп баруыңда<br>
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br>
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br>
Илебезнең күрке-горурлыгы,<br>
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!
2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br>
Терек суы, бәрәкәт тулы:<br>
Гүя дуслык-куәт алкынында<br>
Халыкларга тынычлык юлы.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br>
Гасырлардан безгә юл сала.<br>
Дәвам иттек ата-баба юлын,<br>
Тугры булып калыйк без аңа.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br>
Pincez tous vos koras,<br>
Frappez les balafons !<br>
Le lion rouge a rugi.<br>
Le dompteur de la brousse<br>
D'un bond s'est élancé,<br>
Dissipant les ténèbres.<br>
Soleil sur nos terreurs,<br>
Soleil sur notre espoir.<br>
Debout, frères,<br>
Voici l'Afrique rassemblée.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Fibres de mon cœur vert.<br>
Épaule contre épaule,<br>
Mes plus que frères,<br>
O Sénégalais, debout !<br>
Unissons la mer et les sources,<br>
Unissons la steppe et la forêt !<br>
Salut Afrique mère !<br>
https://wikiway.com/senegal/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg
'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br>
Чиерт, дус, корага,<br>
Сук балафонга!<br>
Арыслан ырлады,<br>
Тик килеп ул капты<br>
Сунарчы кулына,<br>
Һәм аучы чик куйды<br>
Гасырлар золымына.<br>
Язмышын ил кора.<br>
Күтәрел, туганым, –<br>
Африка чакыра!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Саф-пакь минем җаным.<br>
Күтәрел, туганым,<br>
Куеп иңгә иңне,<br>
Үстерик без илне,<br>
Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br>
Урманнар-кырларны колачлап!<br>
Сәлам, Африка-ана!<br>
'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br>
Ущипни, друг, кора<br>
И бей в балафон!<br>
Красный лев зарычал,<br>
Охотник из кустов <br>
Прыжком его достал,<br>
Рассеяв мрак веков.<br>
Просторам нашим — свет,<br>
Надеждам нашим — взлёт,<br>
Вставайте, братья, все —<br>
Нас Африка зовёт!<br>
'''''Припев:'''''<br>
Душа моя чиста.<br>
Плечом ко плечу<br>
Вставай, сердечный друг,<br>
Ты больше мне, чем брат!<br>
Объединим недра и моря,<br>
Объединим леса и поля!<br>
Привет, Африка-мать!<br>
'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br>
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,<br>
You find an island there,<br>
So lovely small with nations free<br>
With people French and Dutch,<br>
Though talking English much,<br>
As the Saint Martin in the sea.<br>
Chorus:<br>
O sweet my Fatherland,<br>
So bright by beach and strand,<br>
With sailors on the sea and harbors free,<br>
Where the chains of mountains green,<br>
Variously in sunlight sheen.<br>
||: Oh, I love thy Paradise,<br>
Nature beauty fairly nice. :||<br>
How pretty between all green<br>
Flamboyants beaming gleam<br>
Of flowers red by sunlight set.<br>
Thy cows and sheep and goats<br>
In meadows or on the roads<br>
Thy donkeys keen I can't forget<br>
Chorus.<br>
Saint Martin, I like thy name,<br>
In which Columbus fame<br>
And memories of old are closed.<br>
For me a great delight<br>
Thy Southern Cross the night<br>
May God the Lord protect thy coast!<br>
Chorus.<br>
https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg
Дөнья түренә син бак,<br>
Бер утрауны шунда тап,<br>
Тыңла азат французлар сүзен,<br>
Нидерландча кыл син гәп,<br>
Сөйләш инглизчә күбрәк –<br>
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br>
'''Кушымта:'''<br>
Минем гүзәл Ватаным,<br>
Иркен комлы ярларың,<br>
Яңгырый азат диңгезче җыры,<br>
Яшел таулар чылбырын<br>
Яктырта кояш нуры.<br>
||: Сөям бу җир җәннәтен<br>
һәм ямьле табигатен. :||<br>
Күңелле яшеллегең,<br>
Балкышлы якты күгең,<br>
Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br>
Куй-кәҗә, сыерларың,<br>
Болыннарың, юлларың,<br>
Ишәкләрең күңелемә уңган.<br>
Кушымта.<br>
Сөям Сент-Мартин исемең –<br>
Саклый ул Колумб җисемен,<br>
Үткән заманнар фатихасын.<br>
Күңелем шатлыкка тулгач,<br>
Төнлә балкый Көньяк Хач;<br>
Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br>
Кушымта.<br>
'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br>
=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''<br>
Боже правде, ти што спасе<br>
од пропасти досад нас,<br>
чуј и одсад наше гласе<br>
и од сад нам буди спас.<br>
Моћном руком води, брани<br>
будућности српске брод!<br>
||: Боже спаси Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Сложи српску браћу драгу<br>
на свак’ дичан славан рад,<br>
слога биће пораз врагу<br>
а најјачи српству град.<br>
Нек’ на српској блиста грани<br>
братске слоге златан плод,<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Нек’ на српско ведро чело<br>
твог не падне гнева гром!<br>
Благослови Србу село<br>
поље, њиву, град и дом!<br>
Кад наступе борбе дани<br>
к’ победи ти води ход.<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Из мрачнога сину гроба<br>
српске слоге нови сјај,<br>
настало је ново доба,<br>
нову срећу, Боже дај!<br>
Отаџбину српску брани,<br>
петвековне борбе плод!<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
моли ти се српски род! :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg
https://wikiway.com/serbia/gimn/
'''Хак Тәгалә'''<br>
Хак Тәгалә, Коткаручы<br>
Афәтләрдән, үлемнән,<br>
Догабызны кабул кылчы,<br>
Йолып ал бәлаләрдән.<br>
Кодрәтең белән тәкъдир ит<br>
Киләчәген сербларның!<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Туплачы серб оланнарын,<br>
Данлы эштә һади бул,<br>
Арала бар дошманнарын,<br>
Күрсәт сербка туры юл.<br>
Серб туганлыгын камил ит,<br>
Бердәмлегебез алтын,<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серб башына яшен булып<br>
Төшмәсен һич каһәрең.<br>
Хакла серб шәһәр-авылын,<br>
Кыр-басуын, өйләрен!<br>
Чирү килсә сугыш җитеп,<br>
Серблар җиңү яуласын.<br>
Сакла, Алла, имин итеп<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серблар даны каберләрдән<br>
Калкып янә балкыр ул,<br>
Ходай, яңа дәверләрдә<br>
яңа бәхет насыйп кыл!<br>
Без, серблар, Ватанны яклап<br>
көрәштек биш гасырлар.<br>
Имин итче, Алла, сакла,<br>
Дип дога кыла серблар!<br>
=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''<br>
Mari kita rakyat Singapura,<br>
Sama-sama menuju bahagia,<br>
Cita-cita kita yang mulia.<br>
Berjaya Singapura!<br>
||: Marilah kita bersatu,<br>
Dengan semangat yang baru,<br>
Semua kita berseru:<br>
Majulah Singapura,<br>
Majulah Singapura! :||<br>
https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg
'''Сингапур, алга атла!'''<br>
Сингапурның ватандашлары без<br>
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br>
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br>
Сингапур, уңышларга!<br>
||: Бердәмлектә без булыйк,<br>
Бу халәттә рухланыйк.<br>
Өндәмәбез шул хакта:<br>
“Сингапур, алга атла,<br>
Сингапур, алга атла!” :||<br>
=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú,<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo,<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg
'''Татра өстендә яшен яшьни'''<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде,<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде.<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп,<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп.<br>
'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br>
=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''<br>
Žive vsi narodi,<br>
ki hrepéne dočakat’ dan:<br>
Da, koder sonce hodi,<br>
prepir iz sveta bo pregnan,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak.<br>
https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Исәнлек тосты'''<br>
Имин булсын, дөнья көтеп<br>
яши торган барча халык.<br>
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br>
куйган милләт кенә — алып!<br>
Бетсен җирдә сугыш,<br>
һәрбарчага булсын ирек,<br>
яшик, күршеләрне,<br>
дошман түгел, дус-иш күреп,<br>
күршеләрне якын күреп!<br>
'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''
=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''<br>
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br>
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br>
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br>
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br>
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br>
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br>
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br>
https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Яшәсен Мәлик!'''<br>
Табигың юнәлт бөек Күккә,<br>
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br>
Яшел байрак җилфердәсен,<br>
Шәһадәткә юл әйләсен.<br>
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br>
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br>
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br>
=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''<br>
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br>
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br>
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br>
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br>
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br>
I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br>
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br>
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br>
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br>
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br>
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br>
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br>
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br>
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br>
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br>
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br>
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br>
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br>
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br>
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
'''''Латин язуында (укылышы)'''''<br>
'''QOLOBAA CALANKEED'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: Qolobaa calankeedu,<br>
waa ceynoo, :||<br>
Innaga keenu waa,<br>
Cirkoo kala ee,<br>
aan caadna lahayn,<br>
Ee caashaqaye.<br>
I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br>
Naa ciidamisee, :||<br>
Carradaa keligaa<br>
adow curadee,<br>
cadceedda sideeda,<br>
caan noqo ee!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: Cashadaad dhalataa<br>
caloosheennee, :||<br>
Sidii culaygii<br>
cidaad marisee,<br>
Allow ha ku celin,<br>
"Cawooy!" dhahe ee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: Shanteena cududood<br>
Cadkii ka maqnaa :||<br>
Adow celiyow<br>
Nacaawimayee<br>
Waa calaf cimrigu<br>
Isku keen simayee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br>
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br>
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br>
||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br>
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br>
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br>
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br>
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br>
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br>
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br>
=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br>
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br>
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br>
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br>
qarannimada Soomaaliland :||<br>
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br>
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br>
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br>
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br>
||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br>
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br>
https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836
https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html
'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br>
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br>
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br>
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br>
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br>
||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br>
тоталар сине туганлыкта. :||<br>
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br>
||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br>
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br>
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br>
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br>
||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br>
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br>
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br>
'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br>
=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===
=== '''СУДАН''' ===
=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br>
1. '''OPO KONDREMAN'''<br>
Opo kondreman oen opo <br>
Sranan gron e kari oen <br>
Wans ope tata komopo <br>
Wi moes seti kondre boen <br>
Stre de f'stre wi no sa freed <br>
Gado de wi fesi man <br>
Heri libi te na dede <br>
Wi sa feti gi Sranan.<br>
'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br>
2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br>
God zij met ons Suriname <br>
Hij verheff’ons heerlijk land <br>
Hoe wij hier ook samen kwamen <br>
Aan zijn grond zijn wij verpand <br>
Werkend houden w’in gedachten <br>
Recht en waarheid maken vrij<br>
Al wat goed is te betrachten <br>
Dat geeft aan ons land waardij.<br>
https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/
Ясалма Интеллект "башкаруы"
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
'''''Тәрҗемәләре:'''''<br>
1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br>
Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br>
Сранан чакыруына,<br>
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br>
Гамең-кайгыртуыңа.<br>
Без көрәштән курыкмыйбыз,<br>
Рәһбәребез – бер Алла,<br>
Гомеребезне багышлыйбыз<br>
Ватаныбыз Срананга!<br>
2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br>
Раббыбыз Суринам белән,<br>
Күтәрә Ул дәүләтне.<br>
Бу гүзәл илдә яшәгән –<br>
Аллаһыга әҗәтле.<br>
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br>
Ирекле була һәркем,<br>
Һәр игелек гел үстерә<br>
Безнең илнең кыйммәтен<br>
'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br>
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br>
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br>
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br>
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br>
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br>
رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br>
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br>
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br>
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br>
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br>
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br>
https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg
'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br>
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br>
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br>
Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br>
Кояш тәхете — гел азат буласы.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br>
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br>
Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br>
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br>
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br>
Түгелме шәһит канының мидәде?<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br>
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br>
=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br>
High we exalt thee, realm of the free;<br>
Great is the love we have for thee;<br>
Firmly united ever we stand,<br>
Singing thy praise, O native land.<br>
We raise up our hearts and our voices on high,<br>
The hills and the valleys re-echo our cry;<br>
Blessing and peace be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
One with a faith that wisdom inspires,<br>
One with a zeal that never tires;<br>
Ever we seek to honour thy name,<br>
Ours is the labour, thine the fame.<br>
We pray that no harm on thy children may fall,<br>
That blessing and peace may descend on us all;<br>
So may we serve thee ever alone,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
Knowledge and truth our forefathers spread,<br>
Mighty the nations whom they led;<br>
Mighty they made thee, so too may we<br>
Show forth the good that is ever in thee.<br>
We pledge our devotion, our strength and our might,<br>
Thy cause to defend and to stand for thy right;<br>
All that we have be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg
'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br>
Бөеклектә ирек чишмәбез,<br>
Бердәмлектә гомер итәбез;<br>
Сөюебез бөек һәм камил,<br>
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br>
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br>
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br>
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br>
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br>
Иман рухландырган зирәклек<br>
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br>
Күңел түребездә синең нам,<br>
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br>
Имин балалар, дип дога кылабыз,<br>
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br>
Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br>
Көчле аның өндәү-нидасы;<br>
Без булганда син дә куәтле,<br>
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br>
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br>
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br>
Бар булганны сиңа тиңлибез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br>
Диёри арҷманди мо,<br>
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br>
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br>
Зи дурии замонаҳо расидаем,<br>
Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br>
Кашидаем.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Барои ному нанги мо<br>
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br>
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br>
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br>
Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br>
Канори ту.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Ту модари ягонаӣ,<br>
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br>
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br>
Зи ту саодати абад насиби мост,<br>
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br>
Ҳабиби мост.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg
'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br>
Әй, кадерле туган җирем,<br>
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br>
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br>
Яңа офык ачар заманга ирештек,<br>
Синең байрагың астында тезелештек,<br>
Тезелештек.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Безнең борынгы намыбыз –<br>
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br>
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br>
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br>
Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br>
Тугрылыгы.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Син – бердәнбер ил-анабыз,<br>
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br>
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br>
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br>
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br>
Күркәм-хәбиб.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
=== '''ТАИЛАНД''' ===
=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
'''TAHEITI NUI'''<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599
'''БӨЕК ТАИТИ'''<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===
=== '''ТАТАРСТАН''' ===
https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/
https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/
=== '''ТОГО''' ===
=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''<br>
Would God, I were the tender apple blossom,<br>
That floats and falls from off the twisted bough,<br>
To lie and faint within your silken bosom,<br>
Within your silken bosom as that does now.<br>
Or would I were a little burnish'd apple<br>
For you to pluck me, gliding by so cold,<br>
While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br>
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br>
Yea, would to God, I were among the roses,<br>
That lean to kiss you as you float between<br>
While on the lowest branch a bud uncloses<br>
A bud uncloses, to touch you, my queen.<br>
Nay, since you will not love, would I were growing<br>
A happy daisy, in the garden path<br>
That so your silver foot might press me going,<br>
Might press me going even unto death,<br>
Might press me going even unto death.<br>
https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/
https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air
'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br>
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br>
Үсәр идем агач итәгендә,<br>
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br>
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br>
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br>
Төшәр идем аяк табаныңа,<br>
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br>
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br>
Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br>
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br>
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br>
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br>
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br>
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br>
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br>
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br>
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br>
'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br>
Будь воля Бога, яблоневым цветом<br>
Я распустился б нежно на ветви,<br>
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br>
Чтоб увядать на шёлковой груди.<br>
Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br>
К ногам твоим упал бы на заре,<br>
Когда теплом лучей твой стан обласкан<br>
И прядь волос твоих златая на траве.<br>
Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br>
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br>
И жажду безответных сладких грёз<br>
Я утолю последний в жизни раз.<br>
Счастливой маргариткой у дорожки<br>
Взрасту и лягу на земную твердь,<br>
И под её серебряною ножкой<br>
Покорно обрету желанную мной смерть,<br>
Покорно обрету желанную мной смерть...<br>
'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br>
=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/
=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''<br>
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br>
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br>
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br>
O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br>
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br>
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br>
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br>
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br>
https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg
'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br>
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br>
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br>
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br>
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br>
Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br>
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br>
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br>
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br>
'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br>
=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br>
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br>
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br>
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br>
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br>
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br>
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br>
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg
'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br>
Бабалар рухы яши күңелемдә.<br>
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br>
Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br>
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br>
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br>
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br>
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br>
Духом предков отважных славны сыны,<br>
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br>
Символ великой нейтральной страны!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Един мой народ, и по жилам племён<br>
Течёт предков кровь – нетленная весть,<br>
Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br>
Сохраним и умножим славу и честь!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br>
=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===
=== '''ТУВАЛУ''' ===
=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''<br>
Арт-арттың оваазынга<br>
дажын салып чалбарган,<br>
Таңды, Саян ыдыынга<br>
Агын өргээн тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Өгбелерим чуртунда<br>
Өлчей тарып иженген,<br>
Өткүт хөөмей ырынга<br>
Өөрүп талаан тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Аймак чоннар бүлези<br>
Акы-дуңма найыралдыг,<br>
Депшилгеже чүткүлдүг<br>
Демниг чурттуг тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Мен – тыва мен!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg
https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/
'''Мин – тывалы'''<br>
Изге үткел оваасына<br>
Таш салганда догалы –<br>
Таңды, Саян тауларына<br>
Аклык өргән тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Ата-баба Ватанында<br>
Үз бәхетенә юл салып,<br>
Дәртле хөмәй җырларына<br>
Сокланам мин – тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Хөр гаиләдә халыклар<br>
Бер-берсенең туганы;<br>
Алгарышка юл тоткан<br>
Бердәм илле тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Мин – тывалы!<br>
Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br>
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br>
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br>
=== '''УГАНДА''' ===
=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)<br>
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br>
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br>
Юг ӟардон вуэ музъемам.<br>
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br>
Кужымед пыӵа ёзвиям.<br>
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br>
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br>
Россиен ӵош кайгуын но данын<br>
Тон, Удмуртие мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
Рус телендә (рәсми)<br>
'''Гимн Удмуртской Республики'''<br>
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br>
Новый день встречает земля,<br>
Реет твой Флаг над простором равнин,<br>
О Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
2. Краше тебя нет на свете земли,<br>
Широки леса и поля,<br>
Весть о тебе вдаль несут журавли,<br>
Славься, Родина моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
3. Каму и Волгу питала века<br>
Родников живая вода,<br>
В горе и славе с Россией всегда<br>
Ты, Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg
Удмурт тексты тәрҗемәсе<br>
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br>
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br>
Җир-суны назлый ил таңы,<br>
Рух терәге — җилферди Байрагың,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br>
Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br>
Сине мактап каңгылдый торналар,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br>
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br>
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br>
Ил белән, Удмуртиям!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''<br>
Ще не вмерли України і слава, і воля,<br>
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br>
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br>
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga
https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/
'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br>
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br>
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br>
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br>
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br>
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br>
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br>
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br>
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br>
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
De este don sacrosanto la gloria<br>
Merecimos tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
También libertad!<br>
También libertad!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/
https://wikiway.com/uruguay/gimn/
'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br>
Без лаеклы, залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br>
=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә<br>
'''HEN WLAD FY NHADAU'''<br>
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br>
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br>
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br>
Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br>
Cytgan:<br>
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br>
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br>
O bydded i'r hen iaith barhau.<br>
2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br>
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br>
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br>
Ei nentydd, afonydd, i mi.<br>
Cytgan.<br>
3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br>
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br>
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br>
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br>
Cytgan.<br>
https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078
https://vk.com/video-38514064_456250360
'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br>
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br>
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br>
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br>
Ирек өчен кан койганнар.<br>
Кушымта:<br>
Илем, турылыклы мин аңа;<br>
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br>
Борынгы тел яшәр тагын да.<br>
2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br>
Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br>
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br>
Һәр җырда алар шаңдавы.<br>
Кушымта.<br>
3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br>
Ә борынгы Кымру телебез исән;<br>
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br>
Илемнең арфасы тынмас.<br>
Кушымта.<br>
Инглиз телендә<br>
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br>
1. The land of my fathers is dear unto me,<br>
Old land where the minstrels are honored and free;<br>
Its warring defenders so gallant and brave,<br>
For freedom their life’s blood they gave.<br>
Refrain:<br>
Home, home, true am I to home,<br>
While seas secure the land so pure,<br>
O may the old language endure.<br>
* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br>
=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә<br>
'''LA RENAISSANCE'''<br>
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br>
Reprends ton droit au respect, à la vie!<br>
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br>
Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br>
Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br>
Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br>
Et pour franchir cette étape nouvelle,<br>
De nos ancêtres la voix nous appelle.<br>
Chorus:<br>
Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br>
Dans le respect du droit dans l'unité,<br>
Brisant la misère et la tyrannie,<br>
Brandissant l’étendard de la Patrie.<br>
Санго телендә<br>
'''E ZINGO'''<br>
Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br>
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br>
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br>
Me fadësô, mo ke na kürü gô<br>
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br>
Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br>
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br>
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br>
Chorus:<br>
E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br>
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br>
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br>
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br>
https://wikiway.com/car/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386
'''ЯҢАРЫШ'''<br>
Үзәк Африка, банту бишеге!<br>
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br>
Күптән көлкегә калган, изелеп,<br>
Золым богавын ватып ташладың.<br>
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br>
Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br>
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br>
Ата-бабаның гозер-нидасы.<br>
Кушымта:<br>
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br>
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br>
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br>
Ватан байрагы, горур җилфердә!<br>
=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br>
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br>
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br>
Меҳрибон!<br>
Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br>
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br>
Хор:<br>
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br>
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br>
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br>
Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br>
2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br>
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br>
Зўр қанот!<br>
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br>
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br>
Хор.<br>
https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg
'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br>
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br>
Миһербан!<br>
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br>
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br>
Кушымта:<br>
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br>
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br>
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br>
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br>
2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br>
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br>
Зур канат!<br>
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br>
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br>
Кушымта.
* '''Мәшгаль''' — факел.<br>
'''Гимнның тарихы'''<br>
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br>
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br>
=== '''ҮРДҮН''' ===
=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br>
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br>
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br>
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br>
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br>
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br>
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br>
II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br>
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br>
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br>
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br>
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br>
at eg verji Føroyar, mítt land.<br>
III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br>
Hin heilagi friður mær falli í lut!<br>
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br>
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br>
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br>
ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br>
https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg
=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә<br>
'''God bless Fiji!'''<br>
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
As we stand united under noble banner blue.<br>
And we honour and defend the cause of freedom ever,<br>
Onward march together,<br>
God bless Fiji!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br>
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br>
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br>
May God bless Fiji, forevermore!<br>
'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br>
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br>
Onward march together, God bless Fiji.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Фиджи телендә<br>
'''Meda Dau Doka'''<br>
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br>
E ra sa dau tiko kina na savasava<br>
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br>
Biu na i tovo tawa savasava<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br>
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br>
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br>
Me oti kina na i tovo ca<br>
'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br>
Ni yavala me savasava na vanua<br>
Ni kakua ni vosota na dukadukali<br>
Ka me da sa qai biuta vakadua<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg
=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''<br>
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br>
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br>
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br>
Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br>
Sa dagat at bundok,<br>
Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br>
May dilag ang tula<br>
At awit sa paglayang minamahal.<br>
Ang kislap ng watawat moy<br>
Tagumpay na nagniningning.<br>
Ang bituin at araw niya<br>
Kailan pa may di magdidilim<br>
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br>
Buhay ay langit sa piling mo.<br>
Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br>
Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br>
https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg
'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br>
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br>
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br>
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br>
Илбасарларга бирелмәслек алып.<br>
Диңгез дә, таулар да<br>
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br>
Дан җырлыйлар сиңа,<br>
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br>
Синең байрагыңның очкыннары —<br>
Бөек җиңүләрдән,<br>
Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br>
Мәңгелек сүнмәс ямь.<br>
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br>
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br>
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br>
Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br>
=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''<br>
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br>
soi, sana kultainen!<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
'''VÅRT LAND'''<br>
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br>
ljud högt, o dyra ord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg
'''ТУГАН ЯГЫМ'''<br>
Әй, Суоми, туган ягым,<br>
Горур яңгырый атың!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br>
(''перевод Александра Блока'')<br>
Наш край, наш край, наш край родной, —<br>
О, звук, всех громче слов!<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br>
=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''<br>
Allons, enfants de la Patrie,<br>
Le jour de gloire est arrivé,<br>
Contre nous de la tyrannie<br>
L’étendard sanglant est levé,<br>
L’étendard sanglant est levé!<br>
Entendez vous dans nos campagnes<br>
Mugir ces féroces soldats?<br>
Ils viennent jusque dans vos bras,<br>
Égorger nos fils, nos compagnes!<br>
Refrain:<br>
||: Aux armes citoyens!<br>
Formez vos bataillons!<br>
Marchons, marchons,<br>
Qu’ un sang impur<br>
Abreuve nos sillons. :||<br>
https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg
'''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br>
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br>
Данлы көннәр якынлашты,<br>
Безгә каршы явыз тирания<br>
Канлы байракларын асты,<br>
Канлы байракларын асты!<br>
Күрәсезме, безнең авылларда<br>
Тупас солдатлар ни кыра? —<br>
Безнең кул җиткәнне көтеп,<br>
Йорт-җирләребездә узына!<br>
Кушымта:<br>
||: Корал тотып кулга,<br>
Басыгыз сафларга!<br>
Алга, яуга —<br>
Дошман каны<br>
Аксын басуларга! :||<br>
Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br>
=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст<br>
'''የዜግነት ክብር'''<br>
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br>
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br>
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br>
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br>
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br>
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br>
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br>
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br>
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br>
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br>
Латин транскрипциясе<br>
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br>
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br>
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br>
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br>
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br>
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br>
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br>
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br>
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br>
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br>
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br>
https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg
Тәрҗемәсе<br>
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br>
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br>
Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br>
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br>
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br>
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br>
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br>
Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br>
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br>
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br>
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br>
'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br>
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br>
=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===
=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br>
जनगणमन-अधिनायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br>
द्राविड़ उत्कल बंग<br>
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br>
उच्छलजलधितरंग<br>
तव शुभ नामे जागे,<br>
तव शुभ आशिष मागे<br>
गाहे तव जयगाथा।<br>
जनगणमंगलदायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
जय हे, जय हे, जय हे,<br>
जय जय जय जय हे।।<br>
'''''Укылышы:'''''<br>
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br>
Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br>
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br>
Drāviṛa-Utkala Baṅga<br>
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br>
Ucchala jaladhi taraṅga<br>
Tava śubha nāmē jāgē,<br>
tava śubhāśīṣa māṅgē<br>
gāhē tava jaya gāthā.<br>
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br>
Bhārata bhāgya vidhātā.<br>
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br>
jaya jaya jaya jaya hē.<br>
https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg
Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче,<br>
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br>
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br>
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br>
Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br>
Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br>
Дулкын кагып, Һинд океаны.<br>
Син иминлек, өмет бирүче,<br>
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче.<br>
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br>
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br>
'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''<br>
Lijepa naša domovino,<br>
Oj, junačka zemljo mila,<br>
Stare slave djedovino,<br>
Da bi vazda sretna bila!<br>
Mila kano si nam slavna,<br>
Mila si nam ti jedina,<br>
Mila kuda si nam ravna,<br>
Mila kuda si planina!<br>
Teci, Dravo, Savo, teci,<br>
Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br>
Sinje more, svijetu reci<br>
Da svoj narod Hrvat ljubi<br>
Dok mu njive sunce grije,<br>
Dok mu hrašće bura vije,<br>
Dok mu mrtve grobak krije,<br>
Dok mu živo srce bije!<br>
https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg
'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br>
Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br>
Әй, каһарман, сөекле ил,<br>
Ата-бабадан даныбыз,<br>
Мәңгелеккә бул син имин.<br>
Газиз синең данлы чагың,<br>
Газиз синең бердәмлегең,<br>
Газиз мәһабәт тауларың,<br>
Газиз ямьле үзәнлегең.<br>
Драва ага, Сава ага,<br>
Дунай-елга көче арта,<br>
Күк диңгез сөйли дөньяга:<br>
Һорват Ватанын ярата —<br>
Кояш җирне җылытканда,<br>
Имәннәрне җил бөккәндә,<br>
Адәм зат гүргә ашканда,<br>
Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br>
=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''<br>
'''La Tchadienne'''<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br>
Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br>
Ta liberté naîtra de ton courage.<br>
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br>
Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br>
Que tes voisins admirent tes enfants.<br>
Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br>
Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Чадлылар җыры'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br>
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br>
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br>
Ач күзләрең киләчәгеңә.<br>
Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br>
Таң калдырсын Җирне балаларың.<br>
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br>
Сиңа карап, сөенсен картларың.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''<br>
'''Kde domov můj?'''<br>
Kde domov můj? Kde domov můj? <br>
Voda hučí po lučinách, <br>
bory šumí po skalinách, <br>
v sadě skví se jara květ, <br>
zemský ráj to na pohled! <br>
A to jest ta krásná země, <br>
země česká, domov můj,<br>
země česká, domov můj!<br>
https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg
'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br>
Кайда минем туган йортым?<br>
Qayda minem tuğan yortım?<br>
Sular ağa bolınnarda,<br>
Urman şawlıy taw-qıyada,<br>
Şaw çäçäktä ul yazın –<br>
Ocmaxlar qayda tağın!<br>
Güzällektä tuğan yortım,<br>
Çex cirendä uçağım,<br>
Çex cirendä uçağım. <br>
'''''Deutsch'''''<br>
'''Wo ist mein Heim?'''<br>
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br>
Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br>
Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br>
Wo ein Eden uns entzückt, <br>
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br>
Dieses Land, so schön vor allen, <br>
Böhmen ist mein Heimatland, <br>
Böhmen ist mein Heimatland!<br>
'''''Русский перевод'''''<br>
'''Где он, мой дом?'''<br>
Где он, мой дом, где он, дом мой?<br>
Вода журчит там на лугах, <br>
Боры шумят там на скалах<br>
И сады цветут весной –<br>
На поверку, рай земной! <br>
Вот прекрасная Отчизна –<br>
Земля чешская, дом мой,<br>
Земля чешская, дом мой.<br>
=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''<br>
Puro, Chile, es tu cielo azulado<br>
Puras brisas te cruzan también.<br>
Y tu campo de flores bordado<br>
Es la copia feliz del Edén.<br>
Majestuosa es la blanca montaña<br>
Que te dio por baluarte el Señor<br>
Que te dio por baluarte el Señor,<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Dulce Patria, recibe los votos<br>
Con que Chile en tus aras juró:<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión.<br>
https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg
'''Чили милли гимны'''<br>
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br>
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br>
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br>
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br>
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br>
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br>
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Изге Ватан, Чили дога-антын<br>
Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br>
“Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын”.<br>
'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br>
=== '''ЧУАШСТАН''' ===
'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br>
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br>
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br>
Хушса юрламалли:<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br>
Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br>
Атте–анне ӑс панӑ чух,<br>
Чун савӑнать, чӗре сикет,<br>
Татах та нумай пурнас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br>
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Татах та хастар пулас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg
'''ТУГАН ҖИР'''<br>
1. Язгы дөнья уянган чак,<br>
Һәвәс көннәр җылынган чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Ил турында җырлыйсы килә.<br>
Кушымта:<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Сөйгән илем, изге Анам.<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br>
2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br>
Ата-ана үгет бирә,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Әле озак яшисе килә.<br>
Кушымта.<br>
3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br>
Чуашлар күмәкләшкән чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Эшчән-уңган буласы килә.<br>
Кушымта.<br>
=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''<br>
Trittst im Morgenrot daher,<br>
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br>
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br>
Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br>
Betet, freie Schweizer betet.<br>
Eure fromme Seele ahnt,<br>
Eure fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Kommst im Abendglühn daher,<br>
Find’ ich Dich im Sternenheer,<br>
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br>
In des Himmels lichten Räumen<br>
Kann ich froh und selig träumen;<br>
Denn die fromme Seele ahnt,<br>
Denn die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Ziehst im Nebelflor daher,<br>
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br>
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br>
Aus dem grauen Luftgebilde<br>
Bricht die Sonne klar und milde,<br>
Und die fromme Seele ahnt,<br>
Und die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Fährst im wilden Sturm daher,<br>
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br>
Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br>
In Gewitternacht und Grauen<br>
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br>
Ja, die fromme Seele ahnt,<br>
Ja, die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/
Алман тексты тәрҗемәсе<br>
'''Швейцария догасы'''<br>
Килсәң таң шәфәгындә,<br>
Күрәм нур диңгезендә,<br>
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br>
Альп карлары алсулана,<br>
Азат бәндәләр догада,<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Кичке эңгер-меңгердә<br>
Табам күкләр түрендә<br>
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br>
Хыялларда күккә ашып,<br>
Шат күңелле уйга батып,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Күк өртелсә томанга,<br>
Эзлим Сине болытта,<br>
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br>
Соры пәрдәләрне ертып,<br>
Ягымлы нур сипсә кояш,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Бураннар кар ураса,<br>
Безгә терәк-ышаныч,<br>
И Яралтучы, Коткаручы!<br>
Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br>
Сиңа гына сыгынабыз!<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br>
'''Cantique suisse'''<br>
Sur nos monts, quand le soleil<br>
Annonce un brillant réveil,<br>
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br>
Les beautés de la Patrie<br>
Parlent à l’âme attendrie:<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux.<br>
Lorsqu’un doux rayon du soir<br>
Joue encore dans le bois noir,<br>
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br>
Loin des vains bruits de la plaine<br>
L’âme en paix est plus sereine;<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux. <br>
Lorsque dans la sombre nuit<br>
La foudre éclate avec bruit,<br>
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br>
Dans l’orage et la détresse, <br>
Il est notre forteresse.<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Dieu nous bénira des cieux,<br>
Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
Des grands monts vient le secours,<br>
Suisse! espère en Dieu toujours!<br>
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br>
Sur l’autel de la partrie<br>
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br>
C’est le trésor précieux, <br>
C’est le trésor précieux<br>
Que Dieu nous bénira des cieux,<br>
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943
Француз тексты тәрҗемәсе<br>
'''Кояш таулар өстендә'''<br>
Уяныгыз! дигәндә,<br>
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br>
Ватаныбыз күркәмлеге<br>
Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догабыз,<br>
Ихлас күңел түре догабыз.<br>
Кичен шәфәкъ нурлары<br>
Урманнарны яктыртса,<br>
Тәңре хозурында без бәхетле.<br>
Ыгы-зыгысыз үзәндә<br>
Тыныч җаннар да борчусыз;<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догасы,<br>
Ихлас күңел түре догасы.<br>
Яшен яшьнәсә төнлә,<br>
Күк күкрәсә, җил купса,<br>
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br>
Ул, авырлыклар килгәндә,<br>
Ышанычлы терәгебез.<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br>
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br>
Безнең иминлек – Күктән,<br>
Илһам алыйк Тәңредән!<br>
Ата-баба күк сакла динне!<br>
Ватанга багышла җаның,<br>
Тапкан малың, хезмәтеңне!<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br>
Бәхет Алладан иңә,<br>
Безнең бәхет Алладан иңә.<br>
Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br>
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''<br>
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br>
Du tysta, du glädjerika sköna!<br>
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br>
Du tronar på minnen från fornstora dar,<br>
då ärat ditt namn flög över jorden.<br>
Jag vet att du är och du blir vad du var.<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br>
https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg
'''Борынгы азат илем'''<br>
Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br>
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br>
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br>
Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br>
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br>
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''<br>
1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br>
en samfälld och en enkel sång,<br>
som går till konungen fram!<br>
Var honom trofast och hans ätt,<br>
gör kronan på hans hjässa lätt,<br>
och all din tro till honom sätt,<br>
du folk av frejdad stam!<br>
5. Du himlens Herre, med oss var,<br>
som förr du med oss varit har,<br>
och liva på vår strand<br>
det gamla lynnets art igen<br>
hos sveakungen och hans män.<br>
Och låt din ande vila än<br>
utöver nordanland!<br>
https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945
'''Кыйрал җыры'''<br>
1. Шведлар йөрәге түреннән<br>
гади генә бер җыр иңгән,<br>
яд итеп кыйралын!<br>
Бул син кыйралыңа тугры,<br>
булсын аның таҗы нурлы,<br>
аның нәселе данлыклы,<br>
әй, ирекле кавем!<br>
5. Ашкач та күкләргә җаның,<br>
газиз булсын сиңа халкың, —<br>
һәм Свея җирендә<br>
тормыш янә кабатлансын,<br>
борынгы рух гел саклансын.<br>
Синең җаның хозурлансын<br>
Төньяк иле өстендә.<br>
'''Королевская песня'''<br>
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br>
1. В сердцах у шведов как-то раз<br>
Родился гимн без пышных фраз,<br>
Пусть к королю придёт.<br>
Ему ты верностью плати,<br>
Короны тяжесть сократи,<br>
И с верою в него цвети,<br>
Прославленный народ!<br>
5. И после смерти с нами будь,<br>
Как прежде, укажи нам путь,<br>
Едины мы с тобой.<br>
Дух древний в нас с тобой сидит,<br>
О свеях память он хранит…<br>
Пускай душа твоя парит<br>
Над северной землёй.<br>
=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә<br>
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br>
O Fhlùr na h-Albann,<br>
cuin a chì sinn<br>
an seòrsa laoich<br>
a sheas gu bàs 'son<br>
am bileag feòir is fraoich,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin?<br>
Na cnuic tha lomnochd<br>
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br>
am fearann caillte<br>
dan tug na seòid ud gràdh,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaigh<br>
air chaochladh smaoin.<br>
Tha 'n eachdraidh dùinte<br>
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br>
is faodaidh sinn èirigh<br>
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin<br>
Инглиз телендә<br>
'''FLOWER OF SCOTLAND'''<br>
O flower of Scotland<br>
When will we see<br>
Your like again<br>
That fought and died for<br>
Your wee bit hill and glen<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
The hills are bare now<br>
And autumn leaves lie thick and still<br>
O'er land that is lost now<br>
Which those so dearly held<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
Those days are passed now<br>
And in the past they must remain<br>
But we can still rise now<br>
And be the nation again<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland
https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467
'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br>
Шотланд Чәчәге,<br>
кайчан кабат<br>
күрербез илнең,<br>
җан фида кылып,<br>
Эдвардны җиңгән<br>
Һилл-Гленн кебек булганын?<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Бу калкулыклар<br>
шыр ялангач,<br>
яфрак коела,<br>
кайчандыр көзен<br>
Эдвардны җиңеп,<br>
югалган ил өстенә.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Ул көннәр – күптән<br>
үткән заман,<br>
без әле кабат<br>
күтәрелә алабыз –<br>
Эдвардны җиңгән<br>
шул кыю милләт булып.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип<br>
'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br>
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br>
=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә<br>
ශ්රී ලංකා මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
සුන්දර සිරිබරිනී<br>
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br>
ධාන්ය ධනය නෙක<br>
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්යා<br>
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br>
ජීවනයේ මාතා<br>
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
ඔබ වේ අප විද්යා<br>
ඔබ මය අප සත්යා<br>
ඔබ වේ අප ශක්ති<br>
අප හද තුළ භක්තී<br>
ඔබ අප ආලෝකේ<br>
අපගේ අනුප්රාණේ<br>
ඔබ අප ජීවන වේ<br>
අප මුක්තිය ඔබ වේ<br>
නව ජීවන දෙමිනේ<br>
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br>
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br>
යනු මැන ජය භූමී කරා<br>
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br>
යමු යමු වී නොපමා<br>
ප්රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
Укылышы:<br>
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Sundara siribarinī<br>
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br>
Dhānya dhanaya neka<br>
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br>
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br>
Jīvanayē mātā<br>
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br>
Namō namō mātā,<br>
apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Oba vē apa vidyā<br>
Oba maya apa satyā<br>
Oba vē apa shakti<br>
Apa hada tuḷa bhaktī<br>
Oba apa ālōkē<br>
Apagē anuprāṇē<br>
Oba apa jīvana vē<br>
Apa muktiya oba vē<br>
Nava jīvana demine<br>
Nitina apa pubudu karan mātā<br>
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br>
Yanu mæna jaya bhūmī karā<br>
Eka mavakage daru kæla bævinā<br>
Yamu yamu vī nopamā<br>
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br>
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/
https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga
Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br>
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br>
................................
=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
2. Los primeros los hijos del suelo<br>
Que soberbio, el Pichincha decora<br>
Te aclamaron por siempre señora<br>
Y vertieron su sangre por ti.<br>
Dios miró y a septó el holocausto<br>
Y esa sangre fue germen fecundo<br>
De otros héroes que atónito el mundo<br>
Vió en tu torno a millares surgir,<br>
a millares surgir, a millares surgir.<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3
'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br>
'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br>
Кушымта:<br>
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br>
Дан сиңа, сиңа дан!<br>
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br>
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә,<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә.<br>
2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br>
Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br>
Синең өчен алар кан койган,<br>
Сине хаким итеп таныткан.<br>
Алла кабул иткән бу корбанны,<br>
Кальбеңә яралгы булганны,<br>
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br>
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br>
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br>
Кушымта.<br>
* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br>
=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br>
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br>
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br>
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br>
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br>
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br>
ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br>
ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br>
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br>
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br>
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br>
'''''Гарәп телендә'''''<br>
||: إرتريا إرتريا إرتريا<br>
قد دحرت بغيظهم أعداءها<br>
وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br>
مع الأعداء قد مرت من عهود<br>
غدا اسمها معجزة الصمود<br>
فخر المكافحين في إرتريا<br>
قد برهنت أن العلا لها<br>
إرتريا إرتريا<br>
تبوأت مكانها بين الأمم<br>
بإصرارنا الذي جنى التحرير<br>
سننجز البناء والتعمير<br>
لتزدهر وتلبس الوقار<br>
تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br>
||: إرتريا إرتريا<br>
تبوات مكانها بين الأمم :||<br>
https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg
||: Эритра, Эритра, Эритра,<br>
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br>
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br>
Һәрдаим тугры теләгенә,<br>
Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br>
Горурлык терәге, Эритра<br>
Хаклык өстенлеген раслап тора.<br>
Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br>
Фидакарьлек илгә юл салды,<br>
Ватан яңарышка юл алды,<br>
Бурычы итеп алгарышын,<br>
Уңган халык барысын булдыра.<br>
||: Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br>
=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br>
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br>
kui kaunis oled sa!<br>
Ei leia mina iial teal<br>
see suure, laia ilma peal,<br>
mis mul nii armas oleks ka,<br>
kui sa, mu isamaa!<br>
Sa oled mind ju sünnitand<br>
ja üles kasvatand;<br>
sind tänan mina alati<br>
ja jään sull’ truuiks surmani,<br>
mul kõige armsam oled sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
Su üle Jumal valvaku,<br>
mu armas isamaa!<br>
Ta olgu sinu kaitseja<br>
ja võtku rohkest õnnista,<br>
mis iial ette võtad sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/
https://wikiway.com/estonia/gimn/
'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br>
Илем, бәхет-куанычым,<br>
кадерлем, багалмам!<br>
Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br>
Кая барып тезләнсәм дә,<br>
синдәй гүзәлне табалмам,<br>
әй сөекле Ватан!<br>
Син тудырдың, син үстердең<br>
анам кебек мине;<br>
сиңа мәңге мин бурычлы,<br>
гүргә кадәр турылыклы,<br>
рәхмәт укып сөям сине,<br>
газиз туган илем!<br>
Нигъмәтеннән аермасын<br>
Ходай сине, илем!<br>
Хак Тәгалә ярлыкасын,<br>
бөтен дөньяда хуплансын<br>
һәр ниятең, изге эшең,<br>
газиз туган илем!<br>
=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE<br>
'''I.''' Eternal Father, bless our land<br>
Guard us with Thy mighty hand<br>
Keep us free from evil powers<br>
Be our light through countless hours<br>
To our leaders, Great Defender,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
'''II.''' Teach us true respect for all<br>
Stir response to duty's call<br>
Strengthen us the weak to cherish<br>
Give us vision lest we perish<br>
Knowledge send us, Heavenly Father,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/
https://wikiway.com/jamaica/gimn/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''<br>
'''AOTEAROA'''<br>
1. E Ihoā Atua,<br>
O ngā iwi mātou rā,<br>
Āta whakarangona;<br>
Me aroha noa.<br>
Kia hua ko te pai;<br>
Kia tau tō atawhai;<br>
Manaakitia mai<br>
Aotearoa.<br>
'''''Инглиз телендә'''''<br>
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br>
1. God of nations! at Thy feet<br>
In the bonds of love we meet,<br>
Hear our voices, we entreat,<br>
God defend our Free Land.<br>
Guard Pacific's triple star,<br>
From the shafts of strife and war,<br>
Make her praises heard afar,<br>
God defend New Zealand!<br>
https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
'''АОТЕАРОА'''<br>
Әй Тәңребез, Аллабыз,<br>
Тик Сиңа табынабыз,<br>
Таң иле милләте без —<br>
Сиңа мәхәббәтебез.<br>
Илне муллыкта яшәт,<br>
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br>
Сакла гел иминлектә<br>
Аотеароаны.<br>
'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br>
=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br>
'''君が代 (Kimi gayo)'''<br>
きみがよは (Kimi gayo wa)<br>
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br>
さざれいしの (Sazare iśi-no)<br>
いわおとなりて (Iwao to narite)<br>
こけのむすまで (Koke-no musu made)<br>
https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/
https://my.mail.ru/music/search/君が代
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Галиҗәнап хакимлеге'''<br>
Мең еллар без бәхетле;<br>
Нәселең булсын тәхетле<br>
Вак ташлар<br>
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br>
Итәкләрендә мүк үскәнче.<br>
pyetlr739vczv02dwy57er7wcnld3go
5936251
5936249
2026-06-04T02:07:26Z
LiebSinger
60321
/* ПАРАГВАЙ */
5936251
wikitext
text/x-wiki
== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==
'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br>
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br>
=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br>
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br>
Уара уда, Аԥсынра!<br>
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br>
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br>
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br>
Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br>
Рада, Раида, Рарира!<br>
Рада, Рерама, Рерашьа!<br>
Нарҭаа риира-зиироу<br>
Афырхацәа Ран-Гәашьа<br>
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br>
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br>
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br>
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br>
Аишьцәа, шәнеибац!<br>
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br>
Ҳазшаз илаԥш<br>
Ҳхыуп иаҳхымшәо<br>
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br>
Игылеит ҳамра,<br>
Иақәым ҭашәара!<br>
Урылагәырӷьа,<br>
Анра-ахшара,<br>
Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br>
https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg
=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br>
'''''English'''''<br>
Australians all let us rejoice<br>
For we are one and free;<br>
We’ve golden soil and wealth for toil,<br>
Our home is girt by sea;<br>
Our land abounds in nature’s gifts,<br>
Of beauty rich and rare;<br>
In history’s page let every stage,<br>
Advance Australia Fair!<br>
In joyful strains then let us sing:<br>
“Advance Australia Fair!”<br>
Beneath our radiant southern Cross,<br>
We’ll toil with hearts and hands;<br>
To make this Commonwealth of ours<br>
Renowned of all the lands;<br>
For those who’ve come across the seas<br>
We’ve boundless plains to share;<br>
With courage let us all combine<br>
To advance Australia fair.<br>
In joyful strains then let us sing<br>
«Advance Australia fair!»<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
https://wikiway.com/australia/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Хезмәт куеп, алтын җирне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа,<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Land der Berge, Land am Strome'''<br>
Land der Berge, Land am Strome,<br>
Land der Äcker, Land der Dome,<br>
Land der Hämmer, zukunftreich:<br>
Heimat grosser Töchter und Söhne,<br>
Volk, begnadet für das Schöne,<br>
Vielgerühmtes Österreich,<br>
Vielgerühmtes Österreich.<br>
Heiss umfehdet, wild umstritten,<br>
Liegst dem Erdteil du inmitten,<br>
Einem starken Herzen gleich.<br>
Hast seit frühen Ahnentagen<br>
Hoher Sendung Last getragen,<br>
Vielgeprüftes Österreich,<br>
Vielgeprüftes Österreich.<br>
Mutig in die neuen Zeiten,<br>
Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br>
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br>
Einig laß in Jubelchören,<br>
Vaterland, dir Treue schwören,<br>
Vielgeliebtes Österreich,<br>
Vielgeliebtes Österreich!<br>
https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg
https://wikiway.com/austria/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br>
Таулар һәм дәрьялар иле,<br>
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br>
Килер көнгә мәдхия;<br>
Олы шәхесләр Ватаны,<br>
Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия.<br>
Дәгъва-яуларны күп күргән,<br>
Урыны кыйтга түреннән –<br>
Куәтле йөрәк гүя;<br>
Ул борынгы заманнардан<br>
Бөек максатка юлланган –<br>
Күп сыналган Австрия,<br>
Күп сыналган Австрия.<br>
Яңа чорга кыю атлый,<br>
Иреккә инабәт саклый<br>
Һәм хезмәткә баш ия!<br>
Туганнар бердәмлегендә,<br>
Безнең тугрылык гаһдендә –<br>
Сөекле ил Австрия,<br>
Сөекле ил Австрия!<br>
=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''<br>
Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br>
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br>
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br>
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Minlərlə can qurban oldu, <br>
Sinən hərbə meydan oldu! <br>
Hüququndan keçən əsgər! <br>
Hərə bir qəhrəman oldu! <br>
Sən olasan gülüstan, <br>
Sənə hər an can qurban! <br>
Sənə min bir məhəbbət <br>
Sinəmdə tutmuş məkan!<br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Bayrağını yüksəltməyə, <br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Cümlə gənclər müştaqdır! <br>
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/
https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/
https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/
'''''Татар телендә'''''<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br>
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br>
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Җирең хәрби мәйдан булды,<br>
Меңләгәннәр корбан булды!<br>
Синең хаклыгыңны яклап,<br>
Барчасы каһарман булды!<br>
Син булсын дип гөлстан,<br>
Сиңа һәрбер җан корбан!<br>
Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br>
Йөрәктә тотам мәкян!<br>
Намусыңны керләмәскә,<br>
Байрагыңны кимсетмәскә,<br>
Намусыңны керләмәскә<br>
Барча яшьләр җан аткан!<br>
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)<br>
'''''Në shqip'''''<br>
'''Himni i Flamurit'''<br>
Rreth flamurit të përbashkuar<br>
Me një dëshir’ e një qëllim,<br>
Të gjith’ atje duke u betuar<br>
Të lidhim besën për shpëtim.<br>
Chorus (2):<br>
Prej lufte veç ai largohet<br>
Që është lindur tradhëtor,<br>
Kush është burrë nuk frikësohet,<br>
Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br>
https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Байрак гимны'''<br>
Байрак астында без берләштек<br>
Уртак теләкләр-максатларда,<br>
Ант иттек без, көрәшергә дип<br>
Азатлыгыбызны якларга.<br>
Кушымта (2):<br>
Читләшер бу изге көрәштән<br>
Сатлык булып туган гына,<br>
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br>
Шәһит булыр ил хакына.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Auferstanden aus Ruinen...'''<br>
Auferstanden aus Ruinen<br>
und der Zukunft zugewandt,<br>
laßt uns Dir zum Guten dienen,<br>
Deutschland, einig Vaterland.<br>
Alte Not gilt es zu zwingen,<br>
und wir zwingen sie vereint,<br>
denn es muß uns doch gelingen,<br>
daß die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
Glück und Friede sei beschieden<br>
Deutschland, unserm Vaterland,<br>
alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br>
reicht den Völkern eure Hand.<br>
Wenn wir brüderlich uns einen,<br>
schlagen wir des Volkes Feind,<br>
laßt das Licht des Friedens scheinen,<br>
daß nie eine Mutter mehr<br>
ihren Sohn beweint,<br>
ihren Sohn beweint.<br>
Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br>
lernt und schafft wie nie zuvor,<br>
und der eig’nen Kraft vertrauend<br>
steigt ein frei Geschlecht empor.<br>
Deutsche Jugend, bestes Streben<br>
unsres Volks in dir vereint,<br>
wirst du Deutschlands neues Leben.<br>
Und die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br>
Хәрабәдән күтәрелеп,<br>
киләчәккә юл тоткан,<br>
без Сиңа итик игелек,<br>
Алмания, бердәм Ватан.<br>
Бердәм булгач, барча киртә<br>
юкка чыга бүген дә, –<br>
һәм безнең кулдан бу килә;<br>
кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
Ураз-бәхет насыйп булсын<br>
алманнар Ватанына,<br>
дуслык кулларын ул сузсын<br>
дөнья халыкларына.<br>
Туганнарча бердәмлектә<br>
җиңеп халык дошманын,<br>
яшик хөрлек-иминлектә, –<br>
ана, улын югалтып,<br>
һич еламасын,<br>
һич еламасын.<br>
Иҗат итеп, белем алып,<br>
йортлар салыйк, җир сөрик,<br>
үз көчебезгә таянып,<br>
яңа буын үстерик.<br>
Алман яшьләре, гавамның<br>
омтылышлары – сездә,<br>
сез – киләчәге Ватанның.<br>
Кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Für das deutsche Vaterland.<br>
Danach laßt uns alle streben<br>
Brüderlich mit Herz und Hand.<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Sind des Glückes Unterpfand.<br>
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/
https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Алман җирендә хаким.<br>
Изге туганлык хисләрен<br>
Йөртсен күңeлендә һәркем.<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Безнең бәхет солтаны.<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''<br>
Кӧк теҥери јылдыстар,<br>
Улу, јайым Кан-Алтай.<br>
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br>
Агару, јебрен Алтай.<br>
Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br>
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br>
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br>
Ӧчӱп калар учуры јок.<br>
Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br>
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br>
Элен чактарга корула,<br>
Россияла бис јажына.<br>
Алтай!<br>
https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg
Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Күк йөзендә йолдызлар,<br>
Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br>
Өчтүбә, урманлы таулар –<br>
Борынгы, изге Алтай.<br>
Өч түбәле Хан-Алтай,<br>
Юк янтык булган чагы.<br>
Мәңгелек ут янган җирнең<br>
Юк сүрелер учагы.<br>
Алтай – без үскән төбәк,<br>
Алтай – мәңгелек терәк.<br>
Гомерлек бу язмышыбыз,<br>
Русиядә тормышыбыз.<br>
Алтай!<br>
=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''<br>
'''The Star-Spangled Banner'''<br>
Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br>
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br>
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br>
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br>
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br>
Gave proof through the night that our flag was still there. <br>
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave? <br>
On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br>
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br>
What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br>
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br>
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br>
In fully glory reflected, now shines on the stream: <br>
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave. <br>
And where is that band who so vauntingly swore <br>
That the havoc of war and the battle’s confusion <br>
A home and a country should leave us no more! <br>
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br>
No refuge could save the hireling and slave <br>
From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br>
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave!<br>
Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br>
Between their loved home and the war’s desolation: <br>
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br>
Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br>
Then conquer we must, when our cause it is just. <br>
And this be our motto: “In God is our trust”. <br>
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave.<br>
https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br>
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br>
Без аны данладык кич кояш батканда?<br>
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br>
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br>
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br>
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br>
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br>
Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br>
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br>
Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br>
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br>
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br>
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br>
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br>
Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br>
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br>
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br>
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br>
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br>
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br>
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br>
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br>
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br>
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br>
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br>
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br>
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
=== '''АНГОЛА''' ===
=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''<br>
'''El Gran Carlemany'''<br>
El gran Carlemany, mon pare,<br>
dels alarbs em deslliurà,<br>
I del cel vida em donà,<br>
de Meritxell, la gran Mare.<br>
Princesa nasquí i Pubilla<br>
entre dues nacions, neutral;<br>
sols resto l'única filla,<br>
de l'imperi Carlemany.<br>
Creient i lliure onze segles,<br>
creient i lliure vull ser.<br>
Siguin els furs mos tutors<br>
i mos Prínceps defensors!<br>
I mos Prínceps defensors!<br>
https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/
https://wikiway.com/andorra/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Бөек Карл'''<br>
Гарәпләрдән азат иткән<br>
Бөек Карл, газиз атам,<br>
Һәм күктән бүләк иңдергән<br>
Меричель, изге анам.<br>
Кыйрал кызы булып тудым –<br>
Ике халыкка бердән;<br>
Ялгыз варис булып калдым<br>
Бөек Карл дәүләтеннән.<br>
Азат, диндар унбер гасыр,<br>
Шул халәттә калсамчы.<br>
Кануннар булсын яклаучым,<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''<br>
We thy sons and daughters stand<br>
Strong and firm in<br>
Peace or danger<br>
To safe-guard our Native Land<br>
We commit ourselves to building<br>
A true nation brave and free;<br>
Ever striving, ever seeking,<br>
Dwell in love and unity<br>
Raise the standard! Raise it boldly!<br>
Answer now to duty’s call<br>
To the service of thy country,<br>
Sparing nothing, giving all;<br>
Gird your loins and join the battle<br>
‘Gainst fear, hate and poverty,<br>
Each endeavouring, all achieving,<br>
Live in peace where man is free.<br>
God of nations, let Thy blessings<br>
Fall upon this land of ours;<br>
Rain and sunshine ever sending,<br>
Fill her fields with crops and flowers;<br>
We her children do implore Thee,<br>
Give us strength, faith, loyalty,<br>
Never failing, all enduring<br>
To defend her liberty.<br>
https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/
=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''<br>
'''¡Oid mortales!'''<br>
¡Oid mortales! el grito sagrado:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Oid el ruido de rotas cadenas:<br>
Ved en trono a la noble Igualdad.<br>
¡Ya su trono dignísimo abrieron<br>
Las provincias unidas del Sud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
'''''Refren''''':<br>
Sean eternos los laureles<br>
Que supimos conseguir,<br>
Que supimos conseguir.<br>
Coronados de gloria vivamos<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir!<br>
https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg
'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br>
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br>
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br>
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br>
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br>
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br>
Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br>
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
Уңышларга ирешәбез,<br>
Булсын ил мәңгелектә,<br>
Булсын ил мәңгелектә.<br>
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br>
=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''<br>
(гарәп тексты транскрипциясе)<br>
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br>
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br>
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br>
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br>
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br>
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br>
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br>
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br>
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br>
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br>
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br>
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br>
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br>
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br>
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br>
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br>
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br>
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br>
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br>
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br>
Qad madadnā laka yā majdu yadā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg
https://wikiway.com/algeria/gimn/
'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br>
Барысын да юк итүче яшен белән,<br>
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br>
Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br>
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br>
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br>
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br>
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br>
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br>
Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br>
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br>
Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br>
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br>
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br>
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Батырларыбыз төзер батальоннар,<br>
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br>
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br>
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br>
“Азатлык фронты”на турылыклы<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br>
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br>
Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br>
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br>
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br>
=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''<br>
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br>
Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br>
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br>
Csaba királyfi, csillagösvényen!<br>
'''''Refrén (2):'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br>
Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br>
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br>
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br>
'''''Refrén:'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg
'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br>
Язмышлар безне йөртми кайда гына<br>
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br>
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br>
Алып чык аны йолдызлы юлга.<br>
'''''Кушымтасы (2):'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
Маҗар телле кавемнәр арасында<br>
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br>
Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br>
Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br>
=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''<br>
'''Մեր Հայրենիք'''<br>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br>
Որ ապրել է դարեդար<br>
Յուր որդիքը արդ կանչում են<br>
Ազատ, անկախ Հայաստան։<br>
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br>
Որ իմ ձեռքով գործեցի<br>
Գիշերները ես քուն չեղայ,<br>
Արտասուքով լվացի։<br>
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br>
Նուիրական մեր նշան<br>
Թող փողփողի թշնամու դեմ<br>
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br>
Ամենայն տեղ մահը մի է<br>
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br>
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br>
Ազատության կը զոհվի։<br>
https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Безнең Ватаныбыз'''<br>
Безнең азат Ватаныбыз –<br>
Яшьтәш ул гасырларга,<br>
Балаларын чакыра бүген<br>
Ирекле Әрмәнстанга.<br>
Менә сиңа байрак, абый,<br>
Үз кулым белән тектем,<br>
Төннәр буена йокламый,<br>
Күз яшьләремне түктем.<br>
Кара әле өч төс туга –<br>
Безнең изге тамгабыз,<br>
Балкып торсын бар дошманга<br>
Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br>
Юктыр узмыш язмышлардан,<br>
Кеше үлә бер генә,<br>
Халкына җан фида булган –<br>
Изгелектә мәңгегә.<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود'''<br>
دا وطن افغانستان دى<br>
دا عزت د هر افغان دى<br>
كور د سولې، كور د تورې<br>
هر بچى يې قهرمان دى<br>
دا وطن د ټولو كور دى<br>
د بلوڅو، د ازبكو<br>
د پښتون او هزارهوو<br>
د تركمنو، د تاجكو<br>
ور سره عرب، ګوجر دي<br>
پاميريان، نورستانيان<br>
براهوي دي، قزلباش دي<br>
هم ايماق، هم پشايان<br>
دا هيواد به تل ځلېږي<br>
لكه لمر پر شنه آسمان<br>
په سينې كې د آسيا به<br>
لكه زړه وي جاويدان<br>
نوم د حق مو دى رهبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
Укылышы:<br>
'''Milli surud'''<br>
Dā watan Afgānistān dai,<br>
dā izat də har Afgān dai<br>
Kor də sor, kor də ture,<br>
har bačai ye qahramān dai<br>
Dā watan də ttolo kor dai,<br>
də Baločo, də Uzbəko<br>
də Pax̌tun aw Hazārawo,<br>
də Turkməno, də Tāǰəko<br>
Wər sara Arəb, Guǰər di,<br>
Pāmiryān, Nuristānyān<br>
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br>
ham Aymāq, ham Pašāyān<br>
Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br>
ləka lmar pər šnə āsmān<br>
Pə sine ke də Āsyā ba,<br>
ləka zrrə wi ǰāwidān<br>
Num də haq mo dai rahbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar<br>
https://wikiway.com/afganistan/gimn/
https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/
'''Милли суруд'''<br>
Бу ил — безнең Әфганстан,<br>
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br>
Солых җире, кылыч җире,<br>
Һәр улы аның каһарман.<br>
Күп кавем илгә ватандар:<br>
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br>
Һәм пуштуннар, һазаралар,<br>
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br>
Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br>
Памирлылар, нурстанлылар,<br>
Кызылбашлар, браһүиләр,<br>
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br>
Балкыр ил дөнья күгендә<br>
Галәмдәге Кояш кебек,<br>
Азиянең иң түрендә<br>
Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br>
Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس:<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
۱<br>
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br>
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br>
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br>
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br>
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۲<br>
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۳<br>
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۴<br>
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br>
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br>
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br>
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br>
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
𝄇 کورس 𝄆<br>
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br>
https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169
'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
I<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
II<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
III<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
IV<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны...<br>
=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br>
deutsche Erde, Vaterland!<br>
Über deinen weiten Gauen<br>
ruhe Seine Segenshand!<br>
||:Er behüte deine Fluren,<br>
schirme deiner Städte Bau<br>
Und erhalte dir die Farben<br>
Seines Himmels, weiß und blau!:||<br>
2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br>
dass wir, uns’rer Väter wert,<br>
fest in Eintracht und in Frieden<br>
bauen uns’res Glückes Herd!<br>
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br>
einig uns ein jeder schau<br>
und den alten Ruhm bewähre<br>
unser Banner, weiß und blau!:||<br>
https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg
'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br>
Ходай Байар илен яклый,<br>
Алман нәселе Ватанын,<br>
Киң җирләребез сагында –<br>
Аның кодрәт калканы!<br>
||:Иминлектә ил-көнебез,<br>
Шәһәрләр төзелеше,<br>
Безнең ак-зәңгәр байракта –<br>
Изге күкләрнең төсе.:||<br>
Ходай Байар халкын саклый,<br>
Без – бабалар мирасын,<br>
Бердәмлектә, татулыкта<br>
Корып бәхет оясын.<br>
||:Байар халкы, алман нәселе!<br>
Ходай биргән байлыгың:<br>
Борынгы даның сурәте – <br>
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br>
=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br>
Gora ta Gora Euzkadi,<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari.<br>
Areitz bat Bizkaian da<br>
Zar sendo sindo<br>
bera ta bere lagia lakua.<br>
Areitz gainean dogu<br>
gurutza deuna<br>
beti geure goi buru.<br>
Abestu gora Euzkadi<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari!<br>
https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br>
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Баск халкы гимны'''<br>
Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br>
мактау-дан бөек<br>
Кодрәт иясе Аллага!<br>
Бискайяда, яр буенда,<br>
изге Синдо күле янында<br>
имән — борынгы, нык.<br>
Бу имәндә нурлар сибеп<br>
изге хач балкый —<br>
өметебез символы.<br>
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br>
мактау һәм дан<br>
кодрәт иясе Аллага!”<br>
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Gernikako Arbola'''<br>
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br>
Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br>
Eman ta zabal zazu munduan frutua<br>
adoratzen zaitugu arbola santua.<br>
Mila urte inguru da esaten dutela<br>
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br>
Zaude bada zutikan orain da denbora<br>
eroritzen bazera arras galdu gera.<br>
2. Ez zera eroriko arbola maitea<br>
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br>
Laurok hartuko degu zurekin partea<br>
pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br>
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br>
jarri gaitezen danok laister belauniko.<br>
Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br>
arbola biziko da orain eta gero.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br>
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Герника Агачы'''<br>
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br>
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br>
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br>
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br>
халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br>
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br>
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br>
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br>
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br>
2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br>
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br>
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br>
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br>
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br>
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br>
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br>
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br>
=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br>
March on to glory, your bright banners waving high.<br>
See how the world marks the manner of your bearing!<br>
Pledge to excel through love and unity.<br>
Pressing onward, march together<br>
to a common loftier goal;<br>
Steady sunward, tho’ the weather<br>
hide the wide and treachrous shoal.<br>
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br>
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br>
March on, Bahamaland.<br>
https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga
=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''<br>
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br>
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br>
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br>
Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br>
Еңеү яулап алға бараhың.<br>
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br>
Һинең ғорур рухлы байрағың.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br>
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br>
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br>
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg
'''''татар телендә'''''<br>
Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br>
Халкыбызның изге Ватаны,<br>
Чал Уралдан калка бар тарафка<br>
Туган илнең тыныч ал таңы.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br>
Җиңү яулап алга барасың. <br>
Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br>
Синең горур рухлы байрагың.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Республикам, йолдыз булып балкы син,<br>
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br>
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br>
Туган телдә тынмас җырыбыз.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''<br>
<u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br>
Илләтсу башланган урманнар,<br>
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br>
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br>
Зур бүләк якташлар, туганнар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br>
Халыклар дуслыгы терәге,<br>
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br>
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br>
Иделгә ашкына суларың.<br>
Дөньяга танылган улларың.<br>
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br>
Иң тәмле икмәкле районым.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Таң ата, уяна туган як.<br>
Яңгырый иртәнге моң-азан.<br>
Бу җирне яраткан изге зат.<br>
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''''Олыкмарий йылмеште'''''<br>
<u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br>
Чодыра дене ялым эртен,<br>
Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br>
Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br>
Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Ик еш семын келшен илена.<br>
Ойго ден куаннам пайлена.<br>
Куш, чаплане, шумбел мландына,<br>
Чон шепка — Параньга кундымна!<br>
Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br>
Рвезе тукым шарналын ила.<br>
Перкем налше киндетым акла,<br>
Родо-влакшем эн порын сийла.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Эр кынелын, пашаш каена,<br>
Торшымаш ден лумет нолтена.<br>
Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br>
Шочмо мланде тудлан таушта.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''''На русском языке'''''<br>
<u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br>
Обнимая деревни, поля<br>
Протекает Илеть и Ноля.<br>
Край родной, в этих дивных местах<br>
Развернул Сабантуй торжества.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Братской дружбой единой сильна<br>
Ты для славы великой дана.<br>
Будь всех краше, богаче, мила,<br>
Параньгинская наша земля!<br>
Сыновей, дочерей имена<br>
Помнит с гордостью, знает страна<br>
С чудным вкусом ржаные хлеба -<br>
Угощаешь соседей любя.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Над землей встала зорька светла,<br>
Ждут нас свершенья, дела.<br>
Всем, кому мать-земля так мила,<br>
Благодарность, почет и хвала.<br>
'''''Припев.'''''<br>
=== '''БӘХРӘЙН''' ===
https://wikiway.com/bahrain/gimn/
=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Мы, беларусы'''<br>
Мы, беларусы – мірныя людзі,<br>
Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br>
Шчыра сябруем, сілы гартуем<br>
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br>
Прыпеў:<br>
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br>
Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Разам з братамі мужна вякамі<br>
Мы баранілі родны парог,<br>
У бітвах за волю, бітвах за долю<br>
Свой здабывалі сцяг перамог!<br>
Прыпеў.<br>
Дружба народаў — сіла народаў,<br>
Наш запаветны, сонечны шлях.<br>
Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br>
Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br>
Прыпеў.<br>
https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br>
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без, белоруслар'''<br>
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br>
Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br>
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br>
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br>
Кушымтасы:<br>
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br>
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Туганнар белән гасырлар буе<br>
Ватаныбызны бергә сакладык,<br>
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br>
Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br>
Кушымтасы.<br>
Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br>
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br>
Горур җилфердә илебез күгендә,<br>
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br>
Кушымтасы.<br>
=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Магутны Божа'''<br>
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br>
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br>
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br>
Рассып праменьнi свае хвалы.<br>
Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br>
На хлеб штодзённы, на родны край.<br>
Павагу, сiлу i велiч веры<br>
Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br>
Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br>
Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br>
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br>
Краiну нашу i наш народ!<br>
https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/
https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кодрәтле Алла'''<br>
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br>
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br>
Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br>
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br>
Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br>
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br>
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br>
Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br>
Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br>
Булсын балалар игелекле.<br>
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br>
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br>
=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===
https://wikiway.com/belgium/gimn/
=== '''БЕЛИЗ''' ===
=== '''БЕНИН''' ===
=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''<br>
'''Мила Родино'''<br>
Горда Стара Планина,<br>
до ней Дунава синей,<br>
сълнце Тракия огрява,<br>
над Пирина пламеней.<br>
Припев (2):<br>
О мило!<br>
Мила Родино,<br>
ти си земен рай,<br>
твойта хубост, твойта прелест,<br>
ах, те нямат край.<br>
https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br>
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br>
'''''татар телендә'''''<br>
'''Сөекле Ватаным'''<br>
Горур Иске Планина,<br>
Ага зәңгәрсу Дунай,<br>
Кояш Фракияне нурлый,<br>
Пирин өстендә балкый.<br>
Кушымтасы (2):<br>
Сөеклем!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Син – җир җәннәте,<br>
Күркәмлегең, гүзәллегең –<br>
Бакый халәтең.<br>
=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''<br>
'''Himno Nacional de Bolivia'''<br>
1. Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelos.<br>
Es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso,<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
De la Patria, el alto nombre,<br>
en glorioso esplendor conservemos.<br>
Y en sus aras de nuevo juremos:<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br>
cuyo heroico valor y firmeza,<br>
conquistaron las glorias que empieza<br>
hoy Bolivia feliz a gozar.<br>
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br>
a remotas edades transmitan,<br>
y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
3. Aquí alzó la justicia su trono<br>
que la vil opresión desconoce,<br>
y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, Libertad, Libertad.<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
que ha debido a Bolívar su nombre<br>
es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
4. Si extranjero poder alqún día<br>
sojuzgar a Bolivia intentare,<br>
al destino fatal se prepare<br>
que amenaza a soberbio invasor.<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
hayan mil y mil veces jurado:<br>
morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
Morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/
https://wikiway.com/bolivia/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Боливия милли гимны'''<br>
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br>
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br>
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br>
Көрәшеп коллыктан котылды.<br>
Үткән көннәр быргы тавышын,<br>
Сугышның коточкыч даулашын<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Без исемен бөек тотканда,<br>
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br>
Ант итәбез Аллаһ каршында:<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Мәңгелек дан батырларыбызга,<br>
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br>
Ирек яулады Ватаныбызга,<br>
Боливиягә — бәхет ләззәте.<br>
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br>
Уеп гасырларга озатыйк,<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br>
Явыз җәберләүне санга сукмады,<br>
Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br>
Боливарның исеме куелган.<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан,<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br>
Боливияне буйсындырырга,<br>
Туры килер тәкәббер баскынга<br>
Хурлыклы язмышын татырга:<br>
Бөек Боливарның торыннары<br>
Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===
https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/
https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg
'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br>
=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә<br>
'''Fatshe leno la rona'''<br>
'''I.''' Fatshe leno la rona<br>
Ke mpho ya Modimo,<br>
Ke boswa jwa borraetsho;<br>
a le nne ka kagiso.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br>
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br>
Re kopanele go direla<br>
Lefatshe la rona.<br>
'''II.''' 'Ina lentle la tumo<br>
la tšhaba ya Botswana,<br>
Ka kutlwano le kagisano,<br>
e bopagantswe mmogo.<br>
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br>
Инглиз телендә<br>
'''This Land of Ours'''<br>
'''I.''' Blessed be this noble land,<br>
Gift to us from God's strong hand,<br>
Heritage our fathers left to us.<br>
May it always be at peace.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Awake, awake, O men, awake!<br>
And women close beside them stand,<br>
Together we'll work and serve<br>
This land, this happy land!<br>
'''II.''' Word of beauty and of fame,<br>
The name Botswana to us came.<br>
Through our unity and harmony,<br>
We'll remain at peace as one.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/
https://wikiway.com/botsvana/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg
'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br>
...........................
=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''<br>
'''God save the King''' *<br>
God save our gracious King!<br>
Long live our noble King!<br>
God save the King!<br>
Send him victorious,<br>
Happy and glorious,<br>
Long to reign over us:<br>
God save the King!<br>
https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алла, сакла патшаны'''<br>
Алла, сакла аны,<br>
Күрекле патшаны,<br>
Алла, сакла!<br>
Җиңүләр бүләк ит,<br>
Данлы, бәхетле ит,<br>
Хакимебез дип хакла,<br>
Алла, сакла!<br>
* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br>
=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''<br>
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br>
de um povo heroico o brado retumbante.<br>
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br>
brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br>
Se o penhor dessa igualdade,<br>
conseguimos conquistar com braço forte!<br>
Em teu seio, ó Liberdade,<br>
desafia o nosso peito a própria morte!<br>
Ó Pátria amada,<br>
idolatrada,<br>
salve, salve!<br>
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br>
de amor e de esperança à terra desce.<br>
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br>
a imagem do Cruzeiro resplandece.<br>
Gigante pela própria natureza<br>
És belo, és forte, impávido colosso<br>
E o teu futuro espelha essa grandeza<br>
Coro:<br>
Terra adorada<br>
Entre outras mil<br>
és tu, Brasil,<br>
ó Pátria amada<br>
Dos filhos deste solo és mãe gentil<br>
Pátria amada,<br>
Brasil! Brasil! Brasil!<br>
https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/
Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br>
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''
'''''Татар телендә'''''<br>
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br>
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br>
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br>
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br>
Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br>
Бу куәтле куллар белән казандык,<br>
Каршы алырбыз үлем сәгатен<br>
Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Кодрәт ал Хактан,<br>
Имин бул син!<br>
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br>
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br>
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br>
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br>
Табигать үзе тудырган гигантсың;<br>
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br>
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br>
Кушымтасы:<br>
Меңнәр арасыннан<br>
Өзелеп яраткан ил,<br>
Әй сөекле Ватан,<br>
Син ул, Бразил!<br>
Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br>
Әй сөекле Бразил!<br>
Бразил! Бразил!<br>
=== '''БРУНЕЙ''' ===
=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===
=== '''БУРУНДИ''' ===
=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br>
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br>
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br>
Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br>
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br>
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br>
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br>
Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br>
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br>
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br>
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br>
Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br>
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br>
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br>
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Эхэ нютаг!<br>
https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg
Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br>
Изге кояш нуры белән син тулы.<br>
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br>
Бәхетле бул, туган ягым!<br>
...............................
=== '''БУТАН''' ===
=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''<br>
'''Tiến quân ca'''<br>
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br>
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br>
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br>
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br>
Đường vinh quang xây xác quân thù,<br>
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br>
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br>
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br>
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br>
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br>
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алга баручы гаскәр җыры'''<br>
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br>
Бара озын, тар сукмакларда.<br>
Ил рухы – канлы байракта,<br>
Туп гөрселдәве – җырларда.<br>
Юл буйлап – дошман сөяге,<br>
Күңелдә – җиңү теләге.<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br>
Карап ил чыга олы юлга,<br>
Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br>
Богауларны өзеп – уңышка.<br>
Озак булдык михнәт-кайгыда,<br>
Ватан өчен җаннар фида,<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''<br>
Tarafım, san tarafım,<br>
Ne gözelsin, korafım:<br>
Çok comerţin sän, topraam,<br>
Gagauz Yerim, Bucaam!<br>
Refren:<br>
Gagauziya – hoşluum,<br>
Çok sevin, koru dostluu,<br>
Bayraanı üüsek kaldır,<br>
Sän benim paalı halkım!<br>
İIk adım sendi yaptık,<br>
Hem ana da biz dedik,<br>
Kaușu sevdik dinmäz,<br>
«Oglanı» çaldık bitmäz.<br>
Refren.<br>
Gagauziya, mutlu yerim,<br>
Vatanımsın sän benim,<br>
Pek işçidir insanın,<br>
Yelleri keser altın.<br>
Refren.<br>
Ne zorluk seni kırdı,<br>
Ne zaman dolaştırdı.<br>
Allahım, koru topraa:<br>
Gagauz Yeri, Bucaa!<br>
Refren.<br>
https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg
'''Тарафым'''<br>
=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''<br>
'''Gaudeamus igitur!'''<br>
I. Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus,<br>
Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus!<br>
Post jucundam juventutem<br>
Post molestam senectutem<br>
Nos habebit humus,<br>
Nos habebit humus.<br>
II. Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ade as a inferos<br>
Transe as a superos<br>
Hos si vis videre,<br>
Hos si vis videre.<br>
III. Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur,<br>
Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur.<br>
Venit mors velociter<br>
Rapit nos atrociter<br>
Nemini parcetur,<br>
Nemini parcetur.<br>
IV. Vivat academia,<br>
Vivant professores,<br>
Vivat academia,<br>
Vivant professores!<br>
Vivat membrum quodlibet,<br>
Vivat membra quaelibet,<br>
Semper sint in flore,<br>
Semper sint in flore.<br>
V. Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae,<br>
Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae.<br>
Vivant et mulieres,<br>
Tenerae amabiles,<br>
Bonae laboriosae,<br>
Bonae laboriosae.<br>
VI. Vivant et republica<br>
et qui illam regit,<br>
Vivant et republica<br>
et qui illam regit.<br>
Vivat nostra civitas,<br>
Maecenatum caritas,<br>
Quae nos hic protegit,<br>
Quae nos hic protegit.<br>
VII. Pereat tristitia,<br>
Pereant osores,<br>
Pereat tristitia,<br>
Pereant osores.<br>
Pereat diabolus,<br>
Qui vis antiburschius,<br>
Atque irrisores,<br>
Atque irrisores.<br>
https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3
https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/
'''Әйдәгез, күңелләник!'''<br>
I. Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат,<br>
Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат!<br>
Яшь гомерләр үтеп китәр,<br>
Тынгысыз картлык та җитәр –<br>
Алыр безне туфрак,<br>
Алыр безне туфрак.<br>
II. Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә,<br>
Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә.<br>
Әҗәл тиз килеп җитә,<br>
Дөньядан алып китә,<br>
Аяу юк һичкемгә,<br>
Аяу юк һичкемгә.<br>
III. Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Күкләргә менеп эзлә,<br>
Ахирәттә дә күзлә –<br>
Очратырлык түгел,<br>
Очратырлык түгел.<br>
IV. Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар,<br>
Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар!<br>
Яшәсен һәркайсысы,<br>
Яшәсен һәрбарчасы<br>
Һәм чәчәк атсыннар,<br>
Һәм чәчәк атсыннар!<br>
V. Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр,<br>
Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр!<br>
Яшәсеннәр ханымнар –<br>
Ягымлылар, назлылар,<br>
Хезмәт сөючәннәр,<br>
Хезмәт сөючәннәр!<br>
VI. Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр,<br>
Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр!<br>
Яшәсен шәһәребез,<br>
Иганәчеләребез –<br>
Химая иткәннәр,<br>
Химая иткәннәр.<br>
VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр,<br>
Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр!<br>
Олаксын шайтаны да,<br>
Шәкертләр дошманы да –<br>
Гыйлемнән көлгәннәр,<br>
Гыйлемнән көлгәннәр!<br>
=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''¡Guatemala feliz...!'''<br>
¡Guatemala feliz...! que tus aras<br>
no profane jamás el verdugo;<br>
ni haya esclavos que laman el yugo<br>
ni tiranos que escupan tu faz.<br>
Si mañana tu suelo sagrado<br>
lo amenaza invasión extranjera,<br>
libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará.<br>
'''''Coro I'''''<br>
Libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará;<br>
que tu pueblo con ánima fiera<br>
antes muerto que esclavo será.<br>
De tus viejas y duras cadenas<br>
tú forjaste con mano iracunda,<br>
el arado que el suelo fecunda<br>
y la espada que salva el honor.<br>
Nuestros padres lucharon un día<br>
encendidos en patrio ardimiento,<br>
y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor.<br>
'''''Coro II'''''<br>
Y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor,<br>
que de patria en enérgico acento<br>
dieron vida al ideal redentor. <br>
https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga
'''''Испан телендә'''''<br>
'''Гватемала – бәхетле!..'''*<br>
Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br>
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br>
Юк коллар, ялаучы богавын,<br>
Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br>
Һәм әгәр бу изге туфрагың<br>
Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br>
Чакырыр азатлык байрагың –<br>
Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Чакырыр азатлык байрагың<br>
Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br>
Кол булмас һич горур улларың,<br>
Ителсә дә дучар үләргә.<br>
Күптәнге һәм авыр богауны<br>
Онытып, алырсың кулларга<br>
Бәрәкәт бирүче суканы<br>
Һәм кылыч – намусың сакларга.<br>
Милли хис ялкынында янган<br>
Бабалар тапкан үз бәхетен:<br>
Кан коймый, азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Кан коймый азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br>
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br>
Тергезгән идеал-өметен.<br>
* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br>
=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''<br>
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br>
والشعب بالأوطان<br>
بالعز والإيمان<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
يا عمان نحن من عهد النبي<br>
أوفياء من كرام العرب<br>
أبشري قابوس جاء<br>
فلتباركه السماء<br>
واسعدي والتقيه بالدعاء<br>
https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg
Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br>
халкын, Ватанын сакла,<br>
гыйззәт-иманын хакла!<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br>
без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br>
Кабуска догаң хаслап,<br>
хатиб рухына баглап,<br>
шатландыр аны, мөбарәкләп.<br>
=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად<br>
'''თავისუფლება'''<br>
ჩემი ხატია სამშობლო,<br>
სახატე მთელი ქვეყანა,<br>
განათებული მთა-ბარი,<br>
წილნაყარია ღმერთთანა.<br>
თავისუფლება დღეს ჩვენი<br>
მომავალს უმღერს დიდებას,<br>
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br>
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br>
და დიდება თავისუფლებას,<br>
თავისუფლებას დიდება.<br>
https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg
'''''Гөрҗи телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Ватаным – изге иконам,<br>
Дөнья җирләре түрендә,<br>
Тау-үзәннәре Алладан<br>
Без туганнарга бирелгән.<br>
Киләчәгебезне данлап<br>
Азатлык-ирек яулыйбыз,<br>
Ике диңгез арасында<br>
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br>
Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br>
Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br>
=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''<br>
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br>
niaqqut ulissimavoq qiinik.<br>
Qitornatit kissumiaannarpatit<br>
tunillugit sineriavit piinik.<br>
5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br>
kalaallit siumut makigitsi.<br>
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br>
saperasi isumaqaleritsi.<br>
https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg
'''''Гренланд телендә'''''<br>
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br>
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br>
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br>
Байлык-муллыкта океан ярларың.<br>
5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br>
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br>
Уалучан булса да безнең тормыш,<br>
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br>
'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br>
=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br>
=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
'''مَوْطِنِيْ'''<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br>
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br>
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br>
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br>
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br>
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br>
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br>
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br>
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br>
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br>
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br>
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br>
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br>
رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br>
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br>
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br>
عِزُّنَا عِزُّنَا<br>
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br>
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br>
https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg
'''''татарча'''''<br>
'''Ватаным'''<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br>
Тауларда, тауларда,<br>
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br>
Һаваңда, һаваңда —<br>
Насыйпмы бу миңа?<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br>
Насыйпмы? Бу намың<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Ватаным, Ватаным!<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br>
Йә шәһит булмакка,<br>
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br>
Түнмәсләр коллыкка —<br>
Мәңгелек хурлыкка.<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br>
Иҗтиһад кылганым —<br>
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br>
Байрагым һәм туграм.<br>
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br>
Гомерлек вазифам.<br>
Безнең дан, безнең дан —<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br>
Куәтле рух-җаның,<br>
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
'''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''
=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''<br>
'''''Дания телендә'''''<br>
Der er et yndigt land<br>
Der er et yndigt land,<br>
det står med brede bøge<br>
nær salten østerstrand,<br>
nær salten østerstrand.<br>
Det bugter sig i bakke dal,<br>
det hedder gamle Danmark,<br>
og det er Frejas sal,<br>
og det er Frejas sal!<br>
Vort gamle Danmark skal bestå<br>
så længe bøgen spejler,<br>
sin top i bølgen blå,<br>
sin top i bølgen blå.<br>
https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg
'''Әй, сөекле Ватан!'''<br>
Әй, сөекле Ватан!<br>
Тозлы диңгез ярында<br>
бүкләрең тезелеп баскан,<br>
тезелеп баскан.<br>
Борынгы Данмарк илен,<br>
диңгездән искән җилен<br>
Фрайя яраткан,<br>
Фрайя яраткан!<br>
Мәңге яшә, урманнар күк,<br>
кодрәт алып, даннар иле,<br>
зәңгәр дулкыннардан,<br>
зәңгәр дулкыннардан.<br>
'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br>
=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Quisqueyanos valientes'''<br>
I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br>
Nuestro canto con viva emoción,<br>
Y del mundo a la faz ostentemos<br>
Nuestro invicto glorioso pendón. <br>
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br>
A la guerra a morir se lanzó <br>
Cuando en bélico reto de muerte<br>
Sus cadenas de esclavo rompió. <br>
'''''(+acompañamiento)'''''<br>
Ningun pueblo ser libre merece <br>
Si es esclavo indolente y servil; <br>
Si en su pecho la llama no crece<br>
Que templó el heroismo viril.<br>
Mas Quisqueya la indómita y brava <br>
Siempre altiva la frente alzará: <br>
Que si fuere mil veces esclava<br>
Otras tantas ser libre sabrá.<br>
https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br>
(башта ике юллык кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кискейя кыюлары'''<br>
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br>
Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br>
Соклансын күреп бар Җир шары<br>
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br>
Дан батыр йөрәкле халыкка —<br>
Аяусыз көрәшкә атлады,<br>
Җан фида кылып һәр сугышта,<br>
Богауларны ватып ташлады!<br>
'''''(+аккомпанемент)'''''<br>
Һичкайчан булалмас хөр-азат<br>
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br>
Күкрәгендә ялкынланмаса<br>
Гайрәте кабызган бер учак.<br>
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br>
Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br>
Горур тотар үзен, килешмәс,<br>
Булыр ул яңадан хөр-азат.<br>
=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''<br>
Freude, schöner Götterfunken,<br>
Tochter aus Elysium,<br>
Wir betreten feuertrunken,<br>
Himmlische, dein Heiligtum!<br>
Deine Zauber binden wieder<br>
Was die Mode streng geteilt;<br>
Alle Menschen werden Brüder,<br>
Wo dein sanfter Flügel weilt.<br>
Seid umschlungen, Millionen!<br>
Diesen Kuß der ganzen Welt!<br>
Brüder, über‘m Sternenzelt<br>
Muß ein lieber Vater wohnen.<br>
Wem der große Wurf gelungen,<br>
eines Freundes Freund zu sein;<br>
wer ein holdes Weib errungen,<br>
mische seinen Jubel ein!<br>
Ja, wer auch nur eine Seele<br>
Sein nennt auf dem Erdenrund!<br>
Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br>
Weinend sich aus diesem Bund!<br>
https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg
'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br>
Күңелләргә иңә шатлык<br>
Илаһият нурында,<br>
Низагтан туеп сыендык<br>
Тәңребез хозурына!<br>
Берләшә рухи нигездә<br>
Элек аерылганнар,<br>
Ходай канат җәйгән җирдә<br>
Без бәндәләр – туганнар.<br>
Миллионнар, иң куеп иңгә,<br>
Шатлыкка җирне күмсен!<br>
Туганнар Галәм түрендә<br>
Әл-Вәдүд барын белсен!<br>
Тормышта туры юл тоткан,<br>
Иңдәшен дус дип тойган,<br>
Гомер юлдашын яраткан –<br>
Булсын ул безнең туган!<br>
Тәкәбберлеккә бирелгән,<br>
Башканы күреп түбән,<br>
Дуслык кадерен белмәгән –<br>
Китсен безнең берлектән!<br>
'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br>
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br>
=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''<br>
Hinjinne u sara kaca,<br>
Calankaan harraad iyo<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Hir cagaarku qariyayiyo.<br>
Habkay samadu tahayoo;<br>
Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br>
Caddaan lagu hadheeyaay.<br>
||: Maxaa haybad kugu yaal!<br>
Maxaa haybad kugu yaal! :||<br>
https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg
'''''Афар телендә'''''<br>
Doogehiik inkih solaa,<br>
Simbiliiy kah ningicle<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bulci kaak qaran sido,<br>
Gubi kak way anxar lusa;<br>
Cutukti caxte caydu,<br>
Qidi wagri silaalo.<br>
||: Maysooy heebati kumuu!<br>
Maysooy heebati kumuu! :||<br>
https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/
https://wikiway.com/djibouti/gimn/
Күтәрел, байрагыбыз,<br>
Дәррәү торып басыгыз!<br>
Алдык аны яу итеп,<br>
Әрнүләр, сусау үтеп.<br>
Безнең мәңгелек төсләр:<br>
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br>
Ак төс — иминлек хасы,<br>
Канлы йолдыз — уртасы.<br>
||: Байрак — безнең горурлык!<br>
Байрак — безнең хозурлык! :||<br>
=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''<br>
سر زد از افق مهر خاوران<br>
فروغ دیدهی حقباوران<br>
بهمن فر ایمان ماست<br>
پیامت ای امام، استقلال<br>
آزادی، نقش جان ماست<br>
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br>
پاینده مانی و جاودان<br>
جمهوری اسلامی ایران<br>
https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br>
(башта кыска гына кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br>
Хак мөселман күңелен ул назлый,<br>
Баһман – иман йөзек кашы.<br>
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br>
Азатлык, ирек тоткасы.<br>
Шәһитләр!<br>
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br>
“Ул яши һәм мәңге булачак –<br>
Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br>
=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''<br>
'''Amhrán na bhFiann'''<br>
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br>
Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br>
Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br>
‘S an spéir go min réaltogach<br>
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br>
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br>
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Sinne Fianna Fáil<br>
Atá faoi gheall ag Éirinn,<br>
Buíon dár slua<br>
Thar toinn do ráinig chugainn,<br>
Faoi mhóid bheith saor.<br>
Seantír ár sinsir feasta<br>
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br>
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br>
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br>
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''English'''''<br>
'''The soldier’s song'''<br>
We’ll sing a song, a soldier’s song,<br>
With cheering rousing chorus,<br>
As round our blazing fires we throng,<br>
The starry heavens o’er us;<br>
Impatient for the coming fight,<br>
And as we wait the morning’s light,<br>
Here in the silence of the night,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
Chorus:<br>
Soldiers are we<br>
whose lives are pledged to Ireland;<br>
Some have come from a land beyond the wave.<br>
Sworn to be free,<br>
No more our ancient sire land<br>
Shall shelter the despot or the slave.<br>
Tonight we man the gap of danger<br>
In Erin’s cause, come woe or weal<br>
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br>
(бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br>
https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/<br>
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Яугирләр җыры'''<br>
Җырлыйк әле яугир җырын,<br>
Басып байраклар астына.<br>
Йолдызлар һәм учак уты<br>
Төнлә күздә чагыла;<br>
Безнең күңел ярсыр яуга,<br>
Иртән кояш сипсә нурын,<br>
Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br>
Җырлыйк яугир җырын.<br>
Кушымтасы:<br>
Без яугирләр,<br>
Ирландия рухы йөрәктә,<br>
Без ант иттек,<br>
кайда туып үссәк тә:<br>
Булмас һич безнең изге утарлар<br>
Залим белән кол сыеныр урын.<br>
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br>
Сибәр кояш илгә нурын,<br>
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br>
Җырларбыз яугир җырын.<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br>
=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''<br>
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br>
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br>
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br>
þínir herskarar, tímanna safn.<br>
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br>
og þúsund ár dagur, ei meir:<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
Íslands þúsund ár,<br>
Íslands þúsund ár,<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ил Алласы! Аллалы ил!<br>
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br>
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br>
Бакый гаскәрең тарафына.<br>
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br>
Мең еллар бер көндәй уза:<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''<br>
'''הַתִּקְוָה'''<br>
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br>
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br>
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br>
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br>
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br>
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br>
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br>
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br>
'''''Укылышы''''':<br>
Kol ‘od balevav p’nimah –<br>
Nefesh Yehudi homiyah<br>
Ulfa’ati mizrakh kadimah<br>
‘ayin LeTsion tsofiyah –<br>
‘od lo avdah tikvatenu<br>
Hatikvah bat sh’not alpayim:<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br>
Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br>
Төбәп күзләрне гел Сионга,<br>
Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br>
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br>
Ике мең ел аны сакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык.<br>
=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''<br>
'''Fratelli d’Italia'''<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
'''''Coro''''':<br>
Stringiamoci a coorte,<br>
Siam pronti alla morte<br>
Siam pronti alla morte:<br>
Italia chiamò! Italia chiamò!<br>
Si!!!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Italy_-_U.S._Navy_Band_(long_version).ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Италия туганнары'''<br>
Әй, туганнар, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипионың данлы очламын<br>
Таҗ итеп ул киеп алды.<br>
Олы җиңү – кайда соң ул?<br>
Ул бит безгә баш иде:<br>
Рум коллары торыннары<br>
Ил хуҗасы булсын, диде.<br>
Әй, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипио очламын<br>
Таҗ итеп ул алды.<br>
Олы җиңү – кайда?<br>
Ул безгә баш иде:<br>
Рум оныклары<br>
Хуҗа булсын, дип.<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br>
Италия дәшә! Италия дәшә!<br>
Һәй!!!<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br>
=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''<br>
'''Ӏожалла я маршо'''<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br>
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br>
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br>
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br>
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br>
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br>
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br>
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br>
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br>
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br>
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br>
(берничә куплеты яңадан кабатлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Йә үлем, йә азатлык'''<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br>
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br>
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br>
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br>
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br>
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br>
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br>
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br>
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br>
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br>
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br>
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br>
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br>
وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br>
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br>
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br>
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br>
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br>
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br>
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br>
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br>
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br>
عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br>
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br>
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br>
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br>
https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br>
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br>
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br>
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br>
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br>
Берлегем, Берлегем,<br>
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br>
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br>
Байрагым, байрагым,<br>
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br>
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br>
Өммәтем, өммәтем,<br>
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br>
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br>
Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br>
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br>
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br>
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br>
=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===
=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''<br>
'''Менің Қазақстаным'''<br>
Алтын күн аспаны,<br>
Алтын дән даласы,<br>
Ерліктің дастаны —<br>
Еліме қарашы!<br>
Ежелден ер деген,<br>
Даңқымыз шықты ғой,<br>
Намысын бермеген,<br>
Қазағым мықты ғой!<br>
'''''Қайырмасы:'''''<br>
Менің елім, менің елім,<br>
Гүлің болып егілемін,<br>
Жырың болып төгілемін, елім!<br>
Туған жерім менің —<br>
Қазақстаным!<br>
Ұрпаққа жол ашқан,<br>
Кең байтақ жерім бар.<br>
Бірлігі жарасқан,<br>
Тәуелсіз елім бар.<br>
Қарсы алған уақытты,<br>
Мәңгілік досындай.<br>
Біздің ел бақытты,<br>
Біздің ел осындай!<br>
'''''Қайырмасы.'''''<br>
https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Минем Казакъстаным'''<br>
Алтын көн асманы,<br>
Мул ашлык даласы,<br>
Батырлык дастаны —<br>
Илемә карачы!<br>
Күптәннән ир дигән<br>
Даныбыз кодрәте,<br>
Намусын бирмәгән<br>
Казагым куәте!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Минем илем, минем илем,<br>
Гөлең булып сибеләмен,<br>
Җырың булып түгеләмен, илем!<br>
Туган җирем минем —<br>
Казакъстаным!<br>
Килергә юл ачкан<br>
Чиксез киң җирем бар,<br>
Берлеге ярашкан<br>
Ирекле илем бар.<br>
Каршылый вакытны<br>
Мәңгелек дустыдай,<br>
Безнең ил — бәхетле,<br>
Безнең ил — шушындый!<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''<br>
'''Хальмг Таңһчин Частр'''<br>
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br>
Сансн тоотан күцәнә,<br>
Авта җирһлин бат җолаг<br>
Алдр һартан атхна.<br>
'''''Давтвр:'''''<br>
Улан залата хальмг улс,<br>
Улата теегән кеерүлий!<br>
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br>
Толһа менд җирһий!<br>
Олн келн-әмтнлә хамдан<br>
Уралан Таңһчин зүткнә<br>
Иньгллтин залин өндр герлд<br>
Иргч мана батрна.<br>
'''''Давтвр.'''''<br>
Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br>
Буурл теемг өснә.<br>
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br>
Сул нерән дуудулна.<br>
'''''Давтвр.'''''
https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br>
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Калмыкстан җыры'''<br>
Гүзәл туган Калмык Иле<br>
Бар даланы яктырта,<br>
Төзек тормыш дилбегәсен<br>
Көчле кулында тота.<br>
'''''Кушымта''''':<br>
Калмык халкы, алсу төскә<br>
Иркен даланы бизә!<br>
Туган йортка куәт өстәп,<br>
Имин бул син мәңгегә!<br>
Төрле телле кешеләре<br>
Алга әйди Ватанны.<br>
Дуслык нурында киләчәк<br>
Ышанычлы һәм данлы.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
Батыр-чыдам балаларың<br>
Чал даланы үстерә,<br>
Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br>
Азат исемен күтәрә.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''<br>
'''បទនគររាជ'''<br>
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br>
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br>
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br>
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br>
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br>
ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br>
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br>
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br>
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br>
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br>
គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br>
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br>
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br>
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br>
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br>
'''''Françaıse'''''<br>
'''Le Chant Royal'''<br>
1. Que le ciel protège notre Roi<br>
Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br>
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br>
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br>
Gouverne le fier et vieux Royaume.<br>
2. Les temples dorment dans la forêt,<br>
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br>
Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br>
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br>
L'Empire qui défie les années.<br>
3. Les chants montent dans les pagodes<br>
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br>
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br>
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br>
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br>
https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Мәһабәт Кыйраллык'''<br>
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br>
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br>
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br>
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br>
Шәрәфле нәсел варисы.<br>
2. Пагодалар сыенган урманга,<br>
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br>
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br>
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br>
Тиңдәш булсын ил заманга.<br>
3. Багышлаек догалар-җыруны,<br>
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br>
Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br>
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br>
Кһмер иле Моһа Ноконы.<br>
=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''<br>
1. Beramu isi pepeza,<br>
I nadi ukombozi piya;<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Tasibabu yahe dini voya<br>
tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya<br>
huvendza ya masiwa.<br>
Yatru...<br>
2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br>
Wasiwa Komori dini ndzima.<br>
Ya masiwa razaliwa,<br>
Ya masiwa yarileya,<br>
Mola nde yari sayidiya;<br>
Narike niya ndzima,<br>
Rivendze uwatwaniya,<br>
Mahaba ya dini na duniya.<br>
3. Beramu isi pepeza,<br>
Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Zisiwa zatru zi katruha:<br>
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br>
4. Tasibabu yahe dini voya<br>
Tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya,<br>
Ya huvendza, ya masiwa.<br>
https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br>
(дүртенче куплеты уйналмаган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җилферди ил байрагыбыз,<br>
Тулы бәйсезлек белгертеп;<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br>
Яшик шушы ямьле урында<br>
Туганлык, сөю хозурында.<br>
Яшик...<br>
2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br>
Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br>
Бу утрауларда туганбыз,<br>
Монда тәрбия алганбыз,<br>
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br>
Кыю, тәвәккәл булыйк,<br>
Ватан диеп җан атыйк,<br>
Динне, дөньяны без яратыйк!<br>
3. Җилферди ил байрагыбыз<br>
Алтынчы Июльдән башлап,<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Утраулары баскан тигез сафка:<br>
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br>
4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br>
Яшик шушы ямьле урында,<br>
Сөю, туганлык хозурында.<br>
'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''
=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''<br>
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br>
Va debout et jaloux de ta liberté.<br>
Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br>
Un symbole ardent de foi et d'unité.<br>
Que tous tes enfants du nord au sud,<br>
de l'est à l'ouest soient tout amour,<br>
Te servir que ce soit leur seul but,<br>
Pour remplir leur devoir toujours.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Chère patrie, terre chérie,<br>
Tu es notre seul et vrai bonheur,<br>
notre joie et notre vie,<br>
À toi l'amour et le grand honneur<br>
II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br>
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br>
Nous travaillons pour te rendre prospère,<br>
Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br>
De l'Afrique sois fidèle enfant<br>
Et progresse toujours en paix,<br>
Espérant que tes jeunes enfants<br>
T'aimeront sans bornes à jamais.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
'''RALLYING SONG'''<br>
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br>
Holy Shrine where in our midst they now repose,<br>
Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br>
On thy hills and valleys once their tillage rose.<br>
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br>
How can we ever pay thy due?<br>
Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br>
Will be to thy name ever true!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Land of Promise, land of Glory!<br>
Thou, of life and joy, our only store!<br>
Thine be honour, thine devotion,<br>
And deep endearment, for evermore.<br>
II. From Shari, from where the Mungo meanders<br>
From along the banks of lowly Boumba Stream,<br>
Muster thy sons in union close around thee,<br>
Mighty as the Buea Mountain be their team;<br>
Instil in them the love of gentle ways,<br>
Regret for errors of the past;<br>
Foster, for Mother Africa, a loyalty<br>
That true shall remain to the last.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/
https://wikiway.com/cameroon/gimn/
'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br>
=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Ô Canada!'''<br>
Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br>
Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br>
Car ton bras sait porter l’epée,<br>
Il sait porter la croix!<br>
Ton histoire est une epopée<br>
Des plus brillants exploits,<br>
Et ta valeur, de foi trempée,<br>
Protégera nos foyers et nos droits,<br>
Protégera nos foyers et nos droits.<br>
https://wikiway.com/canada/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633
'''Татар телендә'''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Ата-баба җире,<br>
Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br>
Кулларың кылыч тотарга оста,<br>
Тота белер хачны!<br>
Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br>
Җиңүләреңне колачлый.<br>
Кыю холкың, ныклы рухың, –<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны,<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны.<br>
'''''English'''''<br>
'''O Canada!'''<br>
O Canada! Our home and native land!<br>
True patriot-love in all thy sons command.<br>
With glowing hearts we see thee rise,<br>
The True North, strong and free,<br>
And stand on guard, O Canada,<br>
We stand on guard for thee.<br>
O Canada, glorious and free!<br>
We stand on guard, we stand on guard for thee.<br>
O Canada, we stand on guard for thee!<br>
https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br>
Сине сөя бар ватандашыбыз.<br>
Безнең бәхет – уңышларыңда,<br>
Тугры Төньяк – нык, азат!<br>
Без синең сагыңда, Канада,<br>
Торырбыз сине хаклап.<br>
Әй Канада, азат бул һәм данла!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''<br>
Жайхун жағасында өскен байтерек,<br>
Түби бир шақасы мың болар демек,<br>
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br>
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
Айдын келешекке шақырар заман,<br>
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br>
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br>
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br>
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br>
Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br>
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br>
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br>
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br>
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''<br>
'''Ој свијетла мајска зоро'''<br>
1. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
Волимо вас, брда тврда,<br>
И стравичне ваше кланце<br>
Који никад не познаше<br>
Срамотнога ропства ланце.<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо.<br>
2. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Док ловћенској нашој мисли<br>
Наша слога даје крила,<br>
Биће горда, биће славна<br>
Домовина наша мила.<br>
Ријека ће наших вала<br>
Ускачући у два мора,<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора,<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, якты май ае таңы'''<br>
1. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Синең намусыңның сагы,<br>
Синең намусыңның сагы.<br>
Дәһшәтле тау-кыяларың<br>
Халкым сөйгән, кадерләгән,<br>
Хурлыклы коллык богавын<br>
Илем һичкайчан кимәгән.<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
2. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Ловчен фикерләрен, эшен,<br>
Дәвамлап канатланырбыз,<br>
Горур, данлы булсын өчен,<br>
Син сөекле Ватаныбыз.<br>
Илнең дулкынлы елгасы —<br>
Ике диңгезгә ул коя,<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!<br>
Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br>
'''Oj svijetla majska zoro'''<br>
1. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
I čuvari tvog poštenja,<br>
I čuvari tvog poštenja.<br>
Volimo vas, brda tvrda,<br>
I stravične vaše klance<br>
Koji nikad ne poznaše<br>
Sramotnoga ropstva lance.<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro.<br>
2. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Dok lovćenskoj našoj misli<br>
Naša sloga daje krila,<br>
Bit će gorda, bit će slavna<br>
Domovina naša mila.<br>
Rijeka će naših vala<br>
Uskačući u dva mora<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora,<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''<br>
'''Kodirandu – Karjalu!'''<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Igäine kaunis meijän mua.<br>
Heimokanzat yhteh suat,<br>
Karjalu!<br>
Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br>
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br>
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br>
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Ozan kel elä igä kai.<br>
||: Ryndähis meijän yksi vai –<br>
Karjalu! :||<br>
Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br>
Kai eletäh salolois, järvien ies.<br>
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br>
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Runot dai pajot elos piet.<br>
Nägyy tiä päivännouzu vies,<br>
Karjalu!<br>
Päiväzen nouzu nägyy vies,<br>
Karjalu!<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha kaunis maa.<br>
Veljeskansat yhteen saa<br>
Karjala!<br>
'''''Suomeksi'''''<br>
'''Kotimaamme Karjala!'''<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala!<br>
Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br>
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br>
Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br>
ja suljin syliini mitä näin.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
||: Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala! :||<br>
Ne urhot ja sankarit laulujen –<br>
ne asuvat täällä entiselleen.<br>
Soita, soma kantele, jatku, työ!<br>
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Rahvas rehti, ahkera<br>
töin ja lauluin ikuistaa<br>
Karjala!<br>
Töin ja lauluin ylistää<br>
Karjala!<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg
https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/
'''''Tatar telendä'''''<br>
'''Tuğan yağım – Karyala!'''<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala!<br>
Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br>
Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br>
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br>
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala! :||<br>
Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br>
Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br>
Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br>
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br>
Karyala – tuğan yağım!<br>
Run-riwayät moñnarım.<br>
Cır häm xezmät uçağım,<br>
Karyala!<br>
Küräm nurlı tañnarıñ,<br>
Karyala!<br>
=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''<br>
'''Catalunya triomfant'''<br>
1. Catalunya triomfant,<br>
tornarà a ser rica i plena.<br>
Endarrera aquesta gent<br>
tan ufana i tan superba.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
2. Ara és hora, segadors.<br>
Ara és hora d'estar alerta.<br>
Per quan vingui un altre juny<br>
esmolem ben bé les eines.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra,<br>
Bon colp de falç!<br>
3. Que tremoli l'enemic<br>
en veient la nostra ensenya.<br>
Com fem caure espigues d'or,<br>
quan convé seguem cadenes.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Җиңүчән Каталония'''<br>
1. Каталония, җиңүчән,<br>
Кайтырсың мул тормышыңа.<br>
Таян батыр улларыңа,<br>
Алар горур, тәвәккәл.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
2. Сәгать сукты, уракчы,<br>
Килде урыр, орыр көннәр,<br>
Киләсе июньгә кадәр<br>
Янә кайрап куйсаңчы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
3. Калтырансын дошманнар —<br>
Горур җилфердәсен байрак.<br>
Урылган күк алтын башак,<br>
Коелып төшәр богаулар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Gens du pays'''<br>
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br>
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br>
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br>
Chacun les récolte en soi-même<br>
Aux beaux jardin du temps qui court.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour,<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour.<br>
Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br>
Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br>
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br>
Ces yeux où nos regards se mirent,<br>
C’est demain que j’avais vingt ans.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br>
Et forme un étang ou chacun peut voir<br>
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br>
Pour ces coeurs à qui je souhaite<br>
Le temps de vivre nos espoirs.<br>
'''''Chorus (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/
Жиль Виньо башкаруында
https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, ватандаш!'''<br>
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br>
Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br>
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br>
Китерер лаеклы уңыш —<br>
Гадел хөкемдар бу язмыш.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br>
Язгы кар сыман, югала эреп;<br>
Тәүге сагышның, назлы карашның<br>
Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br>
Унсигез яшьтәге кебек.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br>
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br>
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br>
Саф мәхәббәтең чагылыр —<br>
Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br>
'''''Кушымта (2)'''''.<br>
=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br>
=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''<br>
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br>
Teirake kaaini Kiribati,<br>
Anene ma te kakatonga,<br>
Tauraoi nakon te mwioko,<br>
Ma ni buokia aomata.<br>
||: Tauaninne nte raoiroi,<br>
Tangiria aomata nako. :||<br>
Reken te kabaia ma te rau,<br>
Ibuakoia kaain abara,<br>
Bon reken te nano ae banin,<br>
Ma te i-tangitangiri naba.<br>
||: Ma ni wakina te kabaia,<br>
Ma n neboa i eta abara. :||<br>
Ti butiko ngkoe Atuara,<br>
Kawakinira ao kairira,<br>
Nakon taai aika i maira,<br>
Buokira ni baim ae akoi.<br>
||: Kakabaia ara Tautaeka,<br>
Ma ake a makuri iai. :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga
https://wikiway.com/kiribati/gimn/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br>
Бас, Кирибати, аягүрә!<br>
Кушыл рухланып безнең җырга,<br>
Җаваплы бул, бурычың үтә<br>
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br>
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br>
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br>
Яшәү өчен канәгатьлектә,<br>
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br>
Чынга ашыр барча теләк тә,<br>
Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br>
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br>
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br>
Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br>
Туры юлга юнәлт халкыңны,<br>
Имин булсын киләчәгебез,<br>
Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br>
||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br>
Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br>
'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''<br>
'''Варыш поз'''<br>
Ылын-ылын Войвылын<br>
Джуджыд парма сулалö.<br>
Парма шöрын варыш поз<br>
Кыпыд горöн шыалö.<br>
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br>
Вына бордъяс шеныштлöй,<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Лачын оясы'''<br>
Бик еракта Төньякта,<br>
Тауда чыршылык тора,<br>
Кыю лачын ояда<br>
Яңгыратып кычкыра.<br>
Как канатың, гаярем,<br>
Көчле урман лачыны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны!<br>
'''''Удмурт кылын'''''<br>
'''Тылобурдо кар'''<br>
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br>
Жужыд парма сылэ.<br>
Парма шорын тылобурдо кар,<br>
Шулдыр гур силё.<br>
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br>
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)<br>
'''애국가''' (Aegukga)<br>
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br>
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br>
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br>
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br>
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br>
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br>
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br>
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br>
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)<br>
1. 아침은 빛나라 이 강산<br>
은금에 자원도 가득한<br>
이 세상 아름다운 내 조국<br>
반만년 오랜 력사에<br>
||: 찬란한 문화로 자라난<br>
슬기론 인민의 이 영광<br>
몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br>
길이 받드세 :||<br>
2. 백두산 기상을 다 안고<br>
근로의 정신은 깃들어<br>
진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br>
온 세계 앞서 나가리<br>
||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br>
인민의 뜻으로 선 나라<br>
한없이 부강하는 이 조선<br>
길이 빛내세 :||<br>
https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br>
Алтын-көмеш таң нурларында,<br>
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br>
Биш мең ел данлы тарихында<br>
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br>
Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br>
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br>
Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br>
2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br>
Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br>
Пәкту тавы рухын колачлап,<br>
Дөньялыкта алгарган чагы –<br>
||: Халык үзе тудырган илдә,<br>
Шашкын давылларны йөгәнләп.<br>
Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br>
Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br>
=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Noble Patria'''<br>
Noble Patria, tu hermosa bandera, <br>
Expresión de tu vida nos da: <br>
Bajo el límpido azul de tu cielo <br>
Blanca y pura descansa la paz.<br>
En la lucha tenaz de fecunda labor<br>
Que enrojece del hombre la faz,<br>
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br>
Eterno prestigio, estima y honor, <br>
Eterno prestigio, estima y honor. <br>
¡Salve oh tierra gentil! <br>
¡Salve oh madre de amor!<br>
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br>
Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br>
La tosca herramienta en arma trocar.<br>
¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br>
Dulce abrigo y sustento nos da.<br>
Bajo el límpido azul de tu cielo<br>
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br>
https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Затлы Ватан'''<br>
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br>
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында —<br>
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br>
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br>
Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br>
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br>
Илебез абруе һәм даны,<br>
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br>
Имин бул, затлы җир,<br>
Мәхәббәт мәкяны!<br>
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br>
Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br>
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br>
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br>
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында<br>
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br>
=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''L'Abidjanaise'''<br>
'''''Premier couplet:'''''<br>
1. Salut ô terre d’espérance,<br>
Pays de l’hospitalité!<br>
Tes légions remplies de vaillance,<br>
Ont relevé ta dignité.<br>
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br>
Fiers artisans de ta grandeur,<br>
Tous rassemblés et pour ta gloire,<br>
Te bâtiront dans le bonheur.<br>
'''''Premier refrain:'''''<br>
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br>
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br>
Notre devoir sera d’être un modèle<br>
De l’espérance promise à l’humanité<br>
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br>
La patrie de la vraie fraternité.<br>
'''''Deuxième couplet:'''''<br>
2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br>
Ô grand pays des bonnes gens !<br>
Nous apportons dans la victoire,<br>
L’hommage de nos cœurs ardents.<br>
Dans l’amitié des peuples frères,<br>
Dieu guide nous vers l’idéal,<br>
Soumise à la devise chère :<br>
Union, discipline, travail.<br>
'''''Deuxième Refrain:'''''<br>
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br>
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br>
De cœurs unis, au cours de notre vie,<br>
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br>
De cœurs unis au cours de notre vie,<br>
À tes appels nous serons tous présents.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:L'Abidjanaise_jouée_devant_Houphouët-Boigny_le_26_octobre_1992.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Абидҗан җыры'''<br>
'''''Беренче куплет:'''''<br>
Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br>
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br>
Синең гайрәтле легионнарың<br>
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br>
Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br>
Горур бөеклегең сагында,<br>
Үстерә үз Ватаны данын<br>
Җиң сызганып алар тагын да.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br>
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br>
Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br>
Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br>
Без берләштек яңа инануда<br>
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br>
'''''Икенче куплет:'''''<br>
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br>
Игелекле кешеләр иле!<br>
Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br>
Кайнар йөрәк кадерли сине.<br>
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br>
Идеалга Алла бара әйдәп,<br>
Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br>
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br>
Ярат һәм инан, атла гел алга.<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Таян намуска һәм кануннарга,<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Без әзер иңне иңгә куярга.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Vencemos o colonialismo, gritamos:<br>
abaixo o imperialismo.<br>
Terra livre, povo livre,<br>
não, não, não à exploração.<br>
Avante unidos firmes e decididos.<br>
Na luta contra o imperialismo<br>
o inimigo dos povos, até à vitória final.<br>
Pelo caminho da revolução.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк<br>
ақти бизниң қанимиз,<br>
Сән үчүн, әй юртимиз,<br>
болсун пида бу җанимиз.<br>
Қан кичип, һәм җан бирип,<br>
ахир қутулдурдуқ сини,<br>
Қәлбимиздә қутқулушқа<br>
бар иди иманимиз.<br>
Юртумиз биз йүз-көзүңни<br>
қан билән пакизлидуқ<br>
Өрлиген ялқун билән<br>
пакланди белки намимиз.<br>
Яр-и һәмдәм болди бизниң<br>
һиммәтимиз сән үчүн.<br>
Шавну шөһрәтлик иди<br>
һиммәт билән әҗдадимиз.<br>
Атиларниң җәңләри<br>
өчмәйду тарих бетидин.<br>
Нәсли қалди җәңгивар<br>
биз униң әвлади биз.<br>
Ақти қан һәм чиқти җан<br>
дүшмәндин болсун әл аман.<br>
Яшисун, миң яшисун,<br>
парлансун истиқбалимиз!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Котылу юлында'''<br>
Азатлык юлында су күк<br>
акты безнең каныбыз,<br>
Синең өчен, ил-йортыбыз,<br>
булсын фида җаныбыз.<br>
Без кан түгеп һәм җан биреп,<br>
коткарып калдык сине,<br>
Кальбебездә котылуга<br>
иманыбыз бар иде.<br>
Кан белән йөзең-күзеңне<br>
сафландырдык, йортыбыз,<br>
Үрләгән ут-ялкын белән<br>
пакьләнгәндер намыбыз.<br>
Һиммәтебез — синең өчен<br>
сөю-кайгыртуыбыз.<br>
Шанлы һәм шөһрәтле булды<br>
һиммәт белән элгәрләр,<br>
Тарихтан һич җуелмады<br>
ирешелгән җинүләр.<br>
Җиңүчән бер нәсел калды,<br>
без – дәвам итүчеләр.<br>
Акты кан һәм чыкты җан,<br>
дошманнарга әл-әман.<br>
Яшә син, мең яшә син,<br>
Киләчәгебез, нурлан!<br>
=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''<br>
('''''коса һәм зулу''''')<br>
Nkosi sikelel’ iAfrika<br>
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br>
Yizwa imithandazo yethu,<br>
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br>
('''''сото-суто''''')<br>
Morena Boloka setjhaba sa heso,<br>
O fedise dintwa la matshwenyeho,<br>
O se Boloke,<br>
O se Boloke setjhaba sa heso,<br>
Setjhaba sa South Afrika.<br>
South Afrika!<br>
('''''африкаанс''''')<br>
Uit die blou van onse hemel,<br>
Uit die diepte van ons see,<br>
Oor ons ewige gebergtes<br>
Waar die kranse antwoord gee,<br>
('''''инглиз''''')<br>
Sounds the call to come together,<br>
And united we shall stand,<br>
Let us live and strive for freedom,<br>
In South Africa our land!<br>
https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br>
Арттыр аның данын, арттыр данын,<br>
Кабул ит безнең догаларны,<br>
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br>
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br>
Юкка чыгар Син барча низагларны.<br>
Йа Илаһыбыз,<br>
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br>
Ярлыка Көньяк Африканы.<br>
Көньяк Африка!<br>
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br>
Диңгез тирәнлегеннән,<br>
Кыя-тау мәңгелегеннән<br>
Илгә бер өндәү иңә:<br>
“Бүген без иңгә-иң бастык,<br>
Уртак җырларыбыз да,<br>
Тату-тыныч тормыш корыйк<br>
Көньяк Африкабызда!”<br>
=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/
https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/
=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''La Bayamesa'''<br>
Al combate corred bayameses<br>
que la Patria os contempla orgullosa,<br>
no temáis una muerte gloriosa<br>
que morir por la Patria es vivir.<br>
'''''Coro (2)''''':<br>
En cadenas vivir es morir,<br>
en afrenta y oprobio sumidos,<br>
del clarín escuchad el sonido<br>
a las armas valientes corred.<br>
https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br>
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Байамо җыры'''<br>
Байамолылар, алга, көрәшкә –<br>
Горур Ватаннан сезгә гозер.<br>
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br>
Шәһит китү – тагын бер гомер.<br>
'''''Кушымтасы (2)''''':<br>
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br>
Хурлыклы бер җан асрау бары.<br>
Быргы авазы сугышка әйдәр,<br>
Алга, Ватан каһарманнары!<br>
=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
جوقة:<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
١<br>
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br>
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br>
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br>
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br>
جوقة<br>
۲<br>
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br>
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br>
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br>
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br>
جوقة<br>
٣<br>
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br>
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br>
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br>
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br>
جوقة<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br>
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br>
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)
'''Ватаным Күвәйт'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br>
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br>
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br>
'''I'''<br>
Иңдерелгән ата-баба чорында,<br>
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br>
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br>
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''II'''<br>
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br>
Имин яшәтергә дип җан атасың,<br>
Булдыруга ихлас итеп сакладың<br>
Игелек кораллы тормыш бинасын.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III'''<br>
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br>
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br>
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br>
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''<br>
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br>
Элибиздин жаны менен барабар.<br>
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br>
Сактап келди биздин ата-бабалар.<br>
'''''Кайырма:'''''<br>
Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br>
Азаттыктын жолунда.<br>
Өркүндөй бер, өсө бер,<br>
Өз тагдырың колуңда.<br>
Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br>
Желбиреди эркиндиктин желеги.<br>
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br>
Ыйык сактап урпактарга берели.<br>
'''''Кайырма.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br>
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br>
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br>
Саклап килгән сине ата-бабалар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Алга атла, Кыргыз Иле,<br>
Азат тормыш юлында,<br>
Иркенәя, үсә бир син,<br>
Тәкъдирең үз кулыңда!<br>
Илебезнең изге өмет, теләге —<br>
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br>
Ата-бабалардан җиткән мирасны<br>
Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br>
=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''<br>
'''Ant etkenmen'''<br>
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br>
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br>
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br>
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br>
Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br>
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br>
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br>
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br>
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br>
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br>
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br>
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br>
https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/
https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ант иттем мин'''<br>
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br>
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br>
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br>
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br>
Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br>
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br>
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br>
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br>
Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br>
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br>
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br>
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br>
'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''
=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''<br>
三民主義,吾黨所宗,<br>
以建民國,以進大同。<br>
咨爾多士,為民前鋒;<br>
夙夜匪懈,主義是從。<br>
矢勤矢勇,必信必忠;<br>
一心一德,貫徹始終。<br>
'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br>
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br>
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br>
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br>
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br>
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br>
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br>
https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br>
Ирекле илдә – хөррият;<br>
Һәрбарчабыз – якын туган,<br>
Каһарманнар иңен куйган;<br>
Бер фикердә, бер терәктә,<br>
Уртак максат – һәр йөрәктә.<br>
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br>
=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''<br>
起来!不愿作奴隶的人们,<br>
把我们血肉筑成我们的新的长城<br>
中华民族到了危险的时候,<br>
每个人被迫着发出最后的吼声<br>
起来!起来!起来!<br>
我们万众一心冒着敌人的炮火<br>
前进!前进!前进!进!<br>
'''''Пинйин транскрипциясе'''''<br>
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br>
Bǎ wǒmen de xuèròu,<br>
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br>
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br>
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br>
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br>
https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br>
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br>
Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br>
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br>
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br>
Без бит миллионнар,<br>
Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br>
'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br>
=== '''ЛАТВИЯ''' ===
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg
https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/
=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br>
Lietuva, Tėvyne mūsų<br>
Tu didvyrių žeme,<br>
Iš praeities Tavo sūnūs<br>
Te stiprybę semia.<br>
Tegul Tavo vaikai eina<br>
Vien takais dorybės,<br>
Tegul dirba Tavo naudai<br>
Ir žmonių gėrybei.<br>
Tegul saulė Lietuvoj<br>
Tamsumas prašalina,<br>
Ir šviesa, ir tiesa<br>
Mūs žingsnius telydi.<br>
Tegul meilė Lietuvos<br>
Dega mūsų širdyse,<br>
Vardan tos Lietuvos<br>
Vienybė težydi!<br>
https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg
'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br>
Литва, безнең Ватаныбыз,<br>
Бөек угланнар җире,<br>
Без илһам, кодрәт алабыз<br>
Үткәннәреңнән синең.<br>
Синең балаларың бассын<br>
Гел әхлак юлларына,<br>
Игелек кылсыннар сиңа,<br>
Кешеләр файдасына.<br>
Литва күгендәге кояш<br>
Юк итсен бар золымны,<br>
Гаделлеккә, нурга күмеп,<br>
Яктыртсын безнең юлны.<br>
Литваны сөю дөрләсен<br>
Ялкын булып йөрәктә,<br>
Литваның олы бәхете –<br>
Ул безнең бердәмлектә!<br>
=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein<br>
Lehnet sich Liechtenstein<br>
An Alpenhöh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
5. Hoch lebe Liechtenstein,<br>
Blühend am jungen Rhein,<br>
Glücklich und treu.<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei,<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei.<br>
https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/
1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br>
Рейн башланган җирдән,<br>
Альп түреннән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Кадерле Ватанын<br>
Әл-Хәким безләргә<br>
Насыйп иткән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Сөекле Ватанын<br>
Хак Тәгалә безгә<br>
Насыйп иткән.<br>
5. Лихтенштейн, мең яшә,<br>
Рейннан бәхет өстә,<br>
Гел чәчәк ат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br>
سهلنا والجبل منبت للرجال<br>
قولنا والعمل في سبيل الكمال<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br>
أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br>
شرقنا قلبه أبداً لبنان<br>
صانه ربه لمدى الأزمان<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلنا للوطن<br>
بحره برّه درّة الشرقين<br>
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br>
إسمه عزّه منذ كان الجدود<br>
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br>
كلّنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg
'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br>
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br>
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br>
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br>
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br>
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br>
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br>
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br>
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''<br>
'''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br>
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br>
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br>
Den Himmel Wäin ons mécht:<br>
Dat as onst Land, fir dat mer géif<br>
Heinidden alles won,<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
'''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br>
Vum Fridde stëll bewaacht,<br>
Sou ouni Pronk an deire Glanz<br>
Gemittlech léif et laacht;<br>
Säi Vollek frou sech soë kann,<br>
An 't si keng eidel Dreem:<br>
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br>
Wéi as 't sou gutt doheem!<br>
'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br>
Der Äärd, déi äis gedron;<br>
D’Léift huet en treie Widderhall<br>
A jidder Broscht gedon;<br>
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br>
All Wuert, dat vun er klénkt,<br>
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br>
An d’A wéi Feier blénkt<br>
'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br>
Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br>
Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br>
Vum frieme Joch a Leed;<br>
Du hues ons all als Kanner schon<br>
De fräie Geescht jo ginn,<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg
https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919
https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/
'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br>
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br>
Зауэр – таулар иңләп,<br>
Мозель йөземнәрен нурлап,<br>
Күк иңдерә ширбәт.<br>
Илемнең иминлегенә<br>
Жәл түгел һич корбан,<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
'''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br>
Яшеллектә урыны,<br>
Купшылыктан йөз чөерә –<br>
Илем шуңа нурлы.<br>
Буш сүзле булмастыр халкы,<br>
Без бәхетле, диеп.<br>
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br>
Яшибез сөенеп.<br>
'''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br>
Тауга, үзәнлеккә,<br>
Сөю, тугрылык шаңдавы,<br>
Иңә һәр күкрәккә.<br>
Артык булмас һич Ватанга<br>
Мәдхия көй-сүзләр;<br>
Күк авазы сеңә җанга,<br>
Балкып тора күзләр.<br>
'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br>
Кулың туры юлдан,<br>
Саклагыл Люксембург җирен<br>
Золым-газаплардан!<br>
Азатлык бүләгең, Тәңре,<br>
Улларың күңелендә,<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''<br>
1. Isten, áldd meg a magyart<br>
Jó kedvvel, bőséggel,<br>
Nyújts feléje védő kart,<br>
Ha küzd ellenséggel;<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
2. Őseinket felhozád<br>
Kárpát szent bércére,<br>
Általad nyert szép hazát<br>
Bendegúznak vére.<br>
S merre zúgnak habjai<br>
Tiszának, Dunának,<br>
Árpád hős magzatjai<br>
Felvirágozának.<br>
3. Értünk Kunság mezein<br>
Ért kalászt lengettél,<br>
Tokaj szőlővesszein<br>
Nektárt csepegtettél.<br>
Zászlónk gyakran plántálád<br>
Vad török sáncára,<br>
S nyögte Mátyás bús hadát<br>
Bécsnek büszke vára.<br>
4. Hajh, de bűneink miatt<br>
Gyúlt harag kebledben,<br>
S elsújtád villámidat<br>
Dörgő fellegedben,<br>
Most rabló mongol nyilát<br>
Zúgattad felettünk,<br>
Majd töröktől rabigát<br>
Vállainkra vettünk.<br>
5. Hányszor zengett ajkain<br>
Ozman vad népének<br>
Vert hadunk csonthalmain<br>
Győzedelmi ének!<br>
Hányszor támadt tenfiad<br>
Szép hazám, kebledre,<br>
S lettél magzatod miatt<br>
Magzatod hamvvedre!<br>
6. Bújt az üldözött, s felé<br>
Kard nyúlt barlangjában,<br>
Szerte nézett s nem lelé<br>
Honját e hazában,<br>
Bércre hág és völgybe száll,<br>
Bú s kétség mellette,<br>
Vérözön lábainál,<br>
S lángtenger fölette.<br>
7. Vár állott, most kőhalom,<br>
Kedv s öröm röpkedtek,<br>
Halálhörgés, siralom<br>
Zajlik már helyettek.<br>
S ah, szabadság nem virul<br>
A holtnak véréből,<br>
Kínzó rabság könnye hull<br>
Árvák hő szeméből!<br>
8. Szánd meg Isten a magyart<br>
Kit vészek hányának,<br>
Nyújts feléje védő kart<br>
Tengerén kínjának.<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/
https://wikiway.com/hungary/gimn/
(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br>
'''ГИМН'''<br>
1. Йа Ходаем, маҗарны<br>
Саклагыл, ярлыкагыл,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны,<br>
Дошманнарын гаҗиз кыл.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
2. Юл сыздың Карпат аша<br>
Маҗар бабаларына,<br>
Бирдең Ватан-гөлбакча<br>
Бәндәгуз улларына.<br>
Тиса, Дунай сулары<br>
Үтә тауларны урап, –<br>
Батыр Арпад уллары<br>
Анда мул тормыш кора.<br>
3. Кун иле җирләрендә<br>
Чайкала тук башаклар,<br>
Токай тәлгәшләреннән<br>
Тама татлы шәраблар.<br>
Безнең ту еш балкыган<br>
Төрек кирмәннәрендә,<br>
Матьяш явы сыкраткан<br>
Вена түрәләрен дә.<br>
4. Гөнаһларыбыз үче<br>
Кысты Синең күкрәкне:<br>
Аттың болыттан яшен,<br>
Күкрәттең безнең күкне.<br>
Баскын монголлар угы<br>
Очты баш өстебездә,<br>
Аннан төрек коллыгы<br>
Йөк булды җилкәбездә.<br>
5. Күпме торды яңгырап<br>
Кыргый госман гаугасы,<br>
Яугир җәсәден таптап<br>
Җиңүләр тантанасы!<br>
Күпме сине улларың,<br>
Гүзәл ил, күкрәгеңә<br>
Басып изде, кыйнады,<br>
Әйләндереп кабергә!<br>
6. Эзәрләүдән капланып<br>
Утырмасын кай өндә,<br>
Сыеныр җир тапмады<br>
Үз Ватанында бәндә.<br>
Менсә тау түбәсенә –<br>
Ут диңгезе өстендә,<br>
Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br>
Кан үзәне бар җирдә.<br>
7. Кирмән иде – таш өеме,<br>
Хозур, бәхет югалган, <br>
Афәт, үлем сөреме<br>
Ватанны чолгап алган.<br>
Аһ, мәетләр каныннан<br>
Азатлык чәчәк атмый,<br>
Илсезләр елавыннан<br>
Шатлык күз яше акмый.<br>
8. Кызган, Ходай, маҗарны<br>
Дөнья михнәтләрендә,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны<br>
Газаплар диңгезендә.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
=== '''МАЛАВИ''' ===
=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''<br>
Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br>
Rakiat hidup bersatu dan maju,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br>
Raja kita selamat bertahta,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br>
Raja kita selamat bertahta.<br>
https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg
'''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br>
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br>
Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br>
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br>
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br>
'''МОЯ СТРАНА'''<br>
Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br>
Единство и прогресс наградой дан;<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан,<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан.<br>
=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br>
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br>
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br>
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br>
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br>
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br>
https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg
Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br>
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br>
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br>
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br>
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br>
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br>
=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл тый улат<br>
Авай гай кажнылан.<br>
Шке сурт гай тый кÿлат<br>
Чыла мÿндыр марийлан.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''2.''' Сакла чот кугешнен<br>
Шке сынжым калыкна.<br>
Йомартле улмыж ден<br>
Эре тудо чаплана.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''''Тау мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br>
Ылат каждойланок.<br>
Келӓт шачмы пӧрт гань<br>
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br>
Мары халык соок.<br>
Веселӓжӹ, сӹржӓт<br>
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''''Урыс телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br>
Для каждого в судьбе.<br>
Где бы ни был – вспоминать<br>
Твой сын будет о тебе.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
'''2.''' Свою честь сохранит <br>
Народ наш на века, <br>
И дружба, как гранит, –<br>
Всегда с братьями крепка.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/
https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161
'''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br>
'''1.''' Мари Ил – ана күк,<br>
Һәркем тәкъдирендә.<br>
Кайларда йөрсәм дә,<br>
Ул минем күңелемдә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
'''2.''' Намусын саклар ул –<br>
Халкым үз җирендә.<br>
Тугандаш халыклар<br>
Дуслыгы мәңгегә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br>
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br>
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br>
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br>
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br>
'''كورال:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br>
بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br>
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br>
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br>
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br>
'''كورال'''<br>
رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br>
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br>
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br>
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br>
'''كورال'''<br>
سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br>
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br>
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br>
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br>
'''كورال'''<br>
قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br>
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br>
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br>
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br>
'''كورال'''<br>
أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br>
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br>
'''كورال النهائي:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br>
https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg
'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br>
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br>
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br>
Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br>
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br>
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br>
Гарәп бабаларың сине үстергән,<br>
Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br>
Ул биргән табигать уңыш китерде.<br>
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br>
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br>
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br>
Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br>
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br>
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br>
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br>
Галәмнең мәңгелек агачы безне<br>
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br>
'''Кушымта.'''<br>
'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br>
Киләчәк буынга сине бирәбез.<br>
'''''Соңгы кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br>
De la Paz el arcangel divino,<br>
Que en el cielo tu eterno destino<br>
Por el dedo de Dios se escríbio. <br>
Mas si osare un extrano enemigo <br>
Profanar con su planta tu suelo, <br>
Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br>
Un soldado en cada hijo te dio,<br>
Un soldado en cada hijo te dio.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg
https://wikiway.com/mexico/gimn/
'''Мексика дәүләт гимны'''<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br>
Җәбраил әмере бу, Ватан,<br>
Синең тәкъдир Ходай хозурында<br>
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br>
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br>
Дошман аяк басса, яу җитеп,<br>
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп,<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br>
=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''<br>
Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land.<br>
Now all join the chorus, let union abide.<br>
Across all Micronesia join hands on every side,<br>
Across all Micronesia join hands on every side.<br>
We all work together, with hearts, voice and hand,<br>
Till we have made these islands another promised land,<br>
Till we have made these islands another promised land.<br>
https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/
https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/
'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br>
=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لك حبي و فؤادي<br>
مصر يا أم البلاد<br>
انت غايتي والمراد<br>
وعلى كل العباد<br>
كم لنيلك من اياد<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg
https://wikiway.com/egypt/gimn/
'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br>
Багышлап иң изге догамны, догамны.<br>
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br>
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br>
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br>
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br>
Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br>
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br>
=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''<br>
Na memória de África e do Mundo<br>
Pátria bela dos que ousaram lutar.<br>
Moçambique, o teu nome é liberdade,<br>
O Sol de Junho para sempre brilhará.<br>
'''''Coro:'''''<br>
||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br>
Pedra a pedra construindo um novo dia.<br>
Milhões de braços, uma só força,<br>
Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br>
Povo unido do Rovuma ao Maputo<br>
Colhe os frutos do combate pela paz,<br>
Cresce o sonho ondulando na bandeira<br>
E vai lavrando na certeza do amanhã.<br>
'''''Coro (2)'''''.<br>
Flores brotando do chão do teu suor,<br>
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br>
Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br>
Nenhum tirano nos irá escravizar!<br>
'''''Coro (2).'''''<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
https://wikiway.com/mozambique/gimn/
'''Сөекле Ватан'''<br>
Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br>
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br>
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br>
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br>
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br>
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br>
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br>
Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br>
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br>
Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br>
Тергезә инабәтле киләчәген.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br>
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br>
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br>
Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''<br>
Limba noastră-i o comoară<br>
În adîncuri înfundată<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
Limba noastră-i foc ce arde<br>
Într-un neam, ce fără veste<br>
S-a trezit din somn de moarte<br>
Ca viteazul din poveste.<br>
Limba noastră-i numai cîntec,<br>
Doina dorurilor noastre,<br>
Roi de fulgere, ce spintec<br>
Nouri negri, zări albastre.<br>
Limba noastră-i graiul pîinii,<br>
Cînd de vînt se mişcă vara;<br>
In rostirea ei bătrînii<br>
Cu sudori sfinţit-au ţara.<br>
Limba noastră-i frunză verde,<br>
Zbuciumul din codrii veşnici,<br>
Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br>
Ai luceferilor sfeşnici.<br>
Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br>
Că vi-i limba prea săracă,<br>
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br>
Graiul ţării noastre dragă.<br>
Limba noastră-i vechi izvoade.<br>
Povestiri din alte vremuri;<br>
Şi citindu-le 'nşirate, –<br>
Te-nfiori adînc şi tremuri.<br>
Limba noastră îi aleasă<br>
Să ridice slava-n ceruri,<br>
Să ne spiue-n hram şi-acasă<br>
Veşnicele adevăruri.<br>
Limba noastra-i limbă sfîntă,<br>
Limba vechilor cazanii,<br>
Care o plîng şi care o cîntă<br>
Pe la vatra lor ţăranii.<br>
Înviaţi-vă dar graiul,<br>
Ruginit de multă vreme,<br>
Stergeţi slinul, mucegaiul<br>
Al uitării 'n care geme.<br>
Strîngeţi piatra lucitoare<br>
Ce din soare se aprinde –<br>
Şi-ţi avea în revărsare<br>
Un potop nou de cuvinte.<br>
Răsări-va o comoară<br>
În adîncuri înfundată,<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg
https://wikiway.com/moldova/gimn/
'''Безнең телебез'''<br>
Безнең тел – бакый хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
Безнең тел – дөрләгән учак:<br>
Халкым үлем йокысыннан<br>
Уянсын тормышка сусап –<br>
Әкияттәге батыр сыман.<br>
Безнең телебез җырлары,<br>
Дойналардагы сагышлар<br>
Ача якты офыкларны,<br>
Тарала кара болытлар.<br>
Безнең тел – ул икмәк теле,<br>
Җәен җилләр сызгырганы,<br>
Бабалар, җиргә тир түгеп,<br>
Мөбарәк иткәннәр аны.<br>
Безнең тел – ул яшел яфрак,<br>
Кодру урманнары шавы.<br>
Нистру бормалары качыра<br>
Йолдызлар яктысы явын.<br>
Һич ачынып зарланмагыз,<br>
Ярлы дип телегез бигрәк,<br>
Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br>
Тора илебезне бизәп.<br>
Безнең тел – ул тарихи тел,<br>
Борынгы хәлләр дастаны.<br>
Өйрән аны һәм танып бел<br>
Хакыйкатьнең ни булганын.<br>
Безнең тел ул билгеләнгән<br>
Күкләрне мактау йөзеннән –<br>
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br>
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br>
Безнең тел – изгелек нуры,<br>
Аңарда ата-бабалар<br>
Елый-елый, җырлый-җырлый<br>
Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br>
Чыгарыйк телне хәяткә,<br>
Коткарып заман явыннан,<br>
Пакьлик пычрак-күгәректән,<br>
Онытылу аһ-зарыннан.<br>
Җыйыйк кояш нурларыннан<br>
Очкын алган чакматашын, –<br>
Ургылыр тел байлыгыннан<br>
Яңа сүзләр булып ташкын.<br>
Яшәячәк бу хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br>
=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br>
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br>
Даяар монголын ариун голомт<br>
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br>
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br>
Хамаг дэлхийн шударга улстай<br>
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br>
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br>
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br>
'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br>
Өргөн түмний минь заяа түшиж<br>
Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br>
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br>
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br>
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br>
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br>
Жавхлант манай орон мандтугай.<br>
https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/
https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389
'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br>
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br>
Монголның саф учагы,<br>
Һичкем аны җиңә алмас,<br>
Мәңгегә үскән чагы.<br>
Дөньяның гадел илләре<br>
Белән бердәмлек өчен,<br>
Үстерик Ватанны биреп<br>
Йөрәк дәртен, кул көчен.<br>
'''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br>
Мирас итеп тапшырыйк,<br>
Эшчән, кыю Монгол илен<br>
Бәхет-уңышка юллыйк.<br>
Хөрмәт итеп ил туграсын,<br>
Ил язмышына таян.<br>
Алгарышта чәчәк атсын,<br>
Яшәсен бөек Ватан!<br>
=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br>
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br>
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br>
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br>
'''''Морзюлма-мороютко:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br>
Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br>
верьга кандыть прят.<br>
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br>
Секс течис тон седейс ды оймес –<br>
прок ванькс лисьмапрят.<br>
'''''Мороютко-морзюлма:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/
https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187
'''Имин бул, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br>
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br>
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br>
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Исәнме, Мордовия!<br>
Куанып яшә, Мордовия!<br>
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br>
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br>
Имин бул син, Мордовия!<br>
Җырла, җырла, Мордовия!<br>
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br>
Мәңге яшә, мәңге яшә,<br>
Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br>
'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br>
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br>
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br>
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br>
России держалась и голову гордо несла.<br>
Давали силы вольные Мокша, Сура,<br>
Ты духом была и осталась сильна и добра.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br>
=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br>
'''सयौं थुँगा फूलका'''<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br>
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br>
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br>
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br>
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br>
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br>
'''''Укылышы'''''<br>
'''Sayaű thűgā phūlkā'''<br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br>
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br>
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br>
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br>
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br>
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br>
https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br>
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br>
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br>
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br>
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br>
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br>
=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''<br>
Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br>
Frères et sœurs nous sommes<br>
Enfants d’une même Patrie le Niger<br>
Nourris de la sève des mêmes idéaux<br>
Pour un Niger de paix libre fort et uni<br>
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br>
Pour l’honneur de la Patrie<br>
Incarnons la vaillance et la persévérance<br>
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br>
Guerriers intrépides déterminés et fiers<br>
Défendons la patrie au prix de notre sang<br>
Faisons du Niger symbole de dignité<br>
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br>
Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br>
En avant pour le travail en avant pour le combat<br>
Nous demeurons debout<br>
Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br>
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br>
Pour construire ensemble<br>
Un monde de justice de paix et de progrès<br>
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br>
'''Don darajar Uban'''<br>
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br>
Yan’uwa mune<br>
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br>
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br>
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br>
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br>
Don darajar Uban<br>
Haɗa ƙarfin hali da juriya<br>
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br>
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br>
Kare kasar nan akan kudin jininmu<br>
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br>
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br>
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br>
Gaba don aikin gaba don yaƙin<br>
Mun tsaya a tsaye<br>
Dauke tutar kasarmu mai daraja<br>
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br>
Don gina tare<br>
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br>
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br>
https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/
https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/
'''Ватан горурлыгы'''<br>
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br>
Без туганнар, кардәшләр,<br>
Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br>
Уртак барчабыз идеаллары.<br>
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br>
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br>
Ватан даны иңендә<br>
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br>
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br>
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br>
Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br>
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br>
Африка омтылышларының терәге.<br>
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br>
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br>
Бердәм күтәреләбез.<br>
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br>
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br>
Бергә үсә бездә<br>
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br>
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br>
'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br>
=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''<br>
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br>
ben ik, van Duitsen bloed,<br>
den vaderland getrouwe<br>
blijf ik tot in den dood.<br>
Een Prinse van Oranje<br>
ben ik, vrij onverveerd,<br>
den Koning van Hispanje<br>
heb ik altijd geёerd.<br>
'''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br>
zijt Gij, o God mijn Heer,<br>
op U zo wil ik bouwen,<br>
verlaat mij nimmermeer.<br>
Dat ik doch vroom mag blijven,<br>
uw dienaar t’aller stond,<br>
de tirannie verdrijven<br>
die mij mijn hart doorwondt.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg
Ясалма Интеллект "җырлый"<br>
https://wikiway.com/netherlands/gimn/
'''Вилһелм җыры'''<br>
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br>
Халкым каны калебемдә,<br>
Ватаныма биргән анттан<br>
Ваз кичмәм гомеремдә.<br>
Асыл зат Оран угланы,<br>
Тугрымын намусыма,<br>
Испан кыйралына бары<br>
Хөрмәт кылам гына.<br>
'''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br>
Кодрәтле, газиз Аллам.<br>
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br>
Сиңа гына таянам.<br>
Хак тарафыңда булырмын<br>
Мәңге Синең колың:<br>
Бетсен йөрәгемне, халкымны<br>
Телгәләгән золым.<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br>
=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''<br>
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Elsker, elsker det og tenker<br>
på vår far og mor<br>
og den saganatt som senker<br>
drømme på vår jord,<br>
og den saganatt som senker,<br>
senker drømme på vår jord.<br>
'''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br>
takk din store Gud!<br>
Landet ville han beskytte,<br>
skjønt det mørkt så ud.<br>
Alt hvad fedrene har kjempet,<br>
mødrene har grett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant vår rett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant, vi vant vår rett.<br>
'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Og som fedres kamp har hevet<br>
det av nød til seir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred slår leir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred, dets fred slår leir!<br>
https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg
https://wikiway.com/norway/gimn/
'''Туган илне яратабыз'''<br>
'''1.''' Туган илне яратабыз,<br>
Урман-тауларын,<br>
Чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
Мең-мең йортларын.<br>
Туган учак – ул сөекле<br>
Ата-анабыз:<br>
Суыгында, кояшында<br>
Хозурланабыз,<br>
Суыгында, кояшында<br>
Аның хозурланабыз.<br>
'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br>
Шомлы көнеңдә<br>
Тәңре сине ярлыкады<br>
Җир итәгендә.<br>
Канлы корбан биреп кенә,<br>
Керми сугышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч тормышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч һәм мул тормышка.<br>
'''8.''' Туган илне яратабыз,<br>
урман-тауларын,<br>
чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
ак болытларын.<br>
Ата-баба көрәшкән күк,<br>
без дә дауларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
җиңү яуларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
яңа җиңү яуларбыз!<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br>
=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''پاک سرزمین شاد باد'''<br>
پاک سرزمین شاد باد<br>
كشور حسين شاد باد <br>
تو نشان عزم علیشان <br>
! ارض پاکستان <br>
مرکز یقین شاد باد <br>
پاک سرزمین کا نظام <br>
قوت اخوت عوام <br>
قوم ، ملک ، سلطنت <br>
پائندہ تابندہ باد <br>
شاد باد منزل مراد <br>
پرچم ستارہ و ہلال <br>
رہبر ترقی و کمال <br>
ترجمان ماضی شان حال <br>
! جان استقبال <br>
سایۂ خدائے ذوالجلال<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG
https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/
https://wikiway.com/pakistan/gimn/
'''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br>
Саф-пакь җирем, шатлан,<br>
Гүзәллек илем, шатлан,<br>
Син бөек ихтыярга нишан,<br>
Әйа, Пакистан!<br>
Тугры мәркәзе, шатлан!<br>
Саф-пакь җиреңдә низам,<br>
Куәтле вә егәрле гавам,<br>
Ил, милләт, дәүләт, –<br>
Мәңге балкып чәчәк ат!<br>
Шатлан изге морадыңа,<br>
Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br>
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br>
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br>
Җаның – истикъбаль!<br>
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br>
'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''<br>
O arise all you sons of this land,<br>
Let us sing of our joy to be free,<br>
Praising God and rejoicing to be<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout our name from the mountains to seas<br>
Papua New Guinea;<br>
Let us raise our voices and proclaim<br>
Papua New Guinea.<br>
Now give thanks to the good Lord above<br>
For His kindness, His wisdom and love,<br>
For this land of our fathers so free,<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout again for the whole world to hear<br>
Papua New Guinea;<br>
We're independent and we're free<br>
Papua New Guinea.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg
https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/
'''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br>
Күтәрелегез, ил уллары,<br>
Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br>
Рәхмәтле Алланы мактарга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Исемең диңгездә-тауларда —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Рухланыйк без сине хакларга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br>
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br>
Бабалар Ватаны, син азат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br>
=== '''ПАРАГВАЙ''' ===
'''Paraguayos, República o Muerte'''<br>
I. A los pueblos de América, infausto<br>
tres centurias un cetro oprimió,<br>
mas un día soberbia surgiendo,<br>
"¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br>
Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br>
ilustraron su gloria marcial;<br>
𝄆 y trozada la augusta diadema,<br>
enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br>
'''''Coro:'''''<br>
¡Paraguayos, República o muerte!<br>
Nuestro brío nos dío libertad:<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión, e igualdad.<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión e igualdad,<br>
unión e igualdad, unión e igualdad<br>.
https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga
'''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br>
...............................<br>
Гимнның икенче исеме — Himno Nacional Paraguayo (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br>
=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''6.''' En su cima los Andes sostengan<br>
la bandera o pendón bicolor,<br>
Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br>
que ser libre, que ser libre,<br>
que ser libre, por siempre nos dió.<br>
A su sombra vivamos tranquilos,<br>
y al nacer por sus cumbres el sol,<br>
Renovemos el gran juramento<br>
que rendimos, que rendimos,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
Al Dios de Jacob!<br>
'''Coro:'''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''Viva El Peru!'''<br>
https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg
'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез:<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br>
ике төс байрак беркетелгән,<br>
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br>
Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br>
Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br>
Байрак белән имин тормышта без, —<br>
Кояш менгәч күк капусына,<br>
Яңартылсын илаһи догабыз,<br>
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
Ягъкуб Раббысына!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''Яшәсен Перу!'''
'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>'''
=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br>
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br>
Kiedy my żyjemy,<br>
Co nam obca przemoc wzięła,<br>
Szablą odbierzemy.<br>
'''''Refren (2):'''''<br>
Marsz, marsz Dąbrowski,<br>
Z ziemi włoskiej do Polski,<br>
Za Twoim przewodem<br>
Złączym się z narodem.<br>
'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br>
Będziem Polakami,<br>
Dał nam przykład Bonaparte,<br>
Jak zwyciężać mamy.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br>
Po szwedzkim zaborze,<br>
Dla Ojczyzny ratowania<br>
Wrócim się przez morze.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br>
Cały zapłakany:<br>
“Słuchaj jeno, pono nasi<br>
Biją w tarabany!”<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg
'''Польша әле җуелмас'''<br>
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br>
Без исән булганда,<br>
Таланганны кайтарырбыз –<br>
Кылычлар кулларда.<br>
'''''Кушымта (2):'''''<br>
Кайтчы, Домбровский,<br>
Румнан – үз җиреңә:<br>
Бердәмлек – халкыңа,<br>
Азатлык – илеңә.<br>
'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br>
Поляк булып калыйк,<br>
Һәм җиңүчән Бонапарттан<br>
Без дә үрнәк алыйк.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br>
Швед богавын ташлап,<br>
Ватаныбыз исән булыр,<br>
Без әйләнеп кайтсак.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br>
Әйтер ватандашлар:<br>
“Безнекеләр өйгә кайта,<br>
Кага барабаннар!”<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''<br>
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br>
Nação valente e imortal,<br>
Levantai hoje de novo<br>
O esplendor de Portugal!<br>
Entre as brumas da memória,<br>
Ó Pátria, sente-se a voz<br>
Dos teus egrégios avós,<br>
Que há-de guiar-te à vitória!<br>
'''''Corus:'''''<br>
Às armas, às armas!<br>
Sobre a terra, sobre o mar,<br>
Às armas, às armas!<br>
Pela Pátria lutar!<br>
Contra os canhões marchar, marchar!<br>
'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br>
À luz viva do teu céu!<br>
Brade a Europa à terra inteira:<br>
Portugal não pereceu!<br>
Beija o solo teu jucundo<br>
O Oceano, a rugir d’amor;<br>
E teu braço vencedor<br>
Deu mundos novos ao Mundo!<br>
'''''Corus.'''''<br>
'''3.''' Saudai o Sol que desponta<br>
Sobre um ridente porvir;<br>
Seja o eco de uma afronta<br>
O sinal do ressurgir.<br>
Raios dessa aurora forte<br>
São como beijos de mãe,<br>
Que nos guardam, nos sustêm,<br>
Contra as injúrias da sorte.<br>
'''''Corus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg
'''Диңгезләрдә гаярь'''<br>
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br>
Затлы һәм үлемсез милләтем,<br>
Кайтар үзең яулаганны,<br>
Португалиянең зиннәтен!<br>
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br>
Аерып хәтер томаннарын,<br>
Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br>
Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Суда, җирдә сынатма,<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Көрәш, Ватанны хакла!<br>
Һәм тупларга каршы атла!<br>
'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br>
Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br>
Җиткер дөньяга: бирешмәс<br>
Португалиябез үлемгә!<br>
Ярсып давылланган океан<br>
Изге туфрагыңны үбә;<br>
Һәм кулларың итте бүләк<br>
Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br>
Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br>
Һәм өндәсен яңарышка<br>
Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br>
Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br>
Ватан-Ана гүя назлый,<br>
Ул көч бирә безгә, саклый<br>
Язмыш кагу-сугуларыннан.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===
=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''<br>
'''Rwanda nziza'''<br>
Rwanda nziza Gihugu cyacu<br>
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br>
Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br>
Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br>
Wowe utubumbiye hamwe twese<br>
Abanyarwanda uko watubyaye<br>
Berwa, sugira, singizwa iteka.<br>
https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Гүзәл Руанда'''<br>
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br>
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br>
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br>
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br>
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br>
Сыенып бергә синең итәгеңә;<br>
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br>
'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br>
=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''<br>
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br>
În care te-adînciră barbarii de tirani,<br>
barbarii de tirani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg
'''Уян, румын!'''<br>
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br>
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br>
богау салган тиран!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br>
=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,<br>
Россия — любимая наша страна.<br>
Могучая воля, великая слава —<br>
Твоё достоянье на все времена!<br>
'''''Припев''''':<br>
Славься, Отечество наше свободное,<br>
Братских народов союз вековой,<br>
Предками данная мудрость народная!<br>
Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg
https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/
(Ясалма Интеллект "башкаруы")<br>
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br>
Русия – безнең сөекле илебез,<br>
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br>
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br>
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br>
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br>
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br>
=== '''САЛЬВАДОР''' ===
=== '''САМОА''' ===
=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''<br>
Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br>
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br>
Илинтэн арҕаа ол кустуга<br>
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br>
'''''Хос ырыата:'''''<br>
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br>
Модун Россия киэн туттуута,<br>
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br>
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br>
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br>
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br>
Элбэх омукка эрчим эбэр,<br>
Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br>
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br>
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br>
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg
'''''Татарча'''''<br>
1. Сахам җире, шәрык нурларында<br>
иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br>
җиңүләргә әйдәп баруыңда<br>
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br>
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br>
Илебезнең күрке-горурлыгы,<br>
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!
2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br>
Терек суы, бәрәкәт тулы:<br>
Гүя дуслык-куәт алкынында<br>
Халыкларга тынычлык юлы.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br>
Гасырлардан безгә юл сала.<br>
Дәвам иттек ата-баба юлын,<br>
Тугры булып калыйк без аңа.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br>
Pincez tous vos koras,<br>
Frappez les balafons !<br>
Le lion rouge a rugi.<br>
Le dompteur de la brousse<br>
D'un bond s'est élancé,<br>
Dissipant les ténèbres.<br>
Soleil sur nos terreurs,<br>
Soleil sur notre espoir.<br>
Debout, frères,<br>
Voici l'Afrique rassemblée.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Fibres de mon cœur vert.<br>
Épaule contre épaule,<br>
Mes plus que frères,<br>
O Sénégalais, debout !<br>
Unissons la mer et les sources,<br>
Unissons la steppe et la forêt !<br>
Salut Afrique mère !<br>
https://wikiway.com/senegal/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg
'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br>
Чиерт, дус, корага,<br>
Сук балафонга!<br>
Арыслан ырлады,<br>
Тик килеп ул капты<br>
Сунарчы кулына,<br>
Һәм аучы чик куйды<br>
Гасырлар золымына.<br>
Язмышын ил кора.<br>
Күтәрел, туганым, –<br>
Африка чакыра!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Саф-пакь минем җаным.<br>
Күтәрел, туганым,<br>
Куеп иңгә иңне,<br>
Үстерик без илне,<br>
Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br>
Урманнар-кырларны колачлап!<br>
Сәлам, Африка-ана!<br>
'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br>
Ущипни, друг, кора<br>
И бей в балафон!<br>
Красный лев зарычал,<br>
Охотник из кустов <br>
Прыжком его достал,<br>
Рассеяв мрак веков.<br>
Просторам нашим — свет,<br>
Надеждам нашим — взлёт,<br>
Вставайте, братья, все —<br>
Нас Африка зовёт!<br>
'''''Припев:'''''<br>
Душа моя чиста.<br>
Плечом ко плечу<br>
Вставай, сердечный друг,<br>
Ты больше мне, чем брат!<br>
Объединим недра и моря,<br>
Объединим леса и поля!<br>
Привет, Африка-мать!<br>
'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br>
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,<br>
You find an island there,<br>
So lovely small with nations free<br>
With people French and Dutch,<br>
Though talking English much,<br>
As the Saint Martin in the sea.<br>
Chorus:<br>
O sweet my Fatherland,<br>
So bright by beach and strand,<br>
With sailors on the sea and harbors free,<br>
Where the chains of mountains green,<br>
Variously in sunlight sheen.<br>
||: Oh, I love thy Paradise,<br>
Nature beauty fairly nice. :||<br>
How pretty between all green<br>
Flamboyants beaming gleam<br>
Of flowers red by sunlight set.<br>
Thy cows and sheep and goats<br>
In meadows or on the roads<br>
Thy donkeys keen I can't forget<br>
Chorus.<br>
Saint Martin, I like thy name,<br>
In which Columbus fame<br>
And memories of old are closed.<br>
For me a great delight<br>
Thy Southern Cross the night<br>
May God the Lord protect thy coast!<br>
Chorus.<br>
https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg
Дөнья түренә син бак,<br>
Бер утрауны шунда тап,<br>
Тыңла азат французлар сүзен,<br>
Нидерландча кыл син гәп,<br>
Сөйләш инглизчә күбрәк –<br>
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br>
'''Кушымта:'''<br>
Минем гүзәл Ватаным,<br>
Иркен комлы ярларың,<br>
Яңгырый азат диңгезче җыры,<br>
Яшел таулар чылбырын<br>
Яктырта кояш нуры.<br>
||: Сөям бу җир җәннәтен<br>
һәм ямьле табигатен. :||<br>
Күңелле яшеллегең,<br>
Балкышлы якты күгең,<br>
Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br>
Куй-кәҗә, сыерларың,<br>
Болыннарың, юлларың,<br>
Ишәкләрең күңелемә уңган.<br>
Кушымта.<br>
Сөям Сент-Мартин исемең –<br>
Саклый ул Колумб җисемен,<br>
Үткән заманнар фатихасын.<br>
Күңелем шатлыкка тулгач,<br>
Төнлә балкый Көньяк Хач;<br>
Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br>
Кушымта.<br>
'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br>
=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''<br>
Боже правде, ти што спасе<br>
од пропасти досад нас,<br>
чуј и одсад наше гласе<br>
и од сад нам буди спас.<br>
Моћном руком води, брани<br>
будућности српске брод!<br>
||: Боже спаси Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Сложи српску браћу драгу<br>
на свак’ дичан славан рад,<br>
слога биће пораз врагу<br>
а најјачи српству град.<br>
Нек’ на српској блиста грани<br>
братске слоге златан плод,<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Нек’ на српско ведро чело<br>
твог не падне гнева гром!<br>
Благослови Србу село<br>
поље, њиву, град и дом!<br>
Кад наступе борбе дани<br>
к’ победи ти води ход.<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Из мрачнога сину гроба<br>
српске слоге нови сјај,<br>
настало је ново доба,<br>
нову срећу, Боже дај!<br>
Отаџбину српску брани,<br>
петвековне борбе плод!<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
моли ти се српски род! :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg
https://wikiway.com/serbia/gimn/
'''Хак Тәгалә'''<br>
Хак Тәгалә, Коткаручы<br>
Афәтләрдән, үлемнән,<br>
Догабызны кабул кылчы,<br>
Йолып ал бәлаләрдән.<br>
Кодрәтең белән тәкъдир ит<br>
Киләчәген сербларның!<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Туплачы серб оланнарын,<br>
Данлы эштә һади бул,<br>
Арала бар дошманнарын,<br>
Күрсәт сербка туры юл.<br>
Серб туганлыгын камил ит,<br>
Бердәмлегебез алтын,<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серб башына яшен булып<br>
Төшмәсен һич каһәрең.<br>
Хакла серб шәһәр-авылын,<br>
Кыр-басуын, өйләрен!<br>
Чирү килсә сугыш җитеп,<br>
Серблар җиңү яуласын.<br>
Сакла, Алла, имин итеп<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серблар даны каберләрдән<br>
Калкып янә балкыр ул,<br>
Ходай, яңа дәверләрдә<br>
яңа бәхет насыйп кыл!<br>
Без, серблар, Ватанны яклап<br>
көрәштек биш гасырлар.<br>
Имин итче, Алла, сакла,<br>
Дип дога кыла серблар!<br>
=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''<br>
Mari kita rakyat Singapura,<br>
Sama-sama menuju bahagia,<br>
Cita-cita kita yang mulia.<br>
Berjaya Singapura!<br>
||: Marilah kita bersatu,<br>
Dengan semangat yang baru,<br>
Semua kita berseru:<br>
Majulah Singapura,<br>
Majulah Singapura! :||<br>
https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg
'''Сингапур, алга атла!'''<br>
Сингапурның ватандашлары без<br>
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br>
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br>
Сингапур, уңышларга!<br>
||: Бердәмлектә без булыйк,<br>
Бу халәттә рухланыйк.<br>
Өндәмәбез шул хакта:<br>
“Сингапур, алга атла,<br>
Сингапур, алга атла!” :||<br>
=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú,<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo,<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg
'''Татра өстендә яшен яшьни'''<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде,<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде.<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп,<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп.<br>
'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br>
=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''<br>
Žive vsi narodi,<br>
ki hrepéne dočakat’ dan:<br>
Da, koder sonce hodi,<br>
prepir iz sveta bo pregnan,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak.<br>
https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Исәнлек тосты'''<br>
Имин булсын, дөнья көтеп<br>
яши торган барча халык.<br>
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br>
куйган милләт кенә — алып!<br>
Бетсен җирдә сугыш,<br>
һәрбарчага булсын ирек,<br>
яшик, күршеләрне,<br>
дошман түгел, дус-иш күреп,<br>
күршеләрне якын күреп!<br>
'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''
=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''<br>
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br>
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br>
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br>
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br>
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br>
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br>
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br>
https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Яшәсен Мәлик!'''<br>
Табигың юнәлт бөек Күккә,<br>
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br>
Яшел байрак җилфердәсен,<br>
Шәһадәткә юл әйләсен.<br>
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br>
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br>
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br>
=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''<br>
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br>
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br>
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br>
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br>
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br>
I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br>
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br>
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br>
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br>
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br>
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br>
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br>
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br>
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br>
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br>
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br>
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br>
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br>
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br>
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
'''''Латин язуында (укылышы)'''''<br>
'''QOLOBAA CALANKEED'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: Qolobaa calankeedu,<br>
waa ceynoo, :||<br>
Innaga keenu waa,<br>
Cirkoo kala ee,<br>
aan caadna lahayn,<br>
Ee caashaqaye.<br>
I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br>
Naa ciidamisee, :||<br>
Carradaa keligaa<br>
adow curadee,<br>
cadceedda sideeda,<br>
caan noqo ee!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: Cashadaad dhalataa<br>
caloosheennee, :||<br>
Sidii culaygii<br>
cidaad marisee,<br>
Allow ha ku celin,<br>
"Cawooy!" dhahe ee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: Shanteena cududood<br>
Cadkii ka maqnaa :||<br>
Adow celiyow<br>
Nacaawimayee<br>
Waa calaf cimrigu<br>
Isku keen simayee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br>
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br>
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br>
||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br>
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br>
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br>
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br>
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br>
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br>
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br>
=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br>
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br>
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br>
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br>
qarannimada Soomaaliland :||<br>
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br>
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br>
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br>
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br>
||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br>
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br>
https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836
https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html
'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br>
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br>
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br>
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br>
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br>
||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br>
тоталар сине туганлыкта. :||<br>
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br>
||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br>
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br>
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br>
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br>
||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br>
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br>
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br>
'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br>
=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===
=== '''СУДАН''' ===
=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br>
1. '''OPO KONDREMAN'''<br>
Opo kondreman oen opo <br>
Sranan gron e kari oen <br>
Wans ope tata komopo <br>
Wi moes seti kondre boen <br>
Stre de f'stre wi no sa freed <br>
Gado de wi fesi man <br>
Heri libi te na dede <br>
Wi sa feti gi Sranan.<br>
'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br>
2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br>
God zij met ons Suriname <br>
Hij verheff’ons heerlijk land <br>
Hoe wij hier ook samen kwamen <br>
Aan zijn grond zijn wij verpand <br>
Werkend houden w’in gedachten <br>
Recht en waarheid maken vrij<br>
Al wat goed is te betrachten <br>
Dat geeft aan ons land waardij.<br>
https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/
Ясалма Интеллект "башкаруы"
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
'''''Тәрҗемәләре:'''''<br>
1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br>
Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br>
Сранан чакыруына,<br>
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br>
Гамең-кайгыртуыңа.<br>
Без көрәштән курыкмыйбыз,<br>
Рәһбәребез – бер Алла,<br>
Гомеребезне багышлыйбыз<br>
Ватаныбыз Срананга!<br>
2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br>
Раббыбыз Суринам белән,<br>
Күтәрә Ул дәүләтне.<br>
Бу гүзәл илдә яшәгән –<br>
Аллаһыга әҗәтле.<br>
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br>
Ирекле була һәркем,<br>
Һәр игелек гел үстерә<br>
Безнең илнең кыйммәтен<br>
'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br>
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br>
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br>
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br>
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br>
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br>
رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br>
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br>
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br>
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br>
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br>
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br>
https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg
'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br>
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br>
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br>
Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br>
Кояш тәхете — гел азат буласы.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br>
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br>
Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br>
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br>
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br>
Түгелме шәһит канының мидәде?<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br>
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br>
=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br>
High we exalt thee, realm of the free;<br>
Great is the love we have for thee;<br>
Firmly united ever we stand,<br>
Singing thy praise, O native land.<br>
We raise up our hearts and our voices on high,<br>
The hills and the valleys re-echo our cry;<br>
Blessing and peace be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
One with a faith that wisdom inspires,<br>
One with a zeal that never tires;<br>
Ever we seek to honour thy name,<br>
Ours is the labour, thine the fame.<br>
We pray that no harm on thy children may fall,<br>
That blessing and peace may descend on us all;<br>
So may we serve thee ever alone,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
Knowledge and truth our forefathers spread,<br>
Mighty the nations whom they led;<br>
Mighty they made thee, so too may we<br>
Show forth the good that is ever in thee.<br>
We pledge our devotion, our strength and our might,<br>
Thy cause to defend and to stand for thy right;<br>
All that we have be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg
'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br>
Бөеклектә ирек чишмәбез,<br>
Бердәмлектә гомер итәбез;<br>
Сөюебез бөек һәм камил,<br>
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br>
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br>
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br>
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br>
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br>
Иман рухландырган зирәклек<br>
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br>
Күңел түребездә синең нам,<br>
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br>
Имин балалар, дип дога кылабыз,<br>
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br>
Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br>
Көчле аның өндәү-нидасы;<br>
Без булганда син дә куәтле,<br>
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br>
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br>
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br>
Бар булганны сиңа тиңлибез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br>
Диёри арҷманди мо,<br>
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br>
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br>
Зи дурии замонаҳо расидаем,<br>
Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br>
Кашидаем.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Барои ному нанги мо<br>
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br>
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br>
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br>
Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br>
Канори ту.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Ту модари ягонаӣ,<br>
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br>
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br>
Зи ту саодати абад насиби мост,<br>
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br>
Ҳабиби мост.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg
'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br>
Әй, кадерле туган җирем,<br>
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br>
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br>
Яңа офык ачар заманга ирештек,<br>
Синең байрагың астында тезелештек,<br>
Тезелештек.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Безнең борынгы намыбыз –<br>
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br>
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br>
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br>
Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br>
Тугрылыгы.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Син – бердәнбер ил-анабыз,<br>
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br>
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br>
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br>
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br>
Күркәм-хәбиб.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
=== '''ТАИЛАНД''' ===
=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
'''TAHEITI NUI'''<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599
'''БӨЕК ТАИТИ'''<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===
=== '''ТАТАРСТАН''' ===
https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/
https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/
=== '''ТОГО''' ===
=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''<br>
Would God, I were the tender apple blossom,<br>
That floats and falls from off the twisted bough,<br>
To lie and faint within your silken bosom,<br>
Within your silken bosom as that does now.<br>
Or would I were a little burnish'd apple<br>
For you to pluck me, gliding by so cold,<br>
While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br>
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br>
Yea, would to God, I were among the roses,<br>
That lean to kiss you as you float between<br>
While on the lowest branch a bud uncloses<br>
A bud uncloses, to touch you, my queen.<br>
Nay, since you will not love, would I were growing<br>
A happy daisy, in the garden path<br>
That so your silver foot might press me going,<br>
Might press me going even unto death,<br>
Might press me going even unto death.<br>
https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/
https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air
'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br>
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br>
Үсәр идем агач итәгендә,<br>
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br>
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br>
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br>
Төшәр идем аяк табаныңа,<br>
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br>
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br>
Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br>
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br>
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br>
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br>
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br>
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br>
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br>
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br>
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br>
'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br>
Будь воля Бога, яблоневым цветом<br>
Я распустился б нежно на ветви,<br>
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br>
Чтоб увядать на шёлковой груди.<br>
Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br>
К ногам твоим упал бы на заре,<br>
Когда теплом лучей твой стан обласкан<br>
И прядь волос твоих златая на траве.<br>
Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br>
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br>
И жажду безответных сладких грёз<br>
Я утолю последний в жизни раз.<br>
Счастливой маргариткой у дорожки<br>
Взрасту и лягу на земную твердь,<br>
И под её серебряною ножкой<br>
Покорно обрету желанную мной смерть,<br>
Покорно обрету желанную мной смерть...<br>
'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br>
=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/
=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''<br>
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br>
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br>
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br>
O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br>
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br>
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br>
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br>
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br>
https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg
'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br>
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br>
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br>
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br>
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br>
Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br>
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br>
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br>
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br>
'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br>
=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br>
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br>
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br>
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br>
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br>
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br>
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br>
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg
'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br>
Бабалар рухы яши күңелемдә.<br>
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br>
Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br>
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br>
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br>
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br>
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br>
Духом предков отважных славны сыны,<br>
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br>
Символ великой нейтральной страны!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Един мой народ, и по жилам племён<br>
Течёт предков кровь – нетленная весть,<br>
Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br>
Сохраним и умножим славу и честь!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br>
=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===
=== '''ТУВАЛУ''' ===
=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''<br>
Арт-арттың оваазынга<br>
дажын салып чалбарган,<br>
Таңды, Саян ыдыынга<br>
Агын өргээн тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Өгбелерим чуртунда<br>
Өлчей тарып иженген,<br>
Өткүт хөөмей ырынга<br>
Өөрүп талаан тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Аймак чоннар бүлези<br>
Акы-дуңма найыралдыг,<br>
Депшилгеже чүткүлдүг<br>
Демниг чурттуг тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Мен – тыва мен!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg
https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/
'''Мин – тывалы'''<br>
Изге үткел оваасына<br>
Таш салганда догалы –<br>
Таңды, Саян тауларына<br>
Аклык өргән тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Ата-баба Ватанында<br>
Үз бәхетенә юл салып,<br>
Дәртле хөмәй җырларына<br>
Сокланам мин – тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Хөр гаиләдә халыклар<br>
Бер-берсенең туганы;<br>
Алгарышка юл тоткан<br>
Бердәм илле тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Мин – тывалы!<br>
Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br>
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br>
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br>
=== '''УГАНДА''' ===
=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)<br>
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br>
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br>
Юг ӟардон вуэ музъемам.<br>
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br>
Кужымед пыӵа ёзвиям.<br>
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br>
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br>
Россиен ӵош кайгуын но данын<br>
Тон, Удмуртие мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
Рус телендә (рәсми)<br>
'''Гимн Удмуртской Республики'''<br>
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br>
Новый день встречает земля,<br>
Реет твой Флаг над простором равнин,<br>
О Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
2. Краше тебя нет на свете земли,<br>
Широки леса и поля,<br>
Весть о тебе вдаль несут журавли,<br>
Славься, Родина моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
3. Каму и Волгу питала века<br>
Родников живая вода,<br>
В горе и славе с Россией всегда<br>
Ты, Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg
Удмурт тексты тәрҗемәсе<br>
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br>
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br>
Җир-суны назлый ил таңы,<br>
Рух терәге — җилферди Байрагың,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br>
Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br>
Сине мактап каңгылдый торналар,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br>
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br>
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br>
Ил белән, Удмуртиям!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''<br>
Ще не вмерли України і слава, і воля,<br>
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br>
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br>
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga
https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/
'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br>
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br>
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br>
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br>
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br>
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br>
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br>
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br>
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br>
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
De este don sacrosanto la gloria<br>
Merecimos tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
También libertad!<br>
También libertad!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/
https://wikiway.com/uruguay/gimn/
'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br>
Без лаеклы, залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br>
=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә<br>
'''HEN WLAD FY NHADAU'''<br>
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br>
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br>
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br>
Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br>
Cytgan:<br>
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br>
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br>
O bydded i'r hen iaith barhau.<br>
2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br>
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br>
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br>
Ei nentydd, afonydd, i mi.<br>
Cytgan.<br>
3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br>
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br>
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br>
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br>
Cytgan.<br>
https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078
https://vk.com/video-38514064_456250360
'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br>
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br>
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br>
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br>
Ирек өчен кан койганнар.<br>
Кушымта:<br>
Илем, турылыклы мин аңа;<br>
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br>
Борынгы тел яшәр тагын да.<br>
2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br>
Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br>
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br>
Һәр җырда алар шаңдавы.<br>
Кушымта.<br>
3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br>
Ә борынгы Кымру телебез исән;<br>
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br>
Илемнең арфасы тынмас.<br>
Кушымта.<br>
Инглиз телендә<br>
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br>
1. The land of my fathers is dear unto me,<br>
Old land where the minstrels are honored and free;<br>
Its warring defenders so gallant and brave,<br>
For freedom their life’s blood they gave.<br>
Refrain:<br>
Home, home, true am I to home,<br>
While seas secure the land so pure,<br>
O may the old language endure.<br>
* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br>
=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә<br>
'''LA RENAISSANCE'''<br>
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br>
Reprends ton droit au respect, à la vie!<br>
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br>
Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br>
Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br>
Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br>
Et pour franchir cette étape nouvelle,<br>
De nos ancêtres la voix nous appelle.<br>
Chorus:<br>
Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br>
Dans le respect du droit dans l'unité,<br>
Brisant la misère et la tyrannie,<br>
Brandissant l’étendard de la Patrie.<br>
Санго телендә<br>
'''E ZINGO'''<br>
Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br>
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br>
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br>
Me fadësô, mo ke na kürü gô<br>
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br>
Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br>
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br>
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br>
Chorus:<br>
E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br>
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br>
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br>
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br>
https://wikiway.com/car/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386
'''ЯҢАРЫШ'''<br>
Үзәк Африка, банту бишеге!<br>
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br>
Күптән көлкегә калган, изелеп,<br>
Золым богавын ватып ташладың.<br>
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br>
Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br>
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br>
Ата-бабаның гозер-нидасы.<br>
Кушымта:<br>
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br>
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br>
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br>
Ватан байрагы, горур җилфердә!<br>
=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br>
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br>
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br>
Меҳрибон!<br>
Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br>
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br>
Хор:<br>
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br>
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br>
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br>
Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br>
2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br>
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br>
Зўр қанот!<br>
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br>
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br>
Хор.<br>
https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg
'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br>
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br>
Миһербан!<br>
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br>
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br>
Кушымта:<br>
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br>
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br>
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br>
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br>
2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br>
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br>
Зур канат!<br>
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br>
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br>
Кушымта.
* '''Мәшгаль''' — факел.<br>
'''Гимнның тарихы'''<br>
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br>
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br>
=== '''ҮРДҮН''' ===
=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br>
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br>
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br>
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br>
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br>
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br>
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br>
II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br>
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br>
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br>
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br>
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br>
at eg verji Føroyar, mítt land.<br>
III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br>
Hin heilagi friður mær falli í lut!<br>
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br>
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br>
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br>
ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br>
https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg
=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә<br>
'''God bless Fiji!'''<br>
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
As we stand united under noble banner blue.<br>
And we honour and defend the cause of freedom ever,<br>
Onward march together,<br>
God bless Fiji!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br>
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br>
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br>
May God bless Fiji, forevermore!<br>
'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br>
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br>
Onward march together, God bless Fiji.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Фиджи телендә<br>
'''Meda Dau Doka'''<br>
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br>
E ra sa dau tiko kina na savasava<br>
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br>
Biu na i tovo tawa savasava<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br>
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br>
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br>
Me oti kina na i tovo ca<br>
'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br>
Ni yavala me savasava na vanua<br>
Ni kakua ni vosota na dukadukali<br>
Ka me da sa qai biuta vakadua<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg
=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''<br>
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br>
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br>
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br>
Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br>
Sa dagat at bundok,<br>
Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br>
May dilag ang tula<br>
At awit sa paglayang minamahal.<br>
Ang kislap ng watawat moy<br>
Tagumpay na nagniningning.<br>
Ang bituin at araw niya<br>
Kailan pa may di magdidilim<br>
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br>
Buhay ay langit sa piling mo.<br>
Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br>
Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br>
https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg
'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br>
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br>
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br>
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br>
Илбасарларга бирелмәслек алып.<br>
Диңгез дә, таулар да<br>
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br>
Дан җырлыйлар сиңа,<br>
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br>
Синең байрагыңның очкыннары —<br>
Бөек җиңүләрдән,<br>
Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br>
Мәңгелек сүнмәс ямь.<br>
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br>
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br>
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br>
Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br>
=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''<br>
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br>
soi, sana kultainen!<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
'''VÅRT LAND'''<br>
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br>
ljud högt, o dyra ord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg
'''ТУГАН ЯГЫМ'''<br>
Әй, Суоми, туган ягым,<br>
Горур яңгырый атың!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br>
(''перевод Александра Блока'')<br>
Наш край, наш край, наш край родной, —<br>
О, звук, всех громче слов!<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br>
=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''<br>
Allons, enfants de la Patrie,<br>
Le jour de gloire est arrivé,<br>
Contre nous de la tyrannie<br>
L’étendard sanglant est levé,<br>
L’étendard sanglant est levé!<br>
Entendez vous dans nos campagnes<br>
Mugir ces féroces soldats?<br>
Ils viennent jusque dans vos bras,<br>
Égorger nos fils, nos compagnes!<br>
Refrain:<br>
||: Aux armes citoyens!<br>
Formez vos bataillons!<br>
Marchons, marchons,<br>
Qu’ un sang impur<br>
Abreuve nos sillons. :||<br>
https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg
'''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br>
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br>
Данлы көннәр якынлашты,<br>
Безгә каршы явыз тирания<br>
Канлы байракларын асты,<br>
Канлы байракларын асты!<br>
Күрәсезме, безнең авылларда<br>
Тупас солдатлар ни кыра? —<br>
Безнең кул җиткәнне көтеп,<br>
Йорт-җирләребездә узына!<br>
Кушымта:<br>
||: Корал тотып кулга,<br>
Басыгыз сафларга!<br>
Алга, яуга —<br>
Дошман каны<br>
Аксын басуларга! :||<br>
Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br>
=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст<br>
'''የዜግነት ክብር'''<br>
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br>
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br>
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br>
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br>
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br>
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br>
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br>
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br>
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br>
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br>
Латин транскрипциясе<br>
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br>
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br>
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br>
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br>
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br>
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br>
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br>
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br>
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br>
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br>
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br>
https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg
Тәрҗемәсе<br>
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br>
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br>
Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br>
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br>
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br>
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br>
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br>
Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br>
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br>
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br>
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br>
'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br>
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br>
=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===
=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br>
जनगणमन-अधिनायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br>
द्राविड़ उत्कल बंग<br>
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br>
उच्छलजलधितरंग<br>
तव शुभ नामे जागे,<br>
तव शुभ आशिष मागे<br>
गाहे तव जयगाथा।<br>
जनगणमंगलदायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
जय हे, जय हे, जय हे,<br>
जय जय जय जय हे।।<br>
'''''Укылышы:'''''<br>
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br>
Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br>
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br>
Drāviṛa-Utkala Baṅga<br>
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br>
Ucchala jaladhi taraṅga<br>
Tava śubha nāmē jāgē,<br>
tava śubhāśīṣa māṅgē<br>
gāhē tava jaya gāthā.<br>
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br>
Bhārata bhāgya vidhātā.<br>
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br>
jaya jaya jaya jaya hē.<br>
https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg
Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче,<br>
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br>
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br>
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br>
Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br>
Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br>
Дулкын кагып, Һинд океаны.<br>
Син иминлек, өмет бирүче,<br>
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче.<br>
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br>
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br>
'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''<br>
Lijepa naša domovino,<br>
Oj, junačka zemljo mila,<br>
Stare slave djedovino,<br>
Da bi vazda sretna bila!<br>
Mila kano si nam slavna,<br>
Mila si nam ti jedina,<br>
Mila kuda si nam ravna,<br>
Mila kuda si planina!<br>
Teci, Dravo, Savo, teci,<br>
Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br>
Sinje more, svijetu reci<br>
Da svoj narod Hrvat ljubi<br>
Dok mu njive sunce grije,<br>
Dok mu hrašće bura vije,<br>
Dok mu mrtve grobak krije,<br>
Dok mu živo srce bije!<br>
https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg
'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br>
Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br>
Әй, каһарман, сөекле ил,<br>
Ата-бабадан даныбыз,<br>
Мәңгелеккә бул син имин.<br>
Газиз синең данлы чагың,<br>
Газиз синең бердәмлегең,<br>
Газиз мәһабәт тауларың,<br>
Газиз ямьле үзәнлегең.<br>
Драва ага, Сава ага,<br>
Дунай-елга көче арта,<br>
Күк диңгез сөйли дөньяга:<br>
Һорват Ватанын ярата —<br>
Кояш җирне җылытканда,<br>
Имәннәрне җил бөккәндә,<br>
Адәм зат гүргә ашканда,<br>
Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br>
=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''<br>
'''La Tchadienne'''<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br>
Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br>
Ta liberté naîtra de ton courage.<br>
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br>
Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br>
Que tes voisins admirent tes enfants.<br>
Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br>
Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Чадлылар җыры'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br>
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br>
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br>
Ач күзләрең киләчәгеңә.<br>
Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br>
Таң калдырсын Җирне балаларың.<br>
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br>
Сиңа карап, сөенсен картларың.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''<br>
'''Kde domov můj?'''<br>
Kde domov můj? Kde domov můj? <br>
Voda hučí po lučinách, <br>
bory šumí po skalinách, <br>
v sadě skví se jara květ, <br>
zemský ráj to na pohled! <br>
A to jest ta krásná země, <br>
země česká, domov můj,<br>
země česká, domov můj!<br>
https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg
'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br>
Кайда минем туган йортым?<br>
Qayda minem tuğan yortım?<br>
Sular ağa bolınnarda,<br>
Urman şawlıy taw-qıyada,<br>
Şaw çäçäktä ul yazın –<br>
Ocmaxlar qayda tağın!<br>
Güzällektä tuğan yortım,<br>
Çex cirendä uçağım,<br>
Çex cirendä uçağım. <br>
'''''Deutsch'''''<br>
'''Wo ist mein Heim?'''<br>
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br>
Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br>
Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br>
Wo ein Eden uns entzückt, <br>
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br>
Dieses Land, so schön vor allen, <br>
Böhmen ist mein Heimatland, <br>
Böhmen ist mein Heimatland!<br>
'''''Русский перевод'''''<br>
'''Где он, мой дом?'''<br>
Где он, мой дом, где он, дом мой?<br>
Вода журчит там на лугах, <br>
Боры шумят там на скалах<br>
И сады цветут весной –<br>
На поверку, рай земной! <br>
Вот прекрасная Отчизна –<br>
Земля чешская, дом мой,<br>
Земля чешская, дом мой.<br>
=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''<br>
Puro, Chile, es tu cielo azulado<br>
Puras brisas te cruzan también.<br>
Y tu campo de flores bordado<br>
Es la copia feliz del Edén.<br>
Majestuosa es la blanca montaña<br>
Que te dio por baluarte el Señor<br>
Que te dio por baluarte el Señor,<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Dulce Patria, recibe los votos<br>
Con que Chile en tus aras juró:<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión.<br>
https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg
'''Чили милли гимны'''<br>
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br>
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br>
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br>
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br>
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br>
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br>
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Изге Ватан, Чили дога-антын<br>
Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br>
“Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын”.<br>
'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br>
=== '''ЧУАШСТАН''' ===
'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br>
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br>
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br>
Хушса юрламалли:<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br>
Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br>
Атте–анне ӑс панӑ чух,<br>
Чун савӑнать, чӗре сикет,<br>
Татах та нумай пурнас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br>
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Татах та хастар пулас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg
'''ТУГАН ҖИР'''<br>
1. Язгы дөнья уянган чак,<br>
Һәвәс көннәр җылынган чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Ил турында җырлыйсы килә.<br>
Кушымта:<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Сөйгән илем, изге Анам.<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br>
2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br>
Ата-ана үгет бирә,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Әле озак яшисе килә.<br>
Кушымта.<br>
3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br>
Чуашлар күмәкләшкән чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Эшчән-уңган буласы килә.<br>
Кушымта.<br>
=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''<br>
Trittst im Morgenrot daher,<br>
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br>
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br>
Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br>
Betet, freie Schweizer betet.<br>
Eure fromme Seele ahnt,<br>
Eure fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Kommst im Abendglühn daher,<br>
Find’ ich Dich im Sternenheer,<br>
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br>
In des Himmels lichten Räumen<br>
Kann ich froh und selig träumen;<br>
Denn die fromme Seele ahnt,<br>
Denn die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Ziehst im Nebelflor daher,<br>
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br>
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br>
Aus dem grauen Luftgebilde<br>
Bricht die Sonne klar und milde,<br>
Und die fromme Seele ahnt,<br>
Und die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Fährst im wilden Sturm daher,<br>
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br>
Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br>
In Gewitternacht und Grauen<br>
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br>
Ja, die fromme Seele ahnt,<br>
Ja, die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/
Алман тексты тәрҗемәсе<br>
'''Швейцария догасы'''<br>
Килсәң таң шәфәгындә,<br>
Күрәм нур диңгезендә,<br>
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br>
Альп карлары алсулана,<br>
Азат бәндәләр догада,<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Кичке эңгер-меңгердә<br>
Табам күкләр түрендә<br>
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br>
Хыялларда күккә ашып,<br>
Шат күңелле уйга батып,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Күк өртелсә томанга,<br>
Эзлим Сине болытта,<br>
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br>
Соры пәрдәләрне ертып,<br>
Ягымлы нур сипсә кояш,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Бураннар кар ураса,<br>
Безгә терәк-ышаныч,<br>
И Яралтучы, Коткаручы!<br>
Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br>
Сиңа гына сыгынабыз!<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br>
'''Cantique suisse'''<br>
Sur nos monts, quand le soleil<br>
Annonce un brillant réveil,<br>
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br>
Les beautés de la Patrie<br>
Parlent à l’âme attendrie:<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux.<br>
Lorsqu’un doux rayon du soir<br>
Joue encore dans le bois noir,<br>
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br>
Loin des vains bruits de la plaine<br>
L’âme en paix est plus sereine;<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux. <br>
Lorsque dans la sombre nuit<br>
La foudre éclate avec bruit,<br>
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br>
Dans l’orage et la détresse, <br>
Il est notre forteresse.<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Dieu nous bénira des cieux,<br>
Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
Des grands monts vient le secours,<br>
Suisse! espère en Dieu toujours!<br>
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br>
Sur l’autel de la partrie<br>
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br>
C’est le trésor précieux, <br>
C’est le trésor précieux<br>
Que Dieu nous bénira des cieux,<br>
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943
Француз тексты тәрҗемәсе<br>
'''Кояш таулар өстендә'''<br>
Уяныгыз! дигәндә,<br>
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br>
Ватаныбыз күркәмлеге<br>
Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догабыз,<br>
Ихлас күңел түре догабыз.<br>
Кичен шәфәкъ нурлары<br>
Урманнарны яктыртса,<br>
Тәңре хозурында без бәхетле.<br>
Ыгы-зыгысыз үзәндә<br>
Тыныч җаннар да борчусыз;<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догасы,<br>
Ихлас күңел түре догасы.<br>
Яшен яшьнәсә төнлә,<br>
Күк күкрәсә, җил купса,<br>
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br>
Ул, авырлыклар килгәндә,<br>
Ышанычлы терәгебез.<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br>
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br>
Безнең иминлек – Күктән,<br>
Илһам алыйк Тәңредән!<br>
Ата-баба күк сакла динне!<br>
Ватанга багышла җаның,<br>
Тапкан малың, хезмәтеңне!<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br>
Бәхет Алладан иңә,<br>
Безнең бәхет Алладан иңә.<br>
Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br>
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''<br>
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br>
Du tysta, du glädjerika sköna!<br>
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br>
Du tronar på minnen från fornstora dar,<br>
då ärat ditt namn flög över jorden.<br>
Jag vet att du är och du blir vad du var.<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br>
https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg
'''Борынгы азат илем'''<br>
Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br>
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br>
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br>
Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br>
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br>
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''<br>
1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br>
en samfälld och en enkel sång,<br>
som går till konungen fram!<br>
Var honom trofast och hans ätt,<br>
gör kronan på hans hjässa lätt,<br>
och all din tro till honom sätt,<br>
du folk av frejdad stam!<br>
5. Du himlens Herre, med oss var,<br>
som förr du med oss varit har,<br>
och liva på vår strand<br>
det gamla lynnets art igen<br>
hos sveakungen och hans män.<br>
Och låt din ande vila än<br>
utöver nordanland!<br>
https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945
'''Кыйрал җыры'''<br>
1. Шведлар йөрәге түреннән<br>
гади генә бер җыр иңгән,<br>
яд итеп кыйралын!<br>
Бул син кыйралыңа тугры,<br>
булсын аның таҗы нурлы,<br>
аның нәселе данлыклы,<br>
әй, ирекле кавем!<br>
5. Ашкач та күкләргә җаның,<br>
газиз булсын сиңа халкың, —<br>
һәм Свея җирендә<br>
тормыш янә кабатлансын,<br>
борынгы рух гел саклансын.<br>
Синең җаның хозурлансын<br>
Төньяк иле өстендә.<br>
'''Королевская песня'''<br>
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br>
1. В сердцах у шведов как-то раз<br>
Родился гимн без пышных фраз,<br>
Пусть к королю придёт.<br>
Ему ты верностью плати,<br>
Короны тяжесть сократи,<br>
И с верою в него цвети,<br>
Прославленный народ!<br>
5. И после смерти с нами будь,<br>
Как прежде, укажи нам путь,<br>
Едины мы с тобой.<br>
Дух древний в нас с тобой сидит,<br>
О свеях память он хранит…<br>
Пускай душа твоя парит<br>
Над северной землёй.<br>
=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә<br>
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br>
O Fhlùr na h-Albann,<br>
cuin a chì sinn<br>
an seòrsa laoich<br>
a sheas gu bàs 'son<br>
am bileag feòir is fraoich,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin?<br>
Na cnuic tha lomnochd<br>
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br>
am fearann caillte<br>
dan tug na seòid ud gràdh,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaigh<br>
air chaochladh smaoin.<br>
Tha 'n eachdraidh dùinte<br>
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br>
is faodaidh sinn èirigh<br>
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin<br>
Инглиз телендә<br>
'''FLOWER OF SCOTLAND'''<br>
O flower of Scotland<br>
When will we see<br>
Your like again<br>
That fought and died for<br>
Your wee bit hill and glen<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
The hills are bare now<br>
And autumn leaves lie thick and still<br>
O'er land that is lost now<br>
Which those so dearly held<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
Those days are passed now<br>
And in the past they must remain<br>
But we can still rise now<br>
And be the nation again<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland
https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467
'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br>
Шотланд Чәчәге,<br>
кайчан кабат<br>
күрербез илнең,<br>
җан фида кылып,<br>
Эдвардны җиңгән<br>
Һилл-Гленн кебек булганын?<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Бу калкулыклар<br>
шыр ялангач,<br>
яфрак коела,<br>
кайчандыр көзен<br>
Эдвардны җиңеп,<br>
югалган ил өстенә.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Ул көннәр – күптән<br>
үткән заман,<br>
без әле кабат<br>
күтәрелә алабыз –<br>
Эдвардны җиңгән<br>
шул кыю милләт булып.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип<br>
'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br>
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br>
=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә<br>
ශ්රී ලංකා මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
සුන්දර සිරිබරිනී<br>
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br>
ධාන්ය ධනය නෙක<br>
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්යා<br>
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br>
ජීවනයේ මාතා<br>
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
ඔබ වේ අප විද්යා<br>
ඔබ මය අප සත්යා<br>
ඔබ වේ අප ශක්ති<br>
අප හද තුළ භක්තී<br>
ඔබ අප ආලෝකේ<br>
අපගේ අනුප්රාණේ<br>
ඔබ අප ජීවන වේ<br>
අප මුක්තිය ඔබ වේ<br>
නව ජීවන දෙමිනේ<br>
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br>
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br>
යනු මැන ජය භූමී කරා<br>
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br>
යමු යමු වී නොපමා<br>
ප්රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
Укылышы:<br>
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Sundara siribarinī<br>
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br>
Dhānya dhanaya neka<br>
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br>
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br>
Jīvanayē mātā<br>
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br>
Namō namō mātā,<br>
apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Oba vē apa vidyā<br>
Oba maya apa satyā<br>
Oba vē apa shakti<br>
Apa hada tuḷa bhaktī<br>
Oba apa ālōkē<br>
Apagē anuprāṇē<br>
Oba apa jīvana vē<br>
Apa muktiya oba vē<br>
Nava jīvana demine<br>
Nitina apa pubudu karan mātā<br>
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br>
Yanu mæna jaya bhūmī karā<br>
Eka mavakage daru kæla bævinā<br>
Yamu yamu vī nopamā<br>
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br>
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/
https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga
Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br>
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br>
................................
=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
2. Los primeros los hijos del suelo<br>
Que soberbio, el Pichincha decora<br>
Te aclamaron por siempre señora<br>
Y vertieron su sangre por ti.<br>
Dios miró y a septó el holocausto<br>
Y esa sangre fue germen fecundo<br>
De otros héroes que atónito el mundo<br>
Vió en tu torno a millares surgir,<br>
a millares surgir, a millares surgir.<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3
'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br>
'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br>
Кушымта:<br>
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br>
Дан сиңа, сиңа дан!<br>
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br>
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә,<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә.<br>
2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br>
Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br>
Синең өчен алар кан койган,<br>
Сине хаким итеп таныткан.<br>
Алла кабул иткән бу корбанны,<br>
Кальбеңә яралгы булганны,<br>
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br>
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br>
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br>
Кушымта.<br>
* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br>
=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br>
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br>
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br>
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br>
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br>
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br>
ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br>
ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br>
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br>
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br>
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br>
'''''Гарәп телендә'''''<br>
||: إرتريا إرتريا إرتريا<br>
قد دحرت بغيظهم أعداءها<br>
وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br>
مع الأعداء قد مرت من عهود<br>
غدا اسمها معجزة الصمود<br>
فخر المكافحين في إرتريا<br>
قد برهنت أن العلا لها<br>
إرتريا إرتريا<br>
تبوأت مكانها بين الأمم<br>
بإصرارنا الذي جنى التحرير<br>
سننجز البناء والتعمير<br>
لتزدهر وتلبس الوقار<br>
تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br>
||: إرتريا إرتريا<br>
تبوات مكانها بين الأمم :||<br>
https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg
||: Эритра, Эритра, Эритра,<br>
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br>
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br>
Һәрдаим тугры теләгенә,<br>
Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br>
Горурлык терәге, Эритра<br>
Хаклык өстенлеген раслап тора.<br>
Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br>
Фидакарьлек илгә юл салды,<br>
Ватан яңарышка юл алды,<br>
Бурычы итеп алгарышын,<br>
Уңган халык барысын булдыра.<br>
||: Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br>
=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br>
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br>
kui kaunis oled sa!<br>
Ei leia mina iial teal<br>
see suure, laia ilma peal,<br>
mis mul nii armas oleks ka,<br>
kui sa, mu isamaa!<br>
Sa oled mind ju sünnitand<br>
ja üles kasvatand;<br>
sind tänan mina alati<br>
ja jään sull’ truuiks surmani,<br>
mul kõige armsam oled sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
Su üle Jumal valvaku,<br>
mu armas isamaa!<br>
Ta olgu sinu kaitseja<br>
ja võtku rohkest õnnista,<br>
mis iial ette võtad sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/
https://wikiway.com/estonia/gimn/
'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br>
Илем, бәхет-куанычым,<br>
кадерлем, багалмам!<br>
Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br>
Кая барып тезләнсәм дә,<br>
синдәй гүзәлне табалмам,<br>
әй сөекле Ватан!<br>
Син тудырдың, син үстердең<br>
анам кебек мине;<br>
сиңа мәңге мин бурычлы,<br>
гүргә кадәр турылыклы,<br>
рәхмәт укып сөям сине,<br>
газиз туган илем!<br>
Нигъмәтеннән аермасын<br>
Ходай сине, илем!<br>
Хак Тәгалә ярлыкасын,<br>
бөтен дөньяда хуплансын<br>
һәр ниятең, изге эшең,<br>
газиз туган илем!<br>
=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE<br>
'''I.''' Eternal Father, bless our land<br>
Guard us with Thy mighty hand<br>
Keep us free from evil powers<br>
Be our light through countless hours<br>
To our leaders, Great Defender,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
'''II.''' Teach us true respect for all<br>
Stir response to duty's call<br>
Strengthen us the weak to cherish<br>
Give us vision lest we perish<br>
Knowledge send us, Heavenly Father,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/
https://wikiway.com/jamaica/gimn/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''<br>
'''AOTEAROA'''<br>
1. E Ihoā Atua,<br>
O ngā iwi mātou rā,<br>
Āta whakarangona;<br>
Me aroha noa.<br>
Kia hua ko te pai;<br>
Kia tau tō atawhai;<br>
Manaakitia mai<br>
Aotearoa.<br>
'''''Инглиз телендә'''''<br>
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br>
1. God of nations! at Thy feet<br>
In the bonds of love we meet,<br>
Hear our voices, we entreat,<br>
God defend our Free Land.<br>
Guard Pacific's triple star,<br>
From the shafts of strife and war,<br>
Make her praises heard afar,<br>
God defend New Zealand!<br>
https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
'''АОТЕАРОА'''<br>
Әй Тәңребез, Аллабыз,<br>
Тик Сиңа табынабыз,<br>
Таң иле милләте без —<br>
Сиңа мәхәббәтебез.<br>
Илне муллыкта яшәт,<br>
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br>
Сакла гел иминлектә<br>
Аотеароаны.<br>
'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br>
=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br>
'''君が代 (Kimi gayo)'''<br>
きみがよは (Kimi gayo wa)<br>
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br>
さざれいしの (Sazare iśi-no)<br>
いわおとなりて (Iwao to narite)<br>
こけのむすまで (Koke-no musu made)<br>
https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/
https://my.mail.ru/music/search/君が代
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Галиҗәнап хакимлеге'''<br>
Мең еллар без бәхетле;<br>
Нәселең булсын тәхетле<br>
Вак ташлар<br>
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br>
Итәкләрендә мүк үскәнче.<br>
rzeierjl36r4spowqk3b8se7xwg3dx0
5936252
5936251
2026-06-04T02:08:14Z
LiebSinger
60321
/* ПАРАГВАЙ */
5936252
wikitext
text/x-wiki
== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==
'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br>
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br>
=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br>
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br>
Уара уда, Аԥсынра!<br>
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br>
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br>
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br>
Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br>
Рада, Раида, Рарира!<br>
Рада, Рерама, Рерашьа!<br>
Нарҭаа риира-зиироу<br>
Афырхацәа Ран-Гәашьа<br>
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br>
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br>
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br>
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br>
Аишьцәа, шәнеибац!<br>
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br>
Ҳазшаз илаԥш<br>
Ҳхыуп иаҳхымшәо<br>
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br>
Игылеит ҳамра,<br>
Иақәым ҭашәара!<br>
Урылагәырӷьа,<br>
Анра-ахшара,<br>
Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br>
https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg
=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br>
'''''English'''''<br>
Australians all let us rejoice<br>
For we are one and free;<br>
We’ve golden soil and wealth for toil,<br>
Our home is girt by sea;<br>
Our land abounds in nature’s gifts,<br>
Of beauty rich and rare;<br>
In history’s page let every stage,<br>
Advance Australia Fair!<br>
In joyful strains then let us sing:<br>
“Advance Australia Fair!”<br>
Beneath our radiant southern Cross,<br>
We’ll toil with hearts and hands;<br>
To make this Commonwealth of ours<br>
Renowned of all the lands;<br>
For those who’ve come across the seas<br>
We’ve boundless plains to share;<br>
With courage let us all combine<br>
To advance Australia fair.<br>
In joyful strains then let us sing<br>
«Advance Australia fair!»<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
https://wikiway.com/australia/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Хезмәт куеп, алтын җирне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа,<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Land der Berge, Land am Strome'''<br>
Land der Berge, Land am Strome,<br>
Land der Äcker, Land der Dome,<br>
Land der Hämmer, zukunftreich:<br>
Heimat grosser Töchter und Söhne,<br>
Volk, begnadet für das Schöne,<br>
Vielgerühmtes Österreich,<br>
Vielgerühmtes Österreich.<br>
Heiss umfehdet, wild umstritten,<br>
Liegst dem Erdteil du inmitten,<br>
Einem starken Herzen gleich.<br>
Hast seit frühen Ahnentagen<br>
Hoher Sendung Last getragen,<br>
Vielgeprüftes Österreich,<br>
Vielgeprüftes Österreich.<br>
Mutig in die neuen Zeiten,<br>
Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br>
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br>
Einig laß in Jubelchören,<br>
Vaterland, dir Treue schwören,<br>
Vielgeliebtes Österreich,<br>
Vielgeliebtes Österreich!<br>
https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg
https://wikiway.com/austria/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br>
Таулар һәм дәрьялар иле,<br>
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br>
Килер көнгә мәдхия;<br>
Олы шәхесләр Ватаны,<br>
Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия.<br>
Дәгъва-яуларны күп күргән,<br>
Урыны кыйтга түреннән –<br>
Куәтле йөрәк гүя;<br>
Ул борынгы заманнардан<br>
Бөек максатка юлланган –<br>
Күп сыналган Австрия,<br>
Күп сыналган Австрия.<br>
Яңа чорга кыю атлый,<br>
Иреккә инабәт саклый<br>
Һәм хезмәткә баш ия!<br>
Туганнар бердәмлегендә,<br>
Безнең тугрылык гаһдендә –<br>
Сөекле ил Австрия,<br>
Сөекле ил Австрия!<br>
=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''<br>
Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br>
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br>
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br>
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Minlərlə can qurban oldu, <br>
Sinən hərbə meydan oldu! <br>
Hüququndan keçən əsgər! <br>
Hərə bir qəhrəman oldu! <br>
Sən olasan gülüstan, <br>
Sənə hər an can qurban! <br>
Sənə min bir məhəbbət <br>
Sinəmdə tutmuş məkan!<br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Bayrağını yüksəltməyə, <br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Cümlə gənclər müştaqdır! <br>
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/
https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/
https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/
'''''Татар телендә'''''<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br>
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br>
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Җирең хәрби мәйдан булды,<br>
Меңләгәннәр корбан булды!<br>
Синең хаклыгыңны яклап,<br>
Барчасы каһарман булды!<br>
Син булсын дип гөлстан,<br>
Сиңа һәрбер җан корбан!<br>
Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br>
Йөрәктә тотам мәкян!<br>
Намусыңны керләмәскә,<br>
Байрагыңны кимсетмәскә,<br>
Намусыңны керләмәскә<br>
Барча яшьләр җан аткан!<br>
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)<br>
'''''Në shqip'''''<br>
'''Himni i Flamurit'''<br>
Rreth flamurit të përbashkuar<br>
Me një dëshir’ e një qëllim,<br>
Të gjith’ atje duke u betuar<br>
Të lidhim besën për shpëtim.<br>
Chorus (2):<br>
Prej lufte veç ai largohet<br>
Që është lindur tradhëtor,<br>
Kush është burrë nuk frikësohet,<br>
Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br>
https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Байрак гимны'''<br>
Байрак астында без берләштек<br>
Уртак теләкләр-максатларда,<br>
Ант иттек без, көрәшергә дип<br>
Азатлыгыбызны якларга.<br>
Кушымта (2):<br>
Читләшер бу изге көрәштән<br>
Сатлык булып туган гына,<br>
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br>
Шәһит булыр ил хакына.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Auferstanden aus Ruinen...'''<br>
Auferstanden aus Ruinen<br>
und der Zukunft zugewandt,<br>
laßt uns Dir zum Guten dienen,<br>
Deutschland, einig Vaterland.<br>
Alte Not gilt es zu zwingen,<br>
und wir zwingen sie vereint,<br>
denn es muß uns doch gelingen,<br>
daß die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
Glück und Friede sei beschieden<br>
Deutschland, unserm Vaterland,<br>
alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br>
reicht den Völkern eure Hand.<br>
Wenn wir brüderlich uns einen,<br>
schlagen wir des Volkes Feind,<br>
laßt das Licht des Friedens scheinen,<br>
daß nie eine Mutter mehr<br>
ihren Sohn beweint,<br>
ihren Sohn beweint.<br>
Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br>
lernt und schafft wie nie zuvor,<br>
und der eig’nen Kraft vertrauend<br>
steigt ein frei Geschlecht empor.<br>
Deutsche Jugend, bestes Streben<br>
unsres Volks in dir vereint,<br>
wirst du Deutschlands neues Leben.<br>
Und die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br>
Хәрабәдән күтәрелеп,<br>
киләчәккә юл тоткан,<br>
без Сиңа итик игелек,<br>
Алмания, бердәм Ватан.<br>
Бердәм булгач, барча киртә<br>
юкка чыга бүген дә, –<br>
һәм безнең кулдан бу килә;<br>
кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
Ураз-бәхет насыйп булсын<br>
алманнар Ватанына,<br>
дуслык кулларын ул сузсын<br>
дөнья халыкларына.<br>
Туганнарча бердәмлектә<br>
җиңеп халык дошманын,<br>
яшик хөрлек-иминлектә, –<br>
ана, улын югалтып,<br>
һич еламасын,<br>
һич еламасын.<br>
Иҗат итеп, белем алып,<br>
йортлар салыйк, җир сөрик,<br>
үз көчебезгә таянып,<br>
яңа буын үстерик.<br>
Алман яшьләре, гавамның<br>
омтылышлары – сездә,<br>
сез – киләчәге Ватанның.<br>
Кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Für das deutsche Vaterland.<br>
Danach laßt uns alle streben<br>
Brüderlich mit Herz und Hand.<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Sind des Glückes Unterpfand.<br>
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/
https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Алман җирендә хаким.<br>
Изге туганлык хисләрен<br>
Йөртсен күңeлендә һәркем.<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Безнең бәхет солтаны.<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''<br>
Кӧк теҥери јылдыстар,<br>
Улу, јайым Кан-Алтай.<br>
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br>
Агару, јебрен Алтай.<br>
Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br>
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br>
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br>
Ӧчӱп калар учуры јок.<br>
Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br>
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br>
Элен чактарга корула,<br>
Россияла бис јажына.<br>
Алтай!<br>
https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg
Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Күк йөзендә йолдызлар,<br>
Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br>
Өчтүбә, урманлы таулар –<br>
Борынгы, изге Алтай.<br>
Өч түбәле Хан-Алтай,<br>
Юк янтык булган чагы.<br>
Мәңгелек ут янган җирнең<br>
Юк сүрелер учагы.<br>
Алтай – без үскән төбәк,<br>
Алтай – мәңгелек терәк.<br>
Гомерлек бу язмышыбыз,<br>
Русиядә тормышыбыз.<br>
Алтай!<br>
=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''<br>
'''The Star-Spangled Banner'''<br>
Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br>
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br>
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br>
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br>
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br>
Gave proof through the night that our flag was still there. <br>
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave? <br>
On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br>
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br>
What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br>
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br>
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br>
In fully glory reflected, now shines on the stream: <br>
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave. <br>
And where is that band who so vauntingly swore <br>
That the havoc of war and the battle’s confusion <br>
A home and a country should leave us no more! <br>
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br>
No refuge could save the hireling and slave <br>
From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br>
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave!<br>
Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br>
Between their loved home and the war’s desolation: <br>
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br>
Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br>
Then conquer we must, when our cause it is just. <br>
And this be our motto: “In God is our trust”. <br>
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave.<br>
https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br>
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br>
Без аны данладык кич кояш батканда?<br>
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br>
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br>
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br>
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br>
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br>
Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br>
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br>
Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br>
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br>
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br>
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br>
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br>
Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br>
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br>
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br>
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br>
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br>
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br>
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br>
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br>
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br>
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br>
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br>
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br>
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
=== '''АНГОЛА''' ===
=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''<br>
'''El Gran Carlemany'''<br>
El gran Carlemany, mon pare,<br>
dels alarbs em deslliurà,<br>
I del cel vida em donà,<br>
de Meritxell, la gran Mare.<br>
Princesa nasquí i Pubilla<br>
entre dues nacions, neutral;<br>
sols resto l'única filla,<br>
de l'imperi Carlemany.<br>
Creient i lliure onze segles,<br>
creient i lliure vull ser.<br>
Siguin els furs mos tutors<br>
i mos Prínceps defensors!<br>
I mos Prínceps defensors!<br>
https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/
https://wikiway.com/andorra/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Бөек Карл'''<br>
Гарәпләрдән азат иткән<br>
Бөек Карл, газиз атам,<br>
Һәм күктән бүләк иңдергән<br>
Меричель, изге анам.<br>
Кыйрал кызы булып тудым –<br>
Ике халыкка бердән;<br>
Ялгыз варис булып калдым<br>
Бөек Карл дәүләтеннән.<br>
Азат, диндар унбер гасыр,<br>
Шул халәттә калсамчы.<br>
Кануннар булсын яклаучым,<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''<br>
We thy sons and daughters stand<br>
Strong and firm in<br>
Peace or danger<br>
To safe-guard our Native Land<br>
We commit ourselves to building<br>
A true nation brave and free;<br>
Ever striving, ever seeking,<br>
Dwell in love and unity<br>
Raise the standard! Raise it boldly!<br>
Answer now to duty’s call<br>
To the service of thy country,<br>
Sparing nothing, giving all;<br>
Gird your loins and join the battle<br>
‘Gainst fear, hate and poverty,<br>
Each endeavouring, all achieving,<br>
Live in peace where man is free.<br>
God of nations, let Thy blessings<br>
Fall upon this land of ours;<br>
Rain and sunshine ever sending,<br>
Fill her fields with crops and flowers;<br>
We her children do implore Thee,<br>
Give us strength, faith, loyalty,<br>
Never failing, all enduring<br>
To defend her liberty.<br>
https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/
=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''<br>
'''¡Oid mortales!'''<br>
¡Oid mortales! el grito sagrado:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Oid el ruido de rotas cadenas:<br>
Ved en trono a la noble Igualdad.<br>
¡Ya su trono dignísimo abrieron<br>
Las provincias unidas del Sud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
'''''Refren''''':<br>
Sean eternos los laureles<br>
Que supimos conseguir,<br>
Que supimos conseguir.<br>
Coronados de gloria vivamos<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir!<br>
https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg
'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br>
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br>
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br>
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br>
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br>
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br>
Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br>
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
Уңышларга ирешәбез,<br>
Булсын ил мәңгелектә,<br>
Булсын ил мәңгелектә.<br>
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br>
=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''<br>
(гарәп тексты транскрипциясе)<br>
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br>
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br>
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br>
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br>
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br>
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br>
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br>
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br>
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br>
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br>
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br>
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br>
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br>
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br>
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br>
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br>
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br>
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br>
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br>
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br>
Qad madadnā laka yā majdu yadā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg
https://wikiway.com/algeria/gimn/
'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br>
Барысын да юк итүче яшен белән,<br>
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br>
Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br>
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br>
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br>
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br>
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br>
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br>
Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br>
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br>
Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br>
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br>
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br>
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Батырларыбыз төзер батальоннар,<br>
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br>
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br>
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br>
“Азатлык фронты”на турылыклы<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br>
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br>
Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br>
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br>
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br>
=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''<br>
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br>
Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br>
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br>
Csaba királyfi, csillagösvényen!<br>
'''''Refrén (2):'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br>
Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br>
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br>
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br>
'''''Refrén:'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg
'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br>
Язмышлар безне йөртми кайда гына<br>
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br>
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br>
Алып чык аны йолдызлы юлга.<br>
'''''Кушымтасы (2):'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
Маҗар телле кавемнәр арасында<br>
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br>
Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br>
Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br>
=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''<br>
'''Մեր Հայրենիք'''<br>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br>
Որ ապրել է դարեդար<br>
Յուր որդիքը արդ կանչում են<br>
Ազատ, անկախ Հայաստան։<br>
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br>
Որ իմ ձեռքով գործեցի<br>
Գիշերները ես քուն չեղայ,<br>
Արտասուքով լվացի։<br>
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br>
Նուիրական մեր նշան<br>
Թող փողփողի թշնամու դեմ<br>
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br>
Ամենայն տեղ մահը մի է<br>
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br>
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br>
Ազատության կը զոհվի։<br>
https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Безнең Ватаныбыз'''<br>
Безнең азат Ватаныбыз –<br>
Яшьтәш ул гасырларга,<br>
Балаларын чакыра бүген<br>
Ирекле Әрмәнстанга.<br>
Менә сиңа байрак, абый,<br>
Үз кулым белән тектем,<br>
Төннәр буена йокламый,<br>
Күз яшьләремне түктем.<br>
Кара әле өч төс туга –<br>
Безнең изге тамгабыз,<br>
Балкып торсын бар дошманга<br>
Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br>
Юктыр узмыш язмышлардан,<br>
Кеше үлә бер генә,<br>
Халкына җан фида булган –<br>
Изгелектә мәңгегә.<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود'''<br>
دا وطن افغانستان دى<br>
دا عزت د هر افغان دى<br>
كور د سولې، كور د تورې<br>
هر بچى يې قهرمان دى<br>
دا وطن د ټولو كور دى<br>
د بلوڅو، د ازبكو<br>
د پښتون او هزارهوو<br>
د تركمنو، د تاجكو<br>
ور سره عرب، ګوجر دي<br>
پاميريان، نورستانيان<br>
براهوي دي، قزلباش دي<br>
هم ايماق، هم پشايان<br>
دا هيواد به تل ځلېږي<br>
لكه لمر پر شنه آسمان<br>
په سينې كې د آسيا به<br>
لكه زړه وي جاويدان<br>
نوم د حق مو دى رهبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
Укылышы:<br>
'''Milli surud'''<br>
Dā watan Afgānistān dai,<br>
dā izat də har Afgān dai<br>
Kor də sor, kor də ture,<br>
har bačai ye qahramān dai<br>
Dā watan də ttolo kor dai,<br>
də Baločo, də Uzbəko<br>
də Pax̌tun aw Hazārawo,<br>
də Turkməno, də Tāǰəko<br>
Wər sara Arəb, Guǰər di,<br>
Pāmiryān, Nuristānyān<br>
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br>
ham Aymāq, ham Pašāyān<br>
Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br>
ləka lmar pər šnə āsmān<br>
Pə sine ke də Āsyā ba,<br>
ləka zrrə wi ǰāwidān<br>
Num də haq mo dai rahbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar<br>
https://wikiway.com/afganistan/gimn/
https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/
'''Милли суруд'''<br>
Бу ил — безнең Әфганстан,<br>
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br>
Солых җире, кылыч җире,<br>
Һәр улы аның каһарман.<br>
Күп кавем илгә ватандар:<br>
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br>
Һәм пуштуннар, һазаралар,<br>
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br>
Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br>
Памирлылар, нурстанлылар,<br>
Кызылбашлар, браһүиләр,<br>
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br>
Балкыр ил дөнья күгендә<br>
Галәмдәге Кояш кебек,<br>
Азиянең иң түрендә<br>
Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br>
Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس:<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
۱<br>
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br>
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br>
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br>
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br>
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۲<br>
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۳<br>
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۴<br>
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br>
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br>
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br>
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br>
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
𝄇 کورس 𝄆<br>
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br>
https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169
'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
I<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
II<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
III<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
IV<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны...<br>
=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br>
deutsche Erde, Vaterland!<br>
Über deinen weiten Gauen<br>
ruhe Seine Segenshand!<br>
||:Er behüte deine Fluren,<br>
schirme deiner Städte Bau<br>
Und erhalte dir die Farben<br>
Seines Himmels, weiß und blau!:||<br>
2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br>
dass wir, uns’rer Väter wert,<br>
fest in Eintracht und in Frieden<br>
bauen uns’res Glückes Herd!<br>
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br>
einig uns ein jeder schau<br>
und den alten Ruhm bewähre<br>
unser Banner, weiß und blau!:||<br>
https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg
'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br>
Ходай Байар илен яклый,<br>
Алман нәселе Ватанын,<br>
Киң җирләребез сагында –<br>
Аның кодрәт калканы!<br>
||:Иминлектә ил-көнебез,<br>
Шәһәрләр төзелеше,<br>
Безнең ак-зәңгәр байракта –<br>
Изге күкләрнең төсе.:||<br>
Ходай Байар халкын саклый,<br>
Без – бабалар мирасын,<br>
Бердәмлектә, татулыкта<br>
Корып бәхет оясын.<br>
||:Байар халкы, алман нәселе!<br>
Ходай биргән байлыгың:<br>
Борынгы даның сурәте – <br>
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br>
=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br>
Gora ta Gora Euzkadi,<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari.<br>
Areitz bat Bizkaian da<br>
Zar sendo sindo<br>
bera ta bere lagia lakua.<br>
Areitz gainean dogu<br>
gurutza deuna<br>
beti geure goi buru.<br>
Abestu gora Euzkadi<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari!<br>
https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br>
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Баск халкы гимны'''<br>
Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br>
мактау-дан бөек<br>
Кодрәт иясе Аллага!<br>
Бискайяда, яр буенда,<br>
изге Синдо күле янында<br>
имән — борынгы, нык.<br>
Бу имәндә нурлар сибеп<br>
изге хач балкый —<br>
өметебез символы.<br>
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br>
мактау һәм дан<br>
кодрәт иясе Аллага!”<br>
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Gernikako Arbola'''<br>
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br>
Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br>
Eman ta zabal zazu munduan frutua<br>
adoratzen zaitugu arbola santua.<br>
Mila urte inguru da esaten dutela<br>
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br>
Zaude bada zutikan orain da denbora<br>
eroritzen bazera arras galdu gera.<br>
2. Ez zera eroriko arbola maitea<br>
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br>
Laurok hartuko degu zurekin partea<br>
pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br>
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br>
jarri gaitezen danok laister belauniko.<br>
Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br>
arbola biziko da orain eta gero.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br>
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Герника Агачы'''<br>
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br>
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br>
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br>
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br>
халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br>
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br>
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br>
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br>
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br>
2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br>
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br>
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br>
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br>
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br>
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br>
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br>
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br>
=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br>
March on to glory, your bright banners waving high.<br>
See how the world marks the manner of your bearing!<br>
Pledge to excel through love and unity.<br>
Pressing onward, march together<br>
to a common loftier goal;<br>
Steady sunward, tho’ the weather<br>
hide the wide and treachrous shoal.<br>
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br>
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br>
March on, Bahamaland.<br>
https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga
=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''<br>
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br>
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br>
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br>
Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br>
Еңеү яулап алға бараhың.<br>
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br>
Һинең ғорур рухлы байрағың.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br>
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br>
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br>
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg
'''''татар телендә'''''<br>
Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br>
Халкыбызның изге Ватаны,<br>
Чал Уралдан калка бар тарафка<br>
Туган илнең тыныч ал таңы.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br>
Җиңү яулап алга барасың. <br>
Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br>
Синең горур рухлы байрагың.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Республикам, йолдыз булып балкы син,<br>
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br>
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br>
Туган телдә тынмас җырыбыз.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''<br>
<u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br>
Илләтсу башланган урманнар,<br>
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br>
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br>
Зур бүләк якташлар, туганнар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br>
Халыклар дуслыгы терәге,<br>
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br>
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br>
Иделгә ашкына суларың.<br>
Дөньяга танылган улларың.<br>
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br>
Иң тәмле икмәкле районым.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Таң ата, уяна туган як.<br>
Яңгырый иртәнге моң-азан.<br>
Бу җирне яраткан изге зат.<br>
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''''Олыкмарий йылмеште'''''<br>
<u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br>
Чодыра дене ялым эртен,<br>
Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br>
Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br>
Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Ик еш семын келшен илена.<br>
Ойго ден куаннам пайлена.<br>
Куш, чаплане, шумбел мландына,<br>
Чон шепка — Параньга кундымна!<br>
Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br>
Рвезе тукым шарналын ила.<br>
Перкем налше киндетым акла,<br>
Родо-влакшем эн порын сийла.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Эр кынелын, пашаш каена,<br>
Торшымаш ден лумет нолтена.<br>
Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br>
Шочмо мланде тудлан таушта.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''''На русском языке'''''<br>
<u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br>
Обнимая деревни, поля<br>
Протекает Илеть и Ноля.<br>
Край родной, в этих дивных местах<br>
Развернул Сабантуй торжества.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Братской дружбой единой сильна<br>
Ты для славы великой дана.<br>
Будь всех краше, богаче, мила,<br>
Параньгинская наша земля!<br>
Сыновей, дочерей имена<br>
Помнит с гордостью, знает страна<br>
С чудным вкусом ржаные хлеба -<br>
Угощаешь соседей любя.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Над землей встала зорька светла,<br>
Ждут нас свершенья, дела.<br>
Всем, кому мать-земля так мила,<br>
Благодарность, почет и хвала.<br>
'''''Припев.'''''<br>
=== '''БӘХРӘЙН''' ===
https://wikiway.com/bahrain/gimn/
=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Мы, беларусы'''<br>
Мы, беларусы – мірныя людзі,<br>
Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br>
Шчыра сябруем, сілы гартуем<br>
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br>
Прыпеў:<br>
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br>
Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Разам з братамі мужна вякамі<br>
Мы баранілі родны парог,<br>
У бітвах за волю, бітвах за долю<br>
Свой здабывалі сцяг перамог!<br>
Прыпеў.<br>
Дружба народаў — сіла народаў,<br>
Наш запаветны, сонечны шлях.<br>
Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br>
Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br>
Прыпеў.<br>
https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br>
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без, белоруслар'''<br>
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br>
Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br>
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br>
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br>
Кушымтасы:<br>
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br>
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Туганнар белән гасырлар буе<br>
Ватаныбызны бергә сакладык,<br>
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br>
Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br>
Кушымтасы.<br>
Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br>
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br>
Горур җилфердә илебез күгендә,<br>
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br>
Кушымтасы.<br>
=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Магутны Божа'''<br>
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br>
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br>
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br>
Рассып праменьнi свае хвалы.<br>
Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br>
На хлеб штодзённы, на родны край.<br>
Павагу, сiлу i велiч веры<br>
Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br>
Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br>
Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br>
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br>
Краiну нашу i наш народ!<br>
https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/
https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кодрәтле Алла'''<br>
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br>
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br>
Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br>
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br>
Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br>
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br>
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br>
Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br>
Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br>
Булсын балалар игелекле.<br>
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br>
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br>
=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===
https://wikiway.com/belgium/gimn/
=== '''БЕЛИЗ''' ===
=== '''БЕНИН''' ===
=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''<br>
'''Мила Родино'''<br>
Горда Стара Планина,<br>
до ней Дунава синей,<br>
сълнце Тракия огрява,<br>
над Пирина пламеней.<br>
Припев (2):<br>
О мило!<br>
Мила Родино,<br>
ти си земен рай,<br>
твойта хубост, твойта прелест,<br>
ах, те нямат край.<br>
https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br>
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br>
'''''татар телендә'''''<br>
'''Сөекле Ватаным'''<br>
Горур Иске Планина,<br>
Ага зәңгәрсу Дунай,<br>
Кояш Фракияне нурлый,<br>
Пирин өстендә балкый.<br>
Кушымтасы (2):<br>
Сөеклем!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Син – җир җәннәте,<br>
Күркәмлегең, гүзәллегең –<br>
Бакый халәтең.<br>
=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''<br>
'''Himno Nacional de Bolivia'''<br>
1. Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelos.<br>
Es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso,<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
De la Patria, el alto nombre,<br>
en glorioso esplendor conservemos.<br>
Y en sus aras de nuevo juremos:<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br>
cuyo heroico valor y firmeza,<br>
conquistaron las glorias que empieza<br>
hoy Bolivia feliz a gozar.<br>
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br>
a remotas edades transmitan,<br>
y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
3. Aquí alzó la justicia su trono<br>
que la vil opresión desconoce,<br>
y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, Libertad, Libertad.<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
que ha debido a Bolívar su nombre<br>
es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
4. Si extranjero poder alqún día<br>
sojuzgar a Bolivia intentare,<br>
al destino fatal se prepare<br>
que amenaza a soberbio invasor.<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
hayan mil y mil veces jurado:<br>
morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
Morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/
https://wikiway.com/bolivia/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Боливия милли гимны'''<br>
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br>
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br>
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br>
Көрәшеп коллыктан котылды.<br>
Үткән көннәр быргы тавышын,<br>
Сугышның коточкыч даулашын<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Без исемен бөек тотканда,<br>
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br>
Ант итәбез Аллаһ каршында:<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Мәңгелек дан батырларыбызга,<br>
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br>
Ирек яулады Ватаныбызга,<br>
Боливиягә — бәхет ләззәте.<br>
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br>
Уеп гасырларга озатыйк,<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br>
Явыз җәберләүне санга сукмады,<br>
Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br>
Боливарның исеме куелган.<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан,<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br>
Боливияне буйсындырырга,<br>
Туры килер тәкәббер баскынга<br>
Хурлыклы язмышын татырга:<br>
Бөек Боливарның торыннары<br>
Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===
https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/
https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg
'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br>
=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә<br>
'''Fatshe leno la rona'''<br>
'''I.''' Fatshe leno la rona<br>
Ke mpho ya Modimo,<br>
Ke boswa jwa borraetsho;<br>
a le nne ka kagiso.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br>
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br>
Re kopanele go direla<br>
Lefatshe la rona.<br>
'''II.''' 'Ina lentle la tumo<br>
la tšhaba ya Botswana,<br>
Ka kutlwano le kagisano,<br>
e bopagantswe mmogo.<br>
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br>
Инглиз телендә<br>
'''This Land of Ours'''<br>
'''I.''' Blessed be this noble land,<br>
Gift to us from God's strong hand,<br>
Heritage our fathers left to us.<br>
May it always be at peace.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Awake, awake, O men, awake!<br>
And women close beside them stand,<br>
Together we'll work and serve<br>
This land, this happy land!<br>
'''II.''' Word of beauty and of fame,<br>
The name Botswana to us came.<br>
Through our unity and harmony,<br>
We'll remain at peace as one.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/
https://wikiway.com/botsvana/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg
'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br>
...........................
=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''<br>
'''God save the King''' *<br>
God save our gracious King!<br>
Long live our noble King!<br>
God save the King!<br>
Send him victorious,<br>
Happy and glorious,<br>
Long to reign over us:<br>
God save the King!<br>
https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алла, сакла патшаны'''<br>
Алла, сакла аны,<br>
Күрекле патшаны,<br>
Алла, сакла!<br>
Җиңүләр бүләк ит,<br>
Данлы, бәхетле ит,<br>
Хакимебез дип хакла,<br>
Алла, сакла!<br>
* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br>
=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''<br>
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br>
de um povo heroico o brado retumbante.<br>
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br>
brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br>
Se o penhor dessa igualdade,<br>
conseguimos conquistar com braço forte!<br>
Em teu seio, ó Liberdade,<br>
desafia o nosso peito a própria morte!<br>
Ó Pátria amada,<br>
idolatrada,<br>
salve, salve!<br>
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br>
de amor e de esperança à terra desce.<br>
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br>
a imagem do Cruzeiro resplandece.<br>
Gigante pela própria natureza<br>
És belo, és forte, impávido colosso<br>
E o teu futuro espelha essa grandeza<br>
Coro:<br>
Terra adorada<br>
Entre outras mil<br>
és tu, Brasil,<br>
ó Pátria amada<br>
Dos filhos deste solo és mãe gentil<br>
Pátria amada,<br>
Brasil! Brasil! Brasil!<br>
https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/
Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br>
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''
'''''Татар телендә'''''<br>
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br>
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br>
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br>
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br>
Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br>
Бу куәтле куллар белән казандык,<br>
Каршы алырбыз үлем сәгатен<br>
Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Кодрәт ал Хактан,<br>
Имин бул син!<br>
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br>
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br>
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br>
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br>
Табигать үзе тудырган гигантсың;<br>
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br>
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br>
Кушымтасы:<br>
Меңнәр арасыннан<br>
Өзелеп яраткан ил,<br>
Әй сөекле Ватан,<br>
Син ул, Бразил!<br>
Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br>
Әй сөекле Бразил!<br>
Бразил! Бразил!<br>
=== '''БРУНЕЙ''' ===
=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===
=== '''БУРУНДИ''' ===
=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br>
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br>
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br>
Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br>
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br>
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br>
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br>
Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br>
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br>
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br>
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br>
Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br>
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br>
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br>
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Эхэ нютаг!<br>
https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg
Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br>
Изге кояш нуры белән син тулы.<br>
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br>
Бәхетле бул, туган ягым!<br>
...............................
=== '''БУТАН''' ===
=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''<br>
'''Tiến quân ca'''<br>
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br>
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br>
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br>
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br>
Đường vinh quang xây xác quân thù,<br>
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br>
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br>
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br>
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br>
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br>
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алга баручы гаскәр җыры'''<br>
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br>
Бара озын, тар сукмакларда.<br>
Ил рухы – канлы байракта,<br>
Туп гөрселдәве – җырларда.<br>
Юл буйлап – дошман сөяге,<br>
Күңелдә – җиңү теләге.<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br>
Карап ил чыга олы юлга,<br>
Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br>
Богауларны өзеп – уңышка.<br>
Озак булдык михнәт-кайгыда,<br>
Ватан өчен җаннар фида,<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''<br>
Tarafım, san tarafım,<br>
Ne gözelsin, korafım:<br>
Çok comerţin sän, topraam,<br>
Gagauz Yerim, Bucaam!<br>
Refren:<br>
Gagauziya – hoşluum,<br>
Çok sevin, koru dostluu,<br>
Bayraanı üüsek kaldır,<br>
Sän benim paalı halkım!<br>
İIk adım sendi yaptık,<br>
Hem ana da biz dedik,<br>
Kaușu sevdik dinmäz,<br>
«Oglanı» çaldık bitmäz.<br>
Refren.<br>
Gagauziya, mutlu yerim,<br>
Vatanımsın sän benim,<br>
Pek işçidir insanın,<br>
Yelleri keser altın.<br>
Refren.<br>
Ne zorluk seni kırdı,<br>
Ne zaman dolaştırdı.<br>
Allahım, koru topraa:<br>
Gagauz Yeri, Bucaa!<br>
Refren.<br>
https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg
'''Тарафым'''<br>
=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''<br>
'''Gaudeamus igitur!'''<br>
I. Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus,<br>
Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus!<br>
Post jucundam juventutem<br>
Post molestam senectutem<br>
Nos habebit humus,<br>
Nos habebit humus.<br>
II. Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ade as a inferos<br>
Transe as a superos<br>
Hos si vis videre,<br>
Hos si vis videre.<br>
III. Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur,<br>
Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur.<br>
Venit mors velociter<br>
Rapit nos atrociter<br>
Nemini parcetur,<br>
Nemini parcetur.<br>
IV. Vivat academia,<br>
Vivant professores,<br>
Vivat academia,<br>
Vivant professores!<br>
Vivat membrum quodlibet,<br>
Vivat membra quaelibet,<br>
Semper sint in flore,<br>
Semper sint in flore.<br>
V. Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae,<br>
Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae.<br>
Vivant et mulieres,<br>
Tenerae amabiles,<br>
Bonae laboriosae,<br>
Bonae laboriosae.<br>
VI. Vivant et republica<br>
et qui illam regit,<br>
Vivant et republica<br>
et qui illam regit.<br>
Vivat nostra civitas,<br>
Maecenatum caritas,<br>
Quae nos hic protegit,<br>
Quae nos hic protegit.<br>
VII. Pereat tristitia,<br>
Pereant osores,<br>
Pereat tristitia,<br>
Pereant osores.<br>
Pereat diabolus,<br>
Qui vis antiburschius,<br>
Atque irrisores,<br>
Atque irrisores.<br>
https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3
https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/
'''Әйдәгез, күңелләник!'''<br>
I. Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат,<br>
Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат!<br>
Яшь гомерләр үтеп китәр,<br>
Тынгысыз картлык та җитәр –<br>
Алыр безне туфрак,<br>
Алыр безне туфрак.<br>
II. Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә,<br>
Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә.<br>
Әҗәл тиз килеп җитә,<br>
Дөньядан алып китә,<br>
Аяу юк һичкемгә,<br>
Аяу юк һичкемгә.<br>
III. Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Күкләргә менеп эзлә,<br>
Ахирәттә дә күзлә –<br>
Очратырлык түгел,<br>
Очратырлык түгел.<br>
IV. Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар,<br>
Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар!<br>
Яшәсен һәркайсысы,<br>
Яшәсен һәрбарчасы<br>
Һәм чәчәк атсыннар,<br>
Һәм чәчәк атсыннар!<br>
V. Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр,<br>
Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр!<br>
Яшәсеннәр ханымнар –<br>
Ягымлылар, назлылар,<br>
Хезмәт сөючәннәр,<br>
Хезмәт сөючәннәр!<br>
VI. Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр,<br>
Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр!<br>
Яшәсен шәһәребез,<br>
Иганәчеләребез –<br>
Химая иткәннәр,<br>
Химая иткәннәр.<br>
VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр,<br>
Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр!<br>
Олаксын шайтаны да,<br>
Шәкертләр дошманы да –<br>
Гыйлемнән көлгәннәр,<br>
Гыйлемнән көлгәннәр!<br>
=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''¡Guatemala feliz...!'''<br>
¡Guatemala feliz...! que tus aras<br>
no profane jamás el verdugo;<br>
ni haya esclavos que laman el yugo<br>
ni tiranos que escupan tu faz.<br>
Si mañana tu suelo sagrado<br>
lo amenaza invasión extranjera,<br>
libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará.<br>
'''''Coro I'''''<br>
Libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará;<br>
que tu pueblo con ánima fiera<br>
antes muerto que esclavo será.<br>
De tus viejas y duras cadenas<br>
tú forjaste con mano iracunda,<br>
el arado que el suelo fecunda<br>
y la espada que salva el honor.<br>
Nuestros padres lucharon un día<br>
encendidos en patrio ardimiento,<br>
y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor.<br>
'''''Coro II'''''<br>
Y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor,<br>
que de patria en enérgico acento<br>
dieron vida al ideal redentor. <br>
https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga
'''''Испан телендә'''''<br>
'''Гватемала – бәхетле!..'''*<br>
Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br>
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br>
Юк коллар, ялаучы богавын,<br>
Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br>
Һәм әгәр бу изге туфрагың<br>
Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br>
Чакырыр азатлык байрагың –<br>
Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Чакырыр азатлык байрагың<br>
Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br>
Кол булмас һич горур улларың,<br>
Ителсә дә дучар үләргә.<br>
Күптәнге һәм авыр богауны<br>
Онытып, алырсың кулларга<br>
Бәрәкәт бирүче суканы<br>
Һәм кылыч – намусың сакларга.<br>
Милли хис ялкынында янган<br>
Бабалар тапкан үз бәхетен:<br>
Кан коймый, азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Кан коймый азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br>
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br>
Тергезгән идеал-өметен.<br>
* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br>
=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''<br>
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br>
والشعب بالأوطان<br>
بالعز والإيمان<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
يا عمان نحن من عهد النبي<br>
أوفياء من كرام العرب<br>
أبشري قابوس جاء<br>
فلتباركه السماء<br>
واسعدي والتقيه بالدعاء<br>
https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg
Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br>
халкын, Ватанын сакла,<br>
гыйззәт-иманын хакла!<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br>
без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br>
Кабуска догаң хаслап,<br>
хатиб рухына баглап,<br>
шатландыр аны, мөбарәкләп.<br>
=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად<br>
'''თავისუფლება'''<br>
ჩემი ხატია სამშობლო,<br>
სახატე მთელი ქვეყანა,<br>
განათებული მთა-ბარი,<br>
წილნაყარია ღმერთთანა.<br>
თავისუფლება დღეს ჩვენი<br>
მომავალს უმღერს დიდებას,<br>
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br>
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br>
და დიდება თავისუფლებას,<br>
თავისუფლებას დიდება.<br>
https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg
'''''Гөрҗи телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Ватаным – изге иконам,<br>
Дөнья җирләре түрендә,<br>
Тау-үзәннәре Алладан<br>
Без туганнарга бирелгән.<br>
Киләчәгебезне данлап<br>
Азатлык-ирек яулыйбыз,<br>
Ике диңгез арасында<br>
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br>
Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br>
Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br>
=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''<br>
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br>
niaqqut ulissimavoq qiinik.<br>
Qitornatit kissumiaannarpatit<br>
tunillugit sineriavit piinik.<br>
5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br>
kalaallit siumut makigitsi.<br>
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br>
saperasi isumaqaleritsi.<br>
https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg
'''''Гренланд телендә'''''<br>
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br>
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br>
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br>
Байлык-муллыкта океан ярларың.<br>
5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br>
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br>
Уалучан булса да безнең тормыш,<br>
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br>
'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br>
=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br>
=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
'''مَوْطِنِيْ'''<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br>
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br>
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br>
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br>
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br>
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br>
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br>
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br>
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br>
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br>
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br>
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br>
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br>
رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br>
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br>
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br>
عِزُّنَا عِزُّنَا<br>
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br>
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br>
https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg
'''''татарча'''''<br>
'''Ватаным'''<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br>
Тауларда, тауларда,<br>
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br>
Һаваңда, һаваңда —<br>
Насыйпмы бу миңа?<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br>
Насыйпмы? Бу намың<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Ватаным, Ватаным!<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br>
Йә шәһит булмакка,<br>
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br>
Түнмәсләр коллыкка —<br>
Мәңгелек хурлыкка.<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br>
Иҗтиһад кылганым —<br>
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br>
Байрагым һәм туграм.<br>
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br>
Гомерлек вазифам.<br>
Безнең дан, безнең дан —<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br>
Куәтле рух-җаның,<br>
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
'''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''
=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''<br>
'''''Дания телендә'''''<br>
Der er et yndigt land<br>
Der er et yndigt land,<br>
det står med brede bøge<br>
nær salten østerstrand,<br>
nær salten østerstrand.<br>
Det bugter sig i bakke dal,<br>
det hedder gamle Danmark,<br>
og det er Frejas sal,<br>
og det er Frejas sal!<br>
Vort gamle Danmark skal bestå<br>
så længe bøgen spejler,<br>
sin top i bølgen blå,<br>
sin top i bølgen blå.<br>
https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg
'''Әй, сөекле Ватан!'''<br>
Әй, сөекле Ватан!<br>
Тозлы диңгез ярында<br>
бүкләрең тезелеп баскан,<br>
тезелеп баскан.<br>
Борынгы Данмарк илен,<br>
диңгездән искән җилен<br>
Фрайя яраткан,<br>
Фрайя яраткан!<br>
Мәңге яшә, урманнар күк,<br>
кодрәт алып, даннар иле,<br>
зәңгәр дулкыннардан,<br>
зәңгәр дулкыннардан.<br>
'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br>
=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Quisqueyanos valientes'''<br>
I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br>
Nuestro canto con viva emoción,<br>
Y del mundo a la faz ostentemos<br>
Nuestro invicto glorioso pendón. <br>
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br>
A la guerra a morir se lanzó <br>
Cuando en bélico reto de muerte<br>
Sus cadenas de esclavo rompió. <br>
'''''(+acompañamiento)'''''<br>
Ningun pueblo ser libre merece <br>
Si es esclavo indolente y servil; <br>
Si en su pecho la llama no crece<br>
Que templó el heroismo viril.<br>
Mas Quisqueya la indómita y brava <br>
Siempre altiva la frente alzará: <br>
Que si fuere mil veces esclava<br>
Otras tantas ser libre sabrá.<br>
https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br>
(башта ике юллык кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кискейя кыюлары'''<br>
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br>
Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br>
Соклансын күреп бар Җир шары<br>
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br>
Дан батыр йөрәкле халыкка —<br>
Аяусыз көрәшкә атлады,<br>
Җан фида кылып һәр сугышта,<br>
Богауларны ватып ташлады!<br>
'''''(+аккомпанемент)'''''<br>
Һичкайчан булалмас хөр-азат<br>
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br>
Күкрәгендә ялкынланмаса<br>
Гайрәте кабызган бер учак.<br>
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br>
Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br>
Горур тотар үзен, килешмәс,<br>
Булыр ул яңадан хөр-азат.<br>
=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''<br>
Freude, schöner Götterfunken,<br>
Tochter aus Elysium,<br>
Wir betreten feuertrunken,<br>
Himmlische, dein Heiligtum!<br>
Deine Zauber binden wieder<br>
Was die Mode streng geteilt;<br>
Alle Menschen werden Brüder,<br>
Wo dein sanfter Flügel weilt.<br>
Seid umschlungen, Millionen!<br>
Diesen Kuß der ganzen Welt!<br>
Brüder, über‘m Sternenzelt<br>
Muß ein lieber Vater wohnen.<br>
Wem der große Wurf gelungen,<br>
eines Freundes Freund zu sein;<br>
wer ein holdes Weib errungen,<br>
mische seinen Jubel ein!<br>
Ja, wer auch nur eine Seele<br>
Sein nennt auf dem Erdenrund!<br>
Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br>
Weinend sich aus diesem Bund!<br>
https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg
'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br>
Күңелләргә иңә шатлык<br>
Илаһият нурында,<br>
Низагтан туеп сыендык<br>
Тәңребез хозурына!<br>
Берләшә рухи нигездә<br>
Элек аерылганнар,<br>
Ходай канат җәйгән җирдә<br>
Без бәндәләр – туганнар.<br>
Миллионнар, иң куеп иңгә,<br>
Шатлыкка җирне күмсен!<br>
Туганнар Галәм түрендә<br>
Әл-Вәдүд барын белсен!<br>
Тормышта туры юл тоткан,<br>
Иңдәшен дус дип тойган,<br>
Гомер юлдашын яраткан –<br>
Булсын ул безнең туган!<br>
Тәкәбберлеккә бирелгән,<br>
Башканы күреп түбән,<br>
Дуслык кадерен белмәгән –<br>
Китсен безнең берлектән!<br>
'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br>
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br>
=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''<br>
Hinjinne u sara kaca,<br>
Calankaan harraad iyo<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Hir cagaarku qariyayiyo.<br>
Habkay samadu tahayoo;<br>
Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br>
Caddaan lagu hadheeyaay.<br>
||: Maxaa haybad kugu yaal!<br>
Maxaa haybad kugu yaal! :||<br>
https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg
'''''Афар телендә'''''<br>
Doogehiik inkih solaa,<br>
Simbiliiy kah ningicle<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bulci kaak qaran sido,<br>
Gubi kak way anxar lusa;<br>
Cutukti caxte caydu,<br>
Qidi wagri silaalo.<br>
||: Maysooy heebati kumuu!<br>
Maysooy heebati kumuu! :||<br>
https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/
https://wikiway.com/djibouti/gimn/
Күтәрел, байрагыбыз,<br>
Дәррәү торып басыгыз!<br>
Алдык аны яу итеп,<br>
Әрнүләр, сусау үтеп.<br>
Безнең мәңгелек төсләр:<br>
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br>
Ак төс — иминлек хасы,<br>
Канлы йолдыз — уртасы.<br>
||: Байрак — безнең горурлык!<br>
Байрак — безнең хозурлык! :||<br>
=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''<br>
سر زد از افق مهر خاوران<br>
فروغ دیدهی حقباوران<br>
بهمن فر ایمان ماست<br>
پیامت ای امام، استقلال<br>
آزادی، نقش جان ماست<br>
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br>
پاینده مانی و جاودان<br>
جمهوری اسلامی ایران<br>
https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br>
(башта кыска гына кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br>
Хак мөселман күңелен ул назлый,<br>
Баһман – иман йөзек кашы.<br>
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br>
Азатлык, ирек тоткасы.<br>
Шәһитләр!<br>
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br>
“Ул яши һәм мәңге булачак –<br>
Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br>
=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''<br>
'''Amhrán na bhFiann'''<br>
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br>
Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br>
Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br>
‘S an spéir go min réaltogach<br>
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br>
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br>
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Sinne Fianna Fáil<br>
Atá faoi gheall ag Éirinn,<br>
Buíon dár slua<br>
Thar toinn do ráinig chugainn,<br>
Faoi mhóid bheith saor.<br>
Seantír ár sinsir feasta<br>
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br>
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br>
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br>
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''English'''''<br>
'''The soldier’s song'''<br>
We’ll sing a song, a soldier’s song,<br>
With cheering rousing chorus,<br>
As round our blazing fires we throng,<br>
The starry heavens o’er us;<br>
Impatient for the coming fight,<br>
And as we wait the morning’s light,<br>
Here in the silence of the night,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
Chorus:<br>
Soldiers are we<br>
whose lives are pledged to Ireland;<br>
Some have come from a land beyond the wave.<br>
Sworn to be free,<br>
No more our ancient sire land<br>
Shall shelter the despot or the slave.<br>
Tonight we man the gap of danger<br>
In Erin’s cause, come woe or weal<br>
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br>
(бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br>
https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/<br>
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Яугирләр җыры'''<br>
Җырлыйк әле яугир җырын,<br>
Басып байраклар астына.<br>
Йолдызлар һәм учак уты<br>
Төнлә күздә чагыла;<br>
Безнең күңел ярсыр яуга,<br>
Иртән кояш сипсә нурын,<br>
Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br>
Җырлыйк яугир җырын.<br>
Кушымтасы:<br>
Без яугирләр,<br>
Ирландия рухы йөрәктә,<br>
Без ант иттек,<br>
кайда туып үссәк тә:<br>
Булмас һич безнең изге утарлар<br>
Залим белән кол сыеныр урын.<br>
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br>
Сибәр кояш илгә нурын,<br>
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br>
Җырларбыз яугир җырын.<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br>
=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''<br>
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br>
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br>
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br>
þínir herskarar, tímanna safn.<br>
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br>
og þúsund ár dagur, ei meir:<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
Íslands þúsund ár,<br>
Íslands þúsund ár,<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ил Алласы! Аллалы ил!<br>
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br>
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br>
Бакый гаскәрең тарафына.<br>
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br>
Мең еллар бер көндәй уза:<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''<br>
'''הַתִּקְוָה'''<br>
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br>
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br>
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br>
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br>
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br>
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br>
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br>
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br>
'''''Укылышы''''':<br>
Kol ‘od balevav p’nimah –<br>
Nefesh Yehudi homiyah<br>
Ulfa’ati mizrakh kadimah<br>
‘ayin LeTsion tsofiyah –<br>
‘od lo avdah tikvatenu<br>
Hatikvah bat sh’not alpayim:<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br>
Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br>
Төбәп күзләрне гел Сионга,<br>
Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br>
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br>
Ике мең ел аны сакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык.<br>
=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''<br>
'''Fratelli d’Italia'''<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
'''''Coro''''':<br>
Stringiamoci a coorte,<br>
Siam pronti alla morte<br>
Siam pronti alla morte:<br>
Italia chiamò! Italia chiamò!<br>
Si!!!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Italy_-_U.S._Navy_Band_(long_version).ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Италия туганнары'''<br>
Әй, туганнар, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипионың данлы очламын<br>
Таҗ итеп ул киеп алды.<br>
Олы җиңү – кайда соң ул?<br>
Ул бит безгә баш иде:<br>
Рум коллары торыннары<br>
Ил хуҗасы булсын, диде.<br>
Әй, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипио очламын<br>
Таҗ итеп ул алды.<br>
Олы җиңү – кайда?<br>
Ул безгә баш иде:<br>
Рум оныклары<br>
Хуҗа булсын, дип.<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br>
Италия дәшә! Италия дәшә!<br>
Һәй!!!<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br>
=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''<br>
'''Ӏожалла я маршо'''<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br>
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br>
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br>
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br>
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br>
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br>
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br>
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br>
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br>
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br>
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br>
(берничә куплеты яңадан кабатлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Йә үлем, йә азатлык'''<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br>
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br>
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br>
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br>
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br>
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br>
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br>
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br>
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br>
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br>
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br>
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br>
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br>
وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br>
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br>
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br>
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br>
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br>
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br>
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br>
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br>
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br>
عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br>
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br>
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br>
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br>
https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br>
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br>
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br>
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br>
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br>
Берлегем, Берлегем,<br>
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br>
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br>
Байрагым, байрагым,<br>
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br>
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br>
Өммәтем, өммәтем,<br>
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br>
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br>
Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br>
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br>
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br>
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br>
=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===
=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''<br>
'''Менің Қазақстаным'''<br>
Алтын күн аспаны,<br>
Алтын дән даласы,<br>
Ерліктің дастаны —<br>
Еліме қарашы!<br>
Ежелден ер деген,<br>
Даңқымыз шықты ғой,<br>
Намысын бермеген,<br>
Қазағым мықты ғой!<br>
'''''Қайырмасы:'''''<br>
Менің елім, менің елім,<br>
Гүлің болып егілемін,<br>
Жырың болып төгілемін, елім!<br>
Туған жерім менің —<br>
Қазақстаным!<br>
Ұрпаққа жол ашқан,<br>
Кең байтақ жерім бар.<br>
Бірлігі жарасқан,<br>
Тәуелсіз елім бар.<br>
Қарсы алған уақытты,<br>
Мәңгілік досындай.<br>
Біздің ел бақытты,<br>
Біздің ел осындай!<br>
'''''Қайырмасы.'''''<br>
https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Минем Казакъстаным'''<br>
Алтын көн асманы,<br>
Мул ашлык даласы,<br>
Батырлык дастаны —<br>
Илемә карачы!<br>
Күптәннән ир дигән<br>
Даныбыз кодрәте,<br>
Намусын бирмәгән<br>
Казагым куәте!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Минем илем, минем илем,<br>
Гөлең булып сибеләмен,<br>
Җырың булып түгеләмен, илем!<br>
Туган җирем минем —<br>
Казакъстаным!<br>
Килергә юл ачкан<br>
Чиксез киң җирем бар,<br>
Берлеге ярашкан<br>
Ирекле илем бар.<br>
Каршылый вакытны<br>
Мәңгелек дустыдай,<br>
Безнең ил — бәхетле,<br>
Безнең ил — шушындый!<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''<br>
'''Хальмг Таңһчин Частр'''<br>
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br>
Сансн тоотан күцәнә,<br>
Авта җирһлин бат җолаг<br>
Алдр һартан атхна.<br>
'''''Давтвр:'''''<br>
Улан залата хальмг улс,<br>
Улата теегән кеерүлий!<br>
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br>
Толһа менд җирһий!<br>
Олн келн-әмтнлә хамдан<br>
Уралан Таңһчин зүткнә<br>
Иньгллтин залин өндр герлд<br>
Иргч мана батрна.<br>
'''''Давтвр.'''''<br>
Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br>
Буурл теемг өснә.<br>
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br>
Сул нерән дуудулна.<br>
'''''Давтвр.'''''
https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br>
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Калмыкстан җыры'''<br>
Гүзәл туган Калмык Иле<br>
Бар даланы яктырта,<br>
Төзек тормыш дилбегәсен<br>
Көчле кулында тота.<br>
'''''Кушымта''''':<br>
Калмык халкы, алсу төскә<br>
Иркен даланы бизә!<br>
Туган йортка куәт өстәп,<br>
Имин бул син мәңгегә!<br>
Төрле телле кешеләре<br>
Алга әйди Ватанны.<br>
Дуслык нурында киләчәк<br>
Ышанычлы һәм данлы.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
Батыр-чыдам балаларың<br>
Чал даланы үстерә,<br>
Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br>
Азат исемен күтәрә.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''<br>
'''បទនគររាជ'''<br>
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br>
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br>
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br>
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br>
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br>
ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br>
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br>
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br>
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br>
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br>
គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br>
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br>
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br>
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br>
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br>
'''''Françaıse'''''<br>
'''Le Chant Royal'''<br>
1. Que le ciel protège notre Roi<br>
Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br>
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br>
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br>
Gouverne le fier et vieux Royaume.<br>
2. Les temples dorment dans la forêt,<br>
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br>
Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br>
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br>
L'Empire qui défie les années.<br>
3. Les chants montent dans les pagodes<br>
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br>
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br>
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br>
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br>
https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Мәһабәт Кыйраллык'''<br>
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br>
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br>
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br>
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br>
Шәрәфле нәсел варисы.<br>
2. Пагодалар сыенган урманга,<br>
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br>
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br>
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br>
Тиңдәш булсын ил заманга.<br>
3. Багышлаек догалар-җыруны,<br>
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br>
Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br>
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br>
Кһмер иле Моһа Ноконы.<br>
=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''<br>
1. Beramu isi pepeza,<br>
I nadi ukombozi piya;<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Tasibabu yahe dini voya<br>
tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya<br>
huvendza ya masiwa.<br>
Yatru...<br>
2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br>
Wasiwa Komori dini ndzima.<br>
Ya masiwa razaliwa,<br>
Ya masiwa yarileya,<br>
Mola nde yari sayidiya;<br>
Narike niya ndzima,<br>
Rivendze uwatwaniya,<br>
Mahaba ya dini na duniya.<br>
3. Beramu isi pepeza,<br>
Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Zisiwa zatru zi katruha:<br>
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br>
4. Tasibabu yahe dini voya<br>
Tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya,<br>
Ya huvendza, ya masiwa.<br>
https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br>
(дүртенче куплеты уйналмаган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җилферди ил байрагыбыз,<br>
Тулы бәйсезлек белгертеп;<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br>
Яшик шушы ямьле урында<br>
Туганлык, сөю хозурында.<br>
Яшик...<br>
2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br>
Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br>
Бу утрауларда туганбыз,<br>
Монда тәрбия алганбыз,<br>
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br>
Кыю, тәвәккәл булыйк,<br>
Ватан диеп җан атыйк,<br>
Динне, дөньяны без яратыйк!<br>
3. Җилферди ил байрагыбыз<br>
Алтынчы Июльдән башлап,<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Утраулары баскан тигез сафка:<br>
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br>
4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br>
Яшик шушы ямьле урында,<br>
Сөю, туганлык хозурында.<br>
'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''
=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''<br>
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br>
Va debout et jaloux de ta liberté.<br>
Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br>
Un symbole ardent de foi et d'unité.<br>
Que tous tes enfants du nord au sud,<br>
de l'est à l'ouest soient tout amour,<br>
Te servir que ce soit leur seul but,<br>
Pour remplir leur devoir toujours.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Chère patrie, terre chérie,<br>
Tu es notre seul et vrai bonheur,<br>
notre joie et notre vie,<br>
À toi l'amour et le grand honneur<br>
II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br>
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br>
Nous travaillons pour te rendre prospère,<br>
Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br>
De l'Afrique sois fidèle enfant<br>
Et progresse toujours en paix,<br>
Espérant que tes jeunes enfants<br>
T'aimeront sans bornes à jamais.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
'''RALLYING SONG'''<br>
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br>
Holy Shrine where in our midst they now repose,<br>
Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br>
On thy hills and valleys once their tillage rose.<br>
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br>
How can we ever pay thy due?<br>
Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br>
Will be to thy name ever true!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Land of Promise, land of Glory!<br>
Thou, of life and joy, our only store!<br>
Thine be honour, thine devotion,<br>
And deep endearment, for evermore.<br>
II. From Shari, from where the Mungo meanders<br>
From along the banks of lowly Boumba Stream,<br>
Muster thy sons in union close around thee,<br>
Mighty as the Buea Mountain be their team;<br>
Instil in them the love of gentle ways,<br>
Regret for errors of the past;<br>
Foster, for Mother Africa, a loyalty<br>
That true shall remain to the last.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/
https://wikiway.com/cameroon/gimn/
'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br>
=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Ô Canada!'''<br>
Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br>
Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br>
Car ton bras sait porter l’epée,<br>
Il sait porter la croix!<br>
Ton histoire est une epopée<br>
Des plus brillants exploits,<br>
Et ta valeur, de foi trempée,<br>
Protégera nos foyers et nos droits,<br>
Protégera nos foyers et nos droits.<br>
https://wikiway.com/canada/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633
'''Татар телендә'''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Ата-баба җире,<br>
Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br>
Кулларың кылыч тотарга оста,<br>
Тота белер хачны!<br>
Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br>
Җиңүләреңне колачлый.<br>
Кыю холкың, ныклы рухың, –<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны,<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны.<br>
'''''English'''''<br>
'''O Canada!'''<br>
O Canada! Our home and native land!<br>
True patriot-love in all thy sons command.<br>
With glowing hearts we see thee rise,<br>
The True North, strong and free,<br>
And stand on guard, O Canada,<br>
We stand on guard for thee.<br>
O Canada, glorious and free!<br>
We stand on guard, we stand on guard for thee.<br>
O Canada, we stand on guard for thee!<br>
https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br>
Сине сөя бар ватандашыбыз.<br>
Безнең бәхет – уңышларыңда,<br>
Тугры Төньяк – нык, азат!<br>
Без синең сагыңда, Канада,<br>
Торырбыз сине хаклап.<br>
Әй Канада, азат бул һәм данла!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''<br>
Жайхун жағасында өскен байтерек,<br>
Түби бир шақасы мың болар демек,<br>
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br>
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
Айдын келешекке шақырар заман,<br>
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br>
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br>
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br>
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br>
Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br>
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br>
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br>
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br>
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''<br>
'''Ој свијетла мајска зоро'''<br>
1. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
Волимо вас, брда тврда,<br>
И стравичне ваше кланце<br>
Који никад не познаше<br>
Срамотнога ропства ланце.<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо.<br>
2. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Док ловћенској нашој мисли<br>
Наша слога даје крила,<br>
Биће горда, биће славна<br>
Домовина наша мила.<br>
Ријека ће наших вала<br>
Ускачући у два мора,<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора,<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, якты май ае таңы'''<br>
1. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Синең намусыңның сагы,<br>
Синең намусыңның сагы.<br>
Дәһшәтле тау-кыяларың<br>
Халкым сөйгән, кадерләгән,<br>
Хурлыклы коллык богавын<br>
Илем һичкайчан кимәгән.<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
2. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Ловчен фикерләрен, эшен,<br>
Дәвамлап канатланырбыз,<br>
Горур, данлы булсын өчен,<br>
Син сөекле Ватаныбыз.<br>
Илнең дулкынлы елгасы —<br>
Ике диңгезгә ул коя,<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!<br>
Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br>
'''Oj svijetla majska zoro'''<br>
1. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
I čuvari tvog poštenja,<br>
I čuvari tvog poštenja.<br>
Volimo vas, brda tvrda,<br>
I stravične vaše klance<br>
Koji nikad ne poznaše<br>
Sramotnoga ropstva lance.<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro.<br>
2. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Dok lovćenskoj našoj misli<br>
Naša sloga daje krila,<br>
Bit će gorda, bit će slavna<br>
Domovina naša mila.<br>
Rijeka će naših vala<br>
Uskačući u dva mora<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora,<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''<br>
'''Kodirandu – Karjalu!'''<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Igäine kaunis meijän mua.<br>
Heimokanzat yhteh suat,<br>
Karjalu!<br>
Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br>
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br>
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br>
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Ozan kel elä igä kai.<br>
||: Ryndähis meijän yksi vai –<br>
Karjalu! :||<br>
Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br>
Kai eletäh salolois, järvien ies.<br>
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br>
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Runot dai pajot elos piet.<br>
Nägyy tiä päivännouzu vies,<br>
Karjalu!<br>
Päiväzen nouzu nägyy vies,<br>
Karjalu!<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha kaunis maa.<br>
Veljeskansat yhteen saa<br>
Karjala!<br>
'''''Suomeksi'''''<br>
'''Kotimaamme Karjala!'''<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala!<br>
Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br>
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br>
Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br>
ja suljin syliini mitä näin.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
||: Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala! :||<br>
Ne urhot ja sankarit laulujen –<br>
ne asuvat täällä entiselleen.<br>
Soita, soma kantele, jatku, työ!<br>
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Rahvas rehti, ahkera<br>
töin ja lauluin ikuistaa<br>
Karjala!<br>
Töin ja lauluin ylistää<br>
Karjala!<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg
https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/
'''''Tatar telendä'''''<br>
'''Tuğan yağım – Karyala!'''<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala!<br>
Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br>
Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br>
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br>
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala! :||<br>
Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br>
Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br>
Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br>
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br>
Karyala – tuğan yağım!<br>
Run-riwayät moñnarım.<br>
Cır häm xezmät uçağım,<br>
Karyala!<br>
Küräm nurlı tañnarıñ,<br>
Karyala!<br>
=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''<br>
'''Catalunya triomfant'''<br>
1. Catalunya triomfant,<br>
tornarà a ser rica i plena.<br>
Endarrera aquesta gent<br>
tan ufana i tan superba.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
2. Ara és hora, segadors.<br>
Ara és hora d'estar alerta.<br>
Per quan vingui un altre juny<br>
esmolem ben bé les eines.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra,<br>
Bon colp de falç!<br>
3. Que tremoli l'enemic<br>
en veient la nostra ensenya.<br>
Com fem caure espigues d'or,<br>
quan convé seguem cadenes.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Җиңүчән Каталония'''<br>
1. Каталония, җиңүчән,<br>
Кайтырсың мул тормышыңа.<br>
Таян батыр улларыңа,<br>
Алар горур, тәвәккәл.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
2. Сәгать сукты, уракчы,<br>
Килде урыр, орыр көннәр,<br>
Киләсе июньгә кадәр<br>
Янә кайрап куйсаңчы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
3. Калтырансын дошманнар —<br>
Горур җилфердәсен байрак.<br>
Урылган күк алтын башак,<br>
Коелып төшәр богаулар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Gens du pays'''<br>
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br>
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br>
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br>
Chacun les récolte en soi-même<br>
Aux beaux jardin du temps qui court.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour,<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour.<br>
Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br>
Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br>
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br>
Ces yeux où nos regards se mirent,<br>
C’est demain que j’avais vingt ans.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br>
Et forme un étang ou chacun peut voir<br>
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br>
Pour ces coeurs à qui je souhaite<br>
Le temps de vivre nos espoirs.<br>
'''''Chorus (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/
Жиль Виньо башкаруында
https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, ватандаш!'''<br>
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br>
Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br>
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br>
Китерер лаеклы уңыш —<br>
Гадел хөкемдар бу язмыш.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br>
Язгы кар сыман, югала эреп;<br>
Тәүге сагышның, назлы карашның<br>
Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br>
Унсигез яшьтәге кебек.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br>
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br>
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br>
Саф мәхәббәтең чагылыр —<br>
Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br>
'''''Кушымта (2)'''''.<br>
=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br>
=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''<br>
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br>
Teirake kaaini Kiribati,<br>
Anene ma te kakatonga,<br>
Tauraoi nakon te mwioko,<br>
Ma ni buokia aomata.<br>
||: Tauaninne nte raoiroi,<br>
Tangiria aomata nako. :||<br>
Reken te kabaia ma te rau,<br>
Ibuakoia kaain abara,<br>
Bon reken te nano ae banin,<br>
Ma te i-tangitangiri naba.<br>
||: Ma ni wakina te kabaia,<br>
Ma n neboa i eta abara. :||<br>
Ti butiko ngkoe Atuara,<br>
Kawakinira ao kairira,<br>
Nakon taai aika i maira,<br>
Buokira ni baim ae akoi.<br>
||: Kakabaia ara Tautaeka,<br>
Ma ake a makuri iai. :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga
https://wikiway.com/kiribati/gimn/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br>
Бас, Кирибати, аягүрә!<br>
Кушыл рухланып безнең җырга,<br>
Җаваплы бул, бурычың үтә<br>
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br>
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br>
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br>
Яшәү өчен канәгатьлектә,<br>
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br>
Чынга ашыр барча теләк тә,<br>
Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br>
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br>
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br>
Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br>
Туры юлга юнәлт халкыңны,<br>
Имин булсын киләчәгебез,<br>
Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br>
||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br>
Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br>
'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''<br>
'''Варыш поз'''<br>
Ылын-ылын Войвылын<br>
Джуджыд парма сулалö.<br>
Парма шöрын варыш поз<br>
Кыпыд горöн шыалö.<br>
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br>
Вына бордъяс шеныштлöй,<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Лачын оясы'''<br>
Бик еракта Төньякта,<br>
Тауда чыршылык тора,<br>
Кыю лачын ояда<br>
Яңгыратып кычкыра.<br>
Как канатың, гаярем,<br>
Көчле урман лачыны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны!<br>
'''''Удмурт кылын'''''<br>
'''Тылобурдо кар'''<br>
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br>
Жужыд парма сылэ.<br>
Парма шорын тылобурдо кар,<br>
Шулдыр гур силё.<br>
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br>
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)<br>
'''애국가''' (Aegukga)<br>
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br>
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br>
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br>
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br>
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br>
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br>
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br>
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br>
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)<br>
1. 아침은 빛나라 이 강산<br>
은금에 자원도 가득한<br>
이 세상 아름다운 내 조국<br>
반만년 오랜 력사에<br>
||: 찬란한 문화로 자라난<br>
슬기론 인민의 이 영광<br>
몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br>
길이 받드세 :||<br>
2. 백두산 기상을 다 안고<br>
근로의 정신은 깃들어<br>
진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br>
온 세계 앞서 나가리<br>
||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br>
인민의 뜻으로 선 나라<br>
한없이 부강하는 이 조선<br>
길이 빛내세 :||<br>
https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br>
Алтын-көмеш таң нурларында,<br>
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br>
Биш мең ел данлы тарихында<br>
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br>
Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br>
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br>
Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br>
2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br>
Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br>
Пәкту тавы рухын колачлап,<br>
Дөньялыкта алгарган чагы –<br>
||: Халык үзе тудырган илдә,<br>
Шашкын давылларны йөгәнләп.<br>
Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br>
Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br>
=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Noble Patria'''<br>
Noble Patria, tu hermosa bandera, <br>
Expresión de tu vida nos da: <br>
Bajo el límpido azul de tu cielo <br>
Blanca y pura descansa la paz.<br>
En la lucha tenaz de fecunda labor<br>
Que enrojece del hombre la faz,<br>
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br>
Eterno prestigio, estima y honor, <br>
Eterno prestigio, estima y honor. <br>
¡Salve oh tierra gentil! <br>
¡Salve oh madre de amor!<br>
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br>
Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br>
La tosca herramienta en arma trocar.<br>
¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br>
Dulce abrigo y sustento nos da.<br>
Bajo el límpido azul de tu cielo<br>
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br>
https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Затлы Ватан'''<br>
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br>
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында —<br>
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br>
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br>
Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br>
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br>
Илебез абруе һәм даны,<br>
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br>
Имин бул, затлы җир,<br>
Мәхәббәт мәкяны!<br>
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br>
Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br>
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br>
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br>
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында<br>
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br>
=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''L'Abidjanaise'''<br>
'''''Premier couplet:'''''<br>
1. Salut ô terre d’espérance,<br>
Pays de l’hospitalité!<br>
Tes légions remplies de vaillance,<br>
Ont relevé ta dignité.<br>
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br>
Fiers artisans de ta grandeur,<br>
Tous rassemblés et pour ta gloire,<br>
Te bâtiront dans le bonheur.<br>
'''''Premier refrain:'''''<br>
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br>
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br>
Notre devoir sera d’être un modèle<br>
De l’espérance promise à l’humanité<br>
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br>
La patrie de la vraie fraternité.<br>
'''''Deuxième couplet:'''''<br>
2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br>
Ô grand pays des bonnes gens !<br>
Nous apportons dans la victoire,<br>
L’hommage de nos cœurs ardents.<br>
Dans l’amitié des peuples frères,<br>
Dieu guide nous vers l’idéal,<br>
Soumise à la devise chère :<br>
Union, discipline, travail.<br>
'''''Deuxième Refrain:'''''<br>
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br>
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br>
De cœurs unis, au cours de notre vie,<br>
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br>
De cœurs unis au cours de notre vie,<br>
À tes appels nous serons tous présents.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:L'Abidjanaise_jouée_devant_Houphouët-Boigny_le_26_octobre_1992.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Абидҗан җыры'''<br>
'''''Беренче куплет:'''''<br>
Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br>
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br>
Синең гайрәтле легионнарың<br>
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br>
Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br>
Горур бөеклегең сагында,<br>
Үстерә үз Ватаны данын<br>
Җиң сызганып алар тагын да.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br>
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br>
Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br>
Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br>
Без берләштек яңа инануда<br>
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br>
'''''Икенче куплет:'''''<br>
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br>
Игелекле кешеләр иле!<br>
Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br>
Кайнар йөрәк кадерли сине.<br>
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br>
Идеалга Алла бара әйдәп,<br>
Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br>
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br>
Ярат һәм инан, атла гел алга.<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Таян намуска һәм кануннарга,<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Без әзер иңне иңгә куярга.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Vencemos o colonialismo, gritamos:<br>
abaixo o imperialismo.<br>
Terra livre, povo livre,<br>
não, não, não à exploração.<br>
Avante unidos firmes e decididos.<br>
Na luta contra o imperialismo<br>
o inimigo dos povos, até à vitória final.<br>
Pelo caminho da revolução.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк<br>
ақти бизниң қанимиз,<br>
Сән үчүн, әй юртимиз,<br>
болсун пида бу җанимиз.<br>
Қан кичип, һәм җан бирип,<br>
ахир қутулдурдуқ сини,<br>
Қәлбимиздә қутқулушқа<br>
бар иди иманимиз.<br>
Юртумиз биз йүз-көзүңни<br>
қан билән пакизлидуқ<br>
Өрлиген ялқун билән<br>
пакланди белки намимиз.<br>
Яр-и һәмдәм болди бизниң<br>
һиммәтимиз сән үчүн.<br>
Шавну шөһрәтлик иди<br>
һиммәт билән әҗдадимиз.<br>
Атиларниң җәңләри<br>
өчмәйду тарих бетидин.<br>
Нәсли қалди җәңгивар<br>
биз униң әвлади биз.<br>
Ақти қан һәм чиқти җан<br>
дүшмәндин болсун әл аман.<br>
Яшисун, миң яшисун,<br>
парлансун истиқбалимиз!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Котылу юлында'''<br>
Азатлык юлында су күк<br>
акты безнең каныбыз,<br>
Синең өчен, ил-йортыбыз,<br>
булсын фида җаныбыз.<br>
Без кан түгеп һәм җан биреп,<br>
коткарып калдык сине,<br>
Кальбебездә котылуга<br>
иманыбыз бар иде.<br>
Кан белән йөзең-күзеңне<br>
сафландырдык, йортыбыз,<br>
Үрләгән ут-ялкын белән<br>
пакьләнгәндер намыбыз.<br>
Һиммәтебез — синең өчен<br>
сөю-кайгыртуыбыз.<br>
Шанлы һәм шөһрәтле булды<br>
һиммәт белән элгәрләр,<br>
Тарихтан һич җуелмады<br>
ирешелгән җинүләр.<br>
Җиңүчән бер нәсел калды,<br>
без – дәвам итүчеләр.<br>
Акты кан һәм чыкты җан,<br>
дошманнарга әл-әман.<br>
Яшә син, мең яшә син,<br>
Киләчәгебез, нурлан!<br>
=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''<br>
('''''коса һәм зулу''''')<br>
Nkosi sikelel’ iAfrika<br>
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br>
Yizwa imithandazo yethu,<br>
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br>
('''''сото-суто''''')<br>
Morena Boloka setjhaba sa heso,<br>
O fedise dintwa la matshwenyeho,<br>
O se Boloke,<br>
O se Boloke setjhaba sa heso,<br>
Setjhaba sa South Afrika.<br>
South Afrika!<br>
('''''африкаанс''''')<br>
Uit die blou van onse hemel,<br>
Uit die diepte van ons see,<br>
Oor ons ewige gebergtes<br>
Waar die kranse antwoord gee,<br>
('''''инглиз''''')<br>
Sounds the call to come together,<br>
And united we shall stand,<br>
Let us live and strive for freedom,<br>
In South Africa our land!<br>
https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br>
Арттыр аның данын, арттыр данын,<br>
Кабул ит безнең догаларны,<br>
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br>
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br>
Юкка чыгар Син барча низагларны.<br>
Йа Илаһыбыз,<br>
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br>
Ярлыка Көньяк Африканы.<br>
Көньяк Африка!<br>
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br>
Диңгез тирәнлегеннән,<br>
Кыя-тау мәңгелегеннән<br>
Илгә бер өндәү иңә:<br>
“Бүген без иңгә-иң бастык,<br>
Уртак җырларыбыз да,<br>
Тату-тыныч тормыш корыйк<br>
Көньяк Африкабызда!”<br>
=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/
https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/
=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''La Bayamesa'''<br>
Al combate corred bayameses<br>
que la Patria os contempla orgullosa,<br>
no temáis una muerte gloriosa<br>
que morir por la Patria es vivir.<br>
'''''Coro (2)''''':<br>
En cadenas vivir es morir,<br>
en afrenta y oprobio sumidos,<br>
del clarín escuchad el sonido<br>
a las armas valientes corred.<br>
https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br>
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Байамо җыры'''<br>
Байамолылар, алга, көрәшкә –<br>
Горур Ватаннан сезгә гозер.<br>
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br>
Шәһит китү – тагын бер гомер.<br>
'''''Кушымтасы (2)''''':<br>
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br>
Хурлыклы бер җан асрау бары.<br>
Быргы авазы сугышка әйдәр,<br>
Алга, Ватан каһарманнары!<br>
=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
جوقة:<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
١<br>
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br>
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br>
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br>
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br>
جوقة<br>
۲<br>
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br>
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br>
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br>
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br>
جوقة<br>
٣<br>
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br>
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br>
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br>
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br>
جوقة<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br>
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br>
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)
'''Ватаным Күвәйт'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br>
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br>
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br>
'''I'''<br>
Иңдерелгән ата-баба чорында,<br>
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br>
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br>
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''II'''<br>
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br>
Имин яшәтергә дип җан атасың,<br>
Булдыруга ихлас итеп сакладың<br>
Игелек кораллы тормыш бинасын.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III'''<br>
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br>
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br>
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br>
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''<br>
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br>
Элибиздин жаны менен барабар.<br>
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br>
Сактап келди биздин ата-бабалар.<br>
'''''Кайырма:'''''<br>
Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br>
Азаттыктын жолунда.<br>
Өркүндөй бер, өсө бер,<br>
Өз тагдырың колуңда.<br>
Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br>
Желбиреди эркиндиктин желеги.<br>
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br>
Ыйык сактап урпактарга берели.<br>
'''''Кайырма.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br>
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br>
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br>
Саклап килгән сине ата-бабалар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Алга атла, Кыргыз Иле,<br>
Азат тормыш юлында,<br>
Иркенәя, үсә бир син,<br>
Тәкъдирең үз кулыңда!<br>
Илебезнең изге өмет, теләге —<br>
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br>
Ата-бабалардан җиткән мирасны<br>
Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br>
=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''<br>
'''Ant etkenmen'''<br>
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br>
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br>
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br>
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br>
Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br>
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br>
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br>
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br>
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br>
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br>
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br>
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br>
https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/
https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ант иттем мин'''<br>
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br>
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br>
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br>
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br>
Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br>
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br>
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br>
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br>
Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br>
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br>
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br>
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br>
'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''
=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''<br>
三民主義,吾黨所宗,<br>
以建民國,以進大同。<br>
咨爾多士,為民前鋒;<br>
夙夜匪懈,主義是從。<br>
矢勤矢勇,必信必忠;<br>
一心一德,貫徹始終。<br>
'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br>
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br>
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br>
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br>
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br>
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br>
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br>
https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br>
Ирекле илдә – хөррият;<br>
Һәрбарчабыз – якын туган,<br>
Каһарманнар иңен куйган;<br>
Бер фикердә, бер терәктә,<br>
Уртак максат – һәр йөрәктә.<br>
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br>
=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''<br>
起来!不愿作奴隶的人们,<br>
把我们血肉筑成我们的新的长城<br>
中华民族到了危险的时候,<br>
每个人被迫着发出最后的吼声<br>
起来!起来!起来!<br>
我们万众一心冒着敌人的炮火<br>
前进!前进!前进!进!<br>
'''''Пинйин транскрипциясе'''''<br>
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br>
Bǎ wǒmen de xuèròu,<br>
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br>
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br>
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br>
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br>
https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br>
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br>
Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br>
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br>
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br>
Без бит миллионнар,<br>
Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br>
'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br>
=== '''ЛАТВИЯ''' ===
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg
https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/
=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br>
Lietuva, Tėvyne mūsų<br>
Tu didvyrių žeme,<br>
Iš praeities Tavo sūnūs<br>
Te stiprybę semia.<br>
Tegul Tavo vaikai eina<br>
Vien takais dorybės,<br>
Tegul dirba Tavo naudai<br>
Ir žmonių gėrybei.<br>
Tegul saulė Lietuvoj<br>
Tamsumas prašalina,<br>
Ir šviesa, ir tiesa<br>
Mūs žingsnius telydi.<br>
Tegul meilė Lietuvos<br>
Dega mūsų širdyse,<br>
Vardan tos Lietuvos<br>
Vienybė težydi!<br>
https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg
'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br>
Литва, безнең Ватаныбыз,<br>
Бөек угланнар җире,<br>
Без илһам, кодрәт алабыз<br>
Үткәннәреңнән синең.<br>
Синең балаларың бассын<br>
Гел әхлак юлларына,<br>
Игелек кылсыннар сиңа,<br>
Кешеләр файдасына.<br>
Литва күгендәге кояш<br>
Юк итсен бар золымны,<br>
Гаделлеккә, нурга күмеп,<br>
Яктыртсын безнең юлны.<br>
Литваны сөю дөрләсен<br>
Ялкын булып йөрәктә,<br>
Литваның олы бәхете –<br>
Ул безнең бердәмлектә!<br>
=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein<br>
Lehnet sich Liechtenstein<br>
An Alpenhöh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
5. Hoch lebe Liechtenstein,<br>
Blühend am jungen Rhein,<br>
Glücklich und treu.<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei,<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei.<br>
https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/
1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br>
Рейн башланган җирдән,<br>
Альп түреннән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Кадерле Ватанын<br>
Әл-Хәким безләргә<br>
Насыйп иткән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Сөекле Ватанын<br>
Хак Тәгалә безгә<br>
Насыйп иткән.<br>
5. Лихтенштейн, мең яшә,<br>
Рейннан бәхет өстә,<br>
Гел чәчәк ат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br>
سهلنا والجبل منبت للرجال<br>
قولنا والعمل في سبيل الكمال<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br>
أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br>
شرقنا قلبه أبداً لبنان<br>
صانه ربه لمدى الأزمان<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلنا للوطن<br>
بحره برّه درّة الشرقين<br>
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br>
إسمه عزّه منذ كان الجدود<br>
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br>
كلّنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg
'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br>
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br>
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br>
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br>
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br>
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br>
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br>
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br>
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''<br>
'''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br>
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br>
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br>
Den Himmel Wäin ons mécht:<br>
Dat as onst Land, fir dat mer géif<br>
Heinidden alles won,<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
'''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br>
Vum Fridde stëll bewaacht,<br>
Sou ouni Pronk an deire Glanz<br>
Gemittlech léif et laacht;<br>
Säi Vollek frou sech soë kann,<br>
An 't si keng eidel Dreem:<br>
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br>
Wéi as 't sou gutt doheem!<br>
'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br>
Der Äärd, déi äis gedron;<br>
D’Léift huet en treie Widderhall<br>
A jidder Broscht gedon;<br>
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br>
All Wuert, dat vun er klénkt,<br>
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br>
An d’A wéi Feier blénkt<br>
'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br>
Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br>
Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br>
Vum frieme Joch a Leed;<br>
Du hues ons all als Kanner schon<br>
De fräie Geescht jo ginn,<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg
https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919
https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/
'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br>
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br>
Зауэр – таулар иңләп,<br>
Мозель йөземнәрен нурлап,<br>
Күк иңдерә ширбәт.<br>
Илемнең иминлегенә<br>
Жәл түгел һич корбан,<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
'''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br>
Яшеллектә урыны,<br>
Купшылыктан йөз чөерә –<br>
Илем шуңа нурлы.<br>
Буш сүзле булмастыр халкы,<br>
Без бәхетле, диеп.<br>
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br>
Яшибез сөенеп.<br>
'''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br>
Тауга, үзәнлеккә,<br>
Сөю, тугрылык шаңдавы,<br>
Иңә һәр күкрәккә.<br>
Артык булмас һич Ватанга<br>
Мәдхия көй-сүзләр;<br>
Күк авазы сеңә җанга,<br>
Балкып тора күзләр.<br>
'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br>
Кулың туры юлдан,<br>
Саклагыл Люксембург җирен<br>
Золым-газаплардан!<br>
Азатлык бүләгең, Тәңре,<br>
Улларың күңелендә,<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''<br>
1. Isten, áldd meg a magyart<br>
Jó kedvvel, bőséggel,<br>
Nyújts feléje védő kart,<br>
Ha küzd ellenséggel;<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
2. Őseinket felhozád<br>
Kárpát szent bércére,<br>
Általad nyert szép hazát<br>
Bendegúznak vére.<br>
S merre zúgnak habjai<br>
Tiszának, Dunának,<br>
Árpád hős magzatjai<br>
Felvirágozának.<br>
3. Értünk Kunság mezein<br>
Ért kalászt lengettél,<br>
Tokaj szőlővesszein<br>
Nektárt csepegtettél.<br>
Zászlónk gyakran plántálád<br>
Vad török sáncára,<br>
S nyögte Mátyás bús hadát<br>
Bécsnek büszke vára.<br>
4. Hajh, de bűneink miatt<br>
Gyúlt harag kebledben,<br>
S elsújtád villámidat<br>
Dörgő fellegedben,<br>
Most rabló mongol nyilát<br>
Zúgattad felettünk,<br>
Majd töröktől rabigát<br>
Vállainkra vettünk.<br>
5. Hányszor zengett ajkain<br>
Ozman vad népének<br>
Vert hadunk csonthalmain<br>
Győzedelmi ének!<br>
Hányszor támadt tenfiad<br>
Szép hazám, kebledre,<br>
S lettél magzatod miatt<br>
Magzatod hamvvedre!<br>
6. Bújt az üldözött, s felé<br>
Kard nyúlt barlangjában,<br>
Szerte nézett s nem lelé<br>
Honját e hazában,<br>
Bércre hág és völgybe száll,<br>
Bú s kétség mellette,<br>
Vérözön lábainál,<br>
S lángtenger fölette.<br>
7. Vár állott, most kőhalom,<br>
Kedv s öröm röpkedtek,<br>
Halálhörgés, siralom<br>
Zajlik már helyettek.<br>
S ah, szabadság nem virul<br>
A holtnak véréből,<br>
Kínzó rabság könnye hull<br>
Árvák hő szeméből!<br>
8. Szánd meg Isten a magyart<br>
Kit vészek hányának,<br>
Nyújts feléje védő kart<br>
Tengerén kínjának.<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/
https://wikiway.com/hungary/gimn/
(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br>
'''ГИМН'''<br>
1. Йа Ходаем, маҗарны<br>
Саклагыл, ярлыкагыл,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны,<br>
Дошманнарын гаҗиз кыл.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
2. Юл сыздың Карпат аша<br>
Маҗар бабаларына,<br>
Бирдең Ватан-гөлбакча<br>
Бәндәгуз улларына.<br>
Тиса, Дунай сулары<br>
Үтә тауларны урап, –<br>
Батыр Арпад уллары<br>
Анда мул тормыш кора.<br>
3. Кун иле җирләрендә<br>
Чайкала тук башаклар,<br>
Токай тәлгәшләреннән<br>
Тама татлы шәраблар.<br>
Безнең ту еш балкыган<br>
Төрек кирмәннәрендә,<br>
Матьяш явы сыкраткан<br>
Вена түрәләрен дә.<br>
4. Гөнаһларыбыз үче<br>
Кысты Синең күкрәкне:<br>
Аттың болыттан яшен,<br>
Күкрәттең безнең күкне.<br>
Баскын монголлар угы<br>
Очты баш өстебездә,<br>
Аннан төрек коллыгы<br>
Йөк булды җилкәбездә.<br>
5. Күпме торды яңгырап<br>
Кыргый госман гаугасы,<br>
Яугир җәсәден таптап<br>
Җиңүләр тантанасы!<br>
Күпме сине улларың,<br>
Гүзәл ил, күкрәгеңә<br>
Басып изде, кыйнады,<br>
Әйләндереп кабергә!<br>
6. Эзәрләүдән капланып<br>
Утырмасын кай өндә,<br>
Сыеныр җир тапмады<br>
Үз Ватанында бәндә.<br>
Менсә тау түбәсенә –<br>
Ут диңгезе өстендә,<br>
Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br>
Кан үзәне бар җирдә.<br>
7. Кирмән иде – таш өеме,<br>
Хозур, бәхет югалган, <br>
Афәт, үлем сөреме<br>
Ватанны чолгап алган.<br>
Аһ, мәетләр каныннан<br>
Азатлык чәчәк атмый,<br>
Илсезләр елавыннан<br>
Шатлык күз яше акмый.<br>
8. Кызган, Ходай, маҗарны<br>
Дөнья михнәтләрендә,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны<br>
Газаплар диңгезендә.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
=== '''МАЛАВИ''' ===
=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''<br>
Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br>
Rakiat hidup bersatu dan maju,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br>
Raja kita selamat bertahta,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br>
Raja kita selamat bertahta.<br>
https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg
'''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br>
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br>
Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br>
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br>
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br>
'''МОЯ СТРАНА'''<br>
Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br>
Единство и прогресс наградой дан;<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан,<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан.<br>
=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br>
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br>
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br>
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br>
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br>
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br>
https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg
Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br>
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br>
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br>
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br>
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br>
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br>
=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл тый улат<br>
Авай гай кажнылан.<br>
Шке сурт гай тый кÿлат<br>
Чыла мÿндыр марийлан.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''2.''' Сакла чот кугешнен<br>
Шке сынжым калыкна.<br>
Йомартле улмыж ден<br>
Эре тудо чаплана.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''''Тау мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br>
Ылат каждойланок.<br>
Келӓт шачмы пӧрт гань<br>
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br>
Мары халык соок.<br>
Веселӓжӹ, сӹржӓт<br>
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''''Урыс телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br>
Для каждого в судьбе.<br>
Где бы ни был – вспоминать<br>
Твой сын будет о тебе.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
'''2.''' Свою честь сохранит <br>
Народ наш на века, <br>
И дружба, как гранит, –<br>
Всегда с братьями крепка.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/
https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161
'''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br>
'''1.''' Мари Ил – ана күк,<br>
Һәркем тәкъдирендә.<br>
Кайларда йөрсәм дә,<br>
Ул минем күңелемдә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
'''2.''' Намусын саклар ул –<br>
Халкым үз җирендә.<br>
Тугандаш халыклар<br>
Дуслыгы мәңгегә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br>
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br>
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br>
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br>
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br>
'''كورال:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br>
بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br>
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br>
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br>
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br>
'''كورال'''<br>
رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br>
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br>
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br>
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br>
'''كورال'''<br>
سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br>
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br>
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br>
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br>
'''كورال'''<br>
قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br>
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br>
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br>
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br>
'''كورال'''<br>
أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br>
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br>
'''كورال النهائي:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br>
https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg
'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br>
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br>
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br>
Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br>
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br>
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br>
Гарәп бабаларың сине үстергән,<br>
Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br>
Ул биргән табигать уңыш китерде.<br>
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br>
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br>
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br>
Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br>
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br>
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br>
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br>
Галәмнең мәңгелек агачы безне<br>
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br>
'''Кушымта.'''<br>
'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br>
Киләчәк буынга сине бирәбез.<br>
'''''Соңгы кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br>
De la Paz el arcangel divino,<br>
Que en el cielo tu eterno destino<br>
Por el dedo de Dios se escríbio. <br>
Mas si osare un extrano enemigo <br>
Profanar con su planta tu suelo, <br>
Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br>
Un soldado en cada hijo te dio,<br>
Un soldado en cada hijo te dio.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg
https://wikiway.com/mexico/gimn/
'''Мексика дәүләт гимны'''<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br>
Җәбраил әмере бу, Ватан,<br>
Синең тәкъдир Ходай хозурында<br>
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br>
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br>
Дошман аяк басса, яу җитеп,<br>
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп,<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br>
=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''<br>
Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land.<br>
Now all join the chorus, let union abide.<br>
Across all Micronesia join hands on every side,<br>
Across all Micronesia join hands on every side.<br>
We all work together, with hearts, voice and hand,<br>
Till we have made these islands another promised land,<br>
Till we have made these islands another promised land.<br>
https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/
https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/
'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br>
=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لك حبي و فؤادي<br>
مصر يا أم البلاد<br>
انت غايتي والمراد<br>
وعلى كل العباد<br>
كم لنيلك من اياد<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg
https://wikiway.com/egypt/gimn/
'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br>
Багышлап иң изге догамны, догамны.<br>
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br>
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br>
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br>
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br>
Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br>
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br>
=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''<br>
Na memória de África e do Mundo<br>
Pátria bela dos que ousaram lutar.<br>
Moçambique, o teu nome é liberdade,<br>
O Sol de Junho para sempre brilhará.<br>
'''''Coro:'''''<br>
||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br>
Pedra a pedra construindo um novo dia.<br>
Milhões de braços, uma só força,<br>
Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br>
Povo unido do Rovuma ao Maputo<br>
Colhe os frutos do combate pela paz,<br>
Cresce o sonho ondulando na bandeira<br>
E vai lavrando na certeza do amanhã.<br>
'''''Coro (2)'''''.<br>
Flores brotando do chão do teu suor,<br>
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br>
Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br>
Nenhum tirano nos irá escravizar!<br>
'''''Coro (2).'''''<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
https://wikiway.com/mozambique/gimn/
'''Сөекле Ватан'''<br>
Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br>
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br>
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br>
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br>
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br>
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br>
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br>
Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br>
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br>
Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br>
Тергезә инабәтле киләчәген.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br>
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br>
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br>
Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''<br>
Limba noastră-i o comoară<br>
În adîncuri înfundată<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
Limba noastră-i foc ce arde<br>
Într-un neam, ce fără veste<br>
S-a trezit din somn de moarte<br>
Ca viteazul din poveste.<br>
Limba noastră-i numai cîntec,<br>
Doina dorurilor noastre,<br>
Roi de fulgere, ce spintec<br>
Nouri negri, zări albastre.<br>
Limba noastră-i graiul pîinii,<br>
Cînd de vînt se mişcă vara;<br>
In rostirea ei bătrînii<br>
Cu sudori sfinţit-au ţara.<br>
Limba noastră-i frunză verde,<br>
Zbuciumul din codrii veşnici,<br>
Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br>
Ai luceferilor sfeşnici.<br>
Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br>
Că vi-i limba prea săracă,<br>
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br>
Graiul ţării noastre dragă.<br>
Limba noastră-i vechi izvoade.<br>
Povestiri din alte vremuri;<br>
Şi citindu-le 'nşirate, –<br>
Te-nfiori adînc şi tremuri.<br>
Limba noastră îi aleasă<br>
Să ridice slava-n ceruri,<br>
Să ne spiue-n hram şi-acasă<br>
Veşnicele adevăruri.<br>
Limba noastra-i limbă sfîntă,<br>
Limba vechilor cazanii,<br>
Care o plîng şi care o cîntă<br>
Pe la vatra lor ţăranii.<br>
Înviaţi-vă dar graiul,<br>
Ruginit de multă vreme,<br>
Stergeţi slinul, mucegaiul<br>
Al uitării 'n care geme.<br>
Strîngeţi piatra lucitoare<br>
Ce din soare se aprinde –<br>
Şi-ţi avea în revărsare<br>
Un potop nou de cuvinte.<br>
Răsări-va o comoară<br>
În adîncuri înfundată,<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg
https://wikiway.com/moldova/gimn/
'''Безнең телебез'''<br>
Безнең тел – бакый хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
Безнең тел – дөрләгән учак:<br>
Халкым үлем йокысыннан<br>
Уянсын тормышка сусап –<br>
Әкияттәге батыр сыман.<br>
Безнең телебез җырлары,<br>
Дойналардагы сагышлар<br>
Ача якты офыкларны,<br>
Тарала кара болытлар.<br>
Безнең тел – ул икмәк теле,<br>
Җәен җилләр сызгырганы,<br>
Бабалар, җиргә тир түгеп,<br>
Мөбарәк иткәннәр аны.<br>
Безнең тел – ул яшел яфрак,<br>
Кодру урманнары шавы.<br>
Нистру бормалары качыра<br>
Йолдызлар яктысы явын.<br>
Һич ачынып зарланмагыз,<br>
Ярлы дип телегез бигрәк,<br>
Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br>
Тора илебезне бизәп.<br>
Безнең тел – ул тарихи тел,<br>
Борынгы хәлләр дастаны.<br>
Өйрән аны һәм танып бел<br>
Хакыйкатьнең ни булганын.<br>
Безнең тел ул билгеләнгән<br>
Күкләрне мактау йөзеннән –<br>
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br>
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br>
Безнең тел – изгелек нуры,<br>
Аңарда ата-бабалар<br>
Елый-елый, җырлый-җырлый<br>
Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br>
Чыгарыйк телне хәяткә,<br>
Коткарып заман явыннан,<br>
Пакьлик пычрак-күгәректән,<br>
Онытылу аһ-зарыннан.<br>
Җыйыйк кояш нурларыннан<br>
Очкын алган чакматашын, –<br>
Ургылыр тел байлыгыннан<br>
Яңа сүзләр булып ташкын.<br>
Яшәячәк бу хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br>
=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br>
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br>
Даяар монголын ариун голомт<br>
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br>
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br>
Хамаг дэлхийн шударга улстай<br>
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br>
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br>
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br>
'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br>
Өргөн түмний минь заяа түшиж<br>
Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br>
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br>
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br>
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br>
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br>
Жавхлант манай орон мандтугай.<br>
https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/
https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389
'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br>
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br>
Монголның саф учагы,<br>
Һичкем аны җиңә алмас,<br>
Мәңгегә үскән чагы.<br>
Дөньяның гадел илләре<br>
Белән бердәмлек өчен,<br>
Үстерик Ватанны биреп<br>
Йөрәк дәртен, кул көчен.<br>
'''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br>
Мирас итеп тапшырыйк,<br>
Эшчән, кыю Монгол илен<br>
Бәхет-уңышка юллыйк.<br>
Хөрмәт итеп ил туграсын,<br>
Ил язмышына таян.<br>
Алгарышта чәчәк атсын,<br>
Яшәсен бөек Ватан!<br>
=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br>
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br>
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br>
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br>
'''''Морзюлма-мороютко:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br>
Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br>
верьга кандыть прят.<br>
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br>
Секс течис тон седейс ды оймес –<br>
прок ванькс лисьмапрят.<br>
'''''Мороютко-морзюлма:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/
https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187
'''Имин бул, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br>
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br>
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br>
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Исәнме, Мордовия!<br>
Куанып яшә, Мордовия!<br>
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br>
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br>
Имин бул син, Мордовия!<br>
Җырла, җырла, Мордовия!<br>
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br>
Мәңге яшә, мәңге яшә,<br>
Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br>
'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br>
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br>
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br>
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br>
России держалась и голову гордо несла.<br>
Давали силы вольные Мокша, Сура,<br>
Ты духом была и осталась сильна и добра.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br>
=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br>
'''सयौं थुँगा फूलका'''<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br>
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br>
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br>
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br>
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br>
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br>
'''''Укылышы'''''<br>
'''Sayaű thűgā phūlkā'''<br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br>
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br>
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br>
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br>
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br>
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br>
https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br>
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br>
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br>
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br>
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br>
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br>
=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''<br>
Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br>
Frères et sœurs nous sommes<br>
Enfants d’une même Patrie le Niger<br>
Nourris de la sève des mêmes idéaux<br>
Pour un Niger de paix libre fort et uni<br>
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br>
Pour l’honneur de la Patrie<br>
Incarnons la vaillance et la persévérance<br>
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br>
Guerriers intrépides déterminés et fiers<br>
Défendons la patrie au prix de notre sang<br>
Faisons du Niger symbole de dignité<br>
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br>
Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br>
En avant pour le travail en avant pour le combat<br>
Nous demeurons debout<br>
Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br>
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br>
Pour construire ensemble<br>
Un monde de justice de paix et de progrès<br>
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br>
'''Don darajar Uban'''<br>
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br>
Yan’uwa mune<br>
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br>
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br>
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br>
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br>
Don darajar Uban<br>
Haɗa ƙarfin hali da juriya<br>
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br>
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br>
Kare kasar nan akan kudin jininmu<br>
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br>
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br>
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br>
Gaba don aikin gaba don yaƙin<br>
Mun tsaya a tsaye<br>
Dauke tutar kasarmu mai daraja<br>
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br>
Don gina tare<br>
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br>
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br>
https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/
https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/
'''Ватан горурлыгы'''<br>
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br>
Без туганнар, кардәшләр,<br>
Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br>
Уртак барчабыз идеаллары.<br>
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br>
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br>
Ватан даны иңендә<br>
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br>
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br>
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br>
Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br>
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br>
Африка омтылышларының терәге.<br>
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br>
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br>
Бердәм күтәреләбез.<br>
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br>
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br>
Бергә үсә бездә<br>
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br>
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br>
'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br>
=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''<br>
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br>
ben ik, van Duitsen bloed,<br>
den vaderland getrouwe<br>
blijf ik tot in den dood.<br>
Een Prinse van Oranje<br>
ben ik, vrij onverveerd,<br>
den Koning van Hispanje<br>
heb ik altijd geёerd.<br>
'''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br>
zijt Gij, o God mijn Heer,<br>
op U zo wil ik bouwen,<br>
verlaat mij nimmermeer.<br>
Dat ik doch vroom mag blijven,<br>
uw dienaar t’aller stond,<br>
de tirannie verdrijven<br>
die mij mijn hart doorwondt.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg
Ясалма Интеллект "җырлый"<br>
https://wikiway.com/netherlands/gimn/
'''Вилһелм җыры'''<br>
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br>
Халкым каны калебемдә,<br>
Ватаныма биргән анттан<br>
Ваз кичмәм гомеремдә.<br>
Асыл зат Оран угланы,<br>
Тугрымын намусыма,<br>
Испан кыйралына бары<br>
Хөрмәт кылам гына.<br>
'''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br>
Кодрәтле, газиз Аллам.<br>
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br>
Сиңа гына таянам.<br>
Хак тарафыңда булырмын<br>
Мәңге Синең колың:<br>
Бетсен йөрәгемне, халкымны<br>
Телгәләгән золым.<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br>
=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''<br>
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Elsker, elsker det og tenker<br>
på vår far og mor<br>
og den saganatt som senker<br>
drømme på vår jord,<br>
og den saganatt som senker,<br>
senker drømme på vår jord.<br>
'''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br>
takk din store Gud!<br>
Landet ville han beskytte,<br>
skjønt det mørkt så ud.<br>
Alt hvad fedrene har kjempet,<br>
mødrene har grett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant vår rett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant, vi vant vår rett.<br>
'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Og som fedres kamp har hevet<br>
det av nød til seir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred slår leir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred, dets fred slår leir!<br>
https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg
https://wikiway.com/norway/gimn/
'''Туган илне яратабыз'''<br>
'''1.''' Туган илне яратабыз,<br>
Урман-тауларын,<br>
Чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
Мең-мең йортларын.<br>
Туган учак – ул сөекле<br>
Ата-анабыз:<br>
Суыгында, кояшында<br>
Хозурланабыз,<br>
Суыгында, кояшында<br>
Аның хозурланабыз.<br>
'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br>
Шомлы көнеңдә<br>
Тәңре сине ярлыкады<br>
Җир итәгендә.<br>
Канлы корбан биреп кенә,<br>
Керми сугышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч тормышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч һәм мул тормышка.<br>
'''8.''' Туган илне яратабыз,<br>
урман-тауларын,<br>
чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
ак болытларын.<br>
Ата-баба көрәшкән күк,<br>
без дә дауларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
җиңү яуларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
яңа җиңү яуларбыз!<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br>
=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''پاک سرزمین شاد باد'''<br>
پاک سرزمین شاد باد<br>
كشور حسين شاد باد <br>
تو نشان عزم علیشان <br>
! ارض پاکستان <br>
مرکز یقین شاد باد <br>
پاک سرزمین کا نظام <br>
قوت اخوت عوام <br>
قوم ، ملک ، سلطنت <br>
پائندہ تابندہ باد <br>
شاد باد منزل مراد <br>
پرچم ستارہ و ہلال <br>
رہبر ترقی و کمال <br>
ترجمان ماضی شان حال <br>
! جان استقبال <br>
سایۂ خدائے ذوالجلال<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG
https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/
https://wikiway.com/pakistan/gimn/
'''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br>
Саф-пакь җирем, шатлан,<br>
Гүзәллек илем, шатлан,<br>
Син бөек ихтыярга нишан,<br>
Әйа, Пакистан!<br>
Тугры мәркәзе, шатлан!<br>
Саф-пакь җиреңдә низам,<br>
Куәтле вә егәрле гавам,<br>
Ил, милләт, дәүләт, –<br>
Мәңге балкып чәчәк ат!<br>
Шатлан изге морадыңа,<br>
Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br>
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br>
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br>
Җаның – истикъбаль!<br>
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br>
'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''<br>
O arise all you sons of this land,<br>
Let us sing of our joy to be free,<br>
Praising God and rejoicing to be<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout our name from the mountains to seas<br>
Papua New Guinea;<br>
Let us raise our voices and proclaim<br>
Papua New Guinea.<br>
Now give thanks to the good Lord above<br>
For His kindness, His wisdom and love,<br>
For this land of our fathers so free,<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout again for the whole world to hear<br>
Papua New Guinea;<br>
We're independent and we're free<br>
Papua New Guinea.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg
https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/
'''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br>
Күтәрелегез, ил уллары,<br>
Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br>
Рәхмәтле Алланы мактарга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Исемең диңгездә-тауларда —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Рухланыйк без сине хакларга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br>
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br>
Бабалар Ватаны, син азат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br>
=== '''ПАРАГВАЙ''' ===
'''Paraguayos, República o Muerte'''<br>
I. A los pueblos de América, infausto<br>
tres centurias un cetro oprimió,<br>
mas un día soberbia surgiendo,<br>
"¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br>
Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br>
ilustraron su gloria marcial;<br>
𝄆 y trozada la augusta diadema,<br>
enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br>
'''''Coro:'''''<br>
¡Paraguayos, República o muerte!<br>
Nuestro brío nos dío libertad:<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión, e igualdad.<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión e igualdad,<br>
unión e igualdad, unión e igualdad<br>.
https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga
'''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br>
...............................<br>
Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br>
=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''6.''' En su cima los Andes sostengan<br>
la bandera o pendón bicolor,<br>
Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br>
que ser libre, que ser libre,<br>
que ser libre, por siempre nos dió.<br>
A su sombra vivamos tranquilos,<br>
y al nacer por sus cumbres el sol,<br>
Renovemos el gran juramento<br>
que rendimos, que rendimos,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
Al Dios de Jacob!<br>
'''Coro:'''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''Viva El Peru!'''<br>
https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg
'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез:<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br>
ике төс байрак беркетелгән,<br>
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br>
Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br>
Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br>
Байрак белән имин тормышта без, —<br>
Кояш менгәч күк капусына,<br>
Яңартылсын илаһи догабыз,<br>
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
Ягъкуб Раббысына!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''Яшәсен Перу!'''
'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>'''
=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br>
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br>
Kiedy my żyjemy,<br>
Co nam obca przemoc wzięła,<br>
Szablą odbierzemy.<br>
'''''Refren (2):'''''<br>
Marsz, marsz Dąbrowski,<br>
Z ziemi włoskiej do Polski,<br>
Za Twoim przewodem<br>
Złączym się z narodem.<br>
'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br>
Będziem Polakami,<br>
Dał nam przykład Bonaparte,<br>
Jak zwyciężać mamy.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br>
Po szwedzkim zaborze,<br>
Dla Ojczyzny ratowania<br>
Wrócim się przez morze.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br>
Cały zapłakany:<br>
“Słuchaj jeno, pono nasi<br>
Biją w tarabany!”<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg
'''Польша әле җуелмас'''<br>
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br>
Без исән булганда,<br>
Таланганны кайтарырбыз –<br>
Кылычлар кулларда.<br>
'''''Кушымта (2):'''''<br>
Кайтчы, Домбровский,<br>
Румнан – үз җиреңә:<br>
Бердәмлек – халкыңа,<br>
Азатлык – илеңә.<br>
'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br>
Поляк булып калыйк,<br>
Һәм җиңүчән Бонапарттан<br>
Без дә үрнәк алыйк.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br>
Швед богавын ташлап,<br>
Ватаныбыз исән булыр,<br>
Без әйләнеп кайтсак.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br>
Әйтер ватандашлар:<br>
“Безнекеләр өйгә кайта,<br>
Кага барабаннар!”<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''<br>
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br>
Nação valente e imortal,<br>
Levantai hoje de novo<br>
O esplendor de Portugal!<br>
Entre as brumas da memória,<br>
Ó Pátria, sente-se a voz<br>
Dos teus egrégios avós,<br>
Que há-de guiar-te à vitória!<br>
'''''Corus:'''''<br>
Às armas, às armas!<br>
Sobre a terra, sobre o mar,<br>
Às armas, às armas!<br>
Pela Pátria lutar!<br>
Contra os canhões marchar, marchar!<br>
'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br>
À luz viva do teu céu!<br>
Brade a Europa à terra inteira:<br>
Portugal não pereceu!<br>
Beija o solo teu jucundo<br>
O Oceano, a rugir d’amor;<br>
E teu braço vencedor<br>
Deu mundos novos ao Mundo!<br>
'''''Corus.'''''<br>
'''3.''' Saudai o Sol que desponta<br>
Sobre um ridente porvir;<br>
Seja o eco de uma afronta<br>
O sinal do ressurgir.<br>
Raios dessa aurora forte<br>
São como beijos de mãe,<br>
Que nos guardam, nos sustêm,<br>
Contra as injúrias da sorte.<br>
'''''Corus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg
'''Диңгезләрдә гаярь'''<br>
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br>
Затлы һәм үлемсез милләтем,<br>
Кайтар үзең яулаганны,<br>
Португалиянең зиннәтен!<br>
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br>
Аерып хәтер томаннарын,<br>
Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br>
Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Суда, җирдә сынатма,<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Көрәш, Ватанны хакла!<br>
Һәм тупларга каршы атла!<br>
'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br>
Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br>
Җиткер дөньяга: бирешмәс<br>
Португалиябез үлемгә!<br>
Ярсып давылланган океан<br>
Изге туфрагыңны үбә;<br>
Һәм кулларың итте бүләк<br>
Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br>
Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br>
Һәм өндәсен яңарышка<br>
Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br>
Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br>
Ватан-Ана гүя назлый,<br>
Ул көч бирә безгә, саклый<br>
Язмыш кагу-сугуларыннан.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===
=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''<br>
'''Rwanda nziza'''<br>
Rwanda nziza Gihugu cyacu<br>
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br>
Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br>
Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br>
Wowe utubumbiye hamwe twese<br>
Abanyarwanda uko watubyaye<br>
Berwa, sugira, singizwa iteka.<br>
https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Гүзәл Руанда'''<br>
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br>
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br>
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br>
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br>
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br>
Сыенып бергә синең итәгеңә;<br>
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br>
'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br>
=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''<br>
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br>
În care te-adînciră barbarii de tirani,<br>
barbarii de tirani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg
'''Уян, румын!'''<br>
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br>
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br>
богау салган тиран!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br>
=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,<br>
Россия — любимая наша страна.<br>
Могучая воля, великая слава —<br>
Твоё достоянье на все времена!<br>
'''''Припев''''':<br>
Славься, Отечество наше свободное,<br>
Братских народов союз вековой,<br>
Предками данная мудрость народная!<br>
Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg
https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/
(Ясалма Интеллект "башкаруы")<br>
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br>
Русия – безнең сөекле илебез,<br>
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br>
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br>
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br>
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br>
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br>
=== '''САЛЬВАДОР''' ===
=== '''САМОА''' ===
=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''<br>
Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br>
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br>
Илинтэн арҕаа ол кустуга<br>
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br>
'''''Хос ырыата:'''''<br>
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br>
Модун Россия киэн туттуута,<br>
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br>
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br>
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br>
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br>
Элбэх омукка эрчим эбэр,<br>
Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br>
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br>
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br>
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg
'''''Татарча'''''<br>
1. Сахам җире, шәрык нурларында<br>
иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br>
җиңүләргә әйдәп баруыңда<br>
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br>
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br>
Илебезнең күрке-горурлыгы,<br>
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!
2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br>
Терек суы, бәрәкәт тулы:<br>
Гүя дуслык-куәт алкынында<br>
Халыкларга тынычлык юлы.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br>
Гасырлардан безгә юл сала.<br>
Дәвам иттек ата-баба юлын,<br>
Тугры булып калыйк без аңа.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br>
Pincez tous vos koras,<br>
Frappez les balafons !<br>
Le lion rouge a rugi.<br>
Le dompteur de la brousse<br>
D'un bond s'est élancé,<br>
Dissipant les ténèbres.<br>
Soleil sur nos terreurs,<br>
Soleil sur notre espoir.<br>
Debout, frères,<br>
Voici l'Afrique rassemblée.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Fibres de mon cœur vert.<br>
Épaule contre épaule,<br>
Mes plus que frères,<br>
O Sénégalais, debout !<br>
Unissons la mer et les sources,<br>
Unissons la steppe et la forêt !<br>
Salut Afrique mère !<br>
https://wikiway.com/senegal/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg
'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br>
Чиерт, дус, корага,<br>
Сук балафонга!<br>
Арыслан ырлады,<br>
Тик килеп ул капты<br>
Сунарчы кулына,<br>
Һәм аучы чик куйды<br>
Гасырлар золымына.<br>
Язмышын ил кора.<br>
Күтәрел, туганым, –<br>
Африка чакыра!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Саф-пакь минем җаным.<br>
Күтәрел, туганым,<br>
Куеп иңгә иңне,<br>
Үстерик без илне,<br>
Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br>
Урманнар-кырларны колачлап!<br>
Сәлам, Африка-ана!<br>
'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br>
Ущипни, друг, кора<br>
И бей в балафон!<br>
Красный лев зарычал,<br>
Охотник из кустов <br>
Прыжком его достал,<br>
Рассеяв мрак веков.<br>
Просторам нашим — свет,<br>
Надеждам нашим — взлёт,<br>
Вставайте, братья, все —<br>
Нас Африка зовёт!<br>
'''''Припев:'''''<br>
Душа моя чиста.<br>
Плечом ко плечу<br>
Вставай, сердечный друг,<br>
Ты больше мне, чем брат!<br>
Объединим недра и моря,<br>
Объединим леса и поля!<br>
Привет, Африка-мать!<br>
'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br>
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,<br>
You find an island there,<br>
So lovely small with nations free<br>
With people French and Dutch,<br>
Though talking English much,<br>
As the Saint Martin in the sea.<br>
Chorus:<br>
O sweet my Fatherland,<br>
So bright by beach and strand,<br>
With sailors on the sea and harbors free,<br>
Where the chains of mountains green,<br>
Variously in sunlight sheen.<br>
||: Oh, I love thy Paradise,<br>
Nature beauty fairly nice. :||<br>
How pretty between all green<br>
Flamboyants beaming gleam<br>
Of flowers red by sunlight set.<br>
Thy cows and sheep and goats<br>
In meadows or on the roads<br>
Thy donkeys keen I can't forget<br>
Chorus.<br>
Saint Martin, I like thy name,<br>
In which Columbus fame<br>
And memories of old are closed.<br>
For me a great delight<br>
Thy Southern Cross the night<br>
May God the Lord protect thy coast!<br>
Chorus.<br>
https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg
Дөнья түренә син бак,<br>
Бер утрауны шунда тап,<br>
Тыңла азат французлар сүзен,<br>
Нидерландча кыл син гәп,<br>
Сөйләш инглизчә күбрәк –<br>
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br>
'''Кушымта:'''<br>
Минем гүзәл Ватаным,<br>
Иркен комлы ярларың,<br>
Яңгырый азат диңгезче җыры,<br>
Яшел таулар чылбырын<br>
Яктырта кояш нуры.<br>
||: Сөям бу җир җәннәтен<br>
һәм ямьле табигатен. :||<br>
Күңелле яшеллегең,<br>
Балкышлы якты күгең,<br>
Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br>
Куй-кәҗә, сыерларың,<br>
Болыннарың, юлларың,<br>
Ишәкләрең күңелемә уңган.<br>
Кушымта.<br>
Сөям Сент-Мартин исемең –<br>
Саклый ул Колумб җисемен,<br>
Үткән заманнар фатихасын.<br>
Күңелем шатлыкка тулгач,<br>
Төнлә балкый Көньяк Хач;<br>
Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br>
Кушымта.<br>
'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br>
=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''<br>
Боже правде, ти што спасе<br>
од пропасти досад нас,<br>
чуј и одсад наше гласе<br>
и од сад нам буди спас.<br>
Моћном руком води, брани<br>
будућности српске брод!<br>
||: Боже спаси Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Сложи српску браћу драгу<br>
на свак’ дичан славан рад,<br>
слога биће пораз врагу<br>
а најјачи српству град.<br>
Нек’ на српској блиста грани<br>
братске слоге златан плод,<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Нек’ на српско ведро чело<br>
твог не падне гнева гром!<br>
Благослови Србу село<br>
поље, њиву, град и дом!<br>
Кад наступе борбе дани<br>
к’ победи ти води ход.<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Из мрачнога сину гроба<br>
српске слоге нови сјај,<br>
настало је ново доба,<br>
нову срећу, Боже дај!<br>
Отаџбину српску брани,<br>
петвековне борбе плод!<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
моли ти се српски род! :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg
https://wikiway.com/serbia/gimn/
'''Хак Тәгалә'''<br>
Хак Тәгалә, Коткаручы<br>
Афәтләрдән, үлемнән,<br>
Догабызны кабул кылчы,<br>
Йолып ал бәлаләрдән.<br>
Кодрәтең белән тәкъдир ит<br>
Киләчәген сербларның!<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Туплачы серб оланнарын,<br>
Данлы эштә һади бул,<br>
Арала бар дошманнарын,<br>
Күрсәт сербка туры юл.<br>
Серб туганлыгын камил ит,<br>
Бердәмлегебез алтын,<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серб башына яшен булып<br>
Төшмәсен һич каһәрең.<br>
Хакла серб шәһәр-авылын,<br>
Кыр-басуын, өйләрен!<br>
Чирү килсә сугыш җитеп,<br>
Серблар җиңү яуласын.<br>
Сакла, Алла, имин итеп<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серблар даны каберләрдән<br>
Калкып янә балкыр ул,<br>
Ходай, яңа дәверләрдә<br>
яңа бәхет насыйп кыл!<br>
Без, серблар, Ватанны яклап<br>
көрәштек биш гасырлар.<br>
Имин итче, Алла, сакла,<br>
Дип дога кыла серблар!<br>
=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''<br>
Mari kita rakyat Singapura,<br>
Sama-sama menuju bahagia,<br>
Cita-cita kita yang mulia.<br>
Berjaya Singapura!<br>
||: Marilah kita bersatu,<br>
Dengan semangat yang baru,<br>
Semua kita berseru:<br>
Majulah Singapura,<br>
Majulah Singapura! :||<br>
https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg
'''Сингапур, алга атла!'''<br>
Сингапурның ватандашлары без<br>
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br>
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br>
Сингапур, уңышларга!<br>
||: Бердәмлектә без булыйк,<br>
Бу халәттә рухланыйк.<br>
Өндәмәбез шул хакта:<br>
“Сингапур, алга атла,<br>
Сингапур, алга атла!” :||<br>
=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú,<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo,<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg
'''Татра өстендә яшен яшьни'''<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде,<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде.<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп,<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп.<br>
'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br>
=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''<br>
Žive vsi narodi,<br>
ki hrepéne dočakat’ dan:<br>
Da, koder sonce hodi,<br>
prepir iz sveta bo pregnan,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak.<br>
https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Исәнлек тосты'''<br>
Имин булсын, дөнья көтеп<br>
яши торган барча халык.<br>
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br>
куйган милләт кенә — алып!<br>
Бетсен җирдә сугыш,<br>
һәрбарчага булсын ирек,<br>
яшик, күршеләрне,<br>
дошман түгел, дус-иш күреп,<br>
күршеләрне якын күреп!<br>
'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''
=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''<br>
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br>
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br>
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br>
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br>
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br>
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br>
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br>
https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Яшәсен Мәлик!'''<br>
Табигың юнәлт бөек Күккә,<br>
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br>
Яшел байрак җилфердәсен,<br>
Шәһадәткә юл әйләсен.<br>
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br>
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br>
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br>
=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''<br>
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br>
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br>
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br>
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br>
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br>
I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br>
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br>
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br>
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br>
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br>
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br>
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br>
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br>
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br>
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br>
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br>
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br>
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br>
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br>
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
'''''Латин язуында (укылышы)'''''<br>
'''QOLOBAA CALANKEED'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: Qolobaa calankeedu,<br>
waa ceynoo, :||<br>
Innaga keenu waa,<br>
Cirkoo kala ee,<br>
aan caadna lahayn,<br>
Ee caashaqaye.<br>
I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br>
Naa ciidamisee, :||<br>
Carradaa keligaa<br>
adow curadee,<br>
cadceedda sideeda,<br>
caan noqo ee!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: Cashadaad dhalataa<br>
caloosheennee, :||<br>
Sidii culaygii<br>
cidaad marisee,<br>
Allow ha ku celin,<br>
"Cawooy!" dhahe ee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: Shanteena cududood<br>
Cadkii ka maqnaa :||<br>
Adow celiyow<br>
Nacaawimayee<br>
Waa calaf cimrigu<br>
Isku keen simayee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br>
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br>
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br>
||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br>
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br>
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br>
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br>
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br>
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br>
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br>
=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br>
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br>
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br>
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br>
qarannimada Soomaaliland :||<br>
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br>
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br>
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br>
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br>
||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br>
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br>
https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836
https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html
'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br>
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br>
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br>
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br>
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br>
||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br>
тоталар сине туганлыкта. :||<br>
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br>
||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br>
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br>
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br>
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br>
||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br>
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br>
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br>
'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br>
=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===
=== '''СУДАН''' ===
=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br>
1. '''OPO KONDREMAN'''<br>
Opo kondreman oen opo <br>
Sranan gron e kari oen <br>
Wans ope tata komopo <br>
Wi moes seti kondre boen <br>
Stre de f'stre wi no sa freed <br>
Gado de wi fesi man <br>
Heri libi te na dede <br>
Wi sa feti gi Sranan.<br>
'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br>
2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br>
God zij met ons Suriname <br>
Hij verheff’ons heerlijk land <br>
Hoe wij hier ook samen kwamen <br>
Aan zijn grond zijn wij verpand <br>
Werkend houden w’in gedachten <br>
Recht en waarheid maken vrij<br>
Al wat goed is te betrachten <br>
Dat geeft aan ons land waardij.<br>
https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/
Ясалма Интеллект "башкаруы"
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
'''''Тәрҗемәләре:'''''<br>
1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br>
Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br>
Сранан чакыруына,<br>
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br>
Гамең-кайгыртуыңа.<br>
Без көрәштән курыкмыйбыз,<br>
Рәһбәребез – бер Алла,<br>
Гомеребезне багышлыйбыз<br>
Ватаныбыз Срананга!<br>
2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br>
Раббыбыз Суринам белән,<br>
Күтәрә Ул дәүләтне.<br>
Бу гүзәл илдә яшәгән –<br>
Аллаһыга әҗәтле.<br>
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br>
Ирекле була һәркем,<br>
Һәр игелек гел үстерә<br>
Безнең илнең кыйммәтен<br>
'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br>
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br>
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br>
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br>
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br>
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br>
رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br>
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br>
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br>
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br>
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br>
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br>
https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg
'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br>
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br>
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br>
Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br>
Кояш тәхете — гел азат буласы.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br>
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br>
Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br>
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br>
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br>
Түгелме шәһит канының мидәде?<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br>
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br>
=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br>
High we exalt thee, realm of the free;<br>
Great is the love we have for thee;<br>
Firmly united ever we stand,<br>
Singing thy praise, O native land.<br>
We raise up our hearts and our voices on high,<br>
The hills and the valleys re-echo our cry;<br>
Blessing and peace be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
One with a faith that wisdom inspires,<br>
One with a zeal that never tires;<br>
Ever we seek to honour thy name,<br>
Ours is the labour, thine the fame.<br>
We pray that no harm on thy children may fall,<br>
That blessing and peace may descend on us all;<br>
So may we serve thee ever alone,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
Knowledge and truth our forefathers spread,<br>
Mighty the nations whom they led;<br>
Mighty they made thee, so too may we<br>
Show forth the good that is ever in thee.<br>
We pledge our devotion, our strength and our might,<br>
Thy cause to defend and to stand for thy right;<br>
All that we have be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg
'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br>
Бөеклектә ирек чишмәбез,<br>
Бердәмлектә гомер итәбез;<br>
Сөюебез бөек һәм камил,<br>
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br>
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br>
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br>
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br>
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br>
Иман рухландырган зирәклек<br>
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br>
Күңел түребездә синең нам,<br>
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br>
Имин балалар, дип дога кылабыз,<br>
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br>
Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br>
Көчле аның өндәү-нидасы;<br>
Без булганда син дә куәтле,<br>
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br>
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br>
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br>
Бар булганны сиңа тиңлибез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br>
Диёри арҷманди мо,<br>
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br>
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br>
Зи дурии замонаҳо расидаем,<br>
Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br>
Кашидаем.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Барои ному нанги мо<br>
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br>
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br>
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br>
Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br>
Канори ту.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Ту модари ягонаӣ,<br>
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br>
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br>
Зи ту саодати абад насиби мост,<br>
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br>
Ҳабиби мост.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg
'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br>
Әй, кадерле туган җирем,<br>
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br>
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br>
Яңа офык ачар заманга ирештек,<br>
Синең байрагың астында тезелештек,<br>
Тезелештек.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Безнең борынгы намыбыз –<br>
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br>
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br>
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br>
Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br>
Тугрылыгы.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Син – бердәнбер ил-анабыз,<br>
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br>
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br>
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br>
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br>
Күркәм-хәбиб.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
=== '''ТАИЛАНД''' ===
=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
'''TAHEITI NUI'''<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599
'''БӨЕК ТАИТИ'''<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===
=== '''ТАТАРСТАН''' ===
https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/
https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/
=== '''ТОГО''' ===
=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''<br>
Would God, I were the tender apple blossom,<br>
That floats and falls from off the twisted bough,<br>
To lie and faint within your silken bosom,<br>
Within your silken bosom as that does now.<br>
Or would I were a little burnish'd apple<br>
For you to pluck me, gliding by so cold,<br>
While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br>
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br>
Yea, would to God, I were among the roses,<br>
That lean to kiss you as you float between<br>
While on the lowest branch a bud uncloses<br>
A bud uncloses, to touch you, my queen.<br>
Nay, since you will not love, would I were growing<br>
A happy daisy, in the garden path<br>
That so your silver foot might press me going,<br>
Might press me going even unto death,<br>
Might press me going even unto death.<br>
https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/
https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air
'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br>
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br>
Үсәр идем агач итәгендә,<br>
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br>
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br>
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br>
Төшәр идем аяк табаныңа,<br>
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br>
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br>
Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br>
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br>
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br>
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br>
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br>
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br>
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br>
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br>
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br>
'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br>
Будь воля Бога, яблоневым цветом<br>
Я распустился б нежно на ветви,<br>
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br>
Чтоб увядать на шёлковой груди.<br>
Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br>
К ногам твоим упал бы на заре,<br>
Когда теплом лучей твой стан обласкан<br>
И прядь волос твоих златая на траве.<br>
Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br>
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br>
И жажду безответных сладких грёз<br>
Я утолю последний в жизни раз.<br>
Счастливой маргариткой у дорожки<br>
Взрасту и лягу на земную твердь,<br>
И под её серебряною ножкой<br>
Покорно обрету желанную мной смерть,<br>
Покорно обрету желанную мной смерть...<br>
'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br>
=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/
=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''<br>
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br>
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br>
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br>
O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br>
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br>
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br>
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br>
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br>
https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg
'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br>
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br>
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br>
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br>
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br>
Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br>
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br>
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br>
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br>
'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br>
=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br>
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br>
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br>
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br>
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br>
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br>
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br>
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg
'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br>
Бабалар рухы яши күңелемдә.<br>
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br>
Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br>
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br>
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br>
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br>
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br>
Духом предков отважных славны сыны,<br>
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br>
Символ великой нейтральной страны!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Един мой народ, и по жилам племён<br>
Течёт предков кровь – нетленная весть,<br>
Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br>
Сохраним и умножим славу и честь!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br>
=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===
=== '''ТУВАЛУ''' ===
=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''<br>
Арт-арттың оваазынга<br>
дажын салып чалбарган,<br>
Таңды, Саян ыдыынга<br>
Агын өргээн тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Өгбелерим чуртунда<br>
Өлчей тарып иженген,<br>
Өткүт хөөмей ырынга<br>
Өөрүп талаан тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Аймак чоннар бүлези<br>
Акы-дуңма найыралдыг,<br>
Депшилгеже чүткүлдүг<br>
Демниг чурттуг тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Мен – тыва мен!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg
https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/
'''Мин – тывалы'''<br>
Изге үткел оваасына<br>
Таш салганда догалы –<br>
Таңды, Саян тауларына<br>
Аклык өргән тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Ата-баба Ватанында<br>
Үз бәхетенә юл салып,<br>
Дәртле хөмәй җырларына<br>
Сокланам мин – тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Хөр гаиләдә халыклар<br>
Бер-берсенең туганы;<br>
Алгарышка юл тоткан<br>
Бердәм илле тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Мин – тывалы!<br>
Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br>
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br>
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br>
=== '''УГАНДА''' ===
=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)<br>
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br>
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br>
Юг ӟардон вуэ музъемам.<br>
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br>
Кужымед пыӵа ёзвиям.<br>
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br>
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br>
Россиен ӵош кайгуын но данын<br>
Тон, Удмуртие мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
Рус телендә (рәсми)<br>
'''Гимн Удмуртской Республики'''<br>
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br>
Новый день встречает земля,<br>
Реет твой Флаг над простором равнин,<br>
О Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
2. Краше тебя нет на свете земли,<br>
Широки леса и поля,<br>
Весть о тебе вдаль несут журавли,<br>
Славься, Родина моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
3. Каму и Волгу питала века<br>
Родников живая вода,<br>
В горе и славе с Россией всегда<br>
Ты, Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg
Удмурт тексты тәрҗемәсе<br>
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br>
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br>
Җир-суны назлый ил таңы,<br>
Рух терәге — җилферди Байрагың,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br>
Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br>
Сине мактап каңгылдый торналар,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br>
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br>
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br>
Ил белән, Удмуртиям!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''<br>
Ще не вмерли України і слава, і воля,<br>
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br>
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br>
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga
https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/
'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br>
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br>
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br>
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br>
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br>
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br>
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br>
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br>
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br>
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
De este don sacrosanto la gloria<br>
Merecimos tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
También libertad!<br>
También libertad!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/
https://wikiway.com/uruguay/gimn/
'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br>
Без лаеклы, залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br>
=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә<br>
'''HEN WLAD FY NHADAU'''<br>
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br>
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br>
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br>
Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br>
Cytgan:<br>
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br>
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br>
O bydded i'r hen iaith barhau.<br>
2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br>
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br>
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br>
Ei nentydd, afonydd, i mi.<br>
Cytgan.<br>
3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br>
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br>
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br>
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br>
Cytgan.<br>
https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078
https://vk.com/video-38514064_456250360
'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br>
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br>
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br>
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br>
Ирек өчен кан койганнар.<br>
Кушымта:<br>
Илем, турылыклы мин аңа;<br>
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br>
Борынгы тел яшәр тагын да.<br>
2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br>
Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br>
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br>
Һәр җырда алар шаңдавы.<br>
Кушымта.<br>
3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br>
Ә борынгы Кымру телебез исән;<br>
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br>
Илемнең арфасы тынмас.<br>
Кушымта.<br>
Инглиз телендә<br>
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br>
1. The land of my fathers is dear unto me,<br>
Old land where the minstrels are honored and free;<br>
Its warring defenders so gallant and brave,<br>
For freedom their life’s blood they gave.<br>
Refrain:<br>
Home, home, true am I to home,<br>
While seas secure the land so pure,<br>
O may the old language endure.<br>
* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br>
=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә<br>
'''LA RENAISSANCE'''<br>
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br>
Reprends ton droit au respect, à la vie!<br>
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br>
Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br>
Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br>
Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br>
Et pour franchir cette étape nouvelle,<br>
De nos ancêtres la voix nous appelle.<br>
Chorus:<br>
Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br>
Dans le respect du droit dans l'unité,<br>
Brisant la misère et la tyrannie,<br>
Brandissant l’étendard de la Patrie.<br>
Санго телендә<br>
'''E ZINGO'''<br>
Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br>
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br>
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br>
Me fadësô, mo ke na kürü gô<br>
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br>
Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br>
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br>
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br>
Chorus:<br>
E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br>
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br>
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br>
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br>
https://wikiway.com/car/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386
'''ЯҢАРЫШ'''<br>
Үзәк Африка, банту бишеге!<br>
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br>
Күптән көлкегә калган, изелеп,<br>
Золым богавын ватып ташладың.<br>
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br>
Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br>
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br>
Ата-бабаның гозер-нидасы.<br>
Кушымта:<br>
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br>
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br>
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br>
Ватан байрагы, горур җилфердә!<br>
=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br>
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br>
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br>
Меҳрибон!<br>
Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br>
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br>
Хор:<br>
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br>
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br>
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br>
Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br>
2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br>
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br>
Зўр қанот!<br>
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br>
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br>
Хор.<br>
https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg
'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br>
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br>
Миһербан!<br>
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br>
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br>
Кушымта:<br>
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br>
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br>
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br>
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br>
2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br>
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br>
Зур канат!<br>
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br>
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br>
Кушымта.
* '''Мәшгаль''' — факел.<br>
'''Гимнның тарихы'''<br>
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br>
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br>
=== '''ҮРДҮН''' ===
=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br>
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br>
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br>
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br>
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br>
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br>
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br>
II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br>
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br>
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br>
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br>
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br>
at eg verji Føroyar, mítt land.<br>
III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br>
Hin heilagi friður mær falli í lut!<br>
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br>
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br>
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br>
ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br>
https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg
=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә<br>
'''God bless Fiji!'''<br>
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
As we stand united under noble banner blue.<br>
And we honour and defend the cause of freedom ever,<br>
Onward march together,<br>
God bless Fiji!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br>
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br>
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br>
May God bless Fiji, forevermore!<br>
'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br>
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br>
Onward march together, God bless Fiji.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Фиджи телендә<br>
'''Meda Dau Doka'''<br>
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br>
E ra sa dau tiko kina na savasava<br>
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br>
Biu na i tovo tawa savasava<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br>
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br>
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br>
Me oti kina na i tovo ca<br>
'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br>
Ni yavala me savasava na vanua<br>
Ni kakua ni vosota na dukadukali<br>
Ka me da sa qai biuta vakadua<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg
=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''<br>
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br>
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br>
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br>
Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br>
Sa dagat at bundok,<br>
Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br>
May dilag ang tula<br>
At awit sa paglayang minamahal.<br>
Ang kislap ng watawat moy<br>
Tagumpay na nagniningning.<br>
Ang bituin at araw niya<br>
Kailan pa may di magdidilim<br>
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br>
Buhay ay langit sa piling mo.<br>
Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br>
Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br>
https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg
'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br>
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br>
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br>
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br>
Илбасарларга бирелмәслек алып.<br>
Диңгез дә, таулар да<br>
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br>
Дан җырлыйлар сиңа,<br>
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br>
Синең байрагыңның очкыннары —<br>
Бөек җиңүләрдән,<br>
Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br>
Мәңгелек сүнмәс ямь.<br>
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br>
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br>
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br>
Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br>
=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''<br>
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br>
soi, sana kultainen!<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
'''VÅRT LAND'''<br>
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br>
ljud högt, o dyra ord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg
'''ТУГАН ЯГЫМ'''<br>
Әй, Суоми, туган ягым,<br>
Горур яңгырый атың!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br>
(''перевод Александра Блока'')<br>
Наш край, наш край, наш край родной, —<br>
О, звук, всех громче слов!<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br>
=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''<br>
Allons, enfants de la Patrie,<br>
Le jour de gloire est arrivé,<br>
Contre nous de la tyrannie<br>
L’étendard sanglant est levé,<br>
L’étendard sanglant est levé!<br>
Entendez vous dans nos campagnes<br>
Mugir ces féroces soldats?<br>
Ils viennent jusque dans vos bras,<br>
Égorger nos fils, nos compagnes!<br>
Refrain:<br>
||: Aux armes citoyens!<br>
Formez vos bataillons!<br>
Marchons, marchons,<br>
Qu’ un sang impur<br>
Abreuve nos sillons. :||<br>
https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg
'''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br>
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br>
Данлы көннәр якынлашты,<br>
Безгә каршы явыз тирания<br>
Канлы байракларын асты,<br>
Канлы байракларын асты!<br>
Күрәсезме, безнең авылларда<br>
Тупас солдатлар ни кыра? —<br>
Безнең кул җиткәнне көтеп,<br>
Йорт-җирләребездә узына!<br>
Кушымта:<br>
||: Корал тотып кулга,<br>
Басыгыз сафларга!<br>
Алга, яуга —<br>
Дошман каны<br>
Аксын басуларга! :||<br>
Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br>
=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст<br>
'''የዜግነት ክብር'''<br>
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br>
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br>
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br>
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br>
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br>
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br>
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br>
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br>
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br>
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br>
Латин транскрипциясе<br>
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br>
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br>
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br>
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br>
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br>
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br>
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br>
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br>
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br>
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br>
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br>
https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg
Тәрҗемәсе<br>
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br>
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br>
Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br>
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br>
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br>
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br>
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br>
Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br>
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br>
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br>
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br>
'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br>
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br>
=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===
=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br>
जनगणमन-अधिनायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br>
द्राविड़ उत्कल बंग<br>
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br>
उच्छलजलधितरंग<br>
तव शुभ नामे जागे,<br>
तव शुभ आशिष मागे<br>
गाहे तव जयगाथा।<br>
जनगणमंगलदायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
जय हे, जय हे, जय हे,<br>
जय जय जय जय हे।।<br>
'''''Укылышы:'''''<br>
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br>
Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br>
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br>
Drāviṛa-Utkala Baṅga<br>
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br>
Ucchala jaladhi taraṅga<br>
Tava śubha nāmē jāgē,<br>
tava śubhāśīṣa māṅgē<br>
gāhē tava jaya gāthā.<br>
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br>
Bhārata bhāgya vidhātā.<br>
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br>
jaya jaya jaya jaya hē.<br>
https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg
Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче,<br>
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br>
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br>
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br>
Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br>
Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br>
Дулкын кагып, Һинд океаны.<br>
Син иминлек, өмет бирүче,<br>
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче.<br>
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br>
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br>
'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''<br>
Lijepa naša domovino,<br>
Oj, junačka zemljo mila,<br>
Stare slave djedovino,<br>
Da bi vazda sretna bila!<br>
Mila kano si nam slavna,<br>
Mila si nam ti jedina,<br>
Mila kuda si nam ravna,<br>
Mila kuda si planina!<br>
Teci, Dravo, Savo, teci,<br>
Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br>
Sinje more, svijetu reci<br>
Da svoj narod Hrvat ljubi<br>
Dok mu njive sunce grije,<br>
Dok mu hrašće bura vije,<br>
Dok mu mrtve grobak krije,<br>
Dok mu živo srce bije!<br>
https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg
'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br>
Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br>
Әй, каһарман, сөекле ил,<br>
Ата-бабадан даныбыз,<br>
Мәңгелеккә бул син имин.<br>
Газиз синең данлы чагың,<br>
Газиз синең бердәмлегең,<br>
Газиз мәһабәт тауларың,<br>
Газиз ямьле үзәнлегең.<br>
Драва ага, Сава ага,<br>
Дунай-елга көче арта,<br>
Күк диңгез сөйли дөньяга:<br>
Һорват Ватанын ярата —<br>
Кояш җирне җылытканда,<br>
Имәннәрне җил бөккәндә,<br>
Адәм зат гүргә ашканда,<br>
Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br>
=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''<br>
'''La Tchadienne'''<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br>
Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br>
Ta liberté naîtra de ton courage.<br>
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br>
Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br>
Que tes voisins admirent tes enfants.<br>
Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br>
Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Чадлылар җыры'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br>
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br>
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br>
Ач күзләрең киләчәгеңә.<br>
Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br>
Таң калдырсын Җирне балаларың.<br>
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br>
Сиңа карап, сөенсен картларың.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''<br>
'''Kde domov můj?'''<br>
Kde domov můj? Kde domov můj? <br>
Voda hučí po lučinách, <br>
bory šumí po skalinách, <br>
v sadě skví se jara květ, <br>
zemský ráj to na pohled! <br>
A to jest ta krásná země, <br>
země česká, domov můj,<br>
země česká, domov můj!<br>
https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg
'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br>
Кайда минем туган йортым?<br>
Qayda minem tuğan yortım?<br>
Sular ağa bolınnarda,<br>
Urman şawlıy taw-qıyada,<br>
Şaw çäçäktä ul yazın –<br>
Ocmaxlar qayda tağın!<br>
Güzällektä tuğan yortım,<br>
Çex cirendä uçağım,<br>
Çex cirendä uçağım. <br>
'''''Deutsch'''''<br>
'''Wo ist mein Heim?'''<br>
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br>
Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br>
Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br>
Wo ein Eden uns entzückt, <br>
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br>
Dieses Land, so schön vor allen, <br>
Böhmen ist mein Heimatland, <br>
Böhmen ist mein Heimatland!<br>
'''''Русский перевод'''''<br>
'''Где он, мой дом?'''<br>
Где он, мой дом, где он, дом мой?<br>
Вода журчит там на лугах, <br>
Боры шумят там на скалах<br>
И сады цветут весной –<br>
На поверку, рай земной! <br>
Вот прекрасная Отчизна –<br>
Земля чешская, дом мой,<br>
Земля чешская, дом мой.<br>
=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''<br>
Puro, Chile, es tu cielo azulado<br>
Puras brisas te cruzan también.<br>
Y tu campo de flores bordado<br>
Es la copia feliz del Edén.<br>
Majestuosa es la blanca montaña<br>
Que te dio por baluarte el Señor<br>
Que te dio por baluarte el Señor,<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Dulce Patria, recibe los votos<br>
Con que Chile en tus aras juró:<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión.<br>
https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg
'''Чили милли гимны'''<br>
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br>
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br>
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br>
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br>
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br>
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br>
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Изге Ватан, Чили дога-антын<br>
Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br>
“Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын”.<br>
'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br>
=== '''ЧУАШСТАН''' ===
'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br>
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br>
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br>
Хушса юрламалли:<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br>
Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br>
Атте–анне ӑс панӑ чух,<br>
Чун савӑнать, чӗре сикет,<br>
Татах та нумай пурнас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br>
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Татах та хастар пулас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg
'''ТУГАН ҖИР'''<br>
1. Язгы дөнья уянган чак,<br>
Һәвәс көннәр җылынган чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Ил турында җырлыйсы килә.<br>
Кушымта:<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Сөйгән илем, изге Анам.<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br>
2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br>
Ата-ана үгет бирә,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Әле озак яшисе килә.<br>
Кушымта.<br>
3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br>
Чуашлар күмәкләшкән чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Эшчән-уңган буласы килә.<br>
Кушымта.<br>
=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''<br>
Trittst im Morgenrot daher,<br>
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br>
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br>
Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br>
Betet, freie Schweizer betet.<br>
Eure fromme Seele ahnt,<br>
Eure fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Kommst im Abendglühn daher,<br>
Find’ ich Dich im Sternenheer,<br>
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br>
In des Himmels lichten Räumen<br>
Kann ich froh und selig träumen;<br>
Denn die fromme Seele ahnt,<br>
Denn die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Ziehst im Nebelflor daher,<br>
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br>
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br>
Aus dem grauen Luftgebilde<br>
Bricht die Sonne klar und milde,<br>
Und die fromme Seele ahnt,<br>
Und die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Fährst im wilden Sturm daher,<br>
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br>
Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br>
In Gewitternacht und Grauen<br>
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br>
Ja, die fromme Seele ahnt,<br>
Ja, die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/
Алман тексты тәрҗемәсе<br>
'''Швейцария догасы'''<br>
Килсәң таң шәфәгындә,<br>
Күрәм нур диңгезендә,<br>
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br>
Альп карлары алсулана,<br>
Азат бәндәләр догада,<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Кичке эңгер-меңгердә<br>
Табам күкләр түрендә<br>
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br>
Хыялларда күккә ашып,<br>
Шат күңелле уйга батып,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Күк өртелсә томанга,<br>
Эзлим Сине болытта,<br>
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br>
Соры пәрдәләрне ертып,<br>
Ягымлы нур сипсә кояш,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Бураннар кар ураса,<br>
Безгә терәк-ышаныч,<br>
И Яралтучы, Коткаручы!<br>
Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br>
Сиңа гына сыгынабыз!<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br>
'''Cantique suisse'''<br>
Sur nos monts, quand le soleil<br>
Annonce un brillant réveil,<br>
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br>
Les beautés de la Patrie<br>
Parlent à l’âme attendrie:<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux.<br>
Lorsqu’un doux rayon du soir<br>
Joue encore dans le bois noir,<br>
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br>
Loin des vains bruits de la plaine<br>
L’âme en paix est plus sereine;<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux. <br>
Lorsque dans la sombre nuit<br>
La foudre éclate avec bruit,<br>
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br>
Dans l’orage et la détresse, <br>
Il est notre forteresse.<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Dieu nous bénira des cieux,<br>
Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
Des grands monts vient le secours,<br>
Suisse! espère en Dieu toujours!<br>
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br>
Sur l’autel de la partrie<br>
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br>
C’est le trésor précieux, <br>
C’est le trésor précieux<br>
Que Dieu nous bénira des cieux,<br>
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943
Француз тексты тәрҗемәсе<br>
'''Кояш таулар өстендә'''<br>
Уяныгыз! дигәндә,<br>
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br>
Ватаныбыз күркәмлеге<br>
Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догабыз,<br>
Ихлас күңел түре догабыз.<br>
Кичен шәфәкъ нурлары<br>
Урманнарны яктыртса,<br>
Тәңре хозурында без бәхетле.<br>
Ыгы-зыгысыз үзәндә<br>
Тыныч җаннар да борчусыз;<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догасы,<br>
Ихлас күңел түре догасы.<br>
Яшен яшьнәсә төнлә,<br>
Күк күкрәсә, җил купса,<br>
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br>
Ул, авырлыклар килгәндә,<br>
Ышанычлы терәгебез.<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br>
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br>
Безнең иминлек – Күктән,<br>
Илһам алыйк Тәңредән!<br>
Ата-баба күк сакла динне!<br>
Ватанга багышла җаның,<br>
Тапкан малың, хезмәтеңне!<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br>
Бәхет Алладан иңә,<br>
Безнең бәхет Алладан иңә.<br>
Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br>
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''<br>
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br>
Du tysta, du glädjerika sköna!<br>
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br>
Du tronar på minnen från fornstora dar,<br>
då ärat ditt namn flög över jorden.<br>
Jag vet att du är och du blir vad du var.<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br>
https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg
'''Борынгы азат илем'''<br>
Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br>
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br>
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br>
Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br>
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br>
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''<br>
1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br>
en samfälld och en enkel sång,<br>
som går till konungen fram!<br>
Var honom trofast och hans ätt,<br>
gör kronan på hans hjässa lätt,<br>
och all din tro till honom sätt,<br>
du folk av frejdad stam!<br>
5. Du himlens Herre, med oss var,<br>
som förr du med oss varit har,<br>
och liva på vår strand<br>
det gamla lynnets art igen<br>
hos sveakungen och hans män.<br>
Och låt din ande vila än<br>
utöver nordanland!<br>
https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945
'''Кыйрал җыры'''<br>
1. Шведлар йөрәге түреннән<br>
гади генә бер җыр иңгән,<br>
яд итеп кыйралын!<br>
Бул син кыйралыңа тугры,<br>
булсын аның таҗы нурлы,<br>
аның нәселе данлыклы,<br>
әй, ирекле кавем!<br>
5. Ашкач та күкләргә җаның,<br>
газиз булсын сиңа халкың, —<br>
һәм Свея җирендә<br>
тормыш янә кабатлансын,<br>
борынгы рух гел саклансын.<br>
Синең җаның хозурлансын<br>
Төньяк иле өстендә.<br>
'''Королевская песня'''<br>
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br>
1. В сердцах у шведов как-то раз<br>
Родился гимн без пышных фраз,<br>
Пусть к королю придёт.<br>
Ему ты верностью плати,<br>
Короны тяжесть сократи,<br>
И с верою в него цвети,<br>
Прославленный народ!<br>
5. И после смерти с нами будь,<br>
Как прежде, укажи нам путь,<br>
Едины мы с тобой.<br>
Дух древний в нас с тобой сидит,<br>
О свеях память он хранит…<br>
Пускай душа твоя парит<br>
Над северной землёй.<br>
=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә<br>
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br>
O Fhlùr na h-Albann,<br>
cuin a chì sinn<br>
an seòrsa laoich<br>
a sheas gu bàs 'son<br>
am bileag feòir is fraoich,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin?<br>
Na cnuic tha lomnochd<br>
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br>
am fearann caillte<br>
dan tug na seòid ud gràdh,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaigh<br>
air chaochladh smaoin.<br>
Tha 'n eachdraidh dùinte<br>
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br>
is faodaidh sinn èirigh<br>
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin<br>
Инглиз телендә<br>
'''FLOWER OF SCOTLAND'''<br>
O flower of Scotland<br>
When will we see<br>
Your like again<br>
That fought and died for<br>
Your wee bit hill and glen<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
The hills are bare now<br>
And autumn leaves lie thick and still<br>
O'er land that is lost now<br>
Which those so dearly held<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
Those days are passed now<br>
And in the past they must remain<br>
But we can still rise now<br>
And be the nation again<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland
https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467
'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br>
Шотланд Чәчәге,<br>
кайчан кабат<br>
күрербез илнең,<br>
җан фида кылып,<br>
Эдвардны җиңгән<br>
Һилл-Гленн кебек булганын?<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Бу калкулыклар<br>
шыр ялангач,<br>
яфрак коела,<br>
кайчандыр көзен<br>
Эдвардны җиңеп,<br>
югалган ил өстенә.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Ул көннәр – күптән<br>
үткән заман,<br>
без әле кабат<br>
күтәрелә алабыз –<br>
Эдвардны җиңгән<br>
шул кыю милләт булып.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип<br>
'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br>
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br>
=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә<br>
ශ්රී ලංකා මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
සුන්දර සිරිබරිනී<br>
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br>
ධාන්ය ධනය නෙක<br>
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්යා<br>
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br>
ජීවනයේ මාතා<br>
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
ඔබ වේ අප විද්යා<br>
ඔබ මය අප සත්යා<br>
ඔබ වේ අප ශක්ති<br>
අප හද තුළ භක්තී<br>
ඔබ අප ආලෝකේ<br>
අපගේ අනුප්රාණේ<br>
ඔබ අප ජීවන වේ<br>
අප මුක්තිය ඔබ වේ<br>
නව ජීවන දෙමිනේ<br>
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br>
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br>
යනු මැන ජය භූමී කරා<br>
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br>
යමු යමු වී නොපමා<br>
ප්රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
Укылышы:<br>
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Sundara siribarinī<br>
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br>
Dhānya dhanaya neka<br>
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br>
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br>
Jīvanayē mātā<br>
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br>
Namō namō mātā,<br>
apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Oba vē apa vidyā<br>
Oba maya apa satyā<br>
Oba vē apa shakti<br>
Apa hada tuḷa bhaktī<br>
Oba apa ālōkē<br>
Apagē anuprāṇē<br>
Oba apa jīvana vē<br>
Apa muktiya oba vē<br>
Nava jīvana demine<br>
Nitina apa pubudu karan mātā<br>
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br>
Yanu mæna jaya bhūmī karā<br>
Eka mavakage daru kæla bævinā<br>
Yamu yamu vī nopamā<br>
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br>
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/
https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga
Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br>
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br>
................................
=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
2. Los primeros los hijos del suelo<br>
Que soberbio, el Pichincha decora<br>
Te aclamaron por siempre señora<br>
Y vertieron su sangre por ti.<br>
Dios miró y a septó el holocausto<br>
Y esa sangre fue germen fecundo<br>
De otros héroes que atónito el mundo<br>
Vió en tu torno a millares surgir,<br>
a millares surgir, a millares surgir.<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3
'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br>
'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br>
Кушымта:<br>
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br>
Дан сиңа, сиңа дан!<br>
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br>
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә,<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә.<br>
2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br>
Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br>
Синең өчен алар кан койган,<br>
Сине хаким итеп таныткан.<br>
Алла кабул иткән бу корбанны,<br>
Кальбеңә яралгы булганны,<br>
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br>
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br>
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br>
Кушымта.<br>
* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br>
=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br>
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br>
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br>
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br>
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br>
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br>
ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br>
ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br>
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br>
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br>
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br>
'''''Гарәп телендә'''''<br>
||: إرتريا إرتريا إرتريا<br>
قد دحرت بغيظهم أعداءها<br>
وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br>
مع الأعداء قد مرت من عهود<br>
غدا اسمها معجزة الصمود<br>
فخر المكافحين في إرتريا<br>
قد برهنت أن العلا لها<br>
إرتريا إرتريا<br>
تبوأت مكانها بين الأمم<br>
بإصرارنا الذي جنى التحرير<br>
سننجز البناء والتعمير<br>
لتزدهر وتلبس الوقار<br>
تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br>
||: إرتريا إرتريا<br>
تبوات مكانها بين الأمم :||<br>
https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg
||: Эритра, Эритра, Эритра,<br>
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br>
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br>
Һәрдаим тугры теләгенә,<br>
Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br>
Горурлык терәге, Эритра<br>
Хаклык өстенлеген раслап тора.<br>
Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br>
Фидакарьлек илгә юл салды,<br>
Ватан яңарышка юл алды,<br>
Бурычы итеп алгарышын,<br>
Уңган халык барысын булдыра.<br>
||: Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br>
=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br>
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br>
kui kaunis oled sa!<br>
Ei leia mina iial teal<br>
see suure, laia ilma peal,<br>
mis mul nii armas oleks ka,<br>
kui sa, mu isamaa!<br>
Sa oled mind ju sünnitand<br>
ja üles kasvatand;<br>
sind tänan mina alati<br>
ja jään sull’ truuiks surmani,<br>
mul kõige armsam oled sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
Su üle Jumal valvaku,<br>
mu armas isamaa!<br>
Ta olgu sinu kaitseja<br>
ja võtku rohkest õnnista,<br>
mis iial ette võtad sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/
https://wikiway.com/estonia/gimn/
'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br>
Илем, бәхет-куанычым,<br>
кадерлем, багалмам!<br>
Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br>
Кая барып тезләнсәм дә,<br>
синдәй гүзәлне табалмам,<br>
әй сөекле Ватан!<br>
Син тудырдың, син үстердең<br>
анам кебек мине;<br>
сиңа мәңге мин бурычлы,<br>
гүргә кадәр турылыклы,<br>
рәхмәт укып сөям сине,<br>
газиз туган илем!<br>
Нигъмәтеннән аермасын<br>
Ходай сине, илем!<br>
Хак Тәгалә ярлыкасын,<br>
бөтен дөньяда хуплансын<br>
һәр ниятең, изге эшең,<br>
газиз туган илем!<br>
=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE<br>
'''I.''' Eternal Father, bless our land<br>
Guard us with Thy mighty hand<br>
Keep us free from evil powers<br>
Be our light through countless hours<br>
To our leaders, Great Defender,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
'''II.''' Teach us true respect for all<br>
Stir response to duty's call<br>
Strengthen us the weak to cherish<br>
Give us vision lest we perish<br>
Knowledge send us, Heavenly Father,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/
https://wikiway.com/jamaica/gimn/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''<br>
'''AOTEAROA'''<br>
1. E Ihoā Atua,<br>
O ngā iwi mātou rā,<br>
Āta whakarangona;<br>
Me aroha noa.<br>
Kia hua ko te pai;<br>
Kia tau tō atawhai;<br>
Manaakitia mai<br>
Aotearoa.<br>
'''''Инглиз телендә'''''<br>
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br>
1. God of nations! at Thy feet<br>
In the bonds of love we meet,<br>
Hear our voices, we entreat,<br>
God defend our Free Land.<br>
Guard Pacific's triple star,<br>
From the shafts of strife and war,<br>
Make her praises heard afar,<br>
God defend New Zealand!<br>
https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
'''АОТЕАРОА'''<br>
Әй Тәңребез, Аллабыз,<br>
Тик Сиңа табынабыз,<br>
Таң иле милләте без —<br>
Сиңа мәхәббәтебез.<br>
Илне муллыкта яшәт,<br>
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br>
Сакла гел иминлектә<br>
Аотеароаны.<br>
'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br>
=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br>
'''君が代 (Kimi gayo)'''<br>
きみがよは (Kimi gayo wa)<br>
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br>
さざれいしの (Sazare iśi-no)<br>
いわおとなりて (Iwao to narite)<br>
こけのむすまで (Koke-no musu made)<br>
https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/
https://my.mail.ru/music/search/君が代
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Галиҗәнап хакимлеге'''<br>
Мең еллар без бәхетле;<br>
Нәселең булсын тәхетле<br>
Вак ташлар<br>
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br>
Итәкләрендә мүк үскәнче.<br>
eg10d7ok67uer6h2h7ml4kyfor8aciv
5936253
5936252
2026-06-04T02:11:49Z
LiebSinger
60321
/* ПАРАГВАЙ */
5936253
wikitext
text/x-wiki
== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==
'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br>
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br>
=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br>
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br>
Уара уда, Аԥсынра!<br>
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br>
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br>
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br>
Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br>
Рада, Раида, Рарира!<br>
Рада, Рерама, Рерашьа!<br>
Нарҭаа риира-зиироу<br>
Афырхацәа Ран-Гәашьа<br>
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br>
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br>
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br>
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br>
Аишьцәа, шәнеибац!<br>
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br>
Ҳазшаз илаԥш<br>
Ҳхыуп иаҳхымшәо<br>
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br>
Игылеит ҳамра,<br>
Иақәым ҭашәара!<br>
Урылагәырӷьа,<br>
Анра-ахшара,<br>
Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br>
https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg
=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br>
'''''English'''''<br>
Australians all let us rejoice<br>
For we are one and free;<br>
We’ve golden soil and wealth for toil,<br>
Our home is girt by sea;<br>
Our land abounds in nature’s gifts,<br>
Of beauty rich and rare;<br>
In history’s page let every stage,<br>
Advance Australia Fair!<br>
In joyful strains then let us sing:<br>
“Advance Australia Fair!”<br>
Beneath our radiant southern Cross,<br>
We’ll toil with hearts and hands;<br>
To make this Commonwealth of ours<br>
Renowned of all the lands;<br>
For those who’ve come across the seas<br>
We’ve boundless plains to share;<br>
With courage let us all combine<br>
To advance Australia fair.<br>
In joyful strains then let us sing<br>
«Advance Australia fair!»<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
https://wikiway.com/australia/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Хезмәт куеп, алтын җирне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа,<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Land der Berge, Land am Strome'''<br>
Land der Berge, Land am Strome,<br>
Land der Äcker, Land der Dome,<br>
Land der Hämmer, zukunftreich:<br>
Heimat grosser Töchter und Söhne,<br>
Volk, begnadet für das Schöne,<br>
Vielgerühmtes Österreich,<br>
Vielgerühmtes Österreich.<br>
Heiss umfehdet, wild umstritten,<br>
Liegst dem Erdteil du inmitten,<br>
Einem starken Herzen gleich.<br>
Hast seit frühen Ahnentagen<br>
Hoher Sendung Last getragen,<br>
Vielgeprüftes Österreich,<br>
Vielgeprüftes Österreich.<br>
Mutig in die neuen Zeiten,<br>
Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br>
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br>
Einig laß in Jubelchören,<br>
Vaterland, dir Treue schwören,<br>
Vielgeliebtes Österreich,<br>
Vielgeliebtes Österreich!<br>
https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg
https://wikiway.com/austria/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br>
Таулар һәм дәрьялар иле,<br>
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br>
Килер көнгә мәдхия;<br>
Олы шәхесләр Ватаны,<br>
Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия.<br>
Дәгъва-яуларны күп күргән,<br>
Урыны кыйтга түреннән –<br>
Куәтле йөрәк гүя;<br>
Ул борынгы заманнардан<br>
Бөек максатка юлланган –<br>
Күп сыналган Австрия,<br>
Күп сыналган Австрия.<br>
Яңа чорга кыю атлый,<br>
Иреккә инабәт саклый<br>
Һәм хезмәткә баш ия!<br>
Туганнар бердәмлегендә,<br>
Безнең тугрылык гаһдендә –<br>
Сөекле ил Австрия,<br>
Сөекле ил Австрия!<br>
=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''<br>
Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br>
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br>
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br>
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Minlərlə can qurban oldu, <br>
Sinən hərbə meydan oldu! <br>
Hüququndan keçən əsgər! <br>
Hərə bir qəhrəman oldu! <br>
Sən olasan gülüstan, <br>
Sənə hər an can qurban! <br>
Sənə min bir məhəbbət <br>
Sinəmdə tutmuş məkan!<br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Bayrağını yüksəltməyə, <br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Cümlə gənclər müştaqdır! <br>
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/
https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/
https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/
'''''Татар телендә'''''<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br>
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br>
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Җирең хәрби мәйдан булды,<br>
Меңләгәннәр корбан булды!<br>
Синең хаклыгыңны яклап,<br>
Барчасы каһарман булды!<br>
Син булсын дип гөлстан,<br>
Сиңа һәрбер җан корбан!<br>
Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br>
Йөрәктә тотам мәкян!<br>
Намусыңны керләмәскә,<br>
Байрагыңны кимсетмәскә,<br>
Намусыңны керләмәскә<br>
Барча яшьләр җан аткан!<br>
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)<br>
'''''Në shqip'''''<br>
'''Himni i Flamurit'''<br>
Rreth flamurit të përbashkuar<br>
Me një dëshir’ e një qëllim,<br>
Të gjith’ atje duke u betuar<br>
Të lidhim besën për shpëtim.<br>
Chorus (2):<br>
Prej lufte veç ai largohet<br>
Që është lindur tradhëtor,<br>
Kush është burrë nuk frikësohet,<br>
Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br>
https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Байрак гимны'''<br>
Байрак астында без берләштек<br>
Уртак теләкләр-максатларда,<br>
Ант иттек без, көрәшергә дип<br>
Азатлыгыбызны якларга.<br>
Кушымта (2):<br>
Читләшер бу изге көрәштән<br>
Сатлык булып туган гына,<br>
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br>
Шәһит булыр ил хакына.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Auferstanden aus Ruinen...'''<br>
Auferstanden aus Ruinen<br>
und der Zukunft zugewandt,<br>
laßt uns Dir zum Guten dienen,<br>
Deutschland, einig Vaterland.<br>
Alte Not gilt es zu zwingen,<br>
und wir zwingen sie vereint,<br>
denn es muß uns doch gelingen,<br>
daß die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
Glück und Friede sei beschieden<br>
Deutschland, unserm Vaterland,<br>
alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br>
reicht den Völkern eure Hand.<br>
Wenn wir brüderlich uns einen,<br>
schlagen wir des Volkes Feind,<br>
laßt das Licht des Friedens scheinen,<br>
daß nie eine Mutter mehr<br>
ihren Sohn beweint,<br>
ihren Sohn beweint.<br>
Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br>
lernt und schafft wie nie zuvor,<br>
und der eig’nen Kraft vertrauend<br>
steigt ein frei Geschlecht empor.<br>
Deutsche Jugend, bestes Streben<br>
unsres Volks in dir vereint,<br>
wirst du Deutschlands neues Leben.<br>
Und die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br>
Хәрабәдән күтәрелеп,<br>
киләчәккә юл тоткан,<br>
без Сиңа итик игелек,<br>
Алмания, бердәм Ватан.<br>
Бердәм булгач, барча киртә<br>
юкка чыга бүген дә, –<br>
һәм безнең кулдан бу килә;<br>
кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
Ураз-бәхет насыйп булсын<br>
алманнар Ватанына,<br>
дуслык кулларын ул сузсын<br>
дөнья халыкларына.<br>
Туганнарча бердәмлектә<br>
җиңеп халык дошманын,<br>
яшик хөрлек-иминлектә, –<br>
ана, улын югалтып,<br>
һич еламасын,<br>
һич еламасын.<br>
Иҗат итеп, белем алып,<br>
йортлар салыйк, җир сөрик,<br>
үз көчебезгә таянып,<br>
яңа буын үстерик.<br>
Алман яшьләре, гавамның<br>
омтылышлары – сездә,<br>
сез – киләчәге Ватанның.<br>
Кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Für das deutsche Vaterland.<br>
Danach laßt uns alle streben<br>
Brüderlich mit Herz und Hand.<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Sind des Glückes Unterpfand.<br>
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/
https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Алман җирендә хаким.<br>
Изге туганлык хисләрен<br>
Йөртсен күңeлендә һәркем.<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Безнең бәхет солтаны.<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''<br>
Кӧк теҥери јылдыстар,<br>
Улу, јайым Кан-Алтай.<br>
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br>
Агару, јебрен Алтай.<br>
Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br>
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br>
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br>
Ӧчӱп калар учуры јок.<br>
Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br>
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br>
Элен чактарга корула,<br>
Россияла бис јажына.<br>
Алтай!<br>
https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg
Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Күк йөзендә йолдызлар,<br>
Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br>
Өчтүбә, урманлы таулар –<br>
Борынгы, изге Алтай.<br>
Өч түбәле Хан-Алтай,<br>
Юк янтык булган чагы.<br>
Мәңгелек ут янган җирнең<br>
Юк сүрелер учагы.<br>
Алтай – без үскән төбәк,<br>
Алтай – мәңгелек терәк.<br>
Гомерлек бу язмышыбыз,<br>
Русиядә тормышыбыз.<br>
Алтай!<br>
=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''<br>
'''The Star-Spangled Banner'''<br>
Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br>
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br>
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br>
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br>
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br>
Gave proof through the night that our flag was still there. <br>
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave? <br>
On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br>
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br>
What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br>
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br>
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br>
In fully glory reflected, now shines on the stream: <br>
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave. <br>
And where is that band who so vauntingly swore <br>
That the havoc of war and the battle’s confusion <br>
A home and a country should leave us no more! <br>
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br>
No refuge could save the hireling and slave <br>
From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br>
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave!<br>
Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br>
Between their loved home and the war’s desolation: <br>
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br>
Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br>
Then conquer we must, when our cause it is just. <br>
And this be our motto: “In God is our trust”. <br>
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave.<br>
https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br>
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br>
Без аны данладык кич кояш батканда?<br>
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br>
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br>
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br>
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br>
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br>
Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br>
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br>
Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br>
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br>
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br>
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br>
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br>
Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br>
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br>
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br>
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br>
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br>
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br>
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br>
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br>
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br>
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br>
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br>
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br>
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
=== '''АНГОЛА''' ===
=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''<br>
'''El Gran Carlemany'''<br>
El gran Carlemany, mon pare,<br>
dels alarbs em deslliurà,<br>
I del cel vida em donà,<br>
de Meritxell, la gran Mare.<br>
Princesa nasquí i Pubilla<br>
entre dues nacions, neutral;<br>
sols resto l'única filla,<br>
de l'imperi Carlemany.<br>
Creient i lliure onze segles,<br>
creient i lliure vull ser.<br>
Siguin els furs mos tutors<br>
i mos Prínceps defensors!<br>
I mos Prínceps defensors!<br>
https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/
https://wikiway.com/andorra/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Бөек Карл'''<br>
Гарәпләрдән азат иткән<br>
Бөек Карл, газиз атам,<br>
Һәм күктән бүләк иңдергән<br>
Меричель, изге анам.<br>
Кыйрал кызы булып тудым –<br>
Ике халыкка бердән;<br>
Ялгыз варис булып калдым<br>
Бөек Карл дәүләтеннән.<br>
Азат, диндар унбер гасыр,<br>
Шул халәттә калсамчы.<br>
Кануннар булсын яклаучым,<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''<br>
We thy sons and daughters stand<br>
Strong and firm in<br>
Peace or danger<br>
To safe-guard our Native Land<br>
We commit ourselves to building<br>
A true nation brave and free;<br>
Ever striving, ever seeking,<br>
Dwell in love and unity<br>
Raise the standard! Raise it boldly!<br>
Answer now to duty’s call<br>
To the service of thy country,<br>
Sparing nothing, giving all;<br>
Gird your loins and join the battle<br>
‘Gainst fear, hate and poverty,<br>
Each endeavouring, all achieving,<br>
Live in peace where man is free.<br>
God of nations, let Thy blessings<br>
Fall upon this land of ours;<br>
Rain and sunshine ever sending,<br>
Fill her fields with crops and flowers;<br>
We her children do implore Thee,<br>
Give us strength, faith, loyalty,<br>
Never failing, all enduring<br>
To defend her liberty.<br>
https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/
=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''<br>
'''¡Oid mortales!'''<br>
¡Oid mortales! el grito sagrado:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Oid el ruido de rotas cadenas:<br>
Ved en trono a la noble Igualdad.<br>
¡Ya su trono dignísimo abrieron<br>
Las provincias unidas del Sud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
'''''Refren''''':<br>
Sean eternos los laureles<br>
Que supimos conseguir,<br>
Que supimos conseguir.<br>
Coronados de gloria vivamos<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir!<br>
https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg
'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br>
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br>
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br>
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br>
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br>
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br>
Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br>
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
Уңышларга ирешәбез,<br>
Булсын ил мәңгелектә,<br>
Булсын ил мәңгелектә.<br>
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br>
=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''<br>
(гарәп тексты транскрипциясе)<br>
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br>
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br>
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br>
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br>
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br>
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br>
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br>
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br>
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br>
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br>
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br>
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br>
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br>
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br>
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br>
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br>
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br>
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br>
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br>
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br>
Qad madadnā laka yā majdu yadā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg
https://wikiway.com/algeria/gimn/
'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br>
Барысын да юк итүче яшен белән,<br>
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br>
Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br>
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br>
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br>
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br>
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br>
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br>
Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br>
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br>
Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br>
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br>
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br>
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Батырларыбыз төзер батальоннар,<br>
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br>
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br>
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br>
“Азатлык фронты”на турылыклы<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br>
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br>
Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br>
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br>
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br>
=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''<br>
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br>
Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br>
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br>
Csaba királyfi, csillagösvényen!<br>
'''''Refrén (2):'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br>
Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br>
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br>
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br>
'''''Refrén:'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg
'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br>
Язмышлар безне йөртми кайда гына<br>
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br>
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br>
Алып чык аны йолдызлы юлга.<br>
'''''Кушымтасы (2):'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
Маҗар телле кавемнәр арасында<br>
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br>
Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br>
Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br>
=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''<br>
'''Մեր Հայրենիք'''<br>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br>
Որ ապրել է դարեդար<br>
Յուր որդիքը արդ կանչում են<br>
Ազատ, անկախ Հայաստան։<br>
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br>
Որ իմ ձեռքով գործեցի<br>
Գիշերները ես քուն չեղայ,<br>
Արտասուքով լվացի։<br>
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br>
Նուիրական մեր նշան<br>
Թող փողփողի թշնամու դեմ<br>
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br>
Ամենայն տեղ մահը մի է<br>
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br>
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br>
Ազատության կը զոհվի։<br>
https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Безнең Ватаныбыз'''<br>
Безнең азат Ватаныбыз –<br>
Яшьтәш ул гасырларга,<br>
Балаларын чакыра бүген<br>
Ирекле Әрмәнстанга.<br>
Менә сиңа байрак, абый,<br>
Үз кулым белән тектем,<br>
Төннәр буена йокламый,<br>
Күз яшьләремне түктем.<br>
Кара әле өч төс туга –<br>
Безнең изге тамгабыз,<br>
Балкып торсын бар дошманга<br>
Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br>
Юктыр узмыш язмышлардан,<br>
Кеше үлә бер генә,<br>
Халкына җан фида булган –<br>
Изгелектә мәңгегә.<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود'''<br>
دا وطن افغانستان دى<br>
دا عزت د هر افغان دى<br>
كور د سولې، كور د تورې<br>
هر بچى يې قهرمان دى<br>
دا وطن د ټولو كور دى<br>
د بلوڅو، د ازبكو<br>
د پښتون او هزارهوو<br>
د تركمنو، د تاجكو<br>
ور سره عرب، ګوجر دي<br>
پاميريان، نورستانيان<br>
براهوي دي، قزلباش دي<br>
هم ايماق، هم پشايان<br>
دا هيواد به تل ځلېږي<br>
لكه لمر پر شنه آسمان<br>
په سينې كې د آسيا به<br>
لكه زړه وي جاويدان<br>
نوم د حق مو دى رهبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
Укылышы:<br>
'''Milli surud'''<br>
Dā watan Afgānistān dai,<br>
dā izat də har Afgān dai<br>
Kor də sor, kor də ture,<br>
har bačai ye qahramān dai<br>
Dā watan də ttolo kor dai,<br>
də Baločo, də Uzbəko<br>
də Pax̌tun aw Hazārawo,<br>
də Turkməno, də Tāǰəko<br>
Wər sara Arəb, Guǰər di,<br>
Pāmiryān, Nuristānyān<br>
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br>
ham Aymāq, ham Pašāyān<br>
Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br>
ləka lmar pər šnə āsmān<br>
Pə sine ke də Āsyā ba,<br>
ləka zrrə wi ǰāwidān<br>
Num də haq mo dai rahbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar<br>
https://wikiway.com/afganistan/gimn/
https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/
'''Милли суруд'''<br>
Бу ил — безнең Әфганстан,<br>
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br>
Солых җире, кылыч җире,<br>
Һәр улы аның каһарман.<br>
Күп кавем илгә ватандар:<br>
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br>
Һәм пуштуннар, һазаралар,<br>
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br>
Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br>
Памирлылар, нурстанлылар,<br>
Кызылбашлар, браһүиләр,<br>
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br>
Балкыр ил дөнья күгендә<br>
Галәмдәге Кояш кебек,<br>
Азиянең иң түрендә<br>
Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br>
Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس:<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
۱<br>
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br>
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br>
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br>
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br>
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۲<br>
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۳<br>
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۴<br>
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br>
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br>
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br>
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br>
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
𝄇 کورس 𝄆<br>
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br>
https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169
'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
I<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
II<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
III<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
IV<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны...<br>
=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br>
deutsche Erde, Vaterland!<br>
Über deinen weiten Gauen<br>
ruhe Seine Segenshand!<br>
||:Er behüte deine Fluren,<br>
schirme deiner Städte Bau<br>
Und erhalte dir die Farben<br>
Seines Himmels, weiß und blau!:||<br>
2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br>
dass wir, uns’rer Väter wert,<br>
fest in Eintracht und in Frieden<br>
bauen uns’res Glückes Herd!<br>
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br>
einig uns ein jeder schau<br>
und den alten Ruhm bewähre<br>
unser Banner, weiß und blau!:||<br>
https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg
'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br>
Ходай Байар илен яклый,<br>
Алман нәселе Ватанын,<br>
Киң җирләребез сагында –<br>
Аның кодрәт калканы!<br>
||:Иминлектә ил-көнебез,<br>
Шәһәрләр төзелеше,<br>
Безнең ак-зәңгәр байракта –<br>
Изге күкләрнең төсе.:||<br>
Ходай Байар халкын саклый,<br>
Без – бабалар мирасын,<br>
Бердәмлектә, татулыкта<br>
Корып бәхет оясын.<br>
||:Байар халкы, алман нәселе!<br>
Ходай биргән байлыгың:<br>
Борынгы даның сурәте – <br>
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br>
=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br>
Gora ta Gora Euzkadi,<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari.<br>
Areitz bat Bizkaian da<br>
Zar sendo sindo<br>
bera ta bere lagia lakua.<br>
Areitz gainean dogu<br>
gurutza deuna<br>
beti geure goi buru.<br>
Abestu gora Euzkadi<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari!<br>
https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br>
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Баск халкы гимны'''<br>
Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br>
мактау-дан бөек<br>
Кодрәт иясе Аллага!<br>
Бискайяда, яр буенда,<br>
изге Синдо күле янында<br>
имән — борынгы, нык.<br>
Бу имәндә нурлар сибеп<br>
изге хач балкый —<br>
өметебез символы.<br>
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br>
мактау һәм дан<br>
кодрәт иясе Аллага!”<br>
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Gernikako Arbola'''<br>
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br>
Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br>
Eman ta zabal zazu munduan frutua<br>
adoratzen zaitugu arbola santua.<br>
Mila urte inguru da esaten dutela<br>
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br>
Zaude bada zutikan orain da denbora<br>
eroritzen bazera arras galdu gera.<br>
2. Ez zera eroriko arbola maitea<br>
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br>
Laurok hartuko degu zurekin partea<br>
pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br>
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br>
jarri gaitezen danok laister belauniko.<br>
Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br>
arbola biziko da orain eta gero.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br>
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Герника Агачы'''<br>
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br>
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br>
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br>
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br>
халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br>
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br>
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br>
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br>
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br>
2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br>
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br>
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br>
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br>
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br>
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br>
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br>
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br>
=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br>
March on to glory, your bright banners waving high.<br>
See how the world marks the manner of your bearing!<br>
Pledge to excel through love and unity.<br>
Pressing onward, march together<br>
to a common loftier goal;<br>
Steady sunward, tho’ the weather<br>
hide the wide and treachrous shoal.<br>
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br>
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br>
March on, Bahamaland.<br>
https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga
=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''<br>
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br>
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br>
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br>
Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br>
Еңеү яулап алға бараhың.<br>
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br>
Һинең ғорур рухлы байрағың.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br>
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br>
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br>
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg
'''''татар телендә'''''<br>
Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br>
Халкыбызның изге Ватаны,<br>
Чал Уралдан калка бар тарафка<br>
Туган илнең тыныч ал таңы.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br>
Җиңү яулап алга барасың. <br>
Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br>
Синең горур рухлы байрагың.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Республикам, йолдыз булып балкы син,<br>
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br>
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br>
Туган телдә тынмас җырыбыз.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''<br>
<u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br>
Илләтсу башланган урманнар,<br>
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br>
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br>
Зур бүләк якташлар, туганнар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br>
Халыклар дуслыгы терәге,<br>
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br>
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br>
Иделгә ашкына суларың.<br>
Дөньяга танылган улларың.<br>
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br>
Иң тәмле икмәкле районым.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Таң ата, уяна туган як.<br>
Яңгырый иртәнге моң-азан.<br>
Бу җирне яраткан изге зат.<br>
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''''Олыкмарий йылмеште'''''<br>
<u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br>
Чодыра дене ялым эртен,<br>
Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br>
Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br>
Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Ик еш семын келшен илена.<br>
Ойго ден куаннам пайлена.<br>
Куш, чаплане, шумбел мландына,<br>
Чон шепка — Параньга кундымна!<br>
Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br>
Рвезе тукым шарналын ила.<br>
Перкем налше киндетым акла,<br>
Родо-влакшем эн порын сийла.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Эр кынелын, пашаш каена,<br>
Торшымаш ден лумет нолтена.<br>
Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br>
Шочмо мланде тудлан таушта.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''''На русском языке'''''<br>
<u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br>
Обнимая деревни, поля<br>
Протекает Илеть и Ноля.<br>
Край родной, в этих дивных местах<br>
Развернул Сабантуй торжества.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Братской дружбой единой сильна<br>
Ты для славы великой дана.<br>
Будь всех краше, богаче, мила,<br>
Параньгинская наша земля!<br>
Сыновей, дочерей имена<br>
Помнит с гордостью, знает страна<br>
С чудным вкусом ржаные хлеба -<br>
Угощаешь соседей любя.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Над землей встала зорька светла,<br>
Ждут нас свершенья, дела.<br>
Всем, кому мать-земля так мила,<br>
Благодарность, почет и хвала.<br>
'''''Припев.'''''<br>
=== '''БӘХРӘЙН''' ===
https://wikiway.com/bahrain/gimn/
=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Мы, беларусы'''<br>
Мы, беларусы – мірныя людзі,<br>
Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br>
Шчыра сябруем, сілы гартуем<br>
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br>
Прыпеў:<br>
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br>
Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Разам з братамі мужна вякамі<br>
Мы баранілі родны парог,<br>
У бітвах за волю, бітвах за долю<br>
Свой здабывалі сцяг перамог!<br>
Прыпеў.<br>
Дружба народаў — сіла народаў,<br>
Наш запаветны, сонечны шлях.<br>
Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br>
Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br>
Прыпеў.<br>
https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br>
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без, белоруслар'''<br>
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br>
Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br>
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br>
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br>
Кушымтасы:<br>
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br>
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Туганнар белән гасырлар буе<br>
Ватаныбызны бергә сакладык,<br>
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br>
Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br>
Кушымтасы.<br>
Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br>
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br>
Горур җилфердә илебез күгендә,<br>
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br>
Кушымтасы.<br>
=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Магутны Божа'''<br>
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br>
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br>
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br>
Рассып праменьнi свае хвалы.<br>
Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br>
На хлеб штодзённы, на родны край.<br>
Павагу, сiлу i велiч веры<br>
Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br>
Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br>
Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br>
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br>
Краiну нашу i наш народ!<br>
https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/
https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кодрәтле Алла'''<br>
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br>
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br>
Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br>
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br>
Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br>
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br>
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br>
Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br>
Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br>
Булсын балалар игелекле.<br>
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br>
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br>
=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===
https://wikiway.com/belgium/gimn/
=== '''БЕЛИЗ''' ===
=== '''БЕНИН''' ===
=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''<br>
'''Мила Родино'''<br>
Горда Стара Планина,<br>
до ней Дунава синей,<br>
сълнце Тракия огрява,<br>
над Пирина пламеней.<br>
Припев (2):<br>
О мило!<br>
Мила Родино,<br>
ти си земен рай,<br>
твойта хубост, твойта прелест,<br>
ах, те нямат край.<br>
https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br>
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br>
'''''татар телендә'''''<br>
'''Сөекле Ватаным'''<br>
Горур Иске Планина,<br>
Ага зәңгәрсу Дунай,<br>
Кояш Фракияне нурлый,<br>
Пирин өстендә балкый.<br>
Кушымтасы (2):<br>
Сөеклем!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Син – җир җәннәте,<br>
Күркәмлегең, гүзәллегең –<br>
Бакый халәтең.<br>
=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''<br>
'''Himno Nacional de Bolivia'''<br>
1. Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelos.<br>
Es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso,<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
De la Patria, el alto nombre,<br>
en glorioso esplendor conservemos.<br>
Y en sus aras de nuevo juremos:<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br>
cuyo heroico valor y firmeza,<br>
conquistaron las glorias que empieza<br>
hoy Bolivia feliz a gozar.<br>
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br>
a remotas edades transmitan,<br>
y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
3. Aquí alzó la justicia su trono<br>
que la vil opresión desconoce,<br>
y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, Libertad, Libertad.<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
que ha debido a Bolívar su nombre<br>
es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
4. Si extranjero poder alqún día<br>
sojuzgar a Bolivia intentare,<br>
al destino fatal se prepare<br>
que amenaza a soberbio invasor.<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
hayan mil y mil veces jurado:<br>
morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
Morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/
https://wikiway.com/bolivia/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Боливия милли гимны'''<br>
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br>
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br>
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br>
Көрәшеп коллыктан котылды.<br>
Үткән көннәр быргы тавышын,<br>
Сугышның коточкыч даулашын<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Без исемен бөек тотканда,<br>
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br>
Ант итәбез Аллаһ каршында:<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Мәңгелек дан батырларыбызга,<br>
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br>
Ирек яулады Ватаныбызга,<br>
Боливиягә — бәхет ләззәте.<br>
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br>
Уеп гасырларга озатыйк,<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br>
Явыз җәберләүне санга сукмады,<br>
Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br>
Боливарның исеме куелган.<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан,<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br>
Боливияне буйсындырырга,<br>
Туры килер тәкәббер баскынга<br>
Хурлыклы язмышын татырга:<br>
Бөек Боливарның торыннары<br>
Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===
https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/
https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg
'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br>
=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә<br>
'''Fatshe leno la rona'''<br>
'''I.''' Fatshe leno la rona<br>
Ke mpho ya Modimo,<br>
Ke boswa jwa borraetsho;<br>
a le nne ka kagiso.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br>
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br>
Re kopanele go direla<br>
Lefatshe la rona.<br>
'''II.''' 'Ina lentle la tumo<br>
la tšhaba ya Botswana,<br>
Ka kutlwano le kagisano,<br>
e bopagantswe mmogo.<br>
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br>
Инглиз телендә<br>
'''This Land of Ours'''<br>
'''I.''' Blessed be this noble land,<br>
Gift to us from God's strong hand,<br>
Heritage our fathers left to us.<br>
May it always be at peace.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Awake, awake, O men, awake!<br>
And women close beside them stand,<br>
Together we'll work and serve<br>
This land, this happy land!<br>
'''II.''' Word of beauty and of fame,<br>
The name Botswana to us came.<br>
Through our unity and harmony,<br>
We'll remain at peace as one.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/
https://wikiway.com/botsvana/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg
'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br>
...........................
=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''<br>
'''God save the King''' *<br>
God save our gracious King!<br>
Long live our noble King!<br>
God save the King!<br>
Send him victorious,<br>
Happy and glorious,<br>
Long to reign over us:<br>
God save the King!<br>
https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алла, сакла патшаны'''<br>
Алла, сакла аны,<br>
Күрекле патшаны,<br>
Алла, сакла!<br>
Җиңүләр бүләк ит,<br>
Данлы, бәхетле ит,<br>
Хакимебез дип хакла,<br>
Алла, сакла!<br>
* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br>
=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''<br>
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br>
de um povo heroico o brado retumbante.<br>
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br>
brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br>
Se o penhor dessa igualdade,<br>
conseguimos conquistar com braço forte!<br>
Em teu seio, ó Liberdade,<br>
desafia o nosso peito a própria morte!<br>
Ó Pátria amada,<br>
idolatrada,<br>
salve, salve!<br>
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br>
de amor e de esperança à terra desce.<br>
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br>
a imagem do Cruzeiro resplandece.<br>
Gigante pela própria natureza<br>
És belo, és forte, impávido colosso<br>
E o teu futuro espelha essa grandeza<br>
Coro:<br>
Terra adorada<br>
Entre outras mil<br>
és tu, Brasil,<br>
ó Pátria amada<br>
Dos filhos deste solo és mãe gentil<br>
Pátria amada,<br>
Brasil! Brasil! Brasil!<br>
https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/
Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br>
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''
'''''Татар телендә'''''<br>
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br>
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br>
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br>
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br>
Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br>
Бу куәтле куллар белән казандык,<br>
Каршы алырбыз үлем сәгатен<br>
Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Кодрәт ал Хактан,<br>
Имин бул син!<br>
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br>
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br>
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br>
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br>
Табигать үзе тудырган гигантсың;<br>
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br>
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br>
Кушымтасы:<br>
Меңнәр арасыннан<br>
Өзелеп яраткан ил,<br>
Әй сөекле Ватан,<br>
Син ул, Бразил!<br>
Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br>
Әй сөекле Бразил!<br>
Бразил! Бразил!<br>
=== '''БРУНЕЙ''' ===
=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===
=== '''БУРУНДИ''' ===
=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br>
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br>
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br>
Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br>
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br>
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br>
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br>
Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br>
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br>
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br>
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br>
Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br>
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br>
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br>
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Эхэ нютаг!<br>
https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg
Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br>
Изге кояш нуры белән син тулы.<br>
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br>
Бәхетле бул, туган ягым!<br>
...............................
=== '''БУТАН''' ===
=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''<br>
'''Tiến quân ca'''<br>
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br>
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br>
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br>
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br>
Đường vinh quang xây xác quân thù,<br>
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br>
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br>
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br>
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br>
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br>
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алга баручы гаскәр җыры'''<br>
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br>
Бара озын, тар сукмакларда.<br>
Ил рухы – канлы байракта,<br>
Туп гөрселдәве – җырларда.<br>
Юл буйлап – дошман сөяге,<br>
Күңелдә – җиңү теләге.<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br>
Карап ил чыга олы юлга,<br>
Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br>
Богауларны өзеп – уңышка.<br>
Озак булдык михнәт-кайгыда,<br>
Ватан өчен җаннар фида,<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''<br>
Tarafım, san tarafım,<br>
Ne gözelsin, korafım:<br>
Çok comerţin sän, topraam,<br>
Gagauz Yerim, Bucaam!<br>
Refren:<br>
Gagauziya – hoşluum,<br>
Çok sevin, koru dostluu,<br>
Bayraanı üüsek kaldır,<br>
Sän benim paalı halkım!<br>
İIk adım sendi yaptık,<br>
Hem ana da biz dedik,<br>
Kaușu sevdik dinmäz,<br>
«Oglanı» çaldık bitmäz.<br>
Refren.<br>
Gagauziya, mutlu yerim,<br>
Vatanımsın sän benim,<br>
Pek işçidir insanın,<br>
Yelleri keser altın.<br>
Refren.<br>
Ne zorluk seni kırdı,<br>
Ne zaman dolaştırdı.<br>
Allahım, koru topraa:<br>
Gagauz Yeri, Bucaa!<br>
Refren.<br>
https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg
'''Тарафым'''<br>
=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''<br>
'''Gaudeamus igitur!'''<br>
I. Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus,<br>
Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus!<br>
Post jucundam juventutem<br>
Post molestam senectutem<br>
Nos habebit humus,<br>
Nos habebit humus.<br>
II. Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ade as a inferos<br>
Transe as a superos<br>
Hos si vis videre,<br>
Hos si vis videre.<br>
III. Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur,<br>
Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur.<br>
Venit mors velociter<br>
Rapit nos atrociter<br>
Nemini parcetur,<br>
Nemini parcetur.<br>
IV. Vivat academia,<br>
Vivant professores,<br>
Vivat academia,<br>
Vivant professores!<br>
Vivat membrum quodlibet,<br>
Vivat membra quaelibet,<br>
Semper sint in flore,<br>
Semper sint in flore.<br>
V. Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae,<br>
Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae.<br>
Vivant et mulieres,<br>
Tenerae amabiles,<br>
Bonae laboriosae,<br>
Bonae laboriosae.<br>
VI. Vivant et republica<br>
et qui illam regit,<br>
Vivant et republica<br>
et qui illam regit.<br>
Vivat nostra civitas,<br>
Maecenatum caritas,<br>
Quae nos hic protegit,<br>
Quae nos hic protegit.<br>
VII. Pereat tristitia,<br>
Pereant osores,<br>
Pereat tristitia,<br>
Pereant osores.<br>
Pereat diabolus,<br>
Qui vis antiburschius,<br>
Atque irrisores,<br>
Atque irrisores.<br>
https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3
https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/
'''Әйдәгез, күңелләник!'''<br>
I. Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат,<br>
Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат!<br>
Яшь гомерләр үтеп китәр,<br>
Тынгысыз картлык та җитәр –<br>
Алыр безне туфрак,<br>
Алыр безне туфрак.<br>
II. Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә,<br>
Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә.<br>
Әҗәл тиз килеп җитә,<br>
Дөньядан алып китә,<br>
Аяу юк һичкемгә,<br>
Аяу юк һичкемгә.<br>
III. Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Күкләргә менеп эзлә,<br>
Ахирәттә дә күзлә –<br>
Очратырлык түгел,<br>
Очратырлык түгел.<br>
IV. Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар,<br>
Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар!<br>
Яшәсен һәркайсысы,<br>
Яшәсен һәрбарчасы<br>
Һәм чәчәк атсыннар,<br>
Һәм чәчәк атсыннар!<br>
V. Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр,<br>
Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр!<br>
Яшәсеннәр ханымнар –<br>
Ягымлылар, назлылар,<br>
Хезмәт сөючәннәр,<br>
Хезмәт сөючәннәр!<br>
VI. Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр,<br>
Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр!<br>
Яшәсен шәһәребез,<br>
Иганәчеләребез –<br>
Химая иткәннәр,<br>
Химая иткәннәр.<br>
VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр,<br>
Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр!<br>
Олаксын шайтаны да,<br>
Шәкертләр дошманы да –<br>
Гыйлемнән көлгәннәр,<br>
Гыйлемнән көлгәннәр!<br>
=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''¡Guatemala feliz...!'''<br>
¡Guatemala feliz...! que tus aras<br>
no profane jamás el verdugo;<br>
ni haya esclavos que laman el yugo<br>
ni tiranos que escupan tu faz.<br>
Si mañana tu suelo sagrado<br>
lo amenaza invasión extranjera,<br>
libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará.<br>
'''''Coro I'''''<br>
Libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará;<br>
que tu pueblo con ánima fiera<br>
antes muerto que esclavo será.<br>
De tus viejas y duras cadenas<br>
tú forjaste con mano iracunda,<br>
el arado que el suelo fecunda<br>
y la espada que salva el honor.<br>
Nuestros padres lucharon un día<br>
encendidos en patrio ardimiento,<br>
y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor.<br>
'''''Coro II'''''<br>
Y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor,<br>
que de patria en enérgico acento<br>
dieron vida al ideal redentor. <br>
https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga
'''''Испан телендә'''''<br>
'''Гватемала – бәхетле!..'''*<br>
Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br>
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br>
Юк коллар, ялаучы богавын,<br>
Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br>
Һәм әгәр бу изге туфрагың<br>
Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br>
Чакырыр азатлык байрагың –<br>
Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Чакырыр азатлык байрагың<br>
Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br>
Кол булмас һич горур улларың,<br>
Ителсә дә дучар үләргә.<br>
Күптәнге һәм авыр богауны<br>
Онытып, алырсың кулларга<br>
Бәрәкәт бирүче суканы<br>
Һәм кылыч – намусың сакларга.<br>
Милли хис ялкынында янган<br>
Бабалар тапкан үз бәхетен:<br>
Кан коймый, азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Кан коймый азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br>
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br>
Тергезгән идеал-өметен.<br>
* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br>
=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''<br>
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br>
والشعب بالأوطان<br>
بالعز والإيمان<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
يا عمان نحن من عهد النبي<br>
أوفياء من كرام العرب<br>
أبشري قابوس جاء<br>
فلتباركه السماء<br>
واسعدي والتقيه بالدعاء<br>
https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg
Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br>
халкын, Ватанын сакла,<br>
гыйззәт-иманын хакла!<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br>
без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br>
Кабуска догаң хаслап,<br>
хатиб рухына баглап,<br>
шатландыр аны, мөбарәкләп.<br>
=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად<br>
'''თავისუფლება'''<br>
ჩემი ხატია სამშობლო,<br>
სახატე მთელი ქვეყანა,<br>
განათებული მთა-ბარი,<br>
წილნაყარია ღმერთთანა.<br>
თავისუფლება დღეს ჩვენი<br>
მომავალს უმღერს დიდებას,<br>
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br>
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br>
და დიდება თავისუფლებას,<br>
თავისუფლებას დიდება.<br>
https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg
'''''Гөрҗи телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Ватаным – изге иконам,<br>
Дөнья җирләре түрендә,<br>
Тау-үзәннәре Алладан<br>
Без туганнарга бирелгән.<br>
Киләчәгебезне данлап<br>
Азатлык-ирек яулыйбыз,<br>
Ике диңгез арасында<br>
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br>
Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br>
Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br>
=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''<br>
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br>
niaqqut ulissimavoq qiinik.<br>
Qitornatit kissumiaannarpatit<br>
tunillugit sineriavit piinik.<br>
5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br>
kalaallit siumut makigitsi.<br>
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br>
saperasi isumaqaleritsi.<br>
https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg
'''''Гренланд телендә'''''<br>
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br>
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br>
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br>
Байлык-муллыкта океан ярларың.<br>
5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br>
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br>
Уалучан булса да безнең тормыш,<br>
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br>
'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br>
=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br>
=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
'''مَوْطِنِيْ'''<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br>
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br>
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br>
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br>
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br>
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br>
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br>
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br>
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br>
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br>
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br>
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br>
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br>
رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br>
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br>
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br>
عِزُّنَا عِزُّنَا<br>
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br>
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br>
https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg
'''''татарча'''''<br>
'''Ватаным'''<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br>
Тауларда, тауларда,<br>
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br>
Һаваңда, һаваңда —<br>
Насыйпмы бу миңа?<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br>
Насыйпмы? Бу намың<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Ватаным, Ватаным!<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br>
Йә шәһит булмакка,<br>
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br>
Түнмәсләр коллыкка —<br>
Мәңгелек хурлыкка.<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br>
Иҗтиһад кылганым —<br>
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br>
Байрагым һәм туграм.<br>
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br>
Гомерлек вазифам.<br>
Безнең дан, безнең дан —<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br>
Куәтле рух-җаның,<br>
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
'''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''
=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''<br>
'''''Дания телендә'''''<br>
Der er et yndigt land<br>
Der er et yndigt land,<br>
det står med brede bøge<br>
nær salten østerstrand,<br>
nær salten østerstrand.<br>
Det bugter sig i bakke dal,<br>
det hedder gamle Danmark,<br>
og det er Frejas sal,<br>
og det er Frejas sal!<br>
Vort gamle Danmark skal bestå<br>
så længe bøgen spejler,<br>
sin top i bølgen blå,<br>
sin top i bølgen blå.<br>
https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg
'''Әй, сөекле Ватан!'''<br>
Әй, сөекле Ватан!<br>
Тозлы диңгез ярында<br>
бүкләрең тезелеп баскан,<br>
тезелеп баскан.<br>
Борынгы Данмарк илен,<br>
диңгездән искән җилен<br>
Фрайя яраткан,<br>
Фрайя яраткан!<br>
Мәңге яшә, урманнар күк,<br>
кодрәт алып, даннар иле,<br>
зәңгәр дулкыннардан,<br>
зәңгәр дулкыннардан.<br>
'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br>
=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Quisqueyanos valientes'''<br>
I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br>
Nuestro canto con viva emoción,<br>
Y del mundo a la faz ostentemos<br>
Nuestro invicto glorioso pendón. <br>
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br>
A la guerra a morir se lanzó <br>
Cuando en bélico reto de muerte<br>
Sus cadenas de esclavo rompió. <br>
'''''(+acompañamiento)'''''<br>
Ningun pueblo ser libre merece <br>
Si es esclavo indolente y servil; <br>
Si en su pecho la llama no crece<br>
Que templó el heroismo viril.<br>
Mas Quisqueya la indómita y brava <br>
Siempre altiva la frente alzará: <br>
Que si fuere mil veces esclava<br>
Otras tantas ser libre sabrá.<br>
https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br>
(башта ике юллык кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кискейя кыюлары'''<br>
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br>
Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br>
Соклансын күреп бар Җир шары<br>
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br>
Дан батыр йөрәкле халыкка —<br>
Аяусыз көрәшкә атлады,<br>
Җан фида кылып һәр сугышта,<br>
Богауларны ватып ташлады!<br>
'''''(+аккомпанемент)'''''<br>
Һичкайчан булалмас хөр-азат<br>
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br>
Күкрәгендә ялкынланмаса<br>
Гайрәте кабызган бер учак.<br>
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br>
Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br>
Горур тотар үзен, килешмәс,<br>
Булыр ул яңадан хөр-азат.<br>
=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''<br>
Freude, schöner Götterfunken,<br>
Tochter aus Elysium,<br>
Wir betreten feuertrunken,<br>
Himmlische, dein Heiligtum!<br>
Deine Zauber binden wieder<br>
Was die Mode streng geteilt;<br>
Alle Menschen werden Brüder,<br>
Wo dein sanfter Flügel weilt.<br>
Seid umschlungen, Millionen!<br>
Diesen Kuß der ganzen Welt!<br>
Brüder, über‘m Sternenzelt<br>
Muß ein lieber Vater wohnen.<br>
Wem der große Wurf gelungen,<br>
eines Freundes Freund zu sein;<br>
wer ein holdes Weib errungen,<br>
mische seinen Jubel ein!<br>
Ja, wer auch nur eine Seele<br>
Sein nennt auf dem Erdenrund!<br>
Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br>
Weinend sich aus diesem Bund!<br>
https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg
'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br>
Күңелләргә иңә шатлык<br>
Илаһият нурында,<br>
Низагтан туеп сыендык<br>
Тәңребез хозурына!<br>
Берләшә рухи нигездә<br>
Элек аерылганнар,<br>
Ходай канат җәйгән җирдә<br>
Без бәндәләр – туганнар.<br>
Миллионнар, иң куеп иңгә,<br>
Шатлыкка җирне күмсен!<br>
Туганнар Галәм түрендә<br>
Әл-Вәдүд барын белсен!<br>
Тормышта туры юл тоткан,<br>
Иңдәшен дус дип тойган,<br>
Гомер юлдашын яраткан –<br>
Булсын ул безнең туган!<br>
Тәкәбберлеккә бирелгән,<br>
Башканы күреп түбән,<br>
Дуслык кадерен белмәгән –<br>
Китсен безнең берлектән!<br>
'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br>
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br>
=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''<br>
Hinjinne u sara kaca,<br>
Calankaan harraad iyo<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Hir cagaarku qariyayiyo.<br>
Habkay samadu tahayoo;<br>
Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br>
Caddaan lagu hadheeyaay.<br>
||: Maxaa haybad kugu yaal!<br>
Maxaa haybad kugu yaal! :||<br>
https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg
'''''Афар телендә'''''<br>
Doogehiik inkih solaa,<br>
Simbiliiy kah ningicle<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bulci kaak qaran sido,<br>
Gubi kak way anxar lusa;<br>
Cutukti caxte caydu,<br>
Qidi wagri silaalo.<br>
||: Maysooy heebati kumuu!<br>
Maysooy heebati kumuu! :||<br>
https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/
https://wikiway.com/djibouti/gimn/
Күтәрел, байрагыбыз,<br>
Дәррәү торып басыгыз!<br>
Алдык аны яу итеп,<br>
Әрнүләр, сусау үтеп.<br>
Безнең мәңгелек төсләр:<br>
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br>
Ак төс — иминлек хасы,<br>
Канлы йолдыз — уртасы.<br>
||: Байрак — безнең горурлык!<br>
Байрак — безнең хозурлык! :||<br>
=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''<br>
سر زد از افق مهر خاوران<br>
فروغ دیدهی حقباوران<br>
بهمن فر ایمان ماست<br>
پیامت ای امام، استقلال<br>
آزادی، نقش جان ماست<br>
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br>
پاینده مانی و جاودان<br>
جمهوری اسلامی ایران<br>
https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br>
(башта кыска гына кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br>
Хак мөселман күңелен ул назлый,<br>
Баһман – иман йөзек кашы.<br>
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br>
Азатлык, ирек тоткасы.<br>
Шәһитләр!<br>
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br>
“Ул яши һәм мәңге булачак –<br>
Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br>
=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''<br>
'''Amhrán na bhFiann'''<br>
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br>
Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br>
Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br>
‘S an spéir go min réaltogach<br>
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br>
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br>
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Sinne Fianna Fáil<br>
Atá faoi gheall ag Éirinn,<br>
Buíon dár slua<br>
Thar toinn do ráinig chugainn,<br>
Faoi mhóid bheith saor.<br>
Seantír ár sinsir feasta<br>
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br>
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br>
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br>
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''English'''''<br>
'''The soldier’s song'''<br>
We’ll sing a song, a soldier’s song,<br>
With cheering rousing chorus,<br>
As round our blazing fires we throng,<br>
The starry heavens o’er us;<br>
Impatient for the coming fight,<br>
And as we wait the morning’s light,<br>
Here in the silence of the night,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
Chorus:<br>
Soldiers are we<br>
whose lives are pledged to Ireland;<br>
Some have come from a land beyond the wave.<br>
Sworn to be free,<br>
No more our ancient sire land<br>
Shall shelter the despot or the slave.<br>
Tonight we man the gap of danger<br>
In Erin’s cause, come woe or weal<br>
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br>
(бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br>
https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/<br>
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Яугирләр җыры'''<br>
Җырлыйк әле яугир җырын,<br>
Басып байраклар астына.<br>
Йолдызлар һәм учак уты<br>
Төнлә күздә чагыла;<br>
Безнең күңел ярсыр яуга,<br>
Иртән кояш сипсә нурын,<br>
Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br>
Җырлыйк яугир җырын.<br>
Кушымтасы:<br>
Без яугирләр,<br>
Ирландия рухы йөрәктә,<br>
Без ант иттек,<br>
кайда туып үссәк тә:<br>
Булмас һич безнең изге утарлар<br>
Залим белән кол сыеныр урын.<br>
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br>
Сибәр кояш илгә нурын,<br>
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br>
Җырларбыз яугир җырын.<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br>
=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''<br>
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br>
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br>
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br>
þínir herskarar, tímanna safn.<br>
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br>
og þúsund ár dagur, ei meir:<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
Íslands þúsund ár,<br>
Íslands þúsund ár,<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ил Алласы! Аллалы ил!<br>
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br>
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br>
Бакый гаскәрең тарафына.<br>
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br>
Мең еллар бер көндәй уза:<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''<br>
'''הַתִּקְוָה'''<br>
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br>
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br>
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br>
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br>
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br>
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br>
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br>
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br>
'''''Укылышы''''':<br>
Kol ‘od balevav p’nimah –<br>
Nefesh Yehudi homiyah<br>
Ulfa’ati mizrakh kadimah<br>
‘ayin LeTsion tsofiyah –<br>
‘od lo avdah tikvatenu<br>
Hatikvah bat sh’not alpayim:<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br>
Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br>
Төбәп күзләрне гел Сионга,<br>
Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br>
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br>
Ике мең ел аны сакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык.<br>
=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''<br>
'''Fratelli d’Italia'''<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
'''''Coro''''':<br>
Stringiamoci a coorte,<br>
Siam pronti alla morte<br>
Siam pronti alla morte:<br>
Italia chiamò! Italia chiamò!<br>
Si!!!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Italy_-_U.S._Navy_Band_(long_version).ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Италия туганнары'''<br>
Әй, туганнар, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипионың данлы очламын<br>
Таҗ итеп ул киеп алды.<br>
Олы җиңү – кайда соң ул?<br>
Ул бит безгә баш иде:<br>
Рум коллары торыннары<br>
Ил хуҗасы булсын, диде.<br>
Әй, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипио очламын<br>
Таҗ итеп ул алды.<br>
Олы җиңү – кайда?<br>
Ул безгә баш иде:<br>
Рум оныклары<br>
Хуҗа булсын, дип.<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br>
Италия дәшә! Италия дәшә!<br>
Һәй!!!<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br>
=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''<br>
'''Ӏожалла я маршо'''<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br>
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br>
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br>
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br>
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br>
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br>
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br>
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br>
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br>
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br>
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br>
(берничә куплеты яңадан кабатлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Йә үлем, йә азатлык'''<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br>
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br>
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br>
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br>
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br>
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br>
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br>
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br>
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br>
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br>
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br>
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br>
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br>
وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br>
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br>
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br>
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br>
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br>
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br>
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br>
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br>
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br>
عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br>
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br>
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br>
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br>
https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br>
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br>
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br>
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br>
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br>
Берлегем, Берлегем,<br>
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br>
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br>
Байрагым, байрагым,<br>
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br>
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br>
Өммәтем, өммәтем,<br>
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br>
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br>
Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br>
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br>
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br>
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br>
=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===
=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''<br>
'''Менің Қазақстаным'''<br>
Алтын күн аспаны,<br>
Алтын дән даласы,<br>
Ерліктің дастаны —<br>
Еліме қарашы!<br>
Ежелден ер деген,<br>
Даңқымыз шықты ғой,<br>
Намысын бермеген,<br>
Қазағым мықты ғой!<br>
'''''Қайырмасы:'''''<br>
Менің елім, менің елім,<br>
Гүлің болып егілемін,<br>
Жырың болып төгілемін, елім!<br>
Туған жерім менің —<br>
Қазақстаным!<br>
Ұрпаққа жол ашқан,<br>
Кең байтақ жерім бар.<br>
Бірлігі жарасқан,<br>
Тәуелсіз елім бар.<br>
Қарсы алған уақытты,<br>
Мәңгілік досындай.<br>
Біздің ел бақытты,<br>
Біздің ел осындай!<br>
'''''Қайырмасы.'''''<br>
https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Минем Казакъстаным'''<br>
Алтын көн асманы,<br>
Мул ашлык даласы,<br>
Батырлык дастаны —<br>
Илемә карачы!<br>
Күптәннән ир дигән<br>
Даныбыз кодрәте,<br>
Намусын бирмәгән<br>
Казагым куәте!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Минем илем, минем илем,<br>
Гөлең булып сибеләмен,<br>
Җырың булып түгеләмен, илем!<br>
Туган җирем минем —<br>
Казакъстаным!<br>
Килергә юл ачкан<br>
Чиксез киң җирем бар,<br>
Берлеге ярашкан<br>
Ирекле илем бар.<br>
Каршылый вакытны<br>
Мәңгелек дустыдай,<br>
Безнең ил — бәхетле,<br>
Безнең ил — шушындый!<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''<br>
'''Хальмг Таңһчин Частр'''<br>
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br>
Сансн тоотан күцәнә,<br>
Авта җирһлин бат җолаг<br>
Алдр һартан атхна.<br>
'''''Давтвр:'''''<br>
Улан залата хальмг улс,<br>
Улата теегән кеерүлий!<br>
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br>
Толһа менд җирһий!<br>
Олн келн-әмтнлә хамдан<br>
Уралан Таңһчин зүткнә<br>
Иньгллтин залин өндр герлд<br>
Иргч мана батрна.<br>
'''''Давтвр.'''''<br>
Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br>
Буурл теемг өснә.<br>
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br>
Сул нерән дуудулна.<br>
'''''Давтвр.'''''
https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br>
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Калмыкстан җыры'''<br>
Гүзәл туган Калмык Иле<br>
Бар даланы яктырта,<br>
Төзек тормыш дилбегәсен<br>
Көчле кулында тота.<br>
'''''Кушымта''''':<br>
Калмык халкы, алсу төскә<br>
Иркен даланы бизә!<br>
Туган йортка куәт өстәп,<br>
Имин бул син мәңгегә!<br>
Төрле телле кешеләре<br>
Алга әйди Ватанны.<br>
Дуслык нурында киләчәк<br>
Ышанычлы һәм данлы.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
Батыр-чыдам балаларың<br>
Чал даланы үстерә,<br>
Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br>
Азат исемен күтәрә.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''<br>
'''បទនគររាជ'''<br>
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br>
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br>
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br>
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br>
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br>
ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br>
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br>
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br>
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br>
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br>
គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br>
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br>
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br>
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br>
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br>
'''''Françaıse'''''<br>
'''Le Chant Royal'''<br>
1. Que le ciel protège notre Roi<br>
Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br>
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br>
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br>
Gouverne le fier et vieux Royaume.<br>
2. Les temples dorment dans la forêt,<br>
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br>
Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br>
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br>
L'Empire qui défie les années.<br>
3. Les chants montent dans les pagodes<br>
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br>
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br>
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br>
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br>
https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Мәһабәт Кыйраллык'''<br>
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br>
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br>
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br>
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br>
Шәрәфле нәсел варисы.<br>
2. Пагодалар сыенган урманга,<br>
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br>
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br>
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br>
Тиңдәш булсын ил заманга.<br>
3. Багышлаек догалар-җыруны,<br>
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br>
Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br>
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br>
Кһмер иле Моһа Ноконы.<br>
=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''<br>
1. Beramu isi pepeza,<br>
I nadi ukombozi piya;<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Tasibabu yahe dini voya<br>
tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya<br>
huvendza ya masiwa.<br>
Yatru...<br>
2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br>
Wasiwa Komori dini ndzima.<br>
Ya masiwa razaliwa,<br>
Ya masiwa yarileya,<br>
Mola nde yari sayidiya;<br>
Narike niya ndzima,<br>
Rivendze uwatwaniya,<br>
Mahaba ya dini na duniya.<br>
3. Beramu isi pepeza,<br>
Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Zisiwa zatru zi katruha:<br>
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br>
4. Tasibabu yahe dini voya<br>
Tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya,<br>
Ya huvendza, ya masiwa.<br>
https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br>
(дүртенче куплеты уйналмаган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җилферди ил байрагыбыз,<br>
Тулы бәйсезлек белгертеп;<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br>
Яшик шушы ямьле урында<br>
Туганлык, сөю хозурында.<br>
Яшик...<br>
2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br>
Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br>
Бу утрауларда туганбыз,<br>
Монда тәрбия алганбыз,<br>
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br>
Кыю, тәвәккәл булыйк,<br>
Ватан диеп җан атыйк,<br>
Динне, дөньяны без яратыйк!<br>
3. Җилферди ил байрагыбыз<br>
Алтынчы Июльдән башлап,<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Утраулары баскан тигез сафка:<br>
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br>
4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br>
Яшик шушы ямьле урында,<br>
Сөю, туганлык хозурында.<br>
'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''
=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''<br>
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br>
Va debout et jaloux de ta liberté.<br>
Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br>
Un symbole ardent de foi et d'unité.<br>
Que tous tes enfants du nord au sud,<br>
de l'est à l'ouest soient tout amour,<br>
Te servir que ce soit leur seul but,<br>
Pour remplir leur devoir toujours.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Chère patrie, terre chérie,<br>
Tu es notre seul et vrai bonheur,<br>
notre joie et notre vie,<br>
À toi l'amour et le grand honneur<br>
II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br>
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br>
Nous travaillons pour te rendre prospère,<br>
Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br>
De l'Afrique sois fidèle enfant<br>
Et progresse toujours en paix,<br>
Espérant que tes jeunes enfants<br>
T'aimeront sans bornes à jamais.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
'''RALLYING SONG'''<br>
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br>
Holy Shrine where in our midst they now repose,<br>
Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br>
On thy hills and valleys once their tillage rose.<br>
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br>
How can we ever pay thy due?<br>
Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br>
Will be to thy name ever true!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Land of Promise, land of Glory!<br>
Thou, of life and joy, our only store!<br>
Thine be honour, thine devotion,<br>
And deep endearment, for evermore.<br>
II. From Shari, from where the Mungo meanders<br>
From along the banks of lowly Boumba Stream,<br>
Muster thy sons in union close around thee,<br>
Mighty as the Buea Mountain be their team;<br>
Instil in them the love of gentle ways,<br>
Regret for errors of the past;<br>
Foster, for Mother Africa, a loyalty<br>
That true shall remain to the last.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/
https://wikiway.com/cameroon/gimn/
'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br>
=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Ô Canada!'''<br>
Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br>
Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br>
Car ton bras sait porter l’epée,<br>
Il sait porter la croix!<br>
Ton histoire est une epopée<br>
Des plus brillants exploits,<br>
Et ta valeur, de foi trempée,<br>
Protégera nos foyers et nos droits,<br>
Protégera nos foyers et nos droits.<br>
https://wikiway.com/canada/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633
'''Татар телендә'''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Ата-баба җире,<br>
Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br>
Кулларың кылыч тотарга оста,<br>
Тота белер хачны!<br>
Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br>
Җиңүләреңне колачлый.<br>
Кыю холкың, ныклы рухың, –<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны,<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны.<br>
'''''English'''''<br>
'''O Canada!'''<br>
O Canada! Our home and native land!<br>
True patriot-love in all thy sons command.<br>
With glowing hearts we see thee rise,<br>
The True North, strong and free,<br>
And stand on guard, O Canada,<br>
We stand on guard for thee.<br>
O Canada, glorious and free!<br>
We stand on guard, we stand on guard for thee.<br>
O Canada, we stand on guard for thee!<br>
https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br>
Сине сөя бар ватандашыбыз.<br>
Безнең бәхет – уңышларыңда,<br>
Тугры Төньяк – нык, азат!<br>
Без синең сагыңда, Канада,<br>
Торырбыз сине хаклап.<br>
Әй Канада, азат бул һәм данла!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''<br>
Жайхун жағасында өскен байтерек,<br>
Түби бир шақасы мың болар демек,<br>
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br>
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
Айдын келешекке шақырар заман,<br>
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br>
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br>
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br>
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br>
Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br>
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br>
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br>
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br>
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''<br>
'''Ој свијетла мајска зоро'''<br>
1. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
Волимо вас, брда тврда,<br>
И стравичне ваше кланце<br>
Који никад не познаше<br>
Срамотнога ропства ланце.<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо.<br>
2. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Док ловћенској нашој мисли<br>
Наша слога даје крила,<br>
Биће горда, биће славна<br>
Домовина наша мила.<br>
Ријека ће наших вала<br>
Ускачући у два мора,<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора,<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, якты май ае таңы'''<br>
1. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Синең намусыңның сагы,<br>
Синең намусыңның сагы.<br>
Дәһшәтле тау-кыяларың<br>
Халкым сөйгән, кадерләгән,<br>
Хурлыклы коллык богавын<br>
Илем һичкайчан кимәгән.<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
2. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Ловчен фикерләрен, эшен,<br>
Дәвамлап канатланырбыз,<br>
Горур, данлы булсын өчен,<br>
Син сөекле Ватаныбыз.<br>
Илнең дулкынлы елгасы —<br>
Ике диңгезгә ул коя,<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!<br>
Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br>
'''Oj svijetla majska zoro'''<br>
1. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
I čuvari tvog poštenja,<br>
I čuvari tvog poštenja.<br>
Volimo vas, brda tvrda,<br>
I stravične vaše klance<br>
Koji nikad ne poznaše<br>
Sramotnoga ropstva lance.<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro.<br>
2. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Dok lovćenskoj našoj misli<br>
Naša sloga daje krila,<br>
Bit će gorda, bit će slavna<br>
Domovina naša mila.<br>
Rijeka će naših vala<br>
Uskačući u dva mora<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora,<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''<br>
'''Kodirandu – Karjalu!'''<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Igäine kaunis meijän mua.<br>
Heimokanzat yhteh suat,<br>
Karjalu!<br>
Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br>
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br>
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br>
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Ozan kel elä igä kai.<br>
||: Ryndähis meijän yksi vai –<br>
Karjalu! :||<br>
Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br>
Kai eletäh salolois, järvien ies.<br>
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br>
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Runot dai pajot elos piet.<br>
Nägyy tiä päivännouzu vies,<br>
Karjalu!<br>
Päiväzen nouzu nägyy vies,<br>
Karjalu!<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha kaunis maa.<br>
Veljeskansat yhteen saa<br>
Karjala!<br>
'''''Suomeksi'''''<br>
'''Kotimaamme Karjala!'''<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala!<br>
Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br>
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br>
Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br>
ja suljin syliini mitä näin.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
||: Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala! :||<br>
Ne urhot ja sankarit laulujen –<br>
ne asuvat täällä entiselleen.<br>
Soita, soma kantele, jatku, työ!<br>
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Rahvas rehti, ahkera<br>
töin ja lauluin ikuistaa<br>
Karjala!<br>
Töin ja lauluin ylistää<br>
Karjala!<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg
https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/
'''''Tatar telendä'''''<br>
'''Tuğan yağım – Karyala!'''<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala!<br>
Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br>
Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br>
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br>
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala! :||<br>
Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br>
Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br>
Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br>
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br>
Karyala – tuğan yağım!<br>
Run-riwayät moñnarım.<br>
Cır häm xezmät uçağım,<br>
Karyala!<br>
Küräm nurlı tañnarıñ,<br>
Karyala!<br>
=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''<br>
'''Catalunya triomfant'''<br>
1. Catalunya triomfant,<br>
tornarà a ser rica i plena.<br>
Endarrera aquesta gent<br>
tan ufana i tan superba.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
2. Ara és hora, segadors.<br>
Ara és hora d'estar alerta.<br>
Per quan vingui un altre juny<br>
esmolem ben bé les eines.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra,<br>
Bon colp de falç!<br>
3. Que tremoli l'enemic<br>
en veient la nostra ensenya.<br>
Com fem caure espigues d'or,<br>
quan convé seguem cadenes.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Җиңүчән Каталония'''<br>
1. Каталония, җиңүчән,<br>
Кайтырсың мул тормышыңа.<br>
Таян батыр улларыңа,<br>
Алар горур, тәвәккәл.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
2. Сәгать сукты, уракчы,<br>
Килде урыр, орыр көннәр,<br>
Киләсе июньгә кадәр<br>
Янә кайрап куйсаңчы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
3. Калтырансын дошманнар —<br>
Горур җилфердәсен байрак.<br>
Урылган күк алтын башак,<br>
Коелып төшәр богаулар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Gens du pays'''<br>
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br>
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br>
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br>
Chacun les récolte en soi-même<br>
Aux beaux jardin du temps qui court.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour,<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour.<br>
Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br>
Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br>
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br>
Ces yeux où nos regards se mirent,<br>
C’est demain que j’avais vingt ans.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br>
Et forme un étang ou chacun peut voir<br>
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br>
Pour ces coeurs à qui je souhaite<br>
Le temps de vivre nos espoirs.<br>
'''''Chorus (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/
Жиль Виньо башкаруында
https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, ватандаш!'''<br>
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br>
Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br>
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br>
Китерер лаеклы уңыш —<br>
Гадел хөкемдар бу язмыш.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br>
Язгы кар сыман, югала эреп;<br>
Тәүге сагышның, назлы карашның<br>
Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br>
Унсигез яшьтәге кебек.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br>
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br>
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br>
Саф мәхәббәтең чагылыр —<br>
Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br>
'''''Кушымта (2)'''''.<br>
=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br>
=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''<br>
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br>
Teirake kaaini Kiribati,<br>
Anene ma te kakatonga,<br>
Tauraoi nakon te mwioko,<br>
Ma ni buokia aomata.<br>
||: Tauaninne nte raoiroi,<br>
Tangiria aomata nako. :||<br>
Reken te kabaia ma te rau,<br>
Ibuakoia kaain abara,<br>
Bon reken te nano ae banin,<br>
Ma te i-tangitangiri naba.<br>
||: Ma ni wakina te kabaia,<br>
Ma n neboa i eta abara. :||<br>
Ti butiko ngkoe Atuara,<br>
Kawakinira ao kairira,<br>
Nakon taai aika i maira,<br>
Buokira ni baim ae akoi.<br>
||: Kakabaia ara Tautaeka,<br>
Ma ake a makuri iai. :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga
https://wikiway.com/kiribati/gimn/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br>
Бас, Кирибати, аягүрә!<br>
Кушыл рухланып безнең җырга,<br>
Җаваплы бул, бурычың үтә<br>
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br>
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br>
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br>
Яшәү өчен канәгатьлектә,<br>
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br>
Чынга ашыр барча теләк тә,<br>
Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br>
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br>
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br>
Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br>
Туры юлга юнәлт халкыңны,<br>
Имин булсын киләчәгебез,<br>
Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br>
||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br>
Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br>
'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''<br>
'''Варыш поз'''<br>
Ылын-ылын Войвылын<br>
Джуджыд парма сулалö.<br>
Парма шöрын варыш поз<br>
Кыпыд горöн шыалö.<br>
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br>
Вына бордъяс шеныштлöй,<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Лачын оясы'''<br>
Бик еракта Төньякта,<br>
Тауда чыршылык тора,<br>
Кыю лачын ояда<br>
Яңгыратып кычкыра.<br>
Как канатың, гаярем,<br>
Көчле урман лачыны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны!<br>
'''''Удмурт кылын'''''<br>
'''Тылобурдо кар'''<br>
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br>
Жужыд парма сылэ.<br>
Парма шорын тылобурдо кар,<br>
Шулдыр гур силё.<br>
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br>
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)<br>
'''애국가''' (Aegukga)<br>
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br>
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br>
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br>
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br>
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br>
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br>
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br>
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br>
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)<br>
1. 아침은 빛나라 이 강산<br>
은금에 자원도 가득한<br>
이 세상 아름다운 내 조국<br>
반만년 오랜 력사에<br>
||: 찬란한 문화로 자라난<br>
슬기론 인민의 이 영광<br>
몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br>
길이 받드세 :||<br>
2. 백두산 기상을 다 안고<br>
근로의 정신은 깃들어<br>
진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br>
온 세계 앞서 나가리<br>
||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br>
인민의 뜻으로 선 나라<br>
한없이 부강하는 이 조선<br>
길이 빛내세 :||<br>
https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br>
Алтын-көмеш таң нурларында,<br>
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br>
Биш мең ел данлы тарихында<br>
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br>
Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br>
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br>
Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br>
2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br>
Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br>
Пәкту тавы рухын колачлап,<br>
Дөньялыкта алгарган чагы –<br>
||: Халык үзе тудырган илдә,<br>
Шашкын давылларны йөгәнләп.<br>
Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br>
Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br>
=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Noble Patria'''<br>
Noble Patria, tu hermosa bandera, <br>
Expresión de tu vida nos da: <br>
Bajo el límpido azul de tu cielo <br>
Blanca y pura descansa la paz.<br>
En la lucha tenaz de fecunda labor<br>
Que enrojece del hombre la faz,<br>
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br>
Eterno prestigio, estima y honor, <br>
Eterno prestigio, estima y honor. <br>
¡Salve oh tierra gentil! <br>
¡Salve oh madre de amor!<br>
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br>
Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br>
La tosca herramienta en arma trocar.<br>
¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br>
Dulce abrigo y sustento nos da.<br>
Bajo el límpido azul de tu cielo<br>
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br>
https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Затлы Ватан'''<br>
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br>
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында —<br>
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br>
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br>
Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br>
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br>
Илебез абруе һәм даны,<br>
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br>
Имин бул, затлы җир,<br>
Мәхәббәт мәкяны!<br>
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br>
Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br>
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br>
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br>
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында<br>
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br>
=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''L'Abidjanaise'''<br>
'''''Premier couplet:'''''<br>
1. Salut ô terre d’espérance,<br>
Pays de l’hospitalité!<br>
Tes légions remplies de vaillance,<br>
Ont relevé ta dignité.<br>
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br>
Fiers artisans de ta grandeur,<br>
Tous rassemblés et pour ta gloire,<br>
Te bâtiront dans le bonheur.<br>
'''''Premier refrain:'''''<br>
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br>
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br>
Notre devoir sera d’être un modèle<br>
De l’espérance promise à l’humanité<br>
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br>
La patrie de la vraie fraternité.<br>
'''''Deuxième couplet:'''''<br>
2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br>
Ô grand pays des bonnes gens !<br>
Nous apportons dans la victoire,<br>
L’hommage de nos cœurs ardents.<br>
Dans l’amitié des peuples frères,<br>
Dieu guide nous vers l’idéal,<br>
Soumise à la devise chère :<br>
Union, discipline, travail.<br>
'''''Deuxième Refrain:'''''<br>
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br>
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br>
De cœurs unis, au cours de notre vie,<br>
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br>
De cœurs unis au cours de notre vie,<br>
À tes appels nous serons tous présents.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:L'Abidjanaise_jouée_devant_Houphouët-Boigny_le_26_octobre_1992.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Абидҗан җыры'''<br>
'''''Беренче куплет:'''''<br>
Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br>
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br>
Синең гайрәтле легионнарың<br>
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br>
Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br>
Горур бөеклегең сагында,<br>
Үстерә үз Ватаны данын<br>
Җиң сызганып алар тагын да.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br>
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br>
Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br>
Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br>
Без берләштек яңа инануда<br>
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br>
'''''Икенче куплет:'''''<br>
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br>
Игелекле кешеләр иле!<br>
Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br>
Кайнар йөрәк кадерли сине.<br>
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br>
Идеалга Алла бара әйдәп,<br>
Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br>
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br>
Ярат һәм инан, атла гел алга.<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Таян намуска һәм кануннарга,<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Без әзер иңне иңгә куярга.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Vencemos o colonialismo, gritamos:<br>
abaixo o imperialismo.<br>
Terra livre, povo livre,<br>
não, não, não à exploração.<br>
Avante unidos firmes e decididos.<br>
Na luta contra o imperialismo<br>
o inimigo dos povos, até à vitória final.<br>
Pelo caminho da revolução.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк<br>
ақти бизниң қанимиз,<br>
Сән үчүн, әй юртимиз,<br>
болсун пида бу җанимиз.<br>
Қан кичип, һәм җан бирип,<br>
ахир қутулдурдуқ сини,<br>
Қәлбимиздә қутқулушқа<br>
бар иди иманимиз.<br>
Юртумиз биз йүз-көзүңни<br>
қан билән пакизлидуқ<br>
Өрлиген ялқун билән<br>
пакланди белки намимиз.<br>
Яр-и һәмдәм болди бизниң<br>
һиммәтимиз сән үчүн.<br>
Шавну шөһрәтлик иди<br>
һиммәт билән әҗдадимиз.<br>
Атиларниң җәңләри<br>
өчмәйду тарих бетидин.<br>
Нәсли қалди җәңгивар<br>
биз униң әвлади биз.<br>
Ақти қан һәм чиқти җан<br>
дүшмәндин болсун әл аман.<br>
Яшисун, миң яшисун,<br>
парлансун истиқбалимиз!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Котылу юлында'''<br>
Азатлык юлында су күк<br>
акты безнең каныбыз,<br>
Синең өчен, ил-йортыбыз,<br>
булсын фида җаныбыз.<br>
Без кан түгеп һәм җан биреп,<br>
коткарып калдык сине,<br>
Кальбебездә котылуга<br>
иманыбыз бар иде.<br>
Кан белән йөзең-күзеңне<br>
сафландырдык, йортыбыз,<br>
Үрләгән ут-ялкын белән<br>
пакьләнгәндер намыбыз.<br>
Һиммәтебез — синең өчен<br>
сөю-кайгыртуыбыз.<br>
Шанлы һәм шөһрәтле булды<br>
һиммәт белән элгәрләр,<br>
Тарихтан һич җуелмады<br>
ирешелгән җинүләр.<br>
Җиңүчән бер нәсел калды,<br>
без – дәвам итүчеләр.<br>
Акты кан һәм чыкты җан,<br>
дошманнарга әл-әман.<br>
Яшә син, мең яшә син,<br>
Киләчәгебез, нурлан!<br>
=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''<br>
('''''коса һәм зулу''''')<br>
Nkosi sikelel’ iAfrika<br>
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br>
Yizwa imithandazo yethu,<br>
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br>
('''''сото-суто''''')<br>
Morena Boloka setjhaba sa heso,<br>
O fedise dintwa la matshwenyeho,<br>
O se Boloke,<br>
O se Boloke setjhaba sa heso,<br>
Setjhaba sa South Afrika.<br>
South Afrika!<br>
('''''африкаанс''''')<br>
Uit die blou van onse hemel,<br>
Uit die diepte van ons see,<br>
Oor ons ewige gebergtes<br>
Waar die kranse antwoord gee,<br>
('''''инглиз''''')<br>
Sounds the call to come together,<br>
And united we shall stand,<br>
Let us live and strive for freedom,<br>
In South Africa our land!<br>
https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br>
Арттыр аның данын, арттыр данын,<br>
Кабул ит безнең догаларны,<br>
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br>
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br>
Юкка чыгар Син барча низагларны.<br>
Йа Илаһыбыз,<br>
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br>
Ярлыка Көньяк Африканы.<br>
Көньяк Африка!<br>
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br>
Диңгез тирәнлегеннән,<br>
Кыя-тау мәңгелегеннән<br>
Илгә бер өндәү иңә:<br>
“Бүген без иңгә-иң бастык,<br>
Уртак җырларыбыз да,<br>
Тату-тыныч тормыш корыйк<br>
Көньяк Африкабызда!”<br>
=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/
https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/
=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''La Bayamesa'''<br>
Al combate corred bayameses<br>
que la Patria os contempla orgullosa,<br>
no temáis una muerte gloriosa<br>
que morir por la Patria es vivir.<br>
'''''Coro (2)''''':<br>
En cadenas vivir es morir,<br>
en afrenta y oprobio sumidos,<br>
del clarín escuchad el sonido<br>
a las armas valientes corred.<br>
https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br>
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Байамо җыры'''<br>
Байамолылар, алга, көрәшкә –<br>
Горур Ватаннан сезгә гозер.<br>
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br>
Шәһит китү – тагын бер гомер.<br>
'''''Кушымтасы (2)''''':<br>
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br>
Хурлыклы бер җан асрау бары.<br>
Быргы авазы сугышка әйдәр,<br>
Алга, Ватан каһарманнары!<br>
=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
جوقة:<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
١<br>
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br>
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br>
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br>
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br>
جوقة<br>
۲<br>
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br>
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br>
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br>
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br>
جوقة<br>
٣<br>
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br>
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br>
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br>
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br>
جوقة<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br>
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br>
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)
'''Ватаным Күвәйт'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br>
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br>
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br>
'''I'''<br>
Иңдерелгән ата-баба чорында,<br>
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br>
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br>
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''II'''<br>
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br>
Имин яшәтергә дип җан атасың,<br>
Булдыруга ихлас итеп сакладың<br>
Игелек кораллы тормыш бинасын.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III'''<br>
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br>
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br>
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br>
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''<br>
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br>
Элибиздин жаны менен барабар.<br>
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br>
Сактап келди биздин ата-бабалар.<br>
'''''Кайырма:'''''<br>
Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br>
Азаттыктын жолунда.<br>
Өркүндөй бер, өсө бер,<br>
Өз тагдырың колуңда.<br>
Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br>
Желбиреди эркиндиктин желеги.<br>
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br>
Ыйык сактап урпактарга берели.<br>
'''''Кайырма.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br>
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br>
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br>
Саклап килгән сине ата-бабалар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Алга атла, Кыргыз Иле,<br>
Азат тормыш юлында,<br>
Иркенәя, үсә бир син,<br>
Тәкъдирең үз кулыңда!<br>
Илебезнең изге өмет, теләге —<br>
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br>
Ата-бабалардан җиткән мирасны<br>
Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br>
=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''<br>
'''Ant etkenmen'''<br>
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br>
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br>
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br>
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br>
Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br>
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br>
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br>
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br>
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br>
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br>
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br>
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br>
https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/
https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ант иттем мин'''<br>
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br>
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br>
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br>
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br>
Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br>
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br>
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br>
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br>
Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br>
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br>
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br>
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br>
'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''
=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''<br>
三民主義,吾黨所宗,<br>
以建民國,以進大同。<br>
咨爾多士,為民前鋒;<br>
夙夜匪懈,主義是從。<br>
矢勤矢勇,必信必忠;<br>
一心一德,貫徹始終。<br>
'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br>
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br>
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br>
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br>
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br>
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br>
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br>
https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br>
Ирекле илдә – хөррият;<br>
Һәрбарчабыз – якын туган,<br>
Каһарманнар иңен куйган;<br>
Бер фикердә, бер терәктә,<br>
Уртак максат – һәр йөрәктә.<br>
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br>
=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''<br>
起来!不愿作奴隶的人们,<br>
把我们血肉筑成我们的新的长城<br>
中华民族到了危险的时候,<br>
每个人被迫着发出最后的吼声<br>
起来!起来!起来!<br>
我们万众一心冒着敌人的炮火<br>
前进!前进!前进!进!<br>
'''''Пинйин транскрипциясе'''''<br>
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br>
Bǎ wǒmen de xuèròu,<br>
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br>
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br>
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br>
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br>
https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br>
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br>
Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br>
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br>
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br>
Без бит миллионнар,<br>
Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br>
'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br>
=== '''ЛАТВИЯ''' ===
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg
https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/
=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br>
Lietuva, Tėvyne mūsų<br>
Tu didvyrių žeme,<br>
Iš praeities Tavo sūnūs<br>
Te stiprybę semia.<br>
Tegul Tavo vaikai eina<br>
Vien takais dorybės,<br>
Tegul dirba Tavo naudai<br>
Ir žmonių gėrybei.<br>
Tegul saulė Lietuvoj<br>
Tamsumas prašalina,<br>
Ir šviesa, ir tiesa<br>
Mūs žingsnius telydi.<br>
Tegul meilė Lietuvos<br>
Dega mūsų širdyse,<br>
Vardan tos Lietuvos<br>
Vienybė težydi!<br>
https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg
'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br>
Литва, безнең Ватаныбыз,<br>
Бөек угланнар җире,<br>
Без илһам, кодрәт алабыз<br>
Үткәннәреңнән синең.<br>
Синең балаларың бассын<br>
Гел әхлак юлларына,<br>
Игелек кылсыннар сиңа,<br>
Кешеләр файдасына.<br>
Литва күгендәге кояш<br>
Юк итсен бар золымны,<br>
Гаделлеккә, нурга күмеп,<br>
Яктыртсын безнең юлны.<br>
Литваны сөю дөрләсен<br>
Ялкын булып йөрәктә,<br>
Литваның олы бәхете –<br>
Ул безнең бердәмлектә!<br>
=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein<br>
Lehnet sich Liechtenstein<br>
An Alpenhöh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
5. Hoch lebe Liechtenstein,<br>
Blühend am jungen Rhein,<br>
Glücklich und treu.<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei,<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei.<br>
https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/
1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br>
Рейн башланган җирдән,<br>
Альп түреннән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Кадерле Ватанын<br>
Әл-Хәким безләргә<br>
Насыйп иткән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Сөекле Ватанын<br>
Хак Тәгалә безгә<br>
Насыйп иткән.<br>
5. Лихтенштейн, мең яшә,<br>
Рейннан бәхет өстә,<br>
Гел чәчәк ат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br>
سهلنا والجبل منبت للرجال<br>
قولنا والعمل في سبيل الكمال<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br>
أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br>
شرقنا قلبه أبداً لبنان<br>
صانه ربه لمدى الأزمان<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلنا للوطن<br>
بحره برّه درّة الشرقين<br>
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br>
إسمه عزّه منذ كان الجدود<br>
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br>
كلّنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg
'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br>
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br>
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br>
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br>
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br>
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br>
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br>
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br>
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''<br>
'''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br>
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br>
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br>
Den Himmel Wäin ons mécht:<br>
Dat as onst Land, fir dat mer géif<br>
Heinidden alles won,<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
'''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br>
Vum Fridde stëll bewaacht,<br>
Sou ouni Pronk an deire Glanz<br>
Gemittlech léif et laacht;<br>
Säi Vollek frou sech soë kann,<br>
An 't si keng eidel Dreem:<br>
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br>
Wéi as 't sou gutt doheem!<br>
'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br>
Der Äärd, déi äis gedron;<br>
D’Léift huet en treie Widderhall<br>
A jidder Broscht gedon;<br>
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br>
All Wuert, dat vun er klénkt,<br>
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br>
An d’A wéi Feier blénkt<br>
'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br>
Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br>
Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br>
Vum frieme Joch a Leed;<br>
Du hues ons all als Kanner schon<br>
De fräie Geescht jo ginn,<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg
https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919
https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/
'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br>
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br>
Зауэр – таулар иңләп,<br>
Мозель йөземнәрен нурлап,<br>
Күк иңдерә ширбәт.<br>
Илемнең иминлегенә<br>
Жәл түгел һич корбан,<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
'''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br>
Яшеллектә урыны,<br>
Купшылыктан йөз чөерә –<br>
Илем шуңа нурлы.<br>
Буш сүзле булмастыр халкы,<br>
Без бәхетле, диеп.<br>
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br>
Яшибез сөенеп.<br>
'''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br>
Тауга, үзәнлеккә,<br>
Сөю, тугрылык шаңдавы,<br>
Иңә һәр күкрәккә.<br>
Артык булмас һич Ватанга<br>
Мәдхия көй-сүзләр;<br>
Күк авазы сеңә җанга,<br>
Балкып тора күзләр.<br>
'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br>
Кулың туры юлдан,<br>
Саклагыл Люксембург җирен<br>
Золым-газаплардан!<br>
Азатлык бүләгең, Тәңре,<br>
Улларың күңелендә,<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''<br>
1. Isten, áldd meg a magyart<br>
Jó kedvvel, bőséggel,<br>
Nyújts feléje védő kart,<br>
Ha küzd ellenséggel;<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
2. Őseinket felhozád<br>
Kárpát szent bércére,<br>
Általad nyert szép hazát<br>
Bendegúznak vére.<br>
S merre zúgnak habjai<br>
Tiszának, Dunának,<br>
Árpád hős magzatjai<br>
Felvirágozának.<br>
3. Értünk Kunság mezein<br>
Ért kalászt lengettél,<br>
Tokaj szőlővesszein<br>
Nektárt csepegtettél.<br>
Zászlónk gyakran plántálád<br>
Vad török sáncára,<br>
S nyögte Mátyás bús hadát<br>
Bécsnek büszke vára.<br>
4. Hajh, de bűneink miatt<br>
Gyúlt harag kebledben,<br>
S elsújtád villámidat<br>
Dörgő fellegedben,<br>
Most rabló mongol nyilát<br>
Zúgattad felettünk,<br>
Majd töröktől rabigát<br>
Vállainkra vettünk.<br>
5. Hányszor zengett ajkain<br>
Ozman vad népének<br>
Vert hadunk csonthalmain<br>
Győzedelmi ének!<br>
Hányszor támadt tenfiad<br>
Szép hazám, kebledre,<br>
S lettél magzatod miatt<br>
Magzatod hamvvedre!<br>
6. Bújt az üldözött, s felé<br>
Kard nyúlt barlangjában,<br>
Szerte nézett s nem lelé<br>
Honját e hazában,<br>
Bércre hág és völgybe száll,<br>
Bú s kétség mellette,<br>
Vérözön lábainál,<br>
S lángtenger fölette.<br>
7. Vár állott, most kőhalom,<br>
Kedv s öröm röpkedtek,<br>
Halálhörgés, siralom<br>
Zajlik már helyettek.<br>
S ah, szabadság nem virul<br>
A holtnak véréből,<br>
Kínzó rabság könnye hull<br>
Árvák hő szeméből!<br>
8. Szánd meg Isten a magyart<br>
Kit vészek hányának,<br>
Nyújts feléje védő kart<br>
Tengerén kínjának.<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/
https://wikiway.com/hungary/gimn/
(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br>
'''ГИМН'''<br>
1. Йа Ходаем, маҗарны<br>
Саклагыл, ярлыкагыл,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны,<br>
Дошманнарын гаҗиз кыл.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
2. Юл сыздың Карпат аша<br>
Маҗар бабаларына,<br>
Бирдең Ватан-гөлбакча<br>
Бәндәгуз улларына.<br>
Тиса, Дунай сулары<br>
Үтә тауларны урап, –<br>
Батыр Арпад уллары<br>
Анда мул тормыш кора.<br>
3. Кун иле җирләрендә<br>
Чайкала тук башаклар,<br>
Токай тәлгәшләреннән<br>
Тама татлы шәраблар.<br>
Безнең ту еш балкыган<br>
Төрек кирмәннәрендә,<br>
Матьяш явы сыкраткан<br>
Вена түрәләрен дә.<br>
4. Гөнаһларыбыз үче<br>
Кысты Синең күкрәкне:<br>
Аттың болыттан яшен,<br>
Күкрәттең безнең күкне.<br>
Баскын монголлар угы<br>
Очты баш өстебездә,<br>
Аннан төрек коллыгы<br>
Йөк булды җилкәбездә.<br>
5. Күпме торды яңгырап<br>
Кыргый госман гаугасы,<br>
Яугир җәсәден таптап<br>
Җиңүләр тантанасы!<br>
Күпме сине улларың,<br>
Гүзәл ил, күкрәгеңә<br>
Басып изде, кыйнады,<br>
Әйләндереп кабергә!<br>
6. Эзәрләүдән капланып<br>
Утырмасын кай өндә,<br>
Сыеныр җир тапмады<br>
Үз Ватанында бәндә.<br>
Менсә тау түбәсенә –<br>
Ут диңгезе өстендә,<br>
Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br>
Кан үзәне бар җирдә.<br>
7. Кирмән иде – таш өеме,<br>
Хозур, бәхет югалган, <br>
Афәт, үлем сөреме<br>
Ватанны чолгап алган.<br>
Аһ, мәетләр каныннан<br>
Азатлык чәчәк атмый,<br>
Илсезләр елавыннан<br>
Шатлык күз яше акмый.<br>
8. Кызган, Ходай, маҗарны<br>
Дөнья михнәтләрендә,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны<br>
Газаплар диңгезендә.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
=== '''МАЛАВИ''' ===
=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''<br>
Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br>
Rakiat hidup bersatu dan maju,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br>
Raja kita selamat bertahta,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br>
Raja kita selamat bertahta.<br>
https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg
'''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br>
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br>
Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br>
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br>
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br>
'''МОЯ СТРАНА'''<br>
Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br>
Единство и прогресс наградой дан;<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан,<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан.<br>
=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br>
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br>
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br>
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br>
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br>
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br>
https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg
Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br>
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br>
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br>
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br>
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br>
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br>
=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл тый улат<br>
Авай гай кажнылан.<br>
Шке сурт гай тый кÿлат<br>
Чыла мÿндыр марийлан.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''2.''' Сакла чот кугешнен<br>
Шке сынжым калыкна.<br>
Йомартле улмыж ден<br>
Эре тудо чаплана.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''''Тау мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br>
Ылат каждойланок.<br>
Келӓт шачмы пӧрт гань<br>
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br>
Мары халык соок.<br>
Веселӓжӹ, сӹржӓт<br>
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''''Урыс телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br>
Для каждого в судьбе.<br>
Где бы ни был – вспоминать<br>
Твой сын будет о тебе.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
'''2.''' Свою честь сохранит <br>
Народ наш на века, <br>
И дружба, как гранит, –<br>
Всегда с братьями крепка.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/
https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161
'''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br>
'''1.''' Мари Ил – ана күк,<br>
Һәркем тәкъдирендә.<br>
Кайларда йөрсәм дә,<br>
Ул минем күңелемдә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
'''2.''' Намусын саклар ул –<br>
Халкым үз җирендә.<br>
Тугандаш халыклар<br>
Дуслыгы мәңгегә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br>
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br>
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br>
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br>
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br>
'''كورال:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br>
بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br>
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br>
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br>
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br>
'''كورال'''<br>
رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br>
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br>
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br>
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br>
'''كورال'''<br>
سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br>
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br>
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br>
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br>
'''كورال'''<br>
قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br>
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br>
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br>
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br>
'''كورال'''<br>
أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br>
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br>
'''كورال النهائي:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br>
https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg
'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br>
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br>
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br>
Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br>
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br>
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br>
Гарәп бабаларың сине үстергән,<br>
Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br>
Ул биргән табигать уңыш китерде.<br>
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br>
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br>
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br>
Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br>
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br>
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br>
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br>
Галәмнең мәңгелек агачы безне<br>
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br>
'''Кушымта.'''<br>
'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br>
Киләчәк буынга сине бирәбез.<br>
'''''Соңгы кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br>
De la Paz el arcangel divino,<br>
Que en el cielo tu eterno destino<br>
Por el dedo de Dios se escríbio. <br>
Mas si osare un extrano enemigo <br>
Profanar con su planta tu suelo, <br>
Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br>
Un soldado en cada hijo te dio,<br>
Un soldado en cada hijo te dio.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg
https://wikiway.com/mexico/gimn/
'''Мексика дәүләт гимны'''<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br>
Җәбраил әмере бу, Ватан,<br>
Синең тәкъдир Ходай хозурында<br>
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br>
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br>
Дошман аяк басса, яу җитеп,<br>
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп,<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br>
=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''<br>
Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land.<br>
Now all join the chorus, let union abide.<br>
Across all Micronesia join hands on every side,<br>
Across all Micronesia join hands on every side.<br>
We all work together, with hearts, voice and hand,<br>
Till we have made these islands another promised land,<br>
Till we have made these islands another promised land.<br>
https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/
https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/
'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br>
=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لك حبي و فؤادي<br>
مصر يا أم البلاد<br>
انت غايتي والمراد<br>
وعلى كل العباد<br>
كم لنيلك من اياد<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg
https://wikiway.com/egypt/gimn/
'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br>
Багышлап иң изге догамны, догамны.<br>
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br>
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br>
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br>
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br>
Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br>
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br>
=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''<br>
Na memória de África e do Mundo<br>
Pátria bela dos que ousaram lutar.<br>
Moçambique, o teu nome é liberdade,<br>
O Sol de Junho para sempre brilhará.<br>
'''''Coro:'''''<br>
||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br>
Pedra a pedra construindo um novo dia.<br>
Milhões de braços, uma só força,<br>
Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br>
Povo unido do Rovuma ao Maputo<br>
Colhe os frutos do combate pela paz,<br>
Cresce o sonho ondulando na bandeira<br>
E vai lavrando na certeza do amanhã.<br>
'''''Coro (2)'''''.<br>
Flores brotando do chão do teu suor,<br>
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br>
Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br>
Nenhum tirano nos irá escravizar!<br>
'''''Coro (2).'''''<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
https://wikiway.com/mozambique/gimn/
'''Сөекле Ватан'''<br>
Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br>
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br>
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br>
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br>
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br>
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br>
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br>
Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br>
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br>
Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br>
Тергезә инабәтле киләчәген.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br>
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br>
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br>
Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''<br>
Limba noastră-i o comoară<br>
În adîncuri înfundată<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
Limba noastră-i foc ce arde<br>
Într-un neam, ce fără veste<br>
S-a trezit din somn de moarte<br>
Ca viteazul din poveste.<br>
Limba noastră-i numai cîntec,<br>
Doina dorurilor noastre,<br>
Roi de fulgere, ce spintec<br>
Nouri negri, zări albastre.<br>
Limba noastră-i graiul pîinii,<br>
Cînd de vînt se mişcă vara;<br>
In rostirea ei bătrînii<br>
Cu sudori sfinţit-au ţara.<br>
Limba noastră-i frunză verde,<br>
Zbuciumul din codrii veşnici,<br>
Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br>
Ai luceferilor sfeşnici.<br>
Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br>
Că vi-i limba prea săracă,<br>
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br>
Graiul ţării noastre dragă.<br>
Limba noastră-i vechi izvoade.<br>
Povestiri din alte vremuri;<br>
Şi citindu-le 'nşirate, –<br>
Te-nfiori adînc şi tremuri.<br>
Limba noastră îi aleasă<br>
Să ridice slava-n ceruri,<br>
Să ne spiue-n hram şi-acasă<br>
Veşnicele adevăruri.<br>
Limba noastra-i limbă sfîntă,<br>
Limba vechilor cazanii,<br>
Care o plîng şi care o cîntă<br>
Pe la vatra lor ţăranii.<br>
Înviaţi-vă dar graiul,<br>
Ruginit de multă vreme,<br>
Stergeţi slinul, mucegaiul<br>
Al uitării 'n care geme.<br>
Strîngeţi piatra lucitoare<br>
Ce din soare se aprinde –<br>
Şi-ţi avea în revărsare<br>
Un potop nou de cuvinte.<br>
Răsări-va o comoară<br>
În adîncuri înfundată,<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg
https://wikiway.com/moldova/gimn/
'''Безнең телебез'''<br>
Безнең тел – бакый хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
Безнең тел – дөрләгән учак:<br>
Халкым үлем йокысыннан<br>
Уянсын тормышка сусап –<br>
Әкияттәге батыр сыман.<br>
Безнең телебез җырлары,<br>
Дойналардагы сагышлар<br>
Ача якты офыкларны,<br>
Тарала кара болытлар.<br>
Безнең тел – ул икмәк теле,<br>
Җәен җилләр сызгырганы,<br>
Бабалар, җиргә тир түгеп,<br>
Мөбарәк иткәннәр аны.<br>
Безнең тел – ул яшел яфрак,<br>
Кодру урманнары шавы.<br>
Нистру бормалары качыра<br>
Йолдызлар яктысы явын.<br>
Һич ачынып зарланмагыз,<br>
Ярлы дип телегез бигрәк,<br>
Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br>
Тора илебезне бизәп.<br>
Безнең тел – ул тарихи тел,<br>
Борынгы хәлләр дастаны.<br>
Өйрән аны һәм танып бел<br>
Хакыйкатьнең ни булганын.<br>
Безнең тел ул билгеләнгән<br>
Күкләрне мактау йөзеннән –<br>
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br>
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br>
Безнең тел – изгелек нуры,<br>
Аңарда ата-бабалар<br>
Елый-елый, җырлый-җырлый<br>
Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br>
Чыгарыйк телне хәяткә,<br>
Коткарып заман явыннан,<br>
Пакьлик пычрак-күгәректән,<br>
Онытылу аһ-зарыннан.<br>
Җыйыйк кояш нурларыннан<br>
Очкын алган чакматашын, –<br>
Ургылыр тел байлыгыннан<br>
Яңа сүзләр булып ташкын.<br>
Яшәячәк бу хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br>
=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br>
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br>
Даяар монголын ариун голомт<br>
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br>
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br>
Хамаг дэлхийн шударга улстай<br>
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br>
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br>
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br>
'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br>
Өргөн түмний минь заяа түшиж<br>
Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br>
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br>
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br>
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br>
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br>
Жавхлант манай орон мандтугай.<br>
https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/
https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389
'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br>
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br>
Монголның саф учагы,<br>
Һичкем аны җиңә алмас,<br>
Мәңгегә үскән чагы.<br>
Дөньяның гадел илләре<br>
Белән бердәмлек өчен,<br>
Үстерик Ватанны биреп<br>
Йөрәк дәртен, кул көчен.<br>
'''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br>
Мирас итеп тапшырыйк,<br>
Эшчән, кыю Монгол илен<br>
Бәхет-уңышка юллыйк.<br>
Хөрмәт итеп ил туграсын,<br>
Ил язмышына таян.<br>
Алгарышта чәчәк атсын,<br>
Яшәсен бөек Ватан!<br>
=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br>
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br>
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br>
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br>
'''''Морзюлма-мороютко:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br>
Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br>
верьга кандыть прят.<br>
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br>
Секс течис тон седейс ды оймес –<br>
прок ванькс лисьмапрят.<br>
'''''Мороютко-морзюлма:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/
https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187
'''Имин бул, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br>
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br>
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br>
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Исәнме, Мордовия!<br>
Куанып яшә, Мордовия!<br>
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br>
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br>
Имин бул син, Мордовия!<br>
Җырла, җырла, Мордовия!<br>
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br>
Мәңге яшә, мәңге яшә,<br>
Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br>
'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br>
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br>
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br>
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br>
России держалась и голову гордо несла.<br>
Давали силы вольные Мокша, Сура,<br>
Ты духом была и осталась сильна и добра.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br>
=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br>
'''सयौं थुँगा फूलका'''<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br>
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br>
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br>
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br>
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br>
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br>
'''''Укылышы'''''<br>
'''Sayaű thűgā phūlkā'''<br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br>
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br>
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br>
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br>
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br>
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br>
https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br>
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br>
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br>
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br>
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br>
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br>
=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''<br>
Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br>
Frères et sœurs nous sommes<br>
Enfants d’une même Patrie le Niger<br>
Nourris de la sève des mêmes idéaux<br>
Pour un Niger de paix libre fort et uni<br>
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br>
Pour l’honneur de la Patrie<br>
Incarnons la vaillance et la persévérance<br>
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br>
Guerriers intrépides déterminés et fiers<br>
Défendons la patrie au prix de notre sang<br>
Faisons du Niger symbole de dignité<br>
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br>
Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br>
En avant pour le travail en avant pour le combat<br>
Nous demeurons debout<br>
Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br>
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br>
Pour construire ensemble<br>
Un monde de justice de paix et de progrès<br>
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br>
'''Don darajar Uban'''<br>
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br>
Yan’uwa mune<br>
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br>
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br>
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br>
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br>
Don darajar Uban<br>
Haɗa ƙarfin hali da juriya<br>
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br>
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br>
Kare kasar nan akan kudin jininmu<br>
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br>
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br>
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br>
Gaba don aikin gaba don yaƙin<br>
Mun tsaya a tsaye<br>
Dauke tutar kasarmu mai daraja<br>
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br>
Don gina tare<br>
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br>
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br>
https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/
https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/
'''Ватан горурлыгы'''<br>
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br>
Без туганнар, кардәшләр,<br>
Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br>
Уртак барчабыз идеаллары.<br>
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br>
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br>
Ватан даны иңендә<br>
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br>
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br>
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br>
Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br>
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br>
Африка омтылышларының терәге.<br>
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br>
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br>
Бердәм күтәреләбез.<br>
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br>
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br>
Бергә үсә бездә<br>
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br>
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br>
'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br>
=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''<br>
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br>
ben ik, van Duitsen bloed,<br>
den vaderland getrouwe<br>
blijf ik tot in den dood.<br>
Een Prinse van Oranje<br>
ben ik, vrij onverveerd,<br>
den Koning van Hispanje<br>
heb ik altijd geёerd.<br>
'''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br>
zijt Gij, o God mijn Heer,<br>
op U zo wil ik bouwen,<br>
verlaat mij nimmermeer.<br>
Dat ik doch vroom mag blijven,<br>
uw dienaar t’aller stond,<br>
de tirannie verdrijven<br>
die mij mijn hart doorwondt.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg
Ясалма Интеллект "җырлый"<br>
https://wikiway.com/netherlands/gimn/
'''Вилһелм җыры'''<br>
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br>
Халкым каны калебемдә,<br>
Ватаныма биргән анттан<br>
Ваз кичмәм гомеремдә.<br>
Асыл зат Оран угланы,<br>
Тугрымын намусыма,<br>
Испан кыйралына бары<br>
Хөрмәт кылам гына.<br>
'''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br>
Кодрәтле, газиз Аллам.<br>
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br>
Сиңа гына таянам.<br>
Хак тарафыңда булырмын<br>
Мәңге Синең колың:<br>
Бетсен йөрәгемне, халкымны<br>
Телгәләгән золым.<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br>
=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''<br>
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Elsker, elsker det og tenker<br>
på vår far og mor<br>
og den saganatt som senker<br>
drømme på vår jord,<br>
og den saganatt som senker,<br>
senker drømme på vår jord.<br>
'''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br>
takk din store Gud!<br>
Landet ville han beskytte,<br>
skjønt det mørkt så ud.<br>
Alt hvad fedrene har kjempet,<br>
mødrene har grett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant vår rett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant, vi vant vår rett.<br>
'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Og som fedres kamp har hevet<br>
det av nød til seir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred slår leir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred, dets fred slår leir!<br>
https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg
https://wikiway.com/norway/gimn/
'''Туган илне яратабыз'''<br>
'''1.''' Туган илне яратабыз,<br>
Урман-тауларын,<br>
Чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
Мең-мең йортларын.<br>
Туган учак – ул сөекле<br>
Ата-анабыз:<br>
Суыгында, кояшында<br>
Хозурланабыз,<br>
Суыгында, кояшында<br>
Аның хозурланабыз.<br>
'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br>
Шомлы көнеңдә<br>
Тәңре сине ярлыкады<br>
Җир итәгендә.<br>
Канлы корбан биреп кенә,<br>
Керми сугышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч тормышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч һәм мул тормышка.<br>
'''8.''' Туган илне яратабыз,<br>
урман-тауларын,<br>
чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
ак болытларын.<br>
Ата-баба көрәшкән күк,<br>
без дә дауларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
җиңү яуларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
яңа җиңү яуларбыз!<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br>
=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''پاک سرزمین شاد باد'''<br>
پاک سرزمین شاد باد<br>
كشور حسين شاد باد <br>
تو نشان عزم علیشان <br>
! ارض پاکستان <br>
مرکز یقین شاد باد <br>
پاک سرزمین کا نظام <br>
قوت اخوت عوام <br>
قوم ، ملک ، سلطنت <br>
پائندہ تابندہ باد <br>
شاد باد منزل مراد <br>
پرچم ستارہ و ہلال <br>
رہبر ترقی و کمال <br>
ترجمان ماضی شان حال <br>
! جان استقبال <br>
سایۂ خدائے ذوالجلال<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG
https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/
https://wikiway.com/pakistan/gimn/
'''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br>
Саф-пакь җирем, шатлан,<br>
Гүзәллек илем, шатлан,<br>
Син бөек ихтыярга нишан,<br>
Әйа, Пакистан!<br>
Тугры мәркәзе, шатлан!<br>
Саф-пакь җиреңдә низам,<br>
Куәтле вә егәрле гавам,<br>
Ил, милләт, дәүләт, –<br>
Мәңге балкып чәчәк ат!<br>
Шатлан изге морадыңа,<br>
Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br>
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br>
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br>
Җаның – истикъбаль!<br>
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br>
'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''<br>
O arise all you sons of this land,<br>
Let us sing of our joy to be free,<br>
Praising God and rejoicing to be<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout our name from the mountains to seas<br>
Papua New Guinea;<br>
Let us raise our voices and proclaim<br>
Papua New Guinea.<br>
Now give thanks to the good Lord above<br>
For His kindness, His wisdom and love,<br>
For this land of our fathers so free,<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout again for the whole world to hear<br>
Papua New Guinea;<br>
We're independent and we're free<br>
Papua New Guinea.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg
https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/
'''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br>
Күтәрелегез, ил уллары,<br>
Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br>
Рәхмәтле Алланы мактарга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Исемең диңгездә-тауларда —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Рухланыйк без сине хакларга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br>
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br>
Бабалар Ватаны, син азат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br>
=== '''ПАРАГВАЙ''' ===
'''Paraguayos, República o Muerte'''<br>
I. A los pueblos de América, infausto<br>
tres centurias un cetro oprimió,<br>
mas un día soberbia surgiendo,<br>
"¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br>
Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br>
ilustraron su gloria marcial;<br>
𝄆 y trozada la augusta diadema,<br>
enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br>
'''''Coro:'''''<br>
¡Paraguayos, República o muerte!<br>
Nuestro brío nos dío libertad:<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión, e igualdad.<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión e igualdad,<br>
unión e igualdad, unión e igualdad.<br>
https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga
'''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br>
...............................<br>
Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br>
=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''6.''' En su cima los Andes sostengan<br>
la bandera o pendón bicolor,<br>
Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br>
que ser libre, que ser libre,<br>
que ser libre, por siempre nos dió.<br>
A su sombra vivamos tranquilos,<br>
y al nacer por sus cumbres el sol,<br>
Renovemos el gran juramento<br>
que rendimos, que rendimos,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
Al Dios de Jacob!<br>
'''Coro:'''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''Viva El Peru!'''<br>
https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg
'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез:<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br>
ике төс байрак беркетелгән,<br>
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br>
Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br>
Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br>
Байрак белән имин тормышта без, —<br>
Кояш менгәч күк капусына,<br>
Яңартылсын илаһи догабыз,<br>
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
Ягъкуб Раббысына!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''Яшәсен Перу!'''
'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>'''
=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br>
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br>
Kiedy my żyjemy,<br>
Co nam obca przemoc wzięła,<br>
Szablą odbierzemy.<br>
'''''Refren (2):'''''<br>
Marsz, marsz Dąbrowski,<br>
Z ziemi włoskiej do Polski,<br>
Za Twoim przewodem<br>
Złączym się z narodem.<br>
'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br>
Będziem Polakami,<br>
Dał nam przykład Bonaparte,<br>
Jak zwyciężać mamy.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br>
Po szwedzkim zaborze,<br>
Dla Ojczyzny ratowania<br>
Wrócim się przez morze.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br>
Cały zapłakany:<br>
“Słuchaj jeno, pono nasi<br>
Biją w tarabany!”<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg
'''Польша әле җуелмас'''<br>
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br>
Без исән булганда,<br>
Таланганны кайтарырбыз –<br>
Кылычлар кулларда.<br>
'''''Кушымта (2):'''''<br>
Кайтчы, Домбровский,<br>
Румнан – үз җиреңә:<br>
Бердәмлек – халкыңа,<br>
Азатлык – илеңә.<br>
'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br>
Поляк булып калыйк,<br>
Һәм җиңүчән Бонапарттан<br>
Без дә үрнәк алыйк.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br>
Швед богавын ташлап,<br>
Ватаныбыз исән булыр,<br>
Без әйләнеп кайтсак.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br>
Әйтер ватандашлар:<br>
“Безнекеләр өйгә кайта,<br>
Кага барабаннар!”<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''<br>
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br>
Nação valente e imortal,<br>
Levantai hoje de novo<br>
O esplendor de Portugal!<br>
Entre as brumas da memória,<br>
Ó Pátria, sente-se a voz<br>
Dos teus egrégios avós,<br>
Que há-de guiar-te à vitória!<br>
'''''Corus:'''''<br>
Às armas, às armas!<br>
Sobre a terra, sobre o mar,<br>
Às armas, às armas!<br>
Pela Pátria lutar!<br>
Contra os canhões marchar, marchar!<br>
'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br>
À luz viva do teu céu!<br>
Brade a Europa à terra inteira:<br>
Portugal não pereceu!<br>
Beija o solo teu jucundo<br>
O Oceano, a rugir d’amor;<br>
E teu braço vencedor<br>
Deu mundos novos ao Mundo!<br>
'''''Corus.'''''<br>
'''3.''' Saudai o Sol que desponta<br>
Sobre um ridente porvir;<br>
Seja o eco de uma afronta<br>
O sinal do ressurgir.<br>
Raios dessa aurora forte<br>
São como beijos de mãe,<br>
Que nos guardam, nos sustêm,<br>
Contra as injúrias da sorte.<br>
'''''Corus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg
'''Диңгезләрдә гаярь'''<br>
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br>
Затлы һәм үлемсез милләтем,<br>
Кайтар үзең яулаганны,<br>
Португалиянең зиннәтен!<br>
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br>
Аерып хәтер томаннарын,<br>
Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br>
Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Суда, җирдә сынатма,<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Көрәш, Ватанны хакла!<br>
Һәм тупларга каршы атла!<br>
'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br>
Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br>
Җиткер дөньяга: бирешмәс<br>
Португалиябез үлемгә!<br>
Ярсып давылланган океан<br>
Изге туфрагыңны үбә;<br>
Һәм кулларың итте бүләк<br>
Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br>
Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br>
Һәм өндәсен яңарышка<br>
Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br>
Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br>
Ватан-Ана гүя назлый,<br>
Ул көч бирә безгә, саклый<br>
Язмыш кагу-сугуларыннан.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===
=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''<br>
'''Rwanda nziza'''<br>
Rwanda nziza Gihugu cyacu<br>
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br>
Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br>
Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br>
Wowe utubumbiye hamwe twese<br>
Abanyarwanda uko watubyaye<br>
Berwa, sugira, singizwa iteka.<br>
https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Гүзәл Руанда'''<br>
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br>
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br>
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br>
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br>
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br>
Сыенып бергә синең итәгеңә;<br>
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br>
'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br>
=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''<br>
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br>
În care te-adînciră barbarii de tirani,<br>
barbarii de tirani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg
'''Уян, румын!'''<br>
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br>
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br>
богау салган тиран!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br>
=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,<br>
Россия — любимая наша страна.<br>
Могучая воля, великая слава —<br>
Твоё достоянье на все времена!<br>
'''''Припев''''':<br>
Славься, Отечество наше свободное,<br>
Братских народов союз вековой,<br>
Предками данная мудрость народная!<br>
Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg
https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/
(Ясалма Интеллект "башкаруы")<br>
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br>
Русия – безнең сөекле илебез,<br>
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br>
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br>
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br>
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br>
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br>
=== '''САЛЬВАДОР''' ===
=== '''САМОА''' ===
=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''<br>
Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br>
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br>
Илинтэн арҕаа ол кустуга<br>
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br>
'''''Хос ырыата:'''''<br>
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br>
Модун Россия киэн туттуута,<br>
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br>
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br>
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br>
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br>
Элбэх омукка эрчим эбэр,<br>
Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br>
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br>
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br>
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg
'''''Татарча'''''<br>
1. Сахам җире, шәрык нурларында<br>
иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br>
җиңүләргә әйдәп баруыңда<br>
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br>
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br>
Илебезнең күрке-горурлыгы,<br>
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!
2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br>
Терек суы, бәрәкәт тулы:<br>
Гүя дуслык-куәт алкынында<br>
Халыкларга тынычлык юлы.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br>
Гасырлардан безгә юл сала.<br>
Дәвам иттек ата-баба юлын,<br>
Тугры булып калыйк без аңа.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br>
Pincez tous vos koras,<br>
Frappez les balafons !<br>
Le lion rouge a rugi.<br>
Le dompteur de la brousse<br>
D'un bond s'est élancé,<br>
Dissipant les ténèbres.<br>
Soleil sur nos terreurs,<br>
Soleil sur notre espoir.<br>
Debout, frères,<br>
Voici l'Afrique rassemblée.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Fibres de mon cœur vert.<br>
Épaule contre épaule,<br>
Mes plus que frères,<br>
O Sénégalais, debout !<br>
Unissons la mer et les sources,<br>
Unissons la steppe et la forêt !<br>
Salut Afrique mère !<br>
https://wikiway.com/senegal/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg
'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br>
Чиерт, дус, корага,<br>
Сук балафонга!<br>
Арыслан ырлады,<br>
Тик килеп ул капты<br>
Сунарчы кулына,<br>
Һәм аучы чик куйды<br>
Гасырлар золымына.<br>
Язмышын ил кора.<br>
Күтәрел, туганым, –<br>
Африка чакыра!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Саф-пакь минем җаным.<br>
Күтәрел, туганым,<br>
Куеп иңгә иңне,<br>
Үстерик без илне,<br>
Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br>
Урманнар-кырларны колачлап!<br>
Сәлам, Африка-ана!<br>
'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br>
Ущипни, друг, кора<br>
И бей в балафон!<br>
Красный лев зарычал,<br>
Охотник из кустов <br>
Прыжком его достал,<br>
Рассеяв мрак веков.<br>
Просторам нашим — свет,<br>
Надеждам нашим — взлёт,<br>
Вставайте, братья, все —<br>
Нас Африка зовёт!<br>
'''''Припев:'''''<br>
Душа моя чиста.<br>
Плечом ко плечу<br>
Вставай, сердечный друг,<br>
Ты больше мне, чем брат!<br>
Объединим недра и моря,<br>
Объединим леса и поля!<br>
Привет, Африка-мать!<br>
'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br>
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,<br>
You find an island there,<br>
So lovely small with nations free<br>
With people French and Dutch,<br>
Though talking English much,<br>
As the Saint Martin in the sea.<br>
Chorus:<br>
O sweet my Fatherland,<br>
So bright by beach and strand,<br>
With sailors on the sea and harbors free,<br>
Where the chains of mountains green,<br>
Variously in sunlight sheen.<br>
||: Oh, I love thy Paradise,<br>
Nature beauty fairly nice. :||<br>
How pretty between all green<br>
Flamboyants beaming gleam<br>
Of flowers red by sunlight set.<br>
Thy cows and sheep and goats<br>
In meadows or on the roads<br>
Thy donkeys keen I can't forget<br>
Chorus.<br>
Saint Martin, I like thy name,<br>
In which Columbus fame<br>
And memories of old are closed.<br>
For me a great delight<br>
Thy Southern Cross the night<br>
May God the Lord protect thy coast!<br>
Chorus.<br>
https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg
Дөнья түренә син бак,<br>
Бер утрауны шунда тап,<br>
Тыңла азат французлар сүзен,<br>
Нидерландча кыл син гәп,<br>
Сөйләш инглизчә күбрәк –<br>
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br>
'''Кушымта:'''<br>
Минем гүзәл Ватаным,<br>
Иркен комлы ярларың,<br>
Яңгырый азат диңгезче җыры,<br>
Яшел таулар чылбырын<br>
Яктырта кояш нуры.<br>
||: Сөям бу җир җәннәтен<br>
һәм ямьле табигатен. :||<br>
Күңелле яшеллегең,<br>
Балкышлы якты күгең,<br>
Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br>
Куй-кәҗә, сыерларың,<br>
Болыннарың, юлларың,<br>
Ишәкләрең күңелемә уңган.<br>
Кушымта.<br>
Сөям Сент-Мартин исемең –<br>
Саклый ул Колумб җисемен,<br>
Үткән заманнар фатихасын.<br>
Күңелем шатлыкка тулгач,<br>
Төнлә балкый Көньяк Хач;<br>
Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br>
Кушымта.<br>
'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br>
=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''<br>
Боже правде, ти што спасе<br>
од пропасти досад нас,<br>
чуј и одсад наше гласе<br>
и од сад нам буди спас.<br>
Моћном руком води, брани<br>
будућности српске брод!<br>
||: Боже спаси Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Сложи српску браћу драгу<br>
на свак’ дичан славан рад,<br>
слога биће пораз врагу<br>
а најјачи српству град.<br>
Нек’ на српској блиста грани<br>
братске слоге златан плод,<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Нек’ на српско ведро чело<br>
твог не падне гнева гром!<br>
Благослови Србу село<br>
поље, њиву, град и дом!<br>
Кад наступе борбе дани<br>
к’ победи ти води ход.<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Из мрачнога сину гроба<br>
српске слоге нови сјај,<br>
настало је ново доба,<br>
нову срећу, Боже дај!<br>
Отаџбину српску брани,<br>
петвековне борбе плод!<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
моли ти се српски род! :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg
https://wikiway.com/serbia/gimn/
'''Хак Тәгалә'''<br>
Хак Тәгалә, Коткаручы<br>
Афәтләрдән, үлемнән,<br>
Догабызны кабул кылчы,<br>
Йолып ал бәлаләрдән.<br>
Кодрәтең белән тәкъдир ит<br>
Киләчәген сербларның!<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Туплачы серб оланнарын,<br>
Данлы эштә һади бул,<br>
Арала бар дошманнарын,<br>
Күрсәт сербка туры юл.<br>
Серб туганлыгын камил ит,<br>
Бердәмлегебез алтын,<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серб башына яшен булып<br>
Төшмәсен һич каһәрең.<br>
Хакла серб шәһәр-авылын,<br>
Кыр-басуын, өйләрен!<br>
Чирү килсә сугыш җитеп,<br>
Серблар җиңү яуласын.<br>
Сакла, Алла, имин итеп<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серблар даны каберләрдән<br>
Калкып янә балкыр ул,<br>
Ходай, яңа дәверләрдә<br>
яңа бәхет насыйп кыл!<br>
Без, серблар, Ватанны яклап<br>
көрәштек биш гасырлар.<br>
Имин итче, Алла, сакла,<br>
Дип дога кыла серблар!<br>
=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''<br>
Mari kita rakyat Singapura,<br>
Sama-sama menuju bahagia,<br>
Cita-cita kita yang mulia.<br>
Berjaya Singapura!<br>
||: Marilah kita bersatu,<br>
Dengan semangat yang baru,<br>
Semua kita berseru:<br>
Majulah Singapura,<br>
Majulah Singapura! :||<br>
https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg
'''Сингапур, алга атла!'''<br>
Сингапурның ватандашлары без<br>
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br>
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br>
Сингапур, уңышларга!<br>
||: Бердәмлектә без булыйк,<br>
Бу халәттә рухланыйк.<br>
Өндәмәбез шул хакта:<br>
“Сингапур, алга атла,<br>
Сингапур, алга атла!” :||<br>
=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú,<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo,<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg
'''Татра өстендә яшен яшьни'''<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде,<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде.<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп,<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп.<br>
'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br>
=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''<br>
Žive vsi narodi,<br>
ki hrepéne dočakat’ dan:<br>
Da, koder sonce hodi,<br>
prepir iz sveta bo pregnan,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak.<br>
https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Исәнлек тосты'''<br>
Имин булсын, дөнья көтеп<br>
яши торган барча халык.<br>
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br>
куйган милләт кенә — алып!<br>
Бетсен җирдә сугыш,<br>
һәрбарчага булсын ирек,<br>
яшик, күршеләрне,<br>
дошман түгел, дус-иш күреп,<br>
күршеләрне якын күреп!<br>
'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''
=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''<br>
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br>
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br>
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br>
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br>
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br>
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br>
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br>
https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Яшәсен Мәлик!'''<br>
Табигың юнәлт бөек Күккә,<br>
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br>
Яшел байрак җилфердәсен,<br>
Шәһадәткә юл әйләсен.<br>
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br>
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br>
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br>
=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''<br>
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br>
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br>
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br>
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br>
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br>
I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br>
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br>
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br>
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br>
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br>
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br>
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br>
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br>
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br>
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br>
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br>
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br>
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br>
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br>
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
'''''Латин язуында (укылышы)'''''<br>
'''QOLOBAA CALANKEED'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: Qolobaa calankeedu,<br>
waa ceynoo, :||<br>
Innaga keenu waa,<br>
Cirkoo kala ee,<br>
aan caadna lahayn,<br>
Ee caashaqaye.<br>
I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br>
Naa ciidamisee, :||<br>
Carradaa keligaa<br>
adow curadee,<br>
cadceedda sideeda,<br>
caan noqo ee!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: Cashadaad dhalataa<br>
caloosheennee, :||<br>
Sidii culaygii<br>
cidaad marisee,<br>
Allow ha ku celin,<br>
"Cawooy!" dhahe ee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: Shanteena cududood<br>
Cadkii ka maqnaa :||<br>
Adow celiyow<br>
Nacaawimayee<br>
Waa calaf cimrigu<br>
Isku keen simayee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br>
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br>
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br>
||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br>
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br>
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br>
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br>
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br>
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br>
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br>
=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br>
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br>
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br>
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br>
qarannimada Soomaaliland :||<br>
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br>
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br>
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br>
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br>
||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br>
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br>
https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836
https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html
'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br>
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br>
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br>
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br>
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br>
||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br>
тоталар сине туганлыкта. :||<br>
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br>
||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br>
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br>
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br>
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br>
||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br>
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br>
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br>
'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br>
=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===
=== '''СУДАН''' ===
=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br>
1. '''OPO KONDREMAN'''<br>
Opo kondreman oen opo <br>
Sranan gron e kari oen <br>
Wans ope tata komopo <br>
Wi moes seti kondre boen <br>
Stre de f'stre wi no sa freed <br>
Gado de wi fesi man <br>
Heri libi te na dede <br>
Wi sa feti gi Sranan.<br>
'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br>
2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br>
God zij met ons Suriname <br>
Hij verheff’ons heerlijk land <br>
Hoe wij hier ook samen kwamen <br>
Aan zijn grond zijn wij verpand <br>
Werkend houden w’in gedachten <br>
Recht en waarheid maken vrij<br>
Al wat goed is te betrachten <br>
Dat geeft aan ons land waardij.<br>
https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/
Ясалма Интеллект "башкаруы"
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
'''''Тәрҗемәләре:'''''<br>
1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br>
Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br>
Сранан чакыруына,<br>
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br>
Гамең-кайгыртуыңа.<br>
Без көрәштән курыкмыйбыз,<br>
Рәһбәребез – бер Алла,<br>
Гомеребезне багышлыйбыз<br>
Ватаныбыз Срананга!<br>
2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br>
Раббыбыз Суринам белән,<br>
Күтәрә Ул дәүләтне.<br>
Бу гүзәл илдә яшәгән –<br>
Аллаһыга әҗәтле.<br>
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br>
Ирекле була һәркем,<br>
Һәр игелек гел үстерә<br>
Безнең илнең кыйммәтен<br>
'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br>
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br>
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br>
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br>
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br>
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br>
رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br>
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br>
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br>
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br>
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br>
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br>
https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg
'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br>
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br>
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br>
Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br>
Кояш тәхете — гел азат буласы.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br>
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br>
Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br>
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br>
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br>
Түгелме шәһит канының мидәде?<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br>
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br>
=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br>
High we exalt thee, realm of the free;<br>
Great is the love we have for thee;<br>
Firmly united ever we stand,<br>
Singing thy praise, O native land.<br>
We raise up our hearts and our voices on high,<br>
The hills and the valleys re-echo our cry;<br>
Blessing and peace be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
One with a faith that wisdom inspires,<br>
One with a zeal that never tires;<br>
Ever we seek to honour thy name,<br>
Ours is the labour, thine the fame.<br>
We pray that no harm on thy children may fall,<br>
That blessing and peace may descend on us all;<br>
So may we serve thee ever alone,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
Knowledge and truth our forefathers spread,<br>
Mighty the nations whom they led;<br>
Mighty they made thee, so too may we<br>
Show forth the good that is ever in thee.<br>
We pledge our devotion, our strength and our might,<br>
Thy cause to defend and to stand for thy right;<br>
All that we have be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg
'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br>
Бөеклектә ирек чишмәбез,<br>
Бердәмлектә гомер итәбез;<br>
Сөюебез бөек һәм камил,<br>
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br>
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br>
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br>
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br>
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br>
Иман рухландырган зирәклек<br>
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br>
Күңел түребездә синең нам,<br>
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br>
Имин балалар, дип дога кылабыз,<br>
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br>
Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br>
Көчле аның өндәү-нидасы;<br>
Без булганда син дә куәтле,<br>
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br>
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br>
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br>
Бар булганны сиңа тиңлибез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br>
Диёри арҷманди мо,<br>
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br>
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br>
Зи дурии замонаҳо расидаем,<br>
Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br>
Кашидаем.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Барои ному нанги мо<br>
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br>
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br>
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br>
Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br>
Канори ту.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Ту модари ягонаӣ,<br>
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br>
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br>
Зи ту саодати абад насиби мост,<br>
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br>
Ҳабиби мост.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg
'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br>
Әй, кадерле туган җирем,<br>
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br>
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br>
Яңа офык ачар заманга ирештек,<br>
Синең байрагың астында тезелештек,<br>
Тезелештек.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Безнең борынгы намыбыз –<br>
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br>
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br>
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br>
Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br>
Тугрылыгы.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Син – бердәнбер ил-анабыз,<br>
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br>
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br>
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br>
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br>
Күркәм-хәбиб.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
=== '''ТАИЛАНД''' ===
=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
'''TAHEITI NUI'''<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599
'''БӨЕК ТАИТИ'''<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===
=== '''ТАТАРСТАН''' ===
https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/
https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/
=== '''ТОГО''' ===
=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''<br>
Would God, I were the tender apple blossom,<br>
That floats and falls from off the twisted bough,<br>
To lie and faint within your silken bosom,<br>
Within your silken bosom as that does now.<br>
Or would I were a little burnish'd apple<br>
For you to pluck me, gliding by so cold,<br>
While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br>
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br>
Yea, would to God, I were among the roses,<br>
That lean to kiss you as you float between<br>
While on the lowest branch a bud uncloses<br>
A bud uncloses, to touch you, my queen.<br>
Nay, since you will not love, would I were growing<br>
A happy daisy, in the garden path<br>
That so your silver foot might press me going,<br>
Might press me going even unto death,<br>
Might press me going even unto death.<br>
https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/
https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air
'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br>
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br>
Үсәр идем агач итәгендә,<br>
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br>
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br>
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br>
Төшәр идем аяк табаныңа,<br>
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br>
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br>
Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br>
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br>
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br>
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br>
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br>
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br>
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br>
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br>
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br>
'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br>
Будь воля Бога, яблоневым цветом<br>
Я распустился б нежно на ветви,<br>
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br>
Чтоб увядать на шёлковой груди.<br>
Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br>
К ногам твоим упал бы на заре,<br>
Когда теплом лучей твой стан обласкан<br>
И прядь волос твоих златая на траве.<br>
Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br>
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br>
И жажду безответных сладких грёз<br>
Я утолю последний в жизни раз.<br>
Счастливой маргариткой у дорожки<br>
Взрасту и лягу на земную твердь,<br>
И под её серебряною ножкой<br>
Покорно обрету желанную мной смерть,<br>
Покорно обрету желанную мной смерть...<br>
'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br>
=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/
=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''<br>
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br>
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br>
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br>
O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br>
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br>
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br>
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br>
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br>
https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg
'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br>
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br>
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br>
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br>
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br>
Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br>
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br>
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br>
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br>
'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br>
=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br>
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br>
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br>
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br>
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br>
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br>
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br>
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg
'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br>
Бабалар рухы яши күңелемдә.<br>
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br>
Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br>
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br>
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br>
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br>
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br>
Духом предков отважных славны сыны,<br>
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br>
Символ великой нейтральной страны!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Един мой народ, и по жилам племён<br>
Течёт предков кровь – нетленная весть,<br>
Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br>
Сохраним и умножим славу и честь!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br>
=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===
=== '''ТУВАЛУ''' ===
=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''<br>
Арт-арттың оваазынга<br>
дажын салып чалбарган,<br>
Таңды, Саян ыдыынга<br>
Агын өргээн тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Өгбелерим чуртунда<br>
Өлчей тарып иженген,<br>
Өткүт хөөмей ырынга<br>
Өөрүп талаан тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Аймак чоннар бүлези<br>
Акы-дуңма найыралдыг,<br>
Депшилгеже чүткүлдүг<br>
Демниг чурттуг тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Мен – тыва мен!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg
https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/
'''Мин – тывалы'''<br>
Изге үткел оваасына<br>
Таш салганда догалы –<br>
Таңды, Саян тауларына<br>
Аклык өргән тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Ата-баба Ватанында<br>
Үз бәхетенә юл салып,<br>
Дәртле хөмәй җырларына<br>
Сокланам мин – тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Хөр гаиләдә халыклар<br>
Бер-берсенең туганы;<br>
Алгарышка юл тоткан<br>
Бердәм илле тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Мин – тывалы!<br>
Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br>
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br>
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br>
=== '''УГАНДА''' ===
=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)<br>
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br>
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br>
Юг ӟардон вуэ музъемам.<br>
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br>
Кужымед пыӵа ёзвиям.<br>
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br>
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br>
Россиен ӵош кайгуын но данын<br>
Тон, Удмуртие мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
Рус телендә (рәсми)<br>
'''Гимн Удмуртской Республики'''<br>
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br>
Новый день встречает земля,<br>
Реет твой Флаг над простором равнин,<br>
О Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
2. Краше тебя нет на свете земли,<br>
Широки леса и поля,<br>
Весть о тебе вдаль несут журавли,<br>
Славься, Родина моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
3. Каму и Волгу питала века<br>
Родников живая вода,<br>
В горе и славе с Россией всегда<br>
Ты, Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg
Удмурт тексты тәрҗемәсе<br>
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br>
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br>
Җир-суны назлый ил таңы,<br>
Рух терәге — җилферди Байрагың,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br>
Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br>
Сине мактап каңгылдый торналар,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br>
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br>
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br>
Ил белән, Удмуртиям!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''<br>
Ще не вмерли України і слава, і воля,<br>
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br>
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br>
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga
https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/
'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br>
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br>
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br>
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br>
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br>
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br>
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br>
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br>
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br>
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
De este don sacrosanto la gloria<br>
Merecimos tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
También libertad!<br>
También libertad!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/
https://wikiway.com/uruguay/gimn/
'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br>
Без лаеклы, залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br>
=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә<br>
'''HEN WLAD FY NHADAU'''<br>
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br>
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br>
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br>
Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br>
Cytgan:<br>
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br>
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br>
O bydded i'r hen iaith barhau.<br>
2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br>
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br>
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br>
Ei nentydd, afonydd, i mi.<br>
Cytgan.<br>
3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br>
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br>
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br>
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br>
Cytgan.<br>
https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078
https://vk.com/video-38514064_456250360
'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br>
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br>
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br>
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br>
Ирек өчен кан койганнар.<br>
Кушымта:<br>
Илем, турылыклы мин аңа;<br>
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br>
Борынгы тел яшәр тагын да.<br>
2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br>
Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br>
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br>
Һәр җырда алар шаңдавы.<br>
Кушымта.<br>
3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br>
Ә борынгы Кымру телебез исән;<br>
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br>
Илемнең арфасы тынмас.<br>
Кушымта.<br>
Инглиз телендә<br>
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br>
1. The land of my fathers is dear unto me,<br>
Old land where the minstrels are honored and free;<br>
Its warring defenders so gallant and brave,<br>
For freedom their life’s blood they gave.<br>
Refrain:<br>
Home, home, true am I to home,<br>
While seas secure the land so pure,<br>
O may the old language endure.<br>
* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br>
=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә<br>
'''LA RENAISSANCE'''<br>
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br>
Reprends ton droit au respect, à la vie!<br>
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br>
Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br>
Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br>
Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br>
Et pour franchir cette étape nouvelle,<br>
De nos ancêtres la voix nous appelle.<br>
Chorus:<br>
Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br>
Dans le respect du droit dans l'unité,<br>
Brisant la misère et la tyrannie,<br>
Brandissant l’étendard de la Patrie.<br>
Санго телендә<br>
'''E ZINGO'''<br>
Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br>
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br>
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br>
Me fadësô, mo ke na kürü gô<br>
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br>
Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br>
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br>
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br>
Chorus:<br>
E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br>
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br>
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br>
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br>
https://wikiway.com/car/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386
'''ЯҢАРЫШ'''<br>
Үзәк Африка, банту бишеге!<br>
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br>
Күптән көлкегә калган, изелеп,<br>
Золым богавын ватып ташладың.<br>
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br>
Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br>
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br>
Ата-бабаның гозер-нидасы.<br>
Кушымта:<br>
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br>
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br>
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br>
Ватан байрагы, горур җилфердә!<br>
=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br>
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br>
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br>
Меҳрибон!<br>
Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br>
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br>
Хор:<br>
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br>
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br>
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br>
Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br>
2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br>
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br>
Зўр қанот!<br>
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br>
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br>
Хор.<br>
https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg
'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br>
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br>
Миһербан!<br>
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br>
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br>
Кушымта:<br>
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br>
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br>
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br>
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br>
2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br>
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br>
Зур канат!<br>
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br>
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br>
Кушымта.
* '''Мәшгаль''' — факел.<br>
'''Гимнның тарихы'''<br>
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br>
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br>
=== '''ҮРДҮН''' ===
=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br>
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br>
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br>
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br>
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br>
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br>
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br>
II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br>
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br>
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br>
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br>
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br>
at eg verji Føroyar, mítt land.<br>
III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br>
Hin heilagi friður mær falli í lut!<br>
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br>
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br>
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br>
ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br>
https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg
=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә<br>
'''God bless Fiji!'''<br>
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
As we stand united under noble banner blue.<br>
And we honour and defend the cause of freedom ever,<br>
Onward march together,<br>
God bless Fiji!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br>
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br>
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br>
May God bless Fiji, forevermore!<br>
'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br>
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br>
Onward march together, God bless Fiji.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Фиджи телендә<br>
'''Meda Dau Doka'''<br>
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br>
E ra sa dau tiko kina na savasava<br>
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br>
Biu na i tovo tawa savasava<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br>
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br>
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br>
Me oti kina na i tovo ca<br>
'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br>
Ni yavala me savasava na vanua<br>
Ni kakua ni vosota na dukadukali<br>
Ka me da sa qai biuta vakadua<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg
=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''<br>
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br>
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br>
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br>
Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br>
Sa dagat at bundok,<br>
Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br>
May dilag ang tula<br>
At awit sa paglayang minamahal.<br>
Ang kislap ng watawat moy<br>
Tagumpay na nagniningning.<br>
Ang bituin at araw niya<br>
Kailan pa may di magdidilim<br>
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br>
Buhay ay langit sa piling mo.<br>
Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br>
Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br>
https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg
'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br>
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br>
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br>
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br>
Илбасарларга бирелмәслек алып.<br>
Диңгез дә, таулар да<br>
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br>
Дан җырлыйлар сиңа,<br>
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br>
Синең байрагыңның очкыннары —<br>
Бөек җиңүләрдән,<br>
Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br>
Мәңгелек сүнмәс ямь.<br>
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br>
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br>
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br>
Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br>
=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''<br>
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br>
soi, sana kultainen!<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
'''VÅRT LAND'''<br>
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br>
ljud högt, o dyra ord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg
'''ТУГАН ЯГЫМ'''<br>
Әй, Суоми, туган ягым,<br>
Горур яңгырый атың!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br>
(''перевод Александра Блока'')<br>
Наш край, наш край, наш край родной, —<br>
О, звук, всех громче слов!<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br>
=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''<br>
Allons, enfants de la Patrie,<br>
Le jour de gloire est arrivé,<br>
Contre nous de la tyrannie<br>
L’étendard sanglant est levé,<br>
L’étendard sanglant est levé!<br>
Entendez vous dans nos campagnes<br>
Mugir ces féroces soldats?<br>
Ils viennent jusque dans vos bras,<br>
Égorger nos fils, nos compagnes!<br>
Refrain:<br>
||: Aux armes citoyens!<br>
Formez vos bataillons!<br>
Marchons, marchons,<br>
Qu’ un sang impur<br>
Abreuve nos sillons. :||<br>
https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg
'''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br>
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br>
Данлы көннәр якынлашты,<br>
Безгә каршы явыз тирания<br>
Канлы байракларын асты,<br>
Канлы байракларын асты!<br>
Күрәсезме, безнең авылларда<br>
Тупас солдатлар ни кыра? —<br>
Безнең кул җиткәнне көтеп,<br>
Йорт-җирләребездә узына!<br>
Кушымта:<br>
||: Корал тотып кулга,<br>
Басыгыз сафларга!<br>
Алга, яуга —<br>
Дошман каны<br>
Аксын басуларга! :||<br>
Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br>
=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст<br>
'''የዜግነት ክብር'''<br>
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br>
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br>
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br>
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br>
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br>
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br>
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br>
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br>
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br>
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br>
Латин транскрипциясе<br>
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br>
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br>
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br>
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br>
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br>
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br>
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br>
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br>
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br>
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br>
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br>
https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg
Тәрҗемәсе<br>
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br>
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br>
Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br>
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br>
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br>
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br>
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br>
Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br>
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br>
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br>
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br>
'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br>
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br>
=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===
=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br>
जनगणमन-अधिनायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br>
द्राविड़ उत्कल बंग<br>
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br>
उच्छलजलधितरंग<br>
तव शुभ नामे जागे,<br>
तव शुभ आशिष मागे<br>
गाहे तव जयगाथा।<br>
जनगणमंगलदायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
जय हे, जय हे, जय हे,<br>
जय जय जय जय हे।।<br>
'''''Укылышы:'''''<br>
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br>
Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br>
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br>
Drāviṛa-Utkala Baṅga<br>
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br>
Ucchala jaladhi taraṅga<br>
Tava śubha nāmē jāgē,<br>
tava śubhāśīṣa māṅgē<br>
gāhē tava jaya gāthā.<br>
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br>
Bhārata bhāgya vidhātā.<br>
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br>
jaya jaya jaya jaya hē.<br>
https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg
Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче,<br>
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br>
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br>
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br>
Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br>
Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br>
Дулкын кагып, Һинд океаны.<br>
Син иминлек, өмет бирүче,<br>
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче.<br>
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br>
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br>
'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''<br>
Lijepa naša domovino,<br>
Oj, junačka zemljo mila,<br>
Stare slave djedovino,<br>
Da bi vazda sretna bila!<br>
Mila kano si nam slavna,<br>
Mila si nam ti jedina,<br>
Mila kuda si nam ravna,<br>
Mila kuda si planina!<br>
Teci, Dravo, Savo, teci,<br>
Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br>
Sinje more, svijetu reci<br>
Da svoj narod Hrvat ljubi<br>
Dok mu njive sunce grije,<br>
Dok mu hrašće bura vije,<br>
Dok mu mrtve grobak krije,<br>
Dok mu živo srce bije!<br>
https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg
'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br>
Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br>
Әй, каһарман, сөекле ил,<br>
Ата-бабадан даныбыз,<br>
Мәңгелеккә бул син имин.<br>
Газиз синең данлы чагың,<br>
Газиз синең бердәмлегең,<br>
Газиз мәһабәт тауларың,<br>
Газиз ямьле үзәнлегең.<br>
Драва ага, Сава ага,<br>
Дунай-елга көче арта,<br>
Күк диңгез сөйли дөньяга:<br>
Һорват Ватанын ярата —<br>
Кояш җирне җылытканда,<br>
Имәннәрне җил бөккәндә,<br>
Адәм зат гүргә ашканда,<br>
Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br>
=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''<br>
'''La Tchadienne'''<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br>
Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br>
Ta liberté naîtra de ton courage.<br>
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br>
Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br>
Que tes voisins admirent tes enfants.<br>
Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br>
Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Чадлылар җыры'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br>
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br>
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br>
Ач күзләрең киләчәгеңә.<br>
Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br>
Таң калдырсын Җирне балаларың.<br>
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br>
Сиңа карап, сөенсен картларың.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''<br>
'''Kde domov můj?'''<br>
Kde domov můj? Kde domov můj? <br>
Voda hučí po lučinách, <br>
bory šumí po skalinách, <br>
v sadě skví se jara květ, <br>
zemský ráj to na pohled! <br>
A to jest ta krásná země, <br>
země česká, domov můj,<br>
země česká, domov můj!<br>
https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg
'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br>
Кайда минем туган йортым?<br>
Qayda minem tuğan yortım?<br>
Sular ağa bolınnarda,<br>
Urman şawlıy taw-qıyada,<br>
Şaw çäçäktä ul yazın –<br>
Ocmaxlar qayda tağın!<br>
Güzällektä tuğan yortım,<br>
Çex cirendä uçağım,<br>
Çex cirendä uçağım. <br>
'''''Deutsch'''''<br>
'''Wo ist mein Heim?'''<br>
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br>
Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br>
Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br>
Wo ein Eden uns entzückt, <br>
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br>
Dieses Land, so schön vor allen, <br>
Böhmen ist mein Heimatland, <br>
Böhmen ist mein Heimatland!<br>
'''''Русский перевод'''''<br>
'''Где он, мой дом?'''<br>
Где он, мой дом, где он, дом мой?<br>
Вода журчит там на лугах, <br>
Боры шумят там на скалах<br>
И сады цветут весной –<br>
На поверку, рай земной! <br>
Вот прекрасная Отчизна –<br>
Земля чешская, дом мой,<br>
Земля чешская, дом мой.<br>
=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''<br>
Puro, Chile, es tu cielo azulado<br>
Puras brisas te cruzan también.<br>
Y tu campo de flores bordado<br>
Es la copia feliz del Edén.<br>
Majestuosa es la blanca montaña<br>
Que te dio por baluarte el Señor<br>
Que te dio por baluarte el Señor,<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Dulce Patria, recibe los votos<br>
Con que Chile en tus aras juró:<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión.<br>
https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg
'''Чили милли гимны'''<br>
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br>
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br>
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br>
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br>
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br>
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br>
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Изге Ватан, Чили дога-антын<br>
Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br>
“Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын”.<br>
'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br>
=== '''ЧУАШСТАН''' ===
'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br>
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br>
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br>
Хушса юрламалли:<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br>
Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br>
Атте–анне ӑс панӑ чух,<br>
Чун савӑнать, чӗре сикет,<br>
Татах та нумай пурнас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br>
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Татах та хастар пулас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg
'''ТУГАН ҖИР'''<br>
1. Язгы дөнья уянган чак,<br>
Һәвәс көннәр җылынган чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Ил турында җырлыйсы килә.<br>
Кушымта:<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Сөйгән илем, изге Анам.<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br>
2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br>
Ата-ана үгет бирә,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Әле озак яшисе килә.<br>
Кушымта.<br>
3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br>
Чуашлар күмәкләшкән чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Эшчән-уңган буласы килә.<br>
Кушымта.<br>
=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''<br>
Trittst im Morgenrot daher,<br>
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br>
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br>
Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br>
Betet, freie Schweizer betet.<br>
Eure fromme Seele ahnt,<br>
Eure fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Kommst im Abendglühn daher,<br>
Find’ ich Dich im Sternenheer,<br>
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br>
In des Himmels lichten Räumen<br>
Kann ich froh und selig träumen;<br>
Denn die fromme Seele ahnt,<br>
Denn die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Ziehst im Nebelflor daher,<br>
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br>
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br>
Aus dem grauen Luftgebilde<br>
Bricht die Sonne klar und milde,<br>
Und die fromme Seele ahnt,<br>
Und die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Fährst im wilden Sturm daher,<br>
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br>
Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br>
In Gewitternacht und Grauen<br>
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br>
Ja, die fromme Seele ahnt,<br>
Ja, die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/
Алман тексты тәрҗемәсе<br>
'''Швейцария догасы'''<br>
Килсәң таң шәфәгындә,<br>
Күрәм нур диңгезендә,<br>
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br>
Альп карлары алсулана,<br>
Азат бәндәләр догада,<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Кичке эңгер-меңгердә<br>
Табам күкләр түрендә<br>
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br>
Хыялларда күккә ашып,<br>
Шат күңелле уйга батып,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Күк өртелсә томанга,<br>
Эзлим Сине болытта,<br>
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br>
Соры пәрдәләрне ертып,<br>
Ягымлы нур сипсә кояш,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Бураннар кар ураса,<br>
Безгә терәк-ышаныч,<br>
И Яралтучы, Коткаручы!<br>
Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br>
Сиңа гына сыгынабыз!<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br>
'''Cantique suisse'''<br>
Sur nos monts, quand le soleil<br>
Annonce un brillant réveil,<br>
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br>
Les beautés de la Patrie<br>
Parlent à l’âme attendrie:<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux.<br>
Lorsqu’un doux rayon du soir<br>
Joue encore dans le bois noir,<br>
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br>
Loin des vains bruits de la plaine<br>
L’âme en paix est plus sereine;<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux. <br>
Lorsque dans la sombre nuit<br>
La foudre éclate avec bruit,<br>
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br>
Dans l’orage et la détresse, <br>
Il est notre forteresse.<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Dieu nous bénira des cieux,<br>
Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
Des grands monts vient le secours,<br>
Suisse! espère en Dieu toujours!<br>
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br>
Sur l’autel de la partrie<br>
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br>
C’est le trésor précieux, <br>
C’est le trésor précieux<br>
Que Dieu nous bénira des cieux,<br>
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943
Француз тексты тәрҗемәсе<br>
'''Кояш таулар өстендә'''<br>
Уяныгыз! дигәндә,<br>
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br>
Ватаныбыз күркәмлеге<br>
Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догабыз,<br>
Ихлас күңел түре догабыз.<br>
Кичен шәфәкъ нурлары<br>
Урманнарны яктыртса,<br>
Тәңре хозурында без бәхетле.<br>
Ыгы-зыгысыз үзәндә<br>
Тыныч җаннар да борчусыз;<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догасы,<br>
Ихлас күңел түре догасы.<br>
Яшен яшьнәсә төнлә,<br>
Күк күкрәсә, җил купса,<br>
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br>
Ул, авырлыклар килгәндә,<br>
Ышанычлы терәгебез.<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br>
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br>
Безнең иминлек – Күктән,<br>
Илһам алыйк Тәңредән!<br>
Ата-баба күк сакла динне!<br>
Ватанга багышла җаның,<br>
Тапкан малың, хезмәтеңне!<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br>
Бәхет Алладан иңә,<br>
Безнең бәхет Алладан иңә.<br>
Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br>
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''<br>
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br>
Du tysta, du glädjerika sköna!<br>
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br>
Du tronar på minnen från fornstora dar,<br>
då ärat ditt namn flög över jorden.<br>
Jag vet att du är och du blir vad du var.<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br>
https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg
'''Борынгы азат илем'''<br>
Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br>
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br>
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br>
Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br>
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br>
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''<br>
1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br>
en samfälld och en enkel sång,<br>
som går till konungen fram!<br>
Var honom trofast och hans ätt,<br>
gör kronan på hans hjässa lätt,<br>
och all din tro till honom sätt,<br>
du folk av frejdad stam!<br>
5. Du himlens Herre, med oss var,<br>
som förr du med oss varit har,<br>
och liva på vår strand<br>
det gamla lynnets art igen<br>
hos sveakungen och hans män.<br>
Och låt din ande vila än<br>
utöver nordanland!<br>
https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945
'''Кыйрал җыры'''<br>
1. Шведлар йөрәге түреннән<br>
гади генә бер җыр иңгән,<br>
яд итеп кыйралын!<br>
Бул син кыйралыңа тугры,<br>
булсын аның таҗы нурлы,<br>
аның нәселе данлыклы,<br>
әй, ирекле кавем!<br>
5. Ашкач та күкләргә җаның,<br>
газиз булсын сиңа халкың, —<br>
һәм Свея җирендә<br>
тормыш янә кабатлансын,<br>
борынгы рух гел саклансын.<br>
Синең җаның хозурлансын<br>
Төньяк иле өстендә.<br>
'''Королевская песня'''<br>
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br>
1. В сердцах у шведов как-то раз<br>
Родился гимн без пышных фраз,<br>
Пусть к королю придёт.<br>
Ему ты верностью плати,<br>
Короны тяжесть сократи,<br>
И с верою в него цвети,<br>
Прославленный народ!<br>
5. И после смерти с нами будь,<br>
Как прежде, укажи нам путь,<br>
Едины мы с тобой.<br>
Дух древний в нас с тобой сидит,<br>
О свеях память он хранит…<br>
Пускай душа твоя парит<br>
Над северной землёй.<br>
=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә<br>
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br>
O Fhlùr na h-Albann,<br>
cuin a chì sinn<br>
an seòrsa laoich<br>
a sheas gu bàs 'son<br>
am bileag feòir is fraoich,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin?<br>
Na cnuic tha lomnochd<br>
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br>
am fearann caillte<br>
dan tug na seòid ud gràdh,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaigh<br>
air chaochladh smaoin.<br>
Tha 'n eachdraidh dùinte<br>
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br>
is faodaidh sinn èirigh<br>
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin<br>
Инглиз телендә<br>
'''FLOWER OF SCOTLAND'''<br>
O flower of Scotland<br>
When will we see<br>
Your like again<br>
That fought and died for<br>
Your wee bit hill and glen<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
The hills are bare now<br>
And autumn leaves lie thick and still<br>
O'er land that is lost now<br>
Which those so dearly held<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
Those days are passed now<br>
And in the past they must remain<br>
But we can still rise now<br>
And be the nation again<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland
https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467
'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br>
Шотланд Чәчәге,<br>
кайчан кабат<br>
күрербез илнең,<br>
җан фида кылып,<br>
Эдвардны җиңгән<br>
Һилл-Гленн кебек булганын?<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Бу калкулыклар<br>
шыр ялангач,<br>
яфрак коела,<br>
кайчандыр көзен<br>
Эдвардны җиңеп,<br>
югалган ил өстенә.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Ул көннәр – күптән<br>
үткән заман,<br>
без әле кабат<br>
күтәрелә алабыз –<br>
Эдвардны җиңгән<br>
шул кыю милләт булып.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип<br>
'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br>
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br>
=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә<br>
ශ්රී ලංකා මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
සුන්දර සිරිබරිනී<br>
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br>
ධාන්ය ධනය නෙක<br>
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්යා<br>
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br>
ජීවනයේ මාතා<br>
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
ඔබ වේ අප විද්යා<br>
ඔබ මය අප සත්යා<br>
ඔබ වේ අප ශක්ති<br>
අප හද තුළ භක්තී<br>
ඔබ අප ආලෝකේ<br>
අපගේ අනුප්රාණේ<br>
ඔබ අප ජීවන වේ<br>
අප මුක්තිය ඔබ වේ<br>
නව ජීවන දෙමිනේ<br>
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br>
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br>
යනු මැන ජය භූමී කරා<br>
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br>
යමු යමු වී නොපමා<br>
ප්රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
Укылышы:<br>
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Sundara siribarinī<br>
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br>
Dhānya dhanaya neka<br>
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br>
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br>
Jīvanayē mātā<br>
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br>
Namō namō mātā,<br>
apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Oba vē apa vidyā<br>
Oba maya apa satyā<br>
Oba vē apa shakti<br>
Apa hada tuḷa bhaktī<br>
Oba apa ālōkē<br>
Apagē anuprāṇē<br>
Oba apa jīvana vē<br>
Apa muktiya oba vē<br>
Nava jīvana demine<br>
Nitina apa pubudu karan mātā<br>
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br>
Yanu mæna jaya bhūmī karā<br>
Eka mavakage daru kæla bævinā<br>
Yamu yamu vī nopamā<br>
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br>
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/
https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga
Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br>
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br>
................................
=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
2. Los primeros los hijos del suelo<br>
Que soberbio, el Pichincha decora<br>
Te aclamaron por siempre señora<br>
Y vertieron su sangre por ti.<br>
Dios miró y a septó el holocausto<br>
Y esa sangre fue germen fecundo<br>
De otros héroes que atónito el mundo<br>
Vió en tu torno a millares surgir,<br>
a millares surgir, a millares surgir.<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3
'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br>
'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br>
Кушымта:<br>
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br>
Дан сиңа, сиңа дан!<br>
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br>
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә,<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә.<br>
2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br>
Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br>
Синең өчен алар кан койган,<br>
Сине хаким итеп таныткан.<br>
Алла кабул иткән бу корбанны,<br>
Кальбеңә яралгы булганны,<br>
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br>
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br>
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br>
Кушымта.<br>
* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br>
=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br>
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br>
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br>
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br>
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br>
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br>
ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br>
ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br>
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br>
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br>
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br>
'''''Гарәп телендә'''''<br>
||: إرتريا إرتريا إرتريا<br>
قد دحرت بغيظهم أعداءها<br>
وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br>
مع الأعداء قد مرت من عهود<br>
غدا اسمها معجزة الصمود<br>
فخر المكافحين في إرتريا<br>
قد برهنت أن العلا لها<br>
إرتريا إرتريا<br>
تبوأت مكانها بين الأمم<br>
بإصرارنا الذي جنى التحرير<br>
سننجز البناء والتعمير<br>
لتزدهر وتلبس الوقار<br>
تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br>
||: إرتريا إرتريا<br>
تبوات مكانها بين الأمم :||<br>
https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg
||: Эритра, Эритра, Эритра,<br>
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br>
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br>
Һәрдаим тугры теләгенә,<br>
Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br>
Горурлык терәге, Эритра<br>
Хаклык өстенлеген раслап тора.<br>
Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br>
Фидакарьлек илгә юл салды,<br>
Ватан яңарышка юл алды,<br>
Бурычы итеп алгарышын,<br>
Уңган халык барысын булдыра.<br>
||: Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br>
=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br>
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br>
kui kaunis oled sa!<br>
Ei leia mina iial teal<br>
see suure, laia ilma peal,<br>
mis mul nii armas oleks ka,<br>
kui sa, mu isamaa!<br>
Sa oled mind ju sünnitand<br>
ja üles kasvatand;<br>
sind tänan mina alati<br>
ja jään sull’ truuiks surmani,<br>
mul kõige armsam oled sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
Su üle Jumal valvaku,<br>
mu armas isamaa!<br>
Ta olgu sinu kaitseja<br>
ja võtku rohkest õnnista,<br>
mis iial ette võtad sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/
https://wikiway.com/estonia/gimn/
'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br>
Илем, бәхет-куанычым,<br>
кадерлем, багалмам!<br>
Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br>
Кая барып тезләнсәм дә,<br>
синдәй гүзәлне табалмам,<br>
әй сөекле Ватан!<br>
Син тудырдың, син үстердең<br>
анам кебек мине;<br>
сиңа мәңге мин бурычлы,<br>
гүргә кадәр турылыклы,<br>
рәхмәт укып сөям сине,<br>
газиз туган илем!<br>
Нигъмәтеннән аермасын<br>
Ходай сине, илем!<br>
Хак Тәгалә ярлыкасын,<br>
бөтен дөньяда хуплансын<br>
һәр ниятең, изге эшең,<br>
газиз туган илем!<br>
=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE<br>
'''I.''' Eternal Father, bless our land<br>
Guard us with Thy mighty hand<br>
Keep us free from evil powers<br>
Be our light through countless hours<br>
To our leaders, Great Defender,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
'''II.''' Teach us true respect for all<br>
Stir response to duty's call<br>
Strengthen us the weak to cherish<br>
Give us vision lest we perish<br>
Knowledge send us, Heavenly Father,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/
https://wikiway.com/jamaica/gimn/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''<br>
'''AOTEAROA'''<br>
1. E Ihoā Atua,<br>
O ngā iwi mātou rā,<br>
Āta whakarangona;<br>
Me aroha noa.<br>
Kia hua ko te pai;<br>
Kia tau tō atawhai;<br>
Manaakitia mai<br>
Aotearoa.<br>
'''''Инглиз телендә'''''<br>
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br>
1. God of nations! at Thy feet<br>
In the bonds of love we meet,<br>
Hear our voices, we entreat,<br>
God defend our Free Land.<br>
Guard Pacific's triple star,<br>
From the shafts of strife and war,<br>
Make her praises heard afar,<br>
God defend New Zealand!<br>
https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
'''АОТЕАРОА'''<br>
Әй Тәңребез, Аллабыз,<br>
Тик Сиңа табынабыз,<br>
Таң иле милләте без —<br>
Сиңа мәхәббәтебез.<br>
Илне муллыкта яшәт,<br>
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br>
Сакла гел иминлектә<br>
Аотеароаны.<br>
'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br>
=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br>
'''君が代 (Kimi gayo)'''<br>
きみがよは (Kimi gayo wa)<br>
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br>
さざれいしの (Sazare iśi-no)<br>
いわおとなりて (Iwao to narite)<br>
こけのむすまで (Koke-no musu made)<br>
https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/
https://my.mail.ru/music/search/君が代
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Галиҗәнап хакимлеге'''<br>
Мең еллар без бәхетле;<br>
Нәселең булсын тәхетле<br>
Вак ташлар<br>
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br>
Итәкләрендә мүк үскәнче.<br>
fmh66hcmde6sjzejvy6pxk0h47g6leh
Татьяна Агапкина
0
1489019
5936271
5935618
2026-06-04T08:24:15Z
Il Nur
6874
5936271
wikitext
text/x-wiki
{{Галим}}'''Татьяна Алексеевна Агапкина''' ({{Туу датасы|22|1|1958}}, [[Мәскәү]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]]) — совет һәм Россия фольклористы — слависты, этнолингвисты. Филология фәннәре докторы . Россия Фәннәр академиясенең Славян тикшеренүләре институтының Этнолингвистика һәм фольклор бүлегенең баш фәнни хезмәткәре. «Индрик» нәшрият йортының баш мөхәррире (2000 елдан 2023 елга кадәр).
== Биография ==
Әнисе, Тамара Петровна Агапкина, филолог һәм полонист, гомере буе Славян телләрен өйрәнү институтында, славян әдәбияты секторында эшләгән.
1980 елда Мәскәү дәүләт университетының филология факультетын тәмамлаган, ә 1981 елдан алып 1983 елга кадәр МДУның фольклор кафедрасында көндезге бүлектә укыган. 1985 елда ул анда фольклорны өйрәнү буенча "Көнчыгыш славяннарының йола поэзиясендә «Язны каршы алу» темасына [[Фәннәр кандидаты|кандидатлык]] диссертациясен яклаган.
1984 елның гыйнварыннан Татьна Славян тикшеренүләре институтының Этнолингвистика һәм фольклор бүлегендә эшли (кече фәнни хезмәткәр, аннары өлкән фәнни хезмәткәр, әйдәп баручы фәнни хезмәткәр, баш фәнни хезмәткәр) . 2004 елда ул «фольклорны өйрәнү» белгечлеге буенча филология фәннәре докторы дәрәҗәсен ала («Славян халык календаренең мифопоэтик нигезләре. Яз-җәй циклы» диссертациясе).
2000 елдан 2023 елга кадәр ул «Индрик» нәшрият йортының баш мөхәррире булган.
== Фәнни эшчәнлек ==
Россия, Украина, Беларусь, Болгария, Сербия, Словения, Франция һәм Америкада бастырылган 550 дән артык хезмәт (монографияләр, мәкаләләр, архив һәм кыр материаллары басмасы) авторы. Ул 5 томлы «Славян борынгылыгы» энциклопедиясе (1995—2012), шулай ук «Славян мифологиясе» энциклопедик сүзлеге (Мәскәү, 1995; 2002; 2010; Белград, 2001) авторларының берсе.
«Славяннарның традицион рухи мәдәнияте» сериясен оештыручыларның һәм автордашларның берсе (Индрик нәшрияты), аның кысаларында 60 тан артык автор монографиясе бастырылган.
'''Монографияләр'''
* Календарь җырларының этнографик бәйләнешләре. Көнчыгыш славяннарның йолаларында һәм фольклорында язны каршы алу. Мәскәү, 2000.
* Славян халык календаренең мифопоэтик нигезләре. Яз-җәй циклы. Мәскәү, 2002.
* Көнчыгыш славян дәвалау сихерләрен чагыштырмача карашта: сюжет һәм дөньяга караш. Мәскәү, 2010.
* Славян халык традицияләрендә агачлар. Очерклар. Мәскәү, 2019.
* XVIII гасырның беренче өчтән бер өлеше — XX гасырның архив чыганакларыннан алынган яшерен мәгълүматлар. 2 томда. 1 том. Мәскәү, 2023.
Автордаш:
* Полесье конспирацияләре (1970—1990 еллар язмаларында) / Т. А. Агапкина, Е. Е. Левкиевская, А. Л. Топорковның текст әзерләү һәм искәрмәләр җыентыгы. Мәскәү, 2003.
* Көнчыгыш славян конспирацияләре: Сюжетлар һәм мотивларның функциональ күрсәткече өчен материаллар. Аннотацияләнгән библиография / Авторлар һәм төзүчеләр Т. А. Агапкина, А. Л. Топорков. Мәскәү, 2014.
* Якын Көнчыгыш, Балкан һәм Көнчыгыш Европа фольклор һәм кулъязма традицияләрендә Сисиньев риваятьләре. Мәскәү, 2017. Башкалар белән берлектә язылган.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* Россия фолҗклорчылары: Белешмәлек — 1994
* Славян этнолингвистикасы: Библиография. 3 нче басма., мәсәлән һәм өстәмә. — 2008
== Сылтамалар ==
* [http://www.inslav.ru/ob-institute/sotrudniki/831-2011-08-29-08-34-05 шәхес] Россия Фәннәр академиясенең Славян тикшеренүләре институты сайтында
[[Төркем:Россия язучылары]]
[[Төркем:Россия тел белгечләре]]
[[Төркем:ССРБ фольклорчылары]]
[[Төркем:Филология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Мәскәүдә туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1958 елда туганнар]]
[[Төркем:22 гыйнвар көнне туганнар]]
sbxgy532yopwf9wzwzqpsxs6ly5d4nt
5936272
5936271
2026-06-04T08:24:35Z
Il Nur
6874
/* Сылтамалар */
5936272
wikitext
text/x-wiki
{{Галим}}'''Татьяна Алексеевна Агапкина''' ({{Туу датасы|22|1|1958}}, [[Мәскәү]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССР]]) — совет һәм Россия фольклористы — слависты, этнолингвисты. Филология фәннәре докторы . Россия Фәннәр академиясенең Славян тикшеренүләре институтының Этнолингвистика һәм фольклор бүлегенең баш фәнни хезмәткәре. «Индрик» нәшрият йортының баш мөхәррире (2000 елдан 2023 елга кадәр).
== Биография ==
Әнисе, Тамара Петровна Агапкина, филолог һәм полонист, гомере буе Славян телләрен өйрәнү институтында, славян әдәбияты секторында эшләгән.
1980 елда Мәскәү дәүләт университетының филология факультетын тәмамлаган, ә 1981 елдан алып 1983 елга кадәр МДУның фольклор кафедрасында көндезге бүлектә укыган. 1985 елда ул анда фольклорны өйрәнү буенча "Көнчыгыш славяннарының йола поэзиясендә «Язны каршы алу» темасына [[Фәннәр кандидаты|кандидатлык]] диссертациясен яклаган.
1984 елның гыйнварыннан Татьна Славян тикшеренүләре институтының Этнолингвистика һәм фольклор бүлегендә эшли (кече фәнни хезмәткәр, аннары өлкән фәнни хезмәткәр, әйдәп баручы фәнни хезмәткәр, баш фәнни хезмәткәр) . 2004 елда ул «фольклорны өйрәнү» белгечлеге буенча филология фәннәре докторы дәрәҗәсен ала («Славян халык календаренең мифопоэтик нигезләре. Яз-җәй циклы» диссертациясе).
2000 елдан 2023 елга кадәр ул «Индрик» нәшрият йортының баш мөхәррире булган.
== Фәнни эшчәнлек ==
Россия, Украина, Беларусь, Болгария, Сербия, Словения, Франция һәм Америкада бастырылган 550 дән артык хезмәт (монографияләр, мәкаләләр, архив һәм кыр материаллары басмасы) авторы. Ул 5 томлы «Славян борынгылыгы» энциклопедиясе (1995—2012), шулай ук «Славян мифологиясе» энциклопедик сүзлеге (Мәскәү, 1995; 2002; 2010; Белград, 2001) авторларының берсе.
«Славяннарның традицион рухи мәдәнияте» сериясен оештыручыларның һәм автордашларның берсе (Индрик нәшрияты), аның кысаларында 60 тан артык автор монографиясе бастырылган.
'''Монографияләр'''
* Календарь җырларының этнографик бәйләнешләре. Көнчыгыш славяннарның йолаларында һәм фольклорында язны каршы алу. Мәскәү, 2000.
* Славян халык календаренең мифопоэтик нигезләре. Яз-җәй циклы. Мәскәү, 2002.
* Көнчыгыш славян дәвалау сихерләрен чагыштырмача карашта: сюжет һәм дөньяга караш. Мәскәү, 2010.
* Славян халык традицияләрендә агачлар. Очерклар. Мәскәү, 2019.
* XVIII гасырның беренче өчтән бер өлеше — XX гасырның архив чыганакларыннан алынган яшерен мәгълүматлар. 2 томда. 1 том. Мәскәү, 2023.
Автордаш:
* Полесье конспирацияләре (1970—1990 еллар язмаларында) / Т. А. Агапкина, Е. Е. Левкиевская, А. Л. Топорковның текст әзерләү һәм искәрмәләр җыентыгы. Мәскәү, 2003.
* Көнчыгыш славян конспирацияләре: Сюжетлар һәм мотивларның функциональ күрсәткече өчен материаллар. Аннотацияләнгән библиография / Авторлар һәм төзүчеләр Т. А. Агапкина, А. Л. Топорков. Мәскәү, 2014.
* Якын Көнчыгыш, Балкан һәм Көнчыгыш Европа фольклор һәм кулъязма традицияләрендә Сисиньев риваятьләре. Мәскәү, 2017. Башкалар белән берлектә язылган.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* Россия фолҗклорчылары: Белешмәлек — 1994
* Славян этнолингвистикасы: Библиография. 3 нче басма., мәсәлән һәм өстәмә. — 2008
== Сылтамалар ==
* [http://www.inslav.ru/ob-institute/sotrudniki/831-2011-08-29-08-34-05 Шәхес] Россия Фәннәр академиясенең Славян тикшеренүләре институты сайтында.
[[Төркем:Россия язучылары]]
[[Төркем:Россия тел белгечләре]]
[[Төркем:ССРБ фольклорчылары]]
[[Төркем:Филология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Мәскәүдә туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1958 елда туганнар]]
[[Төркем:22 гыйнвар көнне туганнар]]
ezgrcrqg966q1cvygs32hw8t9ddqw57
Николай Акулин
0
1489020
5936273
5935749
2026-06-04T08:25:38Z
Il Nur
6874
5936273
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Николай Иванович Акулин''' (1909 елның 27 апреле, Барановка, Сарытау губернасы — 1991 елның 25 гыйнвары) Совет хәрби лидеры, Бөек Ватан сугышында катнашучы, Ленин ордены һәм [[Авиация генерал-майоры|авиация генералы]] .
== Биография ==
Николай Иванович 1909 елның 27 апрелендә Вольский районының Барановка авылында туган. Ул 1929 елның гыйнварыннан Кызыл Армиядә хезмәт иткән. 1931 елдан Бөтенсоюз Коммунистлар партиясе (большевиклар) әгъзасы булган. Социаль хәле һәм чыгышы: крестьяннардан эшче.
=== Белеме ===
* Барановская авыл мәктәбе — 7 сыйныф;
* Вольск Берләшкән Очучылар һәм Авиация Механиклары Хәрби Мәктәбе (Вольск, 1929);
* 3 нче очучылар һәм штурманнар хәрби мәктәбе ([[Ырынбур|Оренбург]], 1931);
* Аэробатика һәм һавадан ату мәктәбе (Одесса, 1937);
* Кызыл Байраклы Хәрби-һава көчләре академиясендә командирлар һәм штаб начальниклары өчен квалификация күтәрү курслары (Монино, 1947);
* К. Е. Ворошилов исемендәге Югары Хәрби Академиянең Авиация факультеты ([[Мәскәү]], 1955).
=== Сугышка кадәрге биография ===
=== Бөек Ватан сугышы вакытында ===
Ул Бөек Ватан сугышы башлануын шул ук вазифада каршы алган, Пружаны аэродромында 33 нче истребитель авиация полкына командалык иткән. 1941 елның июнь ахырында Һава оборонасы көчләренең 6 нчы истребитель авиация корпусы төзелгәч, полк аның составына кергән. Полк Мәскәүне Люфтваффе һөҗүмнәреннән саклаган. 1941 елның 22 июлендә полк, корпус составында, башкаладагы [[Өченче рейх|немец]] һава һөҗүмен кире кайтаруда катнашкан. Акулин җитәкчелегендә полк түбәндәгеләрдә катнашкан:
* [[Мәскәү өчен сугыш|Мәскәү сугышында]] ,
* Көнбатыш фронтның 10 нчы катнаш авиация дивизиясе составында ул Мәскәү янындагы оборона сугышлары вакытында фронт гаскәрләрен яклады.
* Горький шәһәренең хәрби-сәнәгать объектлары — Һава оборонасы көчләренең 142 нче истребитель авиация дивизиясе составында,
* Төньяк-Көнбатыш фронтында ул Демьянск һөҗүм операциясендә катнашкан;
* Һава оборонасының 106 нчы истребитель авиация дивизиясе составында ул Бологое станциясе районындагы хәрби объектларны каплады.
Подполковник Акулин 33 нче истребитель авиация полкына командалык иткән чорда 4007 очыш ясалган; һава сугышларында һәм аэродромнарга һөҗүм вакытында дошманның 95 очкычы юк иткән.
1942 елның ноябрендә ул Фронт Авиациясенең Сугыш Әзерлеге Баш Идарәсенең Истребитель Авиациясе Идарәсендә һава сугышы буенча өлкән инспектор-пилот итеп билгеләнгән. 1943 елның июненнән ул Грозныйның нефть чыганакларын һәм сәнәгать объектларын каплаган 126 нчы Һава Дивизиясенең очыш операцияләре буенча командир урынбасары булган. 1943 елның 19 августыннан 7 сентябренә кадәр ул вакытлыча бу дивизия белән идарә иткән. 1944 елның апрелендә ул Донбасстагы объектларны дошман һава һөҗүмнәреннән саклаучы Һава оборонасының 127 нче Истребитель Авиациясе Дивизиясе командиры итеп билгеләнгән. 1944 елның августында ул Днепропетровск һәм Запорожье шәһәрләрен каплаган Һава оборонасының 126 нчы Истребитель Авиациясе Дивизиясе командиры итеп күчерелгән, ә 1945 елның гыйнвар-февраль айларында ул [[Ялта конференциясе|өч держава — СССР, АКШ һәм Бөекбритания җитәкчеләренең Кырым конференциясенә]] ярдәм күрсәтү буенча махсус дәүләт бурычын үтәгән. Сугыш вакытында Акулин шәхсән 78 сугыш очышы үткәргән.
=== Сугыштан соң ===
Сугыштан соң полковник Акулин Һава оборонасы көчләренең 126 нчы истребитель авиация дивизиясе белән идарә итүен дәвам иткән, аны [[Батум]]ига күчергән. 1946 елның сентябрендә ул Кызыл Армия Хәрби-һава көчләренең командалык һәм навигация персоналы хәрби академиясендә һава дивизиясе командирлары һәм штаб начальниклары өчен квалификация күтәрү курсларында катнашкан.
* 1947 елның маеннан ул СССР Кораллы Көчләренең артиллерия командующие карамагында иде.
* 1947 елның сентябрендә ул Һава оборонасы көчләренең 19 нчы Һава оборонасы армиясе составында Һава оборонасы көчләренең 144 нче истребитель авиация дивизиясе командиры итеп билгеләнә.
* 1948 елның августыннан — [[3-й истребительный авиационный корпус ПВО|Һава оборонасының 3 нче истребитель авиация корпусы]] командиры урынбасары (1949 елның февраленнән — [[13-й истребительный авиационный корпус ПВО|Һава оборонасының 13 нче истребитель авиация корпусы]]);
* 1950 елның апрелендә ул илнең Һава оборонасы көчләренең сугыш очкычларын сукыр, төнге әзерлек һәм сугышта куллану буенча Кызыл Байрак укыту үзәге җитәкчесе (Саваслейка).
* 1951 елның июленнән — 25 нче һава оборонасы истребитель армиясе командующие ярдәмчесе,
* Декабрьдән — СССР Хәрби министрлыгының [[Румыния|Румыниядә]] дәүләт чикләрен һавадан саклауны оештыру буенча вәкаләтле вәкиле.
* 1954 елның гыйнварында аны К. Е. Ворошилов исемендәге Югары хәрби академиягә укырга җибәрәләр.
* 1955 елның ноябрендә укуын тәмамлаганнан соң, ул илнең Һава оборонасы көчләре штабы начальнигының сугышчан идарә буенча урынбасары — Үзәк командалык үзәгенең дежур генералы итеп билгеләнә.
* 1962 елның июлендә ул запаска җибәрелде.
[[Файл:Могила_Николая_Ивановича_Акулина.jpg|мини|кабер]]
Ул 1991 елның 26 гыйнварында вафат була. Митино зиратында җирләнә.
== Исемнәр ==
* [[Авиация генерал-майоры]] (11.5.1949).
== Бүләкләр ==
* [[Ленин ордены]] (1954 елның 30 апреле)
* [[Кызыл Байрак ордены]] (1941 елның 2 ноябре)<ref>http://podvignaroda.mil.ru/?#id=10077761 {{Webarchive|url=https://archive.today/20141014125136/http://podvignaroda.mil.ru/?%23id=11888217&tab=navDetailDocument#id=10077761|date=2014-10-14}} Подвиг народа. Наградной лист</ref>
* [[Кызыл Байрак ордены]] (1949 елның 20 июне)<ref name="Указ">{{Cite web|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D0%B0_%D0%92%D0%A1_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0_%D0%BE%D1%82_4.06.1944_%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%B8_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%B2_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B8|title=Награжден в соответствии с Указом Президиума Верховного Совета СССР от 04.06.1944 «О награждении орденами и медалями за выслугу лет в Красной Армии»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170804205517/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D0%B0_%D0%92%D0%A1_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0_%D0%BE%D1%82_4.06.1944_%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%B8_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%B2_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B8|archivedate=2017-08-04|accessdate=2016-08-27}}</ref>
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (18.11.1944)
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (1945 елның 24 феврале)
* [[Ватан сугышы ордены|1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены]] (1985 елның 6 апреле)
* [[Кызыл Йолдыз ордены]] (03.11.1944)
* «Мәскәүне обороналаган өчен» медале (1944 елның 5 декабре);
* «Кавказны обороналаган өчен» медале (1945 елның 24 апреле);
* «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңү өчен» медале (02.08.1945)
* медальләр
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр||refs=|group=}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.baranovka.edusite.ru/p99aa1.html «Саратов өлкәсе, Вольский районы, Барановка төп гомуми белем бирү мәктәбе» муниципаль белем бирү учреждениесе сайты]
* [https://web.archive.org/web/20210303111331/http://podvignaroda.mil.ru/#id=10077761 Халык казанышлары өчен бүләкләү кәгазе]
[[Төркем:СБКФ әгъзалары]]
[[Төркем:Бөек Ватан сугышында дивизия командирлары]]
[[Төркем:Бөек Ватан сугышы очучылары]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:«ССРБ Кораллы Көчләренә 70 ел» медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә кырык ел» юбилей медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә утыз ел» юбилей медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә егерме ел» медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләре]]
[[Төркем:«Мәскәүне саклау өчен» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:«Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары]]
[[Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Кызыл Байрак ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Ленин ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Авиация генерал-майорлары (СССР)]]
[[Төркем:1991 елда вафатлар]]
[[Төркем:25 гыйнвар көнне вафатлар]]
[[Төркем:1909 елда туганнар]]
[[Төркем:27 апрель көнне туганнар]]
7t0rn42eolj467zruo0atp8414fi46k
Бәхәс:Кентавр
1
1489039
5936229
5935074
2026-06-03T20:01:10Z
Frhdkazan
3171
II Төмән вики-марафоны бәяләү җәдвәле 504 балл
5936229
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Кентавр}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Греция|тема=мәдәният}}
{{Төмән вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=II|кулланучы= Timlesj}}
== II Төмән вики-марафоны бәяләү җәдвәле ==
«[[Википедия:Марафоннар/Төмән/II|II Төмән]]» бәйгесе чикләрендә булдырылган мәкаләне [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү җәдвәле]]:
{|
| #
| Критерий
| күрсәткеч
| +/*
|-
| 1
| '''Мәгълүмати калыплар''': {{tl|УК}} яки тематик карточкасы, {{tl|Тышкы сылтамалар}}, {{tl|Бу темага Татнетта}}, башка төр [[:Төркем:Навигацион калыплар|навигацион калыплар]] - юк, 1-2, 3+
| 2
| *
|-
| 2
| '''Тексттагы вики-сылтамалар''': Мәкаләдән башкаларга [[ВП:Викиләштерү|вики-сылтамалар]] урнаштырылган (0-2/3-7/8+, визуаль)
| 3
| *
|-
| 3
| '''Википедия:Бирегә нәрсә сылтый''': Мәкалә Вики эченә яхшы кертелгән (0/1-5/6+, сул баганадан ''Кораллар: Бирегә нәрсә сылтый'' төймәсенә басып күренә)
| 2
| *
|-
| 4
| '''Википедия:Таләп ителгән көч''': Тулыландыру (1), тәрҗемә юлы белән булдырылган яңа мәкалә (2) яки чыганаклар буенча язылган яңа мәкалә (3) - Мәкалә тарихыннан һәм вики-ара тикшерү белән билгеләнә.
| 2
| *
|-
| 5
| '''Кереш өлеше''': Феноменның [[w:tt:Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятлелеген]] һәм асылын кыскача ачыклаучы кереш бүлеге (''калганын укымасам, нәрсә белүем җитә'', юк - бар - темага юлны ача - җитәрлек аңлата)
| 3
| +
|-
| 6
| '''Мәкалә [[w:tt:Википедия:Сурәтләү|сурәтләнгән]]'''
| 3
| +
|-
| 7
| '''Чыганаклар саны/тасвирланышы''': [[w:tt:Википедия:Тикшереп булучанлык|Мәгълүматны тикшереп алу]] өчен бәйсез чыганакларга [[w:tt:Википедия:Чыганакларны күрсәтү|искәрмәләр]], сылтамалар, аларның күләме, табу җиңеллеге һәм [[w:tt:Википедия:Абруйлы чыганаклар|абруйлылык дәрәҗәсе]]
| 3
| +
|-
| 8
| '''Татар фәнен һәм татарча чыганакларны популярлаштыру''': [[ТР ФА]]нең татар институтлары, [[Татмедиа]], [[Бөтендөнья татарлар конгрессы]] басмалары һәм башка татар телле сайтлары мәкаләләренә, [[Викимәгълүмат]] элементында — «[[Tatarica (энциклопедия)|Tatarica]]» энциклопедиясенең бәйле татар/рус версияләренә сылтама урнаштыру
| 0
| +
|-
| 9
| '''Мәгариф, фән, югары белем һәм мәдәният өлкәсендә эшләүче Татарстан, дөньяның бар суверен илләре, БМО һәм башка дәүләтара оешмаларга караган рәсми тематик авторитетларны таныту''': мәкаләдә бәйле Татарстан, дөньяның бар суверен илләренең рәсми илкүләм һәм төбәк, ЮНЕСКО, гомумән БМО системасы һәм башка дәүләтара оешмаларының тематик институтлары мәгълүматлары телгә алына һәм/яки сайтларындагы тематик материалларга искәрмәләр/сылтамалар китерелгән (0/1-2/3-4/5+, визуаль)
| 1
| +
|-
| 10
| '''[[w:tt:Википедия:Төркемләү|Төркемләү]] төгәллеге'''
| 2
| +
|-
| 11
| '''Мәкалә структурасы''': Стандарт бүлекләре барлыгы, детальлелеге
| 3
| +
|-
| 12
| '''Татар теле һәм стиль''': Белешмә-энциклопедик стильдә, нейтраль караштан, лексика сайлавы.
| 3
| +
|-
| 13
| '''Текст күләме''': (Стандарт, *2/+, *3/+, *4/+)
| 3
| +
|-
| 14
| '''Викимәгълүмат: ясалма интеллект аңларлык элементы татарчалаштырылган''': (0/Тамгасы/Тасвирламасы/Синонимнары)
| 0
| +
|-
| 15
| '''Викимәгълүмат: элементы фактлар белән тутырылган''': (0-2/3-7/8+, визуаль)
| 1
| *
|-
| 16
| '''Викимәгълүмат: элемент чыганаклар белән дәлилләнгән''': (0/1-2/3+, визуаль)
| 1
| *
|-
| 17
| '''Викимәгълүмат:Бирегә нәрсә сылтый''': Элемент Вики эченә яхшы кертелгән (0/1-5/6+, сул баганадан ''Кораллар: Бирегә нәрсә сылтый'' төймәсенә басып күренә)
| 1
| *
|-
| colspan="2" |'''Нәтиҗә:''' [1]*[2]*[3]*[4]*([5]+[6]+[7]+[8]+[9]+[10]+[11]+[12]+[13]+[14])*[15]*[16]*[17]=24*(21)=
|'''504'''
|}
'''Казый''' --[[Кулланучы:Frhdkazan|frhdkazan]] ([[Кулланучы бәхәсе:Frhdkazan|бәхәс]]) 3 июн 2026, 20:01 (UTC)
sj0jt8lwe413c97chizlguffyhzcfg0
Радио дулкыннары
0
1489044
5936280
5935810
2026-06-04T10:02:56Z
Таёжный лес
38136
/* Сылтамалар */
5936280
wikitext
text/x-wiki
{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:Radar_antenna.jpg|мини|Радиолокация станциясе антеннасы]]
[[Файл:Электромагнитная_пропускная_способность_атмосферы.svg|мини|Җир атмосферасының төрле [[Дулкын озынлыгы|дулкын озынлыкларындагы]] электромагнит нурланышы, шул исәптән радиодулкыннар өчен тоныклыгы]]
[[Файл:Dipole_xmting_antenna_animation_4_408x318x150ms.gif|мини|Радиодулкын нурланышының анимацияләнгән схемасы]]
'''Радиодулкыннар''' — ясалма дулкын үткәргечсез киңлектә тарала торган, 3 [[Герц (үлчәү берәмлеге)|терагерцка]] кадәр ешлыклы электромагнит дулкыннар<ref>Регламент радиосвязи. Статьи. — Швейцария, Женева: МСЭ, 2012. Статья 1.5.</ref><ref>ГОСТ 24375-80 «Радиосвязь. Термины и определения».</ref>. Радиодулкыннар электромагнит спектрында бик түбән ешлыклардан алып [[Инфракызыл нурланыш|инфракызыл диапазонга]] кадәр урнашалар. Халыкара электр элемтәсе берлеге тарафыннан радиодулкыннарның диапазон буенча классификациясен исәпкә алып<ref>{{Cite web |url=https://www.itu.int/dms_pubrec/itu-r/rec/v/R-REC-V.431-7-200005-S!!PDF-R.pdf |title=Рекомендация ITU-R V.431-7. Номенклатура диапазонов частот и длин волн, используемых в электросвязи |access-date=2018-12-14 |archive-date=2018-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713001308/http://www.itu.int/dms_pubrec/itu-r/rec/v/R-REC-V.431-7-200005-S!!PDF-R.pdf |url-status=live }}</ref><ref>Геннадиева Е. Г., Дождиков В. Г., Кульба А. В. и др. Краткий энциклопедический словарь по радиоэлектронике и радиопромышленности / Под ред. В. Н. Саблина. М.: Диво, 2006. С. 276.</ref>, радиодулкыннарга 30 кГцтан 3 терагерцка кадәр [[Ешлык|ешлыклы]] электромагнит дулкыннар керә, бу 10 [[Километр|километрдан]] 0,1 миллиметрга кадәр дулкын озынлыгына туры килә.
Киң мәгънәдә, радиодулкыннар — җиһазлардагы (мәсәлән, дулкын үткәргеч җайланмаларда, микродулкынлы интеграль схемаларда һәм башкалар), тапшыру линияләрендә һәм, ниһаять, табигый шартларда, тапшыру һәм кабул итү антенналарын аерып торган мохиттә электромагнит кырының барлык төр дулкын процесслары<ref>В. В. Никольский, Т. И. Никольская. Электродинамика и распространение радиоволн. — М.: Наука, 1989. — С. 467.</ref>.
Радиодулкыннар, электромагнит дулкыннар буларак, [[Vakuum|вакуумда]] [[Яктылык тизлеге|яктылык тизлегендә]] тарала. Радиодулкыннарның табигый чыганакларына [[яшен]] яшьнәүләре һәм астрономик объектлар керә. Ясалма рәвештә булдырылган радиодулкыннар стационар һәм күчмә [[Радио|радиоэлемтә]], радиотапшырулар, радиолокация, радионавигация, [[Элемтә иярченнәре|юлдаш элемтәсе]], чыбыксыз [[Компьютер челтәре|компьютер челтәрләре]] һәм башка күпсанлы кушымталар өчен кулланыла.
Ешлык (дулкын озынлыгының) кыйммәтенә карап, радиодулкыннарны теге яки бу радиоешлык диапазонына (дулкын озынлыклары диапазонына) кертәләр. Шулай ук радиодулкыннарны ирекле киңлектә һәм җир шары тирәли таралу ысулы буенча классификацияләргә мөмкин<ref>''М. П. Долуханов''. Распространение радиоволн. — М.: Сов. радио, 1972.</ref>.
== Ачылышы ==
[[1865 ел]]да инглиз физигы [[Ceyms Klerk Makswell|Дж. Максвелл]] классик (квант булмаган) физиканың электромагнит кыр теориясен төзүне тәмамлай, аны катгый рәвештә математик яктан формалаштыра һәм шуның нигезендә электромагнит дулкыннарның булуына ныклы нигезләмә сала.
[[Генрих Герц]] 1886—1888 елларда электромагнит дулкыннарның барлыгын исбатлый. Югары ешлыклы электромагнит тирбәнешләрен алу өчен ул симметрик вибратор һәм Румкорф катушкасын куллана, ә аларны теркәү өчен ул дулкын индикаторы (детектор) булып хезмәт иткән кечкенә очкын арасы булган металл рам формасындагы гади кабул итүче куллана<ref>''Меркулов В.'' 120 лет весьма быстрых колебаний. {{Cite web|url=http://www.computer-museum.ru/connect/gerc_120.htm|title=Виртуальный компьютерный музей.|publisher=www.computer-museum.ru|accessdate=2017-05-08|archive-date=2017-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20170413200415/http://www.computer-museum.ru/connect/gerc_120.htm|url-status=live}}</ref>. Кабул итүченең тагын бер версиясе — тапшыргыч кебек, ләкин кечкенә очкын арасы булган вибратор<ref>{{Cite web |url=http://www.computer-museum.ru/connect/histra09.htm |title=Экспериментальные работы Генриха Герца. Виртуальный компьютерный музей |access-date=2015-09-06 |archive-date=2018-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180606030528/http://www.computer-museum.ru/connect/histra09.htm |url-status=live }}</ref>. Нәкъ менә шушы җайланмалар [[Радио|радиоэлемтәне]] гамәлгә ашыру өчен кулланылган берничә уйлап табуга нигез салалар<ref name="ЧистяковНачало">''Чистяков Н. И.'' [https://radi0.ru/knigi-i-stati/nachalo-radiotehniki-fakty-i-interpretatsiya/ Начало радиотехники: факты и интерпретация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220930173402/https://radi0.ru/knigi-i-stati/nachalo-radiotehniki-fakty-i-interpretatsiya/ |date=2022-09-30 }} // Вопросы истории естествознания и техники. — 1990. — № 1.</ref>.
== Радиоешлык диапазоннары һәм радиодулкын озынлыклары ==
Радиоешлыклар — 3 кГц тан 3000 ГГц ка кадәрге диапазондагы ешлыклар яки ешлык полосалары, аларга шартлы исемнәр бирелә. Бу диапазон радиодулкыннарны булдыру һәм ачыклау өчен кулланыла торган электр сигналларының үзгәрүчән ток ешлыгына туры килә. Бу диапазонның күпчелек өлеше механик тибрәнү белән барлыкка килгән дулкыннар чикләреннән читтә булганлыктан, радиоешлыклар гадәттә электромагнит тирбәнешләргә керәләр.
Россия Федерациясенең «Элемтә турында»гы законы радиоешлыкларга кагылышлы түбәндәге төшенчәләрне билгели:
* радиоешлык спектры-Халыкара электр элемтәсе берлеге билгеләгән чикләрдә радиоэлектрон чаралар яисә югары ешлыклы җайланмалар өчен файдаланылырга мөмкин булган радиоешлыклар җыелмасы;
* радиоешлык — радиоешлык спектрының бер компонентын билгеләү өчен билгеләнгән электромагнит тирбәнешләр ешлыгы;
* радиоешлыктар полосасын бүлү — [[Россия|Россия Федерациясенең]] радио хезмәтләре арасында радиоешлык полосасын бүлү таблицасындагы язмалар ярдәмендә радиоешлык полосаларын максатчан куллануны билгеләү, аның нигезендә билгеле бер радиоешлык полосасын куллануга рөхсәт бирелә һәм мондый куллану шартлары билгеләнә.
Радио хезмәтләре буенча диапазоннардан файдалану Россия Федерациясенең Радиоэлемтә регламенты һәм халыкара килешүләр белән регламентлана.
Халыкара электр элемтәсе берлеге кагыйдәләре нигезендә, радиодулкыннар 0,3 x 10 <sup>''Н''</sup> Гц тан 3 x 10 <sup>''Н''</sup> Гц ка кадәр бер декада киңлектәге диапазоннарга бүленгән, анда N-диапазон номеры. Россия ГОСТ 24375-80 бу классификацияне тулысынча диярлек кабатлый.
{| class="wikitable"
!№
!МСЭ тамгасы
!Дулкыннар озынлыгы диапазоны
!Дулкыннар диапазоны исеме
!Ешлык диапазоны
!Ешлык диапазоны исеме
![[Фотон]] [[Энергия|энергиясе]], <math>E=h\nu</math>
!Кулланыш
|-
|1
|ELF
|100 000 км —
10 000 км
|Декамегаметрлы
|3—30 Гц
|Бик түбән (КНЧ)
|12,4 фэВ — 124 фэВ
|Су асты көймәләре белән элемтә, [[Геофизическое исследование|геофизик тикшеренүләр]]
|-
|2
|SLF
|10 000 км — 1000 км
|Мегаметрлы
|30—300 Гц
|Үтә түбән (СНЧ)
|124 фэВ — 1,24 пэВ
|Су асты көймәләре белән элемтә, геофизик тикшеренүләр
|-
|3
|ULF
|1000 км — 100 км
|Гектокилометрлы
|300—3000 Гц
|Инфратүбәннәр (ИНЧ)
|1,24 пэВ — 12,4 пэВ
|Су асты көймәләре белән элемтә
|-
|4
|VLF
|100 км — 10 км
|Мириаметрлы
|3—30 кГц
|Бик түбән (ОНЧ)
|12,4 пэВ — 124 пэВ
|Төгәл вакыт хезмәте, Су асты көймәләре белән радиоэлемтә
|-
|5
|LF
|10 км — 1 км
|Километрлы
|30—300 кГц
|Түбән (НЧ)
|124 пэВ — 1,24 нэВ
|Радиотапшыру, җир дулкыны белән [[Радио|радиоэлемтә]], радионавигация
|-
|6
|MF
|1000 м — 100 м
|Гектометрлы
|300—3000 кГц
|Урта (СЧ)
|1,24 нэВ — 12,4 нэВ
|Җир дулкыны һәм ионосфера дулкыны белән радиотапшырулар һәм радиоэлемтә
|-
|7
|HF
|100 м — 10 м
|Декаметрлы
|3—30 МГц
|Югары (ВЧ)
|12,4 нэВ — 124 нэВ
|Ионосфера аша
радиотапшырулар һәм радиоэлемтә, горизонт арты радиолокациялау
|-
|8
|VHF
|10 м — 1 м
|Метрлы
|30—300 МГц
|Бик югары (ОВЧ)
|124 нэВ — 1,24 мкэВ
|[[Телевидение]], радиотапшырулар, тропосфералы һәм туры дулкынлы радиоэлемтә, УВЧ-терапия
|-
|9
|UHF
|1000 мм — 100 мм
|Дециметрлы
|300—3000 МГц
|Ультра югары (УВЧ)
|1,24 мкэВ — 12,4 мкэВ
|Телевидение, тропосфералы һәм туры дулкынлы радиоэлемтә, [[Кесә телефоны]], [[Микродулкынлы мич]], иярчен навигациясе
|-
|10
|SHF
|100 мм — 10 мм
|Сантиметрлы
|3—30 ГГц
|Үтә югары (СВЧ)
|12,4 мкэВ — 124 мкэВ
|Радиолокация, [[интернет]], спутник телевидениесе, иярченле һәм туры дулкынлы радиоэлемтә, чыбыксыз компьютер челтәрләре
|-
|11
|EHF
|10 мм — 1 мм
|Миллиметрлы
|30—300 ГГц
|Үтә нык югары (КВЧ)
|124 мкэВ — 1,24 мэВ
|Радиоастрономия, югары тизлекле радиореле элемтәсе, радиолокация ([[Метеорология]], кораллану белән идарә итү), медицина, иярченле радиоэлемтә
|-
|12
|THF
|1 мм — 0,1 мм
|Децимиллиметрлы
|300—3000 ГГц
|Гипер югпры ешлыклар, озын дулкынлы өлкә [[Инфракызыл нурланыш]]
|1,24 мэВ — 12,4 мэВ
|Эксперименталь «терагерц камерасы», озын дулкынлы инфракызыл нурланышларда терки торган сурәт (ул җылы канлы организмнар тарафыннан таратыла, ләкин, кыска дулкынлы инфракызыл нурланышлардан аермалы буларак, диэлектрик материаллар тарафыннан тоткарланмый).
|}
ГОСТ 24375-80 классификациясе киң кулланылыш тапмады һәм кайбер очракларда радиоэлектроника өлкәсендә милли стандартлар (ГОСТ) белән каршылыклы. Көнбатышта радиоешлык полосаларының традицион билгеләре [[Икенче бөтендөнья сугышы]] вакытында барлыкка килгән. Хәзерге вакытта алар [[Америка Кушма Штатлары|АКШның]] IEEE стандарты, шулай ук халыкара ITU стандарты белён беркетелгән.
Практикада<ref>{{Книга|автор=Е. Г. Геннадиева, В. Г. Дождиков, А. В. Кульба, Ю. С. Лифанов, В. Н. Саблин, М. И. Салтан; под ред. В. Н. Саблина|заглавие=Краткий энциклопедический словарь по радиоэлектронике и радиопромышленности|издание=|место=Москва|издательство=Диво|год=2006|страницы=276|страниц=286|isbn=5-87012-028-4}}</ref> ''түбән ешлык диапазоны'' астында еш кына тавыш ешлыклары диапазонын, ''югары ешлык диапазоны'' астында — бөтен радиодиапазонны, 30 кГц һәм аннан да югарырак, шул исәптән ВЧ диапазонын күздә тоталар. Ватан әдәбиятында ''микродулкынлы диапазон (СВЧ)'' дип киң мәгънәдә кайвакыт УВЧ, СВЧ һәм КВЧ диапазоннары атала (0,3 — 300 ГГц), Көнбатышта бу киң таралган микродулкыннар терминына туры килә.
Шулай ук, илебезнең белем бирү һәм фәнни әдәбиятында диапазоннар классификациясе эшләнгән, аңа ярашлы мириаметрлы дулкыннар — үтә озын дулкыннар (СДВ), километрлы дулкыннар — озын дулкыннар (ДВ), гектометрлы дулкыннар — урта дулкыннар (СВ), декаметрлы дулкыннар — кыска дулкыннар (КВ) дип аталалар, ә калганнарын, 10 м дан кыскарак дулкыннарны, ультра кыска дулкыннарга (УКВ) кертәләр<ref>{{Cite web |url=http://antenna.psuti.ru/uploads/kubanov/006.pdf |title=''Кубанов В. П.'' Влияние окружающей среды на распространение радиоволн. — Самара: ПГУТИ, 2013. — 92 с. |access-date=2017-11-03 |archive-date=2017-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171215143425/http://antenna.psuti.ru/uploads/kubanov/006.pdf |url-status=live }}</ref>.
== Тарату ысулы буенча классификация ==
* ''Туры дулкыннар'' — ирекле пространствода бер предметтан икенчесенә, мәсәлән, бер космик аппараттан икенчесенә, кайбер очракларда Җир станциясеннән космик аппаратка һәм атмосфера аппаратлары яки станцияләре арасында таралучы радиодулкыннар. Бу дулкыннар өчен атмосфера, чит предметлар һәм Җир тәэсирен игътибарсыз калдырырга мөмкин.
* ''Җир'' яки ''өслек дулкыннары'' — Җирнең сферик өслеге буйлап таралучы һәм дифракция күренеше нәтиҗәсендә аны өлешчә урап узучы радиодулкыннар. Дулкынның очраган киртәләрне урап узу һәм алар тирәсендә дифракция ясау сәләте, билгеле булганча, дулкын озынлыгы белән киртәләрнең зурлыклары арасындагы нисбәттән билгеләнә: дулкын озынлыгы никадәр кечерәк булса, дифракция шулкадәр зәгыйфьрәк күренә. Шул сәбәпле УВЧ диапазоны һәм югарырак ешлыклы диапазоннар дулкыннары Җир шары өслегендә бик зәгыйфь дифракцияләнәләр һәм аларның беренче якынчалыкта таралу ераклыгы туры күрү ераклыгы (туры дулкыннар) белән билгеләнә.
* ''Тропосфера дулкыннары'' —ОВЧ һәм УВЧ диапазоннарындагы радиодулкыннар, [[тропосфера]] тигезсезлекләрендә таралу исәбенә 1000 км га кадәр ераклыкка тарала торганнар.
* ''Ионосфера яки пространство дулкыннары'' — 10 м дан да озынрак радиодулкыннар, алар ионосферадан һәм Җир өслегеннән бер яки күп тапкырлар кире кайтарылу исәбенә җир шары тирәли теләсә күпме ераклыкка таралалар.
* ''Юнәлтелгән дулкыннар'' —юнәлеш бирүче системаларда ([[:ru:Радиоволновод|радиодулкын үткәргечләрдә]]) таралучы радиодулкыннар
== Модуляция төре буенча классификация ==
Радиодулкыннар ярдәмендә тапшырганда төрле модуляция төрләре кулланылырга мөмкин, алар ярдәмендә эчтәлекле мәгълүмат соңгы алучыга җиткерү өчен «төргәкләнә»: амплитуда модуляциясе, ешлык модуляциясе, бер полосалы модуляция һәм башкалар. Модуляция сайлау комачаулауга каршылыкны, кулланылган ешлык диапазонын, күәтне һәм башка параметрларны билгели.
== Шулай ук карагыз ==
* [[:ru:Излучение|Излучение]]
* [[:ru:Канал_связи|Канал связи]]
* [[Радио|Радиоэлемтә]]
* [[:ru:Радиолокация|Радиолокация]]
== Искәрмәләр ==
<references responsive="1"></references>
== Әдәбият ==
* Справочник по радиоэлектронным системам. Под ред. Б. Х. Кривицкого. В 2-х тт. — М.: Энергия, 1979.
* Международный [[регламент радиосвязи]].
* ГОСТ 24375-80 «Радиосвязь. Термины и определения».
== Сылтамалар ==
* [http://www.radioscanner.ru/info/article60/ Радиоволны и частоты. Статья]{{ref-ru}}
* [http://www.radioscanner.ru/bands/ Списки различных радиочастот и диапазонов]{{ref-ru}}
* [https://web.archive.org/web/20090725092745/http://rus.1gb.ru/note/frequency.htm Соответствия частот канальных и частотных радиостанций LPD-диапазона]{{ref-ru}}
[[Төркем:Радиофизика]]
[[Төркем:Радиотехника]]
[[Төркем:Электромагнитик нурланыш]]
[[Төркем:Электродинамика]]
a6gi4xci12r2szhx5412nsc3p76ult2
Бәхәс:Театр (архитектура корылмасы)
1
1489053
5936230
5935222
2026-06-03T20:22:44Z
Frhdkazan
3171
II Төмән вики-марафоны бәяләү җәдвәле 320 балл
5936230
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Театр (архитектурное сооружение)}}
{{Вики-яз мәкаләсе|ел=2026|кулланучы=Timlesj|ил=Греция|тема=мәдәният}}
{{Төмән вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=II|кулланучы= Timlesj}}
== II Төмән вики-марафоны бәяләү җәдвәле ==
«[[Википедия:Марафоннар/Төмән/II|II Төмән]]» бәйгесе чикләрендә булдырылган мәкаләне [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү җәдвәле]]:
{|
| #
| Критерий
| күрсәткеч
| +/*
|-
| 1
| '''Мәгълүмати калыплар''': {{tl|УК}} яки тематик карточкасы, {{tl|Тышкы сылтамалар}}, {{tl|Бу темага Татнетта}}, башка төр [[:Төркем:Навигацион калыплар|навигацион калыплар]] - юк, 1-2, 3+
| 2
| *
|-
| 2
| '''Тексттагы вики-сылтамалар''': Мәкаләдән башкаларга [[ВП:Викиләштерү|вики-сылтамалар]] урнаштырылган (0-2/3-7/8+, визуаль)
| 2
| *
|-
| 3
| '''Википедия:Бирегә нәрсә сылтый''': Мәкалә Вики эченә яхшы кертелгән (0/1-5/6+, сул баганадан ''Кораллар: Бирегә нәрсә сылтый'' төймәсенә басып күренә)
| 2
| *
|-
| 4
| '''Википедия:Таләп ителгән көч''': Тулыландыру (1), тәрҗемә юлы белән булдырылган яңа мәкалә (2) яки чыганаклар буенча язылган яңа мәкалә (3) - Мәкалә тарихыннан һәм вики-ара тикшерү белән билгеләнә.
| 2
| *
|-
| 5
| '''Кереш өлеше''': Феноменның [[w:tt:Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятлелеген]] һәм асылын кыскача ачыклаучы кереш бүлеге (''калганын укымасам, нәрсә белүем җитә'', юк - бар - темага юлны ача - җитәрлек аңлата)
| 3
| +
|-
| 6
| '''Мәкалә [[w:tt:Википедия:Сурәтләү|сурәтләнгән]]'''
| 3
| +
|-
| 7
| '''Чыганаклар саны/тасвирланышы''': [[w:tt:Википедия:Тикшереп булучанлык|Мәгълүматны тикшереп алу]] өчен бәйсез чыганакларга [[w:tt:Википедия:Чыганакларны күрсәтү|искәрмәләр]], сылтамалар, аларның күләме, табу җиңеллеге һәм [[w:tt:Википедия:Абруйлы чыганаклар|абруйлылык дәрәҗәсе]]
| 3
| +
|-
| 8
| '''Татар фәнен һәм татарча чыганакларны популярлаштыру''': [[ТР ФА]]нең татар институтлары, [[Татмедиа]], [[Бөтендөнья татарлар конгрессы]] басмалары һәм башка татар телле сайтлары мәкаләләренә, [[Викимәгълүмат]] элементында — «[[Tatarica (энциклопедия)|Tatarica]]» энциклопедиясенең бәйле татар/рус версияләренә сылтама урнаштыру
| 0
| +
|-
| 9
| '''Мәгариф, фән, югары белем һәм мәдәният өлкәсендә эшләүче Татарстан, дөньяның бар суверен илләре, БМО һәм башка дәүләтара оешмаларга караган рәсми тематик авторитетларны таныту''': мәкаләдә бәйле Татарстан, дөньяның бар суверен илләренең рәсми илкүләм һәм төбәк, ЮНЕСКО, гомумән БМО системасы һәм башка дәүләтара оешмаларының тематик институтлары мәгълүматлары телгә алына һәм/яки сайтларындагы тематик материалларга искәрмәләр/сылтамалар китерелгән (0/1-2/3-4/5+, визуаль)
| 1
| +
|-
| 10
| '''[[w:tt:Википедия:Төркемләү|Төркемләү]] төгәллеге'''
| 1
| +
|-
| 11
| '''Мәкалә структурасы''': Стандарт бүлекләре барлыгы, детальлелеге
| 3
| +
|-
| 12
| '''Татар теле һәм стиль''': Белешмә-энциклопедик стильдә, нейтраль караштан, лексика сайлавы.
| 3
| +
|-
| 13
| '''Текст күләме''': (Стандарт, *2/+, *3/+, *4/+)
| 3
| +
|-
| 14
| '''Викимәгълүмат: ясалма интеллект аңларлык элементы татарчалаштырылган''': (0/Тамгасы/Тасвирламасы/Синонимнары)
| 0
| +
|-
| 15
| '''Викимәгълүмат: элементы фактлар белән тутырылган''': (0-2/3-7/8+, визуаль)
| 1
| *
|-
| 16
| '''Викимәгълүмат: элемент чыганаклар белән дәлилләнгән''': (0/1-2/3+, визуаль)
| 1
| *
|-
| 17
| '''Викимәгълүмат:Бирегә нәрсә сылтый''': Элемент Вики эченә яхшы кертелгән (0/1-5/6+, сул баганадан ''Кораллар: Бирегә нәрсә сылтый'' төймәсенә басып күренә)
| 1
| *
|-
| colspan="2" |'''Нәтиҗә:''' [1]*[2]*[3]*[4]*([5]+[6]+[7]+[8]+[9]+[10]+[11]+[12]+[13]+[14])*[15]*[16]*[17]=16*(20)
|'''320'''
|}
'''Казый''' --[[Кулланучы:Frhdkazan|frhdkazan]] ([[Кулланучы бәхәсе:Frhdkazan|бәхәс]]) 3 июн 2026, 20:22 (UTC)
a800sxyrpdtm96mm9wk2boa3fckpfmk
Бормалы галактика
0
1489060
5936279
5935683
2026-06-04T09:59:58Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5936279
wikitext
text/x-wiki
{{MyriadTatar|чыгарылыш=II}}
{{УК}}
[[Файл:M101_hires_STScI-PRC2006-10a.jpg|мини|Бормалы галактика мисалы, [[:ru:Вертушка_(галактика)|Вертушка]] галактикасы (M 101)]]
'''Бормалы галактика''' (''S'' дип билгеләнә) — Хаббл эзлеклелегендәге төп [[галактика]] төрләренең берсе, ул аны 1936 елда тасвирлаган<ref name="Hubble-1936">{{книга|ссылка=https://archive.org/details/TheRealmOfTheNebulae|заглавие=The realm of the nebulae|издательство=[[Издательство Йельского университета|Yale University Press]]|год=1936|isbn=9780300025002|серия=Mrs. Hepsa Ely Silliman memorial lectures, 25|место=New Haven|oclc=611263346|дата ссылки=2012-09-29|ref=Hubble|автор=[[Хаббл, Эдвин|Hubble, E.P.]]}}(pp. 124–151)</ref>. Мондый галактикаларның зур диск компоненты һәм кечкенә кабарынкылыгы бар, һәм [[Линзасыман галактика|линзасыман галактикалардан]] аермалы буларак, аларның ачык бормалы тармаклары бар, шуңа күрә алар үз атамаларын алганнар. Бормалы галактикалар барлык галактикаларның якынча яртысын тәшкил итә дип санала<ref name=":02">{{Книга|автор=Кононович Э.В., Мороз В.И.|заглавие=Общий курс астрономии|ответственный=|год=2004|издание=2-е, исправленное|место=|издательство=УРСС|страницы=468—486|страниц=544|isbn=5-354-00866-2}}</ref>.
Astrophysical Journal Letters журналында бастырылган тикшеренүгә ярашлы, «Джеймс Уэбб» (JWST) космик телескопы тарафыннан алынган 873 галактиканың сурәтләрен анализлау бормалы галактикаларның 6-7 миллиард ел элек барлыкка килгән дигән элек кабул ителгән гипотезаны кире какты. 12 миллиард ел элек, Галәм хәзерге яшенең алтыдан бер өлешенә җиткәндә, бормалы галактикаларның чын өлеше 35 % ка җиткәнлеге ачыкланды. Шул ук чор өчен Хаббл күзәтүләре белән чагыштырганда, спиральләрнең дүрт тапкыр артып китүен күрсәткән бу мәгълүматлар, галактик газның тизрәк тотрыклануын күрсәтә һәм галактика эволюциясенең гамәлдәге теорияләрен һәм спираль тармакларның формалашу механизмнарын яңадан карауны таләп итә<ref>FROMMER, ARIELLE. Sky & Telescope. Oct2024, Vol. 148 Issue 4, p8-8. 2/3p.</ref>.
== Өйрәнү тарихы ==
Беренче тапкыр «бормалы томанлыклар»ны объектлар классы буларак Уильям Парсонс 1845 елда тасвирлай<ref>{{Cite web|lang=|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1219743|title=Парсонс Уильям (лорд Росс)|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-05-11|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224235541/http://www.astronet.ru/db/msg/1219743|url-status=live}}</ref>. Ләкин ул вакытта әле бу томанлыклар [[Киек Каз юлы]]нда урнашкан һәм газ һәм тузан болытлары дип саналган, ә Эдвин Хаббл мондый объектларның чынлыкта Киек Каз Юлыннан читтә урнашканлыгын бары тик 1926 елда гына исбатлаган<ref>{{статья|заглавие=Extragalactic nebulae|издание=[[The Astrophysical Journal]]|номер=64|страницы=321—369|doi=10.1086/143018|bibcode=1926ApJ....64..321H|том=64|ref=Hubble|автор=Hubble, Edwin|месяц=12|год=1926|язык=en|тип=journal|издательство=[[IOP Publishing]]}}</ref>.
1846 елда Уильям Парсонс зур масштаблы, ике тармаклы структураны билдәләп, M 51 «томанлыгы» (Су әйләнеше галактикасы) эскизларын ясый. Бу күзәтү спираль структураларны өйрәнүнең башлангычын билгеләй, гәрчә Киек Каз Юлы белән чагыштырырлык зурлыктагы мондый объектларны галактикалар дип идентификацияләү күпкә соңрак була<ref name=":1">{{Статья |ссылка=https://link.springer.com/10.1134/S1063773724700312 |автор=M. N. Skryabina, A. D. Panasyuk, A. V. Mosenkov, P. I. Smirnova, A. A. Marchuk, I. V. Chugunov, V. P. Reshetnikov |заглавие=Investigation of the Spiral Structure of Galaxies in Compact Groups and in Isolation |год=2024-07 |язык=en |издание=Astronomy Letters |том=50 |выпуск=7 |страницы=440–450 |issn=1063-7737 |doi=10.1134/S1063773724700312}}</ref>.
1926 елда Эдвин Хаббл галактикаларны аларның морфологик төрләренә нигезләнеп классификацияләүне тәкъдим итә. Бу система объектларны төрләргә бүлә, ләкин Галәмдә булган спираль структураларның тулы төрлелеген сурәтләми<ref name=":1" />.
1964 елда К. Линь һәм Ф. Шу квазистационар тыгызлык дулкын теориясен эшләйләр. Концепция тәртипкә салынган структураның барлыкка килүен дискта тыгызлык дулкыннарын барлыкка китерүче, йолдызлар һәм газ концентрациясен башлап җибәрүче, шулай ук актив йолдыз ясалышын стимуллаштыручы механик тирбәнүләр белән аңлата<ref name=":1" />.
1966 елда В. Джулиан һәм А. Тумре тирбәнешләрне көчәйтү теориясен (swing amplification) тәкъдим итәләр. Бу модель эчендә спираль тармаклар, стационар тыгызлык дулкыннарыннан аермалы буларак, җирле тотрыксызлыклардан барлыкка килгән вакытлыча, ләкин даими рәвештә кабатланучы структуралар буларак аңлатыла<ref name=":1" />.
1979 елда Дж. Корменди һәм К. Норман, модельләштерү ярдәмендә, тышкы факторлар аркасында ике тармаклы бормалы структура барлыкка килү мөмкинлеген күрсәтәләр. Алынган мәгълүматларга караганда, мондый структуралар галактиканың тирә-юнь мохит белән приливлы үзара тәэсир итешүләре барышында барлыкка килергә мөмкин<ref name=":1" />.
1987 елда Д. Элмгрин һәм Б. Элмгрин спиральләрнең формасын характерлый торган җентекле классификация тәкъдим итәләр. Бу система спираль структураларның үзенчәлекләрен җентекләп тасвирлау өчен кулланыла һәм Хаббл классификациясен тулыландыра<ref name=":1" />.
1990 елда Б. Элмгрин бормалы структураларның тәртиплелеге нигезендә аларның төп типларын аерып чыгара һәм тасвирлый. Классификация тәртипле структуралы галактикаларны (grand design, мәсәлән M 81), күпсанлы кыска фрагментлы флокулент спиральләрне (мәсәлән M 63) һәм күп тармаклы галактикаларның арадаш классын (мәсәлән, M 33) үз эченә ала<ref name=":1" />.
1996 елда Д. Кауфман һәм Г. Контопулос чикләнгән галактикалардагы тармакларның табигатен аңлату өчен күптөрлелек теориясын тәкъдим итәләр. Теория буенча, чикнең гравитация йогынтысы хаотик, эксцентрик орбиталарда хәрәкәт итүче йолдызларны тәртипкә китерә, Ббормалы тармаклар барлыкка китерә<ref name=":1" />.
2006 елда К. Конселис локаль Галәмдә бормалы галактикаларның микъдар өлешен билгели. Тикшеренүче мондый объектларның MB=-2 абсолют йолдыз зурлыгыннан яктырак булган барлык галактикаларның 75%-ын тәшкил итүен ачыклый.
2011 елда К. Линтотт һәм автордашлары Galaxy Zoo проекты кысаларында миллионнан артык объектны классификацияләйләр. Бу киң каталог белән эшләү нәтиҗәләре күзәтелә торган объектлар арасында бормалы галактикаларның өстенлекле урынын раслай<ref name=":1" />.
2020 елда С. Савченко һәм хезмәттәшләре, структураны җайлаштыруның оригиналь ысулын кулланып 155 галактиканың бормалы рәсем параметрларын анализлайлар. Тикшерүчеләр аерым галактикалар һәм төркемнәрдәге һәм тупланмалардагы галактикалар арасында бөтерелү почмакларында һәм тармакларның киңлегендә әһәмиятле аерма тапмайлар<ref name=":1" />.
2022 елда Смит һәм аның автордашлары якындагы 4000 нән артык дискылы галактикаларның үзенчәлекләрен тикшерәләр. Галимнәр мондый нәтиҗәгә килгәннәр: тупланмалардагы галактикаларның спиральләре көчсезрәк, урта борылыш почмагы кечерәк һәм алар ешрак ике тармаклы структураны күрсәтәләр, бу исә киңлек мохите спираль рәсеменең формалашуына йогынты ясавын күрсәтә<ref name=":1" />.
== Физик үзенчәлекләр ==
[[Файл:OffsetTF.png|уңда|мини|249x249пкс|Спираль һәм [[Линзасыман галактика|линзасыман]] галактикалар өчен Талли-Фишер бәйлелеге]]
Төрле галактикаларның, шул исәптән спираль галактикаларның, параметрлары киң диапазонда үзгәрә<ref name=":02" />.
Бормалы галактикаларның диаметрлары еш кына 20-40 кпc тәшкил итә, гәрчә кайвакыт зурраклары да очрый: мәсәлән, билгеле булган иң зур спираль галактика, [[NGC 6872]]ның диаметры якынча 160 кпк тәшкил итә, бу [[Киек Каз юлы]] диаметрыннан биш тапкыр зуррак<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2013/01/11/largestspiral/|title=Астрономы определили крупнейшую спиральную галактику|publisher=[[Lenta.ru]]|access-date=2020-05-11|lang=ru|archive-date=2017-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170212022105/https://lenta.ru/news/2013/01/11/largestspiral/|url-status=live}}</ref>. Күпчелек галактикаларның [[Абсолют йолдызча зурлык|абсолют йолдыз зурлыгы]] −21<sup>m</sup> дан −23<sup>m</sup>га кадәр, ләкин яктыртыучанлык дәрәҗәсе түбәнрәк булган кәрлә галактикалар да очрый. Ниһаять, күпчелек галактикаларның, шул исәптән кәрлә галактикаларның, массалары 10<sup>9</sup> дан 10<sup>12</sup> {{Mo}} гә кадәр диапазонда була, һәм массасы зуррак булган галактикалар массасы түбәнрәк булган галактикаларга караганда сирәгрәк очрый<ref name=":02" />.
Әйләнү тизлекләре гадәттә 100 дән 300 км/с га кадәр була. Әйләнү характеры төрле галактикаларда һәм галактикаларның төрле өлешләрендә аерыла: эллиптик галактикаларда һәм диск галактикаларының кабарынкы урыннарында йолдызлар һәм башка галактик элементлар төрле яссылыкларда урнашкан озын орбиталарда әйләнәләр. Линзасыман һәм бормалы галактикаларның диск компонентларында хәрәкәт якынча бер үк яссылыкта түгәрәк орбиталарда бара<ref name=":02" />.
Бормалы галактикалар өчен Талли-Фишер бәйлелеге үтәлә, ул галактиканың гомуми яктыртыучанлыгын һәм әйләнү тизлеген бәйли. Бу бәйлелек линзасыман галактикаларга да кагыла, ләкин коэффициентлары бераз аерыла<ref>Tully, R. B., Fisher, J. R., «A new method of determining distances to galaxies». [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-data_query?bibcode=1977A%26A....54..661T&link_type=ARTICLE (pdf)] [[Astronomy and Astrophysics]], vol. 54, no. 3, Feb. 1977, pp. 661—673. [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1977A%26A....54..661T (abs)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160913063405/http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1977A%26A....54..661T |date=2016-09-13 }}.</ref>.
== Структурасы ==
Спираль галактикалар түбәндәге компонентлардан тора:
* Галактика дискы
* Кабарчык
* [[Галактик һало|Галактик гало]]
* Галактика үзәгендәге [[кара тишек]]
[[Файл:SpiralGalaxySchemeSideView_ru.svg|уңда|мини|249x249пкс|Спираль галактика схемасы, профиль күренеше]]
Барлык типтагы галактикалар арасында (нинди дә булса структурасы булмаган дөрес булмаган галактикалардан тыш), уртача алганда, бормалы галактикаларда диск өлеше аеруча ачык күренә, һәм иң аз ачыкланган кабарынкылыкка ия<ref name="bmbook">{{книга|ref=Binney & Merrifield|автор=Binney & Merrifield|заглавие=Galactic Astronomy|год=1998|isbn=0-691-02565-7}}</ref><ref name="Shapes">{{статья|ref=Lambas|автор=Lambas, D.G.; S.J.Maddox and J. Loveday|заглавие=On the true shapes of galaxies|ссылка=https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1992-09-15_258_2/page/404|год=1992|язык=en|издание=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|MNRAS]]|тип=journal|том=258|номер=2|страницы=404—414|doi=10.1093/mnras/258.2.404|bibcode=1992MNRAS.258..404L}}</ref>. Спираль галактикалар дискыларында галактик тармаклар күзәтелә, ә диск үзе гадәттә галактик гало белән уратып алынган. Гало галактика массасының кечкенә өлешен, нигездә, иске II буын йолдызларын һәм [[Йолдызлар йомры тупланышы|шарсыман тупланмаларны]] үз эченә ала. Кабарынкы шул ук эчтәлеккә ия, ә диск, киресенчә, яшь I буын йолдызларына, [[Йолдызлар сибелгән тупланышы|таралган йолдызлар тупланмаларына]] һәм йолдызара газ һәм тузанга, шулай ук томанлыкларга бай<ref>{{Cite web|lang=|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1180523|title=Галактика|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-05-11|archive-date=2011-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706205847/http://www.astronet.ru/db/msg/1180523|url-status=live}}</ref>.
=== Бар ===
Кайбер бормалы галактикаларда үзәктә бар дип аталган һәм спираль тармаклар арасыннан уза торган перемычка (үзәк тактасы) бар. Ул Киек Каз Юлында да бар, моны 2005 елда Спитцер исемле космик телескопы белән үткәрелгән күзәтүләр күрсәткән, һәм хәзерге вакытта барлык бормалы галактикаларның өчтән икесендә шундый бар бар. Ләкин бу сан вакыт узу белән үзгәрә: 8 миллиард ел элек бормалы галактикаларның нибары 11 % ында гына булган, ә 2,5 миллиард ел элек бу процент икеләтә арткан<ref>{{cite web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2014/01/140116085103.htm|title=Hubble and Galaxy Zoo Find Bars and Baby Galaxies Don't Mix|website=[[Science Daily]]|date=2014-01-16|access-date=2020-05-11|archive-date=2020-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508132949/https://www.sciencedaily.com/releases/2014/01/140116085103.htm|url-status=live}}</ref>.
=== Бормалы структура ===
Бормалы галактикалар дискыларында гына күзәтелгән галактика тармаклары үзләренең зур яктыртыучанлыгы һәм диск фонында зәңгәр төсе белән аерылып тора һәм логарифмик спираль формасына ия. Барлык бормалы галактикаларда ла тармаклар күзәтелә, ләкин бормалы галактикаларның нибары 10 % ы гына тәртипкә салынган структура күрсәтә. Галактикаларның 60 % ының спираль структурасы регуляр түгел, әмма, гомумән алганда, яхшы күзәтелә, ә калган 30 % ы флоккулент галактикаларга керә: аларның спираль бизәкләре аерым кисәкчекләрдән тора һәм өзлексез спиральләр хасил итми<ref name=":0">{{Cite web|lang=|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1245721/lec.17.1.html|title=Лекция 17. Спиральная структура Галактики|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-05-11|archive-date=2020-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200107015246/http://www.astronet.ru/db/msg/1245721/lec.17.1.html|url-status=live}}</ref>.
Тармаклар арасында шулай ук йолдызлар һәм йолдызара матдә бар, ләкин галактикаларның тармаклары галактикада йолдыз формалашуның иң актив өлкәләре булганга аерылып торалар. Йолдызлар нәкъ менә аларда барлыкка килә, ләкин аларның иң якты һәм кайнарлары озак яшәми һәм дискның башка өлкәләренә күчеп өлгерми. Шуңа күрә алар галактика тармакларында гына күзәтелә, һәм бу аларга югары яктылык һәм зәңгәрсу төс бирә. Ләкин бормалы структура инфракызыл нурларда да күзәтелә, бу тармакларның йолдыз тыгызлыгы арткан өлкәләр булуын күрсәтә<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|lang=|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1161797|title=Галерея спиральных галактик|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-05-11|archive-date=2020-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200105080735/http://www.astronet.ru/db/msg/1161797|url-status=live}}</ref><ref name="surdin">{{книга|автор=|заглавие=Астрономия: век XXI|ответственный=Ред.-сост. [[Сурдин, Владимир Георгиевич|В. Г. Сурдин]]|год=2008|издание=2-е изд|место=Фрязино|издательство=«Век 2»|страницы=349|isbn=978-5-85099-181-4}}
</ref>.
Озак вакыт дәвамында спиральләрнең "эчкә"ме яки "тышка"мы, ягъни, галактика тармагының тышкы очы белән артка яки алга әйләнәме, дигән сорауга җавап билгесез иде: кабыргадан күзәтелгән галактикаларда бормалы структураны күрү мөмкин түгел, ә яссылыктан күзәтелгән галактикаларның әйләнү тизлеген үлчәү авыр. Хәзерге вакытта күпчелек галактикаларда спиральләр эчкә караган дип санала, ләкин кайбер үзара тәэсир итешүче галактикаларда моңа капма-каршы күренешләр дә очрай<ref name=":0" />.
Бормалы тармакларның килеп чыгышы да озак вакытлар сер булып тора: иң гади күзаллауда, спираль ботакларда бер үк матдә даими рәвештә булганда, алар галактиканың берничә әйләнеше эчендә сузылырлар һәм таркалырлар иде. Шуңа күрә хәзерге вакытта ике гипотеза өстенлек итә: я бормалы тармаклар кыска гомерле һәм даими рәвештә юкка чыга һәм яңадан барлыкка килә, яисә алар галактика үзәге тирәсендә галактика әйләнеш тизлегеннән аерылып торган үз тизлектәрендә әйләнәләр — шулай итеп, йолдызлар формалашуы төрле өлкәләрдә өзлексез бара<ref name=":02" /><ref name=":0" /><ref name="surdin" />.
== Бормалы галактикаларга мисаллар ==
* [[Киек Каз Юлы]]
* [[Андромеда Томанлыгы]]
* [[NGC 598|Өчпочмак галактикасы]]
* [[NGC 5194|Whirlpool Galaxy]]
* [[:ru:Вертушка_(галактика)|Вертушка галактикасы]]
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Навигация}}
{{Родственные проекты}}
* {{статья |заглавие=Can EROS/MACHO be detecting the galactic spheroid instead of the galactic halo? |издание=[[Physical Review|Physical Review D]] |том=50 |номер=4 |страницы=2406—2413 |arxiv=astro-ph/9312047 |doi=10.1103/PhysRevD.50.2406 |pmid=10017873 |bibcode=1994PhRvD..50.2406G |язык=en |тип=journal |автор=Giudice, G.F.; Mollerach, S.; Roulet, E. |год=1994 |nodot=1}}
* {{cite news | last=Stephens | first=Tim | title=AEGIS survey reveals new principle governing galaxy formation and evolution | publisher=UC Santa Cruz | date=2007-03-06 | url=http://www.ucsc.edu/news_events/press_releases/text.asp?pid=1080 | access-date=24 May 200 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070311210954/http://www.ucsc.edu/news_events/press_releases/text.asp?pid=1080 | archive-date=2007-03-11 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311210954/http://www.ucsc.edu/news_events/press_releases/text.asp?pid=1080 |date=2007-03-11 }}
* {{cite web|last=Merrifield|first=M. R.|title=Spiral Galaxies and Pattern Speed|url=http://www.sixtysymbols.com/videos/spiral_galaxies.htm|work=Sixty Symbols|publisher=[[Brady Haran]] for the [[University of Nottingham]]}}
[[Төркем:Бормалы галактикалар]]
npcd2wf4otdbnqiowqqco9h4cdxiutm
Төркем:Проект:IV "Минем Татарстан" мәкаләләре
14
1489097
5936223
5935471
2026-06-03T19:37:30Z
Frhdkazan
3171
5936223
wikitext
text/x-wiki
__HIDDENCAT__
[[Төркем:Проект:IV "Минем Татарстан" вики-марафоны|Мәкаләләр]]
[[Төркем:Википедия:«Минем Татарстан» бәйгесе мәкаләләре|IV]]
[[Төркем:Википедия:Проектлар2026:Мәкаләләр|Минем Татарстан]]
t8qrtuqqf0hzre3izfr4vqicrl29vcr
Википедия бәхәсе:Бәйгеләр/Минем Татарстан
5
1489099
5936243
5935508
2026-06-04T00:01:35Z
Xqbot
1796
икеле күчешне дөресләү → [[Википедия бәхәсе:Марафоннар/Минем Татарстан/2020-2021]]
5936243
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Википедия бәхәсе:Марафоннар/Минем Татарстан/2020-2021]]
tm8rrwetdzq1wtts1xb4nxjssule70v
Википедия бәхәсе:Бәйгеләр/Минем Татарстан/Катнашу
5
1489127
5936241
5935564
2026-06-04T00:01:25Z
Xqbot
1796
икеле күчешне дөресләү → [[Википедия бәхәсе:Марафоннар/Минем Татарстан/2020-2021/Катнашу]]
5936241
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Википедия бәхәсе:Марафоннар/Минем Татарстан/2020-2021/Катнашу]]
6bgayx5fporzydjvhfgdjcajpuk9m7n
Паюра
0
1489150
5936207
5935763
2026-06-03T19:03:31Z
Il Nur
6874
5936207
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Паюра''' ({{lang-ru|Падера}}, {{Lang-udm|Падера}}) — [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Балезино районы]]ндагы [[чүпче татарлары|нократ (чүпче) татарлары]] авылы.
== Географиясе ==
Авыл республиканың төньяк өлешендә, ылыслы-киң яфраклы урманнар зонасында<ref name="стп">{{Cite web|url=http://kiyasovo.udmurt.ru/regulatory/grad/kiyas_2ispravlenno.doc|title=Схема территориального планирования Удмуртской Республики|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190728143618/http://kiyasovo.udmurt.ru/regulatory/grad/kiyas_2ispravlenno.doc|archivedate=2019-07-28|publisher=Официальный сайт администрации Киясовского района|accessdate=2021-11-28}}</ref>, [[Юнда]] елгасы буенда урнашкан.
== Сәгать поясы ==
Паюра авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.<ref>Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011).</ref>
== Тарихы ==
1670 елларда район территориясенә [[Нократ (Слабутски районы)|Карино]] авылыннан (хәзер Киров өлкәсенең Слободской районы) чүпче (нократ) татарлары күчеп утыралар. 1769-1782 еллар арасында [[Кистем]]нән күчеп утыручылар Паюра авылын нигезлиләр.<ref name="ТЭ" />
== Халык саны ==
{{Население|Падера}}
Авылның төп халкын [[татарлар]] тәшкил итә (87%).<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/balezinskij-rajon 026. Tatarica. Татар энциклопедиясе.]</ref>
== Инфраструктура ==
Икътисадның нигезен авыл хуҗалыгы тәшкил итә, шәхси ярдәмче хуҗалыклар гына үсеш алган.
Авылда мәктәп-балалар бакчасы комплексы (Паюра төп гомуми белем бирү мәктәбе) бар, анда 2009 елда 17 мәктәпкәчә яшьтәге бала һәм 43 укучы укыган<ref name="госсовет">{{Cite web|url=http://www.udmgossovet.ru/samoupravlenie/regions/balezinskiy/17.html|title=Муниципальное образование «Юндинское»|archiveurl=https://www.webcitation.org/66XZ1JWa1?url=http://www.udmgossovet.ru/samoupravlenie/regions/balezinskiy/17.html|archivedate=2012-03-30|publisher=Госсовет УР|accessdate=2009-11-29}}</ref>.
1892 елдан Паюра авылында – мәчет, 2011 елдан яңа бинада тулы булмаган урта мәктәп (1918 елдан) эшли, 1930 елларда татар авыл клубы ачыла.<ref name="ТЭ" />
== Дин ==
1892 елда төзелгән мәчеттә ислам нигезләрен өйрәнү дәресләре оештырылган.<ref name="ТЭ" />
== Мәдәният ==
Авылда мәдәният йорты каршында «Очрашу» фольклор ансамбле, «Авылдашлар» бию төркеме эшли.<ref name="ТЭ" />
== Транспорт ==
Район үзәгенә автобус йөри.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rodnaya-vyatka.ru/places/85653 «Родная Вятка». 2011—2026.]
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
i0nptd54ml1mbm495smlx1rhfhb9w7g
5936210
5936207
2026-06-03T19:08:54Z
Il Nur
6874
/* Халык саны */
5936210
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Паюра''' ({{lang-ru|Падера}}, {{Lang-udm|Падера}}) — [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Балезино районы]]ндагы [[чүпче татарлары|нократ (чүпче) татарлары]] авылы.
== Географиясе ==
Авыл республиканың төньяк өлешендә, ылыслы-киң яфраклы урманнар зонасында<ref name="стп">{{Cite web|url=http://kiyasovo.udmurt.ru/regulatory/grad/kiyas_2ispravlenno.doc|title=Схема территориального планирования Удмуртской Республики|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190728143618/http://kiyasovo.udmurt.ru/regulatory/grad/kiyas_2ispravlenno.doc|archivedate=2019-07-28|publisher=Официальный сайт администрации Киясовского района|accessdate=2021-11-28}}</ref>, [[Юнда]] елгасы буенда урнашкан.
== Сәгать поясы ==
Паюра авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.<ref>Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011).</ref>
== Тарихы ==
1670 елларда район территориясенә [[Нократ (Слабутски районы)|Карино]] авылыннан (хәзер Киров өлкәсенең Слободской районы) чүпче (нократ) татарлары күчеп утыралар. 1769-1782 еллар арасында [[Кистем]]нән күчеп утыручылар Паюра авылын нигезлиләр.<ref name="ТЭ" />
== Халык саны ==
{{Население|Падера}}
Авылның төп халкын [[татарлар]] тәшкил итә (87 %).<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/balezinskij-rajon Tatarica. Татар энциклопедиясе.]</ref>
== Инфраструктура ==
Икътисадның нигезен авыл хуҗалыгы тәшкил итә, шәхси ярдәмче хуҗалыклар гына үсеш алган.
Авылда мәктәп-балалар бакчасы комплексы (Паюра төп гомуми белем бирү мәктәбе) бар, анда 2009 елда 17 мәктәпкәчә яшьтәге бала һәм 43 укучы укыган<ref name="госсовет">{{Cite web|url=http://www.udmgossovet.ru/samoupravlenie/regions/balezinskiy/17.html|title=Муниципальное образование «Юндинское»|archiveurl=https://www.webcitation.org/66XZ1JWa1?url=http://www.udmgossovet.ru/samoupravlenie/regions/balezinskiy/17.html|archivedate=2012-03-30|publisher=Госсовет УР|accessdate=2009-11-29}}</ref>.
1892 елдан Паюра авылында – мәчет, 2011 елдан яңа бинада тулы булмаган урта мәктәп (1918 елдан) эшли, 1930 елларда татар авыл клубы ачыла.<ref name="ТЭ" />
== Дин ==
1892 елда төзелгән мәчеттә ислам нигезләрен өйрәнү дәресләре оештырылган.<ref name="ТЭ" />
== Мәдәният ==
Авылда мәдәният йорты каршында «Очрашу» фольклор ансамбле, «Авылдашлар» бию төркеме эшли.<ref name="ТЭ" />
== Транспорт ==
Район үзәгенә автобус йөри.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rodnaya-vyatka.ru/places/85653 «Родная Вятка». 2011—2026.]
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
ptulsuykf5suix0hmqkd4st0zbmldnk
5936221
5936210
2026-06-03T19:33:00Z
Il Nur
6874
/* Тарихы */
5936221
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Паюра''' ({{lang-ru|Падера}}, {{Lang-udm|Падера}}) — [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Балезино районы]]ндагы [[чүпче татарлары|нократ (чүпче) татарлары]] авылы.
== Географиясе ==
Авыл республиканың төньяк өлешендә, ылыслы-киң яфраклы урманнар зонасында<ref name="стп">{{Cite web|url=http://kiyasovo.udmurt.ru/regulatory/grad/kiyas_2ispravlenno.doc|title=Схема территориального планирования Удмуртской Республики|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190728143618/http://kiyasovo.udmurt.ru/regulatory/grad/kiyas_2ispravlenno.doc|archivedate=2019-07-28|publisher=Официальный сайт администрации Киясовского района|accessdate=2021-11-28}}</ref>, [[Юнда]] елгасы буенда урнашкан.
== Сәгать поясы ==
Паюра авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.<ref>Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011).</ref>
== Тарихы ==
1670 елларда район территориясенә [[Нократ (Слабутски районы)|Карино]] авылыннан (хәзер Киров өлкәсенең Слободской районы) чүпче (нократ) татарлары күчеп утыралар. 1678 елда Кистем авылы нигезләнә. 1769-1782 еллар арасында [[Кистем]]нән күчеп утыручылар Паюра авылын нигезлиләр.<ref name="ТЭ" />
== Халык саны ==
{{Население|Падера}}
Авылның төп халкын [[татарлар]] тәшкил итә (87 %).<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/balezinskij-rajon Tatarica. Татар энциклопедиясе.]</ref>
== Инфраструктура ==
Икътисадның нигезен авыл хуҗалыгы тәшкил итә, шәхси ярдәмче хуҗалыклар гына үсеш алган.
Авылда мәктәп-балалар бакчасы комплексы (Паюра төп гомуми белем бирү мәктәбе) бар, анда 2009 елда 17 мәктәпкәчә яшьтәге бала һәм 43 укучы укыган<ref name="госсовет">{{Cite web|url=http://www.udmgossovet.ru/samoupravlenie/regions/balezinskiy/17.html|title=Муниципальное образование «Юндинское»|archiveurl=https://www.webcitation.org/66XZ1JWa1?url=http://www.udmgossovet.ru/samoupravlenie/regions/balezinskiy/17.html|archivedate=2012-03-30|publisher=Госсовет УР|accessdate=2009-11-29}}</ref>.
1892 елдан Паюра авылында – мәчет, 2011 елдан яңа бинада тулы булмаган урта мәктәп (1918 елдан) эшли, 1930 елларда татар авыл клубы ачыла.<ref name="ТЭ" />
== Дин ==
1892 елда төзелгән мәчеттә ислам нигезләрен өйрәнү дәресләре оештырылган.<ref name="ТЭ" />
== Мәдәният ==
Авылда мәдәният йорты каршында «Очрашу» фольклор ансамбле, «Авылдашлар» бию төркеме эшли.<ref name="ТЭ" />
== Транспорт ==
Район үзәгенә автобус йөри.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rodnaya-vyatka.ru/places/85653 «Родная Вятка». 2011—2026.]
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
koa6opsofss1uope55yws8p66w3u4hq
Калып:Potd/2026-06-04
10
1489153
5936204
2026-06-03T18:04:33Z
Frhdkazan
3171
Яңа бит: «Malabar pied hornbill (Anthracoceros coronatus) female in flight.jpg»
5936204
wikitext
text/x-wiki
Malabar pied hornbill (Anthracoceros coronatus) female in flight.jpg
1t6h83ghwt0habr3n4qfs43wxi4rnmx
Калып:Motd/2026-06-04
10
1489154
5936205
2026-06-03T18:08:28Z
Frhdkazan
3171
Яңа бит: «2025-07-17 Insectes.webm»
5936205
wikitext
text/x-wiki
2025-07-17 Insectes.webm
1arw3dwvbru96m0esudsnr0bi3qmrkn
Чүпче татарлары
0
1489155
5936208
2026-06-03T19:03:50Z
Il Nur
6874
[[Нократ татарлары]] битенә юнәлтү
5936208
wikitext
text/x-wiki
#юнәлтү [[Нократ татарлары]]
4gz5cz860ny60bc9y39ejhjzc4nmnkv
Әхмәди (Удмуртия)
0
1489156
5936209
2026-06-03T19:06:35Z
Il Nur
6874
«[[:ru:Special:Redirect/revision/147724686|Ахмади (Удмуртия)]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5936209
wikitext
text/x-wiki
{{НП+Россия|статус=деревня|статус 1=|статус 2=|русское название=Ахмади|оригинальное название={{lang-udm|Кӧльыёмувыр}}, {{lang-tt|Әхмәди}}|изображение=|описание изображения=|подчинение=|герб=|флаг=|lat_deg=57.82208|lon_deg=52.82922|CoordScale=|регион=Удмуртия|регион в таблице=Удмуртия|вид района=Муниципальный район|район=Балезинский район|район в таблице=Балезинский район{{!}}Балезинский|вид поселения=Сельское поселение|поселение=Юндинское (сельское поселение){{!}}Юндинское|поселение в таблице=Юндинское (сельское поселение){{!}}Юндинское|внутреннее деление=|глава=|дата основания=|первое упоминание=|прежние имена=|статус с=|статус 1 с=|статус 2 с=|площадь=|высота центра НП=|население={{ Население | Ахмади (Удмуртия) | тс }}|год переписи={{ Население | Ахмади (Удмуртия) | г }}|плотность=|агломерация=|национальный состав=|конфессиональный состав=|этнохороним=|почтовый индекс=|почтовые индексы=|телефонный код=|цифровой идентификатор=|цифровой идентификатор 2=|сайт=}}'''Әхмәди''' ( {{Lang-udm|Кӧльыёмувыр}} ) - [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Балезино районы|Балезино районындагы]] татар авылы. Ул Юнда авыл җирлеге составына керә .
== Географиясе ==
Авыл республиканың төньяк-көнчыгышында, [[Балезино]] район үзәгеннән турыдан көньяк-көнбатышка таба якынча 18 километр ераклыкта урнашкан.
== Халык саны ==
{{Население|Ахмади (Удмуртия)}}
; Милли составы
2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, [[татарлар]] 150 кешенең 85%-ын тәшкил иткән<ref>{{Cite web|url=http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004231936/http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|archivedate=2021-10-04|author=[[Коряков, Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|accessdate=2021-01-22}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
rfvz76ujw8pomc81dj2inssv4zt4m2v
5936213
5936209
2026-06-03T19:22:11Z
Il Nur
6874
5936213
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Әхмәди''' ({{Lang-udm|Кӧльыёмувыр}}) — [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Балезино районы]]ндагы татар авылы. Ул Юнда авыл җирлеге составына керә .
== Географиясе ==
Авыл республиканың төньяк-көнчыгышында, [[Балезино]] район үзәгеннән турыдан көньяк-көнбатышка таба якынча 18 километр ераклыкта, Юнда елгасы башында таулыкта урнашкан. Бу таулык ташлы булганнан удмуртча Кӧльыёмувыр дип атала.<ref name="ЖЖ">[https://rbvekpros.livejournal.com/46612.html «Сто лет одиночества». Ахмади, Удмуртия, 2008.]</ref>
== Сәгать поясы ==
Әхмәди авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.<ref>Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011).</ref>
== Тарихы ==
1670 елларда район территориясенә [[Нократ (Слабутски районы)|Карино]] авылыннан (хәзер Киров өлкәсенең Слободской районы) чүпче (нократ) татарлары күчеп утыралар. 1830 елларда [[Кистем]]нән күчеп утыручылар Әхмәди авылын нигезлиләр.<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/balezinskij-rajon Tatarica. Татар энциклопедиясе.]</ref> Күрше авыллардан (Варыж, Ворцы) берничә [[бисермән]] гаиләсе дә килеп төпләнә, соңрак татарлашып бетәләр.<ref name="ЖЖ" />
1980 елларга кадәр татар авыл клубы, 2011 елга кадәр башлангыч мәктәп эшләгән.<ref name="ТЭ" />
== Халык саны ==
{{Население|Ахмади (Удмуртия)}}
; Милли составы
2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, [[татарлар]] 150 кешенең 85%-ын тәшкил иткән<ref>{{Cite web|url=http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004231936/http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|archivedate=2021-10-04|author=[[Коряков, Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|accessdate=2021-01-22}}</ref>.
== Дин ==
XX йөз башында Әхмәди авылында гыйбадәтханә эшли, 1908 елда башлангыч мөселман мәктәбе һәм мәчет ачыла. 1930—1950 елларда мәчет ябыла, 2000 елда бина иске булу сәбәпле сүтелә, 2008 елда аның урынында яңа мәчет ачыла.<ref name="ТЭ" /> Революцияга чаклы авылда мулла булып та, укытучы булып та Казан ягыннан килгән Бикбовлар торган.<ref name="ЖЖ" />
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rodnaya-vyatka.ru/places/85653 «Родная Вятка». 2011—2026.]
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
s1o8vzzrwn1fe9c5tg8eb0fwazam8mb
5936216
5936213
2026-06-03T19:24:58Z
Il Nur
6874
5936216
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Әхмәди''' ({{Lang-udm|Кӧльыёмувыр}}) — [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Балезино районы]]ндагы татар авылы. Ул Юнда авыл җирлеге составына керә .
== Географиясе ==
Авыл республиканың төньяк-көнчыгышында, [[Балезино]] район үзәгеннән турыдан көньяк-көнбатышка таба якынча 18 километр ераклыкта, Юнда елгасы башында таулыкта урнашкан. Бу таулык ташлы булганнан удмуртча Кӧльыёмувыр дип атала.<ref name="ЖЖ">[https://rbvekpros.livejournal.com/46612.html «Сто лет одиночества». Ахмади, Удмуртия, 2008.]</ref>
== Сәгать поясы ==
Әхмәди авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.<ref>Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011).</ref>
== Тарихы ==
1670 елларда район территориясенә [[Нократ (Слабутски районы)|Карино]] авылыннан (хәзер Киров өлкәсенең Слободской районы) чүпче (нократ) татарлары күчеп утыралар. 1830 елларда [[Кистем]]нән күчеп утыручылар Әхмәди авылын нигезлиләр.<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/balezinskij-rajon Tatarica. Татар энциклопедиясе.]</ref> Күрше авыллардан (Варыж, Ворцы) берничә [[бисермән]] гаиләсе дә килеп төпләнә,<ref name="ЖЖ" /> соңрак татарлашып бетәләр.<ref>[https://rodnaya-vyatka.ru/matstat-vyatka/pages/source/82 Материалы по статистике Вятской губернии. Т. 8. Глазовский уезд. Ч. 2. Подворная опись. - Вятка, 1892.] </ref>
1980 елларга кадәр татар авыл клубы, 2011 елга кадәр башлангыч мәктәп эшләгән.<ref name="ТЭ" />
== Халык саны ==
{{Население|Ахмади (Удмуртия)}}
; Милли составы
2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, [[татарлар]] 150 кешенең 85%-ын тәшкил иткән<ref>{{Cite web|url=http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004231936/http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|archivedate=2021-10-04|author=[[Коряков, Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|accessdate=2021-01-22}}</ref>.
== Дин ==
XX йөз башында Әхмәди авылында гыйбадәтханә эшли, 1908 елда башлангыч мөселман мәктәбе һәм мәчет ачыла. 1930—1950 елларда мәчет ябыла, 2000 елда бина иске булу сәбәпле сүтелә, 2008 елда аның урынында яңа мәчет ачыла.<ref name="ТЭ" /> Революцияга чаклы авылда мулла булып та, укытучы булып та Казан ягыннан килгән Бикбовлар торган.<ref name="ЖЖ" />
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rodnaya-vyatka.ru/places/85653 «Родная Вятка». 2011—2026.]
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
13u03sn0tkicsknxe1mo00rhlkdy0f4
5936220
5936216
2026-06-03T19:32:45Z
Il Nur
6874
/* Тарихы */
5936220
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Әхмәди''' ({{Lang-udm|Кӧльыёмувыр}}) — [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Балезино районы]]ндагы татар авылы. Ул Юнда авыл җирлеге составына керә .
== Географиясе ==
Авыл республиканың төньяк-көнчыгышында, [[Балезино]] район үзәгеннән турыдан көньяк-көнбатышка таба якынча 18 километр ераклыкта, Юнда елгасы башында таулыкта урнашкан. Бу таулык ташлы булганнан удмуртча Кӧльыёмувыр дип атала.<ref name="ЖЖ">[https://rbvekpros.livejournal.com/46612.html «Сто лет одиночества». Ахмади, Удмуртия, 2008.]</ref>
== Сәгать поясы ==
Әхмәди авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.<ref>Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011).</ref>
== Тарихы ==
1670 елларда район территориясенә [[Нократ (Слабутски районы)|Карино]] авылыннан (хәзер Киров өлкәсенең Слободской районы) чүпче (нократ) татарлары күчеп утыралар. 1678 елда Кистем авылы нигезләнә. 1830 елларда [[Кистем]]нән күчеп утыручылар Әхмәди авылын нигезлиләр.<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/balezinskij-rajon Tatarica. Татар энциклопедиясе.]</ref> Күрше авыллардан (Варыж, Ворцы) берничә [[бисермән]] гаиләсе дә килеп төпләнә,<ref name="ЖЖ" /> соңрак татарлашып бетәләр.<ref>[https://rodnaya-vyatka.ru/matstat-vyatka/pages/source/82 Материалы по статистике Вятской губернии. Т. 8. Глазовский уезд. Ч. 2. Подворная опись. - Вятка, 1892.] </ref>
1980 елларга кадәр татар авыл клубы, 2011 елга кадәр башлангыч мәктәп эшләгән.<ref name="ТЭ" />
== Халык саны ==
{{Население|Ахмади (Удмуртия)}}
; Милли составы
2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, [[татарлар]] 150 кешенең 85%-ын тәшкил иткән<ref>{{Cite web|url=http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004231936/http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|archivedate=2021-10-04|author=[[Коряков, Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|accessdate=2021-01-22}}</ref>.
== Дин ==
XX йөз башында Әхмәди авылында гыйбадәтханә эшли, 1908 елда башлангыч мөселман мәктәбе һәм мәчет ачыла. 1930—1950 елларда мәчет ябыла, 2000 елда бина иске булу сәбәпле сүтелә, 2008 елда аның урынында яңа мәчет ачыла.<ref name="ТЭ" /> Революцияга чаклы авылда мулла булып та, укытучы булып та Казан ягыннан килгән Бикбовлар торган.<ref name="ЖЖ" />
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rodnaya-vyatka.ru/places/85653 «Родная Вятка». 2011—2026.]
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
knzk3brbu0tbcilmkxeq0dgdctof5lc
5936225
5936220
2026-06-03T19:40:48Z
Il Nur
6874
/* Тарихы */
5936225
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Әхмәди''' ({{Lang-udm|Кӧльыёмувыр}}) — [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Балезино районы]]ндагы татар авылы. Ул Юнда авыл җирлеге составына керә .
== Географиясе ==
Авыл республиканың төньяк-көнчыгышында, [[Балезино]] район үзәгеннән турыдан көньяк-көнбатышка таба якынча 18 километр ераклыкта, Юнда елгасы башында таулыкта урнашкан. Бу таулык ташлы булганнан удмуртча Кӧльыёмувыр дип атала.<ref name="ЖЖ">[https://rbvekpros.livejournal.com/46612.html «Сто лет одиночества». Ахмади, Удмуртия, 2008.]</ref>
== Сәгать поясы ==
Әхмәди авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.<ref>Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011).</ref>
== Тарихы ==
1670 елларда район территориясенә [[Нократ (Слабутски районы)|Карино]] авылыннан (хәзер Киров өлкәсенең Слободской районы) чүпче (нократ) татарлары күчеп утыралар. 1678 елда Кистем авылы нигезләнә. 1830 елларда [[Кистем]]нән күчеп утыручылар Әхмәди авылын нигезлиләр.<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/balezinskij-rajon Tatarica. Татар энциклопедиясе.]</ref> Күрше авыллардан (Варыж, Ворцы) берничә [[бисермән]] гаиләсе дә килеп төпләнә,<ref name="ЖЖ" /> соңрак татарлашып бетәләр.<ref>[https://rodnaya-vyatka.ru/matstat-vyatka/pages/source/82 Материалы по статистике Вятской губернии. Т. 8. Глазовский уезд. Ч. 2. Подворная опись. - Вятка, 1892.] </ref> 1840 елда Варыж авылыннан татарлар да Әхмәди авылына күченәләр.<ref name="ТЭ" />
1980 елларга кадәр татар авыл клубы, 2011 елга кадәр башлангыч мәктәп эшләгән.<ref name="ТЭ" />
== Халык саны ==
{{Население|Ахмади (Удмуртия)}}
; Милли составы
2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, [[татарлар]] 150 кешенең 85%-ын тәшкил иткән<ref>{{Cite web|url=http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004231936/http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|archivedate=2021-10-04|author=[[Коряков, Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|accessdate=2021-01-22}}</ref>.
== Дин ==
XX йөз башында Әхмәди авылында гыйбадәтханә эшли, 1908 елда башлангыч мөселман мәктәбе һәм мәчет ачыла. 1930—1950 елларда мәчет ябыла, 2000 елда бина иске булу сәбәпле сүтелә, 2008 елда аның урынында яңа мәчет ачыла.<ref name="ТЭ" /> Революцияга чаклы авылда мулла булып та, укытучы булып та Казан ягыннан килгән Бикбовлар торган.<ref name="ЖЖ" />
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rodnaya-vyatka.ru/places/85653 «Родная Вятка». 2011—2026.]
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
e6f5wlc83bvh1kkchv73vu7qt78b1q3
Төркем:Википедия:II Төмән мәкаләләре — бәяләнгәннәре
14
1489157
5936214
2026-06-03T19:23:22Z
Frhdkazan
3171
Яңа бит: «__HIDDENCAT__ [[Төркем:Википедия:II Төмән марафоны мәкаләләре|*]]»
5936214
wikitext
text/x-wiki
__HIDDENCAT__
[[Төркем:Википедия:II Төмән марафоны мәкаләләре|*]]
tg7f7jye2jfjmtq2ix2oqgd6nb9pb3d
Әхмәди
0
1489158
5936215
2026-06-03T19:24:24Z
Il Nur
6874
[[Әхмәди (Удмуртия)]] битенә юнәлтү
5936215
wikitext
text/x-wiki
#юнәлтү[[Әхмәди (Удмуртия)|Әхмәди]]
fhc8kogqnkq53sn8bfa0pzi50llvr7v
Төркем:Википедия:II Төмән марафоны мәкаләләре
14
1489159
5936217
2026-06-03T19:27:48Z
Frhdkazan
3171
Яңа бит: «[[Төркем:Википедия:II Төмән марафоны|Мәкаләләр]] [[Төркем:Википедия:Төмән марафоны мәкаләләре|II]]»
5936217
wikitext
text/x-wiki
[[Төркем:Википедия:II Төмән марафоны|Мәкаләләр]]
[[Төркем:Википедия:Төмән марафоны мәкаләләре|II]]
0yy17sj0fe4zirkhhx932caxiydmlzm
Биктеш
0
1489160
5936218
2026-06-03T19:29:57Z
Il Nur
6874
«[[:ru:Special:Redirect/revision/147720219|Бектыш (Удмуртия)]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5936218
wikitext
text/x-wiki
'''Биктеш''' - [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Балезино районы|Балезино районындагы]] татар авылы. Юнда авыл җирлеге составына керә.
== Географиясе ==
Авыл республиканың төньяк-көнчыгышында, [[Балезино]] район үзәгеннән көньяк-көнбатышка таба турыдан якынча 5 километр ераклыкта урнашкан.
== Халык саны ==
{{Население|Бектыш (Удмуртия)}}
; Милли составы
2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, [[татарлар]] 27 кешенең 100% ын тәшкил иткән<ref>{{Cite web|url=http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004231936/http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|archivedate=2021-10-04|author=[[Коряков, Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|accessdate=2021-01-22}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
dpl8ihugvlubk3bfvmr63xj5k9jnkn2
5936224
5936218
2026-06-03T19:37:31Z
Il Nur
6874
5936224
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Биктеш''' ({{Lang-udm|Бектыш}}) — [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Балезино районы]]ндагы татар авылы. Юнда авыл җирлеге составына керә.
== Географиясе ==
Авыл республиканың төньяк-көнчыгышында, [[Балезино]] район үзәгеннән көньяк-көнбатышка таба турыдан якынча 5 километр ераклыкта урнашкан.
== Сәгать поясы ==
Биктеш авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.<ref>Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011).</ref>
== Тарихы ==
1670 елларда район территориясенә [[Нократ (Слабутски районы)|Карино]] авылыннан (хәзер Киров өлкәсенең Слободской районы) чүпче (нократ) татарлары күчеп утыралар, 1678 елда Кистем авылы нигезләнә. 1825 елларда [[Кистем]]нән күчеп утыручылар Биктеш авылын нигезлиләр.<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/balezinskij-rajon Tatarica. Татар энциклопедиясе.]</ref> Халкын дәүләт крестьяннары<ref>[https://rodnaya-vyatka.ru/matstat-vyatka/pages/source/82 Материалы по статистике Вятской губернии. Т. 8. Глазовский уезд. Ч. 2. Подворная опись. - Вятка, 1892.]</ref> катлавына кергән эшчеләр тәшкил иткән.<ref>«Книга Вятских Родов» В. А. Старостина. Реестр селений на 1891 год.</ref>
== Халык саны ==
{{Население|Бектыш (Удмуртия)}}
; Милли составы
2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, [[татарлар]] 27 кешенең 100 % ын тәшкил иткән<ref>{{Cite web|url=http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004231936/http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|archivedate=2021-10-04|author=[[Коряков, Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|accessdate=2021-01-22}}</ref>.
== Дин ==
1902 елдан XX йөзнең уртасына кадәр Биктеш авылында мәчет эшләгән.<ref name="ТЭ" />
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rodnaya-vyatka.ru/places/85624 «Родная Вятка». 2011—2026.]
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
0vu2wtu6d1z6ia9axzqxoimihsy7bis
Төркем:Википедия:Төмән марафоны мәкаләләре
14
1489161
5936219
2026-06-03T19:31:10Z
Frhdkazan
3171
Яңа бит: «[[Төркем:Проект:Төмән|Мәкаләләр]] [[Төркем:Википедия:Бәйгеләр мәкаләләре|Төмән]]»
5936219
wikitext
text/x-wiki
[[Төркем:Проект:Төмән|Мәкаләләр]]
[[Төркем:Википедия:Бәйгеләр мәкаләләре|Төмән]]
n9adcg1fr7l132uotyw58luryyor3dg
Диңгез архитектурасы
0
1489162
5936281
2026-06-04T10:21:42Z
Баныу
35185
«[[:ru:Special:Redirect/revision/153124056|Морская архитектура]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5936281
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала <ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно - диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар <ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> <ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика - судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы ( trim ) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика - тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр ) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин <ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч - буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар - палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга ( стрингерлар ) һәм аркылы ( рамнар һәм балкалар ) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына "тупас", "тулы" һәм "нәфис" кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль "матур" формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. "Матур" термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә "дөрес" форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә "дөрес" не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла <ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}} ) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы - билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә <ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref> . Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле.
== Россиядә һәм СССР да диңгез архитектурасы ==
<references responsive="1"></references>
<references responsive="1"></references>
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |Алексей<nowiki><br id="mwjA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Николаевич<nowiki><br id="mwjQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Крылов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Автор классических работ по теории колебания корабля на волнении, по строительной механике корабля, теории вибрации судов и их непотопляемости, по теории гироскопов, внешней баллистике, математическому анализу и механике в приложении к кораблестроению
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Степан<nowiki><br id="mwmw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Осипович<nowiki><br id="mwnA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Макаров
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Руководитель комиссии по разработке и постройке первого в мире ледокола арктического класса «Ермак»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Михаил<nowiki><br id="mwrQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Петрович<nowiki><br id="mwrg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Налётов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Иван<nowiki><br id="mwvg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Григорьевич<nowiki><br id="mwvw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Бубнов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
<references responsive="1"></references>
* {{Китап|автор=Донцов С. В|volume=|оригинал=|том=|столбцы=|серия=|isbn=966-7553-59-7|тираж=|ref=Донцов}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Тәрҗемәләре тикшерелмәгән битләр]]
rk7a8tum09mcu26ttvla8gm3r63ixzt
5936282
5936281
2026-06-04T10:23:55Z
Баныу
35185
5936282
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә
== Фән ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref> . Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
<references responsive="1"></references>
<references responsive="1"></references>
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |Алексей<nowiki><br id="mwjA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Николаевич<nowiki><br id="mwjQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Крылов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Автор классических работ по теории колебания корабля на волнении, по строительной механике корабля, теории вибрации судов и их непотопляемости, по теории гироскопов, внешней баллистике, математическому анализу и механике в приложении к кораблестроению
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Степан<nowiki><br id="mwmw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Осипович<nowiki><br id="mwnA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Макаров
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Руководитель комиссии по разработке и постройке первого в мире ледокола арктического класса «Ермак»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Михаил<nowiki><br id="mwrQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Петрович<nowiki><br id="mwrg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Налётов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Иван<nowiki><br id="mwvg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Григорьевич<nowiki><br id="mwvw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Бубнов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
<references responsive="1"></references>
* {{Китап|автор=Донцов С. В|volume=|оригинал=|том=|столбцы=|серия=|isbn=966-7553-59-7|тираж=|ref=Донцов}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Тәрҗемәләре тикшерелмәгән битләр]]
ik8zdsnfvki5bezjaklyhj943d4alev
5936283
5936282
2026-06-04T10:24:49Z
Баныу
35185
/* Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы */
5936283
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә
== Фән ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref> . Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |Алексей<nowiki><br id="mwjA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Николаевич<nowiki><br id="mwjQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Крылов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Автор классических работ по теории колебания корабля на волнении, по строительной механике корабля, теории вибрации судов и их непотопляемости, по теории гироскопов, внешней баллистике, математическому анализу и механике в приложении к кораблестроению
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Степан<nowiki><br id="mwmw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Осипович<nowiki><br id="mwnA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Макаров
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Руководитель комиссии по разработке и постройке первого в мире ледокола арктического класса «Ермак»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Михаил<nowiki><br id="mwrQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Петрович<nowiki><br id="mwrg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Налётов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Иван<nowiki><br id="mwvg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Григорьевич<nowiki><br id="mwvw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Бубнов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
<references responsive="1"></references>
* {{Китап|автор=Донцов С. В|volume=|оригинал=|том=|столбцы=|серия=|isbn=966-7553-59-7|тираж=|ref=Донцов}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Тәрҗемәләре тикшерелмәгән битләр]]
bca83iomdk4x79vafs6kedreye32mf4
5936284
5936283
2026-06-04T10:25:56Z
Баныу
35185
/* Искәрмәләр */
5936284
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә
== Фән ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref> . Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |Алексей<nowiki><br id="mwjA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Николаевич<nowiki><br id="mwjQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Крылов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Автор классических работ по теории колебания корабля на волнении, по строительной механике корабля, теории вибрации судов и их непотопляемости, по теории гироскопов, внешней баллистике, математическому анализу и механике в приложении к кораблестроению
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Степан<nowiki><br id="mwmw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Осипович<nowiki><br id="mwnA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Макаров
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Руководитель комиссии по разработке и постройке первого в мире ледокола арктического класса «Ермак»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Михаил<nowiki><br id="mwrQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Петрович<nowiki><br id="mwrg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Налётов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Иван<nowiki><br id="mwvg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Григорьевич<nowiki><br id="mwvw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Бубнов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{Китап|автор=Донцов С. В|volume=|оригинал=|том=|столбцы=|серия=|isbn=966-7553-59-7|тираж=|ref=Донцов}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Тәрҗемәләре тикшерелмәгән битләр]]
r9gt337kaon3smk22kqtemig3dzqddk
5936286
5936284
2026-06-04T10:26:59Z
Баныу
35185
/* Чыганаклар */
5936286
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә
== Фән ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref> . Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |Алексей<nowiki><br id="mwjA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Николаевич<nowiki><br id="mwjQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Крылов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Автор классических работ по теории колебания корабля на волнении, по строительной механике корабля, теории вибрации судов и их непотопляемости, по теории гироскопов, внешней баллистике, математическому анализу и механике в приложении к кораблестроению
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Степан<nowiki><br id="mwmw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Осипович<nowiki><br id="mwnA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Макаров
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Руководитель комиссии по разработке и постройке первого в мире ледокола арктического класса «Ермак»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Михаил<nowiki><br id="mwrQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Петрович<nowiki><br id="mwrg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Налётов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Иван<nowiki><br id="mwvg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Григорьевич<nowiki><br id="mwvw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Бубнов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{Китап|автор=Донцов С. В|volume=|оригинал=|том=|столбцы=|серия=|isbn=966-7553-59-7|тираж=|ref=Донцов}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерия]]
mdax1kvfka87r0nqb61ywdlbdomdo0c
5936287
5936286
2026-06-04T10:27:18Z
Баныу
35185
/* Чыганаклар */
5936287
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә
== Фән ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref> . Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |Алексей<nowiki><br id="mwjA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Николаевич<nowiki><br id="mwjQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Крылов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Автор классических работ по теории колебания корабля на волнении, по строительной механике корабля, теории вибрации судов и их непотопляемости, по теории гироскопов, внешней баллистике, математическому анализу и механике в приложении к кораблестроению
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Степан<nowiki><br id="mwmw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Осипович<nowiki><br id="mwnA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Макаров
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Руководитель комиссии по разработке и постройке первого в мире ледокола арктического класса «Ермак»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Михаил<nowiki><br id="mwrQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Петрович<nowiki><br id="mwrg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Налётов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Иван<nowiki><br id="mwvg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Григорьевич<nowiki><br id="mwvw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Бубнов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{Китап|автор=Донцов С. В|volume=|оригинал=|том=|столбцы=|серия=|isbn=966-7553-59-7|тираж=|ref=Донцов}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
kq4wgbdqozvblruvjao0ruwr4wqc4z1
5936288
5936287
2026-06-04T10:28:04Z
Баныу
35185
/* Чыганаклар */
5936288
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә
== Фән ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref> . Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |Алексей<nowiki><br id="mwjA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Николаевич<nowiki><br id="mwjQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Крылов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Автор классических работ по теории колебания корабля на волнении, по строительной механике корабля, теории вибрации судов и их непотопляемости, по теории гироскопов, внешней баллистике, математическому анализу и механике в приложении к кораблестроению
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Степан<nowiki><br id="mwmw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Осипович<nowiki><br id="mwnA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Макаров
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Руководитель комиссии по разработке и постройке первого в мире ледокола арктического класса «Ермак»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Михаил<nowiki><br id="mwrQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Петрович<nowiki><br id="mwrg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Налётов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Иван<nowiki><br id="mwvg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Григорьевич<nowiki><br id="mwvw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Бубнов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{Китап|автор=Донцов С. В|volume=|оригинал=|том=|столбцы=|серия=|isbn=966-7553-59-7|тираж=|ref=Донцов}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
lykybxypk1zo0gy3wnktnq9jnseuw2d
5936290
5936288
2026-06-04T10:32:55Z
Баныу
35185
/* Фән */
5936290
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref> . Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |Алексей<nowiki><br id="mwjA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Николаевич<nowiki><br id="mwjQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Крылов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Автор классических работ по теории колебания корабля на волнении, по строительной механике корабля, теории вибрации судов и их непотопляемости, по теории гироскопов, внешней баллистике, математическому анализу и механике в приложении к кораблестроению
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Степан<nowiki><br id="mwmw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Осипович<nowiki><br id="mwnA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Макаров
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Руководитель комиссии по разработке и постройке первого в мире ледокола арктического класса «Ермак»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Михаил<nowiki><br id="mwrQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Петрович<nowiki><br id="mwrg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Налётов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Иван<nowiki><br id="mwvg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Григорьевич<nowiki><br id="mwvw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Бубнов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{Китап|автор=Донцов С. В|volume=|оригинал=|том=|столбцы=|серия=|isbn=966-7553-59-7|тираж=|ref=Донцов}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
qyetil4a8kaw49rky4f9ejoy32p4qr2
5936291
5936290
2026-06-04T10:34:23Z
Баныу
35185
/* Чыганаклар */
5936291
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref> . Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |Алексей<nowiki><br id="mwjA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Николаевич<nowiki><br id="mwjQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Крылов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Автор классических работ по теории колебания корабля на волнении, по строительной механике корабля, теории вибрации судов и их непотопляемости, по теории гироскопов, внешней баллистике, математическому анализу и механике в приложении к кораблестроению
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Степан<nowiki><br id="mwmw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Осипович<nowiki><br id="mwnA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Макаров
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Руководитель комиссии по разработке и постройке первого в мире ледокола арктического класса «Ермак»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Михаил<nowiki><br id="mwrQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Петрович<nowiki><br id="mwrg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Налётов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Иван<nowiki><br id="mwvg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Григорьевич<nowiki><br id="mwvw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Бубнов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
s63fri33qxsffca1e40lv39teolxvae
5936292
5936291
2026-06-04T10:35:28Z
Баныу
35185
/* Һөнәрнең кыенлыклары */
5936292
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |Алексей<nowiki><br id="mwjA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Николаевич<nowiki><br id="mwjQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Крылов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Автор классических работ по теории колебания корабля на волнении, по строительной механике корабля, теории вибрации судов и их непотопляемости, по теории гироскопов, внешней баллистике, математическому анализу и механике в приложении к кораблестроению
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Степан<nowiki><br id="mwmw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Осипович<nowiki><br id="mwnA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Макаров
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Руководитель комиссии по разработке и постройке первого в мире ледокола арктического класса «Ермак»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Михаил<nowiki><br id="mwrQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Петрович<nowiki><br id="mwrg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Налётов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Иван<nowiki><br id="mwvg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Григорьевич<nowiki><br id="mwvw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Бубнов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
fbaktqh5txtczthsvr2jq2cssz3elqu
5936293
5936292
2026-06-04T10:36:59Z
Баныу
35185
/* Төзелеш */
5936293
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә<ref>{{статья |заглавие=Effects of the rebounding of a striking ship on structural crashworthiness during ship-ship collision |издание=Thin-Walled Structures |том=115 |страницы=225—239 |язык=en |тип=journal |автор=Prabowo, A. R. |год=2017}}</ref>.
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |Алексей<nowiki><br id="mwjA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Николаевич<nowiki><br id="mwjQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Крылов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Автор классических работ по теории колебания корабля на волнении, по строительной механике корабля, теории вибрации судов и их непотопляемости, по теории гироскопов, внешней баллистике, математическому анализу и механике в приложении к кораблестроению
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Степан<nowiki><br id="mwmw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Осипович<nowiki><br id="mwnA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Макаров
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Руководитель комиссии по разработке и постройке первого в мире ледокола арктического класса «Ермак»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Михаил<nowiki><br id="mwrQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Петрович<nowiki><br id="mwrg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Налётов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Иван<nowiki><br id="mwvg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Григорьевич<nowiki><br id="mwvw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Бубнов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
jz4morsaii54c93rxhsipqfl9rxa8io
5936295
5936293
2026-06-04T10:44:54Z
Баныу
35185
/* Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы */
5936295
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә<ref>{{статья |заглавие=Effects of the rebounding of a striking ship on structural crashworthiness during ship-ship collision |издание=Thin-Walled Structures |том=115 |страницы=225—239 |язык=en |тип=journal |автор=Prabowo, A. R. |год=2017}}</ref>.
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Крылов, Алексей Николаевич|Крылов Алексей Николаевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабль тирбәнешләре теориясе, төзелеш механикасы, көймә вибрациясе һәм батмаслыгы, гироскоплар, тышкы баллистика, математик анализ һәм корабль төзелешенә механика буенча классик әсәрләр авторы.
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Степан<nowiki><br id="mwmw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Осипович<nowiki><br id="mwnA"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Макаров
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Руководитель комиссии по разработке и постройке первого в мире ледокола арктического класса «Ермак»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Михаил<nowiki><br id="mwrQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Петрович<nowiki><br id="mwrg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Налётов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Иван<nowiki><br id="mwvg"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Григорьевич<nowiki><br id="mwvw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Бубнов
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
gdxh9yrvo9gfcfjo9pc0xjhwchz936o
5936296
5936295
2026-06-04T10:52:33Z
Баныу
35185
/* Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы */
5936296
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә<ref>{{статья |заглавие=Effects of the rebounding of a striking ship on structural crashworthiness during ship-ship collision |издание=Thin-Walled Structures |том=115 |страницы=225—239 |язык=en |тип=journal |автор=Prabowo, A. R. |год=2017}}</ref>.
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Крылов, Алексей Николаевич|Крылов Алексей Николаевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабль тирбәнешләре теориясе, төзелеш механикасы, көймә вибрациясе һәм батмаслыгы, гироскоплар, тышкы баллистика, математик анализ һәм корабль төзелешенә механика буенча классик әсәрләр авторы.
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru: Макаров, Степан Осипович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Ермак» арктик классының дөньяда беренче бозваткычын эшләү һәм төзү комиссиясе җитәкчесе
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru: Налётов, Михаил Петрович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Бубнов, Иван Григорьевич ]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
32ozed5y0mx5lzslav6a1rvonqlvqol
5936298
5936296
2026-06-04T10:53:55Z
Баныу
35185
/* Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы */
5936298
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә<ref>{{статья |заглавие=Effects of the rebounding of a striking ship on structural crashworthiness during ship-ship collision |издание=Thin-Walled Structures |том=115 |страницы=225—239 |язык=en |тип=journal |автор=Prabowo, A. R. |год=2017}}</ref>.
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Крылов, Алексей Николаевич|Крылов Алексей Николаевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабль тирбәнешләре теориясе, төзелеш механикасы, көймә вибрациясе һәм батмаслыгы, гироскоплар, тышкы баллистика, математик анализ һәм корабль төзелешенә механика буенча классик әсәрләр авторы.
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru: Макаров, Степан Осипович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Ермак» арктик классының дөньяда беренче бозваткычын эшләү һәм төзү комиссиясе җитәкчесе
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Налётов, Михаил Петрович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Бубнов, Иван Григорьевич ]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
0a6j1qr57twjq0c05auqpbpr9urjnve
5936299
5936298
2026-06-04T10:54:46Z
Баныу
35185
/* Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы */
5936299
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә<ref>{{статья |заглавие=Effects of the rebounding of a striking ship on structural crashworthiness during ship-ship collision |издание=Thin-Walled Structures |том=115 |страницы=225—239 |язык=en |тип=journal |автор=Prabowo, A. R. |год=2017}}</ref>.
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Крылов, Алексей Николаевич|Крылов Алексей Николаевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабль тирбәнешләре теориясе, төзелеш механикасы, көймә вибрациясе һәм батмаслыгы, гироскоплар, тышкы баллистика, математик анализ һәм корабль төзелешенә механика буенча классик әсәрләр авторы.
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Макаров, Степан Осипович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Ермак» арктик классының дөньяда беренче бозваткычын эшләү һәм төзү комиссиясе җитәкчесе
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Налётов, Михаил Петрович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Бубнов, Иван Григорьевич ]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Владимир<nowiki><br id="mwzw"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Иванович<nowiki><br id="mw0A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Юркевич
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |Игорь<nowiki><br id="mw4A"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Дмитриевич<nowiki><br id="mw4Q"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Спасский
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
9uvuw1bns03afqb5y8xo3k2qpqy41x0
5936301
5936299
2026-06-04T11:00:46Z
Баныу
35185
/* Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы */
5936301
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә<ref>{{статья |заглавие=Effects of the rebounding of a striking ship on structural crashworthiness during ship-ship collision |издание=Thin-Walled Structures |том=115 |страницы=225—239 |язык=en |тип=journal |автор=Prabowo, A. R. |год=2017}}</ref>.
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Крылов, Алексей Николаевич|Крылов Алексей Николаевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабль тирбәнешләре теориясе, төзелеш механикасы, көймә вибрациясе һәм батмаслыгы, гироскоплар, тышкы баллистика, математик анализ һәм корабль төзелешенә механика буенча классик әсәрләр авторы.
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Макаров, Степан Осипович|Макаров Степан Осипович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Ермак» арктик классының дөньяда беренче бозваткычын эшләү һәм төзү комиссиясе җитәкчесе
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Налётов, Михаил Петрович|Налётов Михаил Петрович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Бубнов, Иван Григорьевич|:Бубнов Иван Григорьевич ]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[[:ru:Юркевич, Владимир Иванович|Юркевич Владимир Иванович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[Спасский, Игорь Дмитриевич|Спасский Игорь Дмитриевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
st6q9hkuhj1o4lqwxj153isg7q8033g
5936302
5936301
2026-06-04T11:01:34Z
Баныу
35185
/* Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы */
5936302
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә<ref>{{статья |заглавие=Effects of the rebounding of a striking ship on structural crashworthiness during ship-ship collision |издание=Thin-Walled Structures |том=115 |страницы=225—239 |язык=en |тип=journal |автор=Prabowo, A. R. |год=2017}}</ref>.
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Крылов, Алексей Николаевич|Крылов Алексей Николаевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабль тирбәнешләре теориясе, төзелеш механикасы, көймә вибрациясе һәм батмаслыгы, гироскоплар, тышкы баллистика, математик анализ һәм корабль төзелешенә механика буенча классик әсәрләр авторы.
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Макаров, Степан Осипович|Макаров Степан Осипович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Ермак» арктик классының дөньяда беренче бозваткычын эшләү һәм төзү комиссиясе җитәкчесе
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Налётов, Михаил Петрович|Налётов Михаил Петрович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Инженер-изобретатель, создатель первого в мире подводного минного заградителя — подводной лодки «Краб»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Бубнов, Иван Григорьевич|:Бубнов Иван Григорьевич ]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабельный инженер, математик и механик, разработчик проекта первой русской подводной лодки с двигателями внутреннего сгорания — «Дельфин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Юркевич, Владимир Иванович|Юркевич Владимир Иванович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Русский и американский инженер-кораблестроитель, разработал проект большого пассажирского океанского лайнера для трансатлантических маршрутов, предложив оригинальный профиль корпуса корабля, имевший своеобразные «бульбообразные» обводы «Нормандия»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[Спасский, Игорь Дмитриевич|Спасский Игорь Дмитриевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Генеральный конструктор атомных подводных лодок, ведущий разработчик всех подводных лодок конструкторского бюро «Рубин»
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
4ubcodp1oftp1iil7hd0ekr7vgc4z2p
5936305
5936302
2026-06-04T11:17:41Z
Баныу
35185
/* Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы */
5936305
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә<ref>{{статья |заглавие=Effects of the rebounding of a striking ship on structural crashworthiness during ship-ship collision |издание=Thin-Walled Structures |том=115 |страницы=225—239 |язык=en |тип=journal |автор=Prabowo, A. R. |год=2017}}</ref>.
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Крылов, Алексей Николаевич|Крылов Алексей Николаевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабль тирбәнешләре теориясе, төзелеш механикасы, көймә вибрациясе һәм батмаслыгы, гироскоплар, тышкы баллистика, математик анализ һәм корабль төзелешенә механика буенча классик әсәрләр авторы.
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Макаров, Степан Осипович|Макаров Степан Осипович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Ермак» арктик классының дөньяда беренче бозваткычын эшләү һәм төзү комиссиясе җитәкчесе
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Налётов, Михаил Петрович|Налётов Михаил Петрович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Дөньяда беренче су асты мина куючы «Краб» су асты көймәсен уйлап инженер-табучы
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Бубнов, Иван Григорьевич|:Бубнов Иван Григорьевич ]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабель инженеры, математик һәм механик, эчке янулы двигательле беренче рус су асты көймәсе «Дельфин» проектын эшләүче
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Юркевич, Владимир Иванович|Юркевич Владимир Иванович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Рус һәм Америка инженер-кораблары төзүчесе, трансатлантик маршрутлар өчен зур пассажир океан лайнеры проекты авторы, ул «Нормандия» үзенә бертөрле «бульбообразлы» корабль корпусының оригиналь профилен тәкъдим итә.
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[Спасский, Игорь Дмитриевич|Спасский Игорь Дмитриевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Рубин» конструкторлык бюросының барлык су асты көймәләрен әзерләүче атом су асты көймәләренең генераль конструкторы
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
c9i3uqvuwyv8y1jtyfafm83cte3wk88
5936306
5936305
2026-06-04T11:18:37Z
Баныу
35185
/* Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы */
5936306
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә<ref>{{статья |заглавие=Effects of the rebounding of a striking ship on structural crashworthiness during ship-ship collision |издание=Thin-Walled Structures |том=115 |страницы=225—239 |язык=en |тип=journal |автор=Prabowo, A. R. |год=2017}}</ref>.
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Крылов, Алексей Николаевич|Крылов Алексей Николаевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабль тирбәнешләре теориясе, төзелеш механикасы, көймә вибрациясе һәм батмаслыгы, гироскоплар, тышкы баллистика, математик анализ һәм корабль төзелешенә механика буенча классик әсәрләр авторы.
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Макаров, Степан Осипович|Макаров Степан Осипович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Ермак» арктик классының дөньяда беренче бозваткычын эшләү һәм төзү комиссиясе җитәкчесе
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Налётов, Михаил Петрович|Налётов Михаил Петрович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Дөньяда беренче су асты мина куючы «Краб» су асты көймәсен уйлап инженер-табучы
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Бубнов, Иван Григорьевич|:Бубнов Иван Григорьевич ]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабель инженеры, математик һәм механик, эчке янулы двигательле беренче рус су асты көймәсе «Дельфин» проектын эшләүче
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Юркевич, Владимир Иванович|Юркевич Владимир Иванович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Рус һәм Америка инженер-кораблары төзүчесе, трансатлантик маршрутлар өчен зур пассажир океан лайнеры проекты авторы, ул «Нормандия» үзенә бертөрле «бульбообразлы» корабль корпусының оригиналь профилен тәкъдим итә.
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[Спасский, Игорь Дмитриевич|Спасский Игорь Дмитриевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Рубин» конструкторлык бюросының барлык су асты көймәләрен әзерләүче, атом су асты көймәләренең генераль конструкторы
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
n1nf5angxp9vz9kjdabd9jjsv1v60g7
5936307
5936306
2026-06-04T11:20:10Z
Баныу
35185
/* Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы */
5936307
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Макет ===
Компон схемаларын концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка һәм керү керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә<ref>{{статья |заглавие=Effects of the rebounding of a striking ship on structural crashworthiness during ship-ship collision |издание=Thin-Walled Structures |том=115 |страницы=225—239 |язык=en |тип=journal |автор=Prabowo, A. R. |год=2017}}</ref>.
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Крылов, Алексей Николаевич|Крылов Алексей Николаевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабль тирбәнешләре теориясе, төзелеш механикасы, көймә вибрациясе һәм батмаслыгы, гироскоплар, тышкы баллистика, математик анализ һәм корабль төзелешенә механика буенча классик әсәрләр авторы.
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Макаров, Степан Осипович|Макаров Степан Осипович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Ермак» арктик классының дөньяда беренче бозваткычын эшләү һәм төзү комиссиясе җитәкчесе
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Налётов, Михаил Петрович|Налётов Михаил Петрович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Дөньяда беренче су асты мина куючы «Краб» су асты көймәсен уйлап табучы инженер
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Бубнов, Иван Григорьевич|:Бубнов Иван Григорьевич ]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабель инженеры, математик һәм механик, эчке янулы двигательле беренче рус су асты көймәсе «Дельфин» проектын эшләүче
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Юркевич, Владимир Иванович|Юркевич Владимир Иванович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Рус һәм Америка инженер-кораблары төзүчесе, трансатлантик маршрутлар өчен зур пассажир океан лайнеры проекты авторы, ул «Нормандия» үзенә бертөрле «бульбообразлы» корабль корпусының оригиналь профилен тәкъдим итә.
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[Спасский, Игорь Дмитриевич|Спасский Игорь Дмитриевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Рубин» конструкторлык бюросының барлык су асты көймәләрен әзерләүче, атом су асты көймәләренең генераль конструкторы
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
q8k8moylow6gg3xgjs4mbxi8n56j22s
5936314
5936307
2026-06-04T11:38:43Z
Баныу
35185
/* Макет */
5936314
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Җитештерү схемасы ===
Компоновка схемалары концептуаль дизайн, биналарны бүлү, эргономика, планировка керә, алар шулай ук янгынга каршы яклауга һәм сыйдырышлылыкка йогынты ясый.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә<ref>{{статья |заглавие=Effects of the rebounding of a striking ship on structural crashworthiness during ship-ship collision |издание=Thin-Walled Structures |том=115 |страницы=225—239 |язык=en |тип=journal |автор=Prabowo, A. R. |год=2017}}</ref>.
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Крылов, Алексей Николаевич|Крылов Алексей Николаевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабль тирбәнешләре теориясе, төзелеш механикасы, көймә вибрациясе һәм батмаслыгы, гироскоплар, тышкы баллистика, математик анализ һәм корабль төзелешенә механика буенча классик әсәрләр авторы.
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Макаров, Степан Осипович|Макаров Степан Осипович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Ермак» арктик классының дөньяда беренче бозваткычын эшләү һәм төзү комиссиясе җитәкчесе
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Налётов, Михаил Петрович|Налётов Михаил Петрович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Дөньяда беренче су асты мина куючы «Краб» су асты көймәсен уйлап табучы инженер
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Бубнов, Иван Григорьевич|:Бубнов Иван Григорьевич ]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабель инженеры, математик һәм механик, эчке янулы двигательле беренче рус су асты көймәсе «Дельфин» проектын эшләүче
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Юркевич, Владимир Иванович|Юркевич Владимир Иванович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Рус һәм Америка инженер-кораблары төзүчесе, трансатлантик маршрутлар өчен зур пассажир океан лайнеры проекты авторы, ул «Нормандия» үзенә бертөрле «бульбообразлы» корабль корпусының оригиналь профилен тәкъдим итә.
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[Спасский, Игорь Дмитриевич|Спасский Игорь Дмитриевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Рубин» конструкторлык бюросының барлык су асты көймәләрен әзерләүче, атом су асты көймәләренең генераль конструкторы
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
ajylve9vgx51z01cb33oxl424kbz3vf
5936317
5936314
2026-06-04T11:42:37Z
Баныу
35185
/* Җитештерү схемасы */
5936317
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Reconstruction_of_a_19th_century_naval_architect's_office,_Aberdeen_Maritime_Museum.jpg|мини|XIX гасыр диңгез архитекторы офисын реконструкцияләү. Абердин диңгез музее]]
[[Файл:Naval_Architect_at_Work.JPG|мини|Диңгез архитекторы эштә]]
'''Диңгез архитектурасы''' (диңгез инженериясе), автомобиль инженериясе һәм аэрокосмик инженерия белән беррәттән, транспорт инженериясе дисциплинасының бер [[инженерлык]] тармагы булып тора, ул диңгез судноларын һәм корылмаларын проектлау, төзү, карап тоту һәм эксплуатацияләү процессына кулланыла. .
Корабның төп эшчәнлекләренә алдан проектлау, җентекле проектлау, төзелеш, диңгез сынаулары, эксплуатацияләү, техник хезмәт күрсәтү һәм ремонт керә; шулай ук ''үзгәртелгән'' кораблар өчен конверсия, реконструкция, модернизация яки ремонтлау аша кораб проектын исәпләү таләп итә .
Диңгез архитектурасы шулай ук куркынычсызлык кагыйдәләрен һәм зыянны контрольдә тоту кагыйдәләрен эшләүне, шулай ук суднолар проектларын законлы һәм законсыз таләпләргә туры китерү өчен раслауны һәм сертификацияләүне үз эченә ала<ref>{{Cite web|url=https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|title=Морской инженер|archiveurl=https://archive.today/20191011224005/https://profitworks.com.ua/professii/inzhenernye-professii/morskoj-inzhener|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref> .
Диңгез инженериясе диңгез транспорт чарасының тормыш циклының барлык этапларында фундаменталь һәм гамәли тикшеренүләрне, проектлауны, эшләүне, проектлауны бәяләүне, классификацияләүне һәм исәпләүләрне куллана. Моңа ирешү өчен, ул машина төзелеше, электротехника, [[электроника]], [[Программа белән тәэмин ителеш|программа тәэминаты]] һәм куркынычсызлык инженериясе элементларын үз эченә ала.
== Төп субъектлар ==
Судно — диңгез мохитендә кулланыла торган теләсә нинди транспорт чарасы, шул исәптән гидрофлайлар, һавада йөзүче көймәләр, су [[Гидроочкыч|асты көймәләре]], [[Су асты кәмәсе|гидросамолетлар]], йөзүче көймәләр һәм хәрәкәтсез яки йөзүче платформалар<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|title=Определение судна|archiveurl=https://archive.today/20191011225313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/term/ru/29304:13533/sp?sp=:max100|archivedate=2019-10-11|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>Convention On The International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972,As Amended; IMO; {{ISBN|92-801-4167-8}}</ref> .
=== Гидростатика ===
Гидростатика — судноның суда тыныч торганда нинди шартларга дучар булуын һәм аның йөзеп тору сәләтен өйрәнү һәм билгеләү. Моңа суда йөзүчәнлек, батмаучанлык һәм башка гидростатик үзенчәлекләр, мәсәлән, судноның озынлык почмагы (trim) һәм тотрыклылык (җил, диңгез яки йөк белән авышканнан соң судноның вертикаль торышына кайту сәләте) исәпләү керә {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Гидродинамика ===
Гидродинамика — тышкы көчләр һәм аңа кагылган моментлар йогынтысында судно хәрәкәтен өйрәнү. Ул шулай ук судно корпусы, борын һәм арткы өлеше тирәсендә, шулай ук пропеллер пычаклары, руль пычаклары яки борын этәргеч тоннельләре аша су агымының йогынтысын өйрәнүгә дә кагыла. Шулай итеп, гидродинамика судноның этәргеч көчен исәпләү һәм, шуңа күрә, судноны пропеллерлар (пропеллерлар, борын этәргечләре, су агымнары, җилкәннәр) ярдәмендә хәрәкәтләндерү өчен кирәкле двигательне исәпләү, шулай ук судноның урнашуын һәм юнәлешен күзәтү һәм саклауны үз эченә алган идарә ителүчәнлекне (маневр ясау) исәпләү белән бәйле {{Sfn|с=4|Донцов|2001}} .
=== Структура ===
Конструкция проектлау конструкция материалын сайлауны, судноның глобаль һәм җирле ныклыгын анализлауны, конструкция элементларының тибрәнүне һәм диңгездә хәрәкәт иткәндә судноның конструкция эшчәнлеген үз эченә ала. Судно төренә карап, структура һәм дизайн кулланылган материал төренә, шулай ук кулланылган күләмгә бәйле булачак. Кайбер суднолар пыяла җепселдән ясалган, ләкин күпчелеге [[Корыч|корычтан]] ясалган, өслек структурасында аз күләмдә [[алюминий]] булу мөмкин<ref name=":0">{{Китап|ref=Tupper|автор=Tupper, Eric}}</ref> . Бөтен судно конструкциясе дүрт кырыйда тотып торылган корыч тышчалардан торган турыпочмаклы панельләр белән эшләнә. Судно конструкциясе шактый нык булса да, ул җиңәргә тиешле төп көч — буйга бөгелеп, ул аның корпусына йөкләнеш тудыра. Төп буйга элементлар — палуба, такталар һәм эчке төбе, алар конструкция ягыннан өстәмә буйга (стрингерлар) һәм аркылы (рамнар һәм балкалар) катыландыручы элементлар белән рәшәткәләр рәвешендә ясала.
[[Файл:Lines_plan_en.svg|мини|Кораб корпусы формасын күрсәтүче рәсем]]
=== Җитештерү схемасы ===
Компоновка схемалары концептуаль дизайнны, бүлмәләрне урнаштыруны, эргономиканы, планлаштыруны һәм керү-чыгу юлларын үз эченә ала, алар шулай ук янгын куркынычсызлыгына һәм сыйдырышлыкка да тәэсир итә.
=== Төзелеш ===
Корабның төзелеше кулланылган материалга бәйле. [[Корыч]] яки [[алюминий]] кулланылганда, конструкция проекты рәсеменә яки моделенә туры китереп, җәелгәннән, билгеләнгәннән, киселгәннән һәм бөкләнгәннән соң, пластиналар һәм профильләр эретеп ябыштыру кулланыла, аннары урнаштыру башкарыла. Башка материаллар, мәсәлән, пыяла җепсел һәм җепсел белән ныгытылган пластик өчен җилемләү кулланыла. Төзелеш процессы куркынычсызлык, конструкция ныклыгы, гидродинамика һәм судноның урнашуы кебек барлык факторларны исәпкә алып, җентекләп планлаштырыла. Каралган һәр фактор материалларны сайлау өчен яңа вариант, шулай ук судноның максатчанлыгы өчен сайлау мөмкинлеге бирә. Конструкция ныклыгын бәяләгәндә, суднолар арасындагы бәрелешләр очраклары анализлана һәм мондый очракларда судно структурасы ничек үзгәрүе исәпкә алына. Шуңа күрә, материалларның үзлекләре җентекләп карала, чөнки бәрелешүче судноларда кулланылган материал эластик үзлекләргә ия. Аннары бәрелешүче судно тарафыннан сеңдерелгән энергия кире юнәлешкә күчә, рикошет күренеше барлыкка килә, бу киләчәктә зыянны булдырмый яки киметә<ref>{{статья |заглавие=Effects of the rebounding of a striking ship on structural crashworthiness during ship-ship collision |издание=Thin-Walled Structures |том=115 |страницы=225—239 |язык=en |тип=journal |автор=Prabowo, A. R. |год=2017}}</ref>.
== Фән һәм һөнәр ==
Гадәттә, диңгез архитектурасы [[Фән|фәннән]] күбрәк [[Кәсеп|һөнәрчелеккә]] охшаган. Корабль контурының яраклылыгы судноның ярты моделе ярдәмендә бәяләнә. Гадәти булмаган формалар яки кинәт күчешләр кимчелекләр дип санала. Бу такелажга, палубаның урнашуына һәм хәтта беркеткечләргә дә кагыла. Бүгенге көндә кулланыла торган төгәлрәк терминнар урынына «тупас», «тулы» һәм «нәфис» кебек субъектив тасвирламалар кулланыла. Корабль «матур» формада дип сурәтләнгән һәм хәзер дә шулай. «Матур» термины борыннан арткы өлешкә шома күчүне генә түгел, ә «дөрес» форманы да аңлата. Төгәл ярдәм итүче анализ булмаганда, билгеле бер ситуациядә «дөрес» не билгеләү диңгез архитектурасында бүгенге көнгә кадәр хәл ителмәгән.
Заманча, арзан санлы компьютерлар һәм махсуслаштырылган программа тәэминаты, киң колачлы бассейн сынаулары белән берлектә, диңгез архитекторларына диңгез транспорт чараларының эшчәнлеген төгәлрәк фаразларга мөмкинлек бирә. Бу кораллар статик тотрыклылыкны (бөтен һәм зыян күргән), динамик тотрыклылыкны, каршылыкны, көчне, корпус конструкциясен, структура анализын һәм {{Тәрҗемә ителмәгән|Слеминг|слеминга||Slamming}} анализын исәпләү өчен кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|title=Определение слеминга|archiveurl=https://archive.today/20191013131502/https://www.korabel.ru/dictionary/detail/1770.html|archivedate=2019-10-13|accessdate=2019-10-13}}</ref> Мәгълүматлар диңгез архитекторлары һәм диңгез инженерлары җәмгыяте тарафыннан оештырылган халыкара конференцияләрдә даими рәвештә бастырыла.{{Lang-en|Society of Naval Architects and Marine Engineers(SNAME)}}) һәм башка оешмалар очраклы диңгез шартларында йөзүче җисемнең җавабын фаразлау өчен исәпләү сыеклык динамикасын куллана.
== Һөнәрнең кыенлыклары ==
Диңгез мохитендә эшләү белән бәйле катлаулылык аркасында, диңгез архитектурасы — билгеле бер өлкәләрдә белгечләр булган техник яктан квалификацияле белгечләр командалары арасындагы хезмәттәшлек, еш кына әйдәп баручы диңгез архитекторы тарафыннан координацияләнә. Бу үзенчәлекле катлаулылык шулай ук бар булган аналитик коралларның очкычлар, автомобильләр һәм хәтта космик кораллар проектлау өчен коралларга караганда күпкә азрак үсеш алганлыгын аңлата. Бу, нигездә, диңгез транспорт чарасына кирәкле мохит турындагы мәгълүматларның җитәрлек булмавы һәм проектланган объект структурасына дулкыннар һәм җилнең үзара тәэсирен исәпләү кыенлыгы белән бәйле<ref>[http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html American Society of Naval Engineers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226035256/http://www.navalengineers.org/About/Brochure/naval_engineering.html|date=2008-12-26}}</ref>.
== Россия һәм СССРның диңгез архитектурасы ==
Россиядә диңгез архитектурасы [[Пётр I]] идара иткән чорда[[Пётр I|,]] рус флоты төзелә башлау белән үсә башлый. Танылган рус һәм совет архитекторлары кораблар проектлау һәм төзелешенә кагылышлы берничә мөһим теория, шулай ук уникаль (үз төрендәге беренче) судно төрләрен эшлиләр:
{| class="wikitable"
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Крылов, Алексей Николаевич|Крылов Алексей Николаевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Alexey_Krylov_1910s.JPG|үзәк|мини|121x121пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабль тирбәнешләре теориясе, төзелеш механикасы, көймә вибрациясе һәм батмаслыгы, гироскоплар, тышкы баллистика, математик анализ һәм корабль төзелешенә механика буенча классик әсәрләр авторы.
|
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Макаров, Степан Осипович|Макаров Степан Осипович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:No-nb_bldsa_1c030_Stepan_Osipovitsj_Makarov.jpg|үзәк|мини|135x135пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Ермак» арктик классының дөньяда беренче бозваткычын эшләү һәм төзү комиссиясе җитәкчесе
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Yermak_icebreaker.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Ледокол «Ермак»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Налётов, Михаил Петрович|Налётов Михаил Петрович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Mikhail_Naletov.jpg|үзәк|мини|144x144пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Дөньяда беренче су асты мина куючы «Краб» су асты көймәсен уйлап табучы инженер
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Russian_submarine_Krab_2.png|үзәк|мини|200x200пкс]]Минный заградитель «Краб»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Бубнов, Иван Григорьевич|:Бубнов Иван Григорьевич ]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Bubnov.png|үзәк|мини|149x149пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Корабель инженеры, математик һәм механик, эчке янулы двигательле беренче рус су асты көймәсе «Дельфин» проектын эшләүче
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Submarine_Dolphin.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Подводная лодка «Дельфин»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[:ru:Юркевич, Владимир Иванович|Юркевич Владимир Иванович]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Yurkevich_Normandia_Model.jpg|үзәк|мини|137x137пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |Рус һәм Америка инженер-кораблары төзүчесе, трансатлантик маршрутлар өчен зур пассажир океан лайнеры проекты авторы, ул «Нормандия» үзенә бертөрле «бульбообразлы» корабль корпусының оригиналь профилен тәкъдим итә.
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:Normandie_color.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]Лайнер «Нормандия»
|-
| style="text-align:left; width:20%;" |[[Спасский, Игорь Дмитриевич|Спасский Игорь Дмитриевич]]
| style="text-align:center; width:15%;" |[[Файл:Igor_Spassky_2016.jpg|үзәк|мини|150x150пкс]]
| style="text-align:center; width:40%" |«Рубин» конструкторлык бюросының барлык су асты көймәләрен әзерләүче, атом су асты көймәләренең генераль конструкторы
| style="text-align:center; vertical-align:center; width:20%" |[[Файл:АПЛ_Омск._Парад_ВМФ_Владивосток_2008.07.25.jpg|үзәк|мини|200x200пкс]]АПРКСН класса Антей
|}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Чыганаклар ==
* {{книга
| автор = Донцов С. В
| часть =
| ссылка часть =
| заглавие = Основы теории судна
| оригинал =
| ссылка =
| викитека =
| ответственный =
| издание =
| место =Одесса
| издательство = Латстар
| год = 2001
| том =
| страницы =
| столбцы =
| страниц = 136
| серия =
| isbn = 966-7553-59-7
| тираж =
| ref = Донцов
}}
[[Төркем:Техник фәннәр]]
[[Төркем:Диңгез инженериясе]]
[[Төркем:Кораб төзелеше]]
[[Төркем:Инженерлык]]
[[Төркем:Архитектура]]
p13wk80pls152pm8vwfr5aktrx0n66g
Бәхәс:Диңгез архитектурасы
1
1489163
5936289
2026-06-04T10:29:55Z
Баныу
35185
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Морская архитектура}}»
5936289
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Морская архитектура}}
clrsmq5eyt77ex7njrbetle2eu8bl0b
5936308
5936289
2026-06-04T11:26:09Z
Баныу
35185
5936308
wikitext
text/x-wiki
{{10000}}
{{ТИМ|ru|Морская архитектура}}
mxu9i3cfqhjpjb2qhgp29a47n9mma9w
5936311
5936308
2026-06-04T11:31:33Z
Баныу
35185
5936311
wikitext
text/x-wiki
{{10000}}
{{ТИМ|ru|Морская архитектура}}
{{ФәнТехВики мәкаләсе |ел = 2026 |кулланучы=Баныу}}
7fvulnqjycnfqjy0k7jzrgm463d3dbu
Радик Сабиров
0
1489164
5936313
2026-06-04T11:38:42Z
~2026-20951-15
60255
Яңа бит: «{{УК}} '''Радик Сабиров''' — журналист, әдәбиятчы-галим, филология фәннәре кандидаты (2004). Радик Рщшит улы Сабиров 1979 елның 18 маенда Татарстанның [[Аксубай районы]]нда, [[Яңа Үзи]] авылында туа. 1996 елда [[Казан университетының татар филологиясе һәм тарихы]] факультеты...»
5936313
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Радик Сабиров''' — журналист, әдәбиятчы-галим, филология фәннәре кандидаты (2004).
Радик Рщшит улы Сабиров 1979 елның 18 маенда Татарстанның [[Аксубай районы]]нда, [[Яңа Үзи]] авылында туа.
1996 елда [[Казан университетының татар филологиясе һәм тарихы]] факультетына укырга керә. 2001 елда тәмамлый.
[[2004 ел]]да авылдашы [[Хәсән Туфан]] иҗатына багышлап фәнни хезмәт язып, кандидатлык диссертациясен яклый.
2004 елдан Казан университетының татар әдәбияты кафедрасында эшли. Башта ассистент, аннары өлкән укытучы, доцент буларак студентларга белем бирә.
Шул ук вакытта спорт журналисты буларак таныла. [[Безнең спорт]] газетасын оештыра.
2013 елда [[КФУ]] җитәкчелеге ябылуга дучар иткән [[Казан университетының татар филологиясе һәм тарихы]] факультетын яклап урамга пикетка чыга, студентларны да шуңа өнди. Бу адымга барган бердәнбер укытучы була. Шул сәбәпле университеттагы эшен югалта.<ref>''Азатлык'', 03.06.2026: [https://www.azatliq.org/a/33771869.html Журналист, татфакны яклаган мөгаллим Радик Сабиров вафат]</ref>
2014 елдан [[«Идел» журналы]]н җитәкли, 2019 елның 20 июненнән [[«Шәһри Казан»]] газетасының баш мөхәррире була.
Шул ук вакытта редакция нигезендә чыгып килүче һәм Русия төбәкләренә таратылучы "[[Без бергә]]" газетын чыгаруны да үз өстенә ала.
2026 елның 2 июнендә кинәттән вафат була. Кабере — туган авылы [[Яңа Үзи]] зиратында
== Сылтамалар ==
* [https://intertat.tatar/news/radik-sabirov-belan-xuslasu-any-kurgan-saen-matbugatnyn-kilacagena-ysanyc-arta-ide-5879616 Радик Сабиров белән хушлашу: «Аны күргән саен матбугатның киләчәге бар, дип уйлый идем»]
* ''Р. Сабиров''. [https://www.azatliq.org/a/3549097.html Татфагым бетә – татарым да бетәме?]
7bf4yvf8szaqd80vcxgxox273pbbzxw
5936318
5936313
2026-06-04T11:57:20Z
~2026-20951-15
60255
5936318
wikitext
text/x-wiki
{{УК|УК}}
'''Радик Сабиров''' — журналист, әдәбиятчы-галим, филология фәннәре кандидаты (2004). [[Идел журналы]]<nowiki/>ның (2014-2019) һәм [[Шәһри Казан]]<nowiki/>ның (2019-2026) баш мөхәрире.
== Тәрҗемәи хәл ==
Радик Рәшит улы Сабиров 1979 елның 18 маенда Татарстанның [[Аксубай районы]]нда, [[Яңа Үзи]] авылында туа.
1996 елда [[Казан университетының татар филологиясе һәм тарихы факультеты|Казан университетының татар филологиясе һәм тарихы факультетына]] укырга керә. 2001 елда тәмамлый.
[[2004 ел]]да авылдашы [[Хәсән Туфан]] иҗатына багышлап фәнни хезмәт язып, кандидатлык диссертациясен яклый.
2004 елдан Казан университетының татар әдәбияты кафедрасында эшли. Башта ассистент, аннары өлкән укытучы, доцент буларак студентларга белем бирә.
Шул ук вакытта спорт журналисты буларак таныла. [[Безнең спорт]] газетасын оештыра.
2013 елда [[КФУ]] җитәкчелеге ябылуга дучар иткән [[Казан университетының татар филологиясе һәм тарихы факультеты]]<nowiki/>н яклап урамга пикетка чыга, студентларны да шуңа өнди. Бу адымга барган бердәнбер укытучы була. Шул сәбәпле университеттагы эшен югалта.<ref>''Азатлык'', 03.06.2026: [https://www.azatliq.org/a/33771869.html Журналист, татфакны яклаган мөгаллим Радик Сабиров вафат]</ref>
2014 елдан [[«Идел» журналы]]н җитәкли, 2019 елның 20 июненнән [[«Шәһри Казан»]] газетасының баш мөхәррире була.
Шул ук вакытта редакция нигезендә чыгып килүче һәм Русия төбәкләренә таратылучы "[[Без бергә]]" газетын чыгаруны да үз өстенә ала.
2026 елның 2 июнендә кинәттән вафат була. Кабере — туган авылы [[Яңа Үзи]] зиратында
== Чыганаклар ==
* [https://intertat.tatar/news/radik-sabirov-belan-xuslasu-any-kurgan-saen-matbugatnyn-kilacagena-ysanyc-arta-ide-5879616 Радик Сабиров белән хушлашу: «Аны күргән саен матбугатның киләчәге бар, дип уйлый идем»]
* ''Р. Сабиров''. [https://www.azatliq.org/a/3549097.html Татфагым бетә – татарым да бетәме?]
== Сылтамалар ==
<references />
{{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Сабиров, Радик }}
[[Төркем:Аксубай районында туганнар]]
[[Төркем:Татар журналистлары]]
[[Төркем:Татар әдәбият галимнәре]]
[[Төркем:Филология фәннәре кандидатлары]]
niduhs8d820hx1zs6gjmaioosnjoqzy